a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu itfaiye memuru olarak görev yapmakta iken tarihinde meydana gelen bir yangına müdahale sırasında yaralanmıştır başvurucu olaydan sonra tedavi altına alınmış tarihinde ankara numune eğitim ve araştırma hastanesine yatışı yapılmış ve tarihinde hastaneden taburcu edilmiştir anılan hastanenin taburcu yazısında şu ifadeler yer almaktadır tarihinde el önkol ve kollarda yüzde toplam oranında derece alev yanığı nedeni ile servise yatırılan hastanın pansumanları yapılarak takip ve tedavisi yapılmıştır ek sorunu olmayan hasta tarihinde salah ve önerilerle taburcu edilmiştir başvurucu taburcu olduktan sonra çeşitli tarihlerde istirahat raporları almıştır yanık sekeli nedeniyle tarihinde özel bir hastanenin plastik cerrahi servisine sevki yapılan başvurucu bahsedilen hastanede ameliyat edilmiş ve tarihinden itibaren on gün uygun görülmüştür başvurucu vücut bütünlüğünde meydana gelen zararı ve iş gücü kaybını tespit ettirmek için gaziantep şehitkamil devlet hastanesine başvurmuş anılan hastanece başvurucunun fonksiyon kaybının olduğuna ilişkin tarihli kesin sağlık raporu düzenlenmiştir başvurucu anılan raporu ibraz ederek tarihinde çalışmakta olduğu kamu idaresine başvurmuş ve zararının tazminini talep etmiştir kamu idaresi tarafından başvurucunun talebine olumsuz cevap verilmesi üzerine başvurucu gaziantep mahkemesinde tl manevi tazminatın ödenmesi istemiyle dava açmıştır gaziantep mahkemesi tarihli ve sayılı kararıyla davayı süre aşımı yönünden reddetmiştir karar gerekçesi şöyledir dosyasının incelenmesinden gaziantep büyükşehir belediye başkanlığı müdürlüğünde memur olarak görev yapan davacının tarihinde gaziantep sanayi sitesinde meydana gelen yangına müdahale sırasında yaralandığı olay ile ilgili tarihinde şehitkamil devlet hastanesine başvuruda bulunması üzerine aynı tarihte fonksiyon kaybı olduğuna dair kesin sağlık raporu verildiği alınan rapor doğrultusunda meydana gelen zararın giderilmesi istemiyle tarihinde davalı idareye başvurulduğu söz konusu başvurunun reddi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır olayda sayılı yargılama usulü maddesi uyarınca dava konusu tazminat talebinin dayanağı olan olayın meydana geldiği tarihinden itibaren beş yıl içerisinde söz konusu olay ile ilgili uğranıldığı ileri sürülen zararın giderilmesi istemiyle davalı idareye başvurulması gerekirken bu süre geçirildikten sonra tarihinde davalı idareye yapılan başvuru dava açma süresini canlandırmayacağından olay tarihinden beş yıl süre geçtikten sonra idareye yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davanın süreaşımı nedeniyle esastan incelenmesine olanak bulunmamaktadır başvurucu tarafından temyiz edilen karar danıştay sekizinci dairesinin tarihli ve sayılı kararıyla onanmış karar düzeltme talebi de aynı dairenin tarihli ve sayılı kararı ile reddedilmiştir başvuru numarası karar tarihi karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarafından tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur b hukuk maddesinin son fıkrası şöyledir kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür tarihli ve sayılı yargılama usulü maddesi şöyledir eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların idari dava açmadan önce bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka öğrendikleri tarihten itibaren bir yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gereklidir bu isteklerin kısmen veya tamamen reddi halinde bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabilir görevli olmayan adli ve askeri yargı mercilerine açılan tam yargı davasının görev yönünden reddi halinde sonradan idari yargı mercilerine açılacak davalarda birinci fıkrada öngörülen idareye başvurma şartı aranmaz iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu banka hesabından ey isimli şahsın hesabına tarihleri arasında farklı zamanlarda toplam tl havale etmiştir başvurucu parayı borç olarak gönderdiğini ve kendisine geri ödenmediğini belirterek karşı antalya müdürlüğünün sayılı dosyasında ilamsız takip başlatmıştır üzerine takip durmuş başvurucu itirazın iptali için antalya asliye hukuk mahkemesinde mahkeme dava açmıştır başvuru numarası karar tarihi mahkeme tarihli kararla banka dekontlarına dayalı olarak başlatılan icra takibinde davalı tarafça havaleye konu olan paranın alacağa mahsuben gönderildiği hususunda herhangi bir delil sunulmadığını belirterek davayı kabul etmiştir temyiz üzerine yargıtay hukuk dairesi tarihli kararında davacının parayı ödünç olarak gönderdiğini ileri sürdüğünü davalının ise paranın alacağına karşılık gönderildiğini savunarak gerekçeli ikrarda bulunduğunu davada ispat külfetinin davacıda olması gerektiğini iddianın yasal delillerle kanıtlanamadığını davacının davalıya yemin teklif etme hakkı olduğu hatırlatılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur bozma ilamına uyan mahkeme başvurucuya yemin teklif etme hakkını hatırlatmış başvurucunun davalıya yemin teklifinde bulunmayacağını belirtmesi üzerine tarihli kararla davayı reddetmiştir başvurucu bozma ve mahkemenin ret kararının yargıtay ve yargıtay hukuk genel kurulunun yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu belirterek karan temyiz etmiş yargıtay hukuk dairesi tarihli karan ile usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek hükmü onamıştır karar düzeltme talebi aynı dairenin tarihli ilamı ile reddedilmiştir ret kararı tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur iv a ulusal hukuk kanun tarihli ve sayılı türk borçlar kanununun maddesi şöyledir tüketim ödüncü sözleşmesi ödünç verenin bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir tarihli ve sayılı mülga borçlar kanununun maddesi şöyledir karz bir akittir ki onunla ödünç veren bir miktar paranın yahut diğer bir misli şeyin mülkiyetini ödünç alan kimseye nakil ve bu kimse dahi buna karşı miktar ve müsavi aynı neviden şeyleri geri vermekle mükellef olur tarihli ve sayılı hukuk muhakemeleri kanununun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir bir hakkın doğumu düşürülmesi devri değiştirilmesi yenilenmesi ertelenmesi ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri türk lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle türk lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz tarihli ve sayılı mülga hukuk usulü muhakemeleri kanununun maddesinin birinci fıkrası şöyledir bir hakkın doğumu düşürülmesi devri değiştirilmesi yenilenmesi ertelenmesi ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri lirayı geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir sayılı mülga kanunun ek maddesi şöyledir görev kesin hüküm yargıtayda duruşma karar düzeltme senetle ispata ve sulh mahkemelerindeki taksim davalarında muhakeme usulünün belirlenmesine ilişkin maddelerdeki parasal sınırlar tarihinden itibaren iki tarihinden itibaren dört katı olarak uygulanır bu uygulama nedeniyle mahkemelerce görevsizlik kararı verilemez başvuru numarası karar tarihi sayılı mülga kanunun ek maddesi şöyledir görev kesin hüküm istinaf temyiz yargıtayda duruşma senetle ispata ve sulh mahkemelerindeki taksim davalarında muhakeme usulünün belirlenmesine ilişkin maddelerdeki parasal sınırlar her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan parasal sınırların o yıl için sayılı vergi usul kanununun mükerrer inci maddesi hükümleri uyarınca maliye bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır bu şekilde belirlenen sınırların lirayı aşmayan kısımları dikkate alınmaz bu uygulama nedeniyle mahkemelerce görevsizlik kararı verilemez yukarıdaki fıkra uyarınca her takvim yılı başından geçerli olmak üzere uygulanan parasal sınırların artışı artışın yürürlüğe girdiği tarihten önce ilk derece mahkemelerince nihai olarak karara bağlanmış davalar ile bölge adliye mahkemesi kararı üzerine yeniden bakılan davalarda ve yargıtayın bozma kararı üzerine kararı bozulan mahkemece yeniden bakılan davalarda uygulanmaz tarihli ve sayılı ve kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir takip talebine itiraz edilen alacaklı itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkum edilir tarihli ve sayılı yargıtay kanununun maddesinin ilgili kısmı şöyledir hukuk ve ceza genel kurullarının görevleri şunlardır c yargıtay dairelerinden biri yerleşmiş içtihadından dönmek isterse benzer olaylarda birbirine uymayan kararlar vermiş bulunursa bunları içtihatların birleştirilmesi yoluyla kesin olarak karara bağlamak sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir birleştirilmesini birinci başkan doğrudan doğruya veya yargıtay dairelerinin veya genel kurulların verdikleri karar sonucunda veya yargıtay cumhuriyet başsavcısının bizzat yazı ile başvurması halinde ilgili kuruldan ister bu istemlerin gerekçeli olması zorunludur diğer merci veya kişilerin gerekçe göstererek yazılı başvurmaları halinde içtihadı birleştirme yoluna gitmenin gerekip gerekmediğine birinci başkanlık kurulu karar verir bu karar kesindir birleştirme kararları benzer hukuki konularda yargıtay genel kurullarını dairelerini ve adliye mahkemelerini bağlar b numarası karar tarihi yargı kararları yargıtay hukuk dairesinin daire tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir havale esas itibariyle bir ödeme vasıtası olup havale olsa dahi havale makbuzlarında paranın borç olarak gönderildiğinin belirtilmesi gerekir havale makbuzlarında paranın borç olarak gönderildiği yazılı değilse bu havale makbuzu karz ilişkisine dayanan davacının iddiasını kanıtlamaya yeterli değildir davacılar davalılara borç verdiklerini yazılı delillerle ispat edemedikleri gibi davalılara yemin teklif etme hakkını da kullanmadıklarına göre iddialarını ispat edememişlerdir öyle olunca mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde tahsiline karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir davacı bu davasında davalıya banka havalesi ile dolar ve ytl borç olarak gönderdiğini ileri sürerek talepte bulunmuş davalı ise gönderilen paranın önceden verilen ödünç paranın ödenmesine olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir davalının bu savunması gerekçeli inkar niteliğindedir bu durumda ispat yükü davalıya değil davacıya düşer ne davacının dayandığı banka dekontunda erkine verilen borç ve tarihli banka dekontunda erkin kaya borç yazılıdır bu yazılar davacının karz iddiasını doğrulamaktadır hal böyle olunca mahkemece bu havaleler için davanın kabulüne karar aksine düşüncelerle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir dairemizin tarih k sayılı ilamının kaldırılarak davacının karar düzeltme isteminin incelenmesine geçildi havale ile davalıya borç para verdiğini ileri sürmüş davalı ise davacının borcunu ödediğini savunmuştur davacının bankaya tarihinde verdiği havale talimatında bu paranın davalı hesabına ödünç olarak gönderilmesini istediği ancak bankanın dekonta bu şerhi yazmadığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır bu durumda ispat yükü davalıda olup davalı yemin deliline dayanmadığına göre mahkemece verilen davanın kabulüne ilişkin hükmün onanmasına karar verilmesi gerekirken bozulduğu bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından mahkeme kararının onanması gerekmiştir dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir karz akdine dayalı alacak isteminden ibarettir davacı muhtelif tarihlerde altı adet banka havalesi ile davalıya borç para verdiğini ileri sürmüş davalı ve tarihli toplam ytl bedelli havaleler ile davacının borcunu ödediğini savunmuştur b numarası karar tarihi olarak şayet havale makbuzu üzerinde bir açıklama bulunmadığı takdirde havalenin mevcut bir borca karşılık yapıldığı kabul edilir davacının dayandığı havale makbuzunda borç olarak gönderildiği hususunda bir açıklama yoktur davacı iddiasını yasal delillerle kanıtlamalıdır il dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir il davacının banka havalesi ile davalıya muhtelif tarihlerde alman markı para gönderdiği ve davalının da bu parayı aldığı ihtilafsızdır davacının bu parayı borç olarak gönderdiğini ileri sürmesine rağmen davalıda paranın yardım gönderildiğini ve davacının eşi olan kızının aldığı ev için harcadığını paranın borç olarak gönderilmediğini savunmuştur hemen belirtmek gerekir ki havale bir ödeme vasıtası olup var olan bir borcun ödendiğini gösterir bu karinenin aksini havaleyi gönderen şahsın ispat etmesi bu parayı aldığını ancak paranın yardım olarak gönderildiğini savunmak suretiyle gerekçeli inkarda bulunmuştur öte yandan davacı tarafından banka dekontları mahkemeye ibraz nedenle paranın borç olarak gönderildiğine dair bir açıklamanın bulunup bulunmadığı olayda davalı karz ilişkisini inkar ettiğine göre karz ilişkisinin varlığını davacının kanıtlaması gerekir il dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir il davacı davalıya banka havalesi yoluyla ödünç para verdiğini ileri sürerek alacağının tahsili için eldeki davayı açmıştır davalı ise borç verme iddiasının gerçek dışı olduğunu havale dekontunun borç verildiğini ispata yeterli olmadığını ve davacıya borcunun olmadığını savunarak akdi ilişkiyi inkar etmiştir hemen belirtmek gerekir ki havale ödeme vasıtası olup var olan bir borcun ödendiğini gösterir bu karinenin aksini havaleyi gönderen şahsın ispat etmesi gerekir bu durumda ödünç ilişkisini ispat etme yükümlülüğü bu iddiayı dile getiren davacıya aittir davacının delil olarak dayandığı havale dekontunda gönderilen paranın ne için gönderildiğine dair açıklama olmadığından söz konusu dekont ödünç ilişkisini kanıtlamaya yeterli olmadığı gibi yazılı delil başlangıcı olarak da kabul edilemez maddesi gereğince miktar itibariyle olayda tanık dinlenmesi de mümkün değildir o halde davacı iddiasını yasal delillerle ispat edememiştir ne var ki davacı dava dilekçesinde sair tüm deliller demek suretiyle yemin deliline de dayanmış olduğundan bu konuda davacıya karşı tarafa yemin yöneltme hakkı bulunduğu hatırlatarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken mahkemece yanlış değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir il dairenin tarihli ve sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir il davacının vermiş olduğu talimata istinaden bizzat davalı tarafından para çekilmesi işlemi havale niteliği taşımaktadır kural olarak havale ödeme aracı olup tarihli dekont üzerinde borç olarak verildiğine ilişkin herhangi kayıt da bulunmaması karşısında ispat yükü davacıdadır mahkemece değinilen bu yön gözetilerek davacıdan tüm delilleri sorulup alınmalı ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir il başvuru numarası karar tarihi b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesinin sözleşme maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir herkes davasının medeni hak ve yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir avrupa hakları mahkemesi birçok kararında yargısal içtihatlardaki tutarsızlık sorununu hukuki kesinlik ve güvenlik kavramı ile bağlantılı olarak incelemiş bu ilkenin sözleşme maddelerinin tamamında zımni olarak yer aldığını ve hukuk devletinin temel unsurlarından birini oluşturduğunu belirtmiştir santos b no lordan ve b no bu kapsamda bazı başvuruları adil yargılanma hakkının usule ilişkin güvenceleri ile birlikte b no bazı başvuruları sözleşmenin diğer maddeleri ile ilintili olarak bkz b no incelemiş bazı başvuruları ise yargılamanın hakkaniyeti ile ilgili görerek doğrudan adil yargılanma hakkı kapsamında değerlendirmiştir s c a b no hukuki güvenlik ilkesinin hukuki durumlarda belli bir istikrarın sağlanmasını ve toplumun adalete olan güvenini desteklemeyi amaçladığını aynı olaya ilişkin farklı yargı kararlarının devamlılık arz etmesinin toplumun yargısal sisteme olan güvenini azaltacak nitelikte bir hukuki belirsizliğe yol açabileceğini belirtmiştir çelebi ve diğerleri türkiye b no çelişkili yargı kararları nedeniyle temel hak ve özgürlüklerin ihlal iddiasıyla yapılan başvurularda öncelikle ulusal mahkemelerin yerini almak gibi bir görevi olmadığını ulusal mevzuatın yorumlanmasından doğan sorunların öncelikle mahkemelerin görevi olduğunu ve rolünün bu tür yorumlama sonuçlarının sözleşme ile uyumlu olup olmadığını denetlemekten ibaret olduğunu belirterek içtihat farklılığından kaynaklanan tutarsızlığın giderilmesi için iç hukukta bir mekanizmanın bulunup bulunmadığı ve bu mekanizmanın uygulanıp uygulanmadığının önemli olduğunu vurgulamıştır şahin ve perihan b no benzer bir davada başka mahkemece daha yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmesi nedeniyle yapılan bir başvuruyu öncelikle iç hukuku yorumlamak sorumluluğunun ulusal makamlara ait olduğunu yineleyerek ihlal iddiasının yalnızca tazminat miktarına yönelik olduğunu başvurucunun emsal gösterdiği dava ile başvuru konusu davadaki olayların farklı koşullar içerdiğini bu nedenle çelişkili karardan bahsedilemeyeceğini belirtmiş ve başvuruyu kabul edilemez bulmuştur erol kk b no türkiyedeki bazı tarım kooperatiflerinin süt teşvik primleri ile ilgili olarak idare mahkemelerinde açtıkları tam yargı davalarının süre yönünden reddedilmesi nedeniyle yapılan başvurularda mahkemelerin daha önce açılan aynı nitelikteki davalarda yılı sonuna kadar benzer şekilde değerlendirmeler yaparak karar verdiklerini yılından itibaren yerleşik içtihatta değişikliğe gitmek suretiyle tazminat talebinde bulunan diğer kooperatiflerin taleplerinin kabulü yönünde karar verdiklerini yerleşik içtihadın değişmeyen bir olgu olarak algılanmaması gerektiğini yargısal içtihadın gelişmeye ve yeniden gözden geçirilmeye müsait olması gerektiğini buradaki amacın özü itibarıyla önceki durumun tatminkar bir çözüm sunmamasından kaynaklandığını belirterek içtihat başvuru numarası karar tarihi değişikliğinin çelişkili karar kapsamında değerlendirilmeyeceğini belirtmiştir ss beldesi tarım kalkınma kooperatifi ve b no bu bağlamda hukuki kesinlik ve halkın güveninin korunması gereklerinin içtihadın değişmezliği gibi bir hak tanımayacağını b no ulusal mahkemelerin aynı konuda daha önce verilen kararlardan farklı bir hüküm kurması halinde buna yönelik makul bir açıklama getirmesi gerektiğini belirtmiştir b no somut olaya benzer nitelikteki makedonya eski yugoslav cumhuriyeti davasında b no yeniden yapılandırılan bir kamu şirketi çalışanı olan başvurucunun işveren tarafından farklı bir pozisyonda çalıştırılmak istenmesi üzerine başvurucu eski görevine dönmek amacıyla işlemin iptali için dava açmış yerel mahkemece davanın kabulü yönünde karar verilmesine rağmen temyiz mahkemesi önceki içtihatlarına aykırı değerlendirme yaparak karan bozmuş ve neticede davanın reddine karar verilmiştir başvuruyu çelişkili içtihat ve hukuki kesinlik kavramları üzerinden değerlendirmiş ve mahkemelerin kararlarında dayandıkları sebepleri belirtmeleri gerektiğini dinamik bir yaklaşımın sağlanmamasının yargısal reform ya da iyileştirmeyi tehlikeye atacağını içtihat oluşturmanın kendi içinde adaletin oluşumuna engel olmadığını ancak mahkemelerin somut olayı değerlendirirken yerleşik içtihatların da gözönüne alınması gerektiğini somut olayda ilk derece ve istinaf mahkemesinin atama işleminin kanuna aykırılığını tespit ettiğini ancak başvurucunun davasında ilk kez temyiz mahkemesince dava konusu işlem için somut gerekçe belirtilmesinin gerekli olmadığı yönünde karar verildiğini yerleşik içtihatlardan sapma niteliğinde olan bu kararda ilave açıklama yapılması gerekli olduğu halde yeterli gerekçe sunulmadığını belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir yine başvuru konusu olaya benzer nitelikteki sc davasında b no romanyada ticari bir şirket olarak faaliyet yürüten başvurucu devlete karşı aynı hukuki nedenden doğan iki ayrı alacak davası açmıştır mahkeme tarafından hükmedilen alacakların geç ödenmesi nedeniyle başvurucu her iki dosya için yeniden tazminat davaları açmış yüksek mahkemenin zamanaşımı ile ilgili mevzuatı her iki dosyada farklı yorumlaması nedeniyle neticede davanın biri kabul edilirken diğeri reddedilmiştir bu başvuruyu çelişkili yargısal içtihat nedeniyle hukuki güvenlik ilkesi bağlamında değerlendirmiş ve hukukun üstünlüğünün temel kavramlarından birinin hukuki güvenlik ilkesi olduğunu sözleşmeye taraf devletlerin adli sistemlerini organize ederek farklı kararların alınmasının önüne geçmek zorunda olduğunu başvuru konusu olayda yüksek mahkemenin kararının kendi içtihatları ve ilk derece mahkemelerinin yerleşik içtihatları ile çeliştiğini içtihatlarda farklılıklar olmasının yargı sisteminin doğal bir sonucu olduğunu ancak yüksek mahkemelerin rolünün bu çatışmaları çözüme kavuşturmak olduğunu yüksek mahkemenin iyi bir neden olmaksızın çelişkili karar alması nedeniyle bizatihi kendisinin yasal belirsizliğe yol açtığını çelişkili kararın yeni bir içtihat oluşumu için verildiği veya alternatif bir yaklaşım sağlayan farklı gerekçelere dayandığının tespit edilmediğini belirterek adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu başbakanlık denizcilik müsteşarlığı bölge müdürlüğünde devlet memuru statüsünde çalışmakta iken tarihinde aynı müdürlüğe bağlı y beldesi sınırları içinde bulunan ambarlı liman başkanlığına geçici olarak görevlendirilmiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucu anılan işleme karşı yargı yoluna başvurmamıştır öte yandan başvurucu birlikte yaşadığı annesinin ağır hasta olmasını gerekçe göstererek geçici görevlendirmenin sona erdirilmesi talebiyle ve tarihlerinde başvuruda bulunmuştur anılan başvurular sonrasında tarihinde başvurucunun geçici görevlendirmesini iptal etmiştir başvurucunun amiri işyerindeki asansörde kendisi de varken başvurucunun hızlı ve kaba bir şekilde asansörden inerek koştuğu daha önce de buna benzer şekilde kasıtlı davranışlarının bulunduğu iddialarıyla başvurucu hakkında şikayette bulunmuştur tarafından anılan şikayet ile ilgili olarak başvurucunun savunması alınmıştır yapılan inceleme sonucunda devlet memuruna yakışmayan tutum ve davranışlarda bulunduğu belirtilerek tarihli yazı ile başvurucu ikaz edilmiştir ayrıca tarihli işlemle başvurucuyu tekrar ambarlı liman başkanlığında görevlendirmiştir a davasına süreç başvurucu tarihli görevlendirmenin iptali istemiyle dava açmıştır mahkemesi tarihli kararıyla idari işlemi iptal etmiştir kararın gerekçesinde başvurucunun geçici görevlendirmesinde süre bulunmaması nedeniyle işlemin hukuka aykırı olduğu vurgulanmıştır kararda aynca yasal süresi içinde karara itiraz edilebileceği belirtilmiştir başvurucunun annesi tarihinde yargılama devam ederken vefat etmiştir derece mahkemesi karan tarafından temyiz edilmiştir danıştay beşinci dairesi daire tarihli kararıyla mahkeme kararının bozulmasına hükmetmiştir kararın gerekçesinde dava konusu işlemin geçici görevlendirme değil kurum içinde görevlendirilen birimin değiştirilmesi mahiyetinde olduğu vurgulanmıştır karara muhalif kalan iki üye derece mahkemesi kararının itiraza tabi kararlardan olduğu bu nedenle dairenin bu karara ilişkin olarak temyiz incelemesi yapamayacağı görüşünü savunmuştur başvurucunun karar düzeltme talebi dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir bozma kararına uyan mahkeme tarihli kararıyla davayı ile reddetmiştir kararda başvurucunun tarihinde görev yerinin değiştirilmesi talebinde bulunduğu ambarlı liman başkanlığında personel azlığı nedeniyle başvurucunun hizmetine ihtiyaç duyulduğu ve devlet memuruna yakışmayan tutum ve davranışlardan dolayı başvurucunun tarihinde ikaz edildiği hususları vurgulanarak ihtiyaç ve hizmet gereği tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır muhalefet gerekçesinde başvurucunun ikaz edildiği olayla ilgili usulüne uygun açılmış ve yürütülmüş bir soruşturma mevcut olmadığı gibi ikazına ilişkin hususların da görev değişikliğini gerektirir nitelikte bulunmadığı ifade edilmiştir muhalefet gerekçesinde aynca başvurucunun hizmetine ihtiyaç bulunduğu hususunda somut bir verinin ortaya konulamadığı vurgulanmış ve takdir hakkını kamu yaran ve hizmet gereklerini göz ardı ederek kullandığı görüşü açıklanmıştır başvuru numarası karar tarihi başvurucunun temyiz talebi dairenin tarihli kararıyla karar düzeltme talebi ise tarihli kararıyla reddedilmiştir nihai karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b tam yargı davasına süreç mahkemenin geçici görevlendirmenin iptaline dair tarihli kararından sonra başvurucu hukuka aykırı olarak üst üste iki kez ambarlı liman başkanlığında görevlendirilmesinde hizmet kusurunun bulunduğunu ileri sürerek aleyhine tam yargı davası açmıştır mahkemesi tarihli kararıyla davayı kısmen kabul ederek başvurucu lehine tl tazminata hükmetmiştir kararın gerekçesinde başvurucunun annesinin hayati derecedeki sağlık sorunlarını bilmesine karşın hukuka aykırı olduğu yargı kararıyla saptanan bir işlemle başvurucuyu ikinci kez görevlendirmesinin hizmet kusuru teşkil ettiğinin altı çizilmiştir kararda temyiz yolunun açık olduğu belirtilmiştir anılan karar tarafından temyiz edilmiştir daire tarihli kararıyla ilk derece mahkemesi kararının itirazen bölge mahkemesince incelenmesi gerektiği gerekçesiyle karara yönelik temyiz istemini görev yönünden reddetmiştir derece mahkemesi kararını itirazen inceleyen bölge mahkemesi kararı hukuka uygun bularak o tarihinde itirazı reddetmiştir c geçici görev gündeliği ve yol masraflarına yargısal süreç başvurucu ambarlı liman başkanlığında görevlendirilmesi nedeniyle kendisine geçici görev gündeliği harcırah ödenmediğini ve yol masraflarının karşılanmadığını iddia ederek maddi zararlarının tarafına ödenmesi talebiyle tarihinde ulaştırma denizcilik ve haberleşme bakanlığına başvurmuştur söz konusu bakanlık tarihinde başvurucunun talebini reddetmiştir başvurucu anılan işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların tahsili istemiyle mahkemesine dava açmıştır mahkemesi tarihli kararıyla başvurucunun fiilen göreve başladığı tarihi ile görevinin sona erdiği tarihi arasındaki görev yeri değişikliği nedeniyle hak ettiği harcırahın başvurucuya ödenmesine hükmetmiştir ulaştırma denizcilik ve haberleşme bakanlığı mahkemesi kararını temyiz etmiştir daire tarihinde ilk derece mahkemesi kararını onamıştır bireysel başvurudan sonra ulaştırma denizcilik ve haberleşme bakanlığının karar düzeltme talebi daire tarafından tarihinde reddedilmiştir başvuru numarası karar tarihi iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı devlet memurları kanununun maddesine tarihinde sayılı kanunla eklenen beşinci fıkra şöyledir mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendisi eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır b uluslararası hukuk avrupa haklan sözleşmesinin sözleşme özel ve aile hayatına saygı hakkı kenar başlıklı maddesi şöyledir herkes özel ve aile hayatına konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik kamu güvenliği ülkenin ekonomik refahı düzenin korunması suç işlenmesinin önlenmesi sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir v


formu ve eklerinde ifade ekliyle ilgili olaylar olan cumhuriyet olarak subat tarihinde istanbul cumhuriyet ve kamuoyunda karar tarihi neden olan ergenekon olarak bilinen amlan isimli bir da adli ulusal yapan star gazete tarihli save b dyi bir haber isimli ile isimli bir baka belirtilen haberin konusu olayla ilgili dinlemeye bir telefon f d firari b d ye hsyk den ergenekon bir irin bizden bir b d ile darbeye surundan hapis istenen iddianamenin ek telefon ve yer atanan o teknik takip hsyk yaz kararnamesi ile operasyonlara da ergenekon atanacak ilgili bizden olur da olur subat b d ile f d geren telefon f d gerek yok ihtimalle bu ay irinde de sen de yap kalkar gelirsin dal dudak salmaya gerek yok yani biz orada gerekli olan hukuk zaten diyor b d de diye veriyor f d burada de sahada olanlar bize ihtiyar sonra da sana bir benimle bu da tayin olur da iyi olur diyor o f d ile b d subat da geren telefon da f d hsyk adliyesi nden adliyesi nde bir b d z ima ediyor b d zn arsalar zaten hemen f d bu ay evet zannediyorum duyduk bu yeni diyor gelen b d diyor f d oldu biliyorsunuz diyor b d yok onlar orada diyor f d ben takip ediyorum bir den gelen bir orada diyor b d bunun ha diyor ulusal y sistemi uyap incelemelere haberde orijinal halinin ilgili tespit u karar tarihi tarihli ya yak aceleye de gerek yak bir u eyler bir ihtimalle bu ay eyler de sen de yap kalkar gelirsin yani fazla bir eye gerek yak dal dudak salmaya gerek yak yani hi biz arada ite haca gerekli alan zaten hukuk burada de sahada alanlar bize da sana bir var benimle senedir hep ceza a tamam bu da tayin da iyi a a ben a dart bizim bizi anlayabilecek ve edebilecek bir insan bu yeni tayin alanlara iyi ben bir sebebi ile de ey se yani bir seyahatim alacak a arada senle de tarihli acsalar zaten hemen evet bu ay bir ey duyduk bu yeni a da yak anlar arada ben ben takip bir bir gelen bir arada ala karar tarihi amlan haber haberi yapan gazeteciye ve gazete sahibine haberde itham edilen kendisi kamuoyunca bahse konu haberdeki ifadelerle kendisinin cumhuriyet olarak verilerek ileride konusunda kamuoyunda ve bu suretle manevi tazminat asliye hukuk mahkemesi tarihli kabul dava konusu okuyucuda adliyesinden adliyesine tayini ergenekon olan z kurtarmak kanaat sonucuna bu durumun cumhuriyet olarak meslegini icra ederken kamuoyu sebep bu suretle sonucuna temyiz amlan karar y hukuk dairesince tarihinde somut olayda dava konusu haberde bahsedilen telefon dava ve eklerinde tarih itibariyle ve bir konuya olup kamu konunun ve da bir yoruma da yer sonucuna u durumda yararlar dengesinin de hukuka uygunluk nedenlerinin ve boylece benimsenmelidir yerel mahkemece istemin usu ve yasaya uygun bozma karar reddi ilk derece mahkemesi bozma uyarak ve bozma tarihinde bu karara temyiz amlan karar hukuk dairesince tarihinde onama karan tarihinde tarihinde bireysel iv ilgili hukuk a ulusal hukuk tarihli ve turk medeni kanununun ilke kenar maddesi hukuka olarak kimse bulunanlara isteyebilir karar tarihi zedelenen kimsenin daha us tun nitelikte veya kamusal yarar ya da kanunun yetkinin sebeplerinden biriyle her hukuka kanunun davalar kenar maddesinin ilgili ve tazminat istemde bulunma b hukuk ifade demokratik toplumdaki ile ifade ve ve itibar ilgili hukuk derli toplu bir karar koray b no gazetecilerin haber ve baka kaynaklara referans vermeleri hukuk derli toplu bir karar mustafa kemal elik b no erkinin hukuk yer karar b no v inceleme gereke mahkemenin tarihinde incelenip a iddialan ve konu haberin olgulara kendisinin yer tespit ve bu nedenle ve itibar ihlal haberin cumhuriyet olarak ve hakkaniyetin ortadan kendisinin ortaya ve adaleti ve yok edilmek ilgili dairesinin ve dosyadaki kendi lehine olan mevcut delil durumuna keyfi uygulama ile ilk derece mahkemesinin yerine karar ve bunun adil ihlali iv ilgili mevzuata sona verilmesi ve tefhim gerekmesine kendi bitmeden karar tarihi tefhim bu nedenle ve bir mahkemede ihlal v habere dayanak tekil eden ekleme ve suretiyle anlam bozularak tespit kimin ve neden ortaya koymak olarak dinletme ve incelemesi taleplerinin olarak bozma karar verilen y onama gereke adil ihlali ileri anayasa mahkemesinin ve a insan haklan mahkemesinin ifade kararlan somut incelenirken ifadelerin kamusal bir sunma kapasitesinin haber tarihi gizli bir bilginin ifa edilip elde edilen verilerin ve sunu bu haber ve ve konuma mevcut olmayan bir ithamda bulunulup derecelerinin uygun b anayasa mahkemesi hukuki nitelendirmesi ile olay ve hukuki tavsifini kendisi takdir eder tahir canan b no konusu haberin tespit iddialan ifade kendileri olan ve sorumluluklara uygun hususuyla ilgili ve ilgili olan konulara bu nedenle bu konuyla ilgili ihlal iddialan bir gerek anayasa mahkemesi mevcut benzer ve itibar ile ifade adil bir dengenin b no ilhan cihaner b no bu nedenle bir olarak maddesi incelenmesi uygun maddesinin birinci herkes maddi ve manevi koruma ve sahiptir kabul edilebilirlik dayanaktan yoksun ve kabul karar verilmesini gerektirecek baka bir neden de kabul edilebilir karar verilmesi gerekir karar tarihi esas a genel ilkeler bireyin ve devletin bireyin ve maddesinde yer alan manevi yer devletin bireyin manevi bir olan ve itibara eklinde pozitif adnan oktar b no ve itibara olarak ve yolu ile bireyin halinde maddesinin birinci ihlal olabilir kadir b no cihaner demokratik toplumda ifade anayasa mahkemesi ifade demokratik toplum gerekleri ifadesinden ne daha pek kez ifade haber ve bilgilere fikirlerine ve kanaatlerinden ve bunlan tek bama veya birlikte yollarla ifade edebilmesi anlatabilmesi savunabilmesi aktarabilmesi ve yayabilmesi gelir muhalif olanlar da dahil olmak her payda ve konusunda ikna etme ve bu demokratik gereklerindendir toplumsal ve siyasal her bir ve ifadesine bu itibarla ve yayma demokrasinin bekir b no mehmet ali b no tansel b no y otoritesinin adalet sisteminin yapan kamu olan hakim ve mahkeme de diger kamu gibi kamunun sahip bu sebeple adalet sisteminde alan hakimler ve birlikte diger korumak devletin demokratik bir toplumda bireylere sistemi ve ona dahil olan kamu ve onlar yorum yapma olmakla birlikte bu ve itibar ihlal eder boyuta gerekir buna kamu cumhuriyet her da iddia edilemez cihaner b no mesleklerinin ilgili iler kabul edilebilir sade nazaran daha iv ve sorumluluklan demokratik bir toplumda kamu ve onlar yorum yapma olmakla birlikte maddesi tamamen karar tarihi bir ifade garanti somut olarak olursa zarar verir boyuta gerekir bu temel hak ve sahip ve sorumluluklara yapan temel hak ve topluma ailesine ve diger ve da ihtiva eder maddesinin ikinci dogan bir zorunluluktur maddesinin ikinci yer alan uyma ifade herkes olan ve sorumluluklar getirmektedir ve bkz orhan pala b no erdem gu ve can b no r a b no fatih b no b no bu ve sorumluluklar ve zarar ihtimalinin ve verilen bir konusu durumlarda arz eder orhan pala ilgililerin meslek ve bilgi verecek ve iyi niyetli olarak hareket etmelerini zorunlu niyetli olarak kabul edilebilir haber verme zorunlu olarak ve sorumluluklar ile gereken orhan pala medya dijital ticaret a b no kadir cihaner yandan somut ilgilendiren gazetecilerin ya da referans yaparak ileri ve zarar verebilecek veya fikirlerin sunumu bu veya fikirleri olarak aktarmak eklinde genel bir getirilemez zira boyle bir kamuoyuna fikir ve iletilmesi bunlara bir kanaat eklindeki fonksiyonuyla mustafa kemal elik bu bir zarar verme ihtimalini veya fikirlerinin maruz ciddi kabul edilemez yer alan haber ve yorumlarda veya referans veya fikirlerin kamu resmi raporlara veya verilere halinde konusu veya fikirlerin test etmek ilave bir gerek yoktur ancak bunun durumlarda ilave bir bulunup varsa bu ne her kendine has mustafa kemal elik ve referanslara dikkate gereken diger hususlar ne aynen mi eklemeler ve sunum ekli kaynakta ileri ilave iddialar ileri ve hedef alman kitle olup mustafa kemal elik karar tarihi b ilkelerin olaya konusu haber ve haberin donemdeki yetkili makamlar alman olarak ortaya bu biri haberde cumhuriyet kendisi haber manevi tazminat bir dizi sonunda reddeden derece mahkemeleri haberde bahsedilen telefon ve eklerinde bu anlamda haberin amlan telefon tespitlerde haber kanaatine varan mahkemeler aynca haberin bir konuyla ilgili olup kamu yaran sonucuna derece mahkemelerine haberde bir yoruma da yer anayasa mahkemesi somut kendine has habere konu hukuka uygun olup hususuyla ilgilenmeyecek bu haberin zarar verir boyuta konusu haberde yer verilen bu hemen hemen aym bkz bu anlamda yerinde bununla birlikte yer vermekle yetinmemi bu olarak iddialar ileri bu iddialara isimli olup bu kurtarmak go anayasa mahkemesi cumhuriyet olarak yapan isimli ve bu kurtarmak ciddi iddialar olgulara dayanan desteklenmesi deliller gerekir nihat ve gaz bas yay mat ve spar ve tic ltd ti b no haberde bir olarak isimli isimli ahsa ve bir an dava temennisini dile isimli da gelen bir dava dair izlenimini somut olaydaki bu isimli kurtarmak iddialan bu kapsamda olarak referans olmayan ilave iddialar ileri bu iddialan ileri ilave bir bir bilgi de yer ifade karar tarihi kendileri de olan ve sorumluluklara uygun somut olayda mensubu olan cumhuriyet konusudur adalet sisteminde alan cumhuriyet korumak devletin bununla birlikte derece mahkemeleri isimli kurtarmak haberde yer alan ve bu iddialara ilave olarak herhangi bir da dikkate bu nedenle derece mahkemelerinin reddini ilgili olmakla birlikte yeterli kabul edilemez bu artlarda yukandaki dikkate maddesinin birinci yer alan pozitif sonucuna maddesinde ve itibar ihlal karar verilmesi gerekir kanunun maddesi tarihli ve anayasa mahkemesinin ve usulleri kanunun maddesinin ve esas inceleme sonunda ihlal ya da karar verilir verilmesi halinde ihlalin ve ortadan gerekenlere tespit edilen ihlal bir mahkeme ihlali ve ortadan yeniden yapmak dosya ilgili mahkemeye yeniden hukuki yarar bulunmayan hallerde lehine tazminata veya gene mahkemelerde dava yolu yeniden yapmakla mahkeme anayasa mahkemesinin ihlal ihlali ve ortadan dosya karar verir anayasa mahkemesinin mehmet dogan b no bir temel ihlal sonucuna anayasa mahkemesince ihlalin ve ortadan belirlenmesi hususunda genel ilkelere yer bkz mehmet dogan ihlalin tespiti ile birlikte yeniden ve davalar sonunda masraflar tl maddi ve tl manevi tazminata karar verilmesi talebinde anayasa mahkemesi derece mahkemeleri reddini sunulan yeterli nedeniyle maddesinin birinci yer alan pozitif ve maddesinde ve itibar ihlal karar tarihi sonucuna somut ihlalin mahkeme bu durumda ve itibar ihlalinin ortadan yeniden hukuki yarar buna yeniden ise kanunun maddesinin ihlalin ve ortadan bu kapsamda derece mahkemelerince gereken ihlale yol mahkeme ortadan ve nihayet ihlal sonucuna uygun yeni bir karar verilmesinden ibarettir bu sebeple bir yeniden asliye hukuk mahkemesine karar verilmesi gerekir ve itibar ihlali nedeniyle ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlan net tl manevi tazminat karar verilmesi gerekir anayasa mahkemesinin maddi tazminata iddia maddi zarar ile tespit edilen ihlal illiyet bu konuda herhangi bir belge nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerekir dosyadaki belgelerden tespit edilen tl har ve tl vekalet toplam tl giderinin karar verilmesi gerekir a ve itibar ihlal kabul edilebilir b maddesinin birinci alman ve itibar ihlal c bir ihlalin ortadan yeniden asliye hukuk mahkemesine d net tl manevi tazminat tazminata diger taleplerin reddine e tl har ve tl vekalet toplam tl giderinin f takiben hazine ve maliye tarihinden itibaren ay gecikme halinde bu sona tarihten tarihine kadar sure yasal faiz karar tarihi g bir adalet tarihinde karar verildi bakan dye dye burhan ustun serruh kaleli hasan tahsin dye dye kadir hakyemez


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu çalıştığı döneme ve emekliliğine ilişkin olarak kendisine eksik ödeme yapıldığı ve bazı sosyal haklardan yararlandırılmadığı gerekçesiyle tarihinde işveren kızıltepe belediye başkanlığı aleyhine alacak davası açmıştır yargılama kızıltepe asliye hukuk mahkemesinin mahkemesi sıfatıyla sayılı dava dosyasında devam etmektedir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesi ve maddesinin numaralı fıkrası tarih ve sayılı mahkemeleri maddesinin birinci fıkrası maddesinin birinci fıkrası ve maddesi bkz b no iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir a uyuşmazlığın arka planı başvurucu otomobil ve oto yedek parça ticaretiyle iştigal eden bir şirkettir motor silindir hacmi geçmeyen binek otomobilleri için uygulanan olan özel tüketim vergisi ötv oranı tarihli resmi gazetede yayımlanan sayılı bakanlar kurulu kararıyla ile tarihleri arasında geçerli olmak üzere düşürülmüştür tarihli mükerrer resmi gazetede yayımlanan sayılı bakanlar kurulu kararıyla da indirimli vergi oranı uygulamasının ile tarihleri arasında vergi oranı üzerinden devamına karar verilmiştir başvurucu şirket ile tarihleri arasında sattığı araçların ilk iktisabı için oranı üzerinden ötv beyannameleri düzenleyerek ödemeleri yapmıştır b vergi süreci yılında yapılan ötv indirimi teşvikinin amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığına ve bu işlemlerde ötv açısından herhangi bir vergi kayıp ve kaçağının bulunup bulunmadığına yönelik olarak vergi denetim kurulu başkanlığınca sektörel bazda bir vergi incelemesi yürütülmüştür bu çalışmalar kapsamında üç yüz üç mükellef incelemeye sevk edilmiştir başvurucu şirket ile ilgili olarak yapılan inceleme neticesinde düzenlenen tarihli raporda şirketin indirimli ötvnin uygulandığı ile tarihleri arasında kurum çalışanları ve kendi adına düzenlediği faturaların muhteviyatı itibarıyla gerçek araç satışına dayanmadığı saptanmıştır rapora göre faturalarda yer alan alıcı ve araç satış tutarı bilgileri gerçek dışı olup başvurucu şirket ötv indiriminden yararlanmak için bu faturaları düzenlemiştir ötv indiriminin sona erdiği tarihinden sonra söz konusu araçların noter vasıtasıyla üçüncü kişilere devredildiği tespit edilmiştir başvurucu şirketin gerçek olduğu belirlenen bu satışlar üzerinden ötv beyannamesi düzenlemediği belirtilmiştir üçüncü kişilere yapılan satış tutarlarından daha önce kurum çalışanları adına düzenlenen faturalardaki tutarlar arasındaki fark beyan edilmeyen matrah olarak tespit edilmiştir bu şekilde belirlenen fark matraha oranı uygulanmak suretiyle beyan edilmemiş ötv tutarı saptanmış ve araç satışlarında sahte belge düzenlendiği kabulüyle bu tutara üç kat vergi cezası uygulanması önerilmiştir başvuru numarası karar tarihi vergi tarafından vergi inceleme raporundaki öneri doğrultusunda başvurucu şirket adına indirimli özel tüketim oranından faydalanmak amacıyla gerçeğe aykırı satışlar yapılarak ötv kaybına neden olunduğu gerekçesiyle yılı ekim kasım ve aralık ayı dönemleri için resen üç kat vergi cezalı ötv tarhiyatı yapılmıştır bunun yanında tekerrür hükümleri de uygulanarak ceza artırılmıştır c ceza soruşturması süreci vergi denetim kurulu tarihinde başvurucu şirketin yönetim kurulu üyeleri hakkında ankara cumhuriyet başsavcılığı nezdinde suç duyurusunda bulunmuştur soruşturma sırasında düzenlettirilen bilirkişi raporunda şu hususlara yer verilmiştir mükellef şirketin kendi çalışanlarına yılında satmış olduğu motorlu araçların ötv indirimli olarak satıldığı ve bu satıştan kaynaklanan katma değer vergisi kdv ve ötvnin tahakkuk ettirilerek ödendiği belirtilmiştir bilirkişiye göre bu sebeple vergiyi doğuran olay gerçekleşmediğinden dolayı herhangi bir vergi söz konusu değildir bilirkişi ayrıca şirketin çalışanları ile yapılan alım satım işlemi nedeniyle düzenlenen belgelerin sahte olarak kabul edilemeyeceğini ifade etmiştir bilirkişi sonuç olarak şirket yönünden yapılan ilgili dönemdeki motorlu araç satışlarında uygulanan ötv indirimlerinin bakanlar kurulu kararına uygun olduğu görüşünü bildirmiştir soruşturma sonunda başsavcılık söz konusu bilirkişi raporuna dayalı olarak tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir d vergi yargılaması süreci başvurucu şirket vergi cezalı ötv tarhiyatı işlemlerinin iptali istemiyle samsun vergi mahkemesi ile ankara ve vergi mahkemelerinde mahkemeler farklı tarihlerde dava açmıştır dava dilekçelerinde başvurucu şirketin söz konusu araçları aktifine almasının personeline veya üçüncü kişilere satışının muvazaalı olmadığı dolayısıyla bu satışlar nedeniyle düzenlenen faturaların da sahte ve muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge olmadığı vergiyi doğuran olay gerçekleştiğinde ötv oranının olduğu ikinci el araç tesliminin vergiyi doğuran olay olarak kabulünün hukuken doğru olmadığı yasal koşullar oluşmadığı halde resen tarh yoluna gidildiği inceleme raporunda ifadelerin teşmili yasağının ihlal edildiği üç kat vergi cezalı ötv tarhiyatlarının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür mahkemeler ve tarihlerinde davaların kısmen ya da tamamen reddine karar vermiştir mahkemeler kararlarının gerekçelerinde motorlu araç satışı faaliyetinde bulunan davacı şirket tarafından indirimli oranda ötvden faydalanmak için araçların şirket adına veya şirket çalışanları adına satışının yapıldığı ancak söz konusu satışlar için herhangi bir bedel ödenmediği gibi başvuru numarası karar tarihi araçların kullanılmaya başlanmadığı ve alıcılar tarafından adlarına kayıt ve tescil ettirilmediği tespitlerine yer verilmiştir mahkemelere göre bu sebeple kanunda aranılan anlamda ilk iktisabın gerçekleşmediği ancak daha sonraki tarihlerde yapılan satışlar sonucu araçların trafik sicilinde tescil edilerek ilk iktisabın araçların gerçek alıcılarına satışının yapıldığı tarihlerde gerçekleştiği gözönüne alınmalıdır mahkemeler vergiyi doğuran olayın salt indirimli oranda ötvden faydalanmak amacıyla araçların satışlarının yapıldığı tarihte değil araçlara ilişkin bedelin ödenerek trafik sicilinde alıcılar adına kayıt ve tescil ettirildiği tarihte meydana geldiğini kabul etmiştir mahkemeler bu gerekçelerle başvurucu şirket adına resen tarh edilen vergi cezalı ötv tarhiyatlarında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varmıştır buna mukabil samsun vergi mahkemesi ile ankara vergi mahkemesi başvurucu şirket adına kesilen vergi cezalarının vergi aslının üç katı tutarında olması hususunda bir sorun görmemişken ankara vergi mahkemesi şirket adına kesilen vergi cezalarının vergi asıllarının bir katı olanlarında hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte bu tutarları aşan kısımlar için hukuka uyarlılık bulmamıştır ankara vergi mahkemesine göre vergiyi doğuran olay olan araçların ilk iktisabının araçların adlarına trafik sicilinde tescil yapılan nihai tüketicilere teslim edildiği tarihte gerçekleştiği bu yüzden vergi da araçların ilk iktisabında vergi hesaplanıp beyan edilmemesinden doğduğu belirtilmiştir yine mahkemeye göre araçların şirket çalışanlarına tesliminde vergiyi doğuran olay ve vergi gerçekleşmediğinden davacı şirket adına üç kat vergi cezası uygulanmasına yasal olanak bulunmamaktadır bu itibarla samsun vergi mahkemesi ile ankara vergi mahkemesi anılan davaların tamamen reddine karar vermiş iken ankara mahkemesi ise davaların kısmen kabulüne kısmen reddine ve dava konusu ötvler ile bir katı tutarındaki vergi cezalarının tasdikine vergi cezalarının vergi aslının bir katını aşan kısımlarının kaldırılmasına karar vermiştir başvurucunun samsun vergi mahkemesi ile ankara vergi mahkemesinin kararlarına yönelik itirazları samsun bölge mahkemesi ile ankara bölge mahkemelerinin sırasıyla ve tarihli kararlarıyla reddedilerek hükümler onanmıştır başvurucunun ankara vergi mahkemesinin kararlarına yönelik itirazları ise ankara bölge mahkemesinin tarihli kararıyla reddedilmiş davalı idare istemlerinin kabulüne karar verilmiş ankara vergi mahkemesinin itiraza konu kararlarının iptale ilişkin hüküm fıkralarının bozulmasına ve üç kat vergi cezası yönünden davaların reddine karar verilmiştir bölge mahkemesi ilgili kararlarında başvurucu adına kesilen üç kat vergi cezasında hukuka aykırılık görülmediğini itiraza konu kararların üç kat vergi cezasının vergi tutarının bir katını aşan kısmının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrasında hukuki isabet bulunmadığını belirtmiştir başvurucu şirketin karar düzeltme talepleri de söz konusu bölge mahkemelerince yine sırasıyla ve tarihlerinde reddedilmiştir nihai kararlar başvurucu vekiline sırasıyla ve tarihlerinde tebliğ edilmiştir başvurucu sırasıyla ve tarihlerinde bireysel başvurularda bulunmuştur başvuru numarası karar tarihi e yeniden vergi süreç başvurucu tarihinde vergi müracaat ederek sektörde kaç adet vergi incelemesi yapıldığı bu vergi incelemelerinin sektörün tümünü kapsayıp kapsamadığı ve bu vergi incelemeleri sonucunda ne gibi işlemler yapıldığı hususlarında bilgi verilmesini talep etmiştir başvurucunun bu talebi tarihinde reddedilmiştir başvurucu aynca tarihinde vergi denetim kurulu başkanlığına müracaat ederek yeniden inceleme yapılmasını vergi cezasının düzeltilerek maddi ve manevi mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir ankara büyük ölçekli mükellefler grup başkanlığının tarihli yazısı ile yeniden vergi incelemesine başlandığı başvurucuya bildirilmiştir bu yazıda aynca ilgili dönem vergi beyanlarının takdire sevkine ilişkin olarak vergi dairelerine yazı gönderildiği belirtilmiştir ötv uygulandığı döneme ilişkin farklı uygulamalara yol açıldığı şikayetleri üzerine vergi denetim kurulu başkanlığınca tarihinde konu hakkında bir inceleme yapılmıştır bu inceleme sonucu düzenlenen tarihli görüş ve öneri raporunda araştırma ve inceleme raporu öncelikle şu hususa yer verilmiştir vergi müfettişleri tarafından incelemesi tamamlanan mükellef hakkında düzenlenen vergi inceleme raporları üzerinde yapılan inceleme sonucunda tespit edilebilen aynı konu ve riskli görülen işlemler benzer olmasına rağmen farklı uygulamalar ve mükellefler açısından farklı sonuçlar doğuran değerlendirmelerin yapıldığı anlaşılmıştır aynca bu raporda şu tespitlere yer verilmiştir vergi incelemesi tamamlanan iki yüz doksan iki mükelleften on ikisi hakkında düzenlenen vergi inceleme raporlarında üç kat vergi cezalı tarhiyat yapılması geriye kalan iki yüz seksen mükelleften tenkit konusu yapılanlar hakkında ise tek kat vergi cezalı tarhiyat yapılması istenmiştir rapora göre ötv indiriminin uygulandığı dönemlerde şirketin kendi çalışanlarına ya da şirketle ilişkili kişilere yapılan satış işlemlerini muvazaa ve sahte belge olarak değerlendirmek suretiyle üç kat vergi cezalı tarhiyat istenilen ve hakkında vergi suçu raporu düzenlenen mükellefler olduğu gibi tek kat vergi cezalı tarhiyat istenilen ve vergi suçu raporu düzenlenmeyen mükellefler ile tenkit konusu yapılmayan mükellefler de bulunmaktadır raporda farklı sonuçlara varılmasının gerekçesi olarak incelemeyi yapan vergi müfettişlerinin farklı olması ve aynca rapor değerlendirme komisyonlarının çalışma biçimi ve farklı değerlendirmeler yapabilmesi gösterilmiştir rapora göre esas olan yapılan inceleme sonucunda ortaya çıkan vergisel sonuçtan ziyade aynı konuda farklı mükellefler üzerinde yapılan inceleme sonucunun aynı olmasının sağlanmasıdır diğer bir ifadeyle inceleme konusu itibarıyla aynı durumda olan mükelleflere vergisel anlamda farklı işlem yapılmamasına ve aynı eşit işleme tabi başvuru numarası karar tarihi tutulmasına yönelik uygulamaların geliştirilmesi esas olmalıdır konusu aynı olsa bile farklı özellikler gösteren mükelleflerin bu durumlarının dikkate alınacağı tabiidir raporda başvurucu şirketin mağduriyetinin giderilmesi talebi yönünden ise devam eden yargı sürecine dikkat çekilerek yeniden vergi incelemesi yapılmasının vergi mevzuatı bakımından mümkün olmadığı ifade edilmiştir söz konusu raporda belirtilen olumsuzluklara yol açılmaması çeşitli önerilerde de bulunulmuştur bu önerilerden bazıları şunlardır ülke genelinde sektörel bazda ve geniş kapsamlı incelemelere başlanmadan önce örnek olarak seçilecek birkaç mükellef nezdinde inceleme yapılarak çıkacak sonuçlar değerlendirildikten sonra yapılacak incelemelere yön verilmesi gerektiği ifade edilmiştir aynı konudaki incelemenin aynı gruptaki vergi müfettişlerince yapılması ve aynı rapor değerlendirme komisyonunca değerlendirilmesi önerilmiştir aynı konuda farklı değerlendirmelerin yapılması durumunda uygulamanın nasıl yapılacağının vergi müfettişlerine duyurulmasının yararlı olacağı belirtilmiştir iv ayrıca vergi müfettişlerinin hizmet içi eğitimlerine ağırlık verilmesi gerektiği vurgulanmıştır v uygulama birliğinin sağlanması için merkezi rapor değerlendirme komisyonu kararlarının vergi müfettişlerinin bilgisine sunulması önerilmiştir vergi denetim kurulu başkanlığı tarihinde yeniden başlatılan vergi incelemesini iptal etmiştir bu yazıda yeniden vergi incelemesi yapılmasının vergi mevzuatı açısından uygun görülmediği belirtilmiştir başvurucu tarihinde yeniden başlatılan incelemeye devam edilmesi talebinde bulunmuştur ancak vergi denetim kurulu başkanlığının tarihli yazısı ile araştırma ve inceleme raporuna dayalı olarak talebinin reddedildiği başvurucuya bildirilmiştir f emsal olarak sürülen vergi ve davalar yine başvurucu ile aynı grupta yer alan başka bir şirkete yönelik olarak yılı ekim kasım ve aralık aylarını konu alan tarihli vergi inceleme raporu düzenlenmiştir bu raporda mükellef şirketin kendi adına yaptığı araç satışlarının kullanma amaçlı olmadığı için ötvye tabi olmadığı ancak daha sonra üçüncü kişilere yapılan satışlar yönünden ötv uygulanması gerektiği tespit edilmiştir raporda sonuç olarak mükellef kurum adına resen ötv tarh edilmesi ve tarh edilecek bu tutarlar üzerinden bir kat vergi cezası kesilmesi önerilmiştir başvurucunun sunduğu vergi mahkemesinin tarihli kararında motorlu araç ticareti yapan davacı tarafından yapılan işlemlerin muvazaa olarak nitelendirilemeyeceği davacının vergiden kaçındığı belirtilerek dava konusu cezalı başvuru numarası karar tarihi tarhiyatların iptaline karar verilmiştir bu davada verilen kararın temyiz edildiği ancak ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap üzerinden yapılan sorgulama sonucuna göre temyiz incelemesinin devam etmekte olduğu anlaşılmaktadır iv hukuk konu ile ilgili hukuk için bkz reis otomotiv ticaret ve sanayi aş b no v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu eğitim ve bilim emekçileri sendikası sen üyesi bir kamu görevlisidir sen yönetim kurulunun tarihli kararı ile ve mart tarihlerinde tüm ülke çapında grevi adı altında işe gelmeme eylemi yapılmasına karar verilmiştir başvurucu bahsi geçen tarihlerde işe gelmemiştir başvurucunun görev yaptığı tarsus milli eğitim müdürlüğü eyleme katılan tüm sendika üyeleri hakkında yürüttüğü idari soruşturma sonucunda tarihli kararı ile mart tarihlerinde mazeretsiz olarak göreve gelmediği gerekçesiyle başvurucuyu uyarma cezası ile cezalandırmıştır başvurucunun söz konusu karara yapmış olduğu itiraz mersin valiliğinin tarihli kararı ile reddedilmiştir başvurucu hakkında verilen disiplin cezasının iptali istemiyle tarihinde idare mahkemesine iptal davası açmış mersin mahkemesinin tarihli kararı ile dava reddedilmiştir başvurucu ilk derece mahkemesinin kararına itiraz etmiş adana bölge mahkemesinin tarihli kararı ile ilk derece mahkemesinin kararını onamıştır başvurucunun karar düzeltme istemi de adana bölge mahkemesinin tarihli kararı ile reddedilmiştir bölge mahkemesinin ilamı başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı devlet memurları eylem ve hareketlerde bulunma yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır sayılı cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır c aylıktan kesme memurun brüt aylığından arasında kesinti yapılmasıdır başvuru numarası karar tarihi aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır b özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek sayılı maddesi şöyledir amirleri tarafından verilen uyarma kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir süre kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir mercileri itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır kabulü hâlinde disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir danıştay dava daireleri kurulunun tarih esas ve karar sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir uyuşmazlıkta davacının üyesi bulunduğu sendikanın yetkili kurullarınca alınan karara uyarak tarihinde gün göreve gelmeme eyleminin sayılı devlet memurları kanununun maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin tespiti önem taşımaktadır sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesinin son fıkrasında göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile anayasa mahkemesine başvurulamaz ek cümle usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır hükmü yer almıştır avrupa hakları kurma ve toplantı özgürlüğü nün düzenlendiği maddesinde herkesin asayişi bozmayan toplantılar yapmak dernek kurmak ayrıca çıkarlarını korumak için başkalarıyla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara katılmak haklarına sahip olduğu bu hakların kullanılmasının demokratik toplumda zorunlu tedbirler niteliğinde olarak ulusal güvenliğin kamu emniyetinin korunması kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amaçlarıyla ve ancak yasayla sınırlandırılabileceği bu maddenin bu hakların kullanılmasında silahlı kuvvetler kolluk mensupları veya devletin idare mekanizmasında görevli olanlar hakkında meşru sınırlamalar konmasına engel olmadığı kuralına yer verilmiştir avrupa hakları mahkemesi tarihli kaya ve seyhan türkiye kararında application no eğitimsen üyesi öğretmenlere tarihinde çağrısına uyarak parlamentoda tartışılmakta olan kamu yönetimi kanun tasarısını protesto etmek üzere düzenlenen bir günlük ulusal eyleme katılmaları nedeniyle tarihinde göreve gelmedikleri için uyarma cezası verilmesinin her ne kadar bu ceza çok küçük başvuru numarası karar tarihi olsa da sendika üyelerinin çıkarlarını korumak için meşru grev ya da eylem günlerine katılmaktan vazgeçirecek bir nitelik taşıdığı öğretmenlere verilen disiplin cezasının bir sosyal ihtiyaca tekâbül etmediği ve bu nedenle bir toplumda gerekli olmadığı sonucuna varmış bunun sonucu olarak bu davada başvuranların maddesi anlamında gösteri yapma özgürlüğünü etkili bir şekilde kullanma haklarının orantısız olarak çiğnendiği gerekçesiyle avrupa hakları sözleşmesinin maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir bu durumda davacının sendikal faaliyet gereği tarihinde göreve gelmeme eyleminin özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği ve sendikal faaliyet kapsamında bir gün göreve gelmemek fiilinin mazeret olarak kabulü gerektiğinden disiplin suçu teşkil etmeyen eylem nedeniyle davacıya sayılı kanunun maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap aracılığıyla erişilen bilgi ve belgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir başvurucunun ortağı olduğu şirket aleyhine bilecik müdürlüğünün sayılı dosyasında icra takibi başlatılmıştır takip kapsamında bir dönem şirketin müdürlüğünü yapan ve yılında vefat eden isimli şahıs tarafından yetkilendirilen lu isimli şahıs yetkisi olmadığı hâlde takibe konu borcu kabul etmiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucu bilecik hukuk mahkemesinde mahkeme açtığı davada kesinleşen icra takibi ile satışına karar verilen taşınmazla ilgili satış ilanının usulüne uygun olarak şirkete tebliğ edilmediğini belirterek usulsüz yapılan ihalenin feshi ile ödeme emrinin tebliğine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesini istemiştir mahkeme tarihli kararında davayı süre yönünden reddetmiş temyiz üzerine yargıtay hukuk dairesi daire tarihli kararında hükmü bozmuştur karar düzeltme talebi üzerine tarihli kararında bozma gerekçesini değiştirerek yeniden bozma kararı vermiştir bozma kararına uyan mahkeme tarihli kararıyla davayı esastan reddetmiştir mahkemenin kısa ve gerekçeli kararlarında karara karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren on gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği belirtilmiştir gerekçeli karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş başvurucu vekili uyap yoluyla pazartesi günü hükmü temyiz etmiştir daire tarihli kararında başvurucuya tarihinde tefhim edilen kararın yasal süre dolduktan sonra tarihinde temyiz edildiğini belirterek süre aşımı nedeniyle dilekçenin reddine karar vermiştir karar düzeltme talebi aynı dairenin tarihli kararıyla reddedilmiştir ret kararı tarihinde tebliğ edilmiş ve tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı ve kanununun maddesinin birinci fıkrası şöyledir kanunun hallini mahkemeye bıraktığı hususlar müstesna olmak üzere ve dairelerinin yaptığı muameleler hakkında kanuna muhalif olmasından veya hadiseye uygun bulunmamasından dolayı icra mahkemesine şikayet olunabilir şikayet bu muamelelerin öğrenildiği tarihten yedi gün içinde yapılır sayılı kanunun tarihli ve sayılı kanunun maddesi ile değişiklik yapılmadan önceki maddesinin ikinci fıkrasının ilgili kısmı şöyledir bu kanunda temyiz kabiliyeti kabul edilen kararlar tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz edilebilir sayılı kanunun geçici maddesi şöyledir bölge adliye mahkemelerinin tarihli ve sayılı adlî yargı derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemelerinin kuruluş görev ve yetkileri hakkında kanunun geçici nci maddesi uyarınca göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında kesinleşinceye kadar ve kanununun bu kanunla yapılan değişiklikten önceki temyiz ve karar düzeltmeye ilişkin hükümleri uygulanır başvuru numarası karar tarihi sayılı maddesinin numaralı fıkrasının ilgili kısmı şöyledir türk milleti adına verilir ve bu ibareden sonra aşağıdaki hususları kapsar ç hüküm sonucu yargılama giderleri ile taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının iadesi varsa kanun yolları ve süresini sayılı kanunun maddesi şöyledir tahkikatın tamamlanmasından sonra mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder taraflara beyanda bulunabilmeleri için ayrıca süre verilmez kararın tefhimi mahkemece hükme ilişkin tüm hususların gerekçesi ile birlikte açıklanması ile gerçekleşir ancak zorunlu hâllerde hâkim bu durumun sebebini de tutanağa geçirmek suretiyle sadece hüküm özetini tutanağa yazdırarak kararı tefhim edebilir bu durumda gerekçeli kararın en geç bir ay içinde yazılarak tebliğe çıkartılması gerekir yargıtay hukuk dairesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir derece mahkemesince gerekçesi açıklanmamış bir hükmün kapsamında tefhim edilmiş bir hüküm olamayacağı ve gerekçeli karar tebliğ edilmeden istinaf kanun yoluna başvurma süresinin başlamayacağı yönündeki bölge adliye kabulü usul ve yasaya uygundur b uluslararası hukuk uluslararası hukuk için bkz mürvet orhan ve osman orhan b no v