formu ve eklerinde ifade ekliyle ilgili olaylar ana konusu yapmak olan demir cevherini saf haline getirmek gerekli karbonu edinmek kok ithal ta suretiyle elde etmektedir aynca ta kok elde edilirken ortaya kok elektrik ve buhar veya eritme boylelikle elektrik enerjisi ve gaz kendi payas belediyesi belediye bu elektrik ve nedeniyle tarihli ve belediye gelirleri kanununun ila maddelerinde dayanarak elektrik ve vergisini bu talep elektrik ve kok vergilendirilmesiyle ilgili olarak ve tarihlerde ihtirazi belediyeye beyannameler ve bu beyannamelere istinaden belediyece elektrik ve vergisi tahakkuk tahakkuk bir elektrik bir ise kok olup amlan tahakkuk tutarlan tarihlerde belediyeye ve hatay vergi mahkemesinde mahkeme elektrik ve vergisi terkini ve vergilerin iadesi istemiyle davalar mahkeme tarihinde tahakkuk konusu reddine karar karar tarihi elektrik ve kok yaparak bunlan kendi tesislerinde kanunun maddesinde istisna olarak elektrik ve ve istihsal kanun ile gerek alma yoluyla gerekse kendi bulunan elektrik ve vergilendirilmesinin halinde bu vergiden muaf yolunda herhangi bir iv bu sebeple ihtirazi beyannameler uzerinden ilgili ait elektrik ve vergisi tarh ve tahakkuk ettirilmesinde hukuka temyiz edilen kararlar dokuzuncu dairesince tarihinde onama temyize konu usul ve kanuna uygun karar talepleri de aym daire tarihinde nihai kararlar vekiline tarihinde tarihinde bireysel iv ilgili hukuk a ulusal hukuk mevzuat kanunun konu kenar maddesi belediye ve alanlar irinde elektrik ve elektrik ve vergisine tabidir kanunun ve sorumlu kenar maddesinin birinci elektrik ve elektrik ve vergisini kanunun maddesinin tarihli ve kanunun maddesi ile ikinci elektrik veya bedeli ile birlikte bu verginin de tahsilinden ve ilgili belediyeye sorumludurlar karar tarihi kanunun maddesinin kanunun maddesi ile ikinci tarihli ve elektrik kanununa elektrik enerjisini tedarik eden ve kurulular bedeli ile birlikte bu verginin de tahsilinden ve ilgili belediyeye sorumludurlar organize sanayi elektrik enerjisinin vergisini organize sanayi temin eden kurulu oder kanunun kenar maddesinin ilgili yerlerde ve elektrik ve vergiden elektrik ve ve istihsal kanunun matrah kenar maddesinin kanunun maddesi ile hali verginin elektrik ve bedelidir matraha gider vergileri dahil edilmez kanunun maddesinin kanunun maddesi ile hali verginin iletimi ve perakende hizmetlerine bedelleri olmak elektrik enerjisi bedeli ile bedelidir matraha vergi ve paylar dahil edilmez kanunun nispet kenar maddesi ve vergisi nispetlerde a ve istihsal telli ve telsiz telgraf ve telefon ilerinde bedeli b a bendi kalan maksatlar bedeli c bedelinden kanunun beyan ve kenar maddesi elektrik enerjisini tedarik eden veya kurulular tahsil ettikleri vergiyi tahsil tarihini nci kadar belediyeye bir beyanname ile bildirmeye ve vergiyi mecburdurlar elektrik ve ileri yer alan belediyeler bu karar tarihi dokuzuncu dairesinin tarihli ve ilgili incelenmesinden bizzat kendi tesislerinde yine kendi tesislerinde yapmak elektrik enerjisinin elektrik vergisi enerji ve tabii kaynaklar belirlenen enerji esas belediye ise matraha esas ve boylece iki fiyat farka isabet eden elektrik vergisinin belediye gelirleri kanununun maddesinde belediye ve alan irinde elektrik ve elektrik ve vergisine tabi maddesinde ise verginin bedeli kanun birlikte gene olarak kendisi alan ve kurumlar elektrik vergisinin ancak kendi tesislerinde elektrik enerjisini yine kendi tesislerindeki girdi olarak kullanan elektrik enerjisinin ne sorusu elektrik jetim anonim ve elektrik anonim elektrik enerjisi tesisi kurma ve verilmesi belirleyen maddesinde kendi faaliyet enerji bu maddesinin g bendinde belirtilen tesisi kurup elektrik ifade bendin gurubu faaliyet irinde tea veya ile enerji veya gurubu tea veya enerji konusunda enerji enerji belirlenen enerji incelenmesinden elektrik veya kendi firmalara veren bu belirlenen enerji ile elektrik gene olarak fiyattan ve daha bir fiyata suretiyle teda ile firmalarca fiyatlar birbirinden yukandaki ile elektrik enerjisini hangi fiyattan satacaklar olmakla birlikte kendi faaliyet enerji uzere tesisi kurup elektrik bu all ne bir karar tarihi kendi tesislerinde kendisi birim maliye isabet etmektedir bu fiyata bir fiyat enerji ve tabii kaynaklar enerji olarak bu tip firmalar elektrik vergisine esas maliyet en olan enerji olarak enerji ve tabi kaynaklar belirlenen fiyat vergiyi mahiyetinin esas yolundaki gene vergi hukuku prensibi ile hak ve ilkelerine uygun aksi vergi mahkemesi gerekmektedir b hukuk avrupa insan haklan ek nolu maddesi her ve mal ve isteme bir kimse ancak kamu sebebiyle ve yasada ve hukukun gene ilkelerine uygun olarak ve yoksun devletlerin kamu uygun olarak veya vergilerin ya da veya para gerekli uygulama konusunda sahip olduklar hakka hale getirmez avrupa insan haklan mahkemesi vergi yoluyla ek nolu maddesinin ikinci kural bu paragrafta yer alan taraf devletlere vergi koyma ve vergilerin gerekli kanunlan konusunda bir yetki kabul b no alan amlan maddesinin ilk ve en kamu makamlan herhangi bir hukuka b no bu maddenin birinci ikinci devletlere hukukun dahilinde yoksun yetkisi ikinci paragraf ise devletlere ancak hukuk kurallan uygulanarak kamu kontrol etme yetkisi hukuka olma ilkesini bu maddede yer alan kararlarda demokratik bir toplumun temel ilkelerinden biri olan hukukun ilkesinin maddeleri ifade edilmektedir hukukilik ilkesi ilk olarak hukukta bir temelinin gelmektedir b no de hukuk ya da hukuka terimlerine sadece hukuka bulunmakla aym zamanda bu terimlerin hukukun ile ilgili belirtmektedir buna uygulanan hukuktaki hukukun ilkesiyle de uyumlu ifade edilmektedir james ve b no hukuka olma ilkesi karar tarihi aynca hukukta uygulanan kanun yeterli derecede belirli ve da b no b no cumhuriyeti b no yandan b no hukuktaki olan bir de hukukilik kabul bununla birlikte herhangi bir usule uyumsuz kabul bu hukukun ve konusunda bir yetkisi ve ulusal mahkemelerin yerine gibi bir ancak bu bir keyfilik veya bariz takdir yoksun olarak somut olayda hukukta tespit ederek ihlaline karar vergi yoluyla de yeterince ve belirli bir hukuka belirtmektedir ve b no bu konu olayda vergi nedeniyle on konusudur ne zaman belirli olmayan bu yetkinin ve keyfi olarak aynca hukuki yeterli sonucuna v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan ve elektrik ve kok yine kendisi nedeniyle elektrik ve vergisine tabi bu kanunun maddesinde yer alan istisna konusu zira kendisi elektrik ve kok yine kendisi konusu verginin konusuna ifade aynca verginin sorumlusunun beyan ve kanunla halde nitelikteki bu kanunda bu sebeplerle kanuna olarak enerji ve kamusal bir aynca bu verginin istenmesinin gerekli ve zorunlu de aynca konusu verginin terkin ve iadesi davada derece mahkemeleri verilen kararlarda temel yeterli ve makul bir nedeniyle karar derece mahkemelerinin hukuk yorumunda bariz takdir nedeniyle de hukuki ilkesi maddesinde alman adil ihlal ileri karar tarihi kanunun ve maddelerine belediye ve alam elektrik ve vergiye tabi da elektrik ve kendi tesislerinde hususunda bir ilgili kanun maddelerinde bu durumla ilgili bir istisna veya muafiyet de konusu derece mahkemelerince olarak yeterli bir ve bu kararlar elektrik vergiye tabi hukuka uygun cevap elektrik ve ve alarak diger elektrik ve gibi aynca somut olayda kendi vergiye tabi matrah beyan ve usullerinin de kanunla b hakla maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu kanunla toplum olamaz vergi kenar maddesinin vergi resim hare ve benzeri kanunla konulur veya anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no ihlali aym adil ihlal de ileri vergilendirmenin kanuni dikkate ihlal incelenmesi uygun kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas a somut olayda elektrik ve vergisi maddesi korunmaya ekonomik bir menfaatin mevcut hususunda karar tarihi b ve somut olayda elektrik ve kok vergilendirilmesiyle ilgili olarak ve tarihlerde ihtirazi belediyeye beyannameler ve bu beyannamelere istinaden belediyece elektrik ve vergisi tahakkuk tahakkuk bir elektrik bir ise kok olup amlan tahakkuk tutarlan tarihlerde belediyeye vergilendirme tekil hususunda anayasa mahkemesinin vergi ve benzeri ile sosyal prim ve belirlemeye ve almaya dikkate devletin kamu kontrol veya yetkisi incelenmesi kabul ahmet balkaner b no arif b no narsan plastik san ve tic ltd ti b no c ihlal maddesi temel hak ve ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere olarak ve ancak kanunla bu ve ruhuna demokratik toplum ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ilkesine olamaz maddesinde bir hak olarak bu kamu yaran ve kanunla bulunulurken temel hak ve genel ilkeleri maddesinin de gerekmektedir anayasaya uygun olabilmesi kanuna kamu yaran ve aynca ilkesi gerekmektedir recep tarhan ve afife tarhan b no gene ilkeler kanunilik maddesinin ikinci ancak kamu yaran kanunla belirtilmek suretiyle kanunda ifade yandan temel hak ve genel ilkeleri maddesi de hak ve ancak kanunla temel bir ilke olarak buna dikkate kanuna ford motor company b no karar tarihi hak ve bunlara ve kanunla bu haklara ve keyfi engelleyen hukuk demokratik hukuk devletinin en biridir tahsin erdogan b no hukuki ve hukuki belirlilik ilkeleri hukuk devletinin on hukuki hukuki ilkesi hukuk bireylerin eylem ve devlete duyabilmesini devletin de yasal bu duygusunu zedeleyici gerekli aym belirlilik ilkesi ise yasal hem hem de idare herhangi bir duraksamaya ve yer vermeyecek net ve uygulanabilir aynca kamu otoritelerinin keyfi koruyucu ifade etmektedir aym anayasa da kanunla konularda kanunun temel esaslan ilkeleri ve gerekmektedir aym hukuk ne veya birden fazla yorumunun durumlarda bu yorumlardan hangisinin derece mahkemelerinin yetkisinde olan bir husustur anayasa mahkemesinin bireysel derece mahkemelerince benimsenen yorumlardan birine veya derece mahkemelerinin yerine hukuk bireysel mehmet arif madenci b no kanuna ekli manada bir kanunun zorunlu sekli manada kanun millet meclisi tbmm anayasada belirtilen usule uygun olarak kanun yasama edilmesi ancak yasama kanun imkan bir artma tbmm ekli anlamda bir kanun anayasal temelden yoksun ali akyol ve digerleri b no kanunun kadar kanun metninin ve da bireylerin sonucunu hukuki belirlilik gerekir bir diger ifadeyle kanunun kalitesi de kanunilik tespitinde arz etmektedir necmiye ve digerleri b no bu kanuna hukukta yeterince ve gerektirmektedir a b no vergilendirme yoluyla kanunilik ol a genel olarak vergilendirme vergilendirme yetkisi devletin olarak vergi alma konusunda sahip hukuksal ve fiili kamu hizmetlerinin gereksinim duyulan mali karar tarihi vergilendirme yetkisi dar anlamda devletin kamu gelirlerinden sadece vergi koymaya yetkisini geni anlamda ise devletin adalet ve egitim gibi geleneksel yerine getirilmesinin ekonomik sosyal ve diger alanlara giderleri ve her mali yetkisini bu yetkiye kamu giderlerini alman vergi maddesine ve yasalarla belirlenmek mali yerine getirmek zorunda bir devlet bu yolla kamu giderlerini veya mali olarak piyasa ekonomisinden gelir a devletin kamusal gereksinimlerin egemenlik dayanarak tek iradesiyle kamu verginin anayasal aym verginin niteliklerini yasal bu konudaki ilkelerinin gerekir aym maddesinin birinci herkesin kamu giderlerini mali vergi diger da bu ilkeleri aym devletin vergilendirme yetkisi maddesinde yer alan verginin mali vergi adaletli ve dengeli ilkeleri genel ilkeleri ile de aym boylece maddesinde nitelikleri belirtilen sosyal devlet ve hukuk devleti ilkeleri vergilendirme ilkeleri somut dile aym b vergilerin devletin vergilendirme yetkisine temel ilkeleri maddesi vergilendirme yoluyla kanunilik ilkesini olarak amlan maddenin vergi resim ve benzeri mali kanunla konulur ve vergilerin ilkesi olarak bu anayasal ilke temsilsiz vergi olmaz ilkesine tarihli magna carta tarihli haklar tarihli haklar bildirisi ve tarihli insan ve yurtta haklan bildirisinde gene onay parlamentonun temsilcilerin gibi kavramlar vergilerin ancak temsilcilerinin dayanarak anayasa tarihimizde ise vergilendirmeyle ilgili iradeyi sergileyecek bu iradesinin somutlama on plana tarihli kanuni esasi maddesinde devletin bir kanun ile vaz ve tevzi ve istihsal olunamaz maddesinin birinci da vergiler ancak bir kanun ile tarh ve yer maddesinin ikinci vergi resim ve ve benzeri ancak kanunla nm maddesinin ise vergi resim hare ve benzeri mali kanunla konulur veya yer bu kurallarda ifade edilen vergilerin ilkesi temsilsiz vergi olmaz ilkesi ile birlikte vergilendirme yetkisinin ancak kanunla konulma uygun takdirde karar tarihi verginin ilkesi takdire keyfi kanunda yer gerektirmekte ve vergi veya kanun ile zorunlu aym vergi ve mali kanunla maddesi mali kanun ile ve kanunun bu konuda ve idareyi yetkili aym ancak vergi resim veya benzeri mali ilgili bu aym kanun madde veya zorunlu bu kanunla belirlenmesi zorunlu olan unsurlar aym kanunun gibi kanunlarda da bir kural kanunla gereken bir kanunilik ilkesine hale gelmez aym anayasa mahkemesinin da anayasa koyucu her mali kanunla keyfi ve takdire kanun koyucunun konusunu belli ederek bir mali ilgililere izin vermesi bunun kanunla yeterli aym bireylerin sosyal ve ekonomik etkileyecek keyfi uygulamalara neden vergilendirmede vergiyi vergilerin matrah ve yukan ve tarh ve tahsil usullerinin ve gibi belli temel yasalarla belirlenmesi gerekir aym bir mali bu yasayla yeterince sosyal ve ekonomik hatta temel etkileyecek keyfi uygulamalara yol bu mali belli de ve kesin belirtilerek kanunlarla a yandan kanun ile her konuyu kapsam ve durumlarda bu kalmak uygulamaya konularda ve nitelikte idari yapma yetkisi verilebilir aym belediyelerin gelir bir kamu hukukuna ve kamu hizmetlerinin bu nedenle karar tarihi belediyelerin alacaklan vergi resim han ve benzerlerinin maddesinde esaslar dairesinde kanunla ve yukan hadlerinin belirlenmesi gerekir a maddesinin ile vergi vergi ve bu vergi hukuki konusu kanunla alt olarak da kabul edilmektedir turkiye ve maddelerinin birlikte vergilendirme yoluyla durumunda takdire olma ve vergiyi olay sorumlu matrah miktar ve yukan ve tarh tahakkuk ve tahsil ve gibi verginin belli temel belirli ve bir kanun ilkelerin olaya kendi elektrik ve kok kanunda verginin konusu sorumlusu oram ile beyan ve konusunda bir elektrik ve vergilendirilmesi yoluyla kanuna one kanun belediye gelirlerini ayn birinci vergileri ikinci harcamalara kanunun ise vergi ve tarifelerinin tespitine de konu olaydaki mali artan belediye hizmetleri ekonomik ve mali durumun aciliyetinden tahakkuku ve tahsili kolay gelir ve nispeten hafif bir mali ilk kez tarihli ve belediye vergi ve resimleri kanununa ek kanun ile tarihli ve belediye gelirleri kanununda elektrik ve belediye olarak bulunan bu kanun ile vergi olarak kanun belediye ve alanlar elektrik ve elektrik ve vergisinin konusu elektrik ve ise bu verginin olarak aym kanun verginin tahsilini ise vergi elektrik enerjisini tedarik eden ve sati bedeli ile birlikte bu verginin tahsilinden ve ilgili belediyeye sorumlu anayasa mahkemesinin bireysel vergiye hukuk yorumlama veya vergisel olay ve olgulan gibi bir ancak yukanda da somut olayda vergilendirme yoluyla bir mevcut bkz vergilendirme yoluyla bir ise yukanda da belirli ve bir kanuni temelinin karar tarihi gerekmektedir diger bir somut anayasa mahkemesi tekil eden vergilendirmenin belirtilen kanuni bir olup tespit etmek diger taraftan bu belirtmek gerekir ki kamu kontrolu veya turn kamu geni bir takdir yetkisinin kanuna olgusunu baka bir hangi turn olursa olsun ancak belirli ve bir kanun ile olup elektrik ve vergisi kanunun ve maddelerinde kanun ve tarihten bu yana resmi gazetede niteliktedir yandan konusu olayda kendi olsa da elektrik ve aynca faaliyetin kanunun maddesinde istisnalar da ve verginin konusuna giren bir faaliyeti verginin derece mahkemelerinin buna kanunun ve maddelerindeki ile derece mahkemelerinin bu yorumlan faaliyetinin verginin konusuna ve verginin belirli ve somut olayda elektrik enerjisini tedarik eden ve bir temin etmek yerine kendi ve kok ihtilaf elektrik ve vergisinin belirlenmesi ve gereken verginin beyan ve tahsilinin belirli ve nitelikte olup tarihli ve vergi usul kanununun maddesinde verginin vergi kanunlarda matrah ve nispetler uzerinden vergi dairesi hesaplanarak bu miktar tespit eden idari muamele olarak bir verginin tarh edilebilmesi verginin uzerinden kanunen belli ve bilinebilir bu sayede ne bu nedenle matrah verginin kanunla gereken kanunun maddesinde iletimi ve perakende sati hizmetlerine bedelleri olmak uzere elektrik enerjisi sati bedeli ile sati bedeli verginin olarak maddesinde ise bu matraha uygulanacak nispetler kanun ekli verginin bir sati bedelinin gerekli somut olayda kendi elektrik ve kok verginin bir ve bedeli dokuzuncu dairesinin yukanda tarihli ve kendi elektrik enerjisini yapmak kullanan vergi tespit karar tarihi konusunu daire bu konuda kanunda bir kabul kararda verginin belirlenmesinde enerji ve tabii kaynaklar belirlenen enerji sati yoksa elektrik ve as esas daireye bu halde ah birim maliyet isabet etmektedir daire konuyla ilgili de hareketle vergilendirmeye esas maliyet en olan enerji sati olarak enerji ve tabii kaynaklar belirlenen fiyat ifade ederek yorum yoluyla verginin takdir bu durum dairenin de kabul gibi vergi belirlenmesinde kanuni bir kendi vergi vergi tespitinde bir belirsizlik ortaya koymakta ve takdire uygulamalara izin vermektedir yandan kanunun maddesinde vergi kendisine vergi borcu eden gerek ve verginin verginin vergi dairesine muhatap olan ise vergi sorumlusu olarak kanunun elektrik ve vergisinin vergi buna vergi sorumlusu vergi sati bedeli vergiyi hesaplayarak vergiyi tahsil etmekte ve ilgili belediyeye konu olayda kendi ise bir ve haliyle vergi sorumlusu olarak nitelenebilecek bir tedariki ve kurulu kanun verginin tahsil vergi birlikte vergi sorumlusunun durumlarda verginin tahsil bir baka bu halde verginin beyan edilmesi belirsizdir tahsil bu belirsizlik beyanname verilmemesi durumunda idari sebep olabilecek niteliktedir halbuki gerek verginin belirlenme gerekse de verginin tahsil vergilendirmenin unsurlan nedeniyle kanunda belirli ve gerekir bir mali bu kanunla yeterince etkileyecek idari ya da takdire dayanan uygulamalara yol somut olayda vergi ve verginin tahsil ile bu konuda idari uygulama ve yorumlar vergilendirme yoluyla vergilerin ilkesinin ortaya ve bir anayasal teminatlardan yoksun bu durumda somut olayda kendisinin elektrik ve vergisinin kanunla belirli ve bir nedeniyle ve maddelerinde kanunilik ilkesini ihlal sonucuna karar tarihi kanunilik tespit ve maddelerinde diger unsurlar olan ama ve kriterlerine riayet edilip aynca gerek maddesinde ihlal karar verilmesi gerekir kadir bu kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve y usulleri kanunun maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir karan verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya uzerinden karar verir ihlalin tespiti maddi tazminat ve yeniden talebinde anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler mehmet dogan uygun giderim yolunun tespit edilebilmesi isin ihlalin belirlenmesi buna ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan anayasa mahkemesinin tespit edilen ihlalin giderilmesi yeniden hallerde ilgili usul yenilenmesi kurumundan olarak yenilenmesi sebebinin ve derece mahkemesinin herhangi bir takdir yetkisi zira ihlal karan verilen hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemesi anayasa mahkemesinin ihlal karar tarihi ihlalin gidermek gereken yapmakla et dogan anayasa mahkemesi elektrik ve vergisi tahakkukuna konu beyana kanuni belirlilik ve nedeniyle ihlal sonucuna idarenin tesis hukuki belirli ve bir hukuki sebebe ihlalin idari bununla birlikte idarenin bu kaynaklanan ihlalin tespiti ve giderilmesi bir mekanizma olan iptal bu amaca bir inceleme sebebiyle ihlalin aym zamanda mahkeme da bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlale yol mahkeme ortadan ve ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir bu sebeple bir yeniden hatay vergi mahkemesine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal kadir ve c bir ihlalinin ortadan yeniden hatay vergi mahkemesine d tl ve tl vekalet toplam tl giderinin e takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz karar tarihi f bir adalet tarihinde karar verildi bakan bakanvekili bakanvekili arslan burhan engin dye dye dye serdar serruh kaleli recep dye dye dye hicabi dursun muammer topal dye dye hasan tahsin kadir dye dye yusuf sevki hakyemez karar tarihi olayda kendi elektrik ve halde kendisinden elektrik ve hava vergisi bu durumun ihlal ileri mahkememiz konusu elektrik ve hava vergisinin tespiti ve tahsil kanunilik sonucuna konusu verginin tespiti ve tahsil belirlilik ve temin bu artlan bir verginin tahakkuk ettirilmesi ihlal edilmesine yol mahkememiz vanlan ihlal sonucuna nedenlerle maddesinde verginin ilkesinin temsilsiz vergi olmaz yani temsilcilerinden iradesiyle ancak halktan vergi ilkesini hayata bunun tekil eden bir vergi kanununun vergi koyan bir kanunun hususunda genel bu tekil eden vergi kanunun ve belirli hususu maddesinden ziyade maddesinde hukuk devleti ilkesinin bir genellikle bir kanunilik konusunun vergiyi tarh tahakkuk ve tahsil kanunla belirlenmesi kabul edilmektedir verginin bu ele belli bir disiplin ancak tek tek bu unsurlar uzerinde meselenin konusu olabilir vergi ve meselesinin bir kimsenin belli bir geliri veya serveti nedeniyle vergi gerekip vergi gerekmekteyse ne kadar vergi hususudur bir geliri veya serveti belli bir miktar vergi ilgili kanunun hukuk devletinin nitelikte kabul edilmelidir elektrik ve hava vergisi kanunun ve maddelerinde konusu verginin konusu kanunda bir elektrik ve hava belediye ve alanlar olarak buna elektrik veya hava belediye veya alan halinde vergiyi olay kanuna bu verginin de elektrik veya hava kanun koyucu kendi elektrik veya elektrik veya bir her iki durumda da vergi elektrik ve hava vergisinin konusu ve ile vergiyi kanunda ve bu hususlarda bir nitekim da bu unsurlar bir sorun yandan elektrik ve hava vergisinin ne da kanunda kanunun maddesine verginin karar tarihi veya bedelidir kanunun maddesinde de bu matraha uygulanacak nispetler somut olayda kendisinin elektrik veya konusu ortada matraha esas bir sati bedeli durumunda tespit hususunda kanunda bir yol kabul ve netice tespiti belirsizlik nedeniyle vergilendirme yoluyla kanuni kanaatine tespiti hususunda kanunda durumunun konusunda vanlan sonuca ifade etmek isterim bununla birlikte bu durumun somut olayda tahakkukun ve belirlilik ortada bir halinde gelmemektedir vergiyi tespiti meselesinden vergiyi ve verginin ile konusunun da belli bir durumda tespitinde belirsizlik hareketle vergi ve belirlilik ilkelerinin sonucunu bu konuda aynca belirlenme somut olup da bu incelemede verginin yoksa gereken verginin hususu somut olayda bir miktar vergi ancak bunun idarenin tahakkuk kadar hallerde hi vergi sonucuna yol ihlal karan verilemez verilmemelidir bu halde gereken ey tahakkuku yol belirsiz ilgili mevzuat elektrik veya durumunda elektrik ve hava vergisi hususu niteliktedir ancak ortada bir sati kanunda ne hususunda bir bu durum ne kadar vergi hususunda bir yol fakat bu vergi gerekip verginin bu halde de gereken ey hi vergi varmak tespiti hususunda en lehine olacak yorum bedeli ve durumu bu maliyet bedelini ifade neticesine bu yorumunun tespiti hususunda lehine bu durumda elektrik ve hava vergisi durumda olan maliyet bedeli esas tahakkukun somut olay karar tarihi yandan beyana dayanan vergiler kural olarak kanunun sorumluluk durumlarda ise sorumlular beyan edilmektedir kanunun bir sorumlu beyan edilmesini her durumda genel kural vergilerin beyan edilmesi gerekmektedir verginin beyan edilmesi kanunda bir yoktur beyan hususunda kanunun vergi haller konusudur bu durumda herhangi bir sorumlunun hallerinde elektrik ve hava vergisinin yani elektrik veya beyan edilmesi hususunda bir ihtilaf olarak tahakkuk ettirilen elektrik ve hava vergisinin ve somut dye kadir


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu üsküdar ilçesine bağlı bulgurlu mahallesi ada parsel sayılı maliye hazinesi hazine adına tapuda kayıtlı bulunan taşınmaz üzerinde başvuru formu ve eklerinde belirtilmeyen bir tarihte tek katlı bir gecekondu inşa ettirmiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucu bu taşınmazda bulunan gecekondusu için tarihinde tarihli ve sayılı ve gecekondu mevzuatına aykırı yapılara uygulanacak bazı ve sayılı kanununun bir maddesinin değiştirilmesi hakkında kanun kapsamında imar affı başvurusu yapmıştır milli emlak müdürlüğü tarafından tarihinde bu taşınmaz için anılan sayılı kanun a göre tapu tahsis belgesi düzenlenerek başvurucuya verilmiştir anılan tapu tahsis belgesi tapu müdürlüğü tarafından tarihinde taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesine işlenmiştir üsküdar belediyesince belediye bu taşınmazın bulunduğu yerde tarihli ölçekli planı yapılmıştır belediyenin tarihli plan tadilatında anılan taşınmaz konut alanı olarak ayrılmış ve bu taşınmazın üzerinde beş kat yükseklikte bina yapılabilmesine izin verilmiştir belediye bu hususları tarihinde kadıköy emlak müdürlüğüne bildirmiştir başvurucu tarihinde hazine aleyhine üsküdar asliye hukuk mahkemesinde tapu iptali ve tescil davası açmıştır dava dilekçesinde başvurucunun tapu tahsis belgesinin mevcut olup uzun bir süreden beri bu taşınmazı zilyetliğinde bulundurduğu belirtilerek tapu verilmesi koşullarının oluştuğu iddia edilmiştir bu arada taşınmazın konumuna ilişkin bilgiler değişmiştir buna göre taşınmaz yeni kurulan ataşehir ilçesine bağlı örnek mahallesi ada parsel olarak tapuda tescilli bulunmaktadır mahkeme taşınmazın bulunduğu ilçe ve mahallenin değiştiğini gözeterek tarihinde yetkisizlik karan vermiştir yetkisizlik karan sonrası dava dosyası kadıköy asliye hukuk mahkemesine gönderilmiştir yapılan yargılama sırasında tarihinde taşınmaz toplu konut devredilmiştir başvurucunun talebi üzerine de yargılamaya davalı olarak dahil edilmiştir mahkeme mimari ve kadastro alanında uzman teknik bilirkişiler eşliğinde dava konusu taşınmazın başında tarihinde keşif icra etmiştir bilirkişilerin tarihli raporunda taşınmazın imar durumunun konut olarak belirlendiği ve düzenleme ortak payı düşüldükten sonra yüzölçümlü alanın başvurucu tarafından kullanıldığı taşınmazın değerinin ise tl olduğu belirtilmiştir başvurucu bilirkişi raporunda belirtilen taşınmaz bedelini mahkemece gösterilen banka şubesine depo etmiştir yapılan yargılama neticesinde mahkeme tarihinde hazine yönünden açılan davanın husumet yönünden reddine yönünden açılan davanın ise kabulüne karar vermiştir mahkeme davanın kabulüyle birlikte taşınmazın tapu kaydının kısmen iptali ile payının başvurucu adına tesciline depo edilen taşınmaz bedelinin ise davalı ödenmesine karar vermiştir kararın gerekçesinde başvurucunun taşınmazın bir kısmının zilyedi olup kendisine tapu tahsis belgesi verildiği belirtilmiştir mahkeme bu doğrultuda başvurucunun tahsis belgesi verilmesi için gerekli ücreti ödediğini ve taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde şagil işgalci olarak gösterildiğini tespit etmiştir mahkeme aynca tapu tahsis belgesinin verildiği tarihten bu yana da başvurucunun zilyetliğinin devam ettiğine dikkati çekmiştir mahkemeye göre sayılı kanun ile öngörülen tescil için gerekli bütün koşullar tamamlanmış olup tescile kanuni bir engel de bulunmamaktadır başvuru numarası karar tarihi karar davalı tarafından temyiz edilmiştir yargıtay hukuk dairesi daire tarihinde taşınmazın son imar durumunun belediye başkanlığından sorulması için dosyanın mahalline iadesine karar vermiştir derece mahkemesinin tarihli yazısıyla taşınmazın imar planında konut alanında kalıp kalmadığı ve herhangi bir kamu hizmetine tahsis edilip edilmediği ataşehir belediye başkanlığından sorulmuştur belediye başkanlığının tarihli yazısıyla dava konusu taşınmazın tarihli ve ölçekli uygulama imar planı tadilatında meslek lisesi alanı olarak ayrıldığı bildirilmiştir daire tarihinde hükmün bozulmasına karar vermiştir daire ilk olarak tapu tahsis belgesinin bir mülkiyet belgesi olmayıp yalnızca fiili kullanmayı belirleyen ve ilgilisine kişisel bir hak sağlayan zilyetlik belgesi olduğunu vurgulamıştır kararda aynca tahsis kapsamındaki yerin hak sahibi adına tescil edilebilmesi için gerekli koşullar sıralanmıştır buna göre a hukuki yönden geçerliliğini koruyan bir tapu tahsis belgesi mevcut olmalıdır b tahsise konu yerde tarihli ve sayılı kanununun maddesi uyarınca imar uygulama planı veya sayılı kanun uyarınca ıslah imar planı yapılmış olmalıdır c tapu tahsis belgesi gereğince başka bir yerden tahsis yapılmamış olmalıdır d tahsise konu yerin kamu hizmetine ayrılmamış ve imar planına göre konut alanında kalmış olması gerekmektedir e tahsise konu yer ile tescili istenilen taşınmazın aynı yer olup olmadığı ve taşınmazın niteliğinin belirlenmesi amacıyla mahallinde uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmalıdır f tahsise konu arsa bedelinin ödenmiş olması ödenmemiş ise taşınmazın dava tarihindeki rayiç değeri uzman bilirkişiler aracılığıyla saptanarak hükümden önce mahkeme veznesine veya belirlenecek tevdi mahalline depo edilmiş olmalıdır g yedinci ve son olarak ise imar parsellerinin oluşturulması sırasında taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesilip kesilmediği belirlenerek kesilmiş ise uygulanan oran saptanmalıdır daire ancak bu koşulların gerçekleşmesi durumunda tahsis miktarında düzenleme ortaklık payı oranında yapılacak indirimden sonra kalan miktarın tesciline karar verilebileceğini belirtmiştir bozma ilamında somut olayda dava konusu taşınmazın meslek lisesi olarak ayrıldığına vurgu yapılmıştır daireye göre taşınmazın bu imar durumu nedeniyle tescil karan verilmesi mümkün değildir kararın gerekçesinde tahsis belgesine dayalı olarak oluşturulan imar parselinin ancak konut alanında kalmış olması durumunda tescile karar verilebileceği belirtilmiştir daire sonuç olarak tapu tahsis belgesine dayalı tescil davasında lüzumlu olan diğer koşullar gerçekleşmiş ise de belirtilen koşulun gerçekleşmediği gerekçesiyle hükmün bozulması gerektiği sonucuna varmıştır başvurucunun karar düzeltme talebi aynı dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir başvuru numarası karar tarihi bozma kararı sonrası dava dosyasının devredildiği anadolu asliye hukuk mahkemesi tarihinde davalı hazine yönünden açılan davanın husumet yönünden davalı yönünden açılan davanın ise esastan reddine karar vermiştir temyiz edilen hüküm daire tarafından tarihinde onanmıştır başvurucunun karar düzeltme talebi de aynı dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk konu hakkında ilgili hukuk bkz osman b no v


başvuru formu ve eklerine ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen belgelere ve başvuruya konu olaya ilişkin soruşturma evrakına göre ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi çaldıran hudut taburu hudut bölük komutanlığına bağlı yavuz selim hudut karakolunda görevli askerlerce günü saat sıralarında termal kamera ile yapılan gözetlemede birinci derecede askerî yasak bölge içinde bir kamyonet ile bir minibüse kaçak olduğu değerlendirilen eşya yüklendiği tespit edilmiştir piyade üsteğmen bpnin talimatı ile piyade uzman çavuş aa içinde piyade çavuş ek ve piyade onbaşı üt ile piyade er ha ve de yer aldığı bir hudut mangası kadar kuvveti de yanına alarak eşya yüklenen yere intikal etmiştir yaklaşan askerleri fark etmeleri nedeniyle kaçışan ve sayısı tespit edilemeyen kişilerden biri av tüfeği olduğu düşünülen bir silahla bir el ateş etmiştir bu esnada askerlerin mevzi almasından yararlanan kamyonet devriye yolundan köyüne doğru kaçmaya başlamış minibüsün şoförü ise aracı bulunduğu yerde bırakıp kayıplara karışmıştır aa ek üt ha ve ile alparslan hudut karakolunda görevli olup olaydaki rolleri daha sonra anlatılacak piyade uzman çavuş ag ve emrindeki askerlerden piyade çavuş ile piyade onbaşı et tarafından düzenlenen olay yeri tespit tutanağına göre dur ihtarına uymayan kamyonetin içinden kaçış esnasında ateş edilmiştir atış sayısı tutanakta belirtilmemiştir bpnin kaçan kamyonetin devriye yolundan köyüne doğru gittiğini telefonla haber vermesi üzerine ag emrindeki askerler et to ve ey ile birlikte devriye yoluna çıkıp kamyoneti durdurmak amacıyla yola taş dizmiştir başvurucu aracın ön yolcu koltuğunda oturan on yaşındaki yeğeni ad ile birlikte kendi adına tescilli beyaz renkli bir kamyonetle saat sıralarında köyüne gitmekte iken ag ve emrindeki askerlerce durdurulmak istenmiştir durmaması üzerine kamyonete ag tarafından keskin nişancı tüfeği ile ateş edilmiştir olay esnasında atılan bir taş nedeniyle ön camı da kırılan kamyonet köyüne doğru yoluna devam etmiştir olay yeri tespit tutanağına göre yüklemenin yapıldığı yerde bırakılan minibüsün içinde belirsiz akaryakıt olduğu değerlendirilen her biri litre kapasiteli kırk bidon ele geçirilmiştir ayrıca çevrede yapılan geniş çaplı faaliyetinde içinde belirsiz akaryakıt olduğu değerlendirilen litrelik bidon bir av tüfeği otuz altı eşek bir inek bir gömlek ve iki çift ayakkabı bulunmuştur olaydan saat sıralarında haberdar olması üzerine derhâl soruşturma başlatan çaldıran cumhuriyet başsavcılığı cumhuriyet başsavcılığı altında cumhuriyet savcısının imzası bulunmayan cumhuriyet savcısı ile yapılan görüşme tutanağına göre çaldıran jandarma komutanlığı jandarma komutanlığı görevlilerinden muhafaza altına alınan olay yerinin olay yeri birimi görevlilerince incelenmesini ele geçirilen eşyaların muhafaza altına alınmasını olaya karışan kişilerin ifadelerinin alınmasını yaşı küçük ifadesinin müdafi nezaretinde alınmasını ve kaçan sürücünün tespit edilmesini istemiştir tarihinde şikâyetini ifade etmek üzere müracaat ettiği cumhuriyet başsavcılığınca müşteki olarak beyanı tespit edilen başvurucu komşuları tynin başvuru numarası karar tarihi hayvanlarının kaybolması nedeniyle ağabeyi sdnin sabah saatlerinde kendisini uyandırdığını hayvanları bulmak amacıyla kamyonetiyle km kadar gittiğini hayvanları göremeyince köye dönmeye karar verdiğini köye metre kala kamyonetinin ön camına bir taş isabet ettiğini nereden geldiğini anlamadığı taşın minibüsün ön yolcu koltuğunda oturan göğsüne geldiğini olay sebebiyle bayıldığını daha sonra kamyonetine beş altı merminin isabet ettiğini kamyonetinin sağ arka lastiğinin patladığını kamyoneti durdurup ad ile birlikte eve doğru yürüdüğünü peşlerinden askerlerin de evlerine geldiğini belirterek kamyonetine ateş eden askerlerden şikâyetçi olduğunu ifade etmiştir müşteki sıfatıyla aynı gün cumhuriyet başsavcılığınca ifadesi alınan başvurucunun kardeşi sd fahri imamlık yaptığını saat sıralarında ezan okumak için camiye giderken yol üzerinde karşılaştığı tynin hayvanlarının kaybolduğundan bahsettiğini cami minaresinden durumu anons edince köy halkının toplandığını hayvanları aramaya başladıklarını başvurucunun da kamyoneti ile hayvanları aramaya çıktığını başvurucudan duyduğuna göre askerlerin başvurucunun kamyonetine taş atıp ateş ettiğini söylemiştir cumhuriyet başsavcılığının tarihinde ad hakkında adli rapor düzenlenmesini istediği çaldıran devlet hastanesi başının sol tarafında hafif ödem tespit edildiğini ve raporun beyin cerrahi uzmanı tarafından verilmesinin uygun olduğunu açıklamıştır başvurucunun kamyonetine ateş edilmesi olayının meydana geldiği yer olay yeri birimi görevlilerince günü saat sıralarında incelenmiştir yapılan incelemeye ilişkin raporda köyünün çıkışında bulunan dere mahallesindeki köprünün metre doğusunda önü batıya bakan beyaz renkli mavi şeritli plakasız bir kamyonetin durduğu yol üzerinde çiziklerin bulunduğu ruhsat bilgilerine göre aracın başvurucuya ait olduğu aracın ön camının tamamen kırık olup aracın kabin bölümünde kırık cam parçalarının bulunduğu aracın içinde herhangi bir mermi izine rastlanmadığı aracın sağ arka tekerinin olması gereken yerde tekerlek olmayıp sadece jantın bulunduğu bahse konu tekerleğin kamyonetin kasasında olduğu yoldaki çiziklerin jant tarafından meydana getirildiğinin değerlendirildiği aracın sağ tarafında gözle görülür biçimde dört mermi izinin bulunduğu belirtilmiştir rapora göre birinci mermi aracın sağ ön tekerleğinin hemen üstünde bulunan çamurluğun cm üzerinde kapı ile çamurluk arasından girip kabin içindeki yolcu koltuğunun altından çıkmıştır mermi kamyonetin kasasının sağ ön köşesinin cm üstünden girip kasa altındaki hava filtresini delip gitmiştir üçüncü ve dördüncü mermiler ise sağ arka tekere ait çamurluğunun üzerinden girip çıkmıştır kamyonet kasasında bulunan tekerde ve bu tekere ait iç lastikte birer mermi giriş ve çıkış deliği tespit edilmiştir mermi giriş deliklerinden ilk ikisinin yukarıdan aşağıya doğru derecelik bir açıyla son ikisinin ise arkadan öne doğru derecelik bir açıyla ateş edilmesi sonucu meydana gelmiştir ayrıca raporda olayın başvurucuya ait aracın metre kadar doğusunda bulunan virajlı asfalt yolda meydana geldiği virajı inmeden önce yolda küçük cam parçalarının bulunduğu virajı döndükten sona köyüne metrelik mesafede yol üzerinde dört mermi sekme izinin bulunduğu bu izlerin yukarıdan aşağıya doğru yaklaşık derecelik bir açıyla ateş edilmesi sonucu meydana gelebileceği mermi sekme izlerinin sekiz metre kadar doğusundaki yamaçta yan yana üç adet boş kovan bulunduğu ve bu kovanların k keskin nişancı tüfeği veya b makineli tüfeği olarak bilinen silahlarda kullanılan silahlara ait boş kovanlar olduğu belirtilmiştir raporda belirtilen araçtaki mermi giriş ve başvuru numarası karar tarihi çıkış delikleri aracın kasası olayın meydana geldiği yol ve yoldaki mermi sekme izleri fotoğraflanmıştır ayrıca olay yerinin krokisi çizilmiştir jandarma komutanlığı tarihinde ag to ey aa ek ve şüpheli sıfatıyla ifadelerini almıştır ag olay günü saat sıralarında gözetleme kulesinde nöbet tutarken kendisiyle iletişim kuran piyade üst bpnin devriye yolundan köye doğru markası belli olmayan bir kamyonetin gittiğini söylediğini bunun üzerine emrindeki askerlerle birlikte bölgeye intikal ettiğini aracın farları sönük bir şekilde yaklaştığını görünce aracı durdurmak amacıyla yola taş dizdiğini ile birlikte aracın durması için araca el kaldırıp el fenerini yakıp söndürdüğünü kendilerini görmesine rağmen sürücünün aracı hızla üzerilerine doğru sürdüğünü yolun kenarına kaçtıklarını bu esnada araçtan dört beş el ateş edildiğini aracı durdurmak maksadıyla keskin nişancı tüfeğiyle önce havaya daha sonra ise aracın tekerleklerine ateş ettiğini ve durdurmayı başaramadığı aracın köye doğru gittiğini beyan etmiştir agnin emrindeki askerler to ve ey de ag ile aynı yönde ifadede bulunmuşlardır aa olay günü saat sıralarında termal kameradan devriye yolunda yükleme yapan biri minibüs diğeri kamyonet iki araç tespit ettiklerini komutan bpnin talimatı ile araçların bulunduğu bölgeye doğru yola çıktıklarını bpnin termal kamera ile gözetlemeye devam edip kendilerini yönlendirdiğini bölgeye yakın bir yerde araçtan inip yürümeye başladıklarını kendilerini fark eden kişilerin askerler geliyor diyerek bağırdıklarını bu esnada av tüfeği olduğunu tahmin ettiği bir silahla ateş edildiğini mevzi almalarını fırsat bilen kamyonet sürücüsünün süratle kaçmaya başladığını gördüğü kadarıyla kamyonetin beyaz olduğunu kamyoneti yakalayamamaları üzerine bpnin agyi arayıp kamyonetin kaçış yönünü bildirdiğini agnin nasıl müdahalede bulunduğunu bilmediğini minibüsün bulunduğu yere gittiklerini minibüsün içinde kaçak akaryakıtla dolu olduklarını tahmin ettikleri her biri litrelik bidon gördüklerini kamyonetin kaçtığı bölgede atılı vaziyette her biri litrelik bidon bulduklarını bidonların arasında bir av tüfeği ve bir çift ayakkabı ile bir gömlek gördüklerini ayrıca olay bölgesinde otuz altı eşek ile bir inek bulduklarını eşeklerin üzerinde toplam bidon bulunduğunu olay yerine vardıklarında kaçan kamyonetin kasasına bidonların bir kısmının yüklendiğini gördüklerini uyarı maksadıyla da olsa ateş etmediklerini söylemiştir iv aanın emrindeki askerler ek ile üt aa ile aynı yönde beyanda bulunmuşlardır yaşının küçüklüğü nedeniyle kendisine tayin edilen bir vekil nezaretinde tarihinde cumhuriyet başsavcılığınca ifadesi alınan ad komşuları tynin hayvanlarını aramak için köyün üst kısmında bulunan su deposuna başvurucunun kamyonetiyle gittiklerini tynin telefonla hayvanların bulunduğunu başvurucuya haber vermesi üzerine köye döndüklerini köye girmek üzereyken bir askerin attığı taşın kamyonetin ön camını kırıp kafasına isabet ettiğini daha sonra silah sesleri duyduğunu ve kafasına isabet eden taşın etkisiyle bayıldığını beyan etmiştir başvuru numarası karar tarihi jandarma komutanlığınca tarihinde bir vekil nezaretinde ifadesi alınan ad amcası olan başvurucunun komşularının kaybolan hayvanlarını aramak için kendisini uyandırdığını amcasına ait kamyonetle köyün üst taraflarına gittiklerini dakika kadar sonra komşuları tynin telefonla amcasını arayıp hayvanların bulunduğunu haber verdiğini köye dönmek için yola çıktıklarını köye giderken önlerine çıkan askerlerin aracın camına taş atmaya başladıklarını bu taşlardan birinin kafasına diğerinin ise göğsüne isabet ettiğini atılan taşlar nedeniyle aracın ön camının kırıldığını bu esnada askerlerin araca ateş ettiğini ve kendisinin bayıldığını söylemiştir van bölge eğitim ve araştırma hastanesinin tarihli kesin adli raporundan başının sol tarafındaki yaranın basit tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif olduğu anlaşılmıştır cumhuriyet başsavcılığı tarihinde başvurucunun ve şikâyetlerine konu eylemlerle ilgili soruşturmayı kaçakçılık suçu nedeniyle yürütülen soruşturmadan ayırmış askerî suçlardan olduğu gerekçesiyle başvurucuya ve yönelik suçlar yönünden görevsizlik kararı vererek soruşturma evrakını van jandarma asayiş kolordu komutanlığı askerî savcılığına askerî savcılık göndermiştir cumhuriyet başsavcılığı kaçakçılık suçu nedeniyle yürüttüğü soruşturmayı daha sonra sor sayılı soruşturmayla birleştirmiştir cumhuriyet başsavcılığından temin edilen belgelerden söz konusu soruşturmanın faili tespit edilemeyen kaçakçılık suçlarıyla ilgili olduğu soruşturma kapsamında başvurucunun ifadesinin alınmadığı ve farklı bir tarihte meydana gelen kaçakçılık suçu yönünden tarihinde daimî arama kararı verildiği tespit edilmiştir van jandarma asayiş kolordu komutanlığının soruşturma emri üzerine askerî savcılık tarihinde ag ve tonun tanık sıfatıyla ifadelerini almıştır adı geçenler daha önceki ifadeleriyle aynı yönde beyanda bulunmuşlardır daha önce verdiği ifadesinde kamyonetin neresinden ateş edildiği yönünde beyanda bulunmayan to kamyonetin ön yolcu koltuğundan oturan kişinin kamyonetin camından havaya dört beş el ateş ettiğini söylemiştir askerî savcılığın talebi üzerine olay yerinde bulunan üç boş kovanı inceleyen van jandarma kriminal laboratuvar amirliği kriminal laboratuvar tarihli raporunda söz konusu boş kovanların tek bir silahtan atıldığını belirtmiştir askerî savcılık ne maksatla olay yerinde bulundukları kendilerine dur ihtarında bulunup bulunulmadığı aracın farlarının açık olup olmadığı araç plakasının araca takılı olup olmadığı aracın sağ arka tekerinin neden söküldüğü olay esnasında kendilerinde ateşli silah bulunup bulunmadığı olay esnasında aracın kasasında ne olduğu ve aynı gece kaçakçılık şüphesi ile takibe alınan minibüsün sahibi bmyi tanıyıp tanımadıkları konularında başvurucunun sdnin ve ifadelerini istinabe suretiyle almıştır başvurucu ve ad ifadelerinde birlikte komşularının kayıp hayvanlarını kamyonetle aradıkları için olay mahallinde bulunduklarını aracın farlarının yandığını ve plakalarının takılı olduğunu dur ihtarında bulunan biri olmadığını bilmedikleri bir nedenle kamyonetin taşlandığını korkularından durmayıp devam ettiklerini daha sonra kamyonetin kurşunlandığını kamyonetin sağ arka tekerini kendilerinin sökmediğini olay esnasında kamyonetin kasasında bir şey başvuru numarası karar tarihi bulunmadığını olay nedeniyle tekerin kendiliğinden çıktığını olay esnasında kendilerinde silah olmadığını minibüsün sahibi bmyi tanımadıklarını söylemişlerdir sd ise önceki ifadesiyle benzer mahiyette beyanda bulunup hayvanların bulunduğunu başvurucuya kendisinin haber verdiğini tam olarak neler yaşandığını bilmediğini sabah namazını kılarken silah sesleri duyduğunu namazdan sonra köylüler ile askerlerin birbirine girdiğini gördüğünü ifade etmiştir askerî savcılık başvurucunun kamyonetine ateş edilmesi olayına karışan askerlere teslim edilen silahlara ait taşınır mal belgelerini ve olaydan yaklaşık ay sonra kendi isteği ile askerlik görevinden ayrılan agnin terhis belgesi ile daha önce ifadeleri alınan veya olay yeri tespit tutanağında imzası bulunan aa dışındaki diğer askerlerin terhis belgelerini soruşturma dosyasına getirtmiştir askerî savcılığın talebi üzerine kriminal laboratuvar tarihinde daha önce incelediği üç kovan ile agye tarihinde teslim edilen seri numaralı mm çaplı rusya yapımı d marka tüfeği incelemiş ve üç kovanın da sözü edilen tüfekten atıldığını saptamıştır askerî savcılık agnin şüpheli sıfatıyla olay tespit tutanağında imzaları bulunan aa ha ek et üt ve ile olay yeri tespit tutanağında imzaları bulunmasa da başvurucunun kamyonetine müdahale eden mangada görevli ey ile tanık sıfatıyla ifadelerinin alınması için başka yer askerî savcılıklarından ya da cumhuriyet başsavcılıklarından istinabe talep etmiştir talebi üzerine ag et ey ve vonun ifadeleri kolluk görevlilerince diğerlerinin ifadeleri ise askerî savcı veya cumhuriyet savcısınca alınmıştır ek olay yerine vardıklarında bir minibüs bir kamyonet ve çok sayıda eşek gördüklerini kendilerini fark eden sivil kişilerin ateş etmeye başlamaları üzerine siper aldıklarını kamyonetin kaçmaya başladığını kamyonetin farlarının açık olup olmadığını hatırlamadığını kamyonete veya başka bir araca taş atmadıklarını kaçan kamyonetin kasasında akaryakıt veya başka bir malzeme olup olmadığını bilmediğini havanın karanlık olması ve kamyonetin kasasının kapalı olması nedeniyle kasanın içini göremediklerini agnin alparslan hudut karakolunda görevli olduğunu bu nedenle agnin yanlarında olmadığını söylemiştir ha hudut taşında kırk beş eşek tespit ettiklerini ele geçirilen eşekler ile kaçak eşyaları jandarma komutanlığına teslim ettiklerini olay yerinde kamyonet veya başka bir araç görmediğini beyan etmiştir daha önceki ifadesinden farklı olarak günü saat sıralarında sınıra giden dağlık bir yol üzerinde görev yaptıklarını sınır tarafından farları açık bir kamyonetin hızla bulundukları yere doğru geldiğini ag ile arkadaşlarının sesle ve el fenerleri ile aracı durması konusunda uyardıklarını kamyonete taş atılmadığını kamyonetten kendilerine birkaç el ateş edildiğini agnin havaya birkaç el uyarı atışı yaptığını kaçan kamyonetin kasasındaki bidonların görüldüğünü ifade etmiştir başvuru numarası karar tarihi iv ifadesinde olay yerindeki eşekler ile bir inekten söz etmiştir v üt başvuruya konu olay hakkında herhangi bir bilgi verememiştir aa olay tarihinde biri kamyonet olmak üzere üç araçtan oluşan kaçakçı grubuna müdahale ettiklerini o esnada eşekler ile getirilen kaçak akaryakıtların araçlara yüklendiğini kendilerini fark eden kaçakçıların bir el ateş edip kaçmaya başladıklarını en arkada bulunan aracın kaçamadığını kamyonetin farları sönük bir şekilde kaçtığını kamyonete başka bir tim tarafından müdahale edildiğini ileri sürmüş kendisine gösterilen resimdeki başvurucuya ait minibüsün kaçan kamyonet olduğunu beyan etmiştir termal kamera ile kaçakçı olduğu tahmin edilen kişilerin tespit edilmesi üzerine içinde yer aldığı manganın sınır bölgesine gittiğini oraya nasıl gittiklerini hatırlamadığını zira ona benzer pek çok olayla karşılaştıklarını emniyetçi olduğu için metre kadar geride ağır silahıyla tedbir aldığını duyduğu kadarıyla agnin iki üç kez dur ihtarında bulunduğunu uyarıların ardından bir iki kez silah sesi duyduğunu sesin av tüfeği sesine benzediğini kamyonet olduğunu tespit edebildiği aracın durmadığını kamyonete taş atılıp atılmadığını bilmediğini kamyonetin boş olması hâlinde dur ihtarına uyacağını farları kapalı olan kamyonetin kendilerine yaklaşınca farlarını açıp hızlandığını ve kamyonet kaçarken başka silah sesi duymadığını söylemiştir olayın yaşandığı gün dokuz kişilik manga ile pusuya yattıklarını başlarında rütbeli olarak sadece agnin bulunduğunu kamyonetin dur ihtarına uymayıp üzerilerine doğru geldiğini şoförün bulunduğu taraftan bir iki el ateş edildiğini agnin bir yandan bağırarak dur ihtarında bulunduğunu bir yandan da kamyonetten yapılan atışa ateş ederek cevap verdiğini araç üzerine doğru geldiği esnada aracın sağ tarafına bir taş atıldığını taşı atanı görmediğini elinde silah bulunduğu için taşı agnin atmış olamayacağını kamyonetin kasasının bidonlarla dolu olduğunu farları kapalı olan kamyonetin kendilerini fark edince farlarını açtığını ifade etmiştir olay tarihinde termal kamera ile gözetleme yapan manga komutanı aanın sınırdan geçiş yapıldığını söylediğini bunun üzerine sınırdan geçiş yapılan yere doğru hareketlendiklerini bir süre sonra telsizle araçların kendilerine yaklaştığının bildirildiğini aanın kendisi de dâhil üç kişiyi güvenlik sağlaması için tepe bölgesine gönderdiğini yola inen diğer askerlerin barikat kurduğunu barikatta durmayan iki aracın hızla köye doğru gittiğini bu esnada uzman anın aayı mı yoksa agyi kastettiği anlaşılamamıştır havaya bir el ateş ettiğini a ile manganın köye kadar kaçan araçları takip ettiğini kaçan araçlara taş atıldığını görmediğini araçlara ateş edilmediğini bulunduğu yer itibarıyla araçların içinde herhangi bir malzeme olup olmadığını göremediğini beyan etmiştir ag olay tarihinde gözetleme kulesinde bulunduğu esnada kendisini mobil telefondan arayan bpnin termal kamera ile tespit ettikleri iki araçtan birinin yüklü olarak bölgelerine doğru geldiğini haber verdiğini durumu bildirdiği karakol komutanının aracı yakalamaya çalışmalarını emrettiğini sekiz dokuz kadar askerle devriye yoluna çıktığını yanlarında bariyer veya kapan benzeri bir şey olmadığından fark edilebilecek büyüklükte taşları yola koyduklarını bir müddet sonra farları başvuru numarası karar tarihi yanmayan bir araç gördüklerini şoförün görebileceği şekilde el feneri ile selektör yaptığını ışığı fark eden şoförün daha da hızlandığını ve üzerilerine doğru gelmeye başladığını bu esnada aracın içinden sağ taraftan ateş edilmeye başlandığını atılan mermilerin nereye gittiğini göremediğini önce havaya iki üç el ateş ettiğini aracın durmaması üzerine de aracın lastiklerine doğru birkaç el ateş ettiğini yoluna devam eden aracın camına taş atılmadığını beyan etmiştir xi adresinin tespiti için çeşitli kurum ve şirketlerle yazışmalar yapılan ey gözetleme kulesinde görevli askerlerin sınırında bir grup kaçakçı tespit etmesi üzerine ag komutasında olay mahalline hareket ettiklerini su deposu yakınlarında yolu kapattıklarını askerlerin kendilerine doğru gelen plakasını hatırlamadığı bir kamyonetin durması için el fenerlerini yakıp söndürdüklerini bu esnada kamyonetin farlarının sönük olduğunu dur ihtarına uyulmaması üzerine agnin havaya bir el ateş ettiğini kamyonetin hızla yola devam ettiği esnada kamyonetin içinden rastgele ateş edildiğini kasası dolu olan ve içinde üç kişi bulunan kamyonetin köye girdiğini kamyonete taş atılıp atılmadığını görmediğini beyan etmiştir adresinin tespiti için çeşitli kurum ve şirketlerle yazışmalar yapılan olay tarihinde termal kameralar ile bir kamyonet ve çok sayıda atlı kaçakçı tespit edildiğini agnin komutasında pusu görevine çıktıklarını bulundukları yere projektör tutan köylülerin kendilerini fark ettiğini bunun üzerine atlıların daha da hızlandığını onların bulunduğu taraftan bir el ateş edildiğini agnin ismini hatırlamadığı bir askerin ve kendisinin müdahale için yaklaştığını diğer askerlerin ise güvenlik için geride durduklarını dereköyde yaşayan elli kadar atlının üzerilerine geldiğini sadece havaya ateş edebildiklerini atlar geçtikten sonra beyaz bir kamyonetin üzerilerine doğru geldiğini sürücünün dur ihtarına uymadığını kamyonetin sağa sola giderek hızını artırdığını agnin kamyonetin tekerlerine bir iki el ateş ettiğini kamyonete taş atılmadığını aksine kendilerine taş atıldığını atlarda ve kamyonette akaryakıt kaçakçılığında kullanılan bidonlar bulunduğunu agnin olay yerinden boş kovan toplamadığını olay yerindeki boş kovanları toplayan köylülerin şikâyetçi olduğunu olay esnasında kamyonetinin farlarının açık olup olmadığını hatırlamadığını beyan etmiştir adresinin tespiti için çeşitli kurum ve şirketlerle yazışmalar yapılan et olay tarihinde sınır kaçakçılığını önlemek amacıyla devriyeye çıktıklarını bulunduğu tim ile agnin içinde yer aldığı timin farklı karakollara bağlı olduğunu beyan etmiştir ayrıca ifadesinde et devriye esnasında kendi timi ile agnin timi arasında belli bir mesafe bulunduğunu birkaç el ateş edildiğini duyduklarını kısa bir süre sonra diğer timin kamyoneti ve içindeki şahısları alıp yanlarına geldiğini kamyonetin kasasının boş olduğunu ve farlarının yandığını ateş edilmeden önce uyarı yapılıp yapılmadığını duymadıklarını kamyonetin camına taş atılmadığını ve kamyonettekilerin ateş edip etmediğini görmediğini söylemiştir kolluk görevlilerine silah kullanma yetkisi veren tüm mevzuatı bir bütün olarak değerlendiren askerî savcılık soruşturmaya konu olayın yasal olmayan yollarla türkiyeye kaçak akaryakıt getiren başvurucu sd ve yakalanması amacıyla yürütülen faaliyet kapsamında meydana geldiği hudut birliği askerlerinin başvurucunun kamyonetini durdurmak amacıyla el işareti yapıp el fenerlerini yakıp söndürdükleri başvurucunun kamyoneti durdurmadığı bunun üzerine havaya uyarı atışı yapıldığı kamyonetin içinden dört beş el ateş edilmesi üzerine durdurmak maksadıyla ag tarafından kamyonetin tekerlerine başvuru numarası karar tarihi ateş edildiği eylemin askerlerin silah kullanma yetkileri kapsamında kaldığı ayrıca olayda meşru savunma durumunun bulunduğu bu nedenle suç izafe edilebilecek herhangi bir kimsenin bulunmadığı gerekçesiyle tarihinde olay hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir kararda herhangi bir şüpheli ismine yer verilmemiş ve olay başvurucunun kamyonetinde hasar meydana gelmesi ve yaralanmasına neden olunması olarak belirtilmiştir başvurucu askerî savcılıkça ifadesinin alınmadığını kararda şüpheli ismine ve suç vasfına yer verilmediğini şüphelilerin ifadelerinin sadece kollukça alındığını olaya dâhil olan askerlerin tanık sıfatıyla ifadelerinin alındığını olayın köye yakın bir alanda meydana gelmesine rağmen tanık tespiti yapılmadığını dinlenen tanıkların beyanlarının dikkate alınmadığını zor kullanmayı gerektiren bir durumun bulunmadığını adil tarafsız ve etkin bir soruşturma yürütülmediğini yaşam hakkının ihlal edildiğini belirterek askerî savcılıkça verilen karara vekili aracılığıyla itiraz etmiştir başvurucunun itirazı önce havaya uyarı atışı yapıldıktan sonra aracın tekerlerine doğru ateş edildiği olayda kanun hükmünün yerine getirilmesi ile meşru savunma hâlinin olduğu saldırı ile savunma arasında orantı bulunduğu aracın camına ateş eden kimse tespit edilememiş olsa da aracın görevli askerlerin üzerine doğru geldiği bu nedenle taş atma eyleminin de meşru savunma kapsamında olduğu gerekli tüm delilerin toplandığı gerekçesiyle jandarma sınır tümen komutanlığı askerî mahkemesince askerî mahkeme tarihinde reddedilmiştir askerî mahkemenin kararı tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiş olup bireysel başvuru tarihinde yapılmıştır iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı kara sınırlarının korunması ve güvenliği hakkında kanunun görev yetki ve görev ilişkileri kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir kara sınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamak görevi kara kuvvetleri komutanlığına ait olup bu görev sınır birliklerince kendi sorumluluğunda olan bölgede sınırı korumak ve güvenliğini sağlamak gümrük hattındaki giriş ve çıkış kaçakçılığı ile kara sınırları boyunca tesis edilen birinci derece askeri yasak bölge içerisinde suç teşkil eden eylemleri önlemek suçluları yakalamak bu bölgede işlenen meşhut suç faillerini ikinci derece askeri yasak bölgede de takip etmek ve yakalamak failler hakkında zorunlu yasal işlemleri yapmak yakalanan kişi ve suç delillerini ilgisine göre mahalli güvenlik kuvvetlerine teslim etmek şeklinde yerine getirilir başvuru numarası karar tarihi sınır birlikleri mensupları kendilerine bu kanun ile verilen görevlerin yapılmasında diğer kanunların silah kullanma yetkisi dahil güvenlik kuvvetlerine tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahiptirler tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri hizmet kanununun askerlerin silah kullanma yetkilerini düzenleyen ve maddeleri şöyledir madde değişik madde md askerler karakol karakol nöbetçisi devriye nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya asayişi temin için görevlendirildiklerinde aşağıda gösterilen hallerde silah kullanmaya yetkilidirler silah kullanmasını gerektiren haller a bu hizmetlerden birini yaparken müessir bir fiil ile taarruza uğranıldığı veya bir fiil veya tehlikeli bir tehdit ile bu hizmetlerle yapılmasına mukavemet edildiği takdirde bu taarruz ve mukavemetleri gidermek için b bir taarruz veya mukavemete hazırlanan ve silahını veya mukavemete elverişli bir aleti bırakmaya davet edildiği halde bu davete derhal itaat veyahut bıraktığı silahı veya aleti tekrar eline almaya davranan veya alan kimseyi itaate zorlamak için c bu kanunun ve inci maddeleri gereğince muvakkaten yakalanan bir şahsın veyahut muhafaza ve sevki kendisine tevdi edilmiş olan bir tutuklunun veya hükümlünün kaçması veya kaçmaya teşebbüs etmesi ve verilecek dur emrini dinlemediği görüldüğünde başka türlü ele geçirilmesi kabil olmadığı takdirde yakalanması için d kendi muhafazasına tevdi edilmiş olan insan ve her türlü eşyaya karşı taarruzu defetmek için e bu maddede sayılan görevleri yapan askerlere karşı sözle yapılan sataşma veya hareketlerin bertaraf edilmesi sırasında mukavemet taarruz müessir fiil veya tehlikeli bir tehditle karşılaşıldığında bu halleri gidermek için silah kullanma derecesi bu maddede yazılı hizmetlerin yapılması sırasında silah kullanılması için başkaca bir çare kalmaması veya zaruret olması şarttır şahıs veya topluluk silahsız ise mukavemet taarruz müessir fiil veya tehdidin derecesine göre asayiş hizmeti ile görevli birlik komutanı gerekli uyarmayı yaparak silah kullanılacağını ihtar eder bu ihtara itaat edilmezse bunu dereceden başlamak üzere silah kullanılır şahıs veya topluluk silahlı veya taarruzun önemli derecede etkili kılacak şekilde aletleri taşıyorsa silah veya aletlerin bırakılması ihtar olunur tecavüz taarruz veya mukavemet buna rağmen devam ederse itaati dereceden başlamak üzere silah kullanılır silah kullanma tarzı başvuru numarası karar tarihi silah çeşitlerine göre etkili olabilecek şekilde kullanılır önce kesici ve dürtücü silahlar ile ateşli silahlar hedefe tevcih edilir sonra ateşli silahların dipçik ve kabzaları kullanılır daha sonra kesici ve dürtücü ve ateşli silahlar bilfiil kullanılır silah kullanmak mutlaka ateş etmek değildir ateş etmek son çaredir önce havaya ihtar ateşi yapılır sonra ayağa doğru ateş edilir mukavemet veya taarruza veyahut tehlikeli bir tehdide varan mukavemet hali devam ederse hedef gözetilmeksizin ateş edilir iv ateş emri ve kendiliğinden ateş etmek ateş etmek bilhassa bunun için emir verilmiş olmasına bağlıdır ateş emri verilmemiş olsa dahi her asker silahını kullanabilir ancak silahını kullanılacağı zamanın ve kullanma derece ve tarzının tayini her olayın cereyan ettiği haller ve şartlar göz önünde tutularak silahını kullanacak asker tarafından bizzat takdir olunur v ateş emri vermeye yetkili makamlar bu maddede yazılı görevleri yapmak için birliğe görev veren üst komutan olay yerinde bulunuyorsa sözle ateş emri vermeye yetkilidir komutan bu emri yazı ile teyit eder asayişe memur edilen kuvvetlerin olay yerinde bulunan birlik komutanı veya asayişe memur edilen birliğin parçalarına komuta eden en küçük komutan ve amirler dahi önceden emir verilmemiş olsa bile sözle ateş emri vermeye yetkilidir sorumluluk her olayın cereyan ettiği haller ve şartlar göz önünde tutulmak kaydiyle bu madde hükümlerine göre silahını kullanan askere ve silah kullanma emrini veren birlik komutanına sorumluluk yüklenemez soruşturma usulü ve adli yardım ek fıkra md silah kullanmak zorunda kalan asker kişiler hakkında hazırlık soruşturması askeri savcı cumhuriyet savcısı veya yardımcıları tarafından yapılır haklarında dava açılan sanık asker kişiler duruşmadan vareste tutulabilir olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre sanığın mensup olduğu bakanlıkça durumu uygun görülenlerin vekalet verdiği avukatın ücreti bu bakanlıkların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır avukat tutma ve avukatlık ücretinin ödeme usul ve esasları milli savunma ve bakanlıklarınca bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir madde değişik madde md silah kullanma yetkisini haiz bulunan her asker veya silah kullanma emrini vermeye yetkili her komutan kanunun tayin etmiş olduğu müsaadeleri yerinde ve zamanında kullanmaz veya silahlarından tamamiyle istifade etmezse fiilin mahiyetine göre cezalandırılır madde nci maddede gösterilen hallerden başka hizmete ait bir vazifeyi yaparken maruz kaldığı bir mukavemeti bertaraf etmek veyahut askere veya askeri eşyaya karşı yapılan bir tecavüze karşı koymak için silah kullanmak zarureti hasıl olursa her asker silah kullanmaya salahiyetli ve vazifelidir başvuru numarası karar tarihi madde ve uncu maddelerde gösterilen hallerden başka her asker meşru müdafaa halinde silah kullanmaya salahiyettardır tarihli ve sayılı polis vazife ve salâhiyet kanununun zor ve silah kullanma kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir değişik md polis görevini yaparken direnişle karşılaşması halinde bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde zor kullanmaya yetkilidir zor kullanma yetkisi kapsamında kanunî şartları gerçekleştiğinde silah kullanılabilir polis kendisine veya başkasına yönelik bir saldırı karşısında zor kullanmaya ilişkin koşullara bağlı kalmaksızın sayılı türk ceza kanununun meşru savunmaya ilişkin hükümleri çerçevesinde savunmada bulunur polis a meşru savunma hakkının kullanılması kapsamında c hakkında tutuklama gözaltına alma zorla getirme kararı veya yakalama emri verilmiş olan kişilerin ya da suçüstü halinde şüphelinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçüde silah kullanmaya yetkilidir polis yedinci fıkranın c bendi kapsamında silah kullanmadan önce kişiye duyabileceği şekilde dur çağrısında bulunur kişinin bu çağrıya uymayarak kaçmaya devam etmesi halinde önce uyarı amacıyla silahla ateş edilebilir buna rağmen kaçmakta ısrar etmesi dolayısıyla ele geçirilmesinin mümkün olmaması halinde ise kişinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçüde silahla ateş edilebilir polis direnişi kırmak ya da yakalamak amacıyla zor veya silah kullanma yetkisini kullanırken kendisine karşı silahla saldırıya teşebbüs edilmesi halinde silahla saldırıya teşebbüs eden kişiye karşı saldırı tehlikesini etkisiz kılacak ölçüde duraksamadan silahla ateş edebilir tarihli ve sayılı kaçakçılıkla mücadele kanununun silah kullanma yetkisi kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir gümrük kanunu gereğince belirlenen kapı ve yollardan başka yerlerden gümrük bölgesine girmek çıkmak veya geçmek isteyen kişiye dur uyarısında bulunulmasına rağmen bu uyarıya uymaması halinde havaya ateş edilmek suretiyle uyarı yinelenir ancak silâhla karşılığa yeltenilmesi ve sair surette meşru müdafaa durumuna düşülmesi halinde yetkili memurlar saldırıyı etkisiz kılacak oranda doğrudan hedefe ateş edebilir başvuru numarası karar tarihi tarihli ve sayılı türk ceza kanun hükmü ve amirin emri kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez sayılı kanunun meşru savunma ve zorunluluk hâli kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş gerçekleşen gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez b uluslararası hukuk dayanak sözleşme hükmü yönünden avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme yaşam hakkı kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir herkesin yaşam hakkı yasayla korunur ölüm aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz a bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması b bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme silahlı güç kullanımı yönünden avrupa hakları mahkemesine göre yaşama hakkını koruyan madde sözleşmenin en temel hükümlerinden biridir ve avrupa konseyini oluşturan demokratik toplumların ana değerlerinden birini korumaktadır bu maddenin ihlal edildiği iddiasını en dikkatli incelemeye tabi tutmalıdır devlet görevlileri tarafından güç kullanımına ilişkin davalarda yalnızca güç kullanan devlet görevlisinin eylemleri değil aynı zamanda mevcut ilgili hukuksal veya düzenleyici sistem ile eylemin planlanması ve kontrolü gibi bu olayı çevreleyen tüm faktörlerin gözönünde bulundurulması gerekmektedir sözleşmenin maddesinin fıkrasında da görülebileceği üzere polis memurları tarafından ölümcül bir gücün kullanılması belirli durumlarda haklı görülebilir ancak kullanılan güç kesinlikle gerekli olandan daha fazla olmamalıdır yani olayın gerçekleştiği şartlarda kullanılan güç kesinlikle orantılı olmalıdır yaşama hakkının temel hak olduğu gözönünde bulundurulduğunda can kaybının haklı görülebileceği durumlar dar yorumlanmalıdır ve b no b no b no b no ayrıca silahla ateş açılırken mümkünse başlangıcın uyarı ateşleriyle yapılması gerekir b no başvuru numarası karar tarihi öte yandan göre sözleşmenin maddesi yaşamdan mahrum bırakmanın haklı kabul edilebileceği durumlara ek olarak devletin kolluk kuvvetlerinin güç ve ateşli silah kullanabileceği sınırlı koşulları tanımlayan ilgili uluslararası standartlara uygun yasal ve idari sistemleri uygulamaya koymaya yönelik asli bir görevi olduğunu ima etmektedir sözleşmenin maddesinin ikinci paragrafında açıklanan amaçlardan birine ulaşılması amacıyla devlet görevlileri tarafından güç kullanılmasının olayların meydana geldiği dönemde görevlinin davranışının makul ancak daha sonra hatalı olduğunun kabul edilmesi gibi geçerli sebeplerle iyi niyete dayandırıldığında bu hüküm bakımından haklı gösterilebileceği kanısındadır aksini ifade etmek devlete ve yasaları uygulamakla görevli memurlarına görevlerini yerine getirirken kendilerinin ve başkalarının hayatlarına zarar verecek şekilde gerçekçi olmayan bir sorumluluk yüklemek olacaktır mccann ve krallık b no b no ölümün güvenlik güçlerinin silah kullanımı sonucu gerçekleştiğinin tartışmasız olduğu olaylarda bu konudaki ispat yükünün taraf devlete ait olduğunu belirtmekte ve mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı gerçekleştiğinin kanıtlanamaması hâlinde yaşam hakkının usul ve esas yönünün ihlal edildiğine karar vermektedir bektaş ve b no göre yakalamaya ilişkin bir operasyonun planlanmasında elzem unsurlardan biri de yakalanacak kişinin işlediği iddia edilen suçun niteliği ile bu kişinin neden olduğu şayet neden olmuşsa tehlikenin derecesi de dâhil olmak üzere yakalamayı çevreleyen koşullarla ilgili mevcut bilgilerin analiz edilmesidir ayrıca yakalanacak kişi kaçmaya teşebbüs ettiğinde ateşli silah kullanılıp kullanılmayacağı ve hangi koşullarda kullanılmasının öngörülebileceği açık yasal hükümlere ve ateşli silah kullanacak kişilerin uygun bir eğitimine dayandırılmalıdır ve makbule kaymaz ve b no yaşam hakkının etkili soruşturma yükümlülüğüne usul boyutu yönünden bu konudaki uygulaması şimdiye kadar yapılan pek çok bireysel başvuru hakkında verilen kararda yer almaktadır birçok karar arasından bkz durmuş ve diğerleri b no ahmet şenol ve diğerleri b no sultani acar b no v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu gülhane askeri tıp akademisi haydarpaşa eğitim hastanesinde gata kadın hastalıkları ve doğum uzmanı olarak görev yapmakta iken aynı bölüm için ilan edilen profesörlük kadrosuna atanma talebiyle müracaatta bulunmuştur aynı kadroya atanmak için başvuruda bulunan diğer adayın şikayeti üzerine gata komutanlığı etik kurulu etik kurulu tarafından başvurucunun bilimsel eserleri üzerinde inceleme yapılmıştır etik kurulu tarihli kararıyla başvurucunun basılmamış ve yayımlanmamış bir eseri profesörlüğe yükseltilme başvurusunda kullandığı gerekçesiyle yanıltma niteliğinde etik kusuru aynı eseri iki ayrı dergide yayımlatması nedeniyle de yayın tekrarı etik kusuru işlediğini tespit etmiştir genelkurmay başkanlığı tarihinde etik kurulun anılan kararına istinaden ilgili mevzuat hükümleri gereğince başvurucu hakkında iki yıl akademik yükseltme sırasında başvuramama ya da atanamama yaptırımı uygulanmasına karar vermiştir başvurucu etik kurulu kararının ve bu karara istinaden hakkında yaptırım uygulanmasına ilişkin genelkurmay başkanlığı işleminin iptali istemiyle tarihinde askeri yüksek mahkemesinde a dava açmıştır dava devam ederken başvurucu tarihi itibarıyla kendi isteğiyle emekli olmak suretiyle türk silahlı kuvvetlerinden tsk ayrılmıştır dairesi mahkeme tarihinde konusu kalmayan uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir verilen kararın gerekçesinde yargılama devam ederken başvurucunun tarihinde emekli olarak tskdan ayrıldığı tespitine yer verilmiş bu sebeple dava konusu yaptırım kararının uygulanma durumunun söz konusu olmadığı belirtilmiştir dava konusu işlemlerin iptal edilmesinde başvurucunun menfaatinin kalmadığı değerlendirmesinde bulunulan kararda başvurucunun talebi yönünden uyuşmazlığın konusunun kalmadığı kanaat ve sonucuna varıldığı ifade edilmiştir kararda aynca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin davalı idareye yükletilmesi gerektiği belirtilmiş buna göre harç ve posta ücreti ile vekalet ücretinden oluşan yargılama giderlerinin davalı idareden alınarak başvurucuya verilmesine hükmedilmiştir karşıoy gerekçesinde ise başvurucunun emekli olmasının mevcut davanın görülmesinde menfaatinin kalmadığı anlamına gelmeyeceği bu sebeple davanın konusuz kaldığından söz edilemeyeceği belirtilmiştir etik kurulu karan halen mevcut olduğundan davanın görülüp sonuca bağlanmasında başvurucunun menfaati bulunduğu ifade edilen karşıoy gerekçesinde ayrıca yaptırım kararının başvurucunun emekli olmasından sonra da etkilerinin olabileceğine dikkat çekilmiş ardından esas yönünden dava konusu işlemlerin hukuka aykırılık sebeplerine yer verilmiştir başvurucunun karar düzeltme istemi aynı mahkemenin tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur başvuru numarası karar tarihi bireysel başvurunun incelenmesi sürecinde tarihli ve sayılı kanun ile anayasaya eklenen geçici maddenin birinci fıkrasının e bendiyle kaldırılmıştır iv hukuk a ulusal hukuk kanunlar tarihli ve sayılı mülga askeri yüksek mahkemesi kanununun dilekçeler üzerine ilk inceleme kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir kaydı yapılan dilekçeler genel sekreterlikçe c ehliyet noktalarından sırası ile incelenir bu noktalardan kanuna aykırı görülmeyenlerin tebligat işleri yapılır kanuna aykırı görülen dilekçeler karar verilmek üzere görevli daire veya daireler kuruluna havale olunur sayılı kanunun inceleme üzerine verilecek karar kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir daireler veya daireler kuruluna gelen dilekçelerde üncü maddede yazılı noktalardan kanunsuzluk görülürse a c bendinde yazılı halde davanın reddine karar verilir tarihli ve sayılı yargılama usulü kanununun dilekçeler üzerine ilk inceleme kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir dilekçeler c ehliyet yönlerinden sırasıyla incelenir başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun inceleme üzerine verilecek kararlar kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse üncü maddenin b ve bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine karar verilir danıştay danıştay dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısımlan şöyledir dava davacı tarafından lisesi müdürü olarak görev yaptığı dönemde hakkında puanla orta düzeyde düzenlenen yılı sicil raporunun iptali istemiyle açılmıştır mahkemesi nce davacının yargılama devam ederken emekliye ayrıldığı sicil raporunun iptalini isteme konusunda güncel bir menfaat ilişkisinin kalmadığı gerekçesiyle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir sayılı yargılama usulü kanununun maddesinin bendinde davaları idari işlemler hakkında yetki şekil sebep konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmaktadır maddede öngörülen menfaat ihlali koşulu bu tür davaların kabulü ve dinlenilebilmesi aranılan koşullardan biridir gerek doktrin gerekse yargısal içtihatlarda bu şart subjektif ehliyet şartı olarak kabul edilmekte ancak ne tür bir menfaat ihlalinin gerçek ve tüzel kişilere iptal davasını açma hakkı sağladığını gösterecek kesin bir ölçü ortaya konulamamakta ve bu ilişki kural olarak iptal davasına konu olan kararın niteliğine gön saptanmaktadır genelde kişisel meşru ve güncel bir menfaatin varlığı ve bunların ihlali menfaat ilişkisinin kurulmasında yeterli sayılmakta ve bu husus davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı mercilerince belirlenmekte davacının idari işlemle ciddi ve makul maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması dava açma ehliyetinin varlığı için yeterli sayılmaktadır bu durumda sayılı devlet memurları kanununun emeklilerin yeniden kamu hizmetine alınmasını düzenleyen maddesi ve devlet memurlarından yıllık sicil notu ortalaması ve daha yukarı olanların aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere bir kademe ilerlemesi uygulanacağını hüküm altına alan maddesi uyarınca davacı başvuru numarası karar tarihi hakkında düzenlenen sicil raporu ve sicil notunun önem kazandığı ve davacının menfaatini doğrudan ilgilendirdiği gibi sicil amirlerince olumsuz düşüncelerle orta düzeyde düzenlenen uyuşmazlık konusu sicil raporu ile davacı arasında manevi ilişkinin de devam etmesi karşısında uyuşmazlığın esası incelenerek hüküm kurulması gerekirken davacının güncel bir menfaat ilişkisinin kalmadığı gerekçesiyle davanın reddi yolundaki mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir açıklanan nedenlerle kararın bozulmasına danıştay beşinci dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısımlan şöyledir dava koruma ve güvenlik görevlisi olarak görev yapmakta iken tutukluluk hali nedeniyle görevden uzaklaştırılan davacının memuriyet görevine başlatılması ve oranında kesilen maaşının ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin tarihli işlemin iptali istemiyle açılmıştır mahkemesince davacının tarihinde hizmeti kadrosunda göreve başlatıldığı tarihinde de malulen emekli olduğu anlaşılmakla memuriyet görevine dönmek istemiyle yaptığı başvurunun reddinden kaynaklanan uyuşmazlık yönünden davanın konusunun kalmadığı davacının memuriyet görevine başlatılmamasına ilişkin kısmı yönünden davanın konusunun kalmaması nedeniyle uyuşmazlığın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına maaşından yapılan kesintilerin ödenmesi talebinin reddine dair kısmı yönünden de davanın reddine karar verilmiştir davalarında idari işlemlerin kuruldukları tarih itibariyle yargısal denetime tabi tutulmaları gerektiği kuşkusuzdur hukukunun genel ilkelerine göre iptal davası açılabilmesi için davacı ile dava konusu işlem arasında menfaat ilişkisinin varlığı yeterli olup ayrıca bu işlemle menfaat ilişkisinin davanın sonuçlanmasına kadar devam etmesi aranmamaktadır davacının idari işlemle ilişkisinin davanın sonuçlanmasına kadar devam etmesini zorunlu tutmak iptal davalarını sadece davacılar yönünden ortaya koyduğu sonuçlarla değerlendirmek ve bu davaların amacını ihmal etmek anlamını taşır bunun sonucu olarak dava görülmeden önce alınacak yeni idari kararlarla davacının iptali istenilen işlemle ilişkisini kesmek ve böylece hukuka aykırılığı ileri sürülen işlemi yargısal denetim dışında bırakmak yolu açılmış olur bu durumda yargısal denetimden amaç hukuka uygunluk denetimi olduğuna yargısal denetim işlemin kurulduğu tarih itibariyle gerçekleştiğine ve yeni işlem tesis edilene kadar hukuki sonuç doğurduğuna göre mahkemece dava konusu işlemin hukuka uygunluğunun denetlenerek bir karar verilmesi gerekmekte iken dava konusu işlemden kurulan günlü bir başka işlem ile davacının malulen emekli edildiği ve davanın konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin olarak verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir açıklanan nedenlerle kararın bozulmasına başvuru numarası karar tarihi danıştay dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısımlan şöyledir dava özel genel sekreter olarak görev yapmakta iken haziran tarihinde yapılacak olan milletvekili genel seçimlerine katılmak için tarihinde istifa ederek görevinden ayrılan davacının seçimler sonucunda eski görevine atanmak istemiyle yaptığı başvurusu üzerine özel uzman kadrosuna atanmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır mahkemesince davacının seçimler sonucunda tekrar görevine amacıyla yapmış olduğu başvurusu neticesinde genel sekreterlik kadrosunun dolu olması nedeniyle özel dereceli uzman kadrosuna atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir davalı idarece her ne kadar davacının tarihinde emeklilik isteminde bulunduğu ve bu isteği üzerine emekliye ayrıldığı sosyal güvenlik kurumu başkanlığının tarihli yazısından anlaşıldığından iş bu davanın davacı yönünden hukuki bir bulunmadığı gibi davanın konusuz kaldığı ileri sürülmüş ise de iptal davası açılabilmesi için davacının dava konusu işlem nedeniyle menfaatinin ihlal edilmiş olması yeterli olup işlemle menfaat ilişkisini dava sonuna kadar sürdürmesi gerekmediğinden davalı idarenin davacı emekli olduğundan davanın konusuz kaldığı yolundaki iddiasına da itibar edilmemiştir davacının görevine dönme talebinde bulunduğu tarihte durumuna uygun eşdeğer görevlerin bulunup bulunmadığı hususunda gerekli ve yeterli inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerekirken davanın reddi yolunda verilen mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesi avrupa haklan sözleşmesinin sözleşme maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir herkes davasının medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar konusunda karar verecek olan bir mahkeme tarafından görülmesini isteme hakkına sahiptir avrupa hakları mahkemesi avrupa haklan mahkemesi içtihadı için bkz ali diren b no v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi batman cumhuriyet başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında tarihinde başvurucunun ifadesi alınmıştır başvurucu ve diğer altı şüpheli hakkında batman cumhuriyet başsavcılığının tarihli ve sayılı iddianamesiyle rüşvet vermek ve resmi evrakta sahtecilik suçlarından kamu davası açılmış dava batman ağır ceza mahkemesinin sayılı dosyasına kaydedilmiştir batman ağır ceza mahkemesince tarihli ve sayılı kararla sayılı dava dosyasının mahkemenin sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine yargılamanın sayılı dava dosyası üzerinden devam etmesine karar verilmiştir batman ağır ceza mahkemesi kırk yedi sanık hakkında yaptığı yargılama sonunda tarihli ve sayılı karar ile başvurucunun rüşvet vermek suçundan yıl ay hapis cezası ile cezalandırılmasına resmi evrakta sahtecilik suçundan beraatine karar vermiştir başvurucu ve katılan vekilinin temyizi üzerine yargıtay ceza dairesinin tarihli ve sayılı ilâmıyla başvurucu hakkında verilen beraat ve mahkûmiyet hükümlerinin bozulmasına ve zamanaşımı süresinin geçmesi nedeniyle kamu davasının düşürülmesine karar verilmiştir başvurucu anılan kararı tarihinde öğrendiğini bildirmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı türk ceza maddesinin numaralı fıkrası tarih ve sayılı mülga türk ceza maddesinin birinci fıkrasının ve numaralı bentleri maddesinin ikinci fıkrası maddesinin birinci fıkrası tarih ve sayılı ceza muhakemesi kanununun maddesinin numaralı fıkrasının a bendi iv