a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu olan yargılama dosyasından tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu silvan jandarma komando taktik alay tabur komutanlığında askerlik görevini yapmakta iken tarihinde roketatar intibak atış eğitimi yapıldığı sırada başka bir erin atış yaptığı roketin namlu içinde patlaması sonucu yaralanmıştır bir dizi tedavi hava değişimi ve ameliyatın ardından kasımpaşa asker hastanesinin tarihli raporu ile başvurucunun askerliğe elverişli olmadığına karar verilmiş ve başvurucu tarihinde terhis edilmiştir anılan sağlık raporu ise tarihinde onaylanmış ve tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucunun söz konusu raporu ibraz ederek yaptığı müracaat üzerine sosyal güvenlik kurumu başkanlığının tarihli kararıyla malul olduğuna karar verilmiştir tarihli ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesinde idari işlemler ve idari eylemler ile idarenin sorumlu tutulabildiği diğer durumlarda vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddi ve manevi zararların tazminine ilişkin davalarda asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu kurala bağlanmıştır başvurucu tarihinde ankara asliye hukuk mahkemesinde uğradığı zararlardan dolayı maddi ve manevi tazminat istemiyle dava açmıştır ankara asliye hukuk mahkemesi tarihli ve sayılı karar ile yargılamanın devamı sırasında anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla sayılı maddesinde öngörülen kuralın iptaline karar verildiği gerekçesiyle görevli olmadığından bahisle davayı usulden reddetmiştir anılan karar tarihinde kesinleşmiştir başvurucu bu karar üzerine tl manevi tazminat ödenmesi istemiyle askeri yüksek mahkemesinde dava açmıştır dairesi tarihli ve sayılı kararında idari eylemler nedeniyle zarara uğrayanların zarar doğuran eylemi öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl içinde ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde idareye başvurarak zararlarının karşılanmasını istemeleri idarece bu konuda verilecek cevabın yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün içinde şayet altmış gün içinde cevap verilmez ise bu sürenin bittiği tarihten başlayarak ikinci altmış gün içinde dava açmaları gerekmektedir davacının atış yapıldığı sırada roketin namlu içerisinde patlaması sonucu yaralandığı olayın ardından bir dizi tedavi ay hava değişimi ve ameliyatın ardından kasımpaşa asker hastanesi sağlık kurulunun tarihinde onaylanan tarih ve sayılı raporu ile ameliyatlısı sağ median sinir lezyon tanısıyla davacının askerliğe elverişli olmadığına karar verildiği dava konusu olay nedeniyle meydana gelen yaralanmasına ilişkin zararı tedavi süreci sonucunda düzenlenen kasımpaşa asker hastanesi sağlık kurulunun tarihinde onaylanan tarih ve sayılı raporu ile öğrendiği bu durumda davacının rapor tarihinde veya lehine bir kabulle en geç rapor onay tarihi olan tarihinde zarar doğuran eylemi öğrendiğinin kabul edilmesi gerektiği sosyal güvenlik kurumunun yukarıda belirtilen tarihli kararının veya raporun tebliğ tarihinin zararın öğrenilme tarihini etkileyen bir niteliği olmadığı buna göre bu tarihlerden itibaren bir yıl içerisinde bu tarihte sonradan anayasa mahkemesince tarihinde iptal edilen hukuk muhakemeleri kanununun maddesi yürürlüğe girmediği için zararın karşılanması için idareye müracaat etmesi idarece isteğinin kısmen başvuru numarası karar tarihi veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gün içinde şayet altmış gün içerisinde cevap verilmez ise bu sürenin bittiği tarihten başlayarak ikinci altmış gün içinde askeri yüksek mahkemesine dava açması gerekirken bir yıllık sürenin geçmesinden sonra tarihinde idari başvuru yapılmadan doğrudan asliye hukuk mahkemesinde açılan davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir karar düzeltme istemi de aynı dairenin tarihli ve sayılı kararıyla reddedilmiştir karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk maddesinin son fıkrası şöyledir kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür tarihli ve sayılı askeri yüksek mahkemesi müracaat başlıklı maddesinin a bendi şöyledir işlem yapmaya yetkili makamlarca tesis edilen idari işlemlerin geri alınması kaldırılması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan yoksa işlemi yapmış olan makamdan idari dava açmak için belli olan süre içinde istenebilir bu müracaat işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur altmış gün içinde cevap verilmez ise istek reddedilmiş sayılır reddi üzerine dava açma süresi başlar ve müracaat tarihine kadar geçmiş olan süre de hesaba katılır anılan açma süresi başlıklı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir yüksek mahkemesinde dava açma süresi her çeşit işlemlerde yazılı bildirim tarihinden itibaren kanunlarda ayrı süre gösterilmeyen hallerde altmış gündür anılan doğruya tam yargı davası açılması başlıklı maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların askeri yüksek mahkemesinde dava açmadan önce bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri lazımdır bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açabilirler sayılı anayasa mahkemesi tarafından iptal edilen veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarında görev başlıklı maddesi şöyledir türlü idarî eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine yahut kişinin ölümüne bağlı maddî ve manevî zararların tazminine ilişkin davalara asliye hukuk mahkemeleri bakar başvuru numarası karar tarihi sorumluluğu dışında kalan sebeplerden doğan aynı tür zararların tazminine ilişkin davalarda dahi bu hüküm uygulanır tarihli ve sayılı mahkemeleri kanunu hükümleri saklıdır sayılı geçici maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanunun yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri kanunun yürürlüğe girmesinden önceki tarihte açılmış olan davalarda uygulanmaz sayılı başlıklı maddesi şöyledir kanun tarihinde yürürlüğe girer tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırılan tarihli ve sayılı borçlar zaman başlıklı maddesi şöyledir ve ziyan yahut manevi zarar namiyle nakdi bir meblağ tediyesine müteallik dava mutazarrır olan tarafın zarara ve failine tarihinden itibaren bir sene ve her halde zararı müstelzim fiilin itibaren on sene mürurundan sonra olunmaz ki zarar ve ziyan davası ceza kanunları mucibince müddeti daha uzun müruru zamana tabi cezayı müstelzim bir fiilden neşet etmiş olursa şahsi davaya da o müruru zaman tatbik olunur eğer haksız bir fiil mutazarrır olan taraf aleyhinde bir alacak tevlit etmiş olursa mutazarrır kendisinin tazminat talebi müruru zaman ile sakıt olsa bile o alacağı vermekten imtina edebilir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir konusu kuralla sadece kişinin vücut bütünlüğüne verilen maddi zararlar ile buna bağlı manevi zararların ve ölüm nedeniyle oluşan maddi ve manevi zararların tazmini konusu kapsama alınmakta ve bu tazminat davalarına bakma görevi asliye hukuk mahkemelerine verilmektedir buna göre aynı idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlar kapsama alınmadığından sorumluluk sebebi aynı olsa da bu zararların tazmini davaları idari yargıda görülmeye devam edecek bu durumda idarenin aynı yapı içinde aldığı kararın bir bölümünün idarî yargıda bir bölümünün adlî yargıda görülmesi yargılamanın bütünlüğünü bozacaktır ayrıca iki ayrı yargı kolunda görülen davalarda idarenin sorumluluğu bu sorumluluğun kapsamı idarenin tazmin yükümlülüğü konularında farklı sonuçlara ulaşılabilecektir esasen idare hukukunda var olan hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kavramları kişilerin gördüğü zararların tazmininde kullanılan ve kişilerin idare karşısında korunma kapsamını genişleten kavramlardır hukukunda idarenin hiçbir kusuru olmasa da sosyal risk terör eylemleri fedakârlığın denkleştirilmesi gibi kusursuz sorumluluğa ilişkin kavramlara dayanılarak kişilerin uğradığı zararların tazmin edilmesi mümkündür özel hukuk alanındaki kusursuz sorumluluk halleri ise belirli konular için düzenlenmiş olup sınırlıdır idare hukuku esaslarına dayanarak tesis ettiği tartışmasız bulunan eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerden kaynaklanan zararlara ilişkin davaların idarî yargı yerlerinde görülmesi gerektiği kuşkusuzdur bu nedenle yukarıda belirtildiği gibi aynı idari eylem işlem veya sorumluluk sebebinden kaynaklanan zararların tazminine ilişkin davaların farklı yargı yerlerinde görülmesinde kamu yararı ve haklı neden olduğu söylenemez öte yandan sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesine göre mahkemenin kanunların kanun hükmünde kararnamelerin ve türkiye büyük millet meclisi anayasaya aykırılığı hususunda başvuru numarası karar tarihi ileri sürülen gerekçelere dayanma zorunluluğu yoktur mahkeme taleple bağlı kalmak şartıyla başka gerekçeyle de anayasaya aykırılık kararı verebilir bu nedenle iptali istenen kural anayasanın maddesi yönünden de incelenmiştir anayasanın maddesinin birinci fıkrasında askerî yüksek mahkemesi askerî olmayan makamlarca tesis edilmiş olsa bile asker kişileri ilgilendiren ve askerî hizmete ilişkin idarî işlem ve eylemlerden doğan uyuşmazlıkların yargı denetimini yapan ilk ve son derece mahkemesidir ancak askerlik yükümlülüğünden doğan uyuşmazlıklarda ilgilinin asker kişi olması şartı aranmaz hükmü yer almaktadır anayasanın maddesi gereğince asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin olan eylemlerden ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıklar adli yargının değil askeri idari yargının yani askeri yüksek mahkemesinin görev alanına girmektedir konusu kural ile vücut bütünlüğünün kısmen ya da tamamen yitirilmesine yol açan eylem veya işlem bir askeri hizmete ilişkin olsa ve bir asker kişiyi ilgilendirse bile bundan kaynaklanan uyuşmazlıklar asliye hukuk mahkemesinin görev alanı kapsamına alınmaktadır asker kişileri ilgilendiren ve askeri hizmete ilişkin olan eylemlerden ve işlemlerden kaynaklanan uyuşmazlıkların kanunla adli yargının görev alanına sokulması anayasanın maddesine de aykırılık oluşturur iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir tarihinde yayımlanan ulusal bir gazetede terör faaliyeti organize suç örgütü veya uyuşturucu ticareti gibi gerekçelerle otuz ilde birçok ilgisiz kişinin soruşturma dosyalarına eklendiğine ve bu kişiler hakkında ilgili mahkemelerce dinleme başvuru numarası karar tarihi kararları çıkarıldığına ilişkin habere yer verilmiştir haberin devamında bu şekilde telefonları dinlenen ve kaydedilen kişilerin yer aldığı listeler yayımlanmış söz konusu kişilerin ihbar mektuplarına konu edilerek dönemin özel yetkili savcıları aracılığıyla soruşturmalara eklendiği iddia edilmiştir başvurucu ulusal basında çıkan haber vasıtasıyla kendi adına kayıtlı olan ancak aktif şekilde kullanmadığı numaralı telefon hattının tarihleri arasında yine kendisine ait olan ve hâlihazırda da aktif olarak kullandığı numaralı telefonun tarih belirtilmeksizin türkiye halk kurtuluş devrimci yol faaliyetleri nedeniyle dinlendiği konusunda bilgi sahibi olduğunu belirterek sorumluların tespit edilmesi ve cezalandırılmaları talebiyle trabzon cumhuriyet başsavcılığına başsavcılık suç duyurusunda bulunmuştur tarihli dilekçesinde başvurucu yılları arasında sakarya adliyesinde yılından bu zamana kadar da trabzon bölge mahkemesinde memur olarak çalıştığını bir buçuk yıl kamu emekçileri sendikaları emekçileri sendikasında yönetim kurulu üyeliğinde bulunduğunu altı yıldır hakları derneği trabzon şubesinde yönetim kurulu üyesi olarak görev yaptığını ifade etmiş ve içinde bulunduğu sendika ile sivil toplum kuruluşlarının anayasa ve yasalar çerçevesinde faaliyet gösteren kurumlar olduğunu faaliyetleri kapsamında telefonlarının dinlenmiş olmasının suç teşkil ettiğini ileri sürmüştür başvurucu söz konusu dinleme listelerini suç duyurusu dilekçesinin eki olarak başsavcılığa sunmuştur doğrultusunda özel hayatın gizliliğini ihlal suçu kapsamında soruşturma başlatan başsavcılık tarafından tarihinde müşteki sıfatıyla başvurucunun ifadesi alınmıştır yine başsavcılıkça trabzon emniyet müdürlüğüne emniyet müdürlüğü tarihinde gönderilen yazıyla şikâyet konusunun ve delillerin tespit edilmesi müştekinin ve şüphelilerin tanıklarının dinlenmesi bu çerçevede gerekli tahkikatın yapılması konusunda talimat verilmiştir emniyet müdürlüğü bünyesinde yapılan araştırmalar sonucunda hazırlanan resmî yazılarda ve tutanaklarda başvurucu tarafından beyan edilen telefon numaraları veya başvurucunun kendisi hakkında trabzon terörle mücadele şube müdürlüğü teknik büro amirliği ile kaçakçılıkla ve organize suçlarla mücadele şube müdürlüğü tarafından bugüne kadar telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin tespiti dinlenmesi sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi veya kayda alınmasına ilişkin herhangi bir çalışmanın yapılmadığı belirtilmiştir başsavcılığa gönderilen ve soruşturma konusu hakkında genel değerlendirmeler içeren emniyet müdürlüğü terörle mücadele şube müdürlüğünün tarihli yazısında tarihli ve sayılı polis vazife ve salâhiyet kanununun ek maddesi gereğince iletişimin denetlenmesine ilişkin tüm işlemlerin kapatılan telekomünikasyon başkanlığı adıyla oluşturulan tek bir merkez üzerinden denetim ve disiplin içinde yürütüldüğü bu nedenle iletişimin denetlenmesi faaliyetlerine yönelik bilgi taleplerinin anılan kuruma iletilmesinin daha doğru olacağı belirtilmiştir ayrıca basında yer alan söz konusu haberler nedeniyle emniyet genel müdürlüğü dairesi başkanlığı tarafından idari tahkikatın başlatıldığı da ifade edilmiştir emniyet müdürlüğünden gönderilen söz konusu bilgi ve belgeler doğrultusunda başsavcılık tarafından tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir kararda başvurucunun iddiası dışında telefonların dinlendiğine ilişkin herhangi bir delilin elde edilemediğine dair değerlendirmelere yer verilmiştir başvuru numarası karar tarihi karara karşı yapılan itiraz trabzon sulh ceza hâkimliğinin tarihli kararıyla kesin olarak reddedilmiştir kararda başsavcılık tarafından verilen kararda usul ve yasaya aykırılık görülmediği belirtilmiştir nihai karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk sayılı kanunun ek maddesinin başvuru konusu olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan ilgili kısmı şöyledir bu maddede belirtilen telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişime ilişkin işlemler ile sayılı kanunun inci maddesi kapsamında yapılacak dinlemeler telekomünikasyon kurumu bünyesinde kurum başkanına doğrudan bağlı telekomünikasyon başkanlığı adıyla kurulan tek bir merkezden yürütülür tarihli ve sayılı ceza muhakemesi tespiti dinlenmesi ve kayda alınması kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde cumhuriyet savcısının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi dinlenebilir kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde tedbir cumhuriyet savcısı tarafından derhâl kaldırılır talepte bulunulurken hakkında bu madde uyarınca tedbir kararı verilecek hattın veya iletişim aracının sahibini ve biliniyorsa kullanıcısını gösterir belge veya rapor eklenir birinci fıkra hükmüne göre verilen kararda yüklenen suçun türü hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği iletişim aracının türü telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren kodu tedbirin türü kapsamı ve süresi belirtilir tedbir kararı en çok iki ay için verilebilir bu süre bir ay daha uzatılabilir ek cümle md ancak örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlarla ilgili olarak gerekli görülmesi halinde hâkim yukarıdaki sürelere ek olarak her defasında bir aydan fazla olmamak ve toplam üç ayı geçmemek üzere uzatılmasına karar verebilir ek md şüpheli ve sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişiminin tespiti soruşturma aşamasında hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde cumhuriyet savcısı kovuşturma aşamasında mahkeme kararına istinaden yapılır kararda yüklenen suçun türü hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği iletişim aracının türü telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkân veren kodu ve tedbirin süresi belirtilir ek cümleler md cumhuriyet savcısı kararını yirmi dört saat içinde hâkimin onayına sunar ve hâkim kararını en geç yirmi dört başvuru numarası karar tarihi saat içinde verir sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde kayıtlar derhâl imha edilir sayılı kanunun bir suçun işlendiğini öğrenen cumhuriyet savcısının görevi kenar başlıklı maddesi şöyledir cumhuriyet savcısı ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar cumhuriyet savcısı maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür sayılı kanunun cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir cumhuriyet savcısı doğrudan doğruya veya emrindeki adlî kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir yukarıdaki maddede yazılı sonuçlara varmak için bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir cumhuriyet savcısı adlî görevi gereğince nezdinde görev yaptığı mahkemenin yargı çevresi dışında bir işlem yapmak ihtiyacı ortaya çıkınca bu hususta o yer cumhuriyet savcısından söz konusu işlemi yapmasını ister adlî kolluk görevlileri elkoydukları olayları yakalanan kişiler ile uygulanan tedbirleri emrinde çalıştıkları cumhuriyet savcısına derhâl bildirmek ve bu cumhuriyet savcısının adliyeye ilişkin bütün emirlerini gecikmeksizin yerine getirmekle yükümlüdür cumhuriyet savcısı adlî kolluk görevlilerine emirleri yazılı acele hâllerde sözlü olarak verir ek cümle md sözlü emir en kısa sürede yazılı olarak da bildirilir diğer kamu görevlileri de yürütülmekte olan soruşturma kapsamında ihtiyaç duyulan bilgi ve belgeleri talep eden cumhuriyet savcısına vakit geçirmeksizin temin etmekle yükümlüdür b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşme özel ve aile hayatına saygı hakkı kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir haberleşmesine saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir hakların kullanılmasına ulusal güvenlik kamu güvenliği ülkenin ekonomik refahı suçun veya düzensizliğin önlenmesi genel sağlık ve genel ahlakın korunması başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla hukuka uygun olarak yapılan ve demokratik bir toplumda gerekli bulunan müdahaleler dışında kamu makamları tarafından hiçbir müdahale yapılamaz başvuru numarası karar tarihi avrupa hakları mahkemesi içtihadına göre gizli tedbirlere ilişkin kanun hükümlerinin ihtiva etmesi gereken asgari unsurlar bulunmaktadır bu kapsamda izleme kararı verilmesine yol açabilecek suçların niteliği iletişimleri izlenecek kişi kategorisi izleme sürelerinin sınırları elde edilen verilerin inceleme değerlendirme ve saklanmalarına ilişkin esaslar verilerin başkalarıyla paylaşılmasına ilişkin önlemler ve elde edilen verilerin ortadan kaldırılmasına ilişkin koşulların kanunda açık bir şekilde düzenlenmesi gereklidir the association for european and human rights ve b no maddesinde yer alan hukuka uygun olarak ifadesinden tedbirin iç hukukta bir temele dayanması gerektiğini ve kanunun niteliğine göre uygulanmasını yükümlü kıldığının anlaşılması gerektiğini belirtmektedir göre ilgili kişiler söz konusu tedbire erişebilmeli ve tedbirin kendisi yönünden doğuracağı sonuçların hukukiliğini öngörebilmelidir b no b no murat b no göre kamusal makamlar tarafından uygulanan gizli denetlemelerde kişilerin keyfî müdahalelerden korunması için maddesi bağlamında iç hukukta imkân tanınmalıdır bu doğrultuda yerel mevzuatta kötüye kullanımlara karşı uygun koruma yöntemleri güvence altına alınmalı ve bu türden bir yetkinin icra yöntemleri ve kapsamının genişliği yeterli açıklıkta belirlenmelidir örneğin yerel mevzuat ses kayıtlarının hâkim ve savunma tarafından denetlenebilmesi amacıyla adli dinlemeye tabi tutulması muhtemel kişilerin kategorisini tespit etmeli ve hâkimi bu türden bir tedbir almaya tedbirin uygulandığı süreyi belirlemeye zorunlu kılan suçların niteliğini ele geçirilen konuşmaları kaydeden tutanakların düzenlendiği koşulları alınan kayıtları bütünüyle ve el değmemiş bir şekilde iletmek için alınacak önlemleri belirlemelidir ayrıca söz konusu mevzuat özellikle takipsizlik veya tahliye kararları sonrasında kayıt dayanaklarının silinebileceği yok edilebileceği ya da silinmesi veya yok edilmesi gerektiği koşulları da saptamalıdır murat v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucunun yılında cinsiyet bozukluğu rahatsızlığı ile doğduğu ve yılında doğan ve aynı yıl ölen mersin nüfusuna kayıtlı kardeşinin nüfus bilgileri üzerinden resmî kayıtlarda adının olarak yer aldığı iddiasına dayanılarak kayıtlarda olarak görünen isminin olarak görünen cinsiyetinin ise şeklinde değiştirilmesi istemi ile açılan dava sonucunda kadıköy asliye hukuk mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile başvurucunun talebi yönünde hüküm kurularak belirtilen değişiklikler nüfus kaydına işlenmiştir başvurucu tarafından yaşının ve doğum yerinin düzeltilmesi istemi ile açılan dava kartal asliye hukuk mahkemesinin tarihli ve sayılı kararı ile daha önceden isim ve cinsiyet açısından tashihlerin yapılması ve kaydın işlem görmesi ile tescil tarihi itibarıyla istenilen tarihin kayda uygun bulunmamasından bahisle reddedilmiştir başvurucunun temyiz istemi yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı kararı ile reddedilerek derece mahkemesi hükmü onanmıştır karar düzeltme talebi yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı kararı ile reddedilmiş karar tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur b hukuk tarihli ve sayılı nüfus hizmetleri maddesi şöyledir kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez ve kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz ancak olayların aile kütüklerine tescili esnasında yapılan maddî hatalar nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir aile kütüklerindeki din bilgisine ilişkin talepler kişinin yazılı beyanına uygun olarak tescil edilir değiştirilir boş bırakılır veya silinir sayılı maddesinin anayasa tarihli ve sayılı kararı ile iptal edilen numaralı fırkasının b bendinin ilk cümlesini de içeren hâli şöyledir mahkeme kararı ile yapılan kayıt düzeltmelerinde aşağıdaki usullere uyulur a nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır b aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir ad değişikliği halinde nüfus müdürlüğü bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı soyadı değişikliğinde ise eş ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir c tespit davaları kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder başvuru numarası karar tarihi kişilerin başkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkin başvurular bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır tarihli ve sayılı resmî yayımlanan nüfus hizmetleri uygulanmasına maddesi şöyledir nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır kayıt düzeltme davaları cumhuriyet savcısı ve nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir tespit davaları kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder belirtilen maddesi şöyledir bir kişinin aile kütüklerine tescil edilmediği ve kendisinden önce doğup ölen kardeşine ait nüfus kaydını kullandığı yolundaki iddia ve bildirimi doğum ve ölüm olaylarının meydana geldiğini gösteren yetkili makamlarca verilmiş resmî bir belge olmadıkça nüfus müdürlüğünce kabul edilmez ve verilen ölüm tutanakları işleme konulmaz resmî belge olarak a sağlık kuruluşlarının kayıtlarına dayanılarak verilen doğum veya ölüme ilişkin belgeler b defin izni ve bunlarla ilgili kayıt örnekleri c diğer resmî dairelerde kişi ile ilgili olarak yapılan kayıt ve işlem örnekleri ç ve varsa diğer okullara ait kayıt ve ayrılma tarihlerini gösterir belgeler kabul edilir kolluk kuvvetlerince beyanların doğru olup olmadığı hakkında araştırma yaptırıldıktan sonra düzenlenecek dosya bakanlığa gönderilir ve verilecek talimata göre gerekli işlem yapılır iv


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar gazi alt olarak hizmet olarak tarihli tarihli ve resmi gazetede hal alman tedbirlere kanun khk belirtilen ve olan nedeniyle alt akdini feshetmesi alt aym tarihli fesih bildirimi ile akdini tarihli akdinin bir nedene dayanmadan belirterek ve alt aleyhine ie iade istemiyle dava ankara mahkemesi tarihli karar ile kamu kurumu bir olan khk olarak ve tarihli ve resmi gazetede khk inceleme yetkisinin hal inceleme komisyonuna oral komisyonu ait karar verilmesine yer ve oral komisyonuna kesin olarak karar nihai karar tarihinde karar edilmeden tarihinde bireysel iv ilgili hukuk a ulusal hukuk kanun karar tarihinde bulunan tarihli ve mahkemeleri kanununun maddesi kanununa kimselerle o kanunun ikinci maddesinin c d ve e istisna edilen hari veya vekilleri akdinden veya kanununa dayanan her hak dogan hukuk ile olarak yerlerde mahkemeleri kurulur tarihli ve mahkemeleri kanununun maddesinin ilgili karar tarihi j mahkemeleri a kanuna tabi gazeteciler kanuna tabi tarihli ve j kanununa veya tarihli ve turk kanununun hizmet tabi ile veya vekilleri nedeniyle veya kanundan dogan her hukuk dava ve bakar tarihli kanununun nedenle derhal fesih kenar maddesinin ilgili ji ahlak ve iyi niyet uymayan haller ve benzerleri a j bu biri gerekli veya artlar kendisinde halde kendisinde ilen yahut uygun olmayan bilgiler veya b jinin yahut aile birinin ere ve namusuna dokunacak sarfetmesi veya yahut ere v haysiyet ihbar ve c jinin baka bir cinsel tacizde d jinin yahut onun ailesi birine yahut baka yahut madde olarak gelmesi ya da bu maddeleri e hcinin kullanmak yapmak meslek ortaya atmak gibi uymayan j jinin yedi fazla hap isle ve ertelenmeyen bir sue g hcinin izin veya bir sebebe iki veya bir ay iki herhangi bir tatil sonraki yahut bir ayda devam etmemesi h jinin yapmakla kendisine halde yapmamakta etmesi z jinin kendi veya tehlikeye mah olan veya mah da eli bulunan makineleri veya baka ve maddeleri otuz derecede hasara ve kayba kanunun derhal fesih kullanma suresi kenar maddesinin ilgili karar tarihi ve inci maddelerde ahlak ve iyiniyet uymayan hallere dayanarak iki veya olan fesih yetkisi iki taraftan birinin bu diger gunu ve her halde itibaren bir sonra ancak olayda maddi halinde bir sure uygulanmaz kanunun feshinde usul kenar maddesinin ilgili fesih bildirimini olarak yapmak ve fesih sebebini ve kesin bir belirtmek kanunun feshin sebebe kenar maddesinin ilgili otuz veya daha fazla iki en az olan belirsiz sureli fesheden veya ya da iletmenin veya gereklerinden kaynaklanan bir sebebe dayanmak maddesinin ilgili veya milli kurulunca devletin milli karz faaliyette karar verilen veya gruplara mensubiyeti veya yahut bunlarla j tarihli ve devlet kanunu ile bu kanun kararnamenin uncu maddesinde belirtilenler hari diger mevzuata tabi her turlu kadro pozisyon ve iki dahil istihdam edilen personel ilgili kurum veya en ilgili veya bakan kurulun teklifi uzerine ilgisine ilgili bakan kamu g bir ilgili veya olmayan diger kurumlarda her turlu kadro pozisyon ve iki dahil istihdam edilen personel birim amirinin teklifi uzerine atamaya yetkili amirin kamu maddesinin ilgili nci maddesi ilan edilen ve tarihli ve turkiye buyuk millet meclisi onaylanan hal veya milli kurulunca devletin milli karl faaliyette karar verilen veya gruplara mensubiyeti aidiyeti iltisaki veya bunlarla baka bir idari tesis edilmeksizin kanun kararname ile tesis edilen ve karara uzere hal komisyonu y kararlar hukuk dairesinin tarihli ve ilgili karar tarihi ile irtibat ve maddesinin g bendi iten maddesinin ise son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez veya olarak yer ise de fesih karz yolu apk iten olan ile irtibat ve dair deli durumunu sonucuna karar vermelidir somut olay ile irtibat ve dosyaya khk maddesinin g bendindeki usule iten hususu deli adli veya idari da deli durumuna ile irtibat ve dair somut deli gerekirken feshinin kabul eden adliye mahkemesi bozularak ortadan karar vermek hukuk dairesinin tarihli ve ilgili feshi maddesi komisyon idare j kanunu olmakla tarihindeki feshinde h kanununun ve maddeleri somut olayda akdinin feshine neden olan bilgi ve tam olarak ibraz akdinin feshine dayanak objektif neler hangi bilgi ve belgelerin feshe kurumdan mevcut ise adli ya da idari emniyet gene ve jandarma gene organize ve ile ilgili birimlerinden ve bilgi teknolojileri kurumundan varsa ile ilgili bilgi ve ile yine bank asyaya mevduat hesap hareketleri ve olup bilgi ve belgeler sonucuna eksik incelemeyle ile reddi olup gerektirir b hukuk avrupa insan haklan maddesinin ilgili herkes medeni hak ve ilgili konusunda karar verecek olan bir mahkeme isteme sahiptir avrupa insan haklan mahkemesi maddesinin bir mahkeme veya etmese de maddede terimler bir olarak birlikte dikkate mahkemeye da garanti sonucuna b no mahkemeye maddesinin bu devletlere yeni bir karar tarihi yorum maddenin birinci ve hedefleri ile hukukun genel prensiplerinin birlikte olarak maddesinin herkesin medeni hak ve ilgili mahkeme getirme sahip v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan ve khk ile getirilen idari yolunun khk ile ve somut olayda kendisine ait herhangi bir khk ile sona bu ie iade esastan incelenmesi gerekirken mahkemece ileri deliller bir ie iade talebini inceleme ohal komisyonuna ait karar verilmesine yer eklinde bir savunma ile mahkemeye ihlal ileri ankara mahkemesince verilen kesin de bu ibarenin amlan karara kanun etme ortadan ve mahkeme bireysel yolundan ohal komisyonuna etmesi ifade edilerek takdirin anayasa mahkemesine ait b dayanak hak arama kenar maddesinin birinci herkes ve yollardan faydalanmak suretiyle mercileri veya olarak iddia ve savunma ibare md ile adil sahiptir anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no delillerin nedeniyle savunma da ihlal ileri de toplanacak deliller bir sonuca mahkemeye incelenmesi kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de mahkemeye ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir karar tarihi esas a ve maddesinin birinci herkesin mercileri veya olarak iddiada bulunma ve savunma sahip mahkemeye maddesinde alman hak arama bir unsurudur diger yandan maddesine adil ibaresinin eklenmesine taraf de alman adil madde metnine dahil maddesinin mahkemeye belirtmektedir tur san ve tic ltd ti b no maddesinde alman hak arama bir temel hak diger temel hak ve gereken ve en etkili biridir bu bir mahkeme ve adil giren faydalanabilmesi ilk olarak ortaya koyma gerekir diger bir ifadeyle dava yoksa adil yararlanmak olamaz mohammed b no anayasa mahkemesi bireysel mahkemeye bir mahkeme ve etkili bir karara isteyebilmek ifade sen b no yandan maddesinin ikinci mahkemenin ve yetkisi davaya bakmaktan bu adil takdirde mahkemeden incelenmesini isteme de somut olayda ie iade istemli bir inceleme mahkemeye bir b ihlal adil biri olan mahkemeye mutlak bir hak bu ancak mahkemeye bulunulurken temel hak ve genel ilkeleri maddesinin gerekmektedir maddesi temel hak ve ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere olarak ve ancak kanunla bu ve ruhuna demokratik toplum ve laik cumhuriyetin gereklerine ve ilkesine olamaz karar tarihi amlan madde temel hak ve demokratik toplum gereklerine ve ilkesine ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere olarak ve ancak kanunla bu nedenle mahkemeye kanuni bulunup incelenmesi gerekir hak ve bunlara ve kanunla bu haklara ve keyfi engelleyen hukuk demokratik hukuk devletinin en biridir tahsin erdogan b no kanuna ekli manada bir kanunun zorunlu sekli manada kanun millet meclisi tbmm anayasada belirtilen usule uygun olarak kanun yasama hak ve edilmesi ancak yasama kanun imkan bir artma tbmm ekli anlamda bir kanun hakka anayasal temelden yoksun ali akyol ve digerleri b no ilke olarak derece mahkemeleri dava konusu maddi olay ve delillerin hukuk ve ile derece mahkemelerince konusunda vanlan sonucun esas adil olup bireysel incelemesine konu olamaz bunun tek derece mahkemelerinin tespit ve adaleti ve sayan tarzda bir keyfilik ve bu durumun bireysel hak ve ihlal ahmet b no somut olayda alt olarak ie iade istemiyle davada ohal komisyonunun karar verilmesine yer dair karar mahkemenin ilgili maddesinde veya milli kurulunca devletin milli faaliyette karar verilen veya gruplara mensubiyeti aidiyeti iltisaki veya bunlarla baka bir idari tesis edilmeksizin kanun ile tesis edilen ve karar vermek bir inceleme komisyonunun belirtilmektedir amlan girmesinden sonra benzer temyiz ve hukuk daireleri khk ile akdi feshedilenler olmak yetkiye olsa bile idari tasarrufla akdi feshedilenlerin ie iade esastan dair kararlar bkz mahkemeleri karar tarihinde bulunan kanun ve aym zamanda bu kanunu kanun veya kanununa dayanan mahkemelerdir maddesinde ohal komisyonunun yetkisinin baka bir idari tesis edilmeksizin kanun karar tarihi kararname ile tesis edilen herhangi bir duraksamaya yer vermeyecek ve da khkya hukuki tesis edilen fesih denetime tabi net bir ifade buna kanunla ve hukukundan kaynaklanan verilen ilk derece mahkemesinin ohal komisyonunu ederek gelen bir inceleme yapmadan sona erdirmesi bariz bir yorum olup sonucunda verilen kanunilik unsurunu maddesinde alman mahkemeye ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri kanunun maddesinin ve inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan irin gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan irin yeniden yapmak uzere dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya uzerinden karar verir ihlalin tespiti ve sekiz maddi tazminat ile tl manevi tazminata talebinde anayasa mahkemesi ie iade istemiyle davada idari bir karar verilmesine yer karar verilmesinin mahkemeye ihlal sonucuna somut ihlalin mahkeme bu durumda mahkemeye ihlalin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlale yol mahkeme ortadan ve iddia ve savunmalan esas bir karar verilmesinden ibarettir bu sebeple bir yeniden ankara mahkemesine karar verilmesi gerekir karar tarihi mahkemeye ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar sonucuna tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl har ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a mahkemeye ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman adil mahkemeye ihlal c bir maddesinde mahkemeye ihlalinin ortadan yeniden ankara mahkemesine d tazminat talebinin reddine e tl har ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin recep celal dye dye muammer top al


a arka plan bilgisi türkiyede yılının ikinci yarısından başvuruya konu eylemin yapıldığı tarihe kadar çok sayıda terör saldırısı ile birlikte toplumsal infial yaratan bazı olaylar yaşanmıştır bunlardan bazıları açık kaynaklardan edinilen bilgiler ışığında kronolojik olarak sıralanmıştır başvuru numarası karar tarihi tarihinde halkların demokratik partisinin hdp diyarbakırdaki seçim mitingine bombalı saldırı düzenlenmiştir tarihinde yapılan milletvekili genel seçiminden iki gün önce düzenlenen saldırıda beş kişi ölmüş dört yüzün üzerinde kişi de yaralanmıştır tarihinde şanlıurfanın suruç ilçesinde canlı bomba saldırısı düzenlenmiştir saldırıda otuz dört kişi ölmüş yüzden fazla kişi de yaralanmıştır tarihinde sultanbeyli fatih polis merkezine bomba yüklü araçla saldırı düzenlenmiştir saldırının ardından çıkan çatışmada bir polis memuru şehit olmuştur iv tarihinde ankarada gerçekleştirilen barış mitinginin toplanma yeri olan ankara garının önünde patlatılan iki bomba ile yapılan saldırıda yüz üç kişi hayatını kaybetmiş yüzlerce kişi yaralanmıştır v tarihinde sultanahmet meydanında suriye kökenli bir saldırgan turist kafilesinin arasına karışarak üzerindeki bombayı patlatmıştır patlama sonucunda on üç kişi ölmüş on altı kişi de yaralanmıştır tarihinde genelkurmay türkiye büyük millet meclisi ve kuvvet komutanlıklarının yakınındaki mevkide askerî servis araçlarının geçişi sırasında bomba yüklü araç patlatılmıştır saldırıda yirmi sekiz kişi ölmüş altmış bir kişi yaralanmıştır tarihinde kızılayda bomba yüklü araçla düzenlenen saldırıda otuz dört kişi ölmüş yüz yirmi beş kişi yaralanmıştır tarihinde caddesinde beyoğlu kaymakamlığı önünde intihar saldırısı düzenlenmiştir saldırıda beş kişi ölmüş otuz yedi kişi de yaralanmıştır b somut olaya bilgiler başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu ankara üniversitesi dil ve tarih coğrafya fakültesi fakülte öğrencisidir günü saat civarında aralarında başvurucunun da bulunduğu yaklaşık on beş kişilik bir grup ülkede yılında gerçekleşen bombalı saldırıları protesto etmek amacıyla fakültenin orta bahçesinde toplanarak pankart açmıştır pankartın üzerinde şunlar yazmaktadır sarayın haziran hdp diyarbakır mitingi temmuz suruç ekim ankara barış mitingi ocak sultanahmet meydanı şubat cizre bodrum katı şubat genelkurmay önü mart güvenpark mart katliam kan yayın yasağı gözyaşı öğrenci kolektifleri anılan pankartın indirilmesi için fakültenin özel güvenlik görevlileri gruba gerekli ikazları yapmış ancak pankart grup tarafından indirilmemiştir başvuru numarası karar tarihi fakülte yönetimi karşıt görüşlü öğrenciler arasında meydana gelmesi muhtemel olayları önlemek ve eğitimin aksamadan devam edilmesini sağlamak amacıyla okula polis çağırmış ve okula gelen polisler saat fakültenin orta bahçesine girerek pankartı indirmişlerdir başvurucunun da aralarında bulunduğu dört kişi gözaltına alınmış ve ifadelerinin ardından serbest bırakılmıştır tarihli ve sayılı kabahatler kanununun maddesi uyarınca çankaya emniyet müdürlüğünün tarihli işlemiyle başvurucuya tl idari para cezası uygulanmıştır başvurucu idari para cezasına karşı ankara sulh ceza hâkimliğine hâkimlik itiraz yoluna başvurmuştur dilekçesinde protestonun barışçıl olduğu dikkate alınarak eylemin ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı ve itiraz konusu cezanın caydırıcı etkisinin gözetilmesi gerektiği savunulmuştur hâkimlik idari yaptırım kararı ile verilen idari para cezasının usul ve yasaya uygun olduğunu belirtmiş ve tarihinde itirazın reddine kesin olarak karar vermiştir anılan karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiş başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk sayılı afiş asma kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir cadde veya sokak kenarlarındaki kamuya ait alanlara rızası olmaksızın özel kişilere ait alanlara bez kâğıt ve benzeri afiş asan kişiye yüz türk lirasından türk lirasına kadar idarî para cezası verilir aynı içerikteki afiş ve ilânlar tek fiil sayılır birinci fıkra hükmü yetkili makamlardan alınan açık ve yazılı izne dayalı olarak asılan afiş ve ilânlar açısından uygulanmaz bu kabahatler dolayısıyla idarî para cezasına kolluk veya belediye zabıta görevlileri karar verir b uluslararası hukuk avrupa hakları mahkemesi kararlarında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ve bu hak kapsamında ifade özgürlüğünün demokratik toplumun en temel değerleri arasında olduğu ve demokrasinin özünde açık bir tartışma ortamıyla sorunları çözebilme gücünün yer aldığı vurgulanmaktadır şiddete teşvik ve demokrasinin ilkelerini ortadan kaldırma durumları dışında toplantı ve ifade özgürlüğünün ortadan kaldırılmasına yönelik önleyici nitelikli radikal tedbirler yetkililerin eylemlerde kullanılan ifadeler ve bakış açılarını şaşırtıcı ve kabul edilemez olarak değerlendirdiği ya da eylemlerin başvuru numarası karar tarihi yasa dışı olduğu durumlarda dahi demokrasiye zarar vermekte hatta demokrasinin varlığını sık sık tehlikeye atmaktadır hukukun üstünlüğüne dayalı demokratik bir toplumda mevcut düzene itiraz eden ve barışçıl yöntemlerle gerçekleştirilmesi savunulan siyasi fikirlerin toplantı özgürlüğü ve diğer yasal araçlarla kendisini ifade edebilmesi imkânı kişilere sunulmalıdır gün ve b no güneri ve b no ve ve b no kararında da eldeki mevcut başvuruya benzer bir başvuru ele alınmıştır kararına konu olayda eğitim ve bilim emekçileri sendikası üyesi başvuruculara gerçekleştirilen grev kapsamında bir okul binasının dış cephesine üzerinde bu iş yerinde grev vardır yazılı afiş astıkları gerekçesiyle sayılı kanunun maddesi uyarınca idari para cezası verilmiştir avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme maddesinde güvence altına alınan barışçıl olarak toplanma özgürlüğü kapsamında incelediği başvuruda değerlendirilmesi gereken başlıca konunun idari para cezasının demokratik toplumda gerekli olup olmadığı hususu olduğunu ifade etmiştir ve gösterinin tamamen barışçıl olarak sürdürüldüğünü gösteride idari makamların veya polisin kamu düzenini korumak için müdahale etmesini gerektirecek taşkınlıklar yaşanmadığına dikkat çekmiştir ve göre başvuranlar görsel bir kirliliğe sebebiyet veren şiddet içeren bir afiş asmamışlar ve binanın dış cephesine veya herhangi bir kamu malına zarar vermemişlerdir söz konusu afişin asılmasının barışçıl olarak toplanma özgürlüğünün kullanımına bağlı bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiştir ve sulh ceza mahkemesi tarafından yapılan denetimin çok kısıtlı olduğunu ilgililere isnat edilen fiillerin gerçekliğini doğrulamakla sınırlı kaldığını vurgulayarak itiraz incelemesinde bir yandan barışçıl toplanma hakkının başvurucularca kullanılması ve diğer taraftan kamu düzeninin sağlanması ve başkasının hak ve özgürlüklerinin korunması gibi mevcut farklı menfaatlerin dengelenmeye çalışıldığını gösteren hiçbir unsur bulunmadığını belirtmiştir ve afişin binada yapılan eğitimi herhangi bir şekilde engellediğine dair bir durumun olmadığını söyleyerek ihtilaf konusu para cezalarının barışçıl olarak toplanma hakkının kullanımı üzerinde caydırıcı bir etkisi olduğu tespitinde bulunmuştur ve sonuç olarak başvuruculara verilen idari para cezasının demokratik bir toplumda zorunlu olmadığı kanaatini açıklamıştır ve v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir gazeteci olan başvurucu tarafından yazılan yurt gazetesinin tarihli nüshasının sayfasında ve adlı sitesinde ak terfi dedikleri bu olmalı başlığıyla bir yazı yayımlanmıştır anılan yazının içeriği şöyledir yasadışı işleri nedeniyle hakkındaki şikayetler ayyuka çıktığında akp bir memuru görevden alması terfi ettireceği anlamına geliyor faşizmi demokrasi diye sunma sahtekarlığının doğal sonucu budur ve tecavüzcü olduğu başvuru numarası karar tarihi polis görevden alınmış ama emniyet müdür yardımcılığı na terfi ettirilmişti gezi direnişleri nde halka saldırgan tavırları nedeniyle edilen polis yd görevden alınıp emniyet müdür yardımcılığı na terfi ettirildi hrant dinkin öldürülmesinden altı ay önce ceza aldığı türklüğe hakaret davasında dinkin ceza almasını savunan h e yargıtay cumhuriyet başsavcısı oldu dinki savunan e sürüldü dink nden sonra trabzon dan afyon a atanan şube müdürü ve aynı olay nedeniyle açığa alınan emniyeti şube müdürü bir üst rütbeye terfi ettirildi dinke yönelik yapılacak ilk eylem bilgisine ulaşan ve erhan tunceli muhbir yapan emniyet daire başkanlığı na atandı dinkin öldürülmesi sürecinde sorumluluğu olduğu gerekçesiyle kamuoyunda tartışılan görevliler arasında yer alan sınıf emniyet müdürü oldu böylece in emniyet müdürlüğü ya da daire başkanlığı için önü açıldı dinkin katili samast ile hatıra fotoğraf çektiren polis yk malatya emniyet müdür yardımcılığına kadar yükseldi dönemin emniyet müdürü vali oldu valisi ise bakan bu eylülde hrantın doğum günü ertesinde ise doğum günü hediyesi olarak basına başka bir terfi haberi yansıdı erhan tuncelle yaptığı skandal telefon konuşmasında gebermişse gebermiş diyen polis şefi emniyet ın yeni daire başkanı in özel kalem müdürlüğü ne terfi etti deniz feneri davasından değişik cinayet olaylarına ihale sahtekarlıklarından ar belediyelerdeki yolsuzluklara kadar örtülü işlere bulaşmış ak yandaşların nerelere yükseldiklerini onlarla uğraşan onurlu insanların ise başlarına ne belaların geldiğini listelemeye kalksak kitaplara sığmaz gizlisi saklısı da yok gazetelerde çıkıyor namuslu vekillerin muhalif yazarların hukuka bağlı avukatların bunları seslendirmekten dilleri gelen belalar da cabası akp bildiğini okumaktan geri adım mı attı yolsuzluk sahtekarlık cinayet işkence hizmet dolandırıcılıktan yargılanmış da ceza almış bir ak yandaş var mı ama dedim ya terfi edenleri ödül alanları saymaya kalk kulsanız böyle muhalifseniz f tipinde idare edeceksiniz hükümet olunca işi kılıfına uydurmaktan kolay ne var rte torbala dedi mi hangı konu olursa olsun torba yasa çıkıyor neyin suç olup olmadığını işine geldiği gibi iktidar mı belirliyor yoksa bunun hukuk ve uluslararası yasalarda belirlenmiş ölçüleri mi var artık bu soru anlamını yitirdi diktatöre göre suç hükmü onun iki dudağı arasında tüm dünyanın demokratik bulduğu muhalif gösterilere onun terör suçu cezalandırılması gerekir demesi muhalifler ve eylemleri hakkında darbe hesapları ya da marjinal ve terör hükmü vermesi polis zulmü zindan cinayet için yeterli demokratik meslek örgütü yöneticilerinden spor taraftar gruplarına üniversite hocalarından çevrecilere gazetecilerden sanatçılara kadar anında soruşturma yargılama başlıyor ak hacılar için sadakatin temel ölçüsü ecdat ve inanç ecdadın izinde yürümek inancın gereğini yerine getirmek buradaki izinde yürümek sözü arkasında yürümek anlamında değil ona sadakat için onu geçmek anlamında sözgelimi abdülhamid on yasak mı getirmiş bunlarınki en az on beş olmalı ak hacılar ve emir kulu bürokratların ecdadı sollama çabaları bundan hesaplamadıkları şey sollama hırsıyla tam gaz gittikleri yol kendi duble zulüm yolları zemin kan yamalı beton karşıdan gelene toslamak attan kum zemine düşmeye benzemeyecek hele ki karşıdaki damperli çelik kasa çapulcu kamyonu ise zulüm ne yaparsa yapsın kalıcı değildir eninde sonunda titreyip akıttığı kana düşer bu da torba yasalara sığmayan tarihin insanlık yasasıdır ve yüzlerce değil tektir yazıda ismi geçen kendisine hakaret edildiği iddiasıyla cumhuriyet başsavcılığına şikayette bulunmuştur başvurucu hakkında cumhuriyet başsavcılığının tarihli ve numaralı iddianamesi ile asliye ceza mahkemesine kamu davası açılmıştır başvuru numarası karar tarihi asliye ceza mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla başvurucunun basın yoluyla hakaret suçunu işlediğinden bahisle tl adli para cezası ile cezalandırılmasına kesin olarak karar verilmiştir başvurucu tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasını kabul etmediğinden mahkeme kararı kesin olarak açıklanmıştır anılan kararın gerekçesinin ilgili kısımları şöyledir dava konusu yazı bir bütün olarak kararları ve yargıtay içtihatları kapsamında incelendiğinde yazar yazısında akp hükümetinin kamu kurumlarına yapılan atamaları eleştirirken hakkında herhangi bir kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmamasına rağmen müşteki hakkında ve tecavüzcü olduğu kanıtlanmış polis şeklinde olgusal mahiyette nitelendirme yapılarak müşteki tecavüz işkence suçlarını işleyen ve bu suçları işlediği mahkeme kararlarıyla kanıtlanmış bir kişi olarak gösterildiği ve müştekinin kamuoyu önünde suçlu olarak ilan edildiği anlaşılmıştır olgusal mahiyette ki bu nitelendirmenin varlığının kanıtlanması mümkündür kişilerin herhangi bir suçu işleyip işlemediğinin tespiti ancak adli sicil kayıtları ile mümkündür oysaki müştekinin adli sicil kaydında böyle bir suçlardan mahkumiyetine ilişkin bir kayıt yoktur bir kişinin bu suçlardan yargılanması onun bu işlediğine karine oluşturmaz böyle bir şeyin kabulü masumiyet karine aykırı bir durum oluşturur dolayısıyla yazarın bu nitelendirmesinin herhangi bir olgusal temele dayanmamaktadır yazarın yazısında kullanmış olduğu bu ifadenin tek amacının müştekiyi aşağılamak içsel değere ve kamuoyu nezdindeki şeref ve saygınlığına saldırıda bulunarak hukuka uygunluk ve eleştiri sınırının aşıldığı ve küçültücü değer yargısı içermesi nedeniyle sanığın üzerine yüklenen basın yoluyla alenen hakaret suçunu işlediği sanık savunması şikayet dilekçesi gazete örneği ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla sanığın hakaret suçundan eylemine uyan maddesi uyarınca cezalandırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur anılan karar başvurucu vekiline tarihinde tefhim edilmiş başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı türk ceza kanununun maddesinin ve numaralı fıkraları şöyledir bir kimseye onur şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur şeref ve saygınlığına saldıran kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya para cezası ile cezalandırılır mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır iv


başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi hava kuvvetleri komutanlığı emrinde muvazzaf astsubay statüsünde görev yapmakta iken güvenlik saikiyle yapılan bir idari soruşturma kapsamında ahlak dışı davranışlarda bulunduğuna dair duyum üzerine başvurucu hakkında idari soruşturma başlatılmıştır soruşturma kapsamında tarihinde görüşme sorgu tutanağı düzenlenerek başvurucunun ifadesi alınmış ve başvurucuya cinsel yaşamına ilişkin sorular sorulmuştur soruşturma sonucunda türk silahlı kuvvetlerinin tsk itibarını sarsacak nitelikte ahlak dışı hareketlerde bulunduğu gerekçesiyle tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun maddesi ve tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan astsubay sicil sicil yönetmeliği maddesi gereğince başvurucu hakkında tarihinde silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir şeklinde ayırma sicil belgesi düzenlenmiştir sicil yönetmeliğinin maddesi uyarınca hava kuvvetleri komutanlığı bünyesinde oluşturulan komisyonda başvurucunun durumu değerlendirilmiştir komisyon tarihinde başvurucu hakkında ayırma işlemi yapılmasının onaya sunulmasına karar vermiştir hava kuvvetleri komutanı tarihinde anılan kararı onaylamış son olarak millî savunma bakanının da tarihinde başvurucunun tskdan ayrılmasını uygun bulması sonucunda ilişiği resen kesilmiştir başvurucu tarihinde ayırma işleminin iptali talebiyle millî savunma bakanlığı aleyhine askeri yüksek mahkemesinde dava açmıştır başvurucu dava dilekçesinde kabul etmediği hususların hukuka aykırı yöntemlerle sorgu tutanağına geçirildiğini ve başka delillerle desteklenmeyen bu tutanağın hukuka aykırı bir delil olduğunu iddia etmiştir hiçbir zaman özel yaşamına ait unsurları iş ortamına ve görevine yansıtmadığını tek bir disiplin cezası bulunmadığı gibi çok sayıda takdir belgesinin olduğunu ifade eden başvurucu tesis edilen ayırma işleminde yararı dengesinin gözetilmediğini ve ölçülülük ilkesine uyulmadığını ileri sürmüştür başsavcılığının işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde hazırladığı tarihli düşünce yazısında meslek hayatında sicil ortalaması çok iyi seviyede bulunan başvurucunun görevinde başarılı olduğu vurgulanmıştır diğer yandan idari soruşturmada tespit edilen ifadelerin hukuka uygun yöntemlerle elde edilmediğinden idari işleme esas alınmasının mümkün olmadığı ve başvurucunun dış âleme yansımayan cinsel yaşamı nedeniyle ayırma işlemine tabi tutulmasının ölçülülük ilkesini ihlal ettiği ifade edilmiştir birinci dairesinin daire tarihli kararı ile dava reddedilmiştir kararın gerekçesinde başvurucunun özel hayatı kapsamındaki mahremiyet hakkına ilişkin davranışlarının bazı kadınlar ile yaşadığı ilişkilerin genel ahlak kurallarına aykırı olduğu vurgulanmış idarenin takdir yetkisini ölçülü objektif ve kamu yararı ile birey yararı dengesini gözeterek kullandığı sonucuna varılmıştır bir hâkim üye karara muhalif kalmıştır muhalif üye karşıoy gerekçesinde başvurucunun hayat tarzının aleniyete intikal etmiş ve görev alanına yansımış olduğuna dair somut bir delilin bulunmadığını vurgulayarak personelin bilgisine başvurma adı altında kendisi ve başkaları aleyhine beyanda bulunmasının sağlandığını bu şekilde alınan ifade esnasında gerçekleştirilen ses ve video kaydının silinmesinin de kuşku doğurduğunu belirtmiştir karşıoy gerekçesinde ayrıca sözü edilen yaşantısı nedeniyle herhangi bir ikaz ya başvuru numarası karar tarihi da cezai işleme tabi tutulmamış olan başvurucunun mesleki başarısı gözetildiğinde tesis edilen ayırma işleminde yararı dengesi dikkate alınmadığı gibi ölçülülük ilkesine de uyulmadığından işlemin hukuka aykırı olduğu ifade edilmiştir başvurucunun karar düzeltme istemi dairenin tarihli kararı ile reddedilmiştir nihai karar tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur bireysel başvurunun incelenme sürecinde tarihli ve sayılı kanun ile anayasaya eklenen geçici maddenin birinci fıkrasının e bendiyle kaldırılmıştır iv hukuk hukuk için bkz gg b no yaşar türkmen b no v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu emekli ve doğumlu olup mersinin mezitli ilçesinde ikamet etmektedir başvurucu tarihinde saat sıralarında mersinin merkez ilçesi akkent mahallesi gazi mustafa kemal bulvarı cadde kavşağında bulunan posta ve telgraf teşkilatı ptt eğitim şubesine ait para çekme ve yatırma makinesinde atm cihazı bir başka kişiye havale edilmek üzere tl para yatırmıştır başvurucu havale yaparken atm cihazının klavye sehpasına koyduğu cüzdanını burada unutmuştur başvurucunun beyanına göre cüzdanın içinde dört adet çeyrek milli piyango bileti tl amerikan dolan ve euro para ile nüfus cüzdanı b sınıfı sürücü belgesi ve emekli kartı bulunmaktadır başvuru numarası karar tarihi cüzdanını unuttuğunu fark eden başvurucu kısa bir süre sonra ptt şubesine geri dönerek güvenlik görevlisine ve diğer ilgililere durumu anlatmış aynı gün saat de polis merkezi amirliğine müracaat etmiştir kolluk görevlilerince saat düzenlenen görgü tespit ve araştırma tutanağının ilgili kısmı şöyledir aynı gün saat sıralarında şahısla birlikte bahse konu yere gidilip bakıldığında herhangi bir suç ve suç unsuruna rastlanılmamış bankamatik ve ptt şubesinin kamera sisteminin mevcut olduğu görülmüştür aynı gün saat düzenlenen görüşme tutanağına göre cumhuriyet savcısı kolluk görevlilerine şikayetçinin ifadesinin alınması kayıp eşya hakkında çalışma yapılması ve hazırlanan tahkikat evrakının gönderilmesi talimatını vermiştir kolluk görevlilerince tarihinde alınarak tutanağa bağlanan ifadesinde başvurucu olayı anlatarak cüzdanını alıp kendisine teslim etmeyen kişiden şikayetçi olduğunu beyan etmiştir cumhuriyet savcısı tarihli yazı ile y emniyet müdürlüğünden şu hususların araştırılmasını istemiştir başvurucunun şikayeti ve delillerinin tespiti tanıkların şikayetçiden sorularak veya resen araştırılarak olaya dair bilgi ve görgülerinin tespiti şüpheli veya şüphelilerin beyanlarının alınması iv olay yerini görüntüleyen kamera kayıtlarının temini ile bunların çözümünün yapılması v şikayetçinin aynı konuda daha önce başka bir şikayeti varsa müracaatların birleştirilmesi başvurucu mersin cumhuriyet başsavcılığına verdiği tarihli dilekçede şikayetçi olduğunu yinelemiştir dilekçede olay sırasında özel güvenlik görevlisini andıran bir kişiyi fark ettiğini olay yerini gören kameralar vasıtasıyla cüzdanını kimin aldığının tespit edilebileceğini belirtmiştir emniyet müdürlüğü tarihli bir yazı ile ptt yenişehir şubesi müdürlüğünden tarihinde saat arasında olay yerini gösterir kamera görüntülerinin gönderilmesini talep etmiştir tarihli cevap yazısında olay tarihinde atm cihazını gösterir kameranın arızalı olması nedeniyle görüntü kaydı yapmadığı bildirilmiştir cumhuriyet başsavcılığı tarihinde olay yerini gören kamera kaydı ve görüntü olup olmadığının tespiti hususunda emniyet müdürlüğüne talimat vermiştir şikayetçi tarihinde bu defa mersin valiliğine konu ile ilgili olarak bir dilekçe daha vermiştir başvurucu kamera kayıtlarının arızalı olduğunu öğrendiğinden dolayı delillerin gizlendiği veya yok edildiği endişesine kapıldığını halbuki ptt kamera kayıtlarının iki ay boyunca saklanabildiğini belirterek kamera kayıtlarının incelenmesini talep etmiştir kolluk görevlilerince tarihinde düzenlenen tutanakta olayı gören görgü tanığının bulunamadığı olay yerini görür herhangi bir güvenlik kamerası görüntüsünün de bulunmadığı belirtilmiştir emniyet müdürlüğünün tarihli fezleke yazısında ptt ile yapılan yazışma sonucu kamera görüntüsünün bulunamadığı ve yapılan araştırma sonucu olayı gerçekleştiren şüpheli şahıs veya şahısların yakalanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir başvuru numarası karar tarihi cumhuriyet başsavcılığı tarihinde emniyet müdürlüğünden mobil elektronik sistem entegrasyonu mobese kamerası kayıtlarının olup olmadığının ptt eğitim şubesi müdürlüğünden de olayın gerçekleştiği atm cihazını gören harici kameralardan kayıt alınıp alınmadığının tespit edilmesini ve başvurucudan sonra işlem yapan kişinin açık kimlik bilgilerini istemiştir emniyet müdürlüğünün tarihli cevap yazısında olay yerinde bulunan mobese kamerasının bağlı olduğu kayıt cihazının yirmi dokuz günde bir kayıtlan sildiği bu sebeple görüntü kayıtlarının gönderilmesinin mümkün olamadığı bildirilmiştir mersin ptt başmüdürlüğü eğitim şubesinde kurulu kapalı devre kamera sistemi incelendiğinde atm cihazını gören kameranın tarihinde saat e kadar kayıt yaptığını bu saatten sonra ise arızaya geçtiğini tarihinde başvurucuya bildirmiştir aynca ptt denetim hizmetleri başkanlığının tarihli yazısıyla şubede görevli personel hakkında kamera arızasının zamanında giderilmesine yönelik bir işlem yapmaması ve kamerada arıza bulunmadığı yönünde yanıltıcı bilgi vermesi nedeniyle gerekli disiplin ve idari işlemin yapılması talimatı verildiği başvurucuya bildirilmiştir pttden alınan bilgiler doğrultusunda başvurucudan sonra işlem yaptığı tespit edilen şüpheli olarak ifadesi alınmıştır şüpheli tarihli ifadesinde şikayetçiyi tanımadığını ptt merkezinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığını olay günü işlem yapmaya gittiğinde atm cihazı üzerinde ve çevresinde herhangi bir eşya görmediğini belirtmiştir şüpheli atılı suçlamayı kabul etmemiştir cumhuriyet başsavcılığı tarihinde kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir kararın gerekçesinde başvurucudan sonra işlemi yapan şüpheli atılı suçu işlediğine dair yeterli bir delilin bulunmadığı belirtilmiştir aynca olayın başvurucunun dikkatsiz ve özensiz davranması sonucu meydana geldiği kaybolduğu iddia edilen eşyanın başka kişi veya kişiler tarafından kullanıldığına dair herhangi bir kaydın da söz konusu olmadığı açıklanmıştır kararda sonuç olarak atılı suçun unsurlarının gerçekleşmediği kabul edilmiştir başvurucunun karara karşı yaptığı itiraz mersin sulh ceza hakimliğince tarihinde itiraza konu kararda usul veya kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir nihai karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı türk ceza kanununun maddesi şöyledir zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir sayılı kanunun maddesi şöyledir kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin çıkmış olan ya da hata ele geçirilen eşya üzerinde iade etmeksizin veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmeksizin malik gibi tasarrufla bulunan kişi şikayet üzerine bir yıla kadar hapis veya para cezası ile cezalandırılır başvuru numarası karar tarihi b uluslararası hukuk avrupa haklan sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün mülkiyetin korunması kenar başlıklı maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip olduklar hakka halel getirmez avrupa haklan mahkemesi sözleşmeye ek nolu protokolün maddesi ile güvence altına alınan mülkiyet hakkının da bazı pozitif yükümlülükler içerdiğini kabul etmektedir göre mülkiyet hakkının gerçekten etkili bir biçimde korunabilmesi devletin müdahale etmeme görevi yanında aynca bazı pozitif tedbirler almasını da gerektirmektedir b no b no sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin devletin doğrudan müdahalesinin söz konusu olmadığı özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklar yönünden de belirli durumlarda mülkiyet hakkının korunması için gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü içerdiğini kabul etmektedir buna göre devletin pozitif yükümlülükleri çerçevesinde özel kişiler arası mülkiyet ilişkileri bakımından olsa bile kişilerin mülkiyet haklarına yapılacak keyfi müdahalelere karşı hukuksal bir koruma sağlaması gerekmektedir bu bağlamda devlet özellikle tarafların mülkiyet hakkına ilişkin uyuşmazlıklar yönünden gerekli usule ilişkin güvenceleri sunan etkin bir yargısal mekanizma oluşturma yükümlülüğü altındadır bu çerçevede oluşturulan yargı yollarında ulusal mahkemeler de iç hukukta düzenlenecek kanunlar yoluyla makul ve adil bir biçimde mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmek durumundadır bu gerekliliğin sağlanıp sağlanmadığını değerlendirirken uygulanan usulün bütününü incelemektedir b no b no b no b no capital bank b no mülkiyet hakkına ilişkin olarak devletin etkili ceza soruşturması yükümlülüğü b no kararında tartışılmıştır başvuruya konu olayda başvurucu tutukluyken iki ayn şehirde bulunan evlerinden parası ve eşyasının çalınması sebebiyle şikayetçi olmuştur olayda mülkiyet hakkına yapılan bir müdahalenin mevcut olduğunu ancak bu müdahalenin devlet tarafından değil özel kişilerden geldiğini devletin özel kişilerin bu eylemleri nedeniyle doğrudan bir sorumluluğunun ise bulunmadığını kabul etmiştir bununla birlikte mülkiyet hakkına özel kişiler tarafından yapılan bir müdahalenin söz konusu olduğu durumlarda devletlerin mülkiyet hakkını etkili bir şekilde koruyan hukuki düzenlemeler yapma ve bu çerçevede mağdurların zararlarının giderilmesini talep etme imkanının da tanındığını haklarını arayabilecekleri tedbirler alma gibi pozitif yükümlülüklerinin mevcut olduğunu belirtmiştir göre suç işlenmesi yoluyla bir müdahale söz konusu ise bu yükümlülük etkili bir ceza soruşturması ve gerektiğinde kovuşturma yapılmasını da içermektedir bununla birlikte sözleşmenin ve maddeleri kapsamında yaşam hakkı ya da kötü muamele iddialarıyla ilgili etkili soruşturma yürütülmesi yükümlülüğünde olduğu gibi bunun bir sonuç yükümlülüğü olmayıp usul yükümlülüğü olduğunu belirtmiştir başvuru numarası karar tarihi kamu otoritelerinin makul çabalarına rağmen birçok suçun çözülemediği ve cezasız kaldığı gerçeği de gözönünde bulundurulduğunda mülkiyet hakkı çerçevesinde var olan etkili bir ceza soruşturması ve kovuşturması yapma yükümlülüğünün mutlak olmadığını vurgulamıştır bu yükümlülüğün daha ziyade uygun ve yeterli bir ceza soruşturması yürütülmesini ve soruşturmayı yürüten makamların liyakate uygun ve etkili bir şekilde hareket etmelerini temin etmekle sınırlı olduğunu kabul etmiştir ayrıca kamu makamlarının suçu soruştururken karşılaşabilecekleri uygulamaya ilişkin zorluklar ile operasyonel tercihlerde bulunma ve en ciddi suçları önceleme ihtiyacına değinmiştir göre soruşturma yükümlüğünün zorunluluk derecesi mülkiyete karşı işlenenlerde olduğu gibi daha hafif nitelikteki suçlarda sözleşmenin maddesinin uygulama alanına giren suçlar gibi şiddet kullanılan ağır nitelik taşıyan suçlara nazaran daha düşüktür bu sebeple daha hafif nitelik taşıyan suçlarda devletin pozitif yükümlülüklerinin ihlali sonucuna ulaşılabilmesi ancak soruşturma ve kovuşturmada açık ve ciddi eksikliklerin tespit edilmesi koşuluna bağlı görülmüştür ceza soruşturması başarılı bir şekilde sonuçlanmasa bile makul bir başarı potansiyeline sahip olması koşuluyla suçu işleyen kişiye karşı hukuk davası açılabilmesi imkanının getirilmesinin haklarının korunmasının güvence altına alınması bakımından mağdura elverişli bir alternatif oluşturabileceğini vurgulamıştır ayrıca ceza yargılamasının sonuçlarının hukuk yargılamasının başarı şansı üzerinde önemli ve belirleyici etkilerinin olabileceğinin açık olduğu belirtilmiş bununla birlikte sırf ceza soruşturmasının mahkumiyetle sonuçlanmamış olması nedeniyle ister ceza davasına ek olarak açılsın ister ayrı bir dava biçiminde yürütülsün hukuk davasının başarı şansının azalmasından devletin sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağı kabul edilmiştir göre sözleşmeye ek nolu protokolün maddesiyle devlete yüklenen pozitif yükümlülüklerin ihlalinden söz edilebilmesi için hukuk yargılamasındaki başarı potansiyeli eksikliğinin aynı nedenden dolayı yürütülen ceza yargılamasındaki istisnai nitelik taşıyan açık ve ciddi eksikliklerin doğrudan bir sonucu olması gerekmektedir sonuç olarak başvurucunun ceza soruşturmasında birtakım eksikliklerin olduğu kabul edilse de bunların devletin mülkiyet hakkının gerektirdiği pozitif yükümlülüklerin ifasında başarısız olduğu sonucuna ulaşmayı gerektirecek derecede olmadığı kanaatine varmıştır b no kararına konu olayda ise yeniden kullanılabilir cam şişe ticaretiyle uğraşan başvurucunun evinin yanında içi şişe dolu bir vaziyette park halinde bulunan kamyonunun belediye yetkilileri ile polis tarafından park izninin olmadığı gerekçesiyle güvenli olmayan bir alana çekilmesi sonucu kamyonun içinde bulunan cam şişeler çalınmıştır başvurucu tarafından ilgili idare aleyhine açılan davada sulh hukuk mahkemesi başvurucu lehine tazminata hükmetmiş ise de bu karar istinaf mahkemesince şişelerin gerçek sayısının davacı tarafından ispatlanamadığı ve aracın çekilmesine ilişkin kararın hukuka uygun olduğu gerekçeleriyle bozulmuştur park izni bulunmadığı için kamyonu çektiren otoritenin zarar ve hasarlara karşı aracı koruma yükümlülüğünün bulunduğu ve yerel otoritenin bu ödevin ifasında başarısız olduğu kanaatine varmıştır sonuç olarak yetkililerin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin gerektirdiği pozitif yükümlülükleri yerine getirmemiş olduğu sonucuna ulaşmıştır v


a olaylar başvuru dilekçesi ekleri ile başvuruya konu dosya içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu başvuru tarihlerinde ankara nolu f tipi yüksek güvenlikli kapalı ceza kurumunda hükümlü olarak bulunmaktadır diyarbakır gümrük müdürlüğü yurtdışından gelen kolilerin kontrolü esnasında adet yayının yasak olabileceğini değerlendirerek yayınları diyarbakır cumhuriyet başsavcılığına göndermiştir cumhuriyet başsavcılığı kitaptan tanesi hakkında toplatma ve yasaklama kararı bulunduğunu tespit ederek hakkında karar bulunmayan üç kitabın tarihli ve sayılı terörle mücadele tmk maddesi ile görevli cumhuriyet savcılığına gönderilmesine karar vermiştir başvuru numarası karar tarihi tmk maddesi ile görevli cumhuriyet savcılığının sorunu ve demokratik ulus çözümü kültürel soykırım kıskacında kürtleri kitap kitap ve konuşmalar belgeler zafer kazanan tarzın özdilidir isimli pkk terör örgütü lideri abdullah öcalan tarafından yazılan iki ayrı kitaba ilişkin yaptığı inceleme sonucunda kitaplarda sürekli olarak terör örgütünün propagandasının yapıldığının terör örgütünden ve terör örgütü mensuplarının yaptığı eylemlerden övgüyle bahsedildiğinin terör örgütünün bundan sonra izleyeceği yolun nasıl olması gerektiğinin belirtildiği ve bu bağlamda kitapların sayılı maddesine ve tarihli ve sayılı basın maddesine muhalefet ettiği değerlendirilerek her iki kitaba el konulmasına ve toplatılmasına karar verilmesi talep edilmiştir diyarbakır nolu hâkimliği tmk madde görevli cumhuriyet savcılığının değerlendirmesiyle aynı yönde gerekçelerle tarihli ve değişik sayılı kararı ile anılan kitaplara el konulmasına ve toplatılmasına karar vermiştir hâkimliğin anılan kararından sonra evrak cumhuriyet savcılığına gönderilmiş ve soruşturma numarasında soruşturma başlatılmıştır cumhuriyet savcılığı soruşturma sonucunda tarihli kararı ile kitapların yurtdışından geldiği ve kitapları basanın tespit edilemediği kitapların gönderildiği kişinin olaydan bilgisi olmadığına dair savunmasının aksine bir delil olmadığı gerekçesiyle olayla ilgili kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar vermiştir cumhuriyet başsavcılığı karar ile birlikte diyarbakır nolu hâkimliğinden tmk madde görevli kitapların müsaderesini talep etmiştir hâkimlik tarihli ve değişik sayılı kararı ile kitapların müsaderesine karar vermiştir kitaplar tarihinde yakılarak imha edilmiştir anılan kitaplardan devrim manifestosu kürt sorunu ve demokratik ulus çözümü kültürel soykırım kıskacında kürtleri savunma isimli kitabın nolu hâkimliğinin tarihli ve sayılı kararı ile toplatılmasına ve el konulmasına ilişkin kararına karşı yapılan bireysel başvuru konusunda anayasa mahkemesi tarihli ve numaralı kararı ile maddesinde tanımlanan ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine karar vermiştir bunun üzerine diyarbakır sulh ceza hâkimliği tarihli ve değişik sayılı kararı ile diyarbakır nolu hâkimliğinin tarihli toplatma ve el koyma kararının kaldırılmasına karar vermiştir anılan süreçte tarihli sayısında başlıklı yazıda abdullah öcalanın demokratik toplum manifestosu adı altında beş ciltten oluşan bir savunma hazırladığını ve her hafta beşinci ciltten bir bölümün köşe yazısı olarak yayımlayacağını bildirmiştir bireysel başvurulara konu olmuş başvurucuya gelen bkz mart nisan mayıs haziran temmuz ağustos eylül ekim kasım aralık ocak tarihli toplam seksen beş nüshasında diyarbakır nolu hâkimliğinin tarihli kararı ile el konulmasına ve toplatılmasına karar verilen kitabın bazı bölümleri yayımlanmıştır başvuru numarası karar tarihi ankara nolu f tipi yüksek güvenlikli kapalı ceza kurumu eğitim kurulu eğitim kurulu anılan kitabın bölümlerinin yayınlandığı ilgili sayfalarının başvurucuya verilmesini uygun görmemiştir kararların ilgili kısımları şöyledir aşağıda isimleri yazılı gelen gazetenin incelenmesi neticesinde hakkında belirtilen hususlar tespit olunduğundan söz konusu gazetelerin adı geçenlere verilmesi uygun görülmemiştir yayın adı azadiya welat gazete sayı kime geldiği kamuran verilmeyiş nedeni yeminli tercümanın azadiya welatın kasım tarihli sayısındaki tercümesinde adı geçen gazetenin ikinci sayfasında manifestoya başlıklı yazıda abdullah öcalanın demokratik toplum manifestosu adı altında beş ciltten oluşan bir savunma hazırladığını azadiya welatın her hafta beşinci ciltten bir bölümü köşe yazısı olarak yayınlayacağını bildirmiştir eğitim kurulumuza iletilen tarihli gazete çevirisinde ise gazetenin altıncı sayfasında beşinci savunma abdullah öcalanın demokratik devrim çözümü başlıklı tam sayfa yazısının olduğu belirtilmiştir diyarbakır nolu kürt sorunu ve demokratik ulus çözümü kültürel soykırım kıskacında kürtleri kitapla ilgili olarak sayılı konulmasına ve toplatılmasına kararı bulunduğundan söz konusu gazete sahibi dilekçesi ile talep etmesi halinde gazetenin sayfalarının çıkarılarak kendisine verilmesine herhangi bir talebi olmaması halinde gazetenin kütüphane deposuna kaldırılmasına sayılı kanunun ile tüzükün maddeleri gereğince karara tebliğ tarihinden itibaren gün içerisinde sincan hâkimliğine itiraz edebileceğinin tebliğine oy birliği ile karar verilmiştir cezaevi eğitim kurulunun yukarıda belirtildiği şekilde verilen kararları başvurucuya ayrı ayrı tebliğ edilmiş ve başvurucu kararlara karşı sincan hâkimliğine ayrı ayrı şikâyetçi olmuştur şikâyetleri inceleyen hâkimlik değişik tarihli ve sayılı kararları ile başvurucunun şikâyetlerinin reddine karar vermiştir kararların ilgili kısımları şöyledir sayılı kanunun maddesinde hükümlü mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanmak hakkına sahiptir düzenlemesi yer almaktadır kanundaki bu düzenlemeye göre hükümlünün adına gelen yayınlardan yararlanabilmesi için yayının mahkemelerce yasaklanmamış olması şarttır eğitim kurulu kararına konu yazının da yasaklanmış bir kitaptan alındığı anlaşılmış olup kanundaki düzenleme gözetildiğinde eğitim kurulunun kararında hukuka aykırılık söz konusu değildir bu nedenle şikâyetin reddine karar vermek gerekmiştir başvurucu hâkimliğinin ret kararlarına karşı ayrı ayrı itiraz yoluna başvurmuştur inceleyen sincan ağır ceza mahkemesi hâkimliğinin kararlarının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun itirazlarının ayrı ayrı reddine karar verilmiştir bu kararlar başvurucuya ayrı ayrı tebliğ edilmiştir başvurucu süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur başvuru numarası karar tarihi b hukuk tarihli ve sayılı basın koyma dağıtım ve satış yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir için sübut vasıtası olarak her türlü basılmış eserin en fazla üç adedine cumhuriyet savcısı gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kolluk el koyabilir soruşturma veya kovuşturmanın başlatılmış olması şartıyla tarihli ve sayılı atatürk aleyhine suçlar hakkında kanunda anayasanın üncü maddesinde yer alan inkılap kanunlarında sayılı türk ceza kanununun maddesinin ikinci fıkrasında üncü maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında inci maddesinde inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında maddesinde ve tarihli ve sayılı terörle mücadele kanununun nci maddesinin ikinci ve beşinci fıkralarında öngörülen suçlarla ilgili olarak basılmış eserlerin tamamına hâkim kararıyla el konulabilir hangi dilde olursa olsun türkiye dışında basılan süreli veya süresiz yayın ve gazetelerin ikinci fıkrada belirtilen suçları içerdiklerine dair kuvvetli delil bulunması halinde bunların türkiyede dağıtılması veya satışa sunulması cumhuriyet başsavcılığının talebi üzerine sulh ceza hâkiminin kararı ile yasaklanabilir gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet başsavcılığının kararı yeterlidir bu karar en geç saat içinde hâkimin onayına sunulur saat içinde hâkim tarafından onaylanmaması halinde cumhuriyet başsavcılığının kararı hükümsüz kalır yukarıdaki fıkra uyarınca yasaklanmış yayın veya gazeteleri bilerek dağıtanlar veya satışa sunanlar bu yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi gibi sorumludurlar tarihli ve sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kanununun veya süresiz yayınlardan yararlanma hakkı başlıklı maddesi şöyledir hükümlü mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla süreli ve süresiz yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanma hakkına sahiptir resmî kurumlar üniversiteler kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile mahkemelerce yasaklanmamış olması koşuluyla bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkartılan gazete kitap ve basılı yayınlar hükümlülere ücretsiz olarak ve serbestçe verilir eğitim ve öğretimine devam eden hükümlülerin ders kitapları denetime tâbi tutulamaz kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber yazı fotoğraf ve yorumları kapsayan hiçbir yayın hükümlüye verilmez tarihli ve sayılı resmî yayımlanarak yürürlüğe giren ceza kurumlarının yönetimi ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kurulunun görev ve yetkileri başlıklı maddesinin numaralı fırkasının ı bendi şöyledir eğitim kurulu aşağıda sayılan işleri yapmakla görevli ve yetkilidir ı kuruma gelen her türlü yayının kurum güvenliğini tehlikeye düşüren veya müstehcen haber yazı fotoğraf ve yorumları kapsayan nitelikte olup olmadığına karar vermek başvuru numarası karar tarihi tarihli adalet bakanı oluru ile yürürlüğe giren ceza kurumları kütüphane ve kitaplık kabul edilmeyecek yayınlar başlıklı maddesi şöyledir mahkemelerce yasaklanmış olan b mahkemelerce yasaklanmamış olsa bile kurum güvenliğini tehlikeye düşürdüğü veya müstehcen haber yazı fotoğraf ve yorumları kapsadığı eğitim kurulu kararıyla tespit edilen hiçbir yayın kuruma kabul edilmez iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu türk silahlı kuvvetleri tsk bünyesinde er olarak askerlik hizmetini yapmıştır başvurucu günü eğitim alanında uzun atlama yapıldığı sırada sol dizinde dönme meydana gelmesi sonucu yaralanmıştır başvurucuya ön çapraz bağ yırtığı tanısı konulmuş ve tarihinde ameliyat ile tedavisi çorlu asker hastanesi tarafından yapılmış ve başvurucu terhis edilmiştir takip eden süreçte sol dizindeki rahatsızlığı tarihinde nükseden başvurucu yapılan tetkiklerin ardından tarihinde tekrar ameliyat olmuştur başvurucuya ameliyattan sonra kırk beş gün istirahat raporu verilmiştir başvurucu tarihinde millî savunma bakanlığına başvurarak askerî görev nedeniyle yaralanması ve malul hâle gelmesi nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü tl maddi tl manevi zararının tazmin edilmesini istemiştir talep cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir başvurucu zımnen ret kararının ardından tarihinde maddi ve manevi zararlarının ödenmesi istemiyle askeri yüksek mahkemesi nezdinde tam yargı davası açmıştır dairesi mahkeme tarihli kararıyla maddi ve manevi tazminat istemiyle açılan tam yargı davasını süre aşımı yönünden reddetmiştir ret gerekçesinde öncelikle tarihli ve sayılı mülga askeri yüksek mahkemesi dava açma süresine ilişkin hükümlerine yer verilerek idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce bu eylemlerin yazılı bildirimi üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yetkili makama başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemelerinin şart olduğu bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi hâlinde ret işleminin tebliği tarihinden ve altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren altmış gün içinde tam yargı davası açmaları gerektiği hatırlatılmıştır başvurucunun yaralanmanın ardından gerçekleşen tedavi süreci sonunda tarihinde yapılan ameliyat ile eylem ve eylemden doğan zararı öğrendiği belirtilen gerekçede lehe yorumla terhis tarihinden itibaren bir yıl içinde zararının tazmini istemiyle idareye başvurması gerekirken tarihinde yaptığı başvuru üzerine açtığı davanın süre aşımına uğradığı ifade edilmiştir ayrıca terhis tarihinden sonraki muayene ve tedavi sonuçlarının askerde iken yapılan tedavi ve düzenlenen raporlarda yer alan bilgileri içerdiği bu bilgiler ışığında eylemden ve zarardan haberdar olabileceği dikkate alındığında zararın öğrenilme tarihini değiştirecek bir niteliğinin bulunmadığı vurgulanmıştır başvurucu nihai kararı tarihinde tebellüğ etmesinin ardından tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk hukuk için bkz tolgahan orhon b no başvurusuna ilişkin karar başvuru numarası karar tarihi v