başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu van tmk mülga madde ile görevli cumhuriyet başsavcılığınca yürütülen bir soruşturma kapsamında silahlı terör örgütüne üye olma devletin birliğini ve bütünlüğünü bozma kamu malına zarar verme suçlarından tarihinde van tmk mülga madde ile görevli nolu hakimlikçe tutuklanmıştır van cumhuriyet başsavcılığı yürütülen soruşturma sonucunda tarihli iddianamesiyle başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma devletin birliğini ve bütünlüğünü bozma kamu mala zarar verme üç kez kanuna aykırı toplantı ve yürüyüşlere silahsız katılarak ihtara rağmen kendiliğinden dağılmama üç kez tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme beş kez toplantı ve yürüyüşlere silah veya benzeri aletlerle katılma üç kez görevi yaptırmamak için direnme üç kez suçlarından cezalandırılması istemiyle van ağır ceza mahkemesinin tmk mülga madde ile görevli sayılı dosyasına kaydedilen dava açmıştır van ağır ceza mahkemesinin sayılı dosyası üzerinden görülen davada başvurucu yönünden tarihinde tutukluluk halinin devamına karar verilmiştir van ağır ceza mahkemesince sayılı kanunun tarihli ve sayılı mükerrer sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun mülga maddesi ile yetkili mahkemelerin kapatılması üzerine dava dosyasının hakkari ağır ceza mahkemesine devredilmesine karar vermiştir hakkari ağır ceza mahkemesince tarihli tensip incelemesiyle birlikte ile başvurucunun cmk maddeleri gereğince atılı suçun ve mahiyeti olay tutanakları arama el koyma tutanakları tape kayıtları müşteki ifadeleri sanık savunmaları ve fotoğraf teşhis tutanaklarına göre sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine ilişkin somut delillerle desteklenen kuvvetli suç şüphesini gösterir delillerin varlığı sanıkların üzerine atılı suçlar arasında cmknın maddesinde sayılan suçların bulunması suça öngörülen cezanın kanunda öngörülen cezasının miktarı ile sanığın tutuklulukta geçirdiği süre gözetildiğinde sanık hakkında tutukluluk halinin devamına karar verilmesinin yasal koşullarının somut olayda mevcut olduğu ve tutuklama tedbirinin ölçülü olduğu aynı gerekçelerle adli kontrol uygulamasının yetersiz kalacağı gerekçesiyle tutukluluk halinin devamına karar verilmiştir hakkari ağır ceza mahkemesi ve tarihli duruşmalarda da aynı gerekçelerle başvurucunun tutukluluk halinin devamına karar vermiştir başvurucu mahkemece tarihli duruşmada yukarıdaki gerekçelerle verilen tutukluluk halinin devamına ilişkin karara itiraz etmiş itirazı inceleyen hakkari ağır ceza mahkemesi yapılan itirazı tarihli karan ile suçun ve mahiyeti kuvvetli suç şüphesini gösteren olguların bulunması üzerine atılı suçun niteliği nazara alınarak hakkari ağır ceza mahkemesinin tarihli duruşmasında geçen tutukluluk halinin devamına ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu tutuklama kararından sonra tutuklama nedenlerini ortadan kaldıran bir olgunun meydana gelmediği kaçabileceği şüphesinin kuvvetle muhtemel olması nedenleriyle ve şüpheli hakkında adli kontrol tedbirlerinden birisine başvurmanın da yasal ve yukarıda gösterilen nedenlerle beklenen yararı sağlamayacağı gerekçesiyle reddetmiştir başvuru numarası karar tarihi anılan karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur mahkeme tarihinde başvurucunun silahlı suç örgütüne üye olma suçundan yıl hapis tarihli ve sayılı toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanununa muhalefet suçundan ay hapis iki kez kamu kurum ve kuruluşlarına ait bina ve tesise yönelik mala zarar verme suçundan yıl ay gün hapis izinsiz olarak tehlikeli maddeleri bulundurma suçundan yıl ay gün hapis ve tl adli para cezası iki kez mala zarar verme suçundan yıl ay hapis cezaları ile cezalandırılmasına ve hükümle birlikte tutuklu sanık hakkında hükmolunan netice hapis cezasının miktarı tutuklulukta geçirdiği süre ve infaz şartları nazara alınarak gerekçesiyle tutukluluğun devamına karar verilmiştir kararın gerekçesinin ilgili bölümleri şöyledir eylem olarak adlandırılan fatih sultan mehmet öğretim okulunun molotof ile yakılmasına ilişkin yapılan yargılama neticesinde terör örgütünün kürtçe ana dilde eğitim yapılması amacıyla mensuplarına okulların yakılması yönünde verdiği talimat sonrası hakkari merkezde bulunan fatih sultan mehmet öğretim okulunun ol tarihinde molotof atılması suretiyle kısmen yakıldığı sanık d ın cumhuriyet savcısı huzurunda bu eylemi hüsnü aşkan ve ha ile birlikte yaptıkları yönünde beyanı sanık ng cumhuriyet savcısı huzurunda bakkalda iken h h ve ın yanından ayrıldıktan dk sonra okulun yakıldığına ilişkin ifadesi olayın olduğu gece h ve hüsnü arasında yapılan telefon görüşmeleri hep birlikte değerlendirildiğinde sanığın örgüt çağrısı üzerine molotof ile fatih sultan mehmet ilk öğretim okulunun yakılması eylemine iştirak ettiği bu şekilde üzerine atılı terör örgütü faaliyeti çerçevesinde mala zarar verme ve izinsiz tehlikeli madde bulundurmak suçlarını işlediği vicdan kanaatine varılmıştır sanık atılı suçlamayı kabul etmemiş ise de açık ve gizli tanık beyanları kayıtları vs deliller nazara alınarak sanığın kendisini cezadan kurtarmaya yönelik savunmasına itibar edilmemiş suçun işleniş biçimi meydana gelen zarar toplumda oluşturduğu kaos ve korku iklimi nazara alınarak alt hadden uzaklaşmak suretiyle sanığın cezalandırılması yoluna gidilmiştir ticaret isimli iş yerinin tarihinde molotof ile yakılması eylemine ilişkin yapılan yargılama neticesinde terör örgütünün ideolojisi çerçevesinde hakkari merkezde bulunan girişim ticaret isimli iş yerinin el yapımı patlayıcı atılması suretiyle kısmen yakıldığı sanık ın cumhuriyet savcısı huzurunda bu eylemde gözcülük yaptığı ve ha iş yerini patlattığı yönündeki beyanı sanık ng ün olay akşamı h hüsnü ve başkaca bir erkeği yanına geldiğini ve ayrıldıklarını sonra patlama olayının gerçekleştiği yere gittiğinde burada ha hüsnü aşkan ve ı gördüğüne ilişkin ifadesi olay akşamı hüsnü ve h arasında geçen ve nolu telefon görüşmeleri ve bu görüşmelerdeki panik hali hep birlikte değerlendirildiğinde sanığın örgüt faaliyeti çerçevesinde el yapımı patlayıcı ile girişim ticaret isimli iş yerinin yakılması eylemine iştirak ettiği bu şekilde üzerine atılı terör örgütü faaliyeti çerçevesinde mala zarar verme ve izinsiz tehlikeli madde bulundurmak suçlarını işlediği vicdani kanaatine varılmıştır sanık atılı suçlamayı kabul etmemiş ise de açık ve gizli tanık beyanları görüşme kayıtları vs deliller nazara alınarak sanığın kendisini cezadan kurtarmaya yönelik savunmasına itibar edilmemiş suçun işleniş biçimi meydana gelen zarar toplumda oluşturduğu kaos ve korku iklimi nazara alınarak alt hadden uzaklaşmak suretiyle sanığın cezalandırılması yoluna gidilmiştir başvuru numarası karar tarihi eylem olarak adlandırılan tarihli eylemde işlenen suçlara ilişkin yapılan yargılama neticesinde terör örgütünün yayın organı niteliğindeki sitesi üzerinden yapılan çağrı üzerine pkk terör örgütü mensuplarının ceza evinde bulunan mensupları ile dayanışma için eylem yapılması talimatı verildiği bu haber sonrası ölü olarak ele geçirilen r c ve c t isimli terör örgütü mensuplarının defin edilmesi öncesi ve sonrasında gün içerisinde sabahtan akşama sayıları arasında değişen grupların terör örgütü lehine slogan atma lastik yakma barikat kurma ateş yakma kamuya ait binalara güvenlik güçlerine taşlı molotof kokteyli ve havai fişekli saldırılarda bulundukları sanığın güvenlik kuvvetlerine dağılın ihtarına rağmen söz konusu izinsiz gösterilere katıldığı dosya içerisindeki fotoğraf tutanağında da bu hususun sabit olduğu bu sebeple üzerine atılı sayılı yasaya muhalefet suçunu işlediği ancak sanığın güvenlik görevlilerine molotof ya da taş attığının sabit olmadığı bu sebeple direnme izinsiz olarak tehlikeli madde bulundurmak ve silahla toplantı ya da gösteri yürüyüşüne katılma suçunu işlediği sabit olmadığı vicdani kanaate varılmıştır sanık atılı suçlamayı kabul etmemiş ise de fotoğraf teşhis tutanağı olay tutanağı nazara alınarak sanığın kendisini cezadan kurtarmaya yönelik savunmasına edilmemiş suçun işleniş biçimi meydana gelen zarar toplumda oluşturduğu kaos ve korku iklimi nazara alınarak alt hadden uzaklaşmak suretiyle sanığın cezalandırılması yoluna gidilmiştir d eylem olarak adlandırılan tarihli eylemde işlenen suçlara ilişkin yapılan yargılama neticesinde terör örgütünün yayın organı niteliğindeki in sitesi üzerinden yapılan çağrı üzerine terör örgütü ele abdullah öcalan ın sözde cezaevi koşulları ile tecrit iddialarını protesto etmek amacıyla başlatılan açlık grevlerine destek amacıyla hakkari il merkezinde sabah saatlerinden gece vakitlerine kadar sayıları arasında değişen grupların terör örgütü lehine slogan atma lastik yakma barikat kurma ateş yakma kamuya ait binalara güvenlik güçlerine taşlı molotof kokteyli ve havai fişekli saldırılarda bulundukları sanığın güvenlik kuvvetlerine dağılın ihtarına rağmen söz konusu izinsiz gösterilere katıldığı dosya içerisindeki fotoğraf teşhis tutanağında da bu hususun sabit olduğu bu sebeple üzerine atılı sayılı yasaya muhalefet suçunu işlediği ancak sanığın güvenlik görevlilerine molotof ya da taş attığının sabit olmadığı bu sebeple direnme izinsiz olarak tehlikeli madde bulundurmak ve silahla toplantı ya da gösteri yürüyüşüne katılma suçunu işlediği sabit olmadığı vicdani kanaate varılmıştır sanık atılı suçlamayı kabul etmemiş ise de fotoğraf teşhis tutanağı olay tutanağı nazara alınarak sanığın kendisini cezadan kurtarmaya yönelik savunmasına edilmemiş suçun işleniş biçimi meydana gelen zarar toplumda oluşturduğu kaos ve korku iklimi nazara alınarak alt hadden uzaklaşmak suretiyle sanığın cezalandırılması yoluna gidilmiştir e sanığın silahlı terör örgütü pkkya üyelik suçuna ilişkin sanık hakkında pkk terör örgütüne üye olmak suçundan dava açıldığı mahkememizce yapılan yargılama sanığın süreklilik gösteren örgüt talimatı ile okul ve iş yeri bombalama ve yakma pkk terör örgütünün propagandası haline dönüşen içinde sayılı yasaya muhalefet direnme gibi suçlarında işlendiği izinsiz toplantılara ve yürüyüşlere katıldığı sanığın eylemlerinin süreklilik vasfını taşıdığı örgütün çağrılarına cevap vererek istenen eylemleri gerçekleştirdiği örgüt mensubu olmayan birisinin yapamayacağı sonuçları ağır olacak suçlar işlediği bu suçların da hiyerarşik bir düzen altında gerçekleştirdiği nazara alınarak sanığın silahlı terör örgütü üyesi olduğu kanaatine varılmıştır başvuru numarası karar tarihi sanık atılı suçlamayı kabul etmemiş ise de açık tanık beyanları olay tutanakları telefon görüşmeleri fotoğraf teşhis tutanağı vs dosya içerisindeki diğer deliller nazara alınarak sanığın kendisini cezadan kurtarmaya yönelik savunmasına itibar edilmemiş suçun işleniş biçimi meydana gelen zarar toplumda oluşturduğu kaos ve korku iklimi nazara alınarak alt hadden uzaklaşmak suretiyle sanığın cezalandırılması yoluna gidilmiştir hakkari ağır ceza mahkemesinin tarihli mahkumiyet kararı yargıtay ceza dairesinin tarihli ilamıyla silahlı suç örgütüne üye olma suçu sayılı kanuna muhalefet suçları ve kamu kurum ve kuruluşlarına ait bina ve tesise yönelik mala zarar verme suçları yönünden onanmış izinsiz olarak tehlikeli maddeleri bulundurma suçları ile mala zarar verme suçu yönünden bozulmuştur bozma kararı sonrası hakkari ağır ceza mahkemesince onanan suçlar yönünden hükümler kesinleştirilerek infaz için hakkari cumhuriyet başsavcılığına gönderilmiş bozulan suçlar yönünden ise sayılı dosya üzerinden yargılamaya devam edilmiştir kesinleşen ilamlar nedeniyle hükümlü haline gelen başvurucu hakkında tutukluluk durumuyla ilgili olarak mahkemece de herhangi bir değerlendirme yapılmamıştır dava bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıyla bozulan suçlar yönünden ilk derece mahkemesince derdesttir iv hukuk sayılı kanunun tutuklama nedenleri kenar başlıklı maddesinin ilgili bölümü şöyledir kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin ve bir tutuklama nedeninin bulunması halinde şüpheli veya sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir önemi verilmesi beklenen ceza veya güvenlik tedbiri ile ölçülü olmaması halinde kararı verilemez aşağıdaki hallerde bir tutuklama nedeni var sayılabilir a şüpheli veya sanığın kaçması saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olgular varsa b şüpheli veya sanığın davranışları delilleri yok etme gizleme veya değiştirme tanık mağdur veya başkaları üzerinde baskı yapılması girişiminde bulunma hususlarında kuvvetli şüphe oluşturuyorsa aşağıdaki suçların işlendiği hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı halinde tutuklama nedeni var sayılabilir a tarihli ve sayılı türk ceza kanununda yer alan devletin güvenliğine karşı suçlar madde başvuru numarası karar tarihi anayasal düzene ve bu düzenin karşı suçlar madde sayılı kanunun tutuklama kararı kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkraları şöyledir soruşturma evresinde şüphelinin tutuklanmasına cumhuriyet savcısının istemi üzerine sulh ceza hakimi tarafından kovuşturma evresinde sanığın tutuklanmasına cumhuriyet savcısının istemi üzerine veya resen mahkemece karar verilir bu mutlaka gerekçe gösterilir ve kontrol uygulamasının yetersiz kalacağını belirten hukuki ve nedenlere yer verilir tutuklamaya tutuklamanın devamına veya bu husustaki bir tahliye isteminin reddine ilişkin kararlarda a kuvvetli suç şüphesini b tutuklama nedenlerinin varlığını c tutuklama tedbirinin ölçülü olduğunu gösteren deliller somut olgularla gerekçelendirilerek açıkça gösterilir kararın içeriği şüpheli veya sanığa sözlü olarak bildirilir ayrıca bir örneği yazılmak suretiyle kendilerine verilir ve bu husus kararda belirtilir sayılı kanunun tazminat istemi kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili bölümü şöyledir suç soruşturması veya kovuşturması sırasında a kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilen d kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul sürede yargılama huzuruna çıkarılmayan ve bu süre içinde hakkında hüküm verilmeyen kişiler maddi ve manevi her türlü zararlarını devletten isteyebilirler sayılı kanunun tazminat isteminin koşulları kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her halde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun silahlı örgüt kenar başlıklı maddesi şöyledir bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi on yıldan yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir tarihli ve sayılı türk ceza kanununun mala zarar vermenin nitelikli halleri kenar başlıklı maddesi şöyledir mala zarar verme suçunun a kamu kurum ve kuruluşlarına ait kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer bina tesis veya diğer eşya hakkında halinde fail hakkında bir yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur mala zarar verme suçunun a yakarak yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak halinde verilecek ceza bir katına kadar artırılır sayılı kanunun direnme kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanuna aykırı toplantı veya gösteri yürüyüşlerine katılanlar ihtara ve zor kullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar ederlerse altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır bu suçu toplantı ve gösteri yürüyüşünü tertip edenlerin işlemesi halinde bu fıkra hükmüne göre verilecek ceza yarı oranında artırılarak hükmolunur v


a olaylar başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucular farklı dönemlerde a petrol isimli iş yerinde işçi olarak çalışmışlardır başvurucuların iş sözleşmeleri ile tarihleri arasında farklı zamanlarda feshedilmiştir başvurucular tekirdağ mahkemesinin ve sayılı dosyalarında işçilik alacağından kaynaklanan tazminat davası açmışlardır mahkeme değişik tarihli ve sayılı kararlarla başvurucuların fazla mesai yıllık izin ücreti genel tatil ve hafta sonu ücreti kıdem ve ihbar tazminatı taleplerini kabul etmiş kararlar farklı tarihlerde kesinleşmiştir başvurucular bu defa a petrol isimli iş yerinde asgari ücretin üzerinde maaşla çalıştıklarını iş yerinin sosyal güvenlik kurumuna sigorta primine esas kazançlarını asgari ücret düzeyinde bildirmek suretiyle eksik bildirimde bulunduğunu bu durumun yaşlılık aylığının düşük seviyede kalmasına neden olacağını belirterek eksik bildirilen ücret fazla çalışma ücreti ve diğer prime esas kazançların tespiti istemiyle tekirdağ mahkemesinin sayılı dosyalarında dava açmışlardır mahkeme değişik tarihli ve sayılı kararlarla davaların kabulüne başvurucuların prime esas fark kazançlarının olduğunun tespitine karar vermiştir kararların ortak gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir il dosya bilirkişi raporu aldırılmak üzere kocaeli nöbetçi iş mahkemesine gönderilmiş bilirkişi av es hazırlamış olduğu havale tarihli raporunda özetle davacının açmış olduğu ve dosya içerisinde bulunan işçi alacakları davalarındaki ücretleri de değerlendirilmek sureti ile davacının aylık ücretleri ile fazla mesai ve genel tatil ücretleri hesaplanarak sgk ya bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarları dönemler halinde tespit edilmiştir bilirkişi raporu mahkememizce yasal ve dosya kapsamına uygun bulunmuştur yapılan yargılama iddia savunma sigorta kayıtları bilirkişi raporu mahkememizin karar sayılı dosyaları ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı işverenler tarafından davacının çalıştığı dönemdeki prime esas kazançlarının davalı sgk ya eksik bildirildiği anlaşılmak ile davacının talebi haklı ve yerinde görüldüğünden davanın kabulüne karar verilmesi cihetine gidilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur il davalıların temyizi üzerine kararlar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamları ile bozulmuştur bozma ilamlarının ortak gerekçesi şöyledir il davanın yasal dayanağı sigortalı ve işverenin sosyal güvenlik kurumuna ödeyecekleri primlerin matrahını teşkil eden sigortalı kazançlarının nelerden ibaret olduğu istisnalarını gösteren mülga sayılı sosyal sigortalar kanununun maddesidir anılan maddede prime esas kazançlar üç bent halinde gösterilmiştir buna göre sigortalılarla işverenlerin bir ay için primlerin hesabında a sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin b prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin c veya kaza mercilerince verilen karar gereğince a ve b fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır başvuru numarası karar tarihi yasa gereğince maddenin fıkrasındaki istisnalara girmemesi koşuluyla hizmet akdi karşılığı elde edilen her türlü gelirden sigorta primi kesilmesi söz konusu olmaktadır sayılı kanunda ücretin tanımı yapılmamıştır fakat m da sözü edilen ücretler kavramı içine asıl ücretle çalışma ücreti hafta tatili ücreti ulusal bayram ve genel tatil ücretleri gibi ücretlerinde girdiği kabul olunmaktadır bu ücretlerin sigortalıya fiilen ödenmesi şart olmayıp onun adına o ay için tahakkuk ettirilmiş olması prime esas kazanca dahil edilmesi için yeterlidir asıl ücretin eki niteliğinde bulunan prim ve ikramiyeler prime esas kazançlar olarak brüt tutarları üzerinden ödendikleri aylar itibariyle prime esas tutulur bunların tahakkuk etmiş olması prime esas tutulmaları için yeterli olmamakta ödenmiş olması da aranmaktadır m veya kaza mercileri tarafından verilen karar uyarınca sigortalılara yapılan ödemeler a ve b bentlerinde öngörülen ücret türlerinden ayrımsızdır fark bunların yönetim ve yargı mercilerince verilmiş kararlardan ile sigortalı işçi arasında fazla çalışma ücreti veya prim ikramiye gibi konularda uyuşmazlık çıkar ve mahkemece bu işçilik haklarının ödenmesine karar verilir ve sigorta primlerinin ödeneceği ay içinde bu paralar sigortalıya verilirse bu ödemelerde prim matrahına dahil edilerek prim hesabında göz önünde tutulur bu tür kazançlara salt hak kazanmak bu kazançların prime esas alınması için yeterli bulunmamaktadır mustafa çemberci sosyal sigortalar kanunu şerhi olgaç matbaası baskı davaya konu somut uyuşmazlıkta davacı davalı işverenlere ait işyerinde çalıştığı emekli olması nedeniyle bu işyerinden ayrıldığını belirterek fazla çalışma ücreti de olmak üzere bir kısım işçilik alacaklarının tahsili istemli olarak açtığı davada fazla çalışma ücreti belirlenerek istemin kısmen kabulüne karar verildiği neticeten hükmün yargıtay hd nce onanarak kesinleştiği eldeki davada ise davalı işverenlerin fazla çalışma ücretin sskya bildirilen prime esas kazanca dahil etmediklerini belirterek davalı işyerinden hak ettiği fazla çalışma ücretlerinin de bildirilen kazancına katılarak prime esas tespitini istemekte olup mahkemece kesinleşen yargı kararıyla hak kazanılan fazla çalışma genel tatil ücretlerini dikkate alarak hesaplama yapan bilirkişi raporuna dayalı olarak dönemler halinde prime esas fark kazancın hüküm altına alındığı görülmektedir yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki kazançların hak kazanıldığı dönemlerin prime esas kazançlarına dahil edilmesi isabetsiz olup ödenmesi koşuluyla ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi hizmet akdinin önceki bir tarihte sona ermiş olması karşısında ise yapılan ödemelerin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancında gözetilmesi gerekir kabule göre prime esas fark kazancın hak kazanılan ayın matrahına dahil edilmesi gerekirken dönemler halinde hesaplama yapılmış olması da isabetsizdir yukarıda açıklanan maddi ve yasal olgular dikkate alınarak yapılacak inceleme ile hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir o halde davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır il bozma üzerine dosyalar mahkemenin sıralarına kaydedilmiş bozma ilamlarına uyularak yargılamaya devam edilmiştir mahkeme tarihli kararları ile davaları reddetmiştir kararların ortak gerekçesi şöyledir il tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davacının çalıştığı döneme ilişkin fazla mesai ücretlerinin davalı işverenler tarafından diğer davalı sgk kurumuna eksik bildirildiği bilahare davacının mahkememize açtığı dava sonucunda fazla mesai bayram başvuru numarası karar tarihi genel tatil ücretlerine hak kazandığı sayılı yasanın maddesi gereğince ay içinde hak edilen ücretlerin prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit sigortalıya o ay içerisinde ödenen tutarların prim esas kazanç matrahına dahil olduğu maddenin fıkrasının c bendi gereğince ise a ve b fıkralarında belirtilen ücretler ile prim ve ikramiyelerin ve bu arada ücrete dahil olan bayram genel tatil hafta tatili fazla mesai ücreti gibi ücret niteliğindeki kazançların bir mahkeme kararı ile hak kazanılması halinde ödenmesi koşuluyla ödemenin yapıldığı ayın prime esas kazanç matrahına dahil hizmet akdinin daha önceden sona ermesi ise yapılan ödemenin çalışmanın geçtiği son ayın prime esas kazancına dahil edilmesi mümkün olup söz konusu ücret niteliğindeki bu kazançların matraha dahil edilebilmesi için hak kazanılmış olması yeterli olmayıp fiilen ödenmesi de şarttır somut olayda davacının mahkeme kararı ile hak ettiği davacıya ödendiği hususu davacı tarafça verilen kesin mehile rağmen ispat edilmediğinden dolayısıyla yargı kararı ile hak kazanılan ücret niteliğindeki fazla mesai hafta tatili niteliğindeki kazançlar fiilen davacıya ödenmediğinden sayılı yasanın bendi gereğince prime esas kazanç matrahına dahil edilmesi mümkün olmadığından davacı tarafın talebi haklı ve yerinde görülmediğinden davanın reddine karar verilmesi cihetine gidilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur temyiz üzerine kararlar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ilamları ile onanmıştır onama ilamları tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiş başvurucular tarafından tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur b hukuk tarihli ve sayılı mülga sosyal sigortalar kanununun maddesinin birinci ve ikinci fıkrası şöyledir sigortalılarla işverenlerin bir ay için ödeyecekleri primlerin hesabında a sigortalıların o ay için hakettikleri ücretlerin b prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan sigortalılara o ay içinde ödenenlerin c veya kaza mercilerince verilen karar gereğince a ve b fıkralarında yazılı kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır şu kadar ki ölüm doğum ve evlenme yardımları yolluklar kıdem ihbar ve kasa tazminatları aynı yardımlar ile çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığınca miktarları yıllar itibariyle belirlenecek yemek çocuk ve aile zamları sigorta primlerinin hesabına esas tutulacak kazançların aylık tutarının tespitinde nazara alınmaz bunların dışında her ne aa altında ödeme yapılırsa yapılsın tüm ödemeler prime tabi tutulur sayılı mülga kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların sigorta primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu kanun gereğince hesaplanacak prim tutarlarını ücretlerinden kesmeye ve kendilerine ait primler tutarını da bu miktara en geç ertesi ayın sonuna kadar kuruma ödemeye mecburdur tarihli ve sayılı sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir üncü maddenin birinci fıkrasının a bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir a prime esas kazançların hesabında hak edilen ücretlerin başvuru numarası karar tarihi prim ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki ve numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin brüt toplamı esas alınır d ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilave edilir toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir bu durumlarda sigorta primlerinin yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve nci madde hükümleri uygulanmaz il o sayılı kanunun maddesinin birinci ve ikinci fıkrası şöyledir üncü maddenin birinci fıkrasının a bendinde belirtilen sigortalıları çalıştıran işveren bir ay içinde çalıştırdığı sigortalıların primlerine esas tutulacak kazançlar toplamı üzerinden bu kanun gereğince hesaplanacak sigortalı hissesi prim tutarlarını ücretlerinden keserek ve kendisine ait prim tutarlarını da bu tutara ekleyerek en geç kurumca belirlenecek günün sonuna kadar kuruma öder hak edilen ancak ödenmemiş olan ücretler üzerinden hesaplanacak primler hakkında da birinci fıkradaki hüküm uygulanır iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu başvuru tarihinde terör örgütü üyesi olma suçunu işlediği iddiasıyla tutuklu olarak sincan nolu f tipi kapalı ceza kurumunda kurumu bulunmaktadır kurumu eğitim kurulu eğitim kurulu tarihli kararında tarihli ve sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kanunun maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle özgür halk isimli derginin başvurucuya verilmemesine karar vermiştir eğitim kurulu adı geçen dokümanda pkk terör örgütü liderlerinin açıklamaları ile örgüt propagandası ve örgüt üyelerini öven yücelten ifadelere yer verildiğini tespit etmiş fakat somut olarak hangi bölümlerin bu nitelikte kabul edildiğini belirtmemiştir eğitim kurulu başvuru konusu derginin başvurucuya verilmesi halinde başvuru numarası karar tarihi mensubu olduğu terör örgütüyle olan bağının zayıflamayacağını aksine başvurucunun terör örgütünün hedefleri doğrultusunda hareket etmeye devam edeceğini ve örgütle olan bağının kuvvetleneceğini bu durumun cezanın infazı ile ulaşılmak istenen temel amacı ortadan kaldıracağını ifade etmiştir eğitim kurulu kararına karşı başvurucunun ankara batı hakimliğine yaptığı şikayet hakimliğinin tarihli kararıyla reddedilmiştir hakimliği anılan kararında başvurucuya gelen derginin kendisine verilmemesinin anayasa mahkemesi içtihadında da öngörüldüğü üzere başvurucunun ifade özgürlüğüyle ilgili olduğunu ve anayasanın maddesinde öngörülen bu hakkın aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sebeplerle sınırlanabileceğini belirtmiştir derginin başvurucuya verilmemesinin suçların önlenmesi amacına yönelik olduğunu ifade eden hakimliği yargıtay içtihadının da bu yönde olduğunu belirterek eğitim kurulu kararının doğru olduğuna hükmetmiştir başvurucu hakimliğinin ret kararına karşı itiraz yoluna başvurmuştur inceleyen ankara batı ağır ceza mahkemesi tarihinde hakimliği kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun itirazının reddine karar vermiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk sayılı kanunun temel amaç kenar başlıklı maddesi şu şekildedir ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek toplumu suça karşı korumak hükümlünün yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek üretken ve kanunlara nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan diğer ulusal hukuk kaynakları için bkz halil bayık b no b uluslararası hukuk mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan uluslararası hukuk kaynakları için bkz ahmet temiz b no v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucuların murisi tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat etmiştir başvurucular tarihinde ha sö sağlık bakanlığı aş ve yüksek öğrenim kredi ve yurtlar kurumu genel müdürlüğü yurtkur aleyhine tekirdağ mahkemesinde açtıkları davada murislerinin davalılara ait işyerinde çalıştığı sırada verilen talimat üzerine sağlık ocağının kalorifer kazanının bulunduğu yere gittiğini bu kısmın su ile dolması ve ortamda elektrik kaçağı bulunması nedeniyle elektrik akımına kapılarak vefat ettiğini ileri sürerek maddi ve manevi zararlarının tazminini talep etmişlerdir a tekirdağ cumhuriyet başsavcılığınca ha ve hakkında yapılan soruşturma sonucunda tarihinde şüpheliler hakkında soruşturma izni verilmemesi nedeniyle takipsizlik kararı verilmiştir b anılan karara yapılan itiraz kırklareli ağır ceza mahkemesinin tarihli ve değişik sayılı kararıyla reddedilmiştir a sosyal sigortalar kurumu genel müdürlüğünün ssk kazanın iş kazası olmadığı gerekçesiyle başvuruculara maaş bağlamaması üzerine başvurucu meleke tarihinde ssk yurtkur ve aş aleyhine tekirdağ mahkemesinde iş kazasının tespiti davası açmıştır b mahkemece tarihli ve sayılı kararla davanın kabulüne ve kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir c karar yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı ilamıyla onanmıştır a başvurucu meleke tarihinde ssk aleyhine tekirdağ mahkemesinde açtığı davada iş kazasına dayalı aylıkların geç ödenmesi nedeniyle bundan doğan zararın tazminini talep etmiştir b mahkemece tarihli ve sayılı kararla davanın kabulüne karar verilmiştir c temyiz üzerine yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı ilamıyla hüküm onanmıştır başvurucuların açtığı tazminat davası neticesinde tekirdağ mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne başvurucular meleke samet ve emre için tl maddi tl manevi tazminatın başvurucular nazire ve hilmi için toplam tl manevi tazminatın davalılar sağlık bakanlığı yurtkur ve aşden tahsiline karar verilmiştir başvurucular anılan karara dayalı olarak tekirdağ müdürlüğünün sayılı dosyasında davalılar aleyhine icra takibi başlatmışlardır başvuru numarası karar tarihi tarafların kararı temyiz etmesi üzerine yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı ilamıyla tarafların manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının reddine ve maddi tazminatın hesaplanmasında hata yapıldığı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda tarihli ve sayılı kararla başvurucular meleke samet ve emre için tl maddi tl manevi tazminatın başvurucular nazire ve hilmi için toplam tl manevi tazminatın davalılar sağlık bakanlığı yurtkur ve aşden tahsiline karar verilmiştir davalıların temyiz başvurusu üzerine yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı ilamıyla hüküm onanmıştır karar tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır tekirdağ müdürlüğünün tarihli yazısından icra dosyasında toplam borç miktarının tl olduğu bu miktarın yurtkur tarafından sağlık bakanlığı tarafından ödendiği ve tarihinde dosyanın infaz edilerek işlemden kaldırıldığı anlaşılmıştır b hukuk tarihli ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesi şöyledir yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür tarihli ve sayılı türk borçlar maddesinin birinci fıkrası şöyledir ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür sayılı maddesi şöyledir yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar bu kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez zarar veya tazminattan indirilemez hesaplanan tazminat miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz bu kanun hükümleri her türlü idari eylem ve işlemler ile idarenin sorumlu olduğu diğer sebeplerin yol açtığı vücut bütünlüğünün kısmen veya tamamen yitirilmesine ya da kişinin ölümüne bağlı zararlara ilişkin istem ve davalarda da uygulanır sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrası şöyledir bedensel zarar veya ölüm hâlinde zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir başvuru numarası karar tarihi tarihli ve sayılı mülga sosyal sigortalar kanununun maddesi şöyledir fıkra md kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya işçilerin sağlığını koruma ve ile ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareketi veyahut suç sayılabilir bir hareketi sonucu olmuşsa kurumca sigortalıya veya kimselerine yapılan veya ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarları ile gelir bağlanırsa bu gelirlerinin maddede belirtilen tarifeye göre hesaplanacak sermaye değerleri toplamı kurumca işverene ödettirilir ek cümle md ve işveren sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır kazası veya meslek hastalığı üncü kasıt veya kusuru yüzünden olmuşsa kurumca bütün sigorta yardımları yapılmakla beraber zarara sebep olan üncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara borçlar kanunu hükümlerine göre rücu edilir ek fıkra md ancak iş kazası veya meslek hastalıkları sonucu ölümlerde bu kanun uyarınca hak sahiplerine yapılacak her türlü yardım ve ödemeler için iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kasdı veya kusuru bulunup da aynı iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine kurumca rücu edilemez tarihli ve sayılı kamu malî yönetimi ve kontrol maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir emri belgesine bağlandığı halde ödenemeyen tutarlar bütçeye gider yazılarak emanet hesaplarına alınır ve buradan ödenir ancak malın alındığı veya hizmetin yapıldığı malî yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen emanet hesaplarındaki tutarlar bütçeye gelir kaydedilir gelir kaydedilen tutarlar mahkeme kararı üzerine ödenir kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi resim harç prim fon kesintisi pay ve benzeri tutarlara tarifeye bağlı ödemelere ilama bağlı borçlara ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir tarihli ve sayılı mülga hukuk usulü muhakemeleri maddesi şöyledir dava icrayı tehir etmez ancak haksız çıktığı takdirde eda ve teslim edeceğine dair kefaleti kaviye göstermek veyahut olan nutuk ve eşyayı bir mevkii resmiye depozito etmek veya hasmı tarafından emval ve haczedilmiş olmak temyiz talep üzerine müstacelen icranın tehirine karar verebilir devlet ise veya adliyeye nail olup da davanın ve hükmün mahiyetine ve ahvali saireye nazaran icranın tehiri icap ediyorsa teminat icranın tehirine karar verilebilir nafaka hükümleri müstesnadır gayrimenkule ve buna aynı haklara ve aile ve şahsın hukukuna mütedair hükümler katiyet kesbetmedikçe icra olunamaz başvuru numarası karar tarihi md hükmün kesinleştiği ilamın altına veya arkasına yazılıp tarih ve mahkeme mührü konmak ve mahkeme başkanı veya hakimi tarafından imzalanmak suretiyle belirtilir tarihli ve sayılı ve maddesi şöyledir karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu hükmolunan para veya eşyanın resmî bir depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için bölge adliye mahkemesi veya yargıtaydan karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir borçlu devlet veya adlî yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme zorunluluğu yoktur sayılı maddesinin fıkrası şöyledir şeyler devlet malları ile mahsus kanunlarında haczi caiz olmadığı gösterilen mallar iv


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar karar tarihi maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun uzerine imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be surenin kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai uzerine bireysel iv ilgili hukuk konu ile ilgili hukuk bkz una b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava surecinde yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu yaran kanunla toplum y ay olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve onu tasarruf edemediklerine ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya huseyin una huseyin una imar konu edilen tapuda maddesi tekil huseyin una bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi huseyin una anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir bununla birlikte anayasa mahkemesinin tarihli ve karan ile amlan madde iptal bu uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendilerine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna karar tarihi maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan karar tarihi buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek gereken yapmakla mehmet dogan bu derece mahkemesinin gereken ey bir el hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet dogan maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal ancak somut olayda ihlale yol idari eylem ve ileme kanun yolu sonra bireysel ilgili mahkemenin yeniden yoluyla tespit edilen ihlali ve ortadan bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda belirtilen ayn ayn olmak aynca tl vekalet de karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal karar tarihi c bir ihlalinin ortadan yeniden ekli tabloda belirtilen mahkemelere d tazminat taleplerinin reddine e ekli tabloda belirtilen a a f tl vekalet g takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz h bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin celal muammer top al dye dye m recai akyel


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucular başvuru tarihinde devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçundan hükümlü olarak ankara nolu f tipi kapalı ceza kurumunda kurumu bulunmaktadır kurumu eğitim kurulu eğitim kurulu tarihli kararında tarihli ve sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kanunun maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle dağın samimi dostu adlı kitabın başvuruculara verilmemesine karar vermiştir eğitim kurulu anılan kitapta pkk terör örgütü mensuplarının başvuru numarası karar tarihi dağdaki yaşamlarının anlatıldığını abdullah öcalanın düşünceleri ile örgütün ideolojisinin övüldüğünü ayrıca örgütün faaliyetleri meşru gösterilerek gençlerin örgüt mensuplarının dağdaki yaşamına özendirildiğini tespit etmiştir söz konusu kitabın verilmesi halinde başvurucuların mensubu oldukları terör örgütüyle olan bağlarının zayıflamayacağını aksine örgütün hedefleri doğrultusunda hareket etmeye devam edeceklerini ve örgütle olan bağlarının kuvvetleneceğini ifade etmiştir bu durumun ise başvurucuların yeniden suç işlemelerini engelleyecek etkenleri zayıflatacağını ve cezanın infazıyla ulaşılmak istenen amacın ortadan kalkacağını belirtmiştir eğitim kurulu kararına karşı başvurucuların ankara batı hakimliğine hakimliği yaptığı şikayet tarihinde sayılı kanunun maddesinin numaralı fıkrası uyarınca reddedilmiştir hakimliği söz konusu kitapta terör örgütünün övüldüğünü faaliyetlerinin meşru gösterilmeye çalışıldığını ve gençlerin dağdaki yaşama özendirildiğini belirtmiştir hakimliği hükümlülerin örgüt ile bağlarının kopması ve ıslah olmaları için bu tür yayınlarla irtibatlarının kesilmesi gerektiğini aksi halde kurumu idaresine karşı isyana teşvik edilebileceklerinden kurumunun güvenliği bakımından da somut tehlike oluşacağını ifade etmiştir başvurucular hakimliğinin ret kararına itiraz etmişlerdir inceleyen ankara batı ağır ceza mahkemesi kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazı reddetmiştir bu karar başvuruculara tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucular ve tarihlerinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır iv hukuk a ulusal hukuk sayılı kanunun temel amaç kenar başlıklı maddesi şu şekildedir ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek toplumu suça karşı korumak hükümlünün yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek üretken ve kanunlara nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan diğer ulusal hukuk kaynakları için bkz halil bayık b no b uluslararası hukuk mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan uluslararası hukuk kaynakları için bkz ahmet temiz b no v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir başvurucu cumhuriyet başsavcılığınca cmk maddesi ile yetkili yürütülen soruşturma kapsamında tarihinde gözaltına alınmıştır ağır ceza mahkemesi cmk maddesi ile görevli tarih ve sorgu sayılı kararı ile başvurucunun tutuklanmasına karar vermiştir başvurucu ve diğer dokuz şüpheli hakkında cumhuriyet başsavcılığının cmk maddesi ile yetkili tarih ve sayılı iddianamesi ile silahlı terör örgütüne üye olma terör örgütü propagandası yapma tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme yangın tehlikesine neden olma kamu malına zarar verme ve sayılı kanuna muhalefet suçlarını işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmış dava ağır ceza mahkemesinin cmk maddesi ile görevli sayılı dosyasına kaydedilmiştir ağır ceza mahkemesi tarihinde başvurucunun tahliyesine karar vermiştir tarih ve sayılı terörle mücadele kanunu ve ceza muhakemesi kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun hükümleri gereğince ağır ceza mahkemesinin cmk maddesi ile görevli kapatılması üzerine mahkemece tarih ve sayılı kararla sayılı dava dosyası görevli ve yetkili ağır ceza mahkemesine gönderilmiştir ağır ceza mahkemesi tarih ve sayılı kararı ile mahkemenin yetkisizliğine dosyanın görevli ve yetkili anadolu ağır ceza mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir anadolu ağır ceza mahkemesi tarih ve sayılı kararı ile mahkemenin yetkisizliğine sanıkların iddianame doğrultusunda yargılanmak üzere ağır ceza mahkemesine sevklerine iki ağır ceza mahkemesi arasında yetki yönünden uyuşmazlık çıktığından bu hususunun giderilmesi için dosyanın yargıtaya gönderilmesine karar verilmiştir yargıtay ceza dairesi tarih ve sayılı ilâmı ile anadolu ağır ceza mahkemesinin tarih ve sayılı yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar vermiştir yargılama anadolu ağır ceza mahkemesinde devam etmektedir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı türk ceza maddesi maddesinin numaralı fıkrasının a bendi ile maddesinin numaralı fıkrasının a bendi maddesinin numaralı fıkrasının a bendi maddesinin ve numaralı fıkraları tarih ve sayılı toplantı ve gösteri yürüyüşleri ve maddeleri tarih ve sayılı terörle mücadele maddesinin birinci fıkrasının a bendi maddesi ve maddesinin ikinci fıkrası başvuru numarası karar tarihi iv


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir besni cumhuriyet başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında tarihinde başvurucunun ifadesi alınmıştır başvurucu ve diğer dört şüpheli hakkında besni cumhuriyet başsavcılığının tarihli ve sayılı iddianamesi ile sıvı veya gaz halindeki enerjinin nakline ait tesislerde hırsızlığa iştirak halinde teşebbüs ve mala zarar verme suçlarını işledikleri iddiasıyla kamu davası açılmıştır besni asliye ceza mahkemesince tarihli ve sayılı karar ile başvurucunun sıvı veya gaz halindeki enerjinin nakline ait tesislerde hırsızlığa iştirak halinde teşebbüs suçundan yıl ay gün hapis ve mala zarar verme suçundan ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir karar başvurucu tarafından temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi yargıtayda devam etmektedir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı türk ceza maddesi maddesinin numaralı fıkrası maddesinin numaralı fıkrası ile maddesinin numaralı fıkrasının a bendi iv


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun uzerine imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be surenin kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai uzerine bireysel iv ilgili hukuk konu ile ilgili hukuk bkz huseyin ona b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava surecinde yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b hakla maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu kanunla toplum olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve onu tasarruf edemediklerine ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya huseyin una huseyin una imar konu edilen tapuda maddesi tekil huseyin una bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi huseyin una anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir huseyin una bununla birlikte anayasa mahkemesinin tarihli ve karan ile amlan madde iptal bu uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul huseyin una somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendilerine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna karar tarihi maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet dogan anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet dogan ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan karar tarihi buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek gereken yapmakla mehmet dogan bu derece mahkemesinin gereken ey bir hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet dogan maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal ancak somut olayda ihlale yol idari eylem ve ileme kanun yolu sonra bireysel ilgili mahkemenin yeniden yoluyla tespit edilen ihlali ve ortadan bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen ekli tabloda belirtilen ayn ayn olmak aynca tl vekalet de karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal karar tarihi c bir ihlalinin ortadan yeniden ekli tabloda belirtilen mahkemelere d tazminat taleplerinin reddine e ekli tabloda belirtilen ayri ayri f tl vekalet g takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz h bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin celal muammer top al dye dye m


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucunun oğlu ap hakkari şemdinli hudut tugay komutanlığı emrinde zorunlu askerlik görevini yapmakta iken tarihinde başlayan mide ağrısı şikayetleri üzerine iki gün süreyle üs bölgesinde bulunan revirde müşahede altında tutulmuştur burada uygulanan tedaviye rağmen günü sabah başvuru numarası karar tarihi saatlerinde sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine hastaneye sevki için birlik komutanı tarafından helikopter talep edilmiş ancak ap helikoptere nakledildiği esnada hayatını kaybetmiştir askeri savcılık savcılık tarafından olayla ilgili olarak resen soruşturma başlatılmış ve otopsi işlemi yapılmıştır soruşturma kapsamında apnin nöbet arkadaşının tedavisini takip eden sağlık memurunun ve ayrıca aile fertlerinden ağabeyinin tanık sıfatıyla ifadeleri alınmıştır otopsi sonucunda apnin kesin ölüm nedeninin belirlenememesi nedeniyle dosya adli tıp kurumuna gönderilmiştir başvurucu tarihinde savcılığa bir dilekçe vermiş ve oğlunun kesin ölüm nedenini belirten adli tıp raporundan kendisine de gönderilmesini istemiştir savcılık tarihli cevap yazısı ile müteveffanın kesin ölüm nedeninin halen belirlenemediğini belirterek ilk otopsi raporlarının ve yapılan yazışmaların birer örneğini başvurucuya göndermiştir bu süreçte adli tıp kurumu tarafından düzenlenen tarihli raporda özetle müteveffanın otopsisinde travmatik değişim tanımlanmadığına göre kişinin travmatik tesirle öldüğüne dair tıbbi delil bulunmadığı kanda toksik maddelerin olmadığı dikkate alındığında kişinin zehirlenerek öldüğünün tıbbi delillerinin de bulunmadığı kişide tespit edilen beyincik kanamasının lokalizasyonu ve özelliğine göre kişinin ölümünün patolojik travmatik olmayan kökenli beyincik kanaması sonucu meydana geldiği belirtilmiştir soruşturma dosyası içindeki idari tahkikat raporunu adli tıp raporunu ifade tutanaklarını ve diğer bilgi belgeleri değerlendiren savcılık apnin ölümünün bünyesinde mevcut rahatsızlığa bağlı olarak beyincik kanaması neticesinde gerçekleştiği söz konusu kanamanın gerçekleşmesinde veya önlenmesinde başka bir asker şahsın kusurunun bulunduğunun söylenemeyeceği gerekçesiyle tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir van askeri mahkemesi apnin ağabeyinin tarihinde kendisine tebliğ edilen kararına karşı yaptığı itirazı tarihinde kabul etmiş ve kararını kaldırarak soruşturmanın genişletilmesine karar vermiştir başvurucu oğlunu idarenin hizmet kusuru nedeniyle kaybetmesinden dolayı uğradığı maddi ve manevi zararın tazmini istemiyle tarihinde milli savunma bakanlığına msb yaptığı başvurunun cevap verilmemek suretiyle reddi üzerine tarihinde askeri yüksek mahkemesinde a tam yargı davası açmıştır başvurucu dava dilekçesinde sağlık durumunun ciddiyeti itibarıyla oğlunun vefatının önlenmesine yönelik tedbirlerin alınmadığını hastaneye nakledilmesinin geciktirildiğini ileri sürmüştür dairesi mahkeme tarihinde verdiği kararla davayı süre aşımı nedeniyle reddetmiştir gerekçeli kararda öncelikle olay süreci anlatıldıktan sonra adli ve idari soruşturma safahatına ilişkin bilgilere yer verilmiş bu kapsamda savcılığın kararının soruşturmanın genişletilmesi amacıyla askeri mahkeme tarafından kaldırıldığı ve soruşturma sürecinin halen devam ettiği hatırlatılmıştır başvurucunun soruşturma sürecinde tarihinde savcılığa verdiği dilekçe ile oğlunun kesin ölüm nedenini belirten adli tıp raporunun kendisine gönderilmesini istediği başvuru numarası karar tarihi apnin ağabeyinin tarihinde savcılığa verdiği ifadede olaydan dolayı şikayetçi olduğunu belirttiği ve tarihinde kararına itiraz ettiği hususlarına yer verilen kararda ölenin yakınlarının söz konusu dilekçelerde tazminat ile bağlantılı herhangi bir istemlerinin bulunmadığına dikkat çekilmiştir kararın gerekçesinde son olarak a istikrar kazanmış içtihadına değinilmiş ve buna göre ölüm olayının gerçekleştiği tarihinden itibaren bir yıl içinde ve en geç tarihine kadar zorunlu idari başvuruda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra tarihinde idareye yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davanın süresinde olmadığı belirtilmiştir karşıoy görüşünde ise başvurucunun oğlunun ölüm nedenine ilişkin ilk bilgilerin savcılığın tarihli kararında yer aldığı belirtilmiş bu tarihten önce başvurucu tarafından savcılıktan ölüm nedenine ilişkin bilgi talep edilmişse de henüz adli tıp raporunun düzenlenmediği gerekçesiyle kendisine bilgi verilemediğine dikkat çekilmiştir birlik komutanlığınca da ölenin ailesine ölüm nedeni konusunda bilgi verildiğine dair dosyada bilgi belge bulunmadığı belirtilen karşıoy görüşünde kararının verildiği tarihinden önce ölüm ve zarar nedeni konusunda bir bilgisi olmayan başvurucu için bir yıllık zorunlu idari başvuru süresinin başlatılmasına hukuken imkan bulunmadığı öte yandan tarihinden itibaren yasal süresi içinde yapılan müracaatın reddi üzerine açılan davanın süresinde olduğu ifade edilmiştir başvurucunun karar düzeltme istemi aynı mahkemenin tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur bireysel başvurunun incelenme sürecinde tarihli ve sayılı kanun ile anayasaya eklenen geçici maddenin birinci fıkrasının e bendiyle a kaldırılmıştır iv hukuk hukuk için bkz ali mama ve güler mama b no v


başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir hava kuvvetleri komutanlığı emrinde astsubay statüsünde görev yapmakta iken ahlak dışı davranışlarda bulunduğu ihbar ve duyumları üzerine başvurucu hakkında idari soruşturma başlatılmıştır soruşturma kapsamında tarihinde başvurucunun ifadesi alınmış ve başvurucuya cinsel yaşamına ilişkin sorular sorulmuştur başvuru numarası karar tarihi soruşturma sonucunda türk silahlı kuvvetlerinin tsk itibarını sarsacak nitelikte ahlak dışı hareketlerde bulunduğu gerekçesiyle tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun maddesi ve tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan astsubay sicil sicil yönetmeliği maddesi gereğince başvurucu hakkında tarihinde silahlı kuvvetlerde kalması uygun değildir şeklinde ayırma sicil belgesi düzenlenmiştir sicil yönetmeliğinin maddesi uyarınca hava kuvvetleri komutanlığı bünyesinde oluşturulan komisyonda başvurucunun durumu değerlendirilmiştir komisyon tarihinde başvurucu hakkında ayırma işlemi yapılmasının onaya sunulmasına karar vermiştir hava kuvvetleri komutanı tarihinde anılan kararı onaylamış ve son olarak millî savunma bakanının tarihinde başvurucunun tskdan ayrılmasını uygun bulması sonucunda ilişiği resen kesilmiştir başvurucu tarihinde ayırma işleminin iptali talebiyle millî savunma bakanlığı aleyhine askeri yüksek mahkemesinde dava açmıştır başvurucu dava dilekçesinde ifadesinin hukuka aykırı yöntemlerle alındığını ve ifade tutanağının gerçekleri yansıtmadığını iddia etmiştir ahlaki açıdan bir zafiyetinin olmadığını hiçbir zaman özel yaşamına ait unsurları iş ortamına ve görevine yansıtmadığı gibi çok sayıda takdir ve başarı belgesinin bulunduğunu ifade eden başvurucu tesis edilen ayırma işleminde yararı dengesinin gözetilmediğini ve ölçülülük ilkesine uyulmadığını ileri sürmüştür başsavcılığının işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği yönünde hazırladığı tarihli düşünce yazısında başvurucunun meslek hayatında sicil ortalaması çok iyi seviyede bulunan başvurucunun görevinde başarılı olduğu vurgulanmıştır diğer yandan idari soruşturmada tespit edilen ifadelerin hukuka uygun yöntemlerle elde edilmediği dış âleme yansımayan cinsel yaşamına ve aşırı sol oluşumlarla irtibatı olduğuna ilişkin soyut değerlendirmeler esas alınarak ayırma işlemine tabi tutulmasının ölçülülük ilkesini ihlal ettiği ifade edilmiştir birinci dairesinin daire tarihli kararı ile dava reddedilmiştir karar gerekçesinde başvurucunun özel hayatı kapsamındaki eylemlerinin cinsel yaşamına konu ilişkilerin genel ahlak kurallarına aykırı olduğu vurgulanmıştır bu eylemlerin özel hayat sınırını aştığı diğer personele kötü örnek teşkil ettiği idarenin takdir yetkisini ölçülü objektif ve yararı dengesini gözeterek kullandığı sonucuna varılmıştır hâkim üye karara muhalif kalmıştır bir üye karşıoy gerekçesinde personelin bilgisine başvurma adı altında kendisi ve başkaları aleyhine tanıklık yapmasının sağlanması amacıyla alınan ifadeleri teyit eder nitelikte hukuka uygun ve kuşkudan uzak bir delil bulunmadığını ayrıca başvurucunun ikaz dahi edilmeden ayırma işlemine tabi tutularak usul ve ölçülülük ilkesine uyulmadığını ve işlemin hukuka aykırı olduğunu ifade etmiştir diğer muhalif üye de mahremiyet alanında cereyan eden ve alenileştirilmeyen ya da mesleki yaşamına yansıtılmayan özel yaşama konu eylemlere istinaden ayırma işlemine tabi tutulmanın hukuka uygun olmadığını belirtmiştir başvurucunun karar düzeltme istemi dairenin tarihli kararı ile reddedilmiştir başvuru numarası karar tarihi nihai karar tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur bireysel başvurunun incelenme sürecinde tarihli ve sayılı kanun ile anayasaya eklenen geçici maddenin birinci fıkrasının e bendiyle kaldırılmıştır iv hukuk hukuk için bkz gg b no yaşar türkmen b no v


a olaylar başvuru dilekçesi ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu eğitim öğretim yılında devam ettiği kuleli askerî lisesinden yılında başarısızlık nedeniyle çıkarılmış bu nedenle kendisinden istenen tl sıfır atılmadan önce öğrenim giderini taksitlendirerek faiziyle birlikte ödemiştir başvuru numarası karar tarihi tarihinde kabul edilen sayılı daha önce askerî okullarla ilişiği kesilen öğrenciler için geçmişte tahsil edilen öğrenim giderlerinden amortisman ve personel giderlerinin iadesi öngörülmüştür başvurucu tarihli dilekçesiyle kuleli askerî lisesi komutanlığından ödemiş olduğu amortisman ve personel giderlerinin iadesini talep etmiş tarihli cevap yazısıyla öğrenim giderlerinin amortisman ve personel giderlerine ait kısmının tl sıfır atıldıktan sonra olduğunu başvurucuya bildirmiştir başvurucu hesaplanan geri ödeme bedelinin hakkaniyetten uzak olduğu ve yıl önceki rakamlara dayanan hesaplamanın güncellenmesi talebiyle tarihinde ankara sulh hukuk mahkemesinde alacak davası açmıştır mahkeme bilirkişi incelemesi yaptırmış eğitim öğretim yılında tl olan amortisman ve personel giderinin devlet enstitüsü verileriyle güncellenmiş rakamlar esas alınarak hazırlanan tarihli bilirkişi raporunda tl olduğu belirlenmiştir mahkeme tarihli ve sayılı kararıyla bilirkişi raporunu göz önünde bulundurarak denkleştirici adalet ilkesine göre davayı kabul etmiş ve iade edilmesi gereken bedelin tl olduğuna karar vermiştir kararın temyizi üzerine yargıtay hukuk dairesi sayılı kanun hükümleri gereği başvurucunun ödemiş olduğu amortisman ve personel giderlerinin iade edileceği hususunda tereddüt bulunmadığını ancak geri ödenecek bedele endeks uygulanarak güncelleneceği veya faiz ilave edileceğine dair hüküm bulunmadığı gerekçesiyle tarihli ve sayılı kararıyla derece mahkemesi kararını bozmuştur davayı tekrar ele alan mahkeme bu defa bozma kararına uyarak ve bozma kararına atıf yaparak tarihli ve sayılı kararıyla iadesi gereken miktarın tl olduğuna hükmederek başvurucuya ödenmesine ve başvurucunun tl vekâlet ücretini ödemesine karar vermiştir kararın temyizi üzerine yargıtay hukuk dairesi tarihli ve sayılı kararıyla derece mahkemesi kararını onamıştır karar aynı tarihte kesinleşmiştir karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiş başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında tarihli ve sayılı kanunun maddesiyle değişik maddesi şöyledir sebepleri dışında okullarla yüksek öğrenim kurumlarından çıkarılan öğrencilere ek ibare personel ve amortisman giderleri hariç devlet tarafından yapılan bilumum masraflar faizi ile birlikte mukavelesi gereğince ödettirilir ancak bu öğrencilerden bilahare muvazzaf subay askeri memur ve astsubay olarak orduya dahil olanlara devletçe yapılan masraflar ödettirilmez başvuru numarası karar tarihi sayılı sayılı maddesiyle eklenen geçici madde şöyledir maddeyi ihdas eden kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce askeri öğrencilikten çıkarılanlardan kendilerine tahakkuk ettirilen borçlarını ödemiş yahut taksitlendirmiş olanlar ile yargılamaları devam edenler veya kesin hükme bağlanmış olanlar üç ay içerisinde müracaat etmeleri halinde üncü madde hükmünden yararlandırılır askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında kanun türk silahlı kuvvetleri personeli kanunu harp okulları kanunu ve gülhane askeri tıp akademisi kanunlarında değişiklik yapılmasına dair kanun teklifinin sayılı kanun genel gerekçesi şöyledir sayılı askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında kanunun sayılı harp okulları kanununun sayılı gülhane askeri tıp akademisi kanununun maddeleri ile sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun maddesinin a bendi gereğince sağlık nedenleri dışındaki bir nedenle askeri öğrencilikten çıkarılan veya kendiliğinden ayrılanlara devletçe yapılan masraflar yasal faizi ile birlikte öğrenci ve kefillerine ödettirilmektedir ancak yukarıda belirtilen bu yasa hükümleri gereğince tahakkuk ettirilen masrafların içine personel ve amortisman giderleri de ilave edilmektedir edilen bu iki kalem masraf ise tahakkuk ettirilen masrafın fazlasını teşkil etmektedir halbuki bu iki kalem masraf devlet açısından sabit giderler olup askeri okuldan çıkarılan veya ayrılan öğrencilerin ayrılması veya öğrenime devam etmesi nedeniyle azalan veya artan masraf kalemleri değildir ayrıca askeri okullara alınan öğrenciler ile silahlı kuvvetler hesabına fakülte ve yüksek okullarda okuyan öğrenciler yüklenme senedi düzenlenmesine ve bu okullardan çeşitli sebeplerle ayrılacak öğrencilere veya kefillerine ödettirilecek tazminata dair yönetmelik çıkarılarak gün ve sayılı resmi gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe girmiştir bu yönetmeliğin ekinde yer alan örnek yüklenme ve kefalet senedi formatında ödettirilecek masraf kalemleri tek tek sayılmak suretiyle gösterilmiştir bu sayılan masraf kalemleri içinde personel ve amortisman giderleri yoktur buna rağmen ve bu yıllar dahil arasında askeri okullara giren öğrencilerin okula kayıtları sırasında alınan yüklenme senetlerine yönetmelik eki örnek formata aykırı bir şekilde personel ve amortisman giderleri ilave edilmiştir askeri okullara alınan öğrenciler ile silahlı kuvvetler hesabına fakülte ve yüksek okullarda okuyan öğrenciler yüklenme senedi düzenlenmesine ve bu okullardan çeşitli sebeplerle ayrılacak öğrencilere veya kefillerine ödettirilecek tazminata dair yönetmelik eki örnek bir formatta tarihinde değişiklik yapılarak personel ve amortisman giderleri de ilave edilmiş ve bundan sonra askeri okula giren öğrencilerin yüklenme senetlerine de personel ve amortisman giderleri dahil edilmiştir bu durumda olan öğrencilerin askeri okuldan ayrılması veya çıkarılması halinde de açılan davalarda personel ve amortisman giderlerinin alınmaması talep edilmiş ise de borçlar kanunundaki sözleşme serbestisi hükümleri gereğince yüklenme senedinde yazılı olduğu için personel ve amortisman giderlerinin öğrenci ve kefilleri tarafından ödenmesi gerektiğine karar verilmiş ve bu kararlar yargıtay tarafından onanmak suretiyle kesinlik kazanmıştır bu uygulama yılından önce askeri okullara giren ve daha sonraki yıllarda askeri öğrencilikten ayrılan veya çıkarılanlar ile yılı ve sonrasındaki yıllarda askeri okullara girip de askeri öğrencilikten çıkarılan veya ayrılan öğrenciler arasında bir eşitsizlik yaratmıştır başvuru numarası karar tarihi yine askeri okula yılında giren ve yıl devre kaybeden bir öğrenci ile yılında askeri okula giren bir öğrenci askeri lisede yıl okuduktan sonra harp okuluna gitmemeleri veya askeri öğrencilikten çıkarılmaları halinde devre kaybeden öğrenci yıl askeri okulda okuduğu ve kendisine daha fazla masraf yapıldığı halde yılında alınan yüklenme senetlerinde personel ve amortisman giderleri yazılı olmadığı için bu iki kalem masraf alınmadığından kendisinden bir yıl sonra öğrenime başlayan ve bir önceki emsal gösterilen öğrenci ile yıl yapılan masraflar birebir aynı olduğu ve kendisine bir yıl daha az masraf yapıldığı halde yılında giren ve kendisinden yıl fazla öğrenim gören bir öğrenciye göre çok daha yüksek masraf ödeme zorunda kalmaktadır örneğin kara askeri liselerine yılında giren ve yıl devre kaybederek yıl okuyan bir öğrenciden tl civarında masraf alınırken yılında giren ve yılında girip de devre kaybeden bir öğrenci ile yıl birlikte okuyan ve yapılan yıllık masraflar birebir aynı olan girişli bir öğrenci tl civarında masraf ödemek zorunda kalmaktadır keza yılında kara deniz ve astsubay meslek yüksek okullarına giren tüm öğrencilerden alınan yüklenme senetleri personel ve amortisman giderleri yazıldığı halde deniz lisesi ve kara askeri liselerine hava harp okulu namına giren öğrencilerin yüklenme senetlerinde personel ve amortisman giderleri yazılı değildir bunun bir sonucu da aynı durumda olan öğrenciler birbirinden çok daha farklı tazminat ödemek zorunda kalmaktadırlar bu nedenle yılında deniz harp okulu namına giren bir öğrencinin yüklenme senedinde yazılı olması nedeniyle yıl okuduktan sonra askeri öğrencilikten çıkarılması veya ayrılması halinde tl civarında bir masraf tahakkuk ettirilirken aynı yıllarda hava harp okulu namına okuyan ve askeri öğrencilikten çıkarılan veya ayrılan bir öğrenci için tl civarında bir masraf tahakkuk ettirilmektedir görüleceği gibi deniz harp okulu namına okuyan öğrenci ile hava harp okulu namına okuyan bir öğrencinin yıllık yapılan masrafların birebir aynı olmasına rağmen deniz harp okulu namına okuyan öğrenciler hava harp okulu namına okuyan öğrencilere göre misli daha fazla masraf ödemek durumunda kalmaktadır bu durum yılında kara harp okulu namına askeri okula giren öğrenciler ile kara liselerinde hava harp okulu namına okuyan öğrenciler arasında da mevcuttur kara harp okulu namına okuyan öğrenci hava harp okulu namına göre okuyan öğrencilere göre iki mislinden fazla masraf ödemekle karşı karşıya kalmıştır yapılan masraflar birebir aynı olduğu okula giriş ve askeri öğrencilikten çıkarılma veya ayrılma tarihleri aynı olanlar arasında doğan bu eşitsizliğin giderilmesi ve tc anayasasının maddesinde öngörülen kanun önünde eşitliğin sağlanabilmesi için bu yasal düzenlemenin yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur yukarıda belirtilen yasa hükümleri gereğince sağlık nedenleri ile askeri öğrencilikten çıkarılanlardan haklı olarak devletçe yapılan masraflar alınmadığından bu durumda olan öğrenciler yönünden bir sorun bulunmamaktadır bu nedenlerle yılı ve sonraki yıllarda askeri okullara girmiş olup da sağlık nedenleri dışındaki bir nedenle askeri öğrencilikten çıkarılan akademik başarısızlık ve disiplinsizlik gibi veya kendiliğinden askeri öğrencilikten ayrılan öğrenci velisi ve kefillerinin kısmen de olsa maddi yönden bir rahatlama sağlanması için bu yasal düzenlemenin yapılması gereği duyulmuştur askeri öğrencilerden başarı gösteremeyenler hakkında kanun türk silahlı kuvvetleri personeli kanunu harp okulları kanunu ve gülhane askeri tıp akademisi kanunlarında değişiklik yapılmasına dair kanun teklifinin sayılı kanun geçici maddesinin gerekçesi şöyledir başvuru numarası karar tarihi yasal değişiklikten ve daha sonraki yıllarda askeri okullara girmiş olup da askeri öğrencilikten çıkarılan veya kendi isteği ile ayrılanların da bu kanun hükümlerinden yararlandırılması amaçlanmıştır iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir doğumlu olan başvurucu türkiyede ve uluslararası camiada tanınmış bir sanatçıdır resim ve heykel alanlarında üniversite eğitimi alan başvurucu daha sonra devlet bursuyla yurt dışında öğrenim görmüştür bir süre devlet güzel sanatlar öğretim üyesi olarak da görev yapan başvurucu eylül darbesinin ardından uzunca bir süre almanyada serbest sanatçı olarak çalışmıştır yıllardan itibaren türkiyenin muhtelif yerlerinde eserleri görülmeye başlanan başvurucu türkiyede ve yurt dışında verilen pek çok ödülün sahibidir başvuruya konu olaylar şu şekilde gelişmiştir yılı kasım ayı içinde kars belediye meclisi mülkiyeti maliye hazinesine ait olan bir tepeye anıtı isimli bir heykel ve çevre düzenlemesi ile birlikte bir park yapılmasına karar vermiştir tarihli meclis toplantısında ülkemizde ve dünyada bir daha savaşların olmaması ve kan dökülmemesi adına bir insanlık anıtının yaptırılmasına karar verilmiştir belediye meclis kararının ardından başvurucu ile sözleşme imzalanmıştır sözleşmede tarafların sorumluluklarına ilişkin birçok madde yer almıştır sözleşmenin ve maddeleri şöyledir karsın bulunduğu kültür coğrafyasının hinterlandındaki gerginlikleri düşmanlıkları savaşları ve çatışmaları bir barış ve dostluk düşüncesi etrafında ortadan kaldırmayı barışa ilgiyi arttırmayı ve insanların yüreklerinde barış duygusunun kabarmasının ve beslenmesinin sağlanması bunun için de insanların bir el uzatarak barışa çağrılması heykelin temel amacıdır belediye ve heykeltıraş yukarda içeriği ve amacı özetlenen heykel için kars kalesinin karşısındaki tepenin üzerinde bulunan ve kars çayı ile kaleiçi mahallesine yukardan bakan ayrıca tüm kars kentini panoramik olarak gören dolaysıyla kentin tüm kesimlerinden algılanabilen düzlüğü heykelin yeri olarak belirlemişlerdir heykelin yerden yüksekliği kaidesiyle birlikte yaklaşık olarak metre yüksekliğinde tasarlanmaktadır belediye meclis kararının ve sözleşmenin ardından kültür ve turizm bakanlığı erzurum kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurulu koruma bölge kurulu tarihli kararıyla anıtın yapılacağı parselde bulunan bazı taşınmazları tescil etmiştir söz konusu karara göre dünya savaşı sırasında yapılan makineli tüfek mevzileri ile alanda bulunan tonozlu yapı kültür varlığı özelliği taşımaktadır söz konusu kararda ayrıca taşınmazda inşaatı devam eden heykelin yapımının durdurulmasına karar verilmiş taşınmazda yapılacak her türlü uygulama için önceden koruma bölge kurulundan izin alınması gerektiği hatırlatılmıştır başvuru numarası karar tarihi kars belediyesi anılan taşınmaz üzerinde heykel inşaatı konusunda gerekli iznin verilmesi için koruma bölge kuruluna resmî başvuruda bulunmuştur koruma bölge kurulunun tarihli kararında belediyenin anıt yapma talebinin anıtın teması ile şehir ve kale ile alan peyzaj ilişkisi açısından uygun olduğuna kurula sunulan projedeki anıtın yeri ve kaidesi dışında kalan çevre düzenlemesine ait önerilerin ışıklandırma zemin ilişkisi teraslama genel mekanlar tarihi doku vb açıdan kesinleştirildiği uygulama projesinin kurula gönderilmesi gerektiğine karar verilmiştir koruma kurulunun tarihli kararıyla da belediye başkanlığı tarafından hazırlanan çevre düzeni projesi onaylanmıştır heykel planına ve resmî izinlerine uygun olarak yaklaşık metre yüksekliğinde demir destekli betonarme olarak inşa edilmiştir dosya içeriğinden heykelin bitirilme tarihi tam olarak anlaşılamamaktadır kars belediyesi tarihinde heykel inşaatının bulunduğu taşınmazın belediyeye tahsisi veya satılması için kars millî emlak müdürlüğüne millî emlak müdürlüğü başvuruda bulunmuştur millî emlak müdürlüğü tarihinde bu taleple ilgili olarak kars kültür ve turizm müdürlüğünden görüş istemiştir bu istem üzerine müdürlük uzmanları tarafından taşınmaz üzerinde yeniden incelemelerde bulunulmuştur bu incelemeler sonucunda koruma bölge kurulu tarihinde ve numaralı iki ayrı karar almıştır numaralı kararda başvuruya konu taşınmazla ilgili olarak mülkiyeti hazineye ait taşınmazın hafriyat çalışmalarında çıkan yeni bulgular ışığında sayılı yasa kapsamında tescilin devamına bu alan içerisinde hiçbir uygulamada bulunulamayacağına mevcut yapıların yıktırılması gerektiğine karar verilmiştir sayılı kararda ise numaralı karara atıf yapılarak başvuruya konu heykelin inşa edildiği taşınmazın tarihli ve sayılı kültür ve tabiat varlıklarını koruma kanunu uyarınca satış ve tahsisinin mümkün olmadığına karar verilmiştir koruma bölge kurulu tarihli kararında tarihinde alınan numaralı kararın geçerli olduğuna karar vermiştir koruma kurulu tarihli kararında ise daha önce alınan tarihli ve sayılı kararlar ile tarihli sayılı kararların geçerli olduğuna bu kararlara aykırı uygulamayı yapan ve yaptıranlar hakkında soruşturma açılması gerektiğine karar vermiştir koruma bölge kurulunun kararı üzerine bakanlığınca bir inceleme yaptırılmıştır yapılan inceleme sonucunda insanlık anıtı ve çevre düzenlemesi inşaatının kurul kararlarına aykırılığından söz edilemeyeceği tespiti yapılmış daha sonra heykelin yapılmasına ilişkin olarak hiç kimsenin hukuki bir sorumluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmıştır bakanlığı teftiş kurulu başkanlığının raporunda şu tespitlere yer verilmiştir diğer yandan erzurum kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurulunun tarihli ve sayılı belediyenin anıtı ve çevre düzenlemesi inşaatını sürdürdüğü kars merkez ada parsel sayılı taşınmazdaki bazı buluntuların kültür varlığı özelliği taşıması nedeniyle sayılı yasa kapsamında korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmesinin ardından belediyenin sunduğu ve anılan koruma bölge kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla onaylanan proje kapsamında gerçekleştirilen anıtı ve çevre düzenlemesi inşaatının kurul kararlarına söz edilemeyeceği zira yapılan inşai faaliyetin bahse konu koruma bölge kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla onaylanan proje başvuru numarası karar tarihi kapsamında yürütüldüğü kars belediyesince anıtı ve çevre düzenlemesi tarihinde ihale edilerek yapımına başlanıldığı koruma bölge kurulunun aynı alanla ilgili yıkıma ilişkin ve yasaklayıcı dört kararının ise daha sonraki tarihlerde alındığı bu yöndeki ilk kararın tarihli olduğu ayrıca belirtilen kararların kars belediye başkanlığına henüz tebliğ edilmediğinden hukuki geçerlilik kazanmadığı bu itibarla kars belediye başkanlığınca yürütülen insanlık anıtı ve çevre düzenlemesi işi bakımından koruma bölge kurulu kararlarına aykırı bir uygulamanın bulunmadığı bu arada milli emlak müdürlüğü tarihinde kars belediyesine hitaben yazdığı yazıda maliye hazinesinin mülkiyetinde olan taşınmaz üzerinde herhangi bir işlem yapılmamasına ilişkin tarihli yazısına atıf yaptıktan sonra koruma bölge kurulunun tarihli ve numaralı kararıyla taşınmazın tahsis veya satışının mümkün olmadığını belirtmiş ve taşınmaz üzerinde bulunan yapıların tarihli ve sayılı gecekondu kanununun maddesine göre yıkılarak taşınmazın boş olarak teslim edilmesi gerektiğini bildirmiştir anılan taşınmazın ve üzerinde inşa edilen heykelin durumunu değerlendirmek için kültür ve turizm bakanlığı kültür ve tabiat varlıklarını koruma yüksek kurulu koruma yüksek kurulu bir toplantı gerçekleştirmiştir koruma yüksek kurulu tarihli toplantıda arkeolog mimar sanat tarihçisi heykeltıraş ve inşaat mühendisinden oluşan kişilik bir heyet tarafından mahallinde inceleme yapılarak bir rapor hazırlanmasına karar vermiştir bir mimar bir arkeolog bir inşaat mühendisi ve bir heykeltıraştan oluşan dört kişilik heyet bir rapor hazırlayarak koruma yüksek kuruluna sunmuştur sözü geçen tarihli raporda şu tespitlere yer verilmiştir erzurum kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurulu tarihli ve sayılı kararı ile heykelin de içinde bulunduğu parseldeki tepeciğin kuzey tarafında yer alan ve dünya savaşı sırasında yapılan makineli tüfek mevzileri ile tepeciğin batı tarafında ve altında yer alan tonozlu savunma amaçlı yapılar yapının kültür varlığı özelliği taşıması nedeniyle tepenin taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş olduğu anlaşılmaktadır koruma bölge kurulunun tarihli kararında ise yapıların erken cumhuriyet dönemi olarak tanımlandığı belirtilmektedir ayrıca yapılan tescilin parselin tümünü mü yoksa bir bölümünü mü kapsadığı anlaşılamamaktadır anıtın yapıldığı parselin malikinin kim olduğu konusunda belirsizlik bulunmaktadır kars valiliği tarihinde anıtın yıktırılarak parselin boş olarak kendilerine teslim edilmesini istemiştir buna karşılık kars belediye başkanlığı tarihinde parselin kendilerine ait olduğu yönünde evrak düzenlemiştir koruma bölge kurulu tarihinde anıtın yapılmasına izin verdiği hâlde tarihli kararında o güne kadar alan üzerinde yapılmış olan inşaat ve fiziki müdahalelerin ve uygulamaların ortadan kaldırılmasına karar vermiştir tüm süreç boyunca koruma bölge kurulu üyelerinde bir değişiklik olmamıştır bununla beraber karar değişikliğine kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan yeni bulguların neden olduğu ileri sürülmüştür iv anıtına ilişkin olarak tarihinden tarihine kadar alınan yedi kararın gerek içeriklerinde gerekse usulünde ciddi çelişkiler başvuru numarası karar tarihi bulunmaktadır bu sebeple tescile değer görülen alan ve yapıların durumunun ve koruma alanlarının hâlihazır harita üzerinde net bir şekilde belirtilmesi bu tespit sonrası tescil kapsamı dışında kalan ve parsel malikinin izni olmaksızın parselde yapılan inşaat ve fiziki müdahalenin tarihli ve sayılı kanunu kapsamında değerlendirilerek ilgili belediye tarafından çözüme kavuşturulması gerektiği belirtilmiştir koruma yüksek kurulu tarihli kararında yukarıda zikredilen rapora dayanarak bahsi geçen heykelin yapılmasına ilişkin tüm koruma bölge kurulu kararlarının iptaline karar vermiştir kararın ilgili kısmı şu şekildedir a makineli tüfek mevzilerinin tescil edilmesine ilişkin erzurum kültür ve tabiat varlıklarını koruma bölge kurulunun tarih ve sayılı kararından sonra esas ve usul yönünden çelişkili olan ve mülkiyet konusu çözümlenmeden alınan konuya ilişkin tüm koruma bölge kurulu kararlarının iptaline b tescilli alana ilişkin mülkiyet durumunun ilgili mevzuat çerçevesinde idarelerce çözümlenmesinden sonra belediyesince alana ilişkin getirilecek öneri ve projenin koruma bölge kuruluna sunulmasına c tescil kapsamı dışında kalan ve parsel malikinin izni olmaksızın parselde yapılan inşaat ve fiziki müdahalenin sayılı kanunu kapsamında değerlendirilerek ilgili belediyesince çözüme kavuşturulmasına karar verildi heykele ilişkin tartışmalar ulusal basında geniş şekilde yer almış uluslararası basında da bilhassa türkiye ile ermenistan arasındaki ilişki çerçevesinde ele alınmıştır bunun dışında başta başbakan olmak üzere siyasetçiler iktidar veya muhalefet partilerinden yetkililer de bu konudaki görüşlerini açıklamışlardır uluslararası sanatçı dernekleri birliği ile uluslararası sanat birliği the international association of art heykelin yıktırılmaması için yetkililere birer mektup göndermişlerdir anıtının yıkılmaması için bir internet sitesi açılmış küresel ölçekte bir imza kampanyası düzenlenmiş türk ve yabancı pek çok sanatçı karsa giderek heykelin yıkılmaması için açıklamalarda bulunmuş ve pek çok toplantı ve gösteri yürüyüşü organize edilmiştir anıtın yaptırılmasına karar veren eski kars belediye başkanı tartışmalara katılmış ve anıtın ermenistandaki soykırım anıtına karşılık bir iyi niyet adımı olarak yaptırıldığını açıklamıştır karsın yeni seçilen belediye başkanı ise çeşitli gazetelere demeçler vererek tarihi tabya üzerinde yapıldığını iddia ettiği heykelin kaldırılacağını açıklamıştır kars belediyesinin internet sitesinde de yayımlanan bazı açıklamalarında belediye başkanı heykelin yapımına geçmiş dönem belediye yönetimi tarafından başlandığını inşaat başlatıldıktan üç ay sonra koruma kuruluna yapım için müracaat edildiğini ve kurulun bu bölgeyi tabya olarak tescil ettiğini ifade etmiştir belediye başkanına göre heykelin bulunduğu bölgede yılında timur paşa adına yapılan kars ilinin ilk tabyası bulunmaktadır başkan söz konusu heykelin yapılışı sırasında kanunların ihlal edildiğini kendilerinin meseleye hukuk açısından baktıklarını sanata saygı duyduklarını belirtmiştir kars belediye meclisi tarihli kararı ile heykelin kaldırılmasına karar vermiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucu tarihinde erzurum mahkemesinden mahkeme kars belediye meclisinin söz konusu kararı almaya yetkisi olmadığı iddiasıyla kararın yürürlüğünün durdurulması ve iptali istemiyle dava açmıştır başvurucuya göre yüksek kurul heykelin yıktırılmasını değil mülkiyet sorununun çözülmesini ve gerekli prosedürlerin tamamlanması için daha sonra yüksek kurula tekrar başvurulmasını önermektedir başvurucu yüksek kurulun bu değerlendirmelerinin yıkım kararı olarak kabul edilemeyeceğini ifade etmiştir mahkeme tarihinde kars belediye meclisinin söz konusu kararı alma yetkisinin olmadığı ve yıkımın gerçekleşmesi hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğma ihtimali bulunduğu gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar vermiştir yürütmeyi durdurma kararı ile aynı gün tarihinde kars belediyesi insanlık anıtının kaldırılması işi ihalesini ilan etmiştir bu arada kamuoyundaki tartışmalara iktidardaki adalet ve kalkınma partisinin genel başkan yardımcısı da katılarak heykelin mutlaka kaldırılacağını ifade etmiştir kars belediyesi mahkemenin yürütmeyi durdurma kararına itiraz etmiştir erzurum bölge mahkemesi tarihli kararı ile ilk derece mahkemesinin yürütmeyi durdurma kararını kaldırmıştır yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasının ardından kars belediyesi yıkım sürecini başlatmıştır mahkeme tarihli kararı ile başvurucunun açtığı iptal davasını reddetmiştir mahkeme insanlık anıtının yapımına ilişkin olarak idarece alınan tüm kararların kaldırıldığına dikkat çekmiştir kararın ilgili kısmı şöyledir dava konusu tarihli belediye meclisi kararının söz konusu parselde yapımı planlanan insanlık anıtı ve çevre düzenlemesi ile ilgili insanlık parkının yapılmasına ilişkin daha önce alınan tarihli meclis kararının koruma yüksek kurulu söz konusu parsel hakkında alınan kararının uygulanmasına yönelik alınmak suretiyle parsele ilişkin imar programı kapsamında yapılması planlanan çevre düzenlemesinin projelendirilmesi bir başka ifadeyle söz konusu parsel üzerinde parselin maliki durumunda bulunan hazinenin izni olmaksızın yapılan insanlık anıtı isimli heykelin kaldırılması ve mevcut yerin tarihsel dokusuna uygun şekilde çevre düzenlemesi yapılmasını içeren projenin kabulüne ilişkin bir karar olduğu sonucuna varılmaktadır bu durumda korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı niteliği taşıdığı sabit olan hazineye ait parsele ilişkin koruma yüksek kurulu tarafından alınan kararın uygulanması amacıyla söz konusu koruma yüksek kurulu kararı sonrasında yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca izinsiz inşai ve fiziki müdahale niteliğinde bulunan insanlık anıtı isimli heykelin kaldırılarak söz konusu parsele ilişkin mevcut yerin tarihi dokusuna uygun şekilde çevre düzenlemesi için projelendirilmesi yolunda alınan dava konusu meclis kararında hukuka ve mevzuat hükümlerine aykırılık bulunmamaktadır açıklanan nedenlerle davanın reddine mahkeme kararı danıştay dairesinin daire tarihli kararı ile onanmıştır kararın düzeltilmesi istemi de dairece tarihinde reddedilmiştir başvurucu nihai kararı tarihinde tebellüğ etmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur başvuru numarası karar tarihi iv hukuk a ulusal hukuk sayılı müdahale ve kullanma yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir koruma yüksek kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşaî ve fizikî müdahalede bulunulamaz bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez esaslı onarım inşaat tesisat sondaj kısmen veya tamamen yıkma yakma kazı veya benzeri işler inşaî ve fizikî müdahale sayılır sayılı kanunun devir yasağı kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler koruma yüksek kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır tarihli ve sayılı fikir ve sanat eserleri eser sahibi başlıklı ikinci bölümünde yer alan maddesinin ilk fıkrası şöyledir bir eserin sahibi onu meydana getirendir sayılı kanunun maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir fikir ve sanat eserleri üzerinde sahiplerinin mali ve manevi menfaatleri bu kanun dairesinde himaye görür eser sahibine tanınan hak ve salahiyetler eserin bütününe ve parçalarına şamildir sayılı kanunun eserde değişiklik yapılmasını menetmek kenar başlıklı maddesinin birinci ve üçüncü fıkralarının ilgili kısımları şöyledir eser sahibinin izni olmadıkça eserde veyahut eser sahibinin adında kısaltmalar ekleme ve başka değiştirmeler yapılamaz eser sahibi kayıtsız ve şartsız olarak yazılı izin vermiş olsa bile eserin mahiyet ve hususiyetlerini bozan her türlü değiştirilmeleri menedebilir menetme yetkisinden bu hususta sözleşme yapılmış olsa bile vazgeçmek hükümsüzdür sayılı kanunun eser sahibinin ve malike karşı haklar kenar başlıklı maddesinin ikinci fıkrası şöyledir aslın maliki eser sahibi ile yapmış olduğu sözleşme şartlarına göre eser üzerinde tasarruf edebilir ancak eseri bozamaz ve yok edemez ve eser sahibinin haklarına zarar veremez başvuru numarası karar tarihi b uluslararası hukuk genel olarak ifade özgürlüğüne dair düzenlemeler medeni ve siyasi haklar uluslararası maddesinde ve avrupa hakları sözleşme maddesinde yer alır bu düzenlemeler doğrudan sanatsal ifade özgürlüğüne gönderme yapmasa dahi ortaya konulan yaklaşım sanatsal ifadenin ifade özgürlüğünün ayrılmaz bir parçası olduğu yönündedir sanatsal ifadeler ile ilgili en açık düzenleme ekonomik sosyal ve kültürel haklar uluslararası maddesinde yer alır bu taraf devletler herkesin a kültürel yaşama katılma hakkına c kendisinin yarattığı herhangi bir bilimsel edebi ya da sanatsal üründen doğan maddi ve manevi çıkarların korunmasından yararlanma hakkına sahip olduğunu kabul ederler bu taraf devletlerin bu hakkın tam olarak kullanılmasını sağlama yönünde alacakları tedbirler bilim ve kültürün korunması geliştirilmesi ve yayılması için gerekli olan tedbirleri kapsayacaktır bu taraf devletler yaratıcı faaliyetler için gerekli özgürlüğe saygı göstermekle yükümlüdürler özgürlüğünün anlamı üzerine avrupa hakları mahkemesinin tarihli handyside v birleşik krallık kararı mevcut başvuruya önemli ölçüde ışık tutmaktadır bu kararda gençleri toplumsal normları sorgulama yönünde teşvik etmeyi amaçlayan ve içinde cinsellik uyuşturucu alkol ve sigara ile ilgili bilgilere de yer veren küçük kırmızı okul kitabı adlı kitap için uygulanan yaptırımların ifade özgürlüğünün ihlali olup olmadığı değerlendirilmiştir ifade özgürlüğüne ilişkin olarak şu değerlendirmede bulunmuştur özgürlüğü toplumun ilerlemesi ve her insanın gelişmesi için esaslı koşullardan biri olan demokratik toplumun asıl temellerinden birini oluşturmaktadır özgürlüğü yalnızca lehte olduğu kabul edilen veya zararsız ya da ilgilenmeye değmez görülen bilgi veya düşünceler için değil aynı zamanda devletin veya nüfusun bir bölümü için saldırgan şok edici veya rahatsız edici bilgi ve düşünceler için de uygulanır bunlar çoğulculuğun hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleridir bunlar olmaksızın demokratik toplum olmaz krallık b no bir romanda yer alan bazı ifadeler nedeniyle kitap hakkında toplatma kararı verilmesini değerlendirdiği b no kararında madde özellikle bilgi ve fikir edinme ve yayma özgürlüğü kapsamında kültürel siyasi ve sosyal bilgi ve fikirlerin değiş katılma fırsatı yaratan sanatsal ifade özgürlüğünü de içermektedir sanat eserleri yaratan sergileyen veya dağıtan kişiler demokratik bir toplum için büyük önem taşıyan fikir ve görüşlerin yayılmasına katkıda bulunmaktadır bu nedenle devletin ifade özgürlüğüne gereksiz müdahalelerde bulunmama yükümlülüğü söz konusudur diyerek sanatsal ifadelere ayrıcalıklı bir yer vermiştir v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir dava konusu edilen taşınmazlar hakkında davacı maliye hazinesi tarafından davalı n k hakkında tarihinde davası açıldıktan sonra n k tarafından da maliye hazinesi aleyhine aynı taşınmazlar hakkında tarihinde kaş asliye hukuk mahkemesinde tescil davası açılmıştır başvuru numarası karar tarihi çekişmeli taşınmazların bulunduğu mahalde kadastro tespit çalışmaları yapılması üzerine kaş asliye hukuk mahkemesi tarihli ve sayılı kararıyla görevsiz olduğuna dosyanın kadastro mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir bu karar üzerine dava kaş kadastro mahkemesinin sayılı dosyasına kaydedilmiştir başvurucu kaş kadastro mahkemesinin sayılı dosyasına tarihinde sunduğu dilekçe ile dava konusu edilen taşınmazı harici senetle n kdan satın aldığını belirterek davaya müdahil olarak katılma talebinde bulunmuştur mahkeme tarihli ve sayılı kararıyla hukuki ve fiilî bağlantı nedeniyle dosyanın aynı mahkemenin sayılı dosyasıyla birleştirilmesine ve yargılamanın sayılı dosya üzerinden yürütülmesine karar vermiştir yargılama kaş kadastro mahkemesinin sayılı dosyasında devam etmektedir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesi ile tarihli ve sayılı kadastro maddesinin birinci fıkrası maddesinin birinci fıkrası maddesinin birinci üçüncü ve dördüncü fıkraları maddesinin birinci ve ikinci fıkraları maddesinin birinci fıkrası ve maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi güher ergun ve tosun tayfun ergun b no iv