başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uy ap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir doğumlu olan başvurucu ikamet etmektedir başvurucu yaklaşık sekiz yıl arkadaşlık yaptığı ayrılarak bir başka kadınla evlenmiş ise ile nişanlanmıştır ayrıldıktan sonra ile başvurucu arasında yaşanan sorunlardan dolayı ceza ve tazminat davaları bulunmaktadır a başvurucunun yaralanmasına soruşturma başvurucu tarihinde saat sıralarında on kişinin saldırısına uğrayarak yaralandığını ileri sürmüştür başvuru numarası karar tarihi başvurucu aynı gün darp şikayetiyle okmeydanı eğitim ve araştırma hastanesinden hastane rapor almıştır başvurucunun muayenesinde sol şakak kemiği ile alnın kesiştiği yer bölgede doku yırtılması sırt bölgesinde iki taraflı kanlanma ve cm uzunluğunda yüzeysel tespit edilmiş başvurucuya bir adet dikiş atılmıştır raporda bulguların darp sonucunda meydana geldiği kayıtlıdır başvurucu saat sıralarında haliç polis merkezi amirliğine müracaatta bulunmuştur başvurucun ifadesini alan kolluk görevlileri olayı savcıya bildirmiş şüpheli ve annesi ab ifadeleri alındıktan sonra savcının talimatıyla salıverilmiştir başvurucu ifadesinde isimli eski kız arkadaşının sulh ceza mahkemesinde hakaret suçundan cezalandırıldığını asliye hukuk mahkemesinde de tazminat davasının devam ettiğini abnin yeğeni yonun olay günü işlettiği kuaföre gelerek ab kendisini parka çağırdığını söylemesi üzerine aralarında süren davalarla ilgili olarak konuşmak üzere çağrıldığını düşünerek parka gittiğini parkta ab yeğenleri yo ve kendisini sopalarla darbettiğini açtığı davayı geri alması için tehdit ettiklerini ayrıca hakarete maruz kaldığını a bnin olay anında orada bulunduğunu belirtmiştir şüpheli ab ifadesinde oğlu ile nişanlandığını eski arkadaşı olan başvurucunun tarihinde saat oğlunun nişanlısını arayarak kızı cye hakaret ettiğini bunu kendisine anlatması üzerine saat sıralarında müştekiyi başvurucuya aradığını konuşmak için parka çağırdığını parkta müştekinin kendisine küfrettiğini ve tokat attığını kendisinin de orada bulduğu sopayla sırtına ve ayaklarına vurduğunu mahalleden bazı çocukların başvurucunun saldırısından kendisini kurtardığını müştekinin ifadesinde belirttiği yo ve o sırada olay yerinde bulunmadığını söylemiştir şüpheli ve darp olayını görmediklerini ancak duydukları kadarıyla ab kızı c hakkında kötü laflar söyleyen başvurucunun ab ile buluştuğunda küfretmesi üzerine mahallenin gençleri tarafından dövüldüğünü söylemişlerdir diğer şüphelilerin ifadeleri alınmamıştır başvurucu ayrıca tarihinde cumhuriyet başsavcılığına savcılık suç ihbarında bulunmuştur suç ihbarında eski kız arkadaşı ile nişanlısı azmettirmesi sonucunda ab yo ve ile kimliğini bilmediği dört şüpheliden şikayetçi olmuştur başvurucu parkın karşısında oturan cynin olayı bizzat gördüğünü belirtmiştir başvurucu şüphelilerden bir kısmının tarihinde kendisini tekrar tehdit ettiklerini içeren dilekçeyi soruşturma dosyasına ibraz etmiştir savcılık şüphelilerin ve tanıkların ifadelerinin alınması için tarihinde haliç polis merkezi amirliğine müzekkere yazmıştır başvuru dosyası ve uyap kayıtlarında yazının gereğinin yapıldığına dair bilgi bulunmamaktadır cumhuriyet başsavcılığı tarihinde şüphelilerin atılı suçları işlediklerine dair kamu davası açmaya yeterli müştekinin başvurucu iddiasından delil ve emare bulunmadığına işaret ederek kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir kararda altı şüphelinin ismi yer alırken başvurucunun ifadesinde belirttiği kimliği belirsiz şüpheliler yer almamıştır bu karara başvurucunun yaptığı itiraz bakırköy ağır ceza mahkemesinin tarihli kararıyla reddedilmiştir başvuru numarası karar tarihi tarihinde tebliğ edilen ret kararından sonra tarihinde yapılan bireysel başvuruda süre aşımı bulunmamaktadır b başvurucuyla eski kız arkadaşı arasında daha önce meydana gelen olaylar hakaret suçundan yapılan soruşturma cumhuriyet başsavcılığının tarihli iddianamesiyle müştekinin başvurucu sekiz yıllık arkadaşı olan şüpheli ayrılarak başka bir kadınla evlenmesinden dolayı aralarında husumet oluştuğu tarihinde sokakta karşılaştıklarında başvurucuya hakaret ettiği iddiasıyla kamu davası açılmıştır sulh ceza mahkemesinin tarihli kararıyla atılı suçtan miktar bakımından kesin olmak üzere tl adli para cezasına mahkum edilmiştir tazminat davası başvurucu davalı tarihinde cep telefonuna gönderdiği hakaret içeren mesajlar nedeniyle tazminat davası açmıştır bu dava asliye hukuk mahkemesinin sayılı esasında kayıtlıyken başvurucu tarafından sulh ceza mahkemesindeki yargılamaya konu hakaret eylemine dayanılarak asliye hukuk mahkemesinde de dava açılmıştır her iki dava asliye hukuk mahkemesinde birleştirilmiştir mahkemece birleştirilen dosyadaki mesajlar yönünden davanın husumet nedeniyle reddine ceza yargılamasına konu hakaret eyleminden dolayı açılan davanın ise kısmen kabulüyle tl manevi tazminatın davacıya ödenmesine karar verilmiştir yargıtay hukuk dairesinin tarihli kararıyla ilk derece mahkemesi kararının husumet nedeniyle davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasına davanın kabulüne ilişkin hüküm fıkrasının ise onanmasına karar verilmiştir bozmadan sonra yapılan yargılama sonucunda mahkemenin tarihli kararıyla davanın kabulüne hükmedilmiştir karar henüz kesinleşmemiştir iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı türk ceza kanununun maddesi şöyledir kasten yaralama madde kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır ek fıkra md kasten y aralama fiilinin kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbı müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde mağdurun şikayeti üzerine dört aydan bir yıla kadar hapis veya para cezasına hükmolunur kasten yaralama suçunun e silahla halinde şikayet aranmaksızın verilecek ceza yarı oranında artırılır tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun ve maddeleri şöyledir başvuru numarası karar tarihi bir suçun işlendiğini öğrenen cumhuriyet savcısının görevi madde cumhuriyet savcısı ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar cumhuriyet savcısı gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri madde cumhuriyet savcısı doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabilir yukarıdaki maddede yazılı sonuçlara varmak için bütün kamu görevlilerinden her türlü bilgiyi isteyebilir kovuşturmaya yer olmadığına dair karar madde cumhuriyet savcısı soruşturma evresi sonunda kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hallerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir duruşmada okunmayacak belgeler madde olayın delili bir tanığın açıklamalarından ibaret ise bu tanık duruşmada mutlaka dinlenir kasten yaralama suçlarında sopanın eylemin nitelikli halini ifade eden silahtan kabul edildiğine dair birçok karar arasından yargıtay ceza dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir sanığın eylemini sayılı maddesine göre silahtan sayılan sopa iü vurarak gerçekleştirdiği tüm dosya kapsamından anlaşılması karşısında sanığın cezasında sayılı maddesine göre artırım yapılmayarak eksik ceza tayin edilmesi usul ve yasaya aykırıdır b uluslararası hukuk uluslararası mevzuat tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan tarihli birleşmiş milletler bm medeni ve siyasi haklar sözleşmesinin maddesi şöyledir madde hiç kimse işkenceye ya da zalimane insanlık dışı ya da küçük düşürücü muamele ya da cezalandırmaya maruz bırakılamaz birleşmiş milletler hakları yüksek komiserliği ve diğer zalimane dışı aşağılayıcı muamele veya cezaların etkili biçimde soruşturulması ve belgelendirilmesi el kılavuzunun protokolü işkence ve kötü muamelelerin soruşturulmasına dair ve paragrafları şöyledir soruşturmanın geniş anlamdaki amacı iddia edilen işkence olayı ile ilgili delillerin olayın sorumlularının belirlenmesi ve yargılanmalarının sağlanması ya da işkence görenlerin koşullarının iyileştirmesini sağlamak amacıyla geliştirilmiş prosedürler kullanılmasıdır burada değinilen konular başka işkence soruşturmaları için de geçeri olabilir soruşturmayı yürütenler bu amaçları gerçekleştirmek için en azından aşağıdaki hususları yerine getirmeye uğraşmalıdır işkence gördüğü iddia edilen kişinin kişilerin ifadesini almak sorumluların bir mahkemede yargılanması olasılığı için gerçekleştiği iddia edilen işkence vakası hakkındaki tıbbi deliller de dahil delilleri ortaya çıkarmak ve saklamak olası tanıkları belirlemek ve iddia edilen işkence vakasıyla ilgili ifadelerin başvuru numarası karar tarihi almak iddia edilen işkence olaylarının nasıl ne zaman ve nerede gerçekleştiğinin yanı sıra işkencenin belli bir model veya uygulama biçimine uyup uymadığını belirlemek belgelendirilmesinin zorunlu unsurlarından biri de görgü tanığı ve işkence mağdurunun tanıklığıdır fizik bulgularının var olduğu durumda bu bir kişiye işkence yapıldığını doğrulayan önemli bir kanıttır ama böylesi şiddet eylemleri çoğunlukla kalıcı nedbe ya da iz bırakmadığı için fiziki delillerin yokluğu işkencenin yapılmadığı şeklinde yorumlanmamalıdır avrupa hakları mahkemesi uygulaması avrupa hakları sözleşmesinin ve maddeleri şöyledir madde haklarına saygı yükümlülüğü yüksek sözleşmeci taraflar kendi yetki alanları içinde bulunan herkesin sözleşmenin birinci bölümünde açıklanan hak ve özgürlüklerden yararlanmalarını sağlarlar madde yasağı hiç kimse işkenceye veya insanlık dışı ya da aşağılayıcı muamele veya cezaya tab tutulamaz avrupa hakları mahkemesi sözleşmenin maddesi ile ilgili içtihatlarında kötü muamele yasağının demokratik toplumların en temel değeri olduğunu vurgulamıştır terörizmle ya da organize suçla mücadele gibi en zor şartlarda dahi sözleşmenin mağdurların davranışlarından bağımsız olarak işkence insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya işlemlerden men ettiği belirtilmiştir kötü muamele yasağının sözleşmenin maddesinde belirtilen toplum hayatını tehdit eden kamusal tehlike halinde dahi hiçbir istisnaya yer vermediği içtihatlarda hatırlatılmıştır b no b no sözleşmenin maddesiyle birlikte maddesinin yüksek sözleşmeci taraflara yetki alanı içinde bulunan herkese sözleşmede tanımlanan hak ve özgürlükleri güvence altına alma ve kamu görevlisi olmayan kişiler tarafından yapılsa bile söz konusu kişilerin kötü muamelelere maruz kalmalarının engellenmesine yönelik önlemleri alma yükümlülüğü getirdiğini kabul etmektedir denis b no krallık b no mc bulgaristan b no b no fahri b no yehovanın şahitleri cemaatinin üyesi ve diğer b no krallık b no ve b no öte yandan bir muamele veya cezanın kötü muamele olduğunu söyleyebilmek için eylemin minimum ağırlık eşiğini aşması beklenir b no erdoğan b no b no krallık b no sözleşmenin maddesinin tartışılabilir ve makul şüphe uyandıran kötü muamele iddialarının etkin biçimde soruşturma yükümlülüğü getirdiğine dikkat çekmektedir içtihadında tanımlanan etkinlik için minimum standartlar soruşturmanın bağımsız tarafsız kamu denetimine açık olmasını ve yetkili makamların titizlikle ve çabuklukla çalışmasını gerektirmektedir b no çelik ve b no başvuru numarası karar tarihi insan hakları ihlalleri ile ilgili iddialarda soruşturma yükümlülüğünün mutlaka iddiayı kabul etme anlamına gelmediğini ancak iddiaların ciddiye alınması ve adil bir sonucu garanti eden bir usulle soruşturulması gerektiğini birçok kararında dile getirmiştir saçılık ve b no ve v


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar ve astsubay meslek okulu egitime ve gibi astsubay meslek okulu ile kesme askeri idare mahkemesi ayim nezdinde iptal a kararlarla kesme iptaline iptal kesilmesine neden olan askeri tip akademisi kurulu rapor ile ve kesilmesine yeter derecede somut bilgi belge ifade edilerek kesme hukuka sonucuna iptal karan uzerine astsubay meslek okulu egitimlerine yerden devam ve mezun olarak astsubay hukuka nedeniyle belirterek bir boyunca mahrum maa ve milli savunma bu talebi cevap verilmemek suretiyle ret uzerine a nezdinde iptal ve tazminat a davalan ret hukuk devleti ilkesi faaliyetlerini hukuka uygun bir zorunda olan idarenin bir hizmet kusuruna olarak tazmin edilebilmesi kural olarak hukuka art ifade idari her hukuka halinin hizmet kusuruna neden idari sebep konu ve maksat unsurlan hukuka hallerinde hizmet kusurunun ve hizmet kusuruna tazmin de bu askeri ders disiplinsizlik gibi sebeplere olarak ve bu hususlarda incelemeler sonucu sebebinin hukuka durumlarda askeri statusunun sona erdirilmesini ileme iptal kararlan ile somut olayda iptal hukuki etki ve sonucunun egitimine olgusu ile alti talebi kabul edilerek bir astsubay denk gelen kabul edilse bile bu talebin ge terfiye yeni taleplerin ve ifade nihayetinde olarak talep sonucuna ret karar tarihi ret karar istemlerinin de reddedilmesinin bireysel iv ilgili hukuk a ulusal hukuk ilgili mevzuat tarihli ve askeri idare mahkemesi kanununun davalar ve yetkisinin kenar maddesinin ilgili askeri hizmete idari ve eylemlerden yetki sebep ekil konu maksat biri ile hukuka bahisle menfaatleri ihlal edilenler iptal idari ve eylemlerin ihlal etmesi halinde tam ve kesin olarak askeri mare mahkemesinde ve karara kanununun ve tam kenar maddesinin ilgili ihlal eden bir idari askeri mahkemesinde tam veya iptal ve tam ile birlikte gibi ilk iptal bu karara bu husustaki veya kanun halinde verilecek veya bir sebebiyle dogan zararlardan icra tarihinden itibaren irinde tam ayim kararlan ankara beytepe jandarma okullar uzman jandarma iken kesilen ve kesme karan ile iptal edilen sonucu maa ve dair maddi davada mahkeme tarihli ve karar ilgili nci maddesinin son idare kendi eylem ve dogan anayasada idarenin hangi esaslara belirtilmemi olup bu meselenin ve idarenin hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkelerine hizmet kusuru ister kusursuz sorumluluk ilkelerine gene olarak idarenin tazmin borcunun irin bir mevcudiyeti zarara yo aran eylemin idareye nitelikte ve zarar ile eylem illiyet zorunludur hukuka mahkeme saptanan bir idari tasarrufla uzman jandarma okulundan ve emsallerinden daha sonra maddi bir hukuka sonucunu esas olarak tesis ettikleri okuldan idarenin hizmet kusurunu ortaya hukuka olarak tesis edilen okuldan nedeniyle emsallerinden daha sonra uzman jandarma karar tarihi nasbedilmek ve suretiyle maddi idarece hizmet kusuru esaslara giderilmesi bu nedenle hukuka mahkememizce tespit edilen okuldan nedeniyle emsallerinden ger mezun olan emsallerine mahrum kendisine iptaline karar verilmesi sonucuna hava astsubay meslek okulu iken kesilen ve kesme karan ile iptal edilen sonucu surelere maa ve dair maddi davada mahkeme tarihli ve karar ilgili idari dogan tam da eylemden dogan tam gibi idarenin tazmin hizmet kusuru ve kusursuz sorumluluk kuram ve ilkelerine hukuk devleti ilkesi faaliyetlerini hukuka uygun bir birimde zorunda olan idarenin bir idari hizmet kusuru na olarak tazmin edilebilmesi irin kural olarak hukuka ancak bir idari herhangi bir mevzuata ve hukuk halinin her durumda ve tek hizmet kusurunun kabule yeterli olup bir ifadeyle idari iptalini gerektiren nedenlerle hizmet kusurunu nedenler tam bir ve ayniyet olup hususunda bir bu konuda goril idari yetki ekil unsurlan ve usu hukuka sonradan giderilebilir hukuka nedeniyle hizmet kusuru tekil idarenin hizmet kusuruna da idari sebep konu ve maksat unsurlan hukuka ise hizmet kusuruna sebebiyet ve idarenin hizmet kusuruna hukuka ve mevzuata ayim tarih ve esas karar saptanan bir idari astsubay meslek okulundan ve bu nedenle emsallerinden ger maddi bir bu nedenle tesis edilen okuldan idarenin hizmet kusurunu ortaya hukuka olarak tesis edilen okuldan nedeniyle emsallerinden ger nasbedilmek ve ger suretiyle sureye idarece hizmet kusuru tazmini bu nedenle hukuka mahkememizce tespit edilen okuldan nedeniyle emsallerinden ger mezun olan emsallerine mahrum kendisine iptaline karar verilmesi ve kanaatine mahkemenin tarihli ve tarihli ve tarihli ve tarihli ve tarihli ve tarihli ve kararlan da yukanda karar bkz ile benzer olup aym sahiptir karar tarihi subay son verilmesine karan ile iptal edilen maa ve dair maddi zarar ile nedeniyle manevi tazmini istemiyle davada a birinci dairesi tarihli ve karar ilgili tesis edilen dairemizin ekim ve hukuka bulunarak iptal hukuka mahkeme tespit edilen bu nedeniyle idarenin hizmet kusuru irinde iptal geriye ve konusu hukuk aleminde dava konusu tesis hukuki duruma bu iptal gereklerinden olup idareyi bu bir eylemi veya sonucu elem ve haysiyet ve rencide manevi ve zevkinin manevi zarar etmektedir bu etkileyecek ve da tazmini gereken bir manevi zarara neden gerekmektedir b hukuk avrupa insan haklan avrupa insan haklan maddesinin birinci herkes medeni hak ve ile ilgili ya da cezai alanda kendisine konusunda karar verecek olan yasayla ve bir mahkeme hakkaniyete uygun ve kamuya olarak makul bir irinde isteme sahiptir avrupa insan haklan mahkemesi avrupa insan haklan mahkemesine mahkeme takdir yetkisi kalmakta olup boyle bir tatminkar gelir ss beldesi kooperatifi ve b no ancak de kararda dikkate gerekir eski yugoslav cumhuriyeti b no bu aym hususta daha kararlardan bir halinde mahkemelerce bu makul bir getirilmesi gerekmektedir eski yugoslav cumhuriyeti b no hukuki belirlilik ve beklentilerin ancak iyi temellere mahkemeye daha ifade etmektedir karar tarihi mahkemenin karar verilmesinin sebebi yapma eski yugoslav cumhuriyeti v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan idarenin hukuka nedeniyle maddi zararlara olarak a nezdinde davalarda bir maddi tazminata konu ise yeterli bir bulunulmadan makul bir karar belirterek adil ihlal ileri b maddesinin birinci herkes ve yollardan faydalanmak suretiyle mercileri veya olarak iddia ve savunma ile adil sahiptir anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no konu a benzer durumlarda verilen kararlardan bkz bir sonuca bununla birlikte karan ile iptal edilen nedeniyle maddi tazminat a daireleri birbiriyle ve bu durumun bir hal ortaya bu hale a derin ve bir bu a benzer maddi tazminat aksine bir bu hususa dair makul bir maddi tazminat isteminin reddine adil biri olan karar kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de adil ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas a gene ilkeler maddesinin birinci herkesin adil sahip ancak karar bununla birlikte maddesine adil ibaresinin eklenmesine karar tarihi taraf de alman adil madde metnine dahil nitekim maddesinin hakkaniyete uygun karar da dahil maddesinde adil karar de kabul edilmesi gerekir abdullah topu b no maddesinin da mahkemelerin her turlu gerekeli olarak denilerek mahkemelere yazma ilkesi amlan anayasa da karar abdullah topu karar adil bir ve denetlemeyi muhakeme ileri kurallara uygun incelenip bilmeleri ve aynca demokratik bir toplumda kendi verilen sebeplerini toplumun de gerekli sencer ve digerleri b no mahkemelerin amlan ileri her iddia ve savunmaya karar verilmesi eklinde ancak derece mahkemeleri kendilerine sunulan iddialara vermek zorunda de yasemin b no esas karardan bir kararda tam olarak hangi ve muhakeme ve somut bir one iddia ve sonucuna etkili baka bir sonucunu nitelikte halinde davayla ilgili olan bu hususlara mahkemelerce makul bir ile verilmesi gerekir sencer ve digerleri aksi bir tutumla mahkemenin sonucuna etkili kabul bir husus ilgili ve yeterli bir vermemesi veya verilmesini gerektiren usul veya esasa dair hak ihlaline neden olabilecektir sencer ve digerleri diger taraftan kararlardaki hukukun dinamizmini ve mahkemelerin uyarlama kabiliyetlerini olumludur bu takdir yetkisi olup oz tatminkar gelmektedir ancak uygulamadaki beklenen mahkemeler yer alan dairelerin benzer davalarda tatmin edici bir ihtimale ve birbirine ortaya bu ise hukuki belirlilik ve ilkelerine ters aynca boyle bir toplumda halinde bireylerin sistemine ve mahkeme beklenen zarar bu aym hususta daha kararlardan bir halinde mahkemelerce bu makul bir getirilmesi gerekmektedir turkan bal b no karar tarihi anayasa mahkemesinin norm denetimi ve bireysel ercan din b no semra ve digerleri b no ahmet ve digerleri b no hukuki ve belirlilik mahkeme makul bir hususu ile de ilgili benzer davalarda daha kabul edilebilir oranlarda uyumlu kararlar vermesi mahkeme bir hukukun dinamik yorumuyla uyumlu ve olarak yeterli ve makul b ilkelerin olaya somut olayda ve egitim kesme karan ile iptal edilmesi egitimine devam ve astsubay hukuka karan ile saptanan nedeniyle bir sonucu maddi tazmini istemiyle dava mahkeme iptal hukuki etki ve sonucunun astsubay temel askerlik ve egitimine olgusu ile ve herhangi bir gelen mahkeme aynca bir astsubay denk gelen kabul edilse bile bu talebin ge terfiye yeni taleplerin ve ifade ederek ayim benzer somut davadan verilen kararlara bkz konuya oz olarak hukuka nedeniyle meydana gelen ge atamalar sonucu azlan tazminat ve ile hukuka saptanan bu nedeniyle iptal ile ortadan idarece hizmet kusuru tazmini somut ise mahkeme kesme verilen iptal hukuki etki ve sonucunun egitim geri ile nedeniyle dair maddi odense dahi bunun daha sonra terfi davalan sonucuna a hukuka karan ile saptanan nedeniyle tazminat sonucun konuyla ilgili olarak verilen tarihli kararlardan yukanda ilkeler kararlardaki hukuki dinamizm ve mahkemelerin uyarlama kabiliyetlerini olumlu olmakla birlikte benzer davalarda halinde bu durumun tatmin edici bir gerekmektedir ayim karan ile hukuka saptanan nedeniyle zararlar konusunda olarak idarenin mali kararlar bu nedenle hukuki belirlilik ilkesi karan ile iptal edilen nedeniyle maddi zaran idarenin mali olgusu dikkate makul bir gerekir karar tarihi a somut olayda idarenin hukuka karan ile nedeniyle hizmet kusuru mali ele almak suretiyle maddi daha sonraki tarihlerde terfi gecikmeleri nedeniyle davalan eklinde mevcut tazminat talebiyle ilgisi olmayan bir ihtimali gereke olarak y hukuka karan ile saptanan nedeniyle maddi zararlar idarenin mali a mahkemeye bu kararlardan mahkeme ise ileri itirazlara veya kararlardan gerektirecek ya da bir dair idarenin mali herhangi bir yukanda tespitlere ayimin bireysel konu bir sonuca neden ve objektif olarak imkan verecek yeterli maddesinde alman adil gerekeli karar ihlal karar gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri kanunun maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no anayasa mahkemesince bir temel ihlal sonucuna ihlalin ve ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkelere yer bkz mehmet dogan yeniden ve tazminata talebinde karar tarihi anayasa mahkemesi ayim sonucu adil karar ihlal sonucuna somut ihlalin mahkeme bu durumda adil karar ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlale yol mahkeme ortadan ve nihayet ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir bu sebeple bir yeniden ilgili mahkemeye karar verilmesi gerekir adil karar ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar sonucuna tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a adil ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman adil karar ihlal c bir adil ihlalinin ortadan yeniden maddesinin birinci e bendinin b alt bendi yetkili idari karar ayim ikinci dairesinin tarihli ve ayim birinci dairesinin tarihli ve ayim ikinci dairesinin tarihli ve ait lava dosyalan ile ilgilidir d tazminat taleplerinin reddine e tl ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz karar tarihi g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin recep dye dye


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar karar tarihi maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai bireysel iv ilgili hukuk konu ile ilgili hukuk bkz huseyin ona b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde yap ml incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b hakla maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu kanunla toplum olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve ondan tasarruf ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir nedeni de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya ona imar konu edilen tapuda maddesi tekil ona bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi ona anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir ona bununla birlikte anayasa mahkemesinin tarihli ve karan ile amlan madde iptal bu uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul ona somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendisine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna karar tarihi maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet dogan anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet dogan ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan karar tarihi buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek gereken yapmakla mehmet dogan bu derece mahkemesinin gereken ey bir temel hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal karar tarihi c bir ihlalinin ortadan yeniden kocaeli idare mahkemesine d tazminat taleplerinin reddine e tl ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye engin celal top al dye dye m


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir özelleştirme yüksek kurulunun tarihli kararı uyarınca türkiye elektrik dağıtım anonim şirketi ted aş özelleştirme kapsamına alınmıştır başvurucu tedaşa bağlı çamlıbel elektrik dağıtım aşde tarihinde elektrik elektronik mühendisi olarak göreve başlamıştır çamlıbel elektrik dağıtım aş o tarihinde çamlı enerji dağıtım ve satış hizmetleri aşye satılarak özelleştirilmiştir başvurucu özelleşen şirkette çalışmaya devam etmekte iken tarihinde iş sözleşmesinin feshedilmesi neticesinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilecek personel olarak isminin devlet personel başkanlığına bildirilmesi talebiyle müracaat etmiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucunun talebi tedaş genel müdürlüğünün tarihli işlemi ile reddedilmiştir başvurucu anılan işleme karşı sivas mahkemesinde iptal davası açmış mahkeme tarihinde dava konusu işlemin iptaline karar vermiştir kararın gerekçesinde sayılı kanuna yılında yapılan değişikle geçici maddenin eklendiğini ve anılan madde de kapsam dışı personelin nakil haklarının saklı tutulmasıyla ilgili iki koşul öngörüldüğünü ifade etmiştir bunlardan ilkinin kapsam dışı personelin görev yaptığı kuruluşun yılında kanunda yapılan değişiklikten önce özelleştirme kapsamına alınması diğeri ise kapsam dışı kadro ve pozisyonlarda görev yapan iş kanunlarına tabi personelin aynı kadro ve pozisyonda çalışmaya devam ediyor olması olduğunu belirtmiştir olayda başvurucunun görev yaptığı tedaşın dolayısıyla bağlı olan çamlıbel elektrik dağıtım aşnin kanunda yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihinden önce özelleştirme kapsamına alındığı belirtilerek başvurucunun aynı kadroda ve pozisyonda yani değişiklikten önce nakil hakkı tanınmış kapsam dışı kadro ve pozisyonda görev yapmaya değişiklikten sonra da devam ettiği ifade edilmiştir başvurucunun tedaşın özelleştirme kapsam ve programına alındığı tarihten sonra işe başlamış olması nedeniyle kanunun geçici maddesi hükmünden yararlandırılmamasının hukuken olanaklı olmadığı belirtilerek ne kanunda yapılan değişiklikten önce ne de bu değişiklikten sonra çalışmaya başlama tarihi ile ilgili böyle bir koşul öngörülmediği vurgulanmıştır dolayısıyla bu şartları taşıyan başvurucuya kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı verilmesi gerekirken bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı denetim koordinasyon kurulunun tarihli ve sayılı kararının da aynı doğrultuda olduğu ifade edilmiştir davalı kurumun temyizi üzerine danıştay beşinci dairesi tarihli kararı ile idare mahkemesi kararının bozulmasına karar vermiştir kararın gerekçesinde başvurucunun geçici madde de belirtilen şartları taşımadığı kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme programında bulunan kuruluşlarda nakil hakkı tanınmış kapsam dışı kadro ile pozisyonlarda görev yapan ve aynı kadro ya da pozisyonlarda görev yapmaya devam eden kişi konumunda olmadığı ifade edilmiştir kararda başvurucunun sonra tarihinde tedaş bünyesinde görev yapmaya başladığı vurgulanmış ayrıca başvuru tarihinde özel bir şirket olan çamlı enerji dağıtım ve satış hizmetleri aş personeli olduğu hususu gözönüne alındığında idare mahkemesi kararında hukuki isabet olmadığı ifade edilmiştir bozma kararı üzerine yeniden yargılama yapan mahkeme tarihli kararı ile bozmaya uyarak davayı reddetmiştir mahkemesinin kararı başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu temyiz yoluna başvurmaksızın tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk kanun hükümleri sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir değişik özelleştirme programına alınan kuruluşlarda iştirakler hariç ilgili kuruluş veya idare tarafından istihdam fazlası personel belirlenmesi ya da bu kuruluşların kısmen veya tamamen satışı nedeniyle kamu tüzel kişiliğinin sona ermesi devredilmesi küçültülmesi faaliyetlerinin durdurulması kapatılması tasfiye edilmesi halinde bu kuruluşlarda programa alınma tarihi itibarıyla sayılı devlet başvuru numarası karar tarihi memurları kanununa tabi olarak veya sözleşmeli statüde çalışmakta olanlar ile iş kanunlarına tabi olarak görev yapmakla birlikte toplu iş sözleşmesi hükümlerinden yararlanmayan genel müdür genel müdür yardımcısı teftiş kurulu başkanı kurul başkanı daire başkanı müessese bölge fabrika işletme ve şube müdürü müfettiş ve müfettiş yardımcısı müşavir ve başuzman unvanlı kadrolara atanmak suretiyle görev yapan personel kamu kurum ve kuruluşlarına nakledilmek üzere yukarıda belirtilen tamamlanmasından itibaren gün içerisinde tarafından devlet personel başkanlığına bildirilir sayılı kanunun geçici maddesi şöyledir ek md bu kanunun nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme programında bulunan kuruluşlarda nakil hakkı tanınmış kapsam dışı kadro ve onlarda görev yapan iş kanunlarına tabi personelin aynı kadro veya pozisyonlarda görev yapmaya devam etmeleri halinde nakil hakları saklıdır tarihli ve sayılı danıştay kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir dava daireleri kurulu a mahkemelerinden verilen ısrar kararlarını b dava dairelerinden ilk derece mahkemesi olarak verilen kararları temyizen inceler sayılı kanunun maddesi şöyledir birleştirme kurulu dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde danıştay başkanının havalesi üzerine başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir danıştay tarihli ve sayılı danıştay beşinci dairesinin kararının ilgili kısmı şöyledir sayılı yasanın sayılı yasa ile eklenen geçici maddesinde yer alan bu kanunun maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme programında bulunan kuruluşlarda nakil hakkı tanınmış kapsam dışı kadro ve pozisyonlarda görev yapan iş kanunlarına tabi personelin aynı kadro veya pozisyonlarda görev yapmaya devam etmeleri halinde nakil hakları saklıdır yolundaki hükmün de özelleştirilen kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarih itibariyle kuruluşta iş kanuna tabi olarak nakil hakkı tanınan bir görevde çalışmakta olanlar yönünden uygulanabileceği sonucuna varılmıştır danıştay beşinci dairesinin tarihli ve sayılı tarihli ve sayılı tarihli ve sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararları da benzer niteliktedir tarihli ve sayılı danıştay dava daireleri kurulu kararının ilgili kısmı şöyledir sayılı yasaya sayılı yasa ile eklenen geçici madde hükmü ile tarihli yasa değişikliğinden önce özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlarda başvuru numarası karar tarihi kapsam dışı kadro ve pozisyonlarda görev yapan personelin yasa değişikliğinden etkilenmeyeceği diğer bir ifade ile sayılı yasada sayılan kadrolarda çalışmayan personelin nakil haklarının saklı tutulacağı düzenlenmiştir söz konusu geçici maddede personelin nakil haklarının saklı tutulması için iki koşul öngörülmüştür bunlardan ilki personelin görev yaptığı kuruluşun sayılı yasanın maddesinde sayılı yasa ile yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce özelleştirme kapsamına alınmış olması diğeri ise kadro ve pozisyonlarda görev yapan iş yasalarına tabi personelin aynı kadro ve pozisyonlarda görev yapmaya devam etmeleridir öte yandan davacının tedaşın özelleştirme kapsam ve programına alındığı tarihten sonra işe başlamış olmasından dolayı geçici madde hükmünden yararlandırılmaması da hukuken olanaklı değildir çünkü ne sayılı yasanın maddesinde yapılan değişiklikten önce ne de bu değişiklikten sonra çalışmaya başlama tarihi ile ilgili böyle bir koşul öngörülmüş değildir aksine geçici madde ile personelin nakil haklarının saklı tutulması için kuruluşun yasa değişikliğinden önce özelleştirme programına alınması yeterli görülmüştür tarihli ve sayılı danıştay beşinci dairesinin kararının ilgili kısmı şöyledir olayda sayılı yasanın sayılı yasa ile eklenen geçici maddesinde yer alan hükmün özelleştirilen kuruluşun özelleştirme programına alındığı tarih itibarıyla kuruluşta iş kanuna tabi olarak nakil hakkı tanınan bir görevde tarihinden önce çalışmakta olanlar yönünden uygulanabileceği sonucuna varılmıştır bu durumda sayılı yasanın nci maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihinden önce tarihinde özelleştirme yüksek kurulunun sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan tedaş müdürlüğü bağlı şirketlerinde tarihinden itibaren görev yapan davacının sayılı yasaya sayılı yasa ile eklenen geçici madde uyarınca nakil hakkı korunan personel olmadığı anlaşılmakta olup diğer kamu kurum ve kuruluşlarına nakil hakkı verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir danıştay beşinci dairesinin tarihli ve sayılı tarihli ve sayılı yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlan ile tarihli ve tarihli ve sayılı kararlan da benzer niteliktedir b uluslararası hukuk avrupa haklan sözleşmesinin sözleşme maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir herkes medeni hak ve yükümlülükleri hakkında karar verilmesi için bir adil bir şekilde yargılanma hakkına sahiptir avrupa haklan mahkemesi hukuk devletinin temel ilkelerinden biri olan hukuki belirliliğin sözleşmenin bütün maddelerine içkin olduğunu belirtmektedir lordan b no göre hukuk devletinin asli unsurları arasında yer alan hukuki belirlilik veya güvenlik ilkesi hukuki durumlarda belirli bir istikrarı temin etmekte ve kişilerin mahkemelere güvenine katkıda bulunmaktadır birbiriyle uyuşmayan mahkeme kararlarının sürüp gitmesi yargı sistemine itimadı azaltarak yargısal bir belirsizliğe yol açabilir nejdet şahin ve perihan b no ancak bireylerin makul güvenlerinin korunması başvuru numarası karar tarihi ve hukuki güvenlik ilkesi içtihadın değişmezliği şeklinde bir hak bahşetmemektedir b no ve perihan içtihat farklılıklarının farklı coğrafi bölgelerde yetkili birden fazla yargısal otoritenin var olduğu yargısal sistemlerde doğal olduğunu vurgulamaktadır lordan nejdet şahin ve perihan hatta içtihat farklılığı aynı mahkeme içinde de söz konusu olabilir bu durum kendi başına sözleşmeye aykırılık teşkil etmez nejdet şahin ve perihan fakat yüksek mahkemelerin bu yargısal otoriteler arasındaki içtihat farklılıklarını giderme rolünün bulunduğunu ifade etmektedir lordan açık keyfiliğin bulunması hali hariç ulusal mahkemelerin iç hukuk kurallarına ilişkin yorumlarını sorgulama rolünün bulunmadığını belirtmektedir aynı şekilde ulusal mahkemelerce açıkça verilen farklı kararları açıkça benzer olan davalara ilişkin olsa bile kıyaslama gibi bir işlevinin bulunmadığını ulusal mahkemelerin hukuk kurallarını yorumlama hususundaki bağımsızlığına saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etmektedir nejdet şahin ve perihan dinamik ve evrimsel bir yaklaşımın sürdürülememesinin hukukun gelişimini ve hukukta reformu engelleyeceğini bu nedenle içtihat değişikliğinin tek başına etkin adalet yönetimine aykırı olmadığının altını çizmektedir eski yugoslav cumhuriyeti b no göre mahkeme içtihatlarındaki değişim yargı organlarının takdir yetkisi kapsamında kalmakta olup böyle bir değişiklik özü itibarıyla önceki çözümün tatminkar bulunmaması anlamına gelir ss beldesi tarım kalkınma kooperatifi ve b no ancak yerleşmiş yargısal pratiğin de içtihat değişikliğinin gerekçelendirildiği kararda dikkate alınması gerekir eski yugoslav cumhuriyeti bu bağlamda aynı hususta daha önce çıkan kararlardan farklı bir hüküm kurulması halinde mahkemelerce bu farklılaşmaya ilişkin makul bir açıklama getirilmesi gerekmektedir eski yugoslav cumhuriyeti b no hukuki belirlilik şartının ve meşru beklentilerin korunması gereğinin yerleşik içtihadın sürdürülmesini içermediğinin altını çizmekte ancak iyi temellere oturmuş yerleşik içtihadın varlığının yüksek mahkemeye içtihattan ayrılmayı haklılaştıran daha sağlam gerekçeler açıklama görevi yüklediğini ifade etmektedir göre yüksek mahkemenin yerleşik içtihattan farklı karar verilmesinin sebebi hakkında başvurucuya detaylı açıklama yapma sorumluluğu bulunmaktadır eski yugoslav cumhuriyeti birçok kararında esaslı ve uzun süreli içtihat farklılıklarının adil yargılanma hakkını ihlal ettiğine hükmetmiştir esaslı ve uzun süreli içtihat farklılığının varlığının tespitinde yargısal pratikteki istikrarsızlığı giderecek mekanizmaların bulunup bulunmadığının ve gerekmesi durumunda bu mekanizmaların etkili bir şekilde işletilip işletilmediğinin önem taşıdığına işaret etmektedir nejdet şahin ve perihan yargısal uygulamalardaki istikrarsızlığın yol açtığı hukuki belirsizliklerin ve kararlar arasındaki farklılığı giderecek mekanizmaların bulunmamasının adil yargılama hakkını zedeleyeceğinin altını çizmektedir nejdet şahin ve perihan göre devletin hukuk sistemini uyumsuz yargısal kararlar verilmesini önleyecek şekilde biçimlendirme yükümlülüğü bulunmaktadır nejdet şahin ve perihan sayılı danıştay kanunu uyarınca danıştayın bir dairesi ile bir karar konusunda tutarsızlığa düştüğü durumlarda birleştirme başvuru numarası karar tarihi kurulunun içtihattaki çelişkiyi gideren ve hukuki bağlayıcılığı olan bir karar verdiğini belirtmektedir benzer davalarda bile olsa ulusal mahkemelerin farklı kararlarını karşılaştırma yükümlülüğü olmadığını gözönünde bulundurarak daire ve arasındaki yorum farklılığının kendi içinde sözleşmenin maddesini ihlal etmediği görüşündedir emel b no v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi a başvuru tarihine kadar yaşanan gelişmeler türkiye temmuz gecesi silahlı bir darbe teşebbüsüyle karşı karşıya kalmış ve bakanlar kurulu tarafından ülke genelinde tarihinden itibaren doksan gün süreyle olağanüstü hâl ohal ilan edilmesine karar verilmiştir olağanüstü hâl tarihinde son bulmuştur darbe teşebbüsüne ilişkin süreç ohal ilanı ohal döneminin gerektirdiği tedbirlere ilişkin detaylı açıklamalar anayasa mahkemesinin aydın yavuz ve diğerleri b no kararında yer almaktadır başvurucu kocaeli emniyet müdürlüğünde emniyet amiri olarak görev yapmakta iken tarihinde kocaeli valiliğince açığa alınmıştır başvurucu temmuz tarihli darbe teşebbüsü sonrasında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarını işlediği şüphesiyle kocaeli cumhuriyet başsavcılığınca tarihinde gözaltına alınmıştır başvurucu tarihinde anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından tutuklanması talebiyle sorguya sevk edilmiştir yapılan sorgu neticesinde aynı gün kocaeli sulh ceza hâkimliğince başvurucunun isnat edilen suçlardan tutuklanmasına karar verilmiştir başvurucu tarihli ve mükerrer sayılı resmî gazetede yayımlanan sayılı olağanüstü hal kapsamında kamu personeline alınan tedbirlere dair kanun hükmünde kararname ile meslekten çıkarılmıştır kocaeli cumhuriyet başsavcılığı tarihinde silahlı terör örgütüne üye olma ile cebir ve şiddet kullanarak anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından haklarında soruşturma yürütülen başvurucu dâhil bazı şüphelilerin mal varlığı hakkında elkoyma tedbiri uygulanmasını talep etmiştir talebi kabul eden kocaeli sulh ceza hâkimliğince tarihinde başvurucu ile diğer şüphelilerin taşınmazları hak ve alacakları ile vadeli ve vadesiz mevduat hesapları maaşlı çalışanların ise maaş hesaplarına son aldıkları maaşları kadar paranın aylık harcamalar için kullanılmak üzere o ay içerisinde çekilmesine izin verildikten sonra arta kalan tutar üzerine elkoyma tedbiri uygulanmasına karar verilmiştir kararda tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun maddesi ile tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan sayılı olağanüstü hal kapsamında alınması gereken tedbirler ile bazı kurum ve kuruluşlara dair düzenleme yapılması hakkında kanun hükmünde kararnamenin sayılı khk maddesinin numaralı fıkrasının ı bendi dayanak olarak gösterilmiştir hâkimlik ayrıca şüphelilerin maaş hesabının olmaması veya maaş ödemesinin sona ermiş olması hâlinde kendisi ve ailesinin yaşamsal ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için varsa bir veya birden fazla banka hesabından aylık toplam tutarı tlyi aşmamak kaydıyla ödeme yapılmasına izin vermiştir kararın gerekçesinde terörle mücadelenin etkin bir biçimde sürdürülebilmesi için bazı ivedi tedbirlerin alınmasının zorunluluğuna işaret edilmiştir bu bağlamda fethullahçı terör devlet yapılanmasının yurt içinde ve yurt dışında finans kaynağı ve büyük bir mali güce sahip olduğu belirtilerek bu mal varlığıyla başvuru numarası karar tarihi terör örgütünün finanse edildiği vurgulanmıştır kararda taşınmaz ve ulaşım araçları yönünden elkoyma tedbirinin uygulanması için tarihli ve sayılı resmî gazetede yayımlanan sayılı olağanüstü hal kapsamında bazı kurum ve kuruluşlara düzenleme yapılması hakkında kanun hükmünde kararnamenin sayılı khk maddesine göre kuvvetli suç şüphesinin aranmadığı diğer mal varlığı unsurları yönünden ise şüpheliler tarafından atılı suçun işlendiğine ve suçtan elde edilmiş olduklarına dair kuvvetli suç şüphesinin mevcut olduğunu gösterir bazı somut delillere rastlanmış olduğu belirtilmiştir hâkimliğe göre örgütün daha çözülemeyen karmaşık yapısı organizasyon beceri ve yapısı dikkate alındığında uygulanan tedbir ölçülülük ilkesine de aykırı değildir başvurucu tarihinde karara itiraz etmiş aynı hâkimlik tarihinde aynı gerekçelerle itirazı reddetmiştir bu karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b başvuru tarihinden sonra yaşanan gelişmeler kocaeli cumhuriyet başsavcılığının tarihli iddianamesiyle başvurucunun silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tarihli ve sayılı türk ceza kanununun maddesinin numaralı fıkrası ile tarihli ve sayılı terörle mücadele kanununun maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmıştır başvurucunun kullanmak suretiyle örgütün gizli kriptolu iletişim ağına dâhil olduğu ve bu örgütle üyeliği mensubiyeti veya iltisakı yahut irtibatı olduğu gerekçesiyle meslekten çıkarıldığı belirtilmiştir başvurucunun evinde yapılan aramada ise herhangi bir suç unsuruna rastlanılmadığı bununla birlikte elde edilen dijital materyallerin kolluk görevlilerince incelenmekte olduğu açıklanmıştır bu açıklamalar çerçevesinde şüphelinin kuruluş amaçlarını faaliyet ve eylemlerini benimseyerek gönüllü olarak örgüt hiyerarşisine dahil olmayı tercih ettiği ve bu şekilde örgütle bağ kurarak sürekli çeşitli ve yoğun faaliyette bulunduğu belirtilmiştir dosyanın tevzi edildiği kocaeli ağır ceza mahkemesince mahkeme kabul edilerek kovuşturmaya başlanmıştır mahkeme tarihinde başvurucunun üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği gerekçesiyle sayılı kanunun maddesinin numaralı fıkrası uyarınca yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası uyarınca cezasının takdiren oranında artırılmasına sayılı kanunun maddesine göre başvurucunun sabıkasız oluşu ve duruşmadaki iyi hâli nedeniyle cezasında oranında indirim yapılmasına ve sonuç olarak yıl ay hapis cezası ile mahkûmiyetine karar vermiştir mahkeme yurt dışına çıkış yasağı koymuş ve başvurucunun atılı suçtan serbest bırakılmasına karar vermiştir kararın gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir sanığın silahlı terör örgütü üyesi ve yöneticilerinin kendi aralarındaki gizli yazışmaları yapmak adına kullandıkları isimli programı numaralı hat üzerinden tespit tarihi olmak üzere nolu cihazlar ile kullandığı dosyada mevcut cbs sorgu sonucunda belirtildiği ankara sulh ceza başvuru numarası karar tarihi hakimliğinin sayılı kararına istinaden ankara cbs anayasal düzene karşı işlenen suçlar soruşturma bürosunca emniyet müdürlüğüne gönderilen internet bağlantı iletişim sorgu sonuçları kapsamında kocaeli emniyet müdürlüğünün havale tarihli dosyamıza giren sayılı yazısı ekinde cd içinde gönderilen veriler incelendiğinde sanığın ile tarihleri arasında kez olan ve ip nolu karşı ip numarasına bağlantı gerçekleştirdiği serveri ile irtibat kuran telefonların numaralarının sanıktan ele geçen ile uyumluluk gösterdiği böylece sanığa ait telefon ile serverine bağlantı yaptığının sabit olduğu sanığın silahlı terör örgütü üyesi ve yöneticilerinin kendi aralarındaki gizli yazışmaları yapmak adına kullandıkları isimli programı kullandığı değerlendirilmiş ve sanığın aksi yöndeki savunmalarının suçtan kurtulmaya yönelik beyanlar olduğu bu yöndeki savunmalarına itibar edilmemiştir kriptolu haberleşme proğramı olan uygulamasının münhasıran mensuplarınca kullanıldığı da göz önüne alındığında sanığın silahlı terör örgütünün hiyerarşik yapısına dahil olduğu ve sözü edilen terör örgütü ile arasında organik bağ bulunduğu anlaşılmakla sanığın üzerine atılı bulunan suçu işlediğinin sabit olduğu ve cezalandırılması gerektiğine dair kabul ve kanaat oluşmuş iddianamede her ne kadar sanığın yurt dışına çıkışı kapatılan dernek ve dersane ile ilgili irtibatını belirtir anlatımlara yer verilmişse de bu hususlar hükme esas alınmamış sonuç olarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur başvurucu karara karşı istinaf talebinde bulunmuş olup istinaf incelemesi hâlen devam etmektedir mahkemenin tarihli yazısından başvurucunun mal varlığı yönünden uygulanan tedbirin devam ettiği anlaşılmıştır iv hukuk a ulusal hukuk sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir bu kısmın dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi on yıldan yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır birinci fıkrada tanımlanan örgüte üye olanlara beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir sayılı kanunun maddesi şöyledir ve üncü maddelerde yazılı suçları işleyenler hakkında ilgili kanunlara göre tayin edilecek hapis cezaları veya adlî para cezaları yarı oranında artırılarak hükmolunur bu suretle tayin olunacak cezalarda gerek o fiil için gerek her nevi ceza için muayyen olan cezanın yukarı sınırı aşılabilir ancak müebbet hapis cezası yerine ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükmolunur suçun örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmiş olması dolayısıyla ilgili maddesinde cezasının artırılması öngörülmüşse sadece bu madde hükmüne göre cezada artırım yapılır ancak yapılacak artırım cezanın üçte ikisinden az olamaz başvuru numarası karar tarihi sayılı maddesinin ilgili kısmı şöyledir soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde şüpheli veya sanığa ait a taşınmazlara b kara deniz veya hava ulaşım araçlarına c banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesaba d gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacaklara e kıymetli evraka f ortağı bulunduğu şirketteki ortaklık paylarına g kiralık kasa mevcutlarına h diğer malvarlığı değerlerine somut olarak belirlenen bu taşınmaz hak alacak ve diğer malvarlığı değerlerinin şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde bulunması halinde dahi elkoyma işlemi yapılabilir ek cümle md bu madde kapsamında elkoyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre bankacılık düzenleme ve denetleme kurumu sermaye piyasası kurulu mali suçları araştırma kurulu hazine müsteşarlığı ve kamu gözetimi muhasebe ve denetim standartları kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır bu rapor en geç üç ay içinde hazırlanır özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre talep üzerine iki ay daha uzatılabilir birinci fıkra hükmü a türk ceza kanununda tanımlanan değişik md anayasal düzene ve bu düzenin karşı suçlar madde taşınmaza kararı tapu kütüğüne şerh verilmek suretiyle icra edilir kara deniz ve hava ulaşım araçları hakkında verilen elkoyma kararı bu araçların kayıtlı bulunduğu sicile şerh verilmek suretiyle icra olunur banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesaba kararı teknik iletişim araçlarıyla ilgili banka veya malî kuruma derhâl bildirilerek icra olunur söz konusu karar ilgili banka veya malî kuruma ayrıca tebliğ edilir elkoyma kararı alındıktan sonra hesaplar üzerinde yapılan bu kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir başvuru numarası karar tarihi hak ve alacaklara elkoyma kararı ilgili gerçek veya tüzel kişiye teknik iletişim araçlarıyla derhâl bildirilerek icra olunur söz konusu karar ilgili gerçek veya tüzel kişiye ayrıca tebliğ edilir sayılı kanunun maddesi şöyledir hâkim kararları ile kanunun gösterdiği hâllerde mahkeme kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir hâkim veya mahkeme kararına karşı itiraz kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde inci maddeye göre ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren yedi gün içinde kararı veren verilecek bir dilekçe veya tutanağa geçirilmek koşulu ile zabıt kâtibine beyanda bulunmak suretiyle yapılır tutanakla tespit edilen beyanı ve imzayı mahkeme başkanı veya hâkim onaylar üncü madde hükmü saklıdır kararına itiraz edilen hâkim veya mahkeme itirazı yerinde görürse kararını düzeltir yerinde görmezse en çok üç gün içinde itirazı incelemeye yetkili olan gönderir incelemeye yetkili merciler aşağıda gösterilmiştir a değişik md sulh ceza hâkimliği kararlarına yapılan itirazların incelenmesi o yerde birden fazla sulh ceza hâkimliğinin bulunması hâlinde numara olarak kendisini izleyen hâkimliğe son numaralı hâkimlik için bir numaralı hâkimliğe ağır ceza mahkemesinin bulunmadığı yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerlerde tek sulh ceza hâkimliği varsa en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine aittir sayılı khknın maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısımları şöyledir tarihli ve sayılı türk ceza kanununun kitap dördüncü kısım dördüncü beşinci altıncı ve yedinci bölümünde tanımlanan suçlar tarihli ve sayılı terörle mücadele kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar bakımından olağanüstü halin devamı süresince ı sayılı kanunun inci maddesi uyarınca yapılacak elkoymaya maddenin birinci fıkrasında belirtilen rapor alınmadan sulh ceza hâkimliğince karar verilebilir gecikmesinde sakınca bulunan hallerde cumhuriyet savcısı da elkoymaya karar verebilir hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi beş gün içinde görevli hâkimin onayına sunulur hâkim kararını elkoymadan itibaren on gün içinde açıklar aksi halde elkoyma kendiliğinden kalkar başvuru numarası karar tarihi sayılı khknın maddesiyle sayılı kanuna maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddesi şöyledir türk ceza kanununun kitap dördüncü kısım dördüncü beşinci altıncı ve yedinci bölümünde tanımlanan suçlar ve bu kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle gerçek veya tüzel kişiler ile kamu kurum ve kuruluşlarının uğradığı zararların tazmini amacıyla soruşturma aşamasında cumhuriyet savcısının talebi üzerine sulh ceza hâkimi kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından şüpheli veya sanıklara ait taşınmazların veya kara deniz ya da hava ulaşım araçlarının devir ve temlikini veya bunlarla ilgili hak tesisini önlemek ya da tasarruf yetkisini kısıtlamak için şerh düşülmesine karar verilebilir taşınmazlarla ilgili karar tapu kütüğüne kara deniz ve hava ulaşım araçlarıyla ilgili karar ise bu araçların kayıtlı bulunduğu sicile şerh verilmek suretiyle icra olunur kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleşmesi halinde veya şerhin konulduğu tarihten itibaren bir yıl içinde şerhin devamı yönünde hukuk mahkemesinden verilmiş ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir kararı ibraz edilmediği takdirde şerh kendiliğinden terkin edilir b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün mülkiyetin korunması kenar başlıklı maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez avrupa hakları mahkemesi suç isnadına bağlı olarak yapılan elkoyma işlemlerini sözleşmeye ek nolu protokolün maddesi kapsamında değerlendirmektedir göre kamu makamlarınca kişilerin mülküne el konulması mülkiyet hakkına müdahale teşkil etmektedir bu suretle yapılan müdahalenin mülkiyetin kullanılmasının kontrolüne ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelenmesi gerektiği görüşündedir b no krallık kk b no kk b no ltd ve b no buna göre elkoyma işlemiyle başvurucu mülkünden tamamıyla yoksun bırakılmamakta başvurucunun mülkünden yararlanması veya tasarrufta bulunması geçici olarak sınırlandırılmaktadır ayrıca elkoyma işleminin kimi durumlarda muhtemel bir müsadere kararının uygulanmasını güvence altına almaya yönelik olarak geçici bir tedbir şeklinde uygulandığına da dikkat çekmektedir b no elkoyma yoluyla yapılan müdahalenin öncelikle iç hukukta yeterli bir temelinin olması ve kamu yararına dayalı meşru bir amacı içermesi gerektiğini kabul etmektedir ali b no nitekim viktor b no kararında iç hukukta bu konuda bir düzenleme bulunmadığı hâlde el konulan aracın nihai karar beklenmeden satılması suretiyle başvuru numarası karar tarihi mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin sözleşmeye ek nolu protokolün maddesi anlamında hukuka dayalı olma gerekliliğini karşılamadığı sonucuna varılmıştır viktor bununla birlikte elkoyma yönünden kamu makamlarının geniş bir takdir yetkisi olduğunu kabul etmektedir b no ayrıca muhtemel bir müsadere için elkoyma tedbirinin uygulanmasının kamu yararına dayalı olup meşru bir amacı da içerdiğini sıklıkla içtihatlarında belirtmektedir b no east west alliance b no göre mülkün kamu yararına kullanılmasının kontrolü kapsamında mülke el konulması hususunda devletlerin geniş bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin tanınması kişilerin mülkünden geçici süreyle de olsa yoksun bırakılması gibi ağır bir sonuca da yol açmaktadır bu nedenle başvurucunun mülkiyet hakkına elkoyma suretiyle yapılan müdahalenin keyfî veya öngörülemez olmaması için usule ilişkin bazı güvenceler öngörülmelidir özellikle elkoyma ve müsadere yoluyla yapılan müdahaleler yönünden verdiği kararlarında keyfî müdahalelerden korunmak amacıyla mülkiyet hakkına müdahale teşkil eden bu önlemlerin kanun dışı veya keyfî ya da makul olmayan şekilde uygulandığına ilişkin savunma ve itirazlarını sorumlu makamlar önünde etkin bir biçimde ortaya koyabilme olanağının kişilere tanınması güvencesinin sağlanması gerektiğini belirtmektedir bu değerlendirme ise uygulanan sürecin bütününe bakılarak yapılmalıdır krallık b no b no elkoyma ile ilgili kararlar için bkz v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu tarihinde kızıltepe belediye başkanlığı aleyhine kızıltepe asliye hukuk mahkemesinde mahkemesi sıfatıyla açtığı davada kanundan ve toplu iş sözleşmelerinden doğan alacaklarının ödenmesini talep etmiştir yargılama kızıltepe asliye hukuk mahkemesinin mahkemesi sıfatıyla sayılı dava dosyasında halen devam etmektedir b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesi ile maddesinin numaralı fıkrası tarih ve sayılı mahkemeleri maddesinin birinci fıkrası ile maddesinin birinci fıkrası ve maddesi iv


formu ve eklerinde ifade ekliyle olaylar karar tarihi maliki konu revizyon uygulama imar kamu hizmeti bu istemiyle belediyeye fakat bu yoldan bir elde bunun imar kamu hizmeti aynlan bedelinin istemiyle belediye aleyhine tam derece mahkemelerince karar verilmesine yer kararda tarihli ve proje desteklenmesi ile kanun ve kanun dair kanunla tarihli ve kanununa bu uygulama imar umumi hizmetlere ve resmi kurumlara aynlan be kanuna eklenen madde bu maddenin tarihten itibaren ve bu maddenin tarihten ancak karara veya karan davalara da bu madde nihai bireysel iv ilgili hukuk konu ile ilgili hukuk bkz huseyin ona b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan imar kamu hizmeti tekil bu sebebiyle gibi ihlaline yol ifade bunun dava yasal geriye nedeniyle adil ilkesi ve hak arama ihlal de ileri b hakla maddesi herkes ve miras sahiptir bu haklar ancak kamu kanunla toplum olamaz karar tarihi anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no adil ilkesi ve hak arama ihlal ileri ancak somut olayda ilkesinin ihlaline yol muamelenin diger taraftan imar kamu hizmeti alam olarak sebebiyle maliki gibi ve ondan tasarruf ihlali kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir nedeni de ihlal kabul edilebilir karar verilmesi gerekir esas anayasa mahkemesi aym konu ile ilgili daha ve uygulanacak ilkeleri ortaya ona imar konu edilen tapuda maddesi tekil ona bu uygulama imar kamu hizmeti alam olarak tekil kabul konusu sebebiyle yararlanmaya genel kural incelenmesi ona anayasa mahkemesi tarihli ve imar kanunu ile kanuna eklenen maddeye olan kanunilik aynca kamu hizmetine tahsis edilmesine kamu bir ona bununla birlikte anayasa mahkemesinin tarihli ve karan ile amlan madde iptal bu uygulama imar itibaren be fazla sure imar kamu hizmetine aynlan ve herhangi bir tazminat da olarak am bir kanaatine bu sebeple ile kamunun yaran gereken adil dengenin aleyhine ve kabul ona somut da ait uygulama imar kamu hizmeti be akm bir beri ve kendisine herhangi bir tazminat da dikkate bu ilkelerden gerektirir bir durumun konusu sonucuna karar tarihi maddesinde alman ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no ihlal sonucuna ihlalin ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkeler buna bireysel bir temel hak ve ihlal karar takdirde ihlalin ve ortadan edilebilmesi temel kural eski hale getirmenin yani ihlalden duruma bunun ise devam eden ihlalin ihlale konu veya ve yol ortadan varsa ihlalin sebep maddi ve manevi giderilmesi aynca bu uygun diger tedbirlerin gerekmektedir mehmet dogan anayasa mahkemesi ihlalin ve idarenin veya yasama yerine tesis edemez anayasa mahkemesi ihlalin ve gerekli tesis edilmesi karan ilgili mercilere mehmet dogan ihlalin ve ortadan gerekenlere ihlalin belirlenmesi gerekir buna ihlal idari eylem ve veya yasama kaynaklanabilir ihlalin belirlenmesi uygun giderim yolunun belirlenebilmesi mehmet dogan ihlalin mahkeme durumlarda kanunun maddesinin ile maddesinin a bendi kural olarak ihlali ve ortadan yeniden bir ilgili mahkemeye mehmet dogan karar tarihi buna anayasa mahkemesince ihlalin tespit hallerde yenilenmesinin hususundaki takdir derece mahkemelerine ihlalin tespit eden anayasa mahkemesine derece mahkemeleri ise anayasa mahkemesinin ihlal ihlalin gidermek gereken yapmakla mehmet dogan bu derece mahkemesinin gereken ey bir temel hak veya ihlal veya idari makamlar bir temel hak veya olarak ihlali tespit edilen derece mahkemesi sonraki ise anayasa mahkemesi tespit edilen ihlalin gidermek gereken yapmak mehmet maddi ve manevi tazminat talebinde somut olayda ait imar kamu hizmeti tazminat derece mahkemeleri dava sonra giren kanun maddesini dava karar verilmesine yer karar olarak temeli olan imar kamu hizmetine idari bir idari bir nedeniyle ihlal bu durumda ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlal sonucuna uygun olarak tazminata ibarettir tazminat belirlenmesi hususu ise bu konuda derece mahkemelerinin takdirindedir bu sebeple bir yeniden ilk derece mahkemesine karar verilmesi gerekir yeniden yetkili karar verilmesinin ihlal sonucu yeterli bir giderim tazminat taleplerinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a ihlal kabul edilebilir b maddesinde alman ihlal karar tarihi c bir ihlalinin ortadan yeniden istanbul idare mahkemesine d tazminat taleplerinin reddine e tl ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye burhan ustun serdar hicabi dursun dye dye hasan tahsin yusuf sevki hakyemez


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir banka nezdinde yılları arası dönem için yapılan vergi incelemesi sonucunda düzenlenen tarihli ve sayılı vergi tekniği raporunda özetle munzam sandık vakfının tarihli ve sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici maddesine göre kurulmadığı bankaya ait geçici maddeye göre kurulan başka bir sandığın bulunduğu dolayısıyla munzam sandığın bu sandığın sağladığı haklara ek haklar sağladığı ve bu sebeple özel sigorta fonksiyonu gördüğü munzam sandığın ana finansman kaynağının çalışanlardan ve bankadan sağlanan katkı payları olduğu dolayısıyla vakıf tarafından çalışanlara sağlanan menfaatlerin bir kısmının banka tarafından finanse edildiği bu yönüyle banka katkı payının işçilere sağlanan menfaatlere ilişkin işveren payı olarak algılanması gerektiği banka katkı payının hesabında çalışanların emekliliğe esas maaş ve ikramiye paylarının dikkate alındığı ve bundaki amacın her bir çalışanın elde edeceği menfaatin net tutarını belirlemek olduğu banka katkı payı ödemelerinden esas yararlananın çalışanlar olduğu munzam sandığın sadece buna aracılık ettiği gerekçeleriyle bankanın muhtelif şubeleri tarafından yapılan ödemelerin ücret mahiyetinde olduğu ve bu ödemelerin tarihli ve sayılı gelir vergisi kanununun maddesinde yazılı şartları taşımaması nedeniyle ücret matrahından indirilemeyeceği sonucuna varılmış bu ödemeler üzerinden gelir vergisi kesilerek beyan edilip ödenmediği gerekçesiyle cezalı gelir vergisi tarhiyatları ve bu katılım payları ödemelere ilişkin belgelerde gösterilmediğinden damga vergisi matrahının eksik hesaplandığı gerekçesiyle de cezalı damga vergisi tarhiyatları yapılmış ve bankanın muhtelif şubelerine tebliğ edilmiştir banka tarafından muhtelif şubeleri adına bu tarhiyatlara karşı vakfa ödenen katkı paylarının ücret sayılamayacağı iddiasıyla vergi mahkemelerinde çok sayıda dava açılmıştır bu davaların çoğu reddedilmiş bazı davalar vergi mahkemelerince kabul edilse de bu kararların bir kısmı üst derece mahkemeleri olan bölge idare mahkemelerince bozularak esastan reddedilmiştir bir kısmı da üst derece mahkemesi olan danıştay üçüncü ve dördüncü dairelerince yılının değişik tarihlerinde verilen kararlarda esastan reddedilmeleri gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olup hâlen derdesttir derece aşamasında davaları kabul eden vergi mahkemelerinin kararları ile emsal niteliğindeki danıştay dördüncü dairesinin tarihli ve sayılı ile verilen kararına katılmayan üyelerin karşıoy yazılarında özetle katkı payı ödemesinin kaynağının vakıf senedi olduğu vakfın fonksiyonunun çeşitli sosyal güvenlik yardımlarının sağlanması olduğu koşulların gerçekleşmesi halinde çalışanlara sağlanan faydanın ücret olarak değerlendirilemeyeceği katkı payının hesaplanmasında işçi ücretlerinin baz alınmasının bir sigorta primi hesaplama tekniği olup bu şekilde hesaplama yapılmasının katkı payının ücret olarak değerlendirilmesi sonucunu doğurmayacağı çalışanlara vakıfça menfaat sağlanmasının tek başına ödemenin ücret olduğunun kabulünü gerektirmeyeceği sağlanan menfaat üzerinde hukuki ve fiili tasarrufun ne zaman gerçekleştiğinin tespit edilmesi gerektiği oysa menfaatin hangi çalışana ne zaman sağlandığının belli olmadığı ödemenin yapıldığı tarih itibariyle çalışanın hukuki ve fiili tasarrufunun bulunmadığı dolayısıyla banka başvuru numarası karar tarihi çalışanlarına doğrudan bir menfaat sağlanmadığı menfaatin banka ile çalışan arasındaki iş aktine göre değil vakıf ile yararlanan arasındaki hukuki bağa göre sağlandığı hangi çalışana hangi tutarda menfaat sağlandığı tespit edilemeyeceğinden menfaatin parayla temsil edilme kabiliyetinin bulunmadığı vakfın sağladığı menfaatlerden sadece ücretli olarak çalışanlar değil bankanın vakıflarında çalışanlar ve görevinden ayrılanların da yararlandığı bankanın katkı payını önce bordroya ekleyip vergi kesmesi sonra da vakfa ödemesi hususunda yasal bir zorunluluk bulunmadığı kıyas veya genişletici yorum yoluyla vergi konusunun genişletemeyeceği aksinin kabulü halinin vergiyi doğuran olayın mahiyetine ve verginin kanuniliği ilkesine aykırı olduğu gerekçeleriyle davaların kabul edildiği ve aynı gerekçelerle danıştay incelemesinde bazı üyelerin çoğunluk görüşüne katılmadıkları görülmektedir gerek davaların reddine ilişkin vergi mahkemeleri ile bölge idare mahkemeleri kararlarında gerekse emsal niteliğindeki ve kabul yönündeki ilk derece mahkemesi kararlarının bozulmasına ilişkin danıştay dördüncü dairesinin tarihli ve sayılı kararı ile danıştay üçüncü dairesinin tarihli ve sayılı kararında özetle kanunun vergiyi doğuran olay olarak nitelendirdiği hukuki durumun özel hukuk işlemi veya tasarrufuyla değiştirilemeyeceği banka tarafından vakfa aktarılan paraların vakıfta kalmayıp çalışanlara menfaat olarak yansıtıldığı vakfın bu işlemde aracılık ettiği vakıf tarafından sunulan menfaatlerin bir kısmının banka tarafından finanse edildiği banka katılım payının çalışanların maaş ve ikramiyelerinin belli bir oranı olarak hesaplanması suretiyle her çalışanın elde edeceği menfaatin net tutarının belirlendiği kayıtların personel bazında tutulduğu ve sağlanan maddi menfaatin bu kişilere münhasır kılındığı menfaat anlık olarak sunulmasa bile banka tarafından yapılan ödemelerin kişi bazında izlendiği ve sonuçta koşullar gerçekleştiğinde kişiye ödeme yapıldığı dolayısıyla ödeme ile kişisel bazda menfaat sağlandığı bankanın vakfa ödenen işçi paylarından stopaj yoluyla vergi kestiği bu nedenle tasarruf hakkının bulunduğu iç ilişkide bankanın sorumluluğunun çalışana karşı değil de vakfa karşı olmasının sonucu değiştirmeyeceği başvuranlar tarafından aksi yönde danıştay kararları bulunduğu iddiasına ilişkin olarak aksi yönde danıştay kararları bulunsa da içtihadı birleştirme kararları dışındaki kararların olaya özgü ve tarafları bağlayıcı olduğu aksi yönde maliye bakanlığı muktezaları bulunduğu iddiasına ilişkin olarak ise maliye bakanlığı muktezalarının mahkemeler açısından bağlayıcılığının bulunmadığı bankanın sosyal güvenlik sistemindeki emeklilik sonrası düzenlemeler dikkate alındığında yapılan stopajın mükerrer vergilemeye sebep olacağı iddiasına ilişkin olarak farklı dönemlerde farklı vergileme uygulamaları nedeniyle mükerrer vergilemeden söz edilemeyeceği gerekçeleriyle davaların reddedildiği vergi mahkemelerinin davaların kabulü yönündeki kararlarının bozulduğu ve danıştayın bu husustaki içtihadının yılında verdiği kararlara dayandığı görülmektedir ekli tablonun a sütununda numaralarına yer verilen bireysel başvurular başvurucular tarafından aynı tablonun e sütununda belirtilen mahkemelerde açılan davalara ilişkindir tablonun g sütununda başvuru konusu davaların esas numaralarına yer verilmiş olup söz konusu davaların bir kısmı ilk derece yargılamaları aşamasında reddedilmiştir diğer bir kısmı ilk derece yargılaması aşamasında kabul edilmiş ise de davalı vergi dairesi başkanlıklarınca yapılan itirazlar üzerine üst derece mahkemelerince itirazların kabul edilmesiyle bozulmuş ve sonuç olarak söz konusu davaların tümü reddedilmiştir davaların reddedildiğine ilişkin nihai kararlar söz konusu tablonun b sütununda belirtilen tarihlerde tebliğ edilmiştir başvurucular aynı tablonun c sütununda yer verilen tarihlerde bireysel başvuruda bulunmuşlardır b hukuk başvuru numarası karar tarihi anayasanın maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur değiştirilir veya kaldırılır tarihli ve sayılı vergi usul kanununun maddesinin b fıkrasının birinci cümlesi şöyledir b vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır sayılı kanunun maddesi şöyledir gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tâbidir gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır sayılı kanunun maddesi şöyledir ücret işverene tabi belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir ücretin ödenek tazminat kasa tazminatı mali sorumluluk tazminatı tahsisat zam avans aidat huzur hakkı prim ikramiye gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez bu kanunun uygulanmasında aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır üncü maddenin numaralı bendine göre istisna dışında kalan emeklilik maluliyet dul ve yetim aylıkları evvelce yapılmış veya gelecekte yapılacak hizmetler karşılığında verilen para ve ayınlarla sağlanan diğer menfaatler türkiye büyük millet meclisi genel meclisi ve belediye meclisi üyeleri ile özel kanunlarına veya idari kararlara göre kurulan daimi veya geçici bütün komisyonların üyelerine ve yukarıda sayılanlara benzeyen diğer kimselere bu sıfatları ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler değişik md bilirkişilere resmi arabuluculara eksperlere spor hakemlerine ve her türlü yarışma jürisi üyelerine ödenen veya sağlanan para ayın ve menfaatler sporculara transfer ücreti veya sair adlarla yapılan ödemeler ve sağlanan menfaatler sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendi şöyledir ücretin gerçek safi değeri iş veren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktardır başvuru numarası karar tarihi değişik md kanunla kurulan emekli sandıkları ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklara ödenen aidat ve primler sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendi şöyledir değişik md kamu idare ve müesseseleri iktisadi kamu müesseseleri sair kurumlar ticaret şirketleri iş ortaklıkları dernekler vakıflar dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri kooperatifler yatırım fonu yönetenler gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı zirai kazançlarını bilanço veya işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri avans olarak ödenenler dahil nakden veya yaptıkları sırada istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar hizmet erbabına ödenen ücretler ile inci maddede yazılı olup ücret sayılan istisnadan faydalananlar hariç ve üncü maddelere göre vergi tevkifatı yapılır sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir birinci fıkra md vergi tevkifatı üncü madde kapsamına giren veya yapılan ödemelere uygulanır bu maddede geçen ödeme deyimi vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri ertesi ayın günü akşamına kadar ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendinin tarihli ve sayılı kanunla değişmeden önceki şekli şöyledir aşağıda yazılı ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir kanunla kurulan veya tüzel kişiliği haiz bulunan emekli sandıkları ile yıl süre ile prim veya aidat ödenmiş olmak kaydıyla türkiyede kain ve merkezi türkiyede bulunan sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından ödenen emekli maluliyet dul ve yetim aylıkları tüzel kişiliği haiz muhtelif emekli sandıkları ile sigorta şirketleri ve yardım sandıkları tarafından ödenen aylıklar toplamı en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur genel katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar dahil sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrasının giriş kısmı ve bendinin sayılı kanunla değişik ve uygulanmakta olan şekli şöyledir aşağıda yazılı ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir kanunla kurulan emekli sandıkları ile sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklar tarafından ödenen emekli malûliyet dul ve yetim aylıkları sayılı sosyal sigortalar kanununun geçici nci maddesinde belirtilen sandıklar başvuru numarası karar tarihi tarafından ödenen aylıkların toplamı en yüksek devlet memuruna ödenen en yüksek ödeme tutarından fazla ise aradaki fark ücret olarak vergiye tabi tutulur genel katma ve özel bütçelerden ödenen bu nevi aylıklar dahil tarihli ve sayılı damga vergisi kanununun maddesinin birinci ve ikinci fıkraları şöyledir bu kanuna ekli sayılı tabloda yazılı kağıtlar damga vergisine tabidir bu kanundaki kağıtlar terimi yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade eder sayılı kanunun maddesinin birinci fıkrası şöyledir damga vergisinin mükellefi kağıtları imza edenlerdir tarihli ve sayılı mülga türk ticaret kanununun maddesi şöyledir esas mukavelede şirketin müstahdem ve işçileri için yardım sandıkları vesair yardım teşkilatı kurulması ve idamesi akçe ayrılması derpiş olunabilir yardım maksadına tahsis olunan para ve diğer mallar şirket mallarından ayrılarak bunlarla medeni kanun hükümleri dairesinde bir tesis meydana getirilir tesis senedinde tesis mallarının şirkete karşı bir alacaktan ibaret olacağı tasrih olunabilir şirketten alınandan başka müstahdem veya işçilerden de aidat alınmışsa hizmet münasebetinin sonunda tesis şartlarına göre bu akçeden faydalanmadıkları takdirde müstahdem ve işçilere hiç değilse ödedikleri meblağlar ödeme tarihlerinden itibaren faiziyle birlikte geri verilir sayılı mülga kanunun geçici maddesi şöyledir bankalar sigorta ve reasürans şirketleri ticaret odaları sanayi odaları borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personelinin malûllük yaşlılık ve ölümlerinde yardım yapmak üzere bu kanunun yayımı tarihine kadar tesis veya dernek olarak kurulmuş bulunan sandıklar bu kanunun yayımı tarihinden itibaren en geç altı ay içinde a ilgili bulundukları banka sigorta şirketi reasürans şirketi ticaret odası sanayi odası borsa veya bunların birliklerinin bütün personelini b bu personelin iş meslek hastalıkları hastalık analık malûllük yaşlılık ve ölüm eşlerinin analık eş ve çocuklarının hastalık hallerinde en az bu kanunda belirtilen yardımları c sandıkların statülerine tabi personelin bu madde şümulüne giren banka sigorta şirketi reasürans şirketi ticaret odası sanayi odası borsa veya bunların birliklerinden birinden diğerine geçmesi halinde bu gibi personelin kendi sandıklarındaki müktesep haklarının da diğer ilgili sandığa veya aralarında kuracakları müşterek bir sandığa intikalini temin edecek birer tesis haline getirildiği ve bunu tevsik eden statülerini bu kanunun yayımı tarihinden en geç altı ay içinde çalışma bakanlığına verdikleri takdirde bu teşekküllerin ve sandıkların personeli işbu kanunun uygulanmasında sigortalı sayılmazlar şu kadar ki bu sandıkların statüleri ve statü değişiklikleri çalışma bakanlığınca onaylanmak suretiyle tekemmül eder mali durumları da çalışma maliye ve ticaret bakanlıklarınca müşterek kontrol ve murakabe edilir mali durumlarının kontrol ve murakabesi başvuru numarası karar tarihi sonunda alınmasına bu bakanlıklarca müştereken lüzum gösterilecek tedbirleri sandıklar ve ilgili bulundukları teşekküller yerine getirmekle yükümlüdür sözü edilen sandıkların mevzuatına tabi olarak geçen hizmetler ile emekli sandıkları kanunlarına veya malûllük yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak geçen hizmetler yazılı istek halinde tarihli sayılı kanunun aylık bağlanmasına ilişkin esasları dairesinde birleştirilerek tahsis yapılır ek fıkra md birinci fıkranın b bendinin uygulanmasında yardımların sağlanması ve bağlanması yönünden alt sınırın belirlenmesinde muadil miktar karşılaştırması esas alınır ancak gelir ve aylıkların artırılmasında sayılı kanuna göre bağlanan gelir ve aylıkların artırımına ilişkin hükümler devir tarihine kadar uygulanmaz sayılı kanunun geçici nci maddesinin fıkrasında yer alan sınırlama dâhilinde sandıkların kuruluş senetlerinde yer alan hükümler ve sandıkların uygulamaları saklıdır bu hüküm yürürlüğe girdiği tarihten önceki artışlarda ve görülmekte olan davalar hakkında da uygulanır tarihli ve sayılı bankacılık kanununun maddesi şöyledir bankalarca münhasıran çalışanlarına ait olmak üzere sağlık ve sosyal yardım emeklilik ihtiyat ve tasarruf sağlama amaçlarıyla kurulan sandık ve vakıflara açıklarının kapatılması için kaynak aktarılamaz tarihli resmî yayımlanarak bu tarih itibarıyla yürürlüğe giren seri nolu gelir vergisi genel emekli sandığı ve sosyal sigorta kurumlarına ödenen borçlanma aidat ve primleri başlıklı kısmının birinci paragrafı şöyledir belli şartları taşıyan kimselerin sosyal güvenliklerini sağlamak kanunla kurulan ve tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları ve sosyal sigorta kurumlarına ödenen paralara aidat ve prim denilmekte ve bunlar sayılı gelir vergisi kanununun üncü maddesindeki şartlarla ücretin gerçek safî tutarının hesabında gider olarak indirilmektedir iv