başvuru formu ve eklerine ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen belgelere ve gaziantep zırhlı tugay komutanlığı askeri savcılığından askeri savcılık bir örneği temin edilen soruşturma evrakına göre ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu eşi olduğunu iddia ettiği ad ve çocukları ile birlikte yanlarında bulunan ve sayısı tam olarak tespit edilemeyen kişilerle tarihinde saat sıralarında kiliste bulunan öncü sınır karakolunun sorumluluk sahasında yer alan suriye arap sınırındaki bir bölgeden türkiyeye giriş yapmaya çalışmıştır sınırı korumakla görevli askerler tarafından düzenlenen tutanağa ve söz konusu askerlerin beyanlarına göre gruptaki kişiler sınırdan geçmemeleri konusunda uyarılmış ve uyarılara riayet etmemeleri üzerine gruba ateş edilmiştir bu esnada yaralanan ad kilis devlet hastanesine götürülmüştür olay hudut tabur komutanlığında görevli bir binbaşı tarafından olay günü saat sıralarında askeri savcıya bildirilmiştir askeri savcılıkça aynı gün olay hakkında resen soruşturma başlatılmıştır askeri savcı tarafından düzenlenen nota göre yasa dışı yollarla türkiyeye geçmek isteyen kişilik bir grup sınırı koruyan askerlerce yapılan müdahale üzerine ülkelerine dönmüştür yasa dışı yollarla türkiyeye tekrar giriş yapmaya teşebbüs eden kişilik grupta yer alan kişi mayınlı sahadan söktüğü kadar mayını sınırı koruyan askerlerin üzerine atmıştır bu mayınlardan biri askerlerin önünde parçalansa da mayınlar patlamamıştır olaylar esnasında askerler dur ikazı yapmış ve havaya uyarı ateşi açmıştır grubun uyarılara aldırmaması üzerine piyade er mayın atan kişilere ateş etmiş ve yaralanmasına neden olmuştur askeri savcının talimatı uyarınca kilis jandarma komutanlığı emrindeki olay yeri görevlilerince olay yeri incelenmiş ve olay yeri krokisi düzenlenmiştir ayrıca askeri savcının notunda bahsi geçen mayınların fotoğrafları çekilmiştir olay yerini inceleyen görevlilerce düzenlenen raporda hadisenin açık alanda vuku bulduğu olay yerinin akıncı köyüne metre öncü piyade hudut karakoluna ise metre mesafede olduğu ve olayın sınır hattındaki hat yolu üzerinde meydana geldiği belirtilmiştir ayrıca raporda hat yolu etrafında kaçakçılığı önlemek için açılan çukur içinde beş sınır teli yanında ise dört adet topuk mayını olduğu olay yerinde üç adet mermi kovanı bulunduğu ateş ettiği bildirilen piyade er s anın el ve yüz alındığı saya ait piyade tüfeğinin muhafaza altına alındığı hususlarına yer verilmiştir öncü piyade hudut karakolunda görevli bir uzman çavuş ve üç piyade er tarafından düzenlenen tarihli tutanağa göre saat sıralarında suriyeden türkiyeye yasa dışı yollarla girmeye çalışan kişilik bir grup tespit edilmiştir sınırda görevli nöbet timince yapılan dur ihtarı üzerine gruptaki kişiler geri çekilmiştir başka bir grubun metre mesafedeki bir başka yerden yasa dışı olarak sınırı geçmeye çalışması üzerine nöbet timinde görevli uzman çavuş emir komutasını piyade er saya devretmiş ve sınırın geçilmeye çalışıldığı diğer yere gitmiştir derken kişilik grupta bulunan kişi s anın bulunduğu bölgeden türkiyeye doğru yürüyüşe geçmiştir bunlar arasında bulunan kişi ellerine aldıkları ne olduğu tam olarak anlaşılamayan nesneleri metrelik mesafedeki nöbet timinin üzerine atmıştır atılan nesnelerin antipersonel mayın olduğunun fark edilmesi üzerine söz konusu kişiler mayın atmamaları konusunda uyarılmıştır uyarının dikkate alınmaması üzerine havaya iki el ateş etmiştir mayın atılmaya devam edilince mayın atılmasını önlemek ve nöbet timini korumak için bir el ateş etmiştir bu sırada sağ kol dirseğinden yaralanan ad cankurtaran aracılığıyla kilis devlet hastanesine sevk edilmiştir başvuru numarası karar tarihi askeri savcının talimatı uyarınca başvurucunun sanın ve ile aynı nöbet timinde görevli hy ve ifadeleri kilis jandarma komutanlığı görevlilerince tarihinde alınmıştır türkçe bilmeyen başvurucunun ve ad ifadeleri alınırken tercüman hazır bulundurulmuştur ad ifadesinde mayınlı saha içinde beklerken duyduğu el silah sesinden sonra kamının sol tarafından ve sağ kolundan yaralandığını yaralandığı yer ile tel örgü arasındaki mesafenin metre olduğunu vurulduğu esnada tel örgünün bulunduğu alanda askerin bulunduğunu yaralandıktan sonra tel örgünün olduğu yere doğru gittiğini askerlerin kendisini cankurtaran ile hastaneye gönderdiklerini kendisini kimin vurduğunu görmediğini kimseye mayın atmadığını olay nedeniyle şikayetçi olmadığını beyan etmiştir başvurucu ifadesinde türkiyeye geçmek için eşi ve on yaşındaki oğluyla mayınlı sahada beklediklerini tel örgüye olan mesafelerinin metre olduğunu türkiye tarafında bulunan askerlerin kendilerine olan mesafelerinin ise metre olduğunu eşinin o esnada sigara içtiğini derken el silah sesi geldiğini eğildiklerini bu esnada eşinin kamının solundan ve sağ kolundan yaralandığını eşinin nasıl vurulduğunu görmediğini mayın atmadıklarını söylemiştir alınan beyanlarında ve hy ile birlikte saatleri arasında ile nöbet kuleleri arasındaki bölgede nöbet tuttuklarını saat sıralarında suriyeden gelen mültecilerin mayınlı saha içinde ilerleyerek türkiye sınırına yaklaştıklarını yapılan sözlü ikaz üzerine bu kişilerin suriye tarafına döndüğünü bu sırada o kişilik bir grubun türkiyeye doğru koşmaya başladığını sözle ve el işaretleri ile gruptan uzaklaşmalarını istediklerini grup içindeki kişinin kendilerine mayın fırlattığını bunun üzerine mevzilendiklerini sanın havaya iki el ateş ettiğini mayın fırlatma eyleminin devam etmesi üzerine sanın önce yere daha sonra şahıslara doğru ateş ettiğini bu şahıslardan birinin yere düştüğünü silah seslerini duyan tim komutanı ile karakol komutanının olay yerine gelerek cankurtaran çağırdıklarını beyan etmişlerdir şüpheli sıfatıyla beyanına başvurulan sanın verdiği ifadenin ilgili kısmı ise şöyledir günü ile saatleri arasında batı ile nöbet kuleleri arasında ve hy ile birlikte nöbet tutuyorduk saat sıralarında suriye ülkesinden gelen mülteciler mayınlı saha içerisinde ilerleyerek türkiye sınırına yaklaştılar biz de kendilerine sözlü olarak ikazda bulunarak izin vermedik ve buranın askeri yasak bölge olduğunu buradan uzaklaşmalarını geri istikamete gitmelerini söyledik kendileri de tekrar geri dönerek suriye istikametine doğru gittiler bu esnada kişilik grup tekrar türkiye tarafına doğru koşarak yanaştıklarını gördük biz de şahısların gelmek istediği yöne doğru koşunca benim ayağım taşa takıldı ve seri numaralı tüfeğimin üzerine düştüm yerden kalktım ve elimde hafif bir ağrı hissettim daha sonra koşarak gelen şahısların türkiyeye geçecekleri noktaya ulaştım tel örgünün gerisine ulaştığımda yanıma ve hy isimli arkadaşlarım geldi şahıslara sözlü olarak ve el işaretleri ile uzaklaşmaları konusunda ikazda bulunduk grubun içerisindeki erkek şahıs mayın saha içerisinde daha önceden söktüklerini tahmin ettiğim topuk koparan mayınlarını bize doğru fırlattılar mayınlar bize gelmesin diye hemen mevzilendik şahıslar eylemlerine devam edince ben seri numaralı piyade tüfeğimle havaya el ateş ettim fakat şahıslar gene durmadı ve mayınları bize doğru fırlatmaya devam edince ben de önce yen sonra şahıslara doğru ateş ettim ve ismini sonradan öğrendiğim ad isimli şahıs yere başvuru numarası karar tarihi düştü diğer şahıslar olay bölgesinden uzaklaşarak suriye tarafında bulunan zeytin ağaçlarının içine kaçtılar kilis devlet hastanesince hakkında düzenlenen ve tarihli adli raporlarda s anın sağ elinde beşinci el tarağı uzak uç kırık bulunduğu belirtilmiştir kilis devlet hastanesince ad hakkında düzenlenen genel adli muayene raporunda hayati tehlikenin devam ettiği göbek göbekle ilgili yan dış yan cm uzunluğunda ve cm boyutunda bir sağ dirsek arka bir olmak üzere iki giriş yarası bulunduğu kesin adli raporun genel cerrahi ve ortopedi uzmanlarınca verileceği belirtilmiştir kilis devlet hastanesince konya eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilen ad yapılan tıbbi müdahalelere ve yeniden canlandırma çabalarına rağmen tarihinde vefat etmiştir askeri savcının talebi üzerine s anın kullandığı piyade tüfeğini olay yerinden elde edilen üç kovanı sadan alınan üç adet atış artığı transfer kitini ve adden alınan montu inceleyen jandarma kriminal daire başkanlığı ve tarihli raporlarında saya ait sağ el ve sol el üzerinde atış artığı tespit edildiği ait montta sağ kol dirsek bölümünde küçük ebatlı bir delinme sol kol bilek kısmında yaklaşık cm boyunda bir delinme sol kol dirsek kısmında yaklaşık beş cm boyunda bir delinme ve sağ göğüs bölgesinde fermuar üzerinde yarım daire şeklinde bir delinme olmak üzere toplam dört delinmenin bulunduğu ait mont üzerinde bulunan delinme bölgeleri etrafında atış artıklarına rastlanmadığı ve atışın uzak atış olduğu piyade tüfeğinin atışa engel olabilecek veya kendiliğinden ateş etmesine neden olabilecek mekanik bir arızasının bulunmadığı üç kovandan yalnızca birinin inceleme gönderilen piyade tüfeğinden atıldığı diğer iki kovanın ise iki farklı silahtan atıldığı hususlarına yer vermiştir savcılık kara sınırını korumakla görevli askerlerin silah kullanma yetkilerinin bulunduğuna kanun hükmünü yerine getirmenin hukuka uygunluk nedeni olduğuna ve somut olayda şüpheli s anın hem yasa dışı geçişe engel olmak hem de kendisini ve devriye timini korumak amacıyla hareket ettiğine değinerek şüpheli hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar kovuşturmasızlık karan vermiştir tarihli bu kararın ilgili kısmı şöyledir il soruşturma konusu olayda türkiyeye yasa dışı giriş yapan suriye uyruklu şahısların sınırdaki bu eylemleri ile suç işlediğinde şüphe bulunmamaktadır yukarıda izahı yapılan yasal düzenlemeler ışığında bu şahıslara sınır koruma görevlisi askerlerin müdahale etmesi başvuru numarası karar tarihi bu şahısları yakalayıp jandarmaya teslim etmesi kanundan kaynaklanan kullanılması olup yetki bir yana bu görevin yapılmaması görevli asker personel bakımından suç oluşturur olayın ceza hukuku bakımından tahlilinde ise karşımıza görevli asker personelin kanun hükmünü yerine getirmesi çıkmaktadır burada çözülmesi gereken sorunu sınır koruma görevlisi askerlerin olay bağlamında ölçülü davranıp davranmadıkları yani müdahalelerini elverişli vasıta ile gerekli olduğu nispette ve orantılı olarak gerçekleştirip gerçekleştirmedikleri oluşturmaktadır bu sorunun çözümü aynı zamanda olayın neticesinden suriye uyruklu şahısların yaralanmalarından cezai anlamda sorumlu tutulup tutulmayacaklarını da ortaya çıkaracaktır nç per per per hynin günü sınır hattında devriye görevlisi oldukları ve sınırdan yasa dışı geçmek suretiyle suç işleyen şahıslara söz ve işaret ile dur ikazında bulundukları ancak şahısların geri gittikten sonra tekrar yasa dışı geçiş için hareketlenmeleri üzerine devriye görevlilerinin şahısların muhtemel geçiş noktasına doğru koşarak şahısların durmaları ve geri gitmeleri konusunda ikaz ettikleri ancak şahısların kişinin görevli personele mayın fırlattıkları ve devriye timi personelinde şahıslara karşı sözlü olarak tekrar uyarıda bulunmaları ancak şahısların mayın fırlatmaya devam etmesi üzerine per nci derece askeri yasak bölge içerisinde olan ad hem yasa dışı geçişine engel olmak hem de kendisi ve devriye timini korumak amacıyla yaralaması ve yaralama bölgesi ile yaralanmasının niteliği itibariyle yakalanmasını temin bakımından müdahalenin yasanın çizdiği sınır içinde kaldığı ve ölçülü olduğu sonuç olarak per sanın kanun hükmünü yerine getirmesi kapsamında gerçekleştirdiği eyleminden dolayı hakkında kamu davası açılamayacağı suriye uyruklu şahısın yaralanması olayında kendisine kusur izafe edilecek bir başka personel de bulunmadığı kanaatine varıldığından şüpheli hakkında kovuşturmaya yer karar verildi askeri savcılığın karan suriye arap cumhuriyetindeki hizmetlerinin durdurulduğu ve bu nedenle tebligat yapılamadığı gerekçesiyle ancak tarihinde başvurucuya tebliğ edilebilmiştir başvurucu hukuka aykırı olduğunu ileri sürdüğü kovuşturmasızlık kararına etmiştir yaptığı itirazda başvurucu öncelikle eşinin yaralandıktan sonra kaldırıldığı konya hastanesinde vefat ettiğine dair askeri savcılığın bir başka dosyasında belge bulunduğunu ifade etmiştir öte yandan başvurucu eşinin haksız bir fiili yokken ve silah kullanılmasına gerek olmamasına rağmen kasten öldürüldüğünü olayda hukuka uygunluk nedeni bulunmadığını ileri sürmüştür olay anında eşi ve yedi çocuğuyla birlikte olmasına karşın çocuklarının ifadesinin alınmadığını öne süren başvurucu ilave olarak ifadesinin tercüman tarafından yanlış çevrildiğini ifadesinde ateş eden askerleri açıkça belirtmesine rağmen bu yöndeki beyanlarının türkçeye çevrilmediğini ifadesi alınan herhangi bir kimsenin eşinin mayın attığına dair beyanının olmadığını eşinin ölümü ile ilgili deliller toplanmadan karar verildiğini iddia etmiştir başvurucu itirazında konularına ilişkin detay vermeden biri askeri savcılığa diğeri kilis cumhuriyet başsavcılığına ait iki soruşturma dosyasından söz etmiştir başvurucunun bahsettiği soruşturmaların cesedi üzerinde yapılan otopsi işlemine ilişkin konya cumhuriyet başsavcılığına ait soruşturma dosyası ile ölümüne ilişkin kilis cumhuriyet başsavcılığınca yürütülen ve görevsizlik kararı verilerek askeri savcılığa gönderilen soruşturma dosyası olduğu anlaşılmıştır malatya ordu komutanlığı askeri mahkemesi askeri mahkeme tarihinde nöbet timinde bulunan diğer askerlerin silahları üzerinde de balistik inceleme yapılması ve ölen hakkında düzenlenen tedavi evrakları ile otopsi tutanağının başvuru numarası karar tarihi dosyaya dahil edilmesi amacıyla soruşturmanın genişletilmesine karar askeri mahkeme verdiği kararda ölenin montunda dört delinme olduğuna olay yerinden elde edilen kovanlardan yalnızca birinin şüpheliye ait silahtan ateşlendiğine ve ölüm nedeninin soruşturma evrakından anlaşılamadığına işaret etmiştir askeri savcılık tarihinde konya cumhuriyet savcısı huzurunda bir adli tabip uzmanınca yapılan otopsi işlemine ilişkin raporu temin edip soruşturma evrakı arasına almıştır rapora göre otopsi işlemi sırasında hazır bulunan başvurucu cesedi teşhis etmiş tercüman vasıtasıyla alınan beyanında da olaya ilişkin ayrıntı vermeden türkiye tarafından yapılan atış sonucu eşinin yaralandığını ve tedavi için getirildiği konya eğitim ve araştırma hastanesinde vefat ettiğini söylemiştir otopsi işleminde cesedin sağ kol dış yanda dirseğin cm üzerinde etrafında barut ve is artıkları bulunmayan yuvarlak görünümlü kenarında vurma halkası seçilebilen bir sol el bileği etrafında barut ve is artıkları bulunmayan yuvarlak görünümlü kenarında vurma halkası seçilebilen bir ve batın ön yüz sol yan göbeğin cm sol dış etrafında barut ve is artığı bulunmayan yuvarlak görünümlü etrafı kenarında vurma halkası olan bir olmak üzere toplam üç giriş yarası tespit edilmiştir ayrıca cesette sağ dirsek çukurunda kenarları düzensiz ve dışa dönük görünümlü oval şekilli etrafında barut ve is artığı ile kenarında vurma halkası bulunmayan bir ve sol dirseğin cm dış yanında kenarları düzgün ve dışa dönük görünümlü oval şekilli etrafında barut ve is artığı ile kenarında vurma halkası bulunmayan bir olmak üzere iki çıkış yarası görülmüştür bahse konu otopsi raporunun ilgili kısmı şöyledir bilirkişi tarihinde suriyede ateşli silah ile vurularak önce devlet hastanesine kaldırılan ve buradan konya eğitim ve araştırma hastanesine sevk edilen ve sevk edildiği hastanede tüm müdahalelere rağmen olduğu bildirilen suriye uyruklu ve tc numarası bulunmayan ad aynı hastane morgunda yapılan ölü muayene ve otopsisinden elde edilerek kaydedilen bilgi ve bulgular ışığında kişinin vücudunda üç adet ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarası saptandığı kişinin vücudunda saptanan üç adet ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarasından batın ön yüz sol yanda bulunan bir adet ateşli silah mermi çekirdeği giriş yarasının tek başına öldürücü nitelikte olduğu ölüme etkili ya da etkisiz başkaca travmatik ve özellik saptanmadığı silah mermi çekirdeği yarası özellikleri dikkate alındığında ve metalik parçalar birlikte değerlendirildiğinde uzun namlulu silahlar ile atılmış olması ile tıbben uyumlu olduğu atışların uzak atış mesafesi ile tıbben uyumlu olduğu ateşli silah mermi çekirdeği yaralanmasına bağlı ince ve kalın bağırsak tam kat perforasyonu peritonit ve neticesinde meydana geldiği atış anındaki vücut pozisyonunun tıbben tespitinin mümkün olmadığı delil niteliğinde mermi çekirdeği veya metalik parça elde edilemediği mevcut kişi adına çekilmiş tüm bütünlüğünü koruyan herhangi bir mermi çekirdeği görüntüsüne rastlanılmadığı başvuru numarası karar tarihi ölü muayene ve otopsi saati olan itibariyle saatlik bir zaman dilimi öncesinde meydana gelmesi ile tıbben uyumlu olduğu görüş ve kanaatimi bildiririm dedi bilirkişinin mütalaasına iştirakle ölü muayene ve otopsi işlemine son verildi askeri savcılık ait tedavi evraklarını kilis devlet hastanesi ile konya eğitim ve araştırma hastanesinden getirtip soruşturma evrakı arasına almıştır askeri savcılık ölümü üzerine kilis cumhuriyet başsavcılığınca başlatılan ve görevsizlik kararı verilerek kendisine gönderilen dosyada bulunan başvurucunun ifadesine ilişkin tutanağın bir örneğini soruşturma evrakı arasına almıştır kilis cumhuriyet başsavcılığınca alınan başvurucunun ifadesinin ilgili kısmı şöyledir ben ailem ile birlikte günü ülkemiz suriyede yaşanan iç savaş nedeniyle türkiyeye yasa dışı yollardan kilis il sınırından girmek üzere iken türk askerleri tarafından bize doğru açılan ateş sonucunda kocam ad yaralandı askerle aramızda yaklaşık m mesafe vardı orada iki türk askeri vardı ancak sadece birisi tüfek ile ateş açtı yaralandıktan sonra oraya çok sayıda asker geldi olay esnasında çocuğumuzda bizimle birlikteydi çocuklarım da şu anda gaziantepte benimle birlikte ikamet etmektedir askerler tarafından ambulans ile kilis devlet hastanesine sevk ettiler kilis devlet hastanesinde yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla önce gaziantepe sevk edildi burada hiç bir hastanenin kabul etmemesi sebebiyle konya eğitim ve araştırma hastanesine kocamı götürdük kendisi konya ya giderken yolda yaşamını yitirdi konya cumhuriyet başsavcılığı tarafından tarihinde yapılan ölü muayene ve otopsi işlemi sonucunda dosya yetkisizlik kararı verilerek kilis cumhuriyet başsavcılığına gönderildi ben kocamın nerede öldürüldüğünü bilmiyorum ancak gördüğüm takdirde hatırlarım bu araştırma yaparak bilgi vereceğim kocamın hangi karakolun mıntıkasında öldürüldüğünü de bilmiyorum ben kocamı ateşli silahla yaralayarak ölümüne sebebiyet veren askerlerin tespit edilerek cezalandırılmasını istiyorum askeri savcılıkça ile aynı nöbet timinde görevli nç hy ve ait piyade tüfeklerinin seri numarasını gösterir silahlık defterinin ilgili sayfalarının bir örneği temin edilmiş ve nç hy ve ait tüfekler balistik inceleme için adana kriminal polis laboratuvarına gönderilmiştir adana kriminal polis laboratuvarı tarihli raporunda olay yerinden elde edilen üç kovanın inceleme için gönderilen üç tüfek dışındaki üç ayrı silahtan atıldığını bildirmiştir soruşturmayı tamamlayan askeri savcılık kovuşturmasızlık kararına yapılan konusunda değerlendirme yapılmak üzere soruşturma evrakını askeri mahkemeye göndermiştir askeri mahkeme yanında bulunan kişilerle yasa dışı yollarla türkiyeye giriş yaptığı kendilerine yapılan uyarılara rağmen görevli personele mayın atarak suç işlediği şüphelinin yasak geçişe engel olmak hem kendisini hem diğer görevli personeli korumak amacıyla elverişli vasıta ile gerekli olduğu nispette ve ölçülü olarak hareket ettiği gerekçesiyle tarihinde başvurucunun itirazını reddetmiştir nihai karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvuru numarası karar tarihi askeri savcılık ölümü ile soruşturmada askeri mahkemenin kovuşturmasızlık kararına yapılan itirazı beklemiş itirazın reddedilmesinin ardından yeniden soruşturma açılmasını gerektirir yeni delil elde edilemediği gerekçesiyle tarihinde kovuşturmasızlık karan vermiştir başvurucunun bahse konu karara yönelik itirazı askeri mahkemece tarihinde reddedilmiştir bireysel başvuru süresi içinde tarihinde yapılmıştır iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı kara sınırlarının korunması ve güvenliği hakkında kanunun görev yetki ve görev ilişkileri kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir kara sınırlarını korumak ve güvenliğini sağlamak görevi kara kuvvetlen komutanlığına ait olup bu görev sınır birliklerince kendi sorumluluğunda olan bölgede sınırı korumak ve güvenliğini sağlamak gümrük hattındaki giriş ve çıkış kaçakçılığı ile kara sınırları boyunca tesis edilen birinci derece askeri yasak bölge içerisinde suç teşkil eden eylemleri önlemek suçluları yakalamak bu bölgede işlenen meşhut suç faillerini ikinci derece askeri yasak bölgede de takip etmek ve hakkında zorunlu yasal işlemleri yapmak yakalanan kişi ve suç delillerini ilgisine göre mahalli güvenlik kuvvetlerine teslim etmek şeklinde yerine getirilir yukarıda belirtilen görevler askeri hizmetten sayılır sınır birlikleri mensupları kendilerine bu kanun ile verilen görevlerin yapılmasında diğer kanunların silah kullanma yetkisi dahil güvenlik kuvvetlerine tanıdığı bütün hak ve yetkilere sahiptirler tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri hizmet kanununun askerlerin silah kullanma yetkilerini düzenleyen ve maddeleri şöyledir madde değişik madde md askerler karakol karakol nöbetçisi devriye nakliyat muhafazası hizmetlerinde veya asayişi temin için görevlendirildiklerinde aşağıda gösterilen hallerde silah kullanmaya yetkilidirler silah kullanmasını gerektiren haller başvuru numarası karar tarihi a bu hizmetlerden birini yaparken müessir bir fiil ile taarruza uğranıldığı bir fiil veya tehlikeli bir tehdit ile bu hizmetlerle yapılmasına mukavemet edildiği takdirde bu taarruz ve mukavemetleri gidermek için b bir taarruz veya mukavemete hazırlanan ve silahını veya mukavemete elverişli bir aleti bırakmaya davet edildiği halde bu davete derhal itaat veyahut bıraktığı silahı veya aleti tekrar eline almaya davranan veya alan kimseyi itaate zorlamak için c bu kanunun ve inci maddeleri gereğince muvakkaten yakalanan bir şahsın veyahut muhafaza ve sevki kendisine tevdi edilmiş olan bir tutuklunun veya hükümlünün kaçması veya kaçmaya teşebbüs etmesi ve verilecek dur emrini dinlemediği görüldüğünde başka türlü ele geçirilmesi kabil olmadığı takdirde yakalanması için d kendi muhafazasına tevdi edilmiş olan insan ve her türlü eşyaya karşı taarruzu defetmek için e bu maddede sayılan görevleri yapan askerlere karşı sözle yapılan sataşma veya hareketlerin bertaraf edilmesi sırasında mukavemet taarruz müessir fiil veya tehlikeli tehditle karşılaşıldığında bu halleri gidermek için il silah kullanma derecesi bu maddede yazılı hizmetlerin yapılması sırasında silah kullanılması için başkaca bir çare kalmaması veya zaruret olması şarttır şahıs veya topluluk silahsız ise mukavemet taarruz müessir fiil veya tehdidin derecesine göre asayiş hizmeti ile görevli birlik komutanı gerekli uyarmayı yaparak silah kullanılacağını ihtar eder bu ihtara itaat edilmezse bunu dereceden başlamak üzere silah kullanılır şahıs veya topluluk silahlı veya taarruzun önemli derecede etkili kılacak şekildi aletleri taşıyorsa silah veya aletlerin bırakılması ihtar olunur tecavüz taarruz mukavemet buna rağmen devam ederse itaati dereceden başlamak üzere silah kullanılır silah kullanma tarzı silah çeşitlerine göre etkili olabilecek şekilde kullanılır önce kesici ve dürtücü silahlar ile ateşli silahlar hedefe tevcih edilir sonra ateşli silahların dipçik ve kabzaları kullanılır daha sonra kesici ve dürtücü ve ateşli silahlar bilfiil kullanılır silah kullanmak mutlaka ateş etmek değildir ateş etmek son çaredir havaya ihtar ateşi yapılır sonra ayağa doğru ateş edilir mukavemet veya taarruza veyahut tehlikeli bir tehdide varan mukavemet hali devam ederse hedef gözetilmeksizin ateş edilir iv ateş emri ve kendiliğinden ateş etmek ateş etmek bilhassa bunun için emir verilmiş olmasına bağlıdır ateş emri verilmemiş olsa dahi her asker silahını kullanabilir ancak silahını kullanılacağı zamanın ve kullanma derece ve tarzının tayini her olayın cereyan ettiği haller ve şartlar göz önünde tutularak silahını kullanacak asker tarafından bizzat takdir olunur başvuru numarası karar tarihi v ateş emri vermeye yetkili makamlar bu maddede yazılı görevleri yapmak için birliğe görev veren üst komutan ola yerinde bulunuyorsa sözle ateş emri vermeye yetkilidir komutan bu emri yazı ile teyit eder asayişe memur edilen kuvvetlerin olay yerinde bulunan birlik komutanı veya asayişe memur edilen birliğin parçalarına komuta eden en küçük komutan ve amirler dahi önceden emir verilmemiş olsa bile sözle ateş emri vermeye yetkilidir sorumluluk her olayın cereyan ettiği haller ve şartlar göz önünde tutulmak kaydiyle bu madde hükümlerine göre silahını kullanan askere ve silah kullanma emrini veren birlik komutanına sorumluluk yüklenemez soruşturma usulü ve adli yardım ek fıkra md silah kullanmak zorunda kalan asker kişiler hakkında hazırlık soruşturması askeri savcı cumhuriyet savcısı veya yardımcıları tarafından yapılır haklarında dava açılan sanık asker kişiler duruşmadan vareste tutulabilir olayın mahiyetine ve kusurun derecesine göre sanığın mensup olduğu bakanlıkça durumu uygun görülenlerin vekalet verdiği avukatın ücreti bu bakanlıkların bütçesine konulacak ödenekten karşılanır avukat tutma ve avukatlık ücretinin ödeme usul ve esasları milli savunma ve bakanlıklarınca bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir madde değişik madde md silah kullanma yetkisini haiz bulunan her asker veya silah kullanma emrini yetkili her komutan kanunun tayin etmiş olduğu müsaadeleri yerinde ve zamanında kullanmaz veya silahlarından tamamiyle istifade etmezse fiilin mahiyetine göre cezalandırılır madde nci maddede gösterilen hallerden başka hizmete ait bir vazifeyi yaparken maruz kaldığı bir mukavemeti bertaraf etmek veyahut askere veya askeri eşyaya karşı yapılan bir tecavüze karşı koymak için silah kullanmak zarureti hasıl olursa her asker silah kullanmaya salahiyetli ve vazifelidir madde ve uncu maddelerde gösterilen hallerden başka her asker müdafaa halinde silah kullanmaya salahiyettardır tarihli ve sayılı polis vazife ve salahiyet kanununun zor ve silah kullanma kenar başlıklı maddesinin olay tarihinde yürürlükte bulunan halinin ilgili kısımları şöyledir değişik md polis görevini yaparken direnişle karşılaşması halinde bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde zor kullanmaya yetkilidir zor kullanma yetkisi kapsamında şartları gerçekleştiğinde silah kullanılabilir başvuru numarası karar tarihi polis kendisine veya başkasına yönelik bir saldırı karşısında zor kullanmaya ilişkin koşullara bağlı kalmaksızın sayılı türk ceza kanununun meşru savunmaya ilişkin hükümleri çerçevesinde savunmada bulunur polis a meşru savunma hakkının kullanılması kapsamında b bedeni kuvvet ve güç kullanarak etkisiz hale getiremediği direniş karşısında bu direnişi kırmak amacıyla ve kıracak ölçüde c hakkında tutuklama gözaltına alma zorla getirme kararı veya yakalama emri verilmiş olan kişilerin ya da suçüstü halinde şüphelinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçüde silah kullanmaya yetkilidir polis yedinci fıkranın c bendi kapsamında silah kullanmadan önce kişiye duyabileceği şekilde dur çağrısında bulunur kişinin bu çağrıya uymayarak kaçmaya devam etmesi halinde önce uyarı amacıyla silahla ateş edilebilir buna rağmen kaçmaktı ısrar etmesi dolayısıyla ele geçirilmesinin mümkün olmaması halinde ise kişinin yakalanmasını sağlamak amacıyla ve sağlayacak ölçüde silahla ateş edilebilir polis direnişi kırmak ya da yakalamak amacıyla zor veya silah kullanma yetkisini kullanırken kendisine karşı silahla saldırıya teşebbüs edilmesi halinde silahla saldırıya teşebbüs eden kişiye karşı saldırı tehlikesini etkisiz kılacak ölçüde duraksamadan silahla ateş edebilir tarihli ve sayılı türk ceza kanununun kanun hükmü ve amirin emri kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanunun hükmünü yerine getiren kimseye ceza verilmez sayılı kanunun meşru savunma ve zorunluluk hali kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir gerek kendisine ve gerek başkasına ait bir hakka yönelmiş gerçekleşen gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırıyı o anda hal ve koşullara göre saldırı ile orantılı biçimde defetmek zorunluluğu ile işlenen fiillerden dolayı faile ceza verilmez sayılı kanunun kasten öldürme kenar başlıklı maddesi şöyledir bir insanı kasten öldüren kişi müebbet hapis cezası ile cezalandırılır sayılı kanunun taksirle öldürme kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir taksirle bir insanın ölümüne neden olan kişi iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır başvuru numarası karar tarihi b uluslararası hukuk dayanak norm yönünden avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme yaşam hakkı kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir herkesin yaşam hakkı yasayla korunur ölüm aşağıdaki durumlardan birinde mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı sonucunda meydana gelmişse bu maddenin ihlaline neden olmuş sayılmaz a bir kimsenin yasa dışı şiddete karşı korunmasının sağlanması b bir kimsenin usulüne uygun olarak yakalanmasını gerçekleştirme veya usulüne uygun olarak tutulu bulunan bir kişinin kaçmasını önleme mağdur sıfatı yönünden avrupa hakları mahkemesi ölümü nedeniyle devletin sorumlu olduğu iddia edilen bir kişinin ebeveyni gibi yakın aile üyelerinin ölen kişinin yasal mirasçıları olup olmadıklarına bakılmaksızın bizzat madde ihlalinin dolaylı mağdurları olduklarını iddia edebileceklerini kabul etmiştir van krallık b no bu bağlamda ölen kişinin eşlerinin çocuklarının ve yeğenlerinin yaşam hakkının ihlal edildiğine yönelik başvurularını inceleyip sonuçlandırmıştır b no ve b no b no üç çocuğunun babası olan ve on iki yıldan daha uzun bir süre birlikte yaşadığı partnerinin yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıyla başvurucunun yaptığı bir başvuruyu da incelemiştir söz konusu başvuruda bulgaristan yüksek mahkemesinin evli olmayan partnerlere de partnerlerinin haksız ölümü nedeniyle tazminat alma hakkı tanıdığına yerel adli makamların başvurucunun başvuru ehliyetini sorgulamadığına ve soruşturma makamlarının başvurucunun ceza soruşturmasının durdurulmasına karşı yaptığı başvuruyu inceleyip karara bağladığına dikkat çekmiştir uzun yıllardır beraber yaşayan bir çiftin sözleşmenin maddesinin amaçları doğrultusunda bir aile teşkil ettiğine ve ilişkilerinin evlilik dışı olmasına rağmen sözleşmenin maddesinin sağladığı korumadan yararlanma hakkına sahip olduğuna değinen başvurucunun partnerinin ölümünden kişisel olarak etkilendiği bu nedenle sözleşmenin maddesinin ihlal edildiği iddiasının mağduru olduğunda şüphe bulunmadığı ve başvuru ehliyetinin amaçları yönünden başvurucunun durumunu evli bir eşten ayrı tutmak için geçerli bir neden bulunmadığı sonucuna varmıştır kk b no silahlı güç kullanımı yönünden göre yaşam hakkını koruyan madde sözleşmenin en temel hükümlerinden biridir ve avrupa konseyini oluşturan demokratik toplumların ana değerlerinden birini korumaktadır bu maddenin ihlal edildiğine ilişkin iddiayı en dikkatli incelemeye tabi tutmalıdır devlet görevlileri tarafından güç kullanımına ilişkin davalarda yalnızca güç kullanan devlet görevlisinin eylemleri değil aynı zamanda mevcut başvuru numarası karar tarihi ilgili hukuksal veya düzenleyici sistem ile eylemin planlanması ve kontrolü de dahil olayı çevreleyen tüm faktörlerin gözönünde bulundurulması gerekmektedir ve b no ve ayrıca polis operasyonlarını düzenleyen ulusal hukukun gücün keyfi ve kötüye kullanılmasına ve hatta önlenebilir kazalara karşı yeterli ve etkili bir koruma sistemi sağlamayıp sağlamadığı ve ve silahla ateş açılırken mümkünse başlangıcın uyarı ateşiyle yapılıp yapılmadığı değerlendirilmelidir b no sözleşmenin maddesinin ikinci fıkrasında da görülebileceği üzere polis memurları tarafından ölümcül bir gücün kullanılması belirli durumlarda haklı görülebilir ancak kullanılan güç kesinlikle gerekli olandan daha fazla olmamalıdır yani olayın gerçekleştiği şartlarda kullanılan güç kesinlikle orantılı olmalıdır yaşama hakkının temel hak olduğu gözönünde bulundurulduğunda can kaybının haklı görülebileceği durumlar dar yorumlanmalıdır ve sözleşmenin maddesinin ikinci paragrafında açıklanan amaçlardan birine ulaşılması amacıyla devlet görevlileri tarafından güç kullanılmasının olayların meydana geldiği dönemde görevlinin davranışının makul ancak daha sonra hatalı olduğunun kabul edilmesi gibi geçerli sebeplerle iyi niyete dayandırıldığında bu hüküm bakımından haklı gösterilebileceği kanısındadır aksini ifade etmek devlete ve yasaları uygulamakla görevli memura görevini yerine getirirken kendisinin ve başkasının hayatına zarar verecek şekilde gerçekçi olmayan bir sorumluluk yüklemek olacaktır mccann ve krallık b no b no ölümün güvenlik güçlerinin silah kullanımı sonucu gerçekleştiğinin tartışmasız olduğu olaylarda bu konudaki ispat yükünün taraf devlete hükumete ait olduğunu belirtmekte ve mutlak zorunlu olanı aşmayacak bir güç kullanımı gerçekleştiğinin ve gücün orantılı olduğunun kanıtlanamaması halinde yaşam hakkının usul ve esas yönünün ihlal edildiğine karar vermektedir bektaş ve b no b no yakalama amaçlı silahlı güç kullanımı yönünden göre yakalamaya ilişkin bir operasyonun planlanmasında elzem unsurlardan biri de yakalanacak kişinin işlediği iddia edilen suçun niteliği ile bu kişinin neden olduğu şayet neden olmuşsa tehlikenin derecesi de dahil olmak üzere yakalamayı çevreleyen koşullarla ilgili mevcut bilgilerin analiz edilmesidir ayrıca yakalanacak kişi kaçmaya teşebbüs ettiğinde ateşli silah kullanılıp kullanılmayacağı ve hangi koşullarda kullanılmasının öngörülebileceği açık yasal hükümlere ve ateşli silah kullanacak kişilerin uygun bir eğitimine dayandırılmalıdır ve makbule kaymaz ve b no b no yaşam hakkının etkili soruşturma yükümlülüğüne usul boyutu yönünden sözleşmenin maddesini sözleşmenin maddesiyle birlikte yorumlayarak devletin yaşama hakkı kapsamındaki bir olayı etkili soruşturma başvuru numarası karar tarihi yükümlülüğünün bulunduğunu kabul etmiştir mccann ve krallık yaşama hakkı kapsamında incelediği mccann ve krallık başvurusunda verdiği kararla devletin etkili soruşturma yükümlülüğü bulunduğunu ilk kez belirgin bir şekilde karar altına almıştır göre bu yükümlülük sadece bir kamu görevlisinin eylemi veya ihmali sonucu meydana gelen ölüm olayları açısından geçerli değildir şener can ve kk b no devletin doğal olmayan her ölüm olayında öldürmeme ya da yaşamı korumama yükümlülüklerini ihlal etmemiş olsa da gerçekleşen ölümün sebebini ve varsa sorumlularını ortaya çıkarmaya yönelik etkili bir soruşturma yapma yükümlülüğü vardır ayrıca devletin etkili soruşturma yapma şeklindeki usul yükümlülüğü maddi yükümlülükten ayrı ve bağımsız bir yükümlülük haline gelmiştir yılında incelediği bir başvuruda verdiği kararda ise devletin yükümlülüğündeki etkili soruşturmanın ilkelerini belirlemiştir hugh krallık b no jordan prensipleri olarak anılan bu ilkeler tamamen yeni belirlediği ilkeler değildir yukarıda belirtilen mccann ve krallık kararından beri gelen davalarda uyguladığı birtakım ilkelerin sistematikleştirilmesinden ibarettir yaşama hakkı kapsamında etkili soruşturmaya ilişkin belirlediği ilkeler şöyledir soruşturma makamlarının yaşama hakkıyla ilgili konulardan haberdar olduğunda kendiliğinden harekete geçmeleri hugh krallık soruşturma makamlarının bağımsız olmaları hugh krallık soruşturmanın sorumluların tespitini ve cezalandırılmasını sağlayabilecek şekilde etkili olması bu kapsamda olayı aydınlatmaya yarayabilecek bütün delillerin toplanması hugh krallık soruşturmanın makul bir süratle tamamlanması hugh krallık yürütülen soruşturmanın ve sonuçlarının kamu denetimine açık olması her olayda ölen kişinin yakınlarının meşru menfaatlerini korumak için bu sürece gerekli olduğu ölçüde katılmalarının sağlanması hugh krallık öte yandan soruşturma yükümlülüğünün bir sonuç yükümlülüğü olmayıp uygun araçların kullanılması yükümlülüğü olduğunu bu itibarla bu konudaki yaptığı değerlendirmelerin başvuruculara üçüncü kişileri adli bir suç nedeniyle yargılatma ya da cezalandırma hakkı verdiği ve tüm yargılamaları mahkumiyetle ya da belirli bir ceza kararıyla sonuçlandırma ödevi yüklediği anlamına hiçbir şekilde gelmediğini de belirtmiştir b no v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu yılında hava kuvvetleri komutanlığında astsubay olarak göreve başlamıştır başvurucu cumhuriyet başsavcılığınca yılında başlatılan ve kamuoyunda askeri casusluk soruşturması adıyla anılan soruşturma üzerine açılan kamu davasında zincirleme olarak kişisel verilerin kaydedilmesi ve suç işlemek amacıyla kurulmuş örgüte üye olma suçunu işlediği isnadıyla sanık olarak yargılanmıştır başvurucu ağır ceza mahkemesinin tarihli kararıyla isnat edilen suçları işlemediğinin sabit görüldüğü gerekçesiyle beraat etmiştir anılan karar yargıtay ceza dairesinin tarihli kararıyla onanmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucunun söz konusu soruşturmada sanık olarak yer alması üzerine hakkında hava kuvvetleri komutanlığı tarafından disiplin soruşturması açılmış tarihinde başkanlığı tarafından karşı koyma zafiyeti konusunda ifadesi alınmıştır başvurucu ifadesinde aynı davada tsk personeline ilişkin kişisel ve gizli verileri toplayan bir örgütün yöneticisi olduğu suçu isnadıyla sanık olarak yargılanan bayanı tanıdığını bu kişiyle iki üç yıl önce arkadaşlarıyla gittiği bir kafede tanıştığını söz konusu kişinin bir kez kendi evine geldiğini ancak aralarında cinsel ilişki olmadığını belirtmiştir ayrıca ifade tutanağına göre başvurucu söz konusu kişiyle daha sonra irtibatının olmadığını bu kişinin kendisinden hiçbir talebi de olmadığını söylemiştir bunun yanı sıra başvurucuya bugüne kadar üzerinden veya yüz yüze tanışmak suretiyle birlikte olduğu bayanların kimler olduğu sorulmuştur başvurucu veya sosyal çevresinden tanıştığı bazı bayanlarla ilişkisi olduğunu bu bayanların kendisinin hava kuvvetleri komutanlığında astsubay olduğunu bildiklerini söylemiştir tahkikat sonucunda hazırlanan raporda başvurucunun davranışlarının tsknın itibarını sarsacak nitelikte ahlak dışı davranış kapsamında olduğu belirtilerek tskdan ayırma işlemi tesis edilmesi teklifi getirilmiştir bu teklif doğrultusunda başvurucu hakkında tarihinde tarihli ve sayılı türk silahlı kuvvetleri personel kanununun maddesi uyarınca tskdan ayırma işlemi tesis edilmiştir başvurucu tskdan ayırma kararına karşı askeri yüksek mahkemesinde iptal davası açmıştır başvurucu dava dilekçesinde sırf askeri casusluk davasında yargılanıyor olması nedeniyle ahlaksız kabul edilerek görevine son verildiğini istihbarat görevlileri tarafından psikolojik baskı altında ifadesinin alındığını ifade tutanağını okumadan imzaladığını belirtmiştir başvurucu ifade tutanağının hukuka aykırı şekilde elde edilen delil olduğunu bu beyanları teyit eden başka hiçbir hukuka uygun delil bulunmadığını ileri sürmüştür başvurucu çok sayıda takdir belgesinin bulunduğunu isnat edilen eylemlerle ilgili hiç bir disiplin cezası bulunmadığını çok başarılı çalışmaları olduğunu özel yaşamına ait unsurların kurum disiplin ve düzenini tehdit eden bir yönü bulunmadığını iddia etmiştir yargılama sırasında başsavcılığı görüşlerini sunmuş devam eden ceza yargılamasının sonucunun beklenmesi gerektiğini ifade etmiştir davayı reddetmiştir kararında istihbarat görevlileri tarafından alınan ifadeler dikkate alındığında başvurucunun tsknın itibarını sarsacak nitelikte ahlak dışı hareketlerde bulunduğu tavır ve hareketlerini hizmetin gerektirdiği şekilde düzenleyemediği sonucuna varıldığı söz konusu davranışları nedeniyle tskdaki görevini devam ettirmesinin uygun olmadığı ifade edilmiştir ayrıca başvurucunun ifadesinin usulsüz ve hukuka aykırı şartlarda alındığı iddialarını da reddetmiştir a kararında başvurucunun ifadesinin ceza soruşturması kapsamında değil disiplin soruşturması kapsamında alındığı iradesinin fesada uğratıldığına dair kanıt bulunmadığı da belirtilmiştir bir hakim üye karara katılmamıştır muhalif üye görüşünde ceza davasının sürmekte olduğunu henüz başvurucu hakkında kesin bir hüküm verilmediği ceza yargılaması sonucu beklenmeden ayırma işlemi tesis edilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir ayrıca başvurucunun istihbarat başkanlığı görevlilerince alınan ifadesinde yer alan hususların ise başvurucunun kendi ifadesinden elde edilen salt bilgiler olduğu belirtilmiş özel hayatına ilişkin aleni olmayan yaşantısına ilişkin başvurucunun beyanlarının başka olgu ve bulgularla teyit edilmediği görüşü vurgulanmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucunun söz konusu karara karşı karar düzeltme istemi de reddedilmiştir nihai karar tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir başvurucu vekili tarafından tarihinde bireysel başvuru yapılmıştır iv anayasa mahkemesi daha önceki kararlarında tskda görev yapan askeri personel hakkında ahlaki nedenlerle ayırma işlemi tesis edilmesine dayanak oluşturan mevzuata gg b no ve benzer durumlara ilişkin uluslararası hukuka yaşar türkmen b no yer vermiştir v


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar karar tarihi maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai bireysel iv konu ile ilgili hukuk bkz huseyin b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b kenar maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu yaran kanunla toplum olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve onu tasarruf edemediklerine ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya huseyin una in una imar konu edilen tapuda maddesi tekil huseyin una bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi huseyin una anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir huseyin una ise uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul huseyin una somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendilerine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir karar tarihi kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan irin gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet dogan anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet ihlalin mahkeme durumlarda kanun un maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden uzere bir ilgili mahkemeye mehmet dogan buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek uzere gereken yapmakla mehmet dogan karar tarihi bu derece mahkemesinin gereken ey bir hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar sonu olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal ancak somut olayda ihlale yol idari eylem ve ileme kanun yolu sonra bireysel ilgili mahkemenin yeniden yoluyla tespit edilen ihlali ve ortadan bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl har ve tl vekalet toplam tl giderinin olarak karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal c bir ihlalinin ortadan yeniden idare mahkemesine karar tarihi d tazminat taleplerinin reddine e tl han ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu surenin sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye burhan serruh kaleli hasan tahsin dye dye kadir hakyemez


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir tarafından türkiyedeki hanelerin harcamalarının nasıl şekillendiğini tespit etmek amacıyla gerçekleştirilen yılı hanehalkı bütçe anketi kapsamında başvurucunun adresi örnek hane olarak seçilmiş araştırmanın uygulanma aralığı başvuru numarası karar tarihi ve tarihleri olarak belirlenmiş ve bölge müdürlüğünce yapılacak çalışma hakkında bilgi içeren tarihli yazı başvurucunun adresine gönderilmiştir bireysel başvuru dosyasına sunulan hanehalkı bütçe anketinde ailedeki ayni gelir elde eden kişilerin ad ve soyadları edinilen ayni gelirin kaynağı ayni gelirin elde ediliş sıklığının haneye gelen hediye ve yardımlar ile haneden başka hanelere yapılan yardımlar ve verilen hediyelerin belirtilmesi anket ayı boyunca yapılan tüm harcamaların marka ölçü miktar alışverişin yapıldığı yer gibi detaylarının bir ay süreyle günlük harcama kayıt defterine kaydedilerek listelenmesinin istendiği anlaşılmıştır ayrıca söz konusu bir aylık sürede ortalama sekiz defa anket yapılan kişinin evinin anketörler tarafından ziyaret edilerek harcama kayıt defterinin kontrol edileceği belirtilmektedir ile tarihleri arasında anketörleri başvurucuyla telefonda iletişime geçmişler ayrıca üç kez evini ziyaret etmişlerdir başvurucunun ankete katılmak istemediğini belirtmesi üzerine bölge müdürlüğü tarafından tarihli cevapsızlık tutanağı düzenlenmiştir başvurucuya tarihinde tebliğ edilen söz konusu tutanakta yazının tebliğinden itibaren yedi gün içinde ankete cevap verilmemesi durumunda tarihli ve sayılı türkiye kanununun maddesi uyarınca tl idari para cezası uygulanacağı ihtarına yer verilmiştir başvurucu bölge müdürlüğüne verdiği tarihli dilekçesinde işi nedeniyle sürekli medyada yer alan bir sanatçı olarak yoğun iş temposuna sahip olduğu ve sürekli televizyon çekimleri ve iki çocuğunun bakımı ile uğraştığından bahisle ankete katılmasının mümkün olmadığını belirterek mazeretinin dikkate alınmasını ve anketin cevaplandırılmasından muaf tutulmasını talep etmiştir bu dilekçe üzerine bölge müdürlüğünün tarihli yazısıyla başvurucuya sayılı kanun uyarınca vereceği bilgilerin gizliliğinin ve güvenliğinin yasal güvenceye kavuşturulduğu söz konusu anketi tarihine kadar cevaplamadığı takdirde hakkında idari para cezası uygulanacağı bildirilmiştir başvurucuya hanehalkı bütçe anketi çalışmalarına katılmaması nedeniyle tarihli işlemle sayılı kanunun maddesi gereğince tl idari para cezası verilmiştir başvurucu bu cezayı tarihinde ödemiştir başvurucu tarihinde söz konusu anket çalışmasında ekonomik durumu hakkında bir ay süreyle ayrıntılı bilgi vermesinin istenmesi ve anketörlerin ev ziyaretleri nedenleriyle özel hayatın gizliliğinin ihlal edildiğini belirterek anılan idari para cezasının iptali için sulh ceza mahkemesine başvurmuştur sulh ceza mahkemesi tarihli ve değişik sayılı ilamında itirazcıya hane halkı bütçe anketi yapılacağı hususunda yapılmasına rağmen uyarıya aykırı hareket ettiği bu haliyle eyleminin sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasına aykırılık teşkil ettiği idari para cezasına yönelik itiraz sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesiyle itirazın reddine kesin olarak karar vermiştir anılan karar başvurucu vekiline tarihinde tebliğ edilmiş olup başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b anketi hakkında açıklamalar sitesinde yayımlanmış olan yılı hanehalkı bütçe anketi mikro veri setinde bu belge hakkında detaylı bilgi hukuk kısmında yer almaktadır anketin ocak aralık tarihleri arasında bir yıl süre ile kentsel ve kırsal kesimden kentsel yerler nüfusu ve daha fazla olan yerleşim yerleri kırsal yerler nüfusu ve daha az olan yerleşim yerleridir her ay değişen aylık toplam başvuru numarası karar tarihi örnek hane halkına uygulandığı hane halkı gelirlerine ve tüketim harcamalarına ilişkin bilgilerin hane halkı fertleriyle yapılan birebir görüşmeler ve hane halkının bir ay boyunca yaptığı günlük harcamaları tuttuğu kayıt defterleri yoluyla derlendiği her anketörün her ay ortalama altı örnek hane halkını anket ayı öncesi bir kez ve haftalarda ikişer kez ve haftalarda bir kez ve anket ayı bitiminde de bir kez olmak üzere her bir hane halkını ayda ortalama sekiz defa ziyaret ederek tüketim harcamaları ve son ziyarette gelir bilgilerini kayıt ettiği belirtilmiştir bunun yanı sıra anket ayı öncesinde örnek hane halkına yapılan ilk ziyarette hane halkı ile tanışma sağlandıktan sonra hane halkının sosyoekonomik durumuna ait bilgilerin alındığı harcama kayıt defterinin nasıl doldurulacağının açıklandığı anket ayı içinde yapılan ziyaretler sırasında örnek hanenin anket ayında yaptığı gıda giyim sağlık ulaştırma haberleşme eğitim kültür eğlence konut ev eşyası vb gibi tüketim harcamalarının hane halkına bırakılan kayıt defterinden kayıtlama ve görüşme yöntemleri ile toplandığı anket ayı bitiminde yapılan son görüşmede ise hane halkı fertlerinin anket ayı içindeki istihdam durumu iktisadi faaliyeti mesleği işteki durumu son bir yıl içinde elde ettiği gelir bilgilerinin derlendiği bildirilmiştir ankette kullanılan soru kağıdında on iki harcama grubunda gıda ve alkolsüz içecekler alkollü içecekler sigara ve tütün giyim ve ayakkabı konut su elektrik gaz ve diğer yakıtlar mobilya ev aletleri ve ev bakım hizmetleri sağlık ulaştırma haberleşme eğlence ve kültür eğitim hizmetleri lokanta yemek hizmetleri ve oteller çeşitli mal ve hizmetler yapılan harcamaların mal ve hizmetin adı tanımı ölçü birimi miktarı toplam değer alışverişin yapıldığı yer belirtilmek üzere kaydedilmesinin istendiği ifade edilmiştir anılan veri setinde örnek hane halkının belirlenmesinde ulusal adres veri tabanının kullanıldığı bu veri tabanında kentsel yerlerden ve belediye teşkilatı olan kırsal yerlerden ve köylerden yerleşim yerinin büyüklüğüne orantılı olasılıkla bloklar belirlendiği ve her bloktan hane halklarının örnekleme yoluyla seçildiği belirtilmiştir buna göre hane halkı bütçe anketinin örneklem birimi hane halkıdır örnek haneler tabakalı iki aşamalı küme örneklemesi yöntemi kullanılarak seçilmektedir aşama örnekleme birimi olan blokların seçiminde kullanılan örnekleme çerçevesi kullanılarak öncelikle türkiye genelinde her biri hane içeren bloklar oluşturulmaktadır oluşturulan bu bloklardan araştırma tasarımına ve ölçülmek istenen değişkene bağlı olarak hesaplanan örnek blok sayısı kadar blok tesadüfi olarak seçilmektedir aşamada ise her bloktan örnek hane halkları sistematik olarak seçilmektedir anketten aşağıda gösterilen temel olarak üç ana grup değişken elde edildiği belirtilmiştir a hane halkı sosyoekonomik durum değişkenleri oturulan konutun tipi mülkiyet durumu ısıtma sistemi konut kolaylıkları sahip olunan eşyalar ve ulaştırma araçları vb b tüketim harcaması değişkenleri alt harcama grubu ve yapılan tüketim harcaması değeri c fertlere değişkenler yaş grubu cinsiyet öğrenim durumu medeni durum istihdam durumu meslek iktisadi faaliyet işteki durum değişkenleri son on iki ay faaliyet ve faaliyet dışı kullanılabilir gelirler söz konusu belgede amaç başlığı altında hanehalkı bütçe anketinden elde edilen verilerin tüketici fiyat endekslerinde tüfe kullanılacak maddelerin seçimi ve temel yıl ağırlıklarının elde edilmesi hanelerin tüketim kalıplarında zaman içinde meydana gelen değişikliklerin izlenmesi milli gelir hesaplamalarında özel nihai tüketim harcamaları tahminlerine yardımcı olacak verilerin derlenmesi yoksulluk sınırının belirlenmesi asgari ücret tespit çalışmaları vb diğer sosyoekonomik analizler için kullanılacağı ifade edilmiştir başvuru numarası karar tarihi c hukuk sitesinde yayımlanmış olan yılı hanehalkı bütçe anketi mikro veri setinde yer alan tanım ve kavramlar şöyledir hanehalkı aralarında akrabalık bağı bulunsun veya bulunmasın aynı konutta veya aynı konutun bir bölümünde yaşayan temel ihtiyaçlarını birlikte karşılayan hanehalkı hizmet ve yönetimine iştirak eden bir veya birden fazla kişiden oluşan topluluktur hanehalkı ferdi hanehalkını meydana getiren topluluğun her bir üyesidir bununla birlikte askerde hapiste olanlar ve huzurevlerinde kalan yaşlılar ve üniversite yurdunda kalan öğrenciler hanede kalış süresi ne olursa olsun misafirler ve hane halkından evlenme askere gitme çalışmaya gitme gibi sebeplerle kesin olarak ayrılanlar hane halkı ferdi olarak kapsanmamaktadır hanehalkı sorumlusu hanehalkının kazanç ve masraflarından sorumlu olan hanehalkını bilfiil yöneten kişidir burada ölçü yalnız gelir getirmek değil hanehalkı adına hukuki sosyal ve iktisadi tasarrufta bulunabilmektir hanede hiç değilse bir noktada diğer fertlerden daha üstün ve aktif bir rol oynayan fert hanehalkı sorumlusu olara tanımlanmıştır referans fert hanede en yüksek gelir elde eden fert referans fert olarak tanımlanmıştır hanehalkı günlük harcama kayıt defteri hanehalkının anket ayı süresince yapacağı tüm harcamaların hane tarafından unutulmadan kaydedilmesini sağlamak amacıyla hazırlanmıştır günlükler anket ayı öncesinde hanehalkına yapılan haneye tanıtılmakta nasıl doldurulacağı anketör tarafından anlatılarak hanede bırakılmaktadır hanehalkının gerek satın alarak yaptığı harcamalar gerekse kendi üretimlerinden tükettiği maddeler çalışan hanehalkı fertlerinin işyerinde üretilen ya da satılan mal ya da hizmetlerden haneye getirdikleri ile haneye başka hane ya da kuruluşlardan verilen hediye ve yardımlar hanehalkı sorumlusu veya hanehalkında yaşayan yetişkin bir fert tarafından bir ay boyunca günlüklere kaydedilmektedir yılı hanehalkı bütçe anketinin amacı şöyle ifade edilmiştir amaç gelişen ve sürekli değişen bir sosyoekonomik yapı içinde bulunan ülkemizde bireylerin ve bunların oluşturduğu hanehalkının tüketim harcamalarını gelir düzeylerini sosyoekonomik kesimler ve bölgelere göre ortaya çıkaran çalışmalar hanehalkı bütçe anketleridir hanehalkı bütçe anketinden elde edilen tüketim harcamaları bilgileri ile tüketici fiyat endekslerinde kullanılacak maddelerin seçimi ve temel yıl ağırlıklarının elde edilmesi hanelerin tüketim kalıplarında zaman içinde meydana gelen değişikliklerin izlenmesi milli gelir hesaplamalarında özel nihai tüketim harcamaları tahminlerine yardımcı olacak verilerin derlenmesi yoksulluk sınırının belirlenmesi asgari ücret tespit çalışmaları vb diğer sosyoekonomik analizler için gerekli verilerin elde edilmesi amaçlanmaktadır sayılı kanunun başlıklı maddesi şöyledir bu kanunun amacı istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin ilkeleri ve standartları belirlemek ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini değerlendirilmesini gerekli istatistiklerin üretilmesini yayımlanmasını dağıtımını ve programında istatistik sürecine dahil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamak üzere türkiye kurumunun kuruluş görev ve yetkilerine ilişkin esasları düzenlemektir sayılı kanunun tanımlar kenar başlıklı maddesi şöyledir başvuru numarası karar tarihi bu kanunun uygulanmasında e kurum ve kuruluşlar başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ilgili ve ilişkili kuruluşlarını idareler ve bunların bağlı ve ilgili kuruluşları ile birlik ve şirketlerini türkiye cumhuriyet merkez bankası menkul kıymetler borsası ve üniversiteler de dahil olmak üzere tüzel kişiliği haiz enstitü teşebbüs teşekkül birlik döner sermaye fon ve sair adlarla kurulmuş olan diğer kurum ve kuruluşlar ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarını j program resmi programını g resmi istatistik türkiye kurumu veya programda yer alan konularda istatistik üretecek kurum ve kuruluşlar tarafından derlenen verilerin kitle özelliklerini ortaya koymak amacıyla işlenmesi ile elde edilen bilgiyi h birim yapılan sayım veya örnekleme çalışmalarına konu olan hakkında veri toplanacak gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşları kitle sayım veya örneklemeye konu olan istatistiki birim veya alt birimlerin tamamını j sayım kitle özelliklerini ortaya koymak üzere ilgili tüm istatistiki birimlerden veri derlenmesini k örnekleme kitleyi oluşturan istatistiki birimler arasından kitleyi temsil etmek üzere belli sayıda birimin seçilmesi işlemini ulusal kayıt sistemi kurum ve kuruluşların idari işlemlerini yürütmek amacıyla kayıt altına aldıkları bilgilerin standartlaştırılarak tanımlanmış tek bir numara vasıtasıyla ulusal düzeyde ilgili diğer kurum ve kuruluşların kayıtları ile konuşabilirliğinin sağlandığı veri tabanı sistemini m alan çalışması çalışmalarıyla ilgili her türlü veriyi derlemek üzere birim ile görüşülmesi bilgilerin anket formuna aktarılması ve bu formların başkanlığa teslimine kadar geçen sürede yapılan çalışmaları n veri anket veya idari kayıtlar yoluyla elde edilen nicel nitel bilgileri o bireysel veri hakkında bilgi toplanan birimlerin özellikleri ile birlikte tanımlandığı veriyi p doğrudan tanınma bir birimin kimliğinin adı adresi veya resmen verilmiş ve genel olarak bilinen bir kimlik numarası ile ortaya çıkarılmasını r dolaylı tanınma bir istatistiki birimin kimliğinin doğrudan tanımlamada yer almayan diğer özelliklerinden faydalanılarak ortaya çıkarılmasını s gizli veri birimin doğrudan veya dolaylı bir şekilde özellikleri ile birlikte tanınabilmesine ve bu şekilde bireysel bilgilerin açığa çıkarılmasına imkan sağlayan bireysel veya tablo halinde saklı tutulan veriyi t amaçlı kullanım birimlerden toplanan verilerin sadece tabloların oluşturulması ve istatistiki analizlerin yapılması için kullanımını u dağıtım kullanılan şekil ve araçlara bakılmaksızın istatistiki bilgilerin kullanıcılara sunulmasını eder sayılı kanunun başlıklı maddesi şöyledir resmi istatistiklerin kalitesinin geliştirilmesi için program kapsamında üretilen istatistikler güvenilirlik tutarlılık tarafsızlık gizlilik güncellik ve şeffaflık başvuru numarası karar tarihi ilkelerine göre hazırlanır ve uygulanır istatistiklerin gerçekleri yansıtmasının sağlanması tüm kullanıcılara tarafsız ve eş zamanlı olarak sunulması gizlilik ilkesine riayet edilmesi kamuoyunun bilgi edinme hakkının gözetilmesi temel esaslardır istatistiklerin kalitesinin ve ilkelere uygunluğunun değerlendirilebilmesi için gerekli tüm bilgiler ve istatistik üretiminde kullanılan yöntemler kamuoyuna açıklanır sayılı kanunun cevap verme yükümlülüğü ve sınırları kenar başlıklı maddesi şöyledir anayasa mahkemesinin tarihli ve e k sayılı kararı ile yeniden düzenleme md birimler ülkenin ekonomi sosyal demografi kültür çevre bilim teknoloji ve ihtiyaç duyulan diğer alanlardaki resmi istatistikleri üretmek üzere anayasa da belirlenen temel haklar ve ödevler çerçevesinde kendilerinden istenen veri veya bilgileri başkanlığın belirleyeceği şekil süre ve standartlarda eksiksiz ve doğru olarak ücretsiz vermekle yükümlüdür sayılı kanunun gizli veriler kenar başlıklı maddesi şöyledir gizli verilere yalnızca istatistik üretiminde görev alanlar görevlerini yerine getirebilmek için ihtiyaç duydukları ölçüde erişebilirler bireysel verinin toplulaştırılması ile oluşturulan veri tablosunun herhangi bir hücresindeki birim sayısının üçten az olması veya birim sayısı üç ve daha fazla olduğu halde bir veya iki birimin hakim durumda olması halinde ilgili hücredeki veri gizli kabul edilir istatistiklerin üretilmesi için toplanan işlenen ve saklanan verilerden gizli olanları ve hiçbir organ makam merci veya kişiye verilemez istatistik amacı dışında kullanılamaz ve ispat aracı olamaz bu bilgileri derleyen ve değerlendiren memurlar ve diğer görevliler de bu yasağa uymak zorundadır bu yükümlülük görevlilerin görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder istatistik üreten kurum ve kuruluşların yetkilileri tarafından gizli verilerin hukuka aykırı erişimine açıklanmasına veya kullanımına karşı her türlü önlem alınır herkese açık kaynaklardan elde edilen veri veya bilgiler gizli kabul edilmez birimin kendisine ait gizli verilerin açıklanmasına yazılı onay vermesi halinde veri gizliliği ortadan kalkar gizli veriler ancak doğrudan veya dolaylı tanımlamaya yol açmayacak şekilde diğer bilgilerle birleştirilerek yayımlanabilir ek fıkra md dış ticaret istatistiklerinde dolaylı tanınma ile gizlilik kapsamına giren veriler için bu gizlilik hükümleri birimin kendisine ait verinin gizlenmesini talep eden yazılı başvurusu halinde uygulanır veri gizliliği ve güvenliğine ilişkin usul ve esaslar ulusal ve uluslararası ilkeler doğrultusunda ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir sayılı kanunun bireysel verilerin kullanımı kenar başlıklı maddesi şöyledir bireysel veriler birimlerin doğrudan veya dolaylı olarak tanınmasına yol açacak bölümleri gizlendikten sonra münferit birimlere atıfta bulunmayan bilimsel amaçlı araştırmalarda kullanılması kaydı ve başkanlığın yazılı izniyle verilebilir bireysel verileri kullanma hakkı elde edenler bu verileri üçüncü şahıslara veremezler başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun birimlerin hakları kenar başlıklı maddesi şöyledir istatistiklerin üretimi için veri veya bilgi talep edilen birimler sayımın veya araştırmanın amacı kapsamı verinin gizliliğinin sağlanması için alınan önlemler ve hakları ile ilgili konularda sayılı bilgi edinme hakkı kanunu çerçevesinde bilgi edinme kendilerine ait gizli verinin izinsiz açıklanması durumunda da maddi ve manevi her türlü zararının tazmin edilmesini isteme hakkına sahiptir kendilerine ait gizli verilerin açıklanması nedeniyle açılan davalarda başkanlık diğer kurum ve kuruluşlar aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda bu hususta kusuru olan memur ve diğer görevlilere genel hükümlere göre rücu edilir sayılı kanunun yöneticilerin sorumlulukları kenar başlıklı maddesi şöyledir başkanlığın her kademedeki yöneticileri görevlerini mevzuata stratejik plan ve programlara performans ölçütlerine ve hizmet kalite standartlarına uygun olarak yürütmekten üst kademelere karşı sorumludur sayılı kanun un uluslararası işbirliği kenar başlıklı maddesi şöyledir başkanlık bilgilerin en gelişmiş yöntemlerle elde edilmesi veri ve yayın değişimi eğitim ortak proje geliştirme ve uygulama konularında diğer ülkelerin benzer kuruluşları uluslararası ve uluslarüstü kuruluşların ilgili birimleri ile genel hükümler çerçevesinde ilişkiler kurabilir ve işbirliği yapabilir sayılı kanunun maddesi şöyledir bu kanunun üncü maddesinde yazılı yasaklara aykırı hareket eden kamu görevlileri sayılı türk ceza kanununun inci maddesine göre cezalandırılır bu kanunun maddesinin üçüncü fıkrası ve üncü maddesinde belirtilen yükümlülüklere uymayan gerçek kişilerle özel hukuk tüzel kişilerinin organ ve temsilcilerine para cezası verilir sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrası şöyledir başkanlık veya kurum ve kuruluşlar tarafından program kapsamında istenen bilgileri geçerli bir mazereti olmaksızın belirlenen şekil ve sürede vermeyen veya eksik veya hatalı verenler bir kereye mahsus olmak üzere uyarılarak yedi gün içerisinde bilgileri vermeleri veya eksik ve hataları gidermeleri istenir bu uyarıya rağmen bilgileri hiç vermeyen veya talep edildiği halde eksikleri gidermeyen ve hataları düzeltmeyen gerçek kişiler veya özel hukuk tüzel kişilerinin organ ve temsilcileri hakkında fiilin a hanehalkı veya bireylerle yapılan araştırmalarda işlenmesi durumunda beşyüz yeni türk lirası para cezası uygulanır tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan resmi veri gizliliği ve gizli veri güvenliğine usul ve esaslar hakkında yönetmelik amaç kenar başlıklı maddesi şöyledir bu yönetmeliğin amacı istatistiklerde veri gizliliğine ve gizli verinin güvenliğinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir anılan tanımlar kenar başlıklı maddesi şöyledir bu yönetmelikte geçen a başkanlık türkiye kurumu başkanlığını başvuru numarası karar tarihi b bireysel veri hakkında bilgi toplanan istatistiki birimlerin özellikleri ile birlikte tanımlandığı veriyi c doğrudan tanınma bir istatistiki birimin kimliğinin adı adresi veya resmen verilmiş ve genel olarak bilinen bir kimlik numarası ile ortaya çıkarılmasını ç dolaylı tanınma bir istatistiki birimin kimliğinin doğrudan tanımlamada yer almayan diğer özelliklerinden faydalanılarak ortaya çıkarılmasını d gizli veri birimin doğrudan veya dolaylı bir şekilde sahip olduğu özellikleri ile birlikte tanınabilmesine ve bu şekilde bireysel bilgilerin açığa çıkarılmasına imkan sağlayan bireysel veya tablo halinde saklı tutulan veriyi e amaçlı kullanım birimlerden toplanan verilerin sadece istatistiki tabloların oluşturulması ve analizlerin yapılması için kullanımını f birim yapılan sayım veya örnekleme çalışmalarına konu olan veri toplanacak gerçek ve tüzel kişiler ile kurum ve kuruluşları g kayıtları sistemi gayrisafi yurtiçi hasılaya katkısı bulunan ülke sınırları içerisinde tüm ekonomik faaliyetleri gösteren ve idari kayıtlarda yer alan tüm işletmeleri ve onlara ilişkin kimlik tabakalama ve demografik ilişki gibi değişkenleri içeren sistemi kanun tarihli ve sayılı türkiye kanununu h program kapsamında istatistik üreten ı program resmi programını resmi kurumda veya programda yer alan konularda istatistik üretecek kurum ve kuruluşlar tarafından derlenen verilerin kitle özelliklerini ortaya koymak amacıyla işlenmesi ile elde edilen bilgiyi j veri anket veya idari kayıtlar yoluyla elde edilen nicel nitel bilgileri ifade eder söz konusu gizli verinin istisnaları kenar başlıklı maddesi şöyledir resmi istatistik çalışmaları kapsamında kullanılan a herkese açık kaynaklardan elde edilen veriler ile iş kayıtları sistemi kapsamında bulunan istatistiki birimlerin bu nitelikteki unvan faaliyet ve adres bilgileri b birimin bizzat kendisi veya açıkça yetkili kıldığı vekili ya da yetkili kanuni temsilcisinin yazılı onayı ile açıklanmasına izin verdiği sadece kendisine ait bireysel veriler gizli veri niteliğinde değerlendirilmez kayıtların resmi istatistik üretim sürecine dahil olması halinde bu yönetmelikte belirtilen gizlilik hükümleri sadece bu kayıtları tutan kurum ve kuruluşlardan yalnızca istatistik üretmek amacıyla idari kayıtları alarak kullanan için uygulanır kayıtların paylaşımında ise bu kayıtları tutan kendi mevzuatındaki hükümlere tabidir dış ticaret istatistiklerinde dolaylı tanınma ile gizlilik kapsamına giren veriler için gizlilik hükümleri istatistiki birimin kendisine ait verini gizlenmesini talep eden yazılı başvurusu halinde uygulanır tablolaştırılmış veride gizlilik kenar başlıklı maddesi şöyledir bireysel veriler çeşitli özelliklerine göre gruplandırılmaları yoluyla başvuru numarası karar tarihi tablolaştırılarak kullanıma açılabilir bireysel verilerin toplulaştırılması ile oluşturulan tablonun herhangi bir hücresindeki bilginin ait olduğu a birim sayısının üçten az olması b birim sayısı üç ve daha fazla olduğu halde herhangi bir birime ait bilginin o hücredeki toplam bilginin yüzde sekseninden iki birime ait bilginin o hücredeki toplam bilginin yüzde doksanından fazlasını oluşturması durumunda ilgili hücredeki veri gizli kabul edilir gizli verilerin bulunduğu hücre ancak gizli veriler ortaya çıkmayacak şekilde başka hücre veya hücrelerle birleştirildikten sonra açıklanabilir gizli verinin korunması kenar başlıklı maddesi şöyledir şöyledir yetkilileri programda belirtilen çalışmalarının gizli verilerin açıklanmasına imkan vermeyecek şekilde yürütülmesini sağlar bu verilerin amaç dışında kullanılmaması için her türlü önlemi alır ve istatistik üretiminin her aşamasındaki gizli verinin bulunduğu ortama yetkisiz kimselerin fiziksel veya elektronik yollarla erişiminin engellenmesi için gerek duyulan güvenlik sistemlerini belirler ve kullanır görevlilerin tespiti kenar başlıklı maddesi şöyledir gizli verilere yalnızca istatistik üretiminde görev alanlar görevlerini yerine getirebilmek için ihtiyaç duydukları ölçüde erişebilir sorumlulukları altındaki veri derleme işleme ve saklama çalışmalarını kimlerin yürüteceğini belirleyerek bu görevlilerin hangi ayrıntıdaki veriye ulaşabileceklerini hangi tarihlerde yetkili olduklarını açık olarak tanımlar ve istatistik üretim sürecinin her aşamasındaki görev değişikliklerinin düzenli olarak kaydını tutar verinin paylaşım sınırı kenar başlıklı maddesi şöyledir istatistiklerin üretilmesi için veri toplayan ve işleyen görevliler ile toplanan veriden üretilen istatistikleri saklamakla görevli personel veri ile veriye ulaşılmasını sağlayacak toplulaştırılmış veriyi istatistik üretim sürecinde görevlendirilenler dışında hiçbir organ makam merci veya kişiye veremezler istatistik üretim ve dağıtım sürecindeki görevlilerin bu yükümlülüğü görevlerinden ayrılmalarından sonra da devam eder gizli veriler ve askeri hiçbir organ makam merci veya kişiye verilemez istatistik amacı dışında kullanılamaz ve ispat aracı olamaz bireysel verinin bilimsel amaçlı kullandırılması kenar başlıklı maddesi şöyledir başkanlık tarafından derlenen ve saklanan bireysel veriler verinin niteliğine göre ancak birimlerin doğrudan tanınmasına yol açacak bölümleri gizlendikten sonra veri güvenliğine ilişkin önlemlerin alındığı çalışma ortamında veya doğrudan dolaylı tanınmasına yol açacak bölümleri gizlendikten sonra elektronik ortamda münferit birimlere atıfta bulunmayan bilimsel amaçlı araştırmalarda kullanılması kaydı ve başkanlığın yazılı izni ile araştırmacıların kullanımına açılabilir kullanıcıların çalışma ortamında yaptıkları analizlerin sonuçları birimin dolaylı olarak tanınmasına yol açacak bölümleri gizlendikten sonra verilir birden fazla tarafından ortaklaşa gerçekleştirilen çalışmalarda taraflar arasında imzalanan protokolde aksi belirtilmediği sürece derlenen bireysel başvuru numarası karar tarihi verilerin birinci fıkrada belirtilen esaslara uygun olarak kullanımı ve dağıtımı başkanlık tarafından gerçekleştirilir kayıtların kullanımında ise kaydı tutan yazılı izni alınır bireysel verileri kullanma hakkını elde edenler bu hakkı üçüncü şahıslara ve elde ettikleri verileri hiçbir kişi veya kuruluşa veremezler bu hükümlere uymayanlar hakkında sayılı kanunun üncü maddesinde belirtilen ceza hükümleri uygulanır gizliliği sağlama taahhüdü kenar başlıklı maddesi şöyledir istatistiklerin üretim sürecinin her aşamasında görevlendirilen personele kanunda ve bu yönetmelikte öngörülen gizlilik ilkelerini içeren bir eğitim verilir ayrıca bu personelden alan gizlilik taahhüt belgesi alınır bilgi taleplerinin karşılanması kenar başlıklı maddesi şöyledir istatistik çalışmaları kapsamında veri derledikleri birimlerin verinin gizliliğinin sağlanması için alınan önlemler ve hakları ile ilgili konularda bilgi taleplerini karşılamakla yükümlüdür birimlerin hakları kenar başlıklı maddesi şöyledir birimler kendilerine ait gizli verinin izinsiz açıklanması durumunda uğradıkları maddi ve manevi her türlü zararın tazminini isteyebilir bu amaçla açılan davalarda başkanlık veya diğer aleyhine tazminata hükmedilmesi durumunda bu hususta kusuru olan memur ve diğer görevlilere genel hükümlere göre rücu edilir tarihli ve sayılı kabahatler kanununun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin yaptırım kararına karşı kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir sayılı kanunun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir türk lirası dahil para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararla kesindir türkiye büyük millet meclisi tarafından tarihli ve sayılı kanunla uygun bulunan tarihli kişisel verilerin otomatik tabi tutulması karşısında bireylerin korunması sözleşmesinin tanımlar başlıklı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir bu sözleşmenin amaçları bakımından a kişisel veriler kimliği belirli veya belirlenebilir bir kişi hakkındaki tüm bilgileri ifade eder kişisel verilerin otomatik tabi tutulması karşısında bireylerin korunması sözleşmesinin verilerin niteliği başlıklı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir otomatik bilgi işleme konu teşkil eden kişisel nitelikteki veriler a meşru ve yasal yoldan elde edilmeli ve işleme tabi tutulmalıdır başvuru numarası karar tarihi b belli ve meşru amaçlar için kaydedilmeli ve bu amaca aykırı şekilde kullanılmamalıdır c uygun ve elverişli olmalı ve kaydedildikleri amaca göre aşırı olmamalıdır d doğru ve icabında güncel olmalıdır e kişilerin kimliklerini belirtecek bir biçim altında ve kaydedildikleri nihai amaç için gerekli görülen süreyi aşmayacak bir süre için muhafaza edilmelidir kişisel verilerin otomatik tabi tutulması karşısında bireylerin korunması sözleşmesinin ve kısıtlamalar kenar başlıklı maddesi şöyledir maddede belirtilen şuurlar dışında sözleşmenin ve maddeleri hükümlerine hiçbir istisna getirilemez taraf devletin kanunlarında öngörülmüş olması ve demokratik bir toplumda aşağıdaki hususların sağlanması için gerekli bir önlem oluşturması halinde işbu sözleşmenin ve maddelerine istisna getirilebilir a devlet güvenliğinin korunması kamu güvenliği devletin mali menfaatleri veya suçların önlenmesi b kişinin veya başkasının hak ve özgürlüklerinin korunması kişilerin özel yaşamlarına tecavüz tehlikesi bulunmadığının açık olduğu durumlarda maddenin b c ve d fıkralarında düzenlenen haklar istatistiki veya bilimsel amaçlar için kullanılan kişisel veri dosyalan bakımından kanunla kısıtlanabilir sayılı kanunun maddesinde yer alan birimler kendilerinden istenen veri veya bilgileri başkanlığın belirleyeceği şekil süre ve standartlarda eksiksiz ve doğru olarak ücretsiz vermekle yükümlüdür hükmü ile maddesinin ikinci fıkrasının b bendinin iptali istenmiştir anayasa mahkemesi genel kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla anayasanın ve maddelerinde yer alan güvencelere rağmen itiraza konu madde hükmü bilgi toplama saklama işleme ve değiştirme tekeli olan idareye ve diğer kişilere karşı kişilerin korumasız bırakıldığı veri toplamanın sınırlarına yasal düzenlemede yer verilmediği bu nedenle anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal edilmiştir bu iptal kararından sonra anılan hükümler tarihli ve sayılı kanunla yeniden düzenlenmiş sayılı kanunun yeniden düzenlenen maddesi ile maddesinin ikinci fıkrasının a yer alan hanehalkı veya bireylerle yapılan araştırmalarda işlenmesi durumunda beşyüz yeni türk lirası ibaresinin anayasanın maddesine aykırılığı iddiasıyla iptali istenmiştir anayasa mahkemesi genel kurulunun tarihli ve sayılı kararıyla iptal istemi reddedilmiştir kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir konusu kurallarla istatistiklerin kamu yararı için önemi dikkate alınarak bireylere mecburi ve ücretsiz kamusal bir külfet yüklenmiştir karşılaştırmalı hukukta da bazı ülkelerde bireylere istatistik amaçlı bilgi verme yükümlülüğü getirildiği görülmektedir modern bir devlette kamu hizmetlerinin planlanması ve kamu güvenliğinin sağlanabilmesi için bireylerin kendileriyle ilgili pek çok bilgiyi kamu otoritelerine verme yükümlülüğü bulunmaktadır bu bilgilerin istatistik amacıyla toplanmış olması bilgi toplamayı kendiliğinden anayasa ya aykırı hale getirmez sayılı kanunun maddesinin eski düzenlemesini anayasa mahkemesi tarih ve sayılı kararıyla hiçbir sınırlama öngörmeksizin birimlere istenilen bilgileri verme yükümlülüğü getirmesi nedeniyle anayasanın ve maddelerine aykırı bularak iptal etmiştir bu iptal kararından sonra sayılı kanunla getirilen düzenleme ile maddede bilgi verme yükümlülüğünün sınırı anayasada belirlenen temel hakların ve ödevlerin ihlal edilmemesi olarak belirlenmiştir anayasa başvuru numarası karar tarihi maddesinde herkesin özel hayatına ve aile yaşayışına saygı gösterilmesini hakkına sahip olduğu maddesinde kimsenin dini inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı maddesinde de herkesin düşünce ve kanaat özgürlüğüne sahip olduğu her ne sebep ve amaçla olursa olsun kimsenin düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağı hüküm altına alınmıştır bunlar gibi anayasanın diğer maddelerinde güvence altına alınan hak ve ödevler gözetilerek bilgi talep edilebilecektir bilgilerin bu nitelikte olduğunu düşünen istatistiki birimler nedenini açıklayarak bilgi vermekten kaçınabileceği gibi haklarında idari para cezası uygulanması halinde buna itiraz ederek istenilen bilginin temel haklarını ihlal edecek nitelikte olduğunu mahkemeler önünde de ileri sürebilirler sayılı kanunun maddesinin ikinci fıkrasında istatistiki birimlerin kendilerinden istenen bilgileri geçerli bir mazereti olmaksızın belirlenen şekil ve sürede eksiksiz ve hatasız olarak vermek zorunluluğuna uyulmaması idari para cezası yaptırımına bağlanmıştır bu durumda dava konusu iki hüküm birlikte değerlendirildiğinde bireylerin temel haklarının korunmasının idari ve adli makamların sorumluluğuna bırakıldığı görülmektedir makamlar bireyin temel haklarını ihlal edecek şekilde bilgi tale etmeme makamların bu ödevini yerine getirmemesi istatistiki birimler haklarını yargı makamları önünde bu durumda itiraz konusu kurallarla bireyin hakları ile kamu yararı arasında makul bir denge kurulduğu bireylerin haklarına ölçüsüz bir müdahaleye izin verilmediği anlaşıldığından anayasanın maddesindeki hukuk devleti ilkesine aykırılık görülmemiştir iv


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi diyarbakır cumhuriyet başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında tarihinde başvurucunun ifadesi alınmıştır başvurucu hakkında diyarbakır cumhuriyet başsavcılığının tarih ve sayılı iddianamesi ile dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarını işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır diyarbakır asliye ceza mahkemesi tarih ve sayılı kararı ile başvurucu hakkında dolandırıcılık suçundan açılan kamu davasının zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle düşmesine resmi belgede sahtecilik suçundan açılan kamu davasında mahkemenin görevsizliğine dosyanın görevli ve yetkili diyarbakır ağır ceza mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir diyarbakır ağır ceza mahkemesi tarih ve sayılı kararı ile başvurucunun resmi belgede sahtecilik suçundan yıl ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir başvurucunun temyizi üzerine karar yargıtay ceza dairesinin tarih ve sayılı ilâmı ile onanmıştır başvurucu anılan kararı tarihinde öğrendiğini beyan etmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı türk ceza maddesinin numaralı fıkrası iv


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu tarihinde iki ticaret şirketi aleyhine mahkemesinde açtığı davada tarihinden itibaren davalılara ait işyerinde çalıştığını tarihinde iş akdinin haksız olarak feshedildiğini ileri sürerek kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti alacağının tahsilini talep etmiştir mahkemece tarih ve sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir davalıların temyizi üzerine yargıtay hukuk dairesinin tarih ve sayılı ilamıyla hüküm bozulmuştur mahkemece bozma kararına uyularak tarih ve sayılı kararla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir karar taraflarca temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri ekonomisi ilkesi kenar başlıklı maddesi şöyledir yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür sayılı kanunlardaki yargılama usulü ile ilgili hükümler kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hâllerde bu kanunun basit yargılama usulü ile ilgili hükümleri uygulanır tarih ve sayılı mahkemeleri maddesinin birinci fıkrası şöyledir kanununa göre işçi sayılan kimselerle o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin ç d ve e fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur sayılı maddesinin birinci fıkrası şöyledir mahkemelerinde şifahi yargılama usulü uygulanır oturumda mahkeme tarafları sulha teşvik eder uzlaşamadıkları ve taraflar veya vekillerinden birisi gelmediği takdirde yargılamaya devam olunarak esas hakkında hüküm verilir sayılı maddesi şöyledir kanunda sarahat hallerde hukuk muhakemeleri usulü kanunu hükümleri uygulanır tarihli ve sayılı maddesinin birinci fıkrası şöyledir fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve fesih sebebini açık ve kesin bir şekilde belirtmek zorundadır başvuru numarası karar tarihi sayılı maddesi şöyledir belirli olsun veya olmasın işveren aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir feshin yukarıdaki bentlerde öngörülen sebeplere uygun olmadığı iddiası ile ve inci madde hükümleri çerçevesinde yargı yoluna başvurabilir iv