başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucunun kardeşi yusuf aydemir başvurucunun hastalığı yüzünden kısıtlanması için tarihinde sulh hukuk mahkemesinden talepte bulunmuştur mahkeme başvurucu hakkında sağlık kurulu raporu aldırmıştır buca seyfi demirsoy devlet hastanesinin tarihli raporunda ağır düzeyde mental tanısı konulan başvurucunun kısıtlanmasının uygun olacağı görüşü bildirilmiştir bu raporu hükme esas alan mahkeme tarihinde başvurucunun hastalığı yüzünden kısıtlanmasına ve kardeşi yusuf aydemirin kendisine vasi olarak atanmasına karar vermiştir hâkimler ve savcılar kurulunun tarihli yetkilendirme kararı ile ahkâmı şahsiye davalarına bakmak üzere sulh hukuk mahkemesi görevlendirilmiş bunun üzerine dosya anılan mahkemeye devredilmiştir mahkeme ve tarihlerinde vasinin görevini ikişer yıl süreyle uzatmıştır vasi yusuf aydemir yılında başvurucu adına bir binek otomobil satın almıştır bu araç tarihinde trafiğe tescil edilmiş olup trafik siciline aracın beş yıl satılamayacağı şerhi işlenmiştir vasi yusuf aydemir bu defa tarihli bir dilekçe ile başvurucuyu borçlandırmadan onun adına özel tüketim vergisi ötv indiriminden yararlanarak araç almak istediğini belirtip bu konuda kendisine izin ve yetki verilmesini mahkemeden talep etmiştir mahkeme tarihinde talebin reddine karar vermiştir kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir başvurucunun herhangi bir geliri ve mal varlığı kullanılmaksızın onun adına ötv indiriminden yararlanarak araç alınmasının tek başına kısıtlı yararına bir işlem olduğunun kabul edilemeyeceğini açıklamıştır mahkemeye göre aracın kullanımı sırasında kullananların üçüncü kişiler aleyhine sebebiyet verecekleri maddi zararlardan dolayı başvurucunun araç sahibi sıfatıyla kaçınılmaz bir sorumluluğu doğacaktır mahkeme ayrıca böyle bir aracın bedelinin başvurucunun geliri harcanmadan vasi veya başka bir aile yakını tarafından ödenmesinin ileride mirasa konu olması durumunda bu aracın paylaşımının mirasçılar arasında hukuki sorun yaratabileceğine değinmiştir mahkeme iddia edildiği gibi başvurucunun mutlaka bir binek aracı ihtiyacının olması durumunda ise düşünülen aracın değerinden çok düşük rakamlara araç alma imkânının olduğunu ötv indiriminden yararlanmak için sıfır kilometre bir araç alınmasına da gerek bulunmadığını belirtmiştir mahkemeye göre bunun yerine ikinci el uygun bir aracın vasi tarafından kendi adına satın alınarak başvurucunun ihtiyaçları rahatlıkla karşılanabilir iv mahkeme bunun yanında ötv indirimine ilişkin tebliğde yer alan aracın kullanılma koşullarına işaret etmiştir mahkeme söz konusu tebliğde aracın zorunlu sebepler dışında engelli tarafından bizzat kullanılmaması veya onun istifadesine sunulmaması durumlarında istisna şartlarının ihlal edildiğini kabul ederek indirime konu ötv ve cezasının engelliden tahsil edileceğinin belirtildiğini vurgulamıştır başvuru numarası karar tarihi v mahkeme sonuç olarak başvurucu adına araç alınmasının onun yararına olmadığı kanaatine ulaşmıştır vasi tarihinde denetim makamı olan asliye hukuk mahkemesinde karara itirazda bulunmuştur mahkeme vesayet makamının ek kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda vasinin itirazının reddine karar vermiştir bu karar başvurucu vasisine tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk mevzuat hükümleri tarihli ve sayılı özel tüketim vergisi maddesinin birinci fıkrası şöyledir bu kanuna ekli a sayılı listedeki malların ithalatçıları veya rafineriler dahil imal edenler tarafından teslimi b sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanların ilk iktisabı c sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanlar ile ve iv sayılı listelerdeki malların ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından teslimi d ve iv sayılı listelerdeki mallar ile sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olmayanların özel tüketim vergisi uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışı bir defaya mahsus olmak üzere özel tüketim vergisine tâbidir sayılı kanunun maddesinin ilgili kısımları şöyledir bu kanuna ekli değişik md sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi mallardan a hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli aşanlar hariç motor silindir hacmi aşanlar hariç ve numaralarında yer alanların engellilik oranı veya daha fazla olan malûl ve engelliler tarafından başvuru numarası karar tarihi beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı vergiden müstesnadır tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan özel tüketim vergisi sayılı liste uygulama genel tebliğinin ve vergi başlıklı bölümünün ilgili kısımları şöyledir c malul veya engellilerin taşıt alımlarında özel tüketim vergisi kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının numaralı bendinde düzenlenen kanuna ekli sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi malların malul veya engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabında uygulanan istisnaya ilişkin usul ve esaslar aşağıda belirlenmiştir engellilik derecesi veya üzerinde olanların taşıt alımlarında taşıtta tadilat aranmayan uygulaması özel tüketim vergisi kanununun nci maddesinin birinci fıkrasının numaralı bendinin a alt bendi uyarınca kanuna ekli sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi mallardan türk gümrük tarife cetvelinin tarife pozisyonunda yer alan veya altında motor silindir hacmine sahip binek otomobil arazi taşıtı atv jeep steyşın vagon vb taşıtların tarife pozisyonunda yer alan eşya taşımaya mahsus veya altında motor silindir hacmine sahip van kamyonet vb taşıtların tarife pozisyonunda yer alan motor silindir hacmine bakılmaksızın motosikletlerin engellilik derecesi veya daha fazla olan malul veya engelliler tarafından beş yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı müstesnadır bu istisnadan yararlanmak için taşıtın özel tertibatlı olması ve malul veya engellinin taşıtı bizzat kullanması şartı aranmaz yetkili sağlık kurumlarından alınmış engellilik derecesinin veya daha fazla olduğuna dair engelli sağlık kurulu raporunun aslı veya noter onaylı örneğinin ötv mükellefine ibraz edilmesi suretiyle taşıtın ilk iktisabında ötv uygulanmaması talep edilir ötv mükellefleri bu istisna kapsamındaki taşıt tesliminde hesaplanan ötv tutarını fatura bedeline dâhil etmez ancak fatura bedeline dâhil edilmeyen bu tutarı düzenlenen faturada kanununun maddesi kapsamında hesaplanıp fatura bedeline dâhil edilmeyen ötv tutarı şerhi ile gösterir başvuru numarası karar tarihi uygulanarak ilk iktisap kapsamında teslim edilen taşıtlar için de mükellefler tarafından numaralı ötv beyannamesi verilir ancak beyannamede ötv hesaplanmaz satış faturasının aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış fotokopisi ile engelli sağlık kurulu raporunun aslı veya noter onaylı örneği taşıtların ilk iktisabının yapıldığı motorlu araç ticareti yapanlar tarafından numaralı ötv beyannamesinin verildiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar bir dilekçe ekinde beyannamenin verildiği vergi dairesine verilir vergi dairesince beyanname ve söz konusu belgeler incelenerek istisna uygulandığını gösteren ödeme belgesi mükellefe verilir ortak hususlar kapsamında ilk iktisabı yapılan taşıtın engelli kişi tarafından bizzat kullanılması engelli kişinin taşıtı bizzat kullanmasının mümkün olmaması halinde ise sürekli olarak istifadesine sunulması gerekmektedir taşıtın zorunlu sebepler dışında engelli tarafından bizzat kullanılmadığının veya engellinin taşıtı bizzat kullanamayacak durumda olması halinde taşıtın bariz bir şekilde engellinin istifadesine sunulmadığının tespiti halinde istisna şartlarının ihlal edildiği kabul edilir ve ilk iktisapta ödenmeyen ötv vergi cezası ve gecikme faizi ile birlikte malul veya engelliden aranır ayrıca taşıtın ilk iktisabında yaptırılan hareket ettirici aksamın sonradan söküldüğünün tespit edilmesi halinde de aynı yönde işlem tesis edilir söz konusu durumlara ilişkin tespitlerin ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl geçtikten sonra yapılması halinde ilk iktisapta ödenmeyen ötv ile ilgili olarak herhangi bir işlem tesis edilmeyeceği açıktır sorumluluk bu istisna uygulamasında belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde işlem tesis edilmemesi suretiyle istisna kapsamında taşıt teslim edilmesi halinde uğratılan vergi vergi cezası ve gecikme faizi ile birlikte tebliğin bölümünde malul veya engellinin sorumlu tutulduğu durumlar hariç motorlu araç ticareti yapanlardan aranır öte yandan muvazaaya dayanan bir ilişki içerisinde engelli kişi adına taşıt iktisap edildiğinin tespiti halinde ilk iktisapta ödenmeyen ötv vergi cezası ve gecikme faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen işleme taraf olanlardan adına taşıt iktisap edilen engelli engelli adına alıp fiilen kendi istifadesine kullanan ile durumdan haberdar olması şartıyla motorlu araç ticareti yapan kişiden aranır tarihli ve sayılı türk medeni kanununun maddesinin birinci fıkrası şöyledir akıl hastalığı veya akıl zayıflığı sebebiyle işlerini göremeyen veya korunması ve bakımı için kendisine sürekli yardım gereken ya da başkalarının güvenliğini tehlikeye sokan her ergin kısıtlanır başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir aşağıdaki hâllerde vesayet makamının izni gereklidir olağan yönetim ve işletme ihtiyaçları dışında kalan taşınır veya diğer hak ve değerlerin alımı satımı devri ve rehnedilmesi tarihli ve mükerrer sayılı resmî gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren karayolları trafik yönetmeliğinin maddesi şöyledir zihinsel değişik engelliler ile reşit olmayan küçüklerin sahibi bulundukları aracın tescil kuruluşlarında adlarına tescillerinin yapılabilmesi için ileride doğabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiklerine dair kanuni mümessillerince noterde tanzim ve tasdik edilmiş taahhütnameyi tescil anında vermeleri zorunludur yargıtay yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir adına motorlu taşıt alabilmek için izin verilmesi talebi ile mahkemeye başvurmuş mahkemece kısıtlının araç kullanamayacak durumda olması davacının asıl amacının ötv indiriminden yararlanmak olduğu bu aracın işletmesinden kaynaklı doğacak olan zararlardan dolayı gerçekleşebilecek değişik sorunlarla kısıtlının karşı karşıya gelebileceği ve araç alımının kısıtlının menfaatinden çok ailesinin menfaatine olduğu gerekçesiyle talep reddedilmiştir kaldı ki alınmasına ihtiyaç duyulan araç velinin kendi malvarlığından karşılanmak suretiyle alınması halinde izne ihtiyaç bulunmamaktadır karayolları trafik yönetmeliğinin maddesi gereğince kanuni temsilci olan velinin bu aracın kullanımından dolayı ileride doğabilecek hukuki ve cezai sorumlulukları kabul ettiğine dair noterden tanzim ve tasdik edilmiş taahhütname verme zorunluluğu karşısında velinin kısıtlı adına araç alımı için hakimden izin talebinde bulunmakta hukuki yarar ve kanuni gereklilik yoktur buna göre velayetleri altındaki çocuk için alınacak araç nedeniyle mahkemeden izin alınmasına gerek bulunmadığından mahkemece açıklanan gerekçeyle izin verilmemesine dair karar doğru olmamıştır b uluslararası hukuk uluslararası sözleşmeler tarihli ve sayılı kanun ile onaylanması uygun bulunan birleşmiş milletler engellilerin haklarına sözleşmenin engelli hakları sözleşmesi onaylanması bakanlar kurulunca tarihinde kararlaştırılmıştır bu karar tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanmıştır sözleşmenin maddesinin ilgili kısımları şöyledir başvuru numarası karar tarihi taraf devletler engelliliğe dayalı herhangi bir ayrımcılığa izin vermeksizin tüm engellilerin insan hak ve temel özgürlüklerinin eksiksiz olarak yaşama geçirilmesini sağlamak ve engellilerin hak ve özgürlüklerini güçlendirmekle yükümlüdür bu amaç doğrultusunda taraf devletler a bu sözleşmede tanınan hakların uygulanması için gerekli tüm yasal idari ve diğer tedbirleri almayı b yürürlükte mevcut engelliler aleyhinde ayrımcılık teşkil eden yasalar düzenlemeler gelenekler ve uygulamaları değiştirmek veya ortadan kaldırmak için gerekli olan yasama faaliyetleri dahil uygun tüm tedbirleri almayı c tüm politika ve programlarda engellilerin insan haklarının korunmasını ve güçlendirilmesini dikkate almayı d bu sözleşmeyle bağdaşmayan eylemler veya uygulamalardan kaçınmayı ve kamu kurum ve kuruluşlarının bu sözleşmeye uygun davranmalarını sağlamayı e kişiler örgütler veya özel teşebbüslerin engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarını engellemek için gerekli tüm uygun tedbirleri almayı f standartlar ve rehber ilkelerin geliştirilmesinde sözleşmenin ikinci maddesinde tanımlandığı gibi evrensel tasarımdan yararlanılması ve engellilerin özel ihtiyaçlarını karşılamak üzere evrensel olarak tasarlanmış ve mümkün olduğunca az değişikliği ve düşük maliyeti gerektiren ürünler hizmetler ekipman ve tesislerin araştırılması geliştirilmesi temini ve kullanılabilirliğini sağlamayı veya desteklemeyi g maliyeti karşılanabilir teknolojilere öncelik vererek bilgi ve iletişim teknolojileri hareket kolaylaştırıcı araçlar yardımcı teknolojiler gibi engellilere yönelik yeni teknolojilerin araştırılması geliştirilmesi temini ve kullanılabilirliğini sağlamayı veya desteklemeyi h engellilere yeni teknolojiler dahil hareket kolaylaştırıcı araçlara yardımcı teknolojilere ve bunların beraberindeki diğer yardımcı ve destekleyici hizmetler ile tesislere ilişkin erişim bilgilerinin sağlanmasını engellilerle çalışan meslek sahipleri ve işyeri personelinin bu sözleşmede tanınan haklara ilişkin eğitiminin geliştirilmesi ve böylece bu haklarla güvence altına alınan destek ve hizmetlerin iyileştirilmesini taahhüt eder taraf devletler ekonomik sosyal ve kültürel haklarla ilgili olarak kaynakları ölçüsünde azami tedbirleri almayı ve gerektiğinde uluslararası işbirliği çerçevesinde engellilerin bu haklardan tam olarak yararlanmasını aşamalı olarak sağlamak için işbu sözleşmede yer alan ve uluslar arası hukuka göre derhal uygulanması gereken yükümlülükleri yerine getirmeyi taahhüt eder taraf devletler işbu sözleşmenin uygulanmasını sağlayacak yasalar ve politikaların geliştirilmesi ve yaşama geçirilmesi ile engellilere ilişkin diğer karar alma süreçlerinde engelli çocuklar da dahil olmak üzere engellilere onları temsil eden örgütler aracılığıyla sürekli danışacak ve etkin bir şekilde bu sürece dahil edeceklerdir başvuru numarası karar tarihi engelli hakları sözleşmesinin maddesinin ilgili kısımları şöyledir taraf devletler engellilerin yiyecek giysi ve barınma dahil kendileri ve aileleri için yeterli yaşam standardı hakkını ve yaşam koşullarının sürekli olarak iyileştirilmesi hakkını tanır taraf devletler bu hakkın engelli olmaları nedeniyle ayrımcılığa uğramaksızın tanınmasını temin etmek için gerekli adımları atar taraf devletler engellilerin sosyal korunma ve engelliliğe dayalı ayrımcılığa uğramadan bu haktan yararlanma hakkını tanır ve aşağıda belirtilen tedbirler dahil olmak üzere hakkın tanınmasını temin etmek ve geliştirmek için gerekli adımları atar a engellilerin temiz su hizmetlerine uygun ve bedeli ödenebilir hizmetlere eşit erişimlerini sağlamak ve engellilerin ihtiyaçlarına ilişkin ve diğer yardımlara erişimlerini temin etmek avrupa konseyi bakanlar komitesinin engelli bireylerin haklarını ve topluma tam katılımını teşvik etmeye yönelik sayılı tavsiye kararının ilgili kısımları şöyledir üye devletler ayrımcılıkla mücadele ve insan hakları temellerinde insan çeşitliliğinin bir parçası olarak engellilik konusunda farkındalığı artırmaya engelli bireylerin yaşam kalitesini seçim özgürlüğünü ve bağımsızlığını iyileştirmeye yönelik çalışmalarını sürdüreceklerdir birleşmiş milletler engellilerin haklarına sözleşme taslağına ilişkin gelişmeler başta olmak üzere engellilik alanındaki mevcut uluslararası ve avrupa odaklı planlar antlaşmalar ve diğer belgeler dikkate alınacaktır avrupa yeni sosyal uyum stratejisi belirtildiği üzere yaşlılar engelliler göçmenler ve etnik azınlıklar çocuklar ve gençler gibi risk gruplarında bulunan kişilerin insan haklarına erişiminin sağlanması için özel bir çaba sarf edilmelidir eylem planı rehabilitasyon ve destek gruplarının yeterli sağlık hizmetlerinin daha güvenli ortamların sağlanması ve sağlıklı bir yaşam tarzının desteklenmesi yoluyla özürlülüğün etkilerinin en asgari düzeye indirgemek bakımından toplumun bütün vatandaşlarına karşı sorumluluğu bulunduğunu temel bir ilke olarak kabul etmektedir eylem alanı ulaşım giriş her seviyede ulaşılabilir ulaşım politikalarının geliştirilmesi ve uygulanması birçok özürlünün yaşam kalitesinin önemli derecede artmasını sağlayabilir ve fırsat eşitliği bağımsız yaşam toplumun sosyal ve kültürel yaşamına ve istihdama etkin katılım için bir önkoşul haline gelebilir başvuru numarası karar tarihi hedefler ulaşılabilir ulaşım politikalarının uygulanması vasıtasıyla özürlü bireylerin toplumsal yaşama katılımını iyileştirmek ulaşılabilir ulaşım politikaları uygulanırken farklı özür türlerine sahip bütün özürlü bireylerin gereksinimlerinin dikkate alınmasını sağlamak üye devletler tarafından icra edilecek özel eylemler yapılı çevrenin altyapının ve ulaşım hizmetlerinin ulaşılabilirliğini sağlamaya yönelik standartlar rehberler stratejiler ve uygunsa yasalar başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar tarafından geliştirilen ve kararlaştırılan rehberleri raporları ve tavsiye kararlarını dikkate almak ulaşılabilir ulaşım politikalarının uygulanmasını denetlemek ve gözden geçirmek ulaşım sağlamak maksadıyla toplu taşıma araçlarını kullanmakta güçlük çeken özürlü bireyleri destekleyecek yenilikçi programların tasarlanmasını teşvik etmek avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün mülkiyetin korunması kenar başlıklı maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez avrupa hakları mahkemesi avrupa hakları mahkemesi sözleşmeye ek nolu protokolün maddesi ile güvence altına alınan mülkiyet hakkının da bazı pozitif yükümlülükler içerdiğini kabul etmektedir göre mülkiyet hakkının gerçekten etkili bir biçimde korunabilmesi devletin müdahale etmeme görevi yanında ayrıca bazı pozitif tedbirler almasını da gerektirmektedir b no b no göre devletin pozitif yükümlülükleri çerçevesinde özel kişiler arası mülkiyet ilişkileri bakımından olsa bile kişilerin mülkiyet haklarına yapılacak keyfî müdahalelere karşı hukuksal bir koruma sağlaması gerekmektedir bu bağlamda devlet başvuru numarası karar tarihi özellikle tarafların mülkiyet hakkına ilişkin uyuşmazlıklar yönünden gerekli usule ilişkin güvenceleri sunan etkin bir yargısal mekanizma oluşturma yükümlülüğü altındadır bu çerçevede oluşturulan yargı yollarında ulusal mahkemeler de iç hukukta yer alan ilgili kanunlar ışığında etkin ve adil bir biçimde mülkiyet uyuşmazlıklarını çözmek durumundadır bu gerekliliğin sağlanıp sağlanmadığını değerlendirirken uygulanan usulün bütününü incelemektedir b no b no b no b no capital bank b no b no ayrıca usule ilişkin güvencelerin özel kişiler arasında ihtilaf oluşturan mülkiyet hakkı ile ilgili meseleler yanında taraflardan birinin devlet olması durumunda da geçerli olduğunu belirtmiştir b no bu bağlamda mülkiyet hakkının korunmasına dair usule ilişkin güvenceler kapsamında mahkeme kararlarının ilgili ve yeterli bir gerekçeye sahip olması gerektiğine değinmiştir göre bu zorunluluk davacının her iddiasına ayrıntılı cevap verilmesi anlamına gelmemekle birlikte en azından mülk sahibinin esasa ilişkin temel iddia ve itirazlarının yargılama makamlarınca yapılacak dikkatli ve özenli bir inceleme sonucunda karşılanması gerektiğini vurgulamıştır ve b no b no kararına konu olayda fildişi sahilleri vatandaşı olan ve bir fransız vatandaşı tarafından evlat edinilen başvurucu yedi yaşından beri ağır bir bedensel engelden muzdarip olmuştur fransız makamları başvurucuya oranında engelli olduğunu belgeleyen bir kart düzenlenmiş ancak fransız vatandaşı olmadığı ve engelli yetişkin yardımı bakımından karşılıklı bir anlaşma olmadığı gerekçesiyle başvurucunun aile yardımından faydalanmasına izin verilmemiştir ilk olarak olayda bir karşılık alınmadan yapılması öngörülen sosyal menfaatin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesi anlamında maddi bir hak olduğunu tespit etmiştir özellikle fransanın onaylayarak kendi yetki alanı içindeki herkesin şüphesiz başvurucunun da tanımlanan hak ve özgürlüklerinden faydalanmasını sağlamayı taahhüt ettiğine dikkat çekmiştir bu bağlamda başvurucunun söz konusu sosyal yardımı almak için gerekli olan diğer yasal koşulları karşılamadığına dair bir iddianın bulunmaması ve başvurucunun tarihli kanun ile vatandaşlık şartının kaldırılmasından sonra söz konusu sosyal yardımı alabilmiş olmasına vurgu yapılmıştır bu nedenle başvurucunun sosyal yardımdan yararlanma hususunda fransız vatandaşları ya da fransa ile arasında karşılıklı antlaşma olan bir ülke vatandaşı ile aynı konumda olduğu gözetilerek fransada mukim olan ve malullük aylığı alan bir başvurucuya ulusal dayanışma fonu tarafından ödenecek ek ödeneğin sadece yabancı ülke vatandaşlığı temelinde reddedilmesine ilişkin gerekçeler ikna edici bulunmamıştır sonuç olarak böyle bir farklı muamele yapılmasının herhangi bir objektif ve makul gerekçesinin olmadığı kanaatiyle ek nolu protokolün maddesiyle bağlantılı olarak maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir b no kararına konu olayda başvurucu bir balıkçı teknesindeyken ağır yaralanmış ve işinden ayrılmak zorunda kalmıştır başvurucunun engeli olarak belirlenmiş ve kazadan önce yaptığı işe devam edememesi nedeniyle denizciler emekli fonundan engelli maaşı almaya hak kazanmıştır ancak fonun mali sıkıntıları nedeniyle yılında engelliliğin belirlenme yöntemine başvuru numarası karar tarihi değişiklikler getirilmiştir buna göre artık belirleyici unsur aynı işi yapamama değil herhangi bir işte çalışamama olmuştur başvuranın engeli yeniden değerlendirme sonucunda olarak belirlenmiştir bu oranın eşiğinin altında olmasından ötürü fon başvurucuya emekli maaşı ödemeyi durdurmuştur başvurucu emekli sandığı ve devleti aleyhine dava açmıştır ancak bölge mahkemesi talebi reddetmiştir yargıtay yasa değişikliklerinden sonra emekli sandığı tarafından alınan önlemlerin fonun mali sıkıntıları nedeniyle haklı olduğuna karar vermiştir fonun mali sıkıntılarını çözüme kavuşturma konusundaki meşru endişesinin engelli maaşı alan kişinin büyük çoğunluğu yeni kuralların kabul edilmesinden öncekiyle aynı düzeyde maluliyet tazminatı almaya devam ederken aralarında başvurucunun da bulunduğu kişinin tüm emekli maaşı haklarını kaybetmek zorunda olmasıyla bağdaştırılmasının güç olduğunu ifade etmiştir göre devletlerin sosyal mevzuat alanındaki takdir payı gözönüne alınsa bile başvurucu haklılığı ortaya konulamayan aşırı ve orantısız bir yüke maruz bırakılmıştır dayandığı meşru kamu yararı amacıyla haklı kılınamayacak olan müdahaleyi aşırı ve orantısız külfet yüklediği gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna varmıştır b no kararına konu olayda ise başvurucu tıbbi hatalar nedeniyle doğum öncesi yapılan muayenelerde tespit edilemeyen ağır engellere sahip çocuğun ebeveynidir başvurucu ilgili hastane yetkilisi hakkında dava açmış ancak bu dava görülmekteyken yürürlüğe giren yeni bir kanun sonucunda başvurucuya sadece manevi tazminat ödenmesine ancak çocuğun engelleri nedeniyle gerçekleşen fiilî masrafların ödenmemesine hükmedilmiştir tazminatı meşru beklenti kabul etmiş fransız danıştayının bahsettiği ve devletin dayandığı etik hususlar adil muamele ve sağlık hizmetinin münasip yapılandırılması ile ilgili gerekçelerin bu davada sonucu başvurucuları uğradıklarını iddia ettikleri zararın önemli kısmını yeterli şekilde tazmin edilmekten yoksun bırakan böylece onların bireysel ve aşırı bir külfete katlanmalarına neden olan geriye dönük uygulamayı meşru kılmayacağını değerlendirmiştir başvurucuların haklarına yapılan bu kadar ciddi bir müdahalenin bir yanda kamu yararı diğer yanda mülkiyetten yararlanma hakkı arasında bulunması gereken adil dengeyi bozduğu sonucuna varmıştır bu gerekçeyle tazminat davasının açılmasından sonra yürürlüğe giren kanunun geriye yürür bir etkiyle uygulanmak suretiyle başvurucuya tazminat ödenmemesini ölçüsüz görerek mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir v


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar karar tarihi maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun uzerine imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be surenin kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai uzerine bireysel iv ilgili hukuk konu ile ilgili hukuk bkz huseyin ona b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava surecinde yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu yaran kanunla toplum y ay olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve onu tasarruf edemediklerine ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya huseyin una huseyin una imar konu edilen tapuda maddesi tekil huseyin una bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi huseyin una anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir huseyin una bununla birlikte anayasa mahkemesinin tarihli ve karan ile amlan madde iptal bu uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul huseyin una somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendilerine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna karar tarihi maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan karar tarihi buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek gereken yapmakla mehmet dogan bu derece mahkemesinin gereken ey bir el hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal ancak somut olayda ihlale yol idari eylem ve ileme kanun yolu sonra bireysel ilgili yeniden yoluyla tespit edilen ihlali ve ortadan bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda belirtilen ayn ayn olmak aynca tl vekalet de karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir karar tarihi b maddesinde alman ihlal c bir ihlalinin ortadan yeniden ekli tabloda belirtilen mahkemelere d tazminat taleplerinin reddine e ekli tabloda belirtilen ayri ayri f tl vekalet g takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz h bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin celal muammer top al dye dye m recai akyel


a olaylar başvuru dilekçesi ekleri ile başvuruya konu dosya içeriğinden tespit edilen olaylar özetle şöyledir başvurucu terör örgütüne üye olma suçu nedeniyle hükümlü olup ankara nolu f tipi yüksek güvenlikli ceza kurumunda bulunmaktadır başvurucu ordu e tipi ceza kurumunda olarak bulunan g bir mektup yazmıştır başvurucunun yazmış olduğu mektup mektup okuma komisyonunca sakıncalı bulunarak disiplin kuruluna sevk edilmiştir disiplin kurulu tarihli ve sayılı kararıyla arkalı önlü yazılmış dört sayfadan ibaret mektubun üçüncü sayfasının satırında bakan o gün için ibaresi ile başlayan ve rabbim dedikten sonra amin diyorum cümlesi ile biten beş satırlık kısmı ile dördüncü sayfanın başında gulan tanıyorsun ibaresi ile başlayan ve için bu kez izleyicisin ibaresi ile biten satırlık kısmın kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyan cümleler ve açlık grevini öven ifadeler içermesi nedeniyle sakıncalı bulunduğuna söz konusu mektubun aslından sakıncalı görülen yerler çizilerek alıcısına gönderilmesine karar vermiştir başvurucu anılan karar hakkında ankara hâkimliğine şikâyette bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir başvurucunun şikayetini inceleyen ankara hâkimliğinin tarihli ve sayılı kararıyla hükümlü tarafından gönderilmek istenen mektupta geçen bazı ifadelerin şiddete silahlı mücadeleye çağrı ve teşvik edici nitelikte olduğu hakaret içerdiği bu nedenle sınırlamanın demokratik toplumda gerekli ve orantılı olduğu gerekçeleriyle bir kısım ibareler açısından şikayetin reddine bazı ifadelerin ise şiddete direnişe yahut isyana teşvik etmediği hakaret içermediği nefret söylemi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle bir kısım ibareler açısından şikayetin kabulüne karar verilmiştir kararın gerekçesinin ilgili kısımları şöyledir yapılan değerlendirme neticesinde adı geçen tarafından gönderilmek istenen mektubun sayfasının başında gulan tanıyorsun ile başlayan ve kullandığın için bu kez izleyicisin ibaresi ile biten satırlık kısımda geçen ifadelerin şiddeti silahlı mücadeleye çağrı ve teşvik ettiği hakaret içerdiği bu sebeple sınırlamanın demokratik bir toplumda gerekli ve oranlı olduğu ifade özgürlüğü ve iletişim özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından talebin kısmen reddine disiplin cezasına konu mektubun sayfasının satırında bakan o gün için ibaresi ile başlayan ve rabbim dedikten sonra amin ibaresi ile biten ifadelerin ise şiddete direnişe yahut isyana teşvik etmediği hakaret içermediği nefret söylemi kapsamında değerlendirilemeyeceği göz önüne alınarak talebin kısmen kabulüne ve izah edildiği şekilde şikayete konu mektubun gönderilmesine karar vermek gerekmiştir anılan karar neticesinde başvurucunun mektubunda geçen şu cümleler mektuptan çıkarılmıştır gülan tanıyorsun a f m başlayan dahil olmuşlar zaten takip ediyorsunuzdur yirmi günü geride bırakıyorlar öncekiler gibi on günde başvuru numarası karar tarihi durmayınca sanırım ciddiyeti anlaşılacaktır bakalım sanırım sen geçen sefer hakkını kullandığın için bu kez izleyicisin başvurucu hâkimliğinin kararına karşı ankara ağır ceza mahkemesine itiraz yoluna başvurmuştur ankara ağır ceza mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla hâkimliği kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun itirazı reddedilmiştir bu karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kanunun maddesi şöyledir bu maddede belirlenen kısıtlamalar dışında kendisine gönderilen mektup faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla gönderme hakkına sahiptir hükümlü tarafından gönderilen ve kendisine gelen mektup faks ve telgraflar mektup okuma komisyonu bulunan kurumlarda bu komisyon olmayanlarda kurumun en üst amirince denetlenir kurumun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren görevlileri hedef gösteren terör ve çıkar amaçlı suç örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının haberleşmelerine neden olan kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri tehdit ve hakareti içeren mektup faks ve telgraflar hükümlüye verilmez hükümlü tarafından yazılmış ise gönderilmez hükümlü tarafından resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilen mektup faks ve telgraflar denetime tâbi değildir sayılı maddesine dayanılarak çıkarılan tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan tarihli ve sayılı ceza kurumlarının yönetimi ile ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında tüzüğün maddesinin numaralı fıkrası şöyledir asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren görevlileri hedef gösteren terör ve çıkar amaçlı suç örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının örgütsel amaçlı olarak haberleşmelerine neden olan kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri tehdit ve hakareti içeren mektup faks ve telgraflar hükümlüye verilmez hükümlü tarafından yazılmış ise gönderilmez ceza kurumlarının yönetimi ile ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında tüzüğün maddesi şöyledir inci maddeye göre mektup alma ve gönderme hakkı kapsamında hükümlüler tarafından yazılan mektup faks ve telgraflar zarfı kapatılmaksızın bu işle görevlendirilen ikinci müdür başkanlığında idare memuru ve yüksek okul mezunu iki infaz ve koruma memuru tarafından oluşturulan mektup okuma komisyonuna iletilmek üzere güvenlik ve gözetim servisi personeline verilir yapılan incelemeden sonra gönderilmesinde sakınca görülmeyen mektuplar üzerine görüldü kaşesi vurulur zarf içerisine konularak kapatılır ve postaneye teslim edilir başvuru numarası karar tarihi resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilenler hakkında inci maddenin dördüncü fıkrası hükmü uygulanır hükümlülere gönderilen ve açılıp incelendikten sonra verilmesinde sakınca olmadığı anlaşılan mektup faks ve telgraflar zarfları ile birlikte verilir ceza kurumlarının yönetimi ile ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında tüzüğün maddesi şöyledir mektup okuma komisyonunca mahalline gönderilmesi veya hükümlüye verilmesi sakıncalı görülen mektuplar en geç saat içinde disiplin kuruluna verilir mektubun disiplin kurulu tarafından kısmen veya tamamen sakıncalı görülmesi hâlinde mektup aslı çizilmeden veya yok edilmeden şikâyet ve itiraz süresinin sonuna kadar muhafaza edilir mektubun kısmen sakıncalı görülmesi hâlinde aslı idarede tutularak fotokopisinde sakıncalı görülen kısımlar okunmayacak şekilde çizilerek disiplin kurulu kararı ile birlikte ilgilisine tebliğ edilir mektubun tamamının sakıncalı görülmesi hâlinde sadece disiplin kurulu kararı tebliğ edilir tebliğ tarihinden itibaren infaz hâkimliğine başvuru için gereken süre beklenir bu süre içinde infaz hâkimliğine başvurulmamış ise disiplin kurulu kararı yerine getirilir hâkimliğine başvurulmuş ise infaz hâkimliği kararının tebliğinden itibaren itiraz süresi beklenir hâkimliği kararına itiraz edilmemiş ise bu karara göre itiraz edilmiş ise mahkemenin kararına göre işlem yapılır hükümlüye yapılacak tebligatta tebliğ tarihinden itibaren gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet hakkının kullanılmaması veya infaz hâkimliği kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilmemesi hâlinde disiplin kurulu kararının kesinleşerek mektubun sakıncalı görülen kısımlarının okunmayacak şekilde çizilerek verileceği veya tamamı sakıncalı görülen mektubun verilmeyeceği bildirilir kısmen veya tamamen sakıncalı görülen mektuplar iç hukuk veya uluslararası hukuk yollarına başvuru yapılması durumunda kullanılmak üzere idarece saklanır tarihli ve sayılı türk ceza maddesinin numaralı fıkrası şöyledir ve tutukluların beslenmesini engelleyenler hakkında iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir hükümlü ve tutukluların açlık grevine veya ölüm orucuna teşvik veya ikna edilmeleri ya da bu yolda kendilerine talimat verilmesi de beslenmenin engellenmesi sayılır iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu şirket servis taşımacılığı yapmakta olup p sayılı ticari plakalı kırk beş adet servis aracına sahip bulunmaktadır kocaeli büyükşehir belediyesi ulaşım koordinasyon merkezi ukome tarihli kararı ile kocaeli ilindeki servis araçlarına tahdit getirilerek servis araçları ruhsata bağlanmıştır buna göre servis taşımacılığı yapacak olan esnaf dört kategoriye ayrılmış ve bu kategorilere göre tl tl veya tl tutarındaki değişen miktarlarda ruhsat bedeli ödenmesi şartı getirilmiştir bu şekilde ruhsat ve devir ücretlerinin belirlenme yetkisi kocaeli büyükşehir belediye meclisine belediye meclisi bırakılmıştır belediye meclisinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmında d tarihi itibariyle p plakası ve son yılda güzergah izin belgesi almış olanlar tl e tarihi itibariyle p plakası olup da güzergah izin belgesi almamış olanlar tl f p plakası almış olsalar dahi yılı haziran ayında vergi kaydı yaptırıp haziran ayına ait servis taşımacılığı ile ilgili fatura kesmemiş olanlar tl ücret alınacağı karara bağlanmıştır ukome tarafından mezkur karara istinaden başvurucu şirkete gönderilen tarihli yazı ile şirketin uhdesinde bulunan kırk beş adet servis aracının p plakası ruhsat bedellerinin ödenmesi talep edilmiştir başvurucu şirket borcunun bulunmadığı ve durumun yeniden incelenerek düzeltilmesi istemiyle kocaeli büyükşehir belediye başkanlığına büyükşehir belediyesi başvurmuştur başvurucu şirket yeniden inceleme talebinin reddi üzerine ruhsat bedellerinin ödenmesi istemli ukome işleminin ve bu işlemin dayanağı olan ukome kararı ile belediye meclisinin tarihli kararının iptal istemiyle tarihinde kocaeli mahkemesinde iptal davası açmıştır başvurucu şirket dava dilekçesinde büyükşehir belediyesinin her türlü servis ve toplu taşıma araçlarının sayısını belirleme yetkisinin olmasına rağmen maddi olarak ruhsat almayı güçleştirecek bedel tahsil etme yetkisinin ilgili mevzuata uygun olmadığını tesis edilen karar ve işlemlerin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür mahkeme tarihli kararıyla davanın reddine karar vermiştir mahkeme kararının gerekçesine göre büyükşehir belediyesinin hudutları içerisinde ihtiyaç ve şartlara göre trafik güvenliğinin ve düzeninin sağlanması için alt yapı hizmetleri ticari araçların güzergâhları çalışma şekil ve şartları başta olmak üzere kamu yararı ve trafik hizmetlerinin gerekleri doğrultusunda tedbirler almak ukomenin görev ve yetkileri arasındadır başvuru numarası karar tarihi kocaeli il hudutları aynı zamanda davalı büyükşehir belediyesi hudutları olduğundan bu ilde yaşayan vatandaşların huzuru kentsel anlamda olabildiğince düzenli ve çağdaş koşullar altında yaşanabilir bir yerleşim merkezi oluşturabilmek amacıyla çeşitli tasarrufta bulunabilecekleri tartışmasızdır bu itibarla yerleşim yerlerinin çevre ve diğer yerleşim birimleriyle seyrüsefer noktası olan durakların ve buna bağlı güzergâhların en iyi koşullarda çalıştırılması ve burada faaliyet gösteren ya da faaliyet göstermek isteyenlerin tam rekabet koşulları altında belde halkına hizmet götürebilmesinin sağlanması personel ve öğrenci servis taşımacılığı yapan araçlar ile ilde trafik güvenliği ulaşım hizmetlerinin niteliğinin artırılması bu hizmetleri yerine getirenlerin hak ve menfaatleri arasında kamu yararı doğrultusunda dengenin sağlanarak gerekli tedbir ve düzenlemelerin yapılması gerekmektedir iv umum servis araçlarına getirilen plaka tahdidi ve ruhsat uygulaması ile esasında başvurucu şirket gibi bu alanda taşımacılık yapan ticaret erbabının hakları korunmuştur v bu itibarla umum servis araçlarının denetim altına alınabilmesi taşıma hizmetlerinin daha düzenli ve güvenli bir duruma getirilmesi fiilen çalışan şoför esnafının korunması amacıyla tahdit kapsamına alınacak esnafın gruplandırılarak alınacak ruhsat bedelinin belirlenmesine ilişkin ukome kararında bu karara dayalı olarak servis araçlarından yılında alınacak ruhsat bedelinin tespitine yönelik tarihli belediye meclisi kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır başvurucu şirket tarafından temyiz edilen karar danıştay sekizinci dairesinin yapmış olduğu temyiz incelemesi sonucunda tarihli kararlar ile onanmıştır onama ilamlarında kararların usul ve kanuna uygun olduğu belirtilmiştir başvurucu şirketin karar düzeltme talebi ise aynı dairenin tarihli kararıyla oybirliğiyle reddedilmiştir nihai karar başvurucu şirkete tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu şirket tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı belediye gelirleri kanununun maddesi şöyledir belediyeler bu kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir belediyeye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir başvuru numarası karar tarihi tarihli ve sayılı belediye kanununun maddesinin ilgili kısımları şöyledir belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır p kara deniz su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını bilet ücret ve tarifelerini zaman ve güzergâhlarını belirlemek durak yerleri ile karayolu yol cadde sokak meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek işlettirmek veya kiraya vermek kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek sayılı kanunun maddesinin ilgili kısımları şöyledir belediye meclisinin görev ve yetkileri şunlardır f kanunlarda vergi resim harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek sayılı kanunun maddesinin ilgili kısımları şöyledir belediyenin gelirleri şunlardır e belediye meclisi tarafından belirlenecek tarifelere göre tahsil edilecek hizmet karşılığı ücretler tarihli ve sayılı büyükşehir belediyesi kanununun maddesinin ilgili kısımları şöyledir büyükşehir belediyesinin görev yetki ve sorumlulukları şunlardır büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak kara deniz su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını bilet ücret ve tarifelerini zaman ve güzergâhlarını belirlemek durak yerleri ile karayolu yol cadde sokak meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek işlettirmek veya kiraya vermek kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun maddesi şöyledir büyükşehir içindeki kara deniz su göl ve demiryolu üzerindeki her türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve kuruluşları ile türkiye şoförler ve otomobilciler federasyonunun görevlendireceği ilgili odanın temsilcisinin katılacağı ulaşım koordinasyon merkezi kurulur belediye başkanları kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye olarak katılırlar ulaşım koordinasyon merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır bu kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır ulaşım koordinasyon merkezi kararları büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe girer ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu kurum ve kuruluş temsilcileri bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir büyükşehir belediyelerine bu kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında tarihli ve sayılı karayolları trafik kanununun bu kanuna aykırı hükümleri uygulanmaz tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan büyükşehir belediyeleri koordinasyon merkezleri yönetmeliğinin yönetmelik maddesinin fıkrası şöyledir taksi dolmuş minibüs ve umum servis araçları ile toplum taşım araçlarının tahsis süreleri ticari plaka sayıları ile bu plakaların verilmesine ilişkin usul esas ve devir ücretleri ukomece tespit edilir b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez başvuru numarası karar tarihi avrupa hakları mahkemesine göre mülkiyet hakkını güvence altına alan sözleşmenin anılan maddesinin ilk ve en önemli koşulu kamu makamları tarafından mülkiyet hakkına yapılan herhangi bir müdahalenin hukuka dayalı olması gerekliliğidir b no bu maddenin birinci paragrafının ikinci cümlesi devletlere yalnızca hukukun öngördüğü koşullar dâhilinde mülkiyetten yoksun bırakma yetkisi vermiş ikinci paragraf ise devletlere ancak hukuk kuralları uygulanarak mülkiyeti kamu yararına kontrol etme yetkisi tanımıştır hukuka dayalı olma ilkesini yalnızca bu maddede yer alan hükümlerden çıkarmamaktadır kararlarda sıklıkla demokratik bir toplumun temel ilkelerinden biri olan hukukun üstünlüğü ilkesinin bütün maddeleri için geçerli olduğu ifade edilmektedir e göre hukukilik ilkesi müdahalenin ilk olarak iç hukukta bir temelinin olması gerektiği anlamına gelmektedir b no mahkeme geçen hukuk ya da hukuka aykırı terimlerinin sadece iç hukuka atıfta bulunmakla kalmayıp aynı zamanda hukukun üstünlüğü ile ilgili olduğunu belirtmektedir buna göre uygulanan iç hukuktaki düzenlemelerin hukukun üstünlüğü ilkesiyle de uyumlu olması gerektiği ifade edilmektedir james ve krallık b no hukuka dayalı olma ilkesi ayrıca iç hukukta uygulanan kanun hükümlerinin yeterli derecede erişilebilir belirli ve öngörülebilir olmasını da içermektedir b no b no cumhuriyeti b no ancak kanunilik ilkesinin sağlanması bakımından müdahalenin iç hukukta yasal bir temelinin varlığının tek başına yeterli olmadığını kanunun belli bir kaliteye de sahip olması gerektiğini vurgulamış bu bağlamda kanunun hukuk devleti ilkesine uygun olmanın yanında keyfîliğe karşı güvenceler içermesi gerektiğine de işaret etmiştir and b no göre mülkiyetten yoksun bırakma yetkisi tanıyan bir kanun kuralının kanunilik kriterini taşıdığından söz edilebilmesi için yeterli düzeyde erişilebilir kesin ve öngörülebilir olması gerekir öngörülebilirliğin derecesinin tespitinde söz konusu kanunun içeriği düzenlediği alanın mahiyeti ve temas ettiği kişilerin sayısı ve statüsü büyük önem taşımaktadır öngörülebilirlik özellikle kamu otoritelerinin keyfî müdahalelerine karşı koruma önlemleri getirilmiş olmasını gerektirmektedir öte yandan kanunun öngörülebilirlik ilkesinin önemiyle orantılı asgari usule ilişkin güvenceler içermesi gerekir ve içtihatlarında vergi yoluyla mülkiyet hakkına yapılan müdahaleler sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin ikinci paragrafında öngörülen mülkiyetin kullanımının kontrolüne ilişkin üçüncü kural kapsamında değerlendirilmektedir mahkemeye göre bu paragrafta yer alan kural taraf devletlere vergi koyma ve vergilerin ödenmesini sağlamak için gerekli gördüğü kanunları çıkarma konusunda açık bir yetki tanımaktadır b no sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin kamu otoritelerince mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin kanuna dayanmasını zorunlu kıldığını ifade etmiştir bu kapsamda ayrıca anılan maddenin fıkrasının üçüncü cümlesinde mülkten yoksun bırakma yetkisi sadece hukuk tarafından öngörülen koşullara uygun olmak şartıyla mümkün kılınmıştır ayrıca demokratik toplumun temel ilkelerinden olan hukuk devletinin başvuru numarası karar tarihi sözleşmede mündemiç bir kavram olduğunu vurgulamış and ve yine bir diğer temel ilke olan hukukun üstünlüğü ilkesinin sözleşmenin tüm maddelerini içermekte olup bunlara hâkim olduğu gerçeğine işaret etmiştir cumhuriyeti ulusal hukuka dayanmayan bir müdahalenin hiçbir koşulda meşru bir temele oturmayacağı aşikâr olmakla birlikte burada düzenlendiği şekliyle ve sözleşme bağlamında söz konusu olan hukuk terimi ulusal hukuk düzlemindeki kanun teriminden daha geniş bir alanı işaret etmektedir bu itibarla ilgili maddede geçen law ifadesinin nitelendirdiği gerçekliğin salt teknik mevzuat hükümleri olmayıp bunu aşkın şekilde yazılı hukuk yanında örf ve adet hukukunu ve istikrar kazanmış yargısal içtihatları da kapsadığı hususunu gözardı etmememiz gerekmektedir the sunday krallık b no krallık b no bu durumda sözleşmedeki düzenleme şekliyle hukuk terimi yalnızca salt parlamentonun belirli usul hükümleri doğrultusunda tesis ettikleri kararlarını ifade eden şekli anlamda kanunları ifade etmeyip bunun yanısıra genel ve soyut hükümler koyan maddi anlamda yapılan düzenlemeleri de ifade etmektedir cumhuriyeti diğer bir deyişle kanunilik ilkesinin sağlanması bakımından müdahalenin iç hukukta yasal bir temelinin varlığının tek başına yeterli olmadığını kanunun belli bir kaliteye de sahip olması gerektiğini vurgulamış bu bağlamda kanunun hukuk devleti ilkesine uygun olmanın yanında keyfîliğe karşı güvenceler içermesi gerektiğine de işaret etmiştir ve vergisel müdahalenin hukuka dayalı olması ile ilgili olarak içtihatlarında öne çıkan hususlar vergisel düzenlemenin aleniyeti açıklığı müdahalenin keyfî nitelikte olup olmaması ve başvurucunun hukuki statüsünün ne olduğudur anılan hususların çıkarımına elverişli kararlar için bkz cumhuriyeti kk b no b no kk b no cumhuriyeti the sunday krallık öncelikle göre vergisel müdahalenin öngörülebilir ve dayandığı vergisel düzenlemenin ulaşılabilir olması bu düzenlemenin aleni olmasına bağlıdır bu itibarla vergisel düzenleme müdahaleyi gerçekleştiren sözleşmeci devletin resmî gazetesinde yayınlanmışsa aleniyet unsurunun gerçekleştiği kabul edilmektedir cumhuriyeti öngörülebilirliğin derecesinin tespitinde söz konusu kanunun içeriği düzenlediği alanın mahiyeti ve temas ettiği kişilerin sayısı ve statüsü büyük önem taşımaktadır öngörülebilirlik özellikle kamu otoritelerinin keyfî müdahalelerine karşı koruma önlemleri getirilmiş olmasını gerektirmektedir hukuk kuralının uygulanması hâlinde doğabilecek sonuçların önceden tahmin edilebilmesi anlamına gelmekte olan öngörülebilirlik verginin kanuniliği ilkesi gereği vergi yoluyla yapılacak müdahalelerin temel dayanağı olan kanunların da ilgili kişinin davranışlarını belirlemesi amacıyla kolayca ulaşabileceği gerektiğinde profesyonel yardım almak suretiyle de olsa anlayabileceği açık net ve yeterince belirgin nitelikte olması gerekmektedir başvuru numarası karar tarihi davasında öngörülebilirlik koşulu bakımından mahkemenin diğer bir yaklaşımı da başvurucunun hukuki statüsünü yani tüzel kişilik sıfatını ön plana çıkarmasıdır mahkeme gerçek kişi vergi ödevlilerinden farklı olarak tüzel kişi ödevlilerin vergi ve muhasebe alanlarında uzman kişilere danışabileceklerini hatta danışmalarının gerekli olduğunu belirleyerek tüzel kişi vergi ödevlilerine kendilerine uygulanacak vergi mevzuatını öngörebilme bakımından ek bir sorumluluk yüklemiştir bu sorumluluk profesyonel faaliyetle uğraşan vergi ödevlilerini de kapsamakta olup basiretli bir iş adamı gibi davranmak sorumluluğunun bir görünümü olarak da değerlendirilebilir cumhuriyeti pek çok yasada muğlak ifadelerin bulunmasının olağan olduğunu söz konusu ifadelerin yorumlanmasının ancak uygulamada mümkün olacağını belirtmiştir göre yasal çerçevelerde mutlak bir kesinlik bulmak olanaksızdır benzeri değerlendirmeler için bkz cumhuriyeti kararı bu değerlendirme özellikle vergilendirme alanında önem taşımaktadır vergisel müdahalelerin keyfî nitelikte olamaması gerektiği şartına ilişkin bir örnek kararında müdahalenin hukukiliği hususunda başvurucu müdahalenin keyfî olduğunu zira devletin dava konusu taşınmaz bakımından ön alım yetkisini kullanmasına yönelik kararının gerekçelendirilmediğini ve vergi yükümlüsünün gerekçeleri bilebilecek ve itiraz edebilecek durumda olmadığını iddia etmiştir mahkeme komisyondan farklı olarak müdahalenin hukukiliğini tartışmayı gerekli görmüştür mahkeme ön alım yetkisinin kişiye özgü ve keyfî uygulanması zira bu yetkinin ne zaman kullanılacağı belli değildir ve nadiren uygulanmaktadır nedeniyle yeterli öngörülebilirlik ve belirlilik niteliklerinden yoksun olduğuna karar vermiştir ulusal mahkemelerin devlet organlarının ön alım yetkisine ilişkin kararı usule ilişkin ya da maddi hiçbir gerekçe sunmaksızın vermesini makul gören şekilde yorumladığını kaydeden mahkeme müdahalenin keyfîliğine karşı yeterli güvencenin mevcut olmadığı kanaatine ulaşmıştır sonuç olarak hukukilik ölçütünü denetlerken hukukun şeklinden ziyade niteliği ile daha çok ilgilenmekte ve hukukun ulaşılabilir ve açık olması şartının varlığını aramaktadır saptadığı kriterlere göre hukuk bireye davranışını yönlendirme olanağı verecek ölçüde öngörülebilir olmalı idari makamlara veya yargıca keyfiyet ve aşırı takdir yetkisi tanıyacak belirsizlikte olmamalıdır v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir batmanın kozluk ilçesine bağlı yukarı güneşli mahallesinde bulunan ada parsel sayılı taşınmaz tapuda kargir ev ve avlusu niteliğiyle başvurucu adına kayıtlıdır bu taşınmaz üzerinde başvurucuya ait iki daireden oluşan iki katlı bir bina çeşitli ağaçlar ile tarımsal ürünler bulunmaktadır yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alınmadan kullanılan bu yapı için tarihinde elektrik aboneliği ihdas edilmiş olup kozluk belediyesince belediye olay tarihinden önce belirtilmeyen bir tarihte su aboneliği de tesis edilmiştir başvuru numarası karar tarihi batmanın kozluk ilçesi yatılı bölge bölge okulu ek bina inşaatının temel kazısı sırasında tarihinde heyelan toprak kayması meydana gelmiştir bu toprak kayması sonucu kara yolu yolun üstünde yer alan konutlar ve içme suyu şebekesi olumsuz etkilenmiş başvurucunun taşınmazı üzerindeki bina da ağır hasar görmüş ve bütünüyle kullanılamaz hale gelmiştir heyelanın meydana geldiği mahalde yapılan inceleme sonucu bayındırlık ve müdürü devlet su şube müdürü karayolları bölge müdürü belediye başkanı milli eğitim müdürü ve jeoloji mühendisleri tarafından tarihli bir tutanak düzenlenmiştir bu tutanakta okul inşaatının temeli açıldıktan sonra zeminde hareketlilik meydana geldiği bu hareketlilik sonucu yol ve yolun üstündeki üç evde kayma ve çatlaklar oluştuğu ifade edilmiştir karayolları bölge müdürlüğünce belediye başkanlığına gönderilen tarihli yazıda bayındırlık batman müdürlüğünce yaptırılan yatılı bölge okulu temel kazısının kontrolsüz olarak yapılması sonucu yolda göçmeler şeklinde heyelan oluştuğu ve yol üstünde bulunan evlerde büyük oranda çatlaklar meydana geldiğinin tespit edildiği belirtilmiştir başvurucu zararının tespiti istemiyle kozluk sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti talebinde bulunmuştur mahkeme taşınmazın başında inşaat jeoloji ve ziraat mühendislerinden oluşturulan bir bilirkişi kuruluyla birlikte keşif yapmıştır ve jeoloji uzmanı teknik bilirkişilerin raporunda başvurucunun taşınmazındaki yapıda heyelan ve yamaç hareketleri nedeniyle çatlaklar oluştuğu ve yapının tamamen kullanılamaz durumda olduğu bu heyelan ve yamaç hareketliliğine ise okul inşaatının sebep olduğu belirtilmiştir raporda zarar gören binanın değerinin tl olduğu açıklanmıştır ziraat uzmanı teknik bilirkişinin raporunda ise taşınmaz üzerindeki tarımsal ürünlerin zarar gördüğü ve zarar miktarının ise tl olduğu bildirilmiştir a ceza davası süreci olayla ilgili olarak kozluk cumhuriyet başsavcılığınca ceza soruşturması başlatılmış ve yürütülen soruşturma neticesinde taksirle bina çökmesine ve toprak kaymasına sebep olma suçundan ve cezalandırılmaları istemiyle iddianame düzenlenmiştir kabulüyle kozluk sulh ceza mahkemesinde görülen yargılama sırasında istinabe yoluyla inşaat jeoloji ve hukuk alanlarında uzman üç kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmıştır bilirkişi kurulunun tarihli raporunda inşaatın zemin durumunun zemin etüt raporunda belirtilmesine rağmen yüklenici tarafından temel derin kazı hafriyatı yapılırken gerekli önlemlerin alınmadığı bu hasardan yüklenici firma belediye ve idarenin sorumlu olduğu belirtilmiştir mahkeme tarihinde sanıkların beraatine karar vermiştir kararın gerekçesinde sanık yönünden suçun işlendiğinin sabit olmaması sanık yönünden ise taksire dayanan bir kusurunun bulunmadığı belirtilmiştir başvurucunun da aralarında olduğu katılan vekili tarafından hüküm temyiz edilmiştir yargıtay ceza dairesinin tarihli ilamıyla eksik araştırmaya dayalı olarak verildiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir bozma ilamına uyan mahkeme yeniden bilirkişi raporu almış ve bu raporu hükme esas alarak sanıkların atılı suçu işledikleri sonucuna varmış tarihinde sanıklar hakkında verilen mahkumiyet hükümlerinin açıklanmasının geri bırakılmasına karar vermiştir karar itiraz edilmeksizin kesinleşmiştir başvuru numarası karar tarihi b tam yargı davası süreci başvurucu tarihinde bayındırlık ve bakanlığı ile milli eğitim bakanlığı aleyhine diyarbakır mahkemesinde tam yargı davası açmıştır dava dilekçesinde okul inşaatı sırasında taşınmaz üzerindeki konut ve bahçeye zarar verildiği belirtilerek tl tutarındaki maddi zararın tazmin edilmesi talep edilmiştir başvurucu ayrıca evin oturulamaz durumda olması nedeniyle tl kira bedelinin tazmini talebinde bulunmuştur mahkemenin husumette yanılgı olduğu yönündeki ara kararı sonrası batman valiliği ve belediye davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilmiştir mahkeme tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüyle delil tespiti dosyasında zirai zarar taşınmaz üzerindeki ağaç ve zirai ürünler yönünden olarak tespit edilen tl tutarındaki tazminatın idareye başvuru tarihi olan tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı batman valiliğinden alınarak davacıya ödenmesine karar vermiştir mahkeme diğer tazminat istemleri ile belediye aleyhine açılan davanın ise reddine karar vermiştir kararın gerekçesinde zarar gören konuta ait yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı tespitine yer verilmiştir mahkemeye göre kanuna aykırı olarak inşa edilen ve yıktırılması gereken başvurucuya ait evde okul inşaatı çalışmaları sırasında meydana gelen toprak kayması sonucu doğan zararın tazminine olanak bulunmamaktadır mahkeme olay nedeniyle başvurucunun zirai ürünlerindeki zararın ise zarara yol açan okul yapım faaliyetini yürüten valilikçe karşılanması gerektiğini belirtmiş bu kısım yönünden davanın kabulü gerektiği sonucuna varmıştır kararın karşıoy yazısında zarara uğrayan yapının başvurucuya ait olduğu elektrik ve su aboneliklerinin bulunduğu senelerce başvurucu ile ailesi tarafından kullanıldığı belirtilmiştir bu yazıda ayrıca yapının her zaman ruhsata bağlanabilmesinin mümkün olduğuna dikkat çekilmiş zararın bütünüyle başvurucuya yükletilmesinin hakkaniyetli olmadığı ifade edilmiştir başvurucu kararı temyiz etmiş danıştay onuncu dairesinin tarihli ilamıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir karşıoy yazısında başvurucunun maliki olduğu taşınmazda yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesi bulunmamakla birlikte her türlü belediye hizmetlerinden faydalandığı belirtilmiştir ayrıca davalı idarenin hizmet kusuru ile başvurucunun iskan ruhsatı bulunmayan binada oturması nedeniyle oluşan kusur durumunun birlikte değerlendirilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği görüşü açıklanmıştır başvurucunun karar düzeltme istemi de aynı dairenin tarihli ilamıyla yine reddedilmiştir nihai karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv a ulusal hukuk tarihli ve sayılı kanununun yapı ruhsatiyesi kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrası şöyledir bu kanunun kapsamına giren bütün yapılar için maddede belirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden yapı ruhsatiyesi alınması mecburidir sayılı kanunun ruhsat alma şartları kenar başlıklı maddesi şöyledir başvuru numarası karar tarihi yapı ruhsatiyesi almak için belediye valilik bürolarına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir dilekçeye sadece tapu istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge mimari proje statik proje elektrik ve tesisat projeleri resim hesapları veya yoksa ebatlı kroki eklenmesi gereklidir belediyeler veya valiliklerce ruhsat ve ekleri incelenerek eksik ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir eksik veya yanlış olduğu takdirde müracaat tarihinden itibaren gün içinde müracaatçıya ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir eksik ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç gün içinde yapı ruhsatiyesi verilir sayılı kanunun yapı kullanma başlıklı maddesi şöyledir yapı tamamen bittiği takdirde tamamının kısmen kullanılması mümkün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat ruhsatını veren belediye valilik bürolarından nci maddeye göre ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir mal sahibinin müracaatı üzerine yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımından mahzur görülmediğinin tespiti gerekir belediyeler valilikler mal sahiplerinin müracaatlarını en geç otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir aksi halde bu müddetin sonunda yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna ruhsat ve eklerine riayetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi resim ve harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz sayılı kanunun kullanma izni alınmamış yapılar kenar başlıklı maddesi şöyledir bitme günü kullanma izninin verildiği tarihtir kullanma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik su ve kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar ancak kullanma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir sayılı kanunun ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar kenar başlıklı maddesi şöyledir bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur durdurma yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır bu tebligatın bir muhtara bırakılır bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mühürün kaldırılmasını ister ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir aksi takdirde ruhsat iptal edilir ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir başvuru numarası karar tarihi b uluslararası hukuk avrupa hakları mahkemesi içtihatlarında mülkiyet hakkının kapsamı konusunda mevzuat hükümlerinden ve derece mahkemelerinin bunlara ilişkin yorumundan bağımsız olarak özerk bir yorum esas alınmaktadır b no b no b no b no mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasının ancak müdahalenin avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesinin anlamı kapsamında bir mülk ile ilişkili olması durumunda ileri sürülebileceğini belirtmektedir buna göre alacak haklarını da içeren mevcut mülk veya mal varlığı yanında mülkiyet hakkının elde edilebileceği yönündeki en azından bir meşru beklenti de mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilebilir b no lihtenştayn prensi b no meşru beklenti kavramının ilk defa geliştirildiği kararlar için bkz pine valley ltd ve b no krallık b no ve b no kararına konu olayda ümraniye çöplüğünde meydana gelen metan gazı patlaması sonucu gerçekleşen toprak kayması dolayısıyla başvurucuya ait gecekondu zarar görmüştür başvurucunun konutunun bulunduğu taşınmazın hazineye ait olduğunu ve bir gün bu taşınmazı devralma beklentisinin mülk teşkil etmediğini kabul etmiştir ancak yılında ruhsatsız olarak inşa edilmesinden yılında meydana gelen kazaya kadar belediye makamlarınca anılan taşınmazda bulunan gecekondunun yıktırılmadığına dikkat çekmiştir kararda yetkili makamların başvurucu ve yakın akrabalarının bu evde oluşturdukları toplum ve aile çevresinde hiç rahatsız edilmeden yaşamasına izin verildiği üstelik başvurucudan emlak vergisi alındığı ve ücret karşılığında kamu hizmetlerinden yararlanmalarının sağlandığı belirtilmiştir bu sebeple yetkili makamların başvurucu ve akrabalarının meskenleri ve taşınır mallarında mülkiyet hakkına ilişkin bir menfaate sahip olduğunun fiili de olarak kabul edildiği tespitinde bulunmuştur imar uygulamaları bakımından belirli bir takdir yetkisi olduğunu ancak bu takdir hakkının zamanında uygun ve hepsinden önemlisi tutarlı bir şekilde harekete geçme yükümlülüğünü sona erdirmeyeceğini belirtmiştir göre somut olayda bu yükümlülüğe uyulmadığı gibi kaçak yapıları engellemeye yönelik kanunların uygulanmasında oluşturulan belirsizliğin başvurucunun meskenine ilişkin durumun bir gece içinde değişebileceğini sanmasına neden olması mümkün değildir başvurucunun meskenine yönelik mülkiyet hakkına ilişkin menfaatinin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin ilk cümlesi çerçevesinde önemli bir menfaat ve dolayısıyla bir mülk oluşturduğu sonucuna varmıştır kararında başvuru mülkiyetten barışçıl yararlanmaya ilişkin birinci kural ve mülkiyet hakkına ilişkin devletin pozitif yükümlülükleri çerçevesinde incelenmiştir somut olayda olguların ve ilgili mevzuatın karmaşık olduğunu tespit etmiş ve başvurucunun da devletin yaptığı bir şey nedeniyle değil hiçbir şey yapmaması nedeniyle şikayetçi olduğunu vurgulamıştır bu sebeple somut olayda bir müdahalenin söz konusu olmadığını ancak devletin başvurucunun mülkiyet hakkı kapsamındaki menfaatini korumak için üzerine düşen pozitif yükümlülükleri yerine getirmesi gerektiğini belirtmiştir netice olarak başvurucunun konutunun yıkılmasının önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınmadığı kanaatiyle mülkiyet hakkının ihlaline karar vermiştir başvuru numarası karar tarihi keriman tekin ve b no kararına konu olay yılında yaptırılan başvuruculara ait konutun bir okul inşaatı sırasında zarar görmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir bu olayda derece mahkemeleri konutun ruhsatsız olduğu gerekçesiyle başvurucuların tazminat taleplerini reddetmişlerdir kararına atıfla ruhsatsız olarak yapılmış olsa da kamu makamlarınca bu yapının yıktırılmadığı veya yıkımı yönünde bir işleme de girişilmediğine dikkat çekilerek tapuya tescil edilen konut yönünden başvurucuların sözleşmeye ek nolu protokolün maddesinin birinci paragrafında ifade edilen anlamda mülk teşkil edebilecek menfaatlerinin olduğu belirtilmiştir keriman tekin ve başvuruyu genel ilke niteliğindeki mülkiyetten barışçıl yararlanma hakkına ilişkin birinci kural çerçevesinde incelemiş keriman tekin ve müdahalenin kanuni dayanağının çevreyi korumak yönünde bir meşru amacı içerdiğini kabul etmiştir keriman tekin ve ancak göre somut olayın koşullarında oluşan maddi zarara rağmen başvurucuların tazminat taleplerinin reddedilmesi başvurucuların mülkiyet hakkı kapsamındaki menfaatleri ile kamunun yararı arasındaki adil dengeyi bozmuş başvuruculara aşırı ve olağan dışı bir külfet yükletilmesine yol açmıştır bu gerekçelerle başvurucuların mülkiyet haklarının ihlaline karar vermiştir keriman tekin ve v


başvuru numarası karar tarihi a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucular abdulhakim özdemir abdulhalim özdemir abdurrahim özdemir esham özdemir maşallah özdemir mehmet zeki özdemir ve nazime özdemir murisleri aönün tarihinde mardin ili nusaybin ilçesinde öldürülmesinin emine hadice mehmet ali ve necmettin murisleri hanın tarihinde mardin ili nusaybin ilçesinde öldürülmesinin hüseyin mehmet emin ve zeynep murisleri tarihinde mardin ili nusaybin ilçesinde öldürülmesinin iv yıldırım ve feryal yıldırım murisleri mynin tarihinde mardin ili nusaybin öldürülmesinin v demir ve demir murisleri tdnin tarihinde mardin ili nusaybin ilçesinde öldürülmesinin fatım karadeniz kaya hacice kaya hasan kaya hüseyin kaya mehmet kaya ve resul kaya murisleri mknın tarihinde mardin ili nusaybin ilçesinde öldürülmesinin fasla gurbet bakır ve zeynep çetin murisleri terör örgütü mensuplarınca gerçekleştirilen yol kesme eylemi sonucu kaçırılarak alıkonulması ve bir müddet sonra tarihinde cesedinin bulunmasının terör eylemlerinden veya terörle mücadele kapsamında yürütülen faaliyetlerden kaynaklandığını ve bu olaylar nedeniyle zarara uğradıklarını iddia etmişlerdir başvurucular ekli tablonun c satırında belirtilen tarihlerde sayılı kanun kapsamına giren zararlarının karşılanması talebiyle mardin valiliği zarar tespit komisyonuna komisyon başvurmuşlardır ekli tablonun d satırında tarih ve sayıları belirtilen komisyon kararlarında başvurucuların taleplerinin reddine karar verilmiştir belirtilen ret işlemleri aleyhine ekli tablonun e satırında belirtilen tarihlerde başvurucular tarafından açılan iptal davalarında ekli tablonun f satırında tarihleri gösterilen mardin mahkemesi kararları ile işlemlerin iptaline başvurucuların maddi tazminat taleplerinin kısmen kabulüne hükmedilen tazminat miktarlarının başvurucuların komisyona başvuru tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte miras payları oranlarında başvuruculara ödenmesine hükmedilmiştir davalı idarenin temyizi üzerine ekli tablonun g satırında gösterilen tarihlerde danıştay dairesi ilamları ile kararların usul ve hukuka uygun olduğu kararların bozulmasını gerektirecek bir sebebin bulunmadığı belirtilerek hükümlerin onanmasına karar verilmiştir başvurulardan bir kısmı karar düzeltme talebinde bulunmuş ekli tablonun h satırında belirtilen tarihlerde karar düzeltme talepleri danıştay dairesinin ilamı ile reddedilmiştir başvurucular açtıkları davalar temyiz incelemesinde derdest iken muhtelif tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuşlardır başvuru numarası karar tarihi b hukuk sayılı kanunun geçici geçici geçici maddeleri tarihli ve sayılı bakanlar kurulu kararı ek kararın maddesi danıştay onuncu dairesinin tarihli ve sayılı kararı danıştay onuncu dairesinin tarihli ve sayılı kararı danıştay onuncu dairesinin tarihli ve k sayılı kararı celal demir b no sayılı kanunun tarihli ve sayılı kanunun maddesiyle değişik maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları şöyledir yaralanma engelli hale gelme ve ölüm hallerinde gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunan miktarın a yaralananlara altı katı tutarını geçmemek üzere yaralanma derecesine göre b çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşları tarafından üçüncü derece olarak edilenlere dört katından katı tutarına kadar c çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşları tarafından ikinci derece olarak tespit edilenlere katından katı tutarına kadar d çalışma gücü kaybı yetkili sağlık kuruluşları tarafından birinci derece olarak edilenlere katından katı tutarına kadar e ölenlerin mirasçılarına elli katı tutarında nakdi ödeme yapılır birinci fıkranın e bendine göre belirlenen nakdi ödemenin mirasçılara sayılı türk medeni kanununun mirasa ilişkin hükümleri uygulanır iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu batmanın merkez ilçesi köyü sınırları içinde bulunan ve parsel numaralı tarım arazisinin malikidir anılan tarım arazisinde tarihinde anız yakıldığının tespit edildiği gerekçesiyle başvurucu adına tl tutarında idari para cezası uygulanmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucu tarafından söz konusu idari para cezasına ilişkin işlemin iptali talebiyle batman mahkemesinde mahkeme dava açılmıştır başvurucu dava dilekçesinde ilgili kanuna göre idari para cezasının bizzat anız yakanlara kesilmesi gerektiğini yangının başka yerden sıçramış olabileceği gibi mısır koçanlarını elde etmek isteyen çocuklar tarafından çıkarılmış olabileceğini oysa cezanın asıl fail tespit edilmeden doğrudan taşınmaz malikine uygulandığını belirterek idari para cezasının iptaline karar verilmesini istemiştir mahkeme tarihli kararıyla davayı reddetmiştir kararın gerekçesinde tarım arazilerinde gerçekleştirilen anız yakma eyleminin çok kısa sürede gerçekleştirilebilmesi ve anız yakan kişinin olay mahallinden derhâl ayrılabilmesi nedeniyle tarım arazilerinde her zaman gerçekleştirilebilme olanağı bulunan anız yakma eyleminde anızı yakan kişinin idare tarafından bilinmesine olanak bulunmadığı bizzat yakan kişinin tespit edilmemesi nedeniyle idari yaptırım uygulanmaması durumunda ise tarım arazisinin veriminin yok olmasına çevre kirliliği ve yangınlara sebebiyet veren anız yakma eyleminin yaptırımsız kalacağı belirtilmiştir buradan hareketle mahkeme anız yakanlar ifadesinin çocuğunu gönderip anızı yaktıranlar çevre tarlalarda başlayan anız yangınının kendi tarlasına geçeceğini bildiği hâlde hiçbir girişimde bulunmayarak sessiz kalanlar gibi tarlasında anız yakılmasına açık ya da örtülü rıza gösterenleri de kapsadığının kabulü gerektiğini ifade etmiştir mahkeme somut olayda da davacının tarımsal amaçlı kullandığı taşınmazlarda bulunan anızın yakıldığının tespit edildiği ve batman il merkezine km ve köy meskûn alanı içindeki olay mahallinde anızı yakan kişiye ait herhangi bir bulguya rastlanmadığı görülmekle birlikte davacı tarafından da köy meskûn alanında maliki olduğu taşınmazın yakıldığı yönünde herhangi bir ihbar suç duyurusu vb başvuruda bulunulmaması karşısında anızı yakan kişinin ancak suçüstü hâlinde yakalanabileceği bunun da yukarıda belirtilen gerekçeler doğrultusunda mümkün olmadığı dolayısıyla anızı yakan kişinin taşınmazda tarımsal faaliyette bulunan davacı olduğu sonucuna varmıştır başvurucunun itirazı üzerine kapatılan diyarbakır bölge mahkemesinin tarihli kararıyla hükmün onanmasına karar verilmiştir başvurucunun karar düzeltme talebi aynı bölge mahkemesinin tarihli kararıyla reddedilmiştir bu karar tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı çevre kanununun ek maddesinin c bendi şöyledir anız yakılması çayır ve meraların tahribi ve erozyona sebebiyet verecek her türlü faaliyet yasaktır ancak ikinci ürün ekilen yörelerde valiliklerce hazırlanan eylem plânı çerçevesinde ve valiliklerin sorumluluğunda kontrollü anız yakmaya izin verilebilir sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının numaralı bendinin ilgili kısmı şöyledir başvuru numarası karar tarihi bu kanunun ek inci maddesinin c bendine aykırı olarak anız yakanlara her dekar için türk lirası idarî para cezası verilir anız yakma fiilinin orman ve sulak alanlara bitişik yerler ile meskûn mahallerde işlenmesi durumunda ceza beş kat artırılır b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesi avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme adil yargılanma hakkı kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir bir suç isnat edilen herkes suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır avrupa hakları mahkemesi avrupa hakları mahkemesi suçluluk karinelerine ve ispat yüküne ilişkin olarak ilkeler belirlemiştir göre sözleşmenin maddesinin numaralı fıkrasında korunan masumiyet karinesi mahkemelerin kişinin suç işlediği varsayımından başlamamalarını ispat yükünün iddia makamına ait olmasını ve her türlü şüpheden sanığın yararlandırılmasını gerektirmektedir bu kapsamda ispat yükümlülüğünün iddia makamından savunmaya devredilmesi kural olarak masumiyet karinesini ihlal edecektir b no b no başvurusunda fiilî veya hukuki karinelerin her hukuk sisteminde bulunabileceğini sözleşmenin kural olarak bu karineleri yasaklamadığını ifade etmiştir ancak taraf devletlerin ceza kanunlarıyla ilgili olarak bu meselede belli sınırlar içinde kalması gerektiğini vurgulamaktadır göre maddenin numaralı fıkrası sadece mahkemeler tarafından usul kurallarının uygulanması sırasında saygı göstermekten ibaret bir güvence içermemektedir dahası maddenin numaralı fıkrasında geçen hukuka uygun olarak ibaresi iç hukuka referansla yorumlanamaz bu şekildeki bir yorum yasama organının mahkemelerin doğal değerlendirme yetkisini kaldırma ve masumiyet karinesini özünden yoksun bırakma hususunda serbest olması sonucunu doğuracaktır böylesi bir durumun adil yargılanma hakkını ve özellikle masum sayılma hakkını koruma altına almak suretiyle hukuk devletinin temel bir ilkesini güvenceye bağlayan maddenin amaç ve hedefleriyle uzlaştırılması mümkün değildir bu nedenle maddenin numaralı fıkrası ceza kanunlarında düzenlenen hukuki ve fiilî karinelere de kayıtsız değildir söz konusu fıkra devletlerin bu karineleri ihtilaf konusu meselenin önemini dikkate alan ve savunma tarafının haklarını gözeten makul çerçevelerle sınırlamasını gerektirir sözleşmeci devletlerin ceza kanunlarına karine davanın konusunun önemi ile savunma tarafının hakları arasında adil bir denge kurma yükümlülüğü altında bulunduklarını ifade etmektedir diğer bir ifadeyle göre başvurulan araç ile ulaşılmak istenen meşru amaç arasında makul bir orantının var olması gerekir b no b no başvurusunda varsayıma dayalı olarak mahkûmiyet kararı verilmesinin masumiyet karinesini ihlal ettiğine ilişkin şikâyeti değerlendirmiştir olayda yasa dışı yollardan uyuşturucu madde ithal etme ve başvuru numarası karar tarihi gümrük kaçakçılığı yapma suçlarından verilen mahkûmiyet kararının ilgili gümrük mevzuatında öngörülen kaçak malları mülkiyetinde bulunduran kişinin gümrük kaçakçılığı suçundan sorumlu tutulacağı yönündeki karineye dayandırıldığı ileri sürülerek masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddia edilmiştir yaptığı değerlendirmede başvurucunun savunma araçlarından tamamıyla mahrum bırakılmadığının ve aleyhine yüklenen karinenin aksi ispat edilemez türden olmadığının altını çizmiştir fransız derece mahkemelerinin karar verirken maddi olayı dikkatli bir şekilde değerlendirdiklerini dava dosyasında bulunan delilleri temel alarak mahkûmiyet kararı verdiklerini ilgili mevzuatta yer alan karinelere otomatik bir şekilde dayanmaktan kaçındıklarını belirtmiş ve bu nedenle şikâyet konusu olayda masumiyet karinesinin ihlal edilmediği sonucuna ulaşmıştır v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucunun işyerinde tarihinde yapılan denetimde gram sarmalık kıyılmış tütün ele geçirilmiştir turgutlu kaymakamlığı tarafından tarihinde tarih ve sayılı tütün ve alkol piyasası düzenleme kurumu teşkilat ve görevleri hakkında maddesine aykırı olarak sarmalık kıyılmış tütün satışı yapması nedeniyle aynı maddenin beşinci fıkrasının ı bendi uyarınca başvurucuya tl idari para cezası verilmiş olup bu ceza tarihinde kendisine tebliğ edilmiştir başvurucu tarafından süresinde itiraz edilmeyen bu idari yaptırım kararı kesinleşmiştir başvurucu henüz para cezası infaz edilmeden tarihli dilekçesiyle turgutlu kaymakamlığına başvurarak tarihinde yürürlüğe giren tarih ve sayılı bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu ve diğer bazı kanun ve kanun hükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması hakkında maddesi ile sayılı maddesinde değişiklik yapıldığını ve bu yeni düzenleme ile eylemi hakkındaki idari para cezası miktarının tl olarak belirlendiğini bu nedenle kanun hükmünün lehe değişen son şeklinin kendisine uygulanmasını ve buna göre daha önce tl olarak belirlenen tarihli idari para cezasının iptal edilerek yeni düzenleme uyarınca tl idari para cezası verilmesini talep etmiştir başvurucunun talebi turgutlu kaymakamlığının tarihli kararıyla idari yaptırım kararının bir mahkeme ilamı olmaksızın kaymakamlığımız tarafından ortadan kaldırılması veya değiştirilmesi durumu yetkimiz dışında olduğundan gerekçesine dayalı olarak reddedilmiştir başvurucunun yaptığı itirazı inceleyen manisa mahkemesi itirazın süresinde olmadığı ve yaptırım kararının kesinleştiği gerekçesi ile tarih ve sayılı kararıyla itirazı reddetmiştir başvurucunun bu karara yaptığı itirazı inceleyen manisa bölge mahkemesi tarih ve sayılı kararıyla itirazı kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir davalı idarenin karar düzeltme talebi sonucunda manisa bölge mahkemesi konusu yasa değişikliği ancak sayılı yürürlüğe girdiği tarihinden sonra işlenecek olan fiiller hakkında uygulanacağı tartışmasız olup olayımızda olduğu gibi tarihinde tebliğ edilen ve dava açılmayarak kesinleşen idari para cezasında uygulanma imkanı bulunmamaktadır diğer yandan ceza hukukunda lehe olan hükümlerin uygulanacağı yolundaki kural da ancak süresi içinde dava açılmış ve yargılanması henüz tamamlanmamış olan idari para cezaları hakkında geçerlidir gerekçesi ile tarih ve sayılı kararla karar düzeltme isteminin kabulüne mahkemenin tarih ve sayılı bozma kararının kaldırılmasına manisa mahkemesinin tarih ve sayılı kararının onanmasına karar vermiştir başvuru numarası karar tarihi aynı tarihte kesinleşen karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş olup başvurucu tarihli dilekçesi ile süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk sayılı maddesinin beşinci fıkrasının ı bendinin sayılı maddesi ile değiştirilmeden önceki hali şöyledir uygunluk belgesi almadan enfiye çiğneme nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üretenler ile satan veya satışa arz edenlere yeni türk lirası idarî para cezası verilir sayılı sayılı maddesi ile değişik maddesinin ikinci fıkrasının ı bendi ve aynı fıkraya eklenen o bendi ile altıncı yedinci ve sekizinci fıkraları şöyledir kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye çiğneme nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edenlere yeni türk lirası idarî para cezası verilir o ek sk mad ticari amaçla sarmalık kıyılmış tütün üretenler ile satan veya satışa arz edenlere ürettikleri sattıkları veya satışa arz ettikleri tütünün kilograma kadar kilogram dâhil olması halinde tl kilogramdan kilograma kadar kilogram dâhil olması halinde tl kilogramdan kilograma kadar kilogram dâhil olması halinde tl kilogramdan kilograma kadar kilogram dâhil olması halinde tl kilogramdan fazla olması halinde tl idari para cezası verilir beşinci fıkranın f g h ı ve j ile o bentlerinde yazılı fiiller hakkında idarî yaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye mahalli mülkî amirler diğer bentlerde yazılı fiiller hakkında idarî para cezası vermeye kurum yetkilidir mahalli mülkî amirlerce uygulanan idarî yaptırımlar gün içinde kuruma iletilir bu kanun hükümlerine göre verilen idarî yaptırım kararlarına karşı tarihli ve sayılı yargılama usulü kanunu hükümlerine göre kanun yoluna başvurulabilir ancak idare mahkemesinde dava işlemin tebliği tarihinden itibaren gün içinde açılır mahkemesinde iptal davası açılmış olması kararın yerine getirilmesini durdurmaz yaptırımlara ilişkin olarak bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde tarihli ve sayılı kabahatler kanunu hükümleri uygulanır başvuru numarası karar tarihi tarih ve sayılı kabahatler maddesinin numaralı fıkrası şöyledir tarihli ve sayılı türk ceza kanununun zaman bakımından uygulamaya ilişkin hükümleri bakımından da uygulanır ancak karşılığında öngörülen idari yaptırımlara ilişkin kararların yerine getirilmesi bakımından derhal uygulama kuralı geçerlidir tarih ve sayılı türk ceza maddesinin ve numaralı fıkraları şöyledir zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanunî neticeleri kendiliğinden kalkar suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu öğretmen olup kamu emekçileri sendikaları konfederasyonuna kesk bağlı eğitim ve bilim emekçileri sendikasının muş şube başkanıdır başvuru numarası karar tarihi kesk muş şubeler platformu olarak bilinen ve başvurucunun da içinde bulunduğu grup tarihinde diyarbakırın lice ilçesinde kalekol yapımının protesto edilmesi sırasındaki müdahale nedeniyle üç kişinin ölümünü protesto etmek üzere tarihinde muş valiliğinin otoparkında toplanmışlardır basın açıklaması yapan grup daha sonra olaysız dağılmıştır valilik kararıyla daha önce basın açıklaması yapılamayacak yerler belirlenmiştir söz konusu kararda valilik binası defterdarlık binası muş adliye sarayı iç kısımları önü çevresi ayrıca otoparkları ve müştemilatları da bu alanlar arasında olduğu ayrıca bir yerde toplanarak basın açıklaması adı altında açıklama yapılacak yere toplu gitme ve bu esnada pankart döviz açarak slogan atanların eylemlerinin başka bir suç teşkil etmediği takdirde tarihli ve sayılı kabahatler kanununun maddesi ile genel hükümler doğrultusunda adli ve idari işleme tabi olduğu belirtilmiştir anılan karar sendika başkanlıklarına ve temsilciliklerine önceden usulüne uygun olarak bildirilmiştir muş emniyet müdürlüğü tarafından basın açıklamasına katıldığı tespit edilen ve başvurucunun da aralarında bulunduğu kişilere sayılı kanunun maddesi uyarınca emre aykırı davranışta bulunduklarından bahisle tl idari para cezası verilmiştir başvurucu tarihinde idari para cezasına itiraz etmiştir inceleyen muş sulh ceza hâkimliği hâkimlik tarihinde itirazı kesin olarak reddetmiştir hâkimlik kararında başvurucunun sendika üyesi olarak sendikanın bildirisini okuduğunun ve diğer üyeler ile birlikte muş valiliği önünde protesto eylemi gerçekleştirdiğinin tutanak içeriğiyle sabit olduğu belirtilmiştir kararda kamu düzeni ve güvenliğinin korunması amacıyla yargı kararları ile oluşan içtihat çerçevesinde mülki idare amirliği tarafından basın açıklaması yapılamayacak yerler arasında kamu hizmeti görülen bina ve tesisler ile hükûmet konaklarının da belirlendiği söz konusu kararın sendika başkanlıklarına ve temsilciliklerine önceden ve usulüne uygun olarak bildirildiği ifade edilmiştir hâkimlik tarafından özgürlüklerin kamu düzenine aykırı olamayacağına valilik binası önünde bulunan ve kamu hizmeti görülen bir yer olan valilik binası eklentisi durumunda valiliğe ait otoparkta basın açıklaması gerçekleştirilmesinin kanuna aykırı olduğuna karar verilmiştir karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk mevcut başvuruya ilişkin ulusal ve uluslararası hukuk kaynaklarının derli toplu verildiği kararlar için bkz eğitim ve bilim emekçileri sendikası ve diğerleri b no rıza gökçen erus ve diğerleri b no avrupa hakları mahkemesi mevcut başvuruya benzer başvurulardan olan b no başvurusunu tarihinde karara bağlamıştır devlet memuru ve kesk üyesi olan başvurucu adana adliyesi başvuru numarası karar tarihi önünde tarafından düzenlenen gösteriye katılmıştır burada bir basın açıklaması okunmuş ve göstericiler söz konusu basın açıklaması çerçevesinde kendi kurumlarında kreş yapılmasını talep etmişlerdir başvurucu hakkında daha önce basın açıklaması yapılamayacak yerlere ilişkin olarak verilmiş valilik kararını ihlal edecek şekilde adliye sarayının giriş merdivenleri önünde yapılan bu basın açıklamasına katılım gerekçesiyle sayılı maddesine dayanılarak tl idari para cezası uygulanmıştır başvurucunun itirazları mahkemece reddedilmiştir devletlerin yalnızca barışçıl toplantı hakkını korumakla değil aynı zamanda bu hakka yasaya aykırı nitelikte dolaylı sınırlamalar getirmekten kaçınmakla da yükümlü olduklarını hatırlatmıştır basın açıklamasının barışçıl özelliğine vurgu yapmış ve kamu makamlarının barışçıl biçimde yapılan bir gösteriye karşılık vermeleri gerektiğinde başvurucunun barışçıl şekilde gösteri yapma hakkı ile yerel makamların kamu düzenini koruma hakkı arasındaki dengeyi sağlamakla yükümlü olduğunu belirtmiştir ilk derece mahkemesinin söz konusu dengelemeyi yapmadığı gibi gösterinin amacını ve barışçıl niteliğini de değerlendirmediğine dikkat çekmiştir göre başvurucuya yalnızca basın açıklamasının okunması gereken bir gösteriye katıldığı gerekçesiyle para cezası verilmesi bir sendikaya üye olan herkesi cezalandırılma korkusuyla avrupa hakları sözleşme maddesi ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yapma hakkını kullanmaktan caydırabilecek niteliktedir sayılı maddesinin imkân verdiği müdahalenin zorlayıcı bir sosyal gereksinime karşılık geldiğinin ilgili ve yeterli gerekçe ile gösterilemediği ve maddesi anlamında demokratik bir toplumda gerekli olarak görülemeyeceği sonucuna varmıştır v