başvuru formu ve ekleri ile askeri yargıtaydan onaylı sureti celp edilen yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu tarihinde emekli olmak suretiyle türk silahlı kuvvetlerinden tsk ayrılan askeri savcıdır daha sonra er statüsünde ihraç edilmiştir başvurucunun tarihinde tehdit suçu işlediği iddiasıyla hakkında yunak cumhuriyet başsavcılığına ihbarda bulunulmuştur yürütülen soruşturma kapsamında başvurucunun askeri savcı olarak görev yapıp yapmadığı ve görev yapıyorsa unvan bilgileri hava kuvvetleri komutanlığı askeri savcılığından talep edilmiştir askeri savcı olduğunun bildirilmesi üzerine aynı yerden başvurucunun teşhise elverişli fotoğrafları talep edilmiştir başka bir kişiye ait fotoğraf gönderilmesi üzerine ilgililer hakkında suç duyurusunda bulunulmuştur başvuru numarası karar tarihi genelkurmay başkanlığı askeri savcılığının tarihli iddianamesi ile olay tarihinde hava kuvvetleri komutanlığı askeri savcısı olarak görev yapan yunak cumhuriyet başsavcılığınca yürütülmekte olan bir soruşturmaya ilişkin olarak teşhis işlemi yaptırılması için aynı yerde yardımcı askeri savcı olarak görevli hava hakim binbaşı mehmet çelikin başvurucunun fotoğrafının tarihli yazıyla istenmesi üzerine başvurucu ile birlikte karar vererek tarihli yazıyla başvurucunun fotoğrafının gönderildiği belirtilerek yazı ekinde aynı yerde askeri savcı yardımcısı olarak görevli askeri hakim ait fotoğrafın gönderildiği bu suretle sanık resmi belgede sahtecilik suçunu başvurucunun ise azmettirmek ve yardım etmek suretiyle resmi belgede sahtecilik suçuna iştirak etmek suçunu işlediği iddiası ile kamu davası açılmıştır genelkurmay başkanlığı askeri mahkemesinin tarihli ve sayılı duruşmasız işlere ait kararıyla kamu davasının kabulüne karar verilmiştir anılan mahkemenin tarihli ve sayılı gerekçeli kararı ile askeri hakimlerin yargılanması usulünü düzenleyen tarihli ve sayılı askeri hakimler kanununun maddesinin ikinci fıkrasının anayasaya aykırı olduğu iddiasıyla anayasa mahkemesine başvuruda bulunulmasına karar verilmiştir anayasa mahkemesi tarihli ve sayılı kararı ile sayılı kanunun savunma bakanınca hazırlık soruşturması açılmasına izin verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın askeri mahkemenin savcısına gönderilir biçimindeki maddesinin ikinci fıkrasının anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline anayasanın maddesinin üçüncü fıkrasıyla tarihli ve sayılı anayasa mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunun maddesinin numaralı fıkrası gereğince iptal hükmünün kararın resmi gazete de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir anayasa mahkemesinin sözü geçen kararı tarihli ve sayılı resmi gazete de yayımlanmıştır bu arada tarihli ve sayılı kanunun maddesi ile sayılı kanunun maddesi değiştirilmiş değişiklik tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir askeri hakimlerin yargılanması usulünü düzenleyen yasa değişiklikleri tarihli resmi gazete de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir genelkurmay başkanlığı askeri mahkemesinin tarihli ve sayılı hükmü ile sayılı kanunun ve geçici maddeleri uyarınca sanıklar hak ve başvurucu hakkındaki kovuşturma işlemlerine askeri yargıtayda bulundukları aşamadan itibaren devam olunmak üzere dava dosyasının askeri yargıtay başkanlığına gönderilmesine karar verilmiştir soruşturma ve yargılama makamlarının kabulüne göre yunak cumhuriyet başsavcılığına gönderilen yazı ekindeki fotoğraf söz konusu belgeye ataşlanmış ve arkasına isim yazılmamış fotoğrafa imza ve mühürlü bir kayıt düşülmemiştir askeri yargıtay başkanlar kurulunun tarihli kararı ile yargılamayı yapan askeri yargıtay dairesi tarafından tarihli ve sayılı kararla sanıklara atılı suçların unsurları yönünden oluşmadığı ve iddianamede yazılı eylemlerinin başka bir suça da temas etmediği sonucuna varılarak her iki sanığın da beraatlerine karar verilmiştir askeri savcı tarafından sanık hak hakkında suçluyu kayırma ve başvurucu hakkında suçluyu kayırmaya azmettirme suçlarından mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği ileri sürülerek beraat kararları sanıklar aleyhine temyiz edilmiştir başvuru numarası karar tarihi askeri yargıtay daireler kurulunun tarihli ve kararı ile suçun işlenmesi konusunda tam bir mutabakat halinde hareket ederek fiili birlikte gerçekleştiren sanıkların müştereken resmi belgede sahtecilik suçunu işledikleri kabul edilerek her iki sanık hakkında verilen beraat kararlarının sübut yönünden bozulmasına karar verilmiştir askeri yargıtay dairesi bozmaya uyarak yargılamaya devam etmiş tarihli duruşmada sanık a z görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının yargıtay başkanlığına gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir dairece aynı duruşmada verilen ara kararla iş bu davaya bakmakla görevli olduğuna karar verilmiştir sanık hak a z anılan görevsizlik kararı verilmesi talebinin reddi kararı üzerine tarihli duruşmada bu kez dava dosyasının uyuşmazlık çıkarılması için yargıtay cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesini talep etmiştir aynı daire talep dilekçesi ve ilgili tüm belgeleri uyuşmazlık çıkarmaya yetkili bulunan yargıtay cumhuriyet başsavcılığına göndermiştir yargıtay cumhuriyet başsavcılığı tarihli ve sayılı kararıyla uyuşmazlık çıkarma talebinin delillerin ikamesine başlamadan önce yapılması imkanı ve şartı varken bu aşamaya kadar bu müessesenin işletilmediği gerçekçesiyle uyuşmazlık çıkarılmasına yer olmadığına karar vermiştir askeri yargıtay dairesinin tarihli ve sayılı hükmü ile sanıkların müşterek fail sıfatıyla kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu resmi belgede sahtecilik suçunu işledikleri kabul edilerek yıl ay hapis cezası ile ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar verilmiştir askeri savcı tarafından sanık hak hakkında suçluyu kayırma ve başvurucu hakkında suçluyu kayırmaya azmettirme suçlarından mahkumiyet kararı verilmesi gerektiği ileri sürülerek mahkumiyet hükümleri temyiz edilmiştir başvurucu da askeri yargının görevli olmadığını ve suçun unsurlarının oluşmadığını belirterek hükmü temyiz etmiştir temyiz üzerine askeri yargıtay daireler kurulunun tarihli ilamı ile askeri yargıtay dairesinin tarihli kararı onanmıştır daireler kurulu ilamının ilgili kısmı şöyledir davaya bakma görevinin hangi yargı koluna ait olduğunun tespiti hava kuvvetleri komutanlığı askeri savcılığında askeri savcı ve yardımcı askeri savcı olarak görevli olan sanıkların tarihinde resmi belgede sahtecilik ve resmi belgede sahtecilik suçuna iştirak etmek iddiası ile kamu davası açılmış olduğu dikkate alındığında askeri hakimlerin görev nedeniyle işledikleri suçlarla ilgili yargılama makamının belirlenmesine yönelik yapılan incelemede sayılı askeri hakimler kanununun askeri hakim ve savcılarla ilgili soruşturma ve kovuşturma usullerini düzenleyen beşinci bölümünün soruşturma başlığı altında düzenlenmiş olan maddesi milli savunma bakanı soruşturma yapmaya memur edilen askeri adalet müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsayan evrakı inceler elde edilen sonuca göre hazırlık soruşturması yapılması için izin verilmesine veya disiplin cezası tayinine yahut kovuşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın işlemden kaldırılmasına karar verir milli savunma bakanınca hazırlık soruşturması açılmasına izin verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın askeri mahkemenin savcısına gönderilir bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına engel olmaz şeklinde iken başvuru numarası karar tarihi genelkurmay başkanlığı askeri mahkemesi tarafından tarihinde yapılan duruşmada sayılı askeri hakimler kanununun ve maddelerinin anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu ve iptal edilmeleri istemiyle anayasa mahkemesine başvurulması üzerine anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararıyla sayılı hakimler kanununun maddesinin ikinci fıkrasının anayasaya aykırı olduğuna ve iptaline iptal hükmünün kararın resmi gazetede yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş ve bu karar tarihli resmi gazetede yayımlanmıştır anayasa mahkemesi kararının gerekçesinde askeri hakim ve savcılarla ilgili görevini belirleyen en yakın yer sözcüklerinin somut ve açık olarak bağımsız ve tarafsız mahkemeyi tanımlamadığı en yakın mahkemenin kim tarafından ve nasıl belirleneceğinin belli olmadığı adli yargıda olduğu gibi sınıf ve görev sıfatlarının dikkate alınmamasının anayasa hukuk devleti mahkemelerin bağımsızlığı ve teminatı ilkelerini ve adil yargılanma hakkını zedeleyeceği yargılamayı yapacak olan hakimlerin tarafsızlığını sağlayacak ve bu konudaki kuşkuları giderecek koşulların sağlanmadığı askeri hakim ve savcıların da adli hakim ve savcılarla aynı teminata sahip olması gerektiği açıklanmak suretiyle anılan hükmün anayasanın ve maddelerine aykırı olduğu belirtilmiştir anayasa mahkemesinin iptal kararı üzerine tarihli gazetede yayımlanmak suretiyle yürürlüğe konulan sayılı kanunun maddesiyle sayılı kanunun maddesi başlığıyla birlikte şu şekilde düzenlenmiştir soruşturma ve kovuşturma mercileri milli savunma bakanı inceleme yapmakla görevlendirilen adalet müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsayan evrakı inceler elde edilen sonuca göre soruşturma yapılması için izin verilmesine veya disiplin cezası tayinine ya da soruşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın işlemden kaldırılmasına karar verir savunma bakanınca soruşturma açılmasına izin verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın mahkemenin savcısına gönderilir ancak yargıtay kadrolarında savcılık ve tetkik hakimliği ile askeri yüksek idare mahkemesi kadrolarında savcılık ve raportörlük görevi yapan askeri hakimler ile savunma bakanlığı kadrolarında görevli hakimler hakkında düzenlenen evrak genelkurmay başkanlığının bulunduğu yerde kurulan asker mahkemenin savcısına gönderilir askeri savcı tarafından iddianame düzenlenmesi halinde iddianamenin kabulü ya da iadesi konusunda karar verilmek üzere soruşturma evrakı ve düzenlenen iddianame askeri yargıtaya gönderilir askeri yargıtay başkanlar kurulunun belirleyeceği daire iddianamenin kabulüne veya iadesine karar verir iadesi kararına karşı iddianameyi düzenleyen savcı tarafından yargıtay daireler kuruluna itiraz edilebilir haklarında iddianamenin kabulüne karar verilen hakimlerin kovuşturması iddianameyi değerlendiren yargıtay dairesinde yapılır kabulünden itibaren askeri yargıtay dairesinde yapılacak kovuşturmada savcılık görevini askeri yargıtay başsavcılığı yürütür bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına engel olmaz bu hükümler dikkate alındığında askeri hakimlerin sayılı kanunun maddesinde sayılan görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında işledikleri suçlar il yargıya tabi şahsi suçlarından dolayı kovuşturmanın yargıtayda yapılması gerektiği anlaşılmaktadır başvuru numarası karar tarihi adli ve idari yargıda görevli hakim ve savcılar yönünden de benzeri öngörülmüş olan bahse konu yargılama prosedürünün askeri hakimler ve savcılar yönünden teminat niteliğinde olduğu açıktır sayılı askeri hakimler kanununda askeri hakim ve savcıların emekli olmaları halinde yargıtayın görevinin devam edeceğine ilişkin bir düzenlenme bulunmamakla birlikte sayılı hakimler ve savcılar kanununun maddesine göre adli ve idari yargı alanlarında görev yapan hakim ve savcılardan haklarında kovuşturma yapılacak olanların son soruşturma mercilerinin saptanmasında son soruşturma zamanındaki son soruşturmadan önce görevden ayrılanların ise ayrılma zamanındaki sıfatlarının esas alındığı bu bağlamda ve idari yargı alanlarında görev yapan hakim ve savcıların görevden ayrılmaları halinde yargılama makamında olmadığı hakim ve savcılık statüsünden dolayı tabi olduğu yargılama makamındaki yargılanmasına her durumda devam edildiği anlaşılmaktadır yukarıda belirtilen anayasa mahkemesi kararında da vurgulandığı üzere adli idari veya askeri yargı alanlarında görev yapan hakim ve savcıların görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma usulünde kendi aralarında farklılık bulunmasının anayasa maddesiyle bağdaşmayacağından ve idari yargı alanlarında görev yapan hakim ve savcılar açısından olduğu gibi hakim ve savcıların görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlara yönelik olarak anılan anayasa mahkemesi kararı üzerine sayılı hakimler kanununda yapılan değişiklikler ile belirlenmiş yargılama makamının da görevden ayrılma dahil her durumda görevine devam edeceğinin kabulü gerekmektedir diğer taraftan sayılı askeri hakimler kanunu sınırlı kapsamı nedeniyle özel nitelikli bir kanundur askeri hakimler ve savcıların ne şekilde ve hangi mahkemelerde yargılanabileceklerine ilişkin hükümler de diğer usul hükümlerine istisna teşkil etmekte olduğundan kanun ilişkisi nedeniyle de öncelikle uygulanması gereken hükümlerdendir ayrıca anayasanın ve cmknın maddelerinde belirtilen asker olmayan kişi kavramı suçun işlendiği sırada asker kişi olmayanlara ilişkin olduğundan suçun işlendiği sırada asker olan sanıkların suçu işledikten sonra bu sıfatlarını kaybetmeleri halinde anayasanın maddesinde belirtilen savaş hali haricinde asker olmayan kişiler mahkemelerde yargılanamaz şeklindeki kuralın sanıkların mahkemelerde yargılanmalarını yasaklayan bir yönü bulunmamaktadır bu nedenlerle hakimlerin görev ve suçları ile ilgili doğal yargılama makamının askeri yargıtayın olduğu ve bu görevinin her durumda devam edeceği sonucuna varılmış sayılı kanunun maddesinin somut olayımıza uygulanmasının mümkün olmadığı ve sanıkların tskdan ilişiklerinin kesilmesinin veya emekliye ayrılmış olmalarının dairenin gerekçesinde de belirtildiği üzere sanıkların yargıtayda yargılanmaları açısından bir önem ve etkisinin olmayacağı kabul edilmiş bu kapsamda sanıklar ve müdafilerinin göreve yönelik temyizde ileri sürdükleri tüm taleplerinin reddine karar verilmiştir dava konusu resmi belgenin askeri yazıda bulunması gereken başlık sayı tarih imza vb zorunlu öğelerin karargah hizmetleri yönergesi hükümlerine uygun ve hava kuvvetleri komutanlığı savcılığı tarafından dava konusu evraktan önce ve sonra düzenlenmiş yazılara benzer şekilde tanzim edildiği sanık hak a z nün duruşmada hazır bulundurması üzerine duruşmada dinlenen uzman mütalaalarından askeri yazı ekinde fotoğraf gönderilmesine yönelik tsk uygulamalarında farklılıklar bulunduğunun ve bu uygulamalara yönelik karargah hizmetleri yönergesinde özel düzenlemeler bulunmadığının anlaşılması nedeniyle fotoğrafın yazıya eklenmesi hususunda uzman mütalaalarında belirtildiği yöntemlerin uygulanması zorunluluğunun bulunmadığı kaldı ki başvuru numarası karar tarihi birden fazla fotoğraf gönderilmediği için karışma ihtimali söz konusu olmadığından fotoğrafın arkasına isim yazılmasının gerekli olmadığı sayılı polis vazife ve salahiyet kanununun ek maddesine göre şüphelinin fotoğrafı üzerinden yaptırılan teşhis işleminde değişik kişilerin fotoğraflarının aynı büyüklük ve özellikte olmaları gerektiğinden mühürlenme gibi yazı ekinde gönderilen fotoğrafın diğer fotoğraflardan ayırt edilmesine neden olacak işlemlerin teşhis işleminin doğruluğunu etkileyebilecek olması nedeniyle uygun olmadığı dolayısıyla fotoğrafın yazının amacına uygun her türlü yöntemle yazıya eklenmesinin mümkün olduğu yunak cumhuriyet başsavcılığınca sanık mehmet teşhisi işlemleri yapıldıktan sonra içeriğinin sahte olduğunun anlaşılması nedeniyle sahteciliğin özel bir incelemeye tabi tutulmaksızın anlaşılamayacak olduğu bu yönüyle daire tarafından belgede aldatma yeteneği sonucuna varılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır hava kuvvetleri komutanlığı savcılığının tarihli a z tarafından imzalanmış yazısına eklenerek ve zarflanarak mehmet fotoğrafı yerine yunak cumhuriyet başsavcılığına gönderildiği diğer sanık a z nün sanık mehmet fotoğrafı yerine ö t fotoğrafının gönderildiği hususunda bilgi sahibi olduğu ve sanık a z nün onayı ile fotoğrafın yunak cumhuriyet başsavcılığına gönderildiği sübuta ermiş bulunduğundan kamu görevlisi olduklarında tereddüt bulunmayan sanıkların suçun işlenmesi konusunda tam bir mutabakat halinde hareket ederek fiili birlikte gerçekleştirdikleri anlaşılmakla sanıkların müştereken atılı suçu işledikleri kabul edilerek tcknın maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen kamu görevlisinin görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu belgede sahteciliği suçundan mahkumiyetlerine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır başvurucu onama kararını tarihinde öğrenmiştir başvurucu tarihinde anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a mevzuat sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir askeri hakimlerin görevlerinden dolayı veya görevleri sırasında işledikleri suçlar veya sıfat ve görevlerinin gereklerine uymayan hal veya eylemleri yahut askeri yargıya tabi şahsi suçları şikayet ve ihbar edilir veya cereyan eden işlemlerden öğrenilirse soruşturma izni verilmesine lüzum olup olmadığının tespiti için milli savunma bakanı tarafından ilgi şahıstan kıdemli bir askeri adalet müfettişi görevlendirilir zorunlu hallerde bu görev en kıdemli askeri adalet müfettişi tarafından yerine getirilir sayılı kanunun maddesinin anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı iptal kararından önceki hali şöyledir savunma bakanı soruşturma yapmaya memur edilen askeri adalet müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsayan evrakı inceler elde edilen sonuca göre hazırlık soruşturması yapılması için izin verilmesi veya disiplin cezası tayinine kovuşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın işlemden kaldırılmasına karar verir savunma bakanınca hazırlık soruşturması açılmasına izin verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın askeri mahkemenin savcısına gönderilir bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına engel olmaz başvuru numarası karar tarihi sayılı kanunun maddesinin tarihli değişiklikten sonraki hali şöyledir savunma bakanı inceleme yapmakla görevlendirilen askeri adalet müfettişince düzenlenen ve düşüncesini de kapsayan evrakı inceler elde edilen sonuca göre soruşturma yapılması için izin verilmesine veya disiplin cezası tayinine ya da soruşturma yapılmasına lüzum görmezse evrakın işlemden kaldırılmasına karar verir savunma bakanınca soruşturma açılmasına verildiği takdirde düzenlenmiş olan evrak gereği yapılmak üzere ilgilinin görevli bulunduğu yere en yakın askeri mahkemenin savcısına gönderilir ancak askeri yargıtay kadrolarında savcılık ve tetkik hakimliği ile askeri yüksek mahkemesi kadrolarında savcılık ve raportörlük görevi yapan askeri hakimler ile savunma bakanlığı kadrolarında görevli askeri hakimler hakkında düzenlenen evrak genelkurmay başkanlığının bulunduğu yerde kurulan askeri mahkemenin savcısına gönderilir askeri savcı tarafından iddianame düzenlenmesi halinde iddianamenin kabulü ya da iadesi konusunda karar verilmek üzere soruşturma evrakı ve düzenlenen iddianame askeri yargıtaya gönderilir askeri yargıtay başkanlar kurulunun belirleyeceği daire iddianamenin kabulüne veya iadesine karar verir iadesi kararına karşı iddianameyi düzenleyen askeri savcı tarafından askeri yargıtay daireler kuruluna itiraz edilebilir haklarında iddianamenin kabulüne karar verilen askeri hakimlerin kovuşturması iddianameyi değerlendiren askeri yargıtay dairesinde yapılır kabulünden itibaren askeri yargıtay dairesinde yapılacak kovuşturmada savcılık görevini askeri yargıtay başsavcılığı yürütür bir suçtan dolayı yapılacak ceza soruşturması disiplin cezası uygulanmasına engel olmaz sayılı kanunun maddesinin ilgili kısmı şöyledir askeri hakimlerin genel yargıya tabi şahsi suçları hakkında genel hükümler uygulanır ancak soruşturma o yer ağır ceza mahkemesi cumhuriyet başsavcısınca vı kovuşturma o yer ağır ceza mahkemesince yapılır tarihli ve sayılı askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü kanununun maddesi şöyledir askeri mahkemeler kanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler sayılı kanun un maddesi şöyledir askeri mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez ancak suçun askeri bil suç olmaması askeri bir suça bağlı bulunmaması halinde askeri mahkemenin görevi sona erer tarihli ve sayılı türk ceza kanununun maddesinin numaralı fıkrası şöyledir görevi gereği düzenlemeye yetkili olduğu bir belgeyi sahte olarak düzenleyen gerçek bir belgeyi başkalarını aldatacak şekilde değiştiren gerçeğe aykırı olarak belge düzenleyen veya sahte belgeyi kullanan kamu görevlisi üç yıldan sekiz yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır tarihli ve sayılı ceza muhakemesi kanununun maddesi şöyledir başvuru numarası karar tarihi mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir ek md barış zamanında asker olmayan kişilerin askeri ceza kanununda veya diğer kanunlarda yer alan askeri mahkemelerin yargı yetkisine tabi bir suçu tek başına veya asker kişilerle iştirak halinde işlemesi durumunda asker olmayan kişilerin soruşturmaları cumhuriyet savcıları kovuşturmaları adli yargı mahkemeleri tarafından yapılır tarihli ve sayılı uyuşmazlık mahkemesinin kuruluş ve hakkında kanunun maddesi şöyledir daha önce uyuşmazlık mahkemesince yargı belirtilmemiş olan bir temyiz incelemesi yapan yüksek mahkeme davanın davaya bakan mahkemenin görevi dışında olduğu kanısına varırsa incelediği kararı bozacak yerde incelemeyi erteleyerek yargı merdinin belirtilmesi için uyuşmazlık mahkemesine başvurmaya karar verebilir b yargı kararları anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir konusu kuralın da yer aldığı sayılı kanunun müşterek suçlar başlıklı maddesinde askeri mahkemelere ve adliye mahkemelerine tabi kişiler tarafından bir suçun müştereken işlenmesi halinde eğer suç askeri ceza kanununda yazılı bir suç ise sanıkların yargılanmalarının askeri mahkemelerde eğer suç askeri ceza kanunu nda yazılı olmayan bir suç ise adliye mahkemelerinde yapılacağı kural altına alınmıştır günlü sayılı kanun ile değiştirilen anayasanın maddesinde askeri yargı askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür bu mahkemeler asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir devletin güvenliğine anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür savaş hali haricinde asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz askeri mahkemelerin savaş hangi suçlar ve hangi kişiler bakımından yetkili oldukları kuruluşları ve gerektiğinde bu mahkemelerde adli yargı hakim ve savcılarının görevlendirilmeleri kanunla düzenlenir denilmiştir anayasa maddesinin değişiklik gerekçesinde askeri yargının görev alanının yeniden düzenlendiği mevcut hükümde askeri yargının görev alanının oldukça geniş düzenlenmesi nedeniyle uluslararası belgelerde bu durumun eleştirildiği askeri mahkemelerin görev alanının demokratik hukuk devletinin getirdiği ölçüler çerçevesinde yeniden tanımlandığı getirilen düzenlemeyle askeri mahkemelerin görev alanının askeri suçların yargılanmasıyla çağdaş ülkelerde olduğu gibi sınırlandırıldığı ve asker kişilerin sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri askeri suçlara ait davalarla sınırlı tutulduğu asker olmayan kişilerin savaş hali haricinde askeri mahkemelerde yargılanmayacağının anayasal teminat altında alındığı belirtilmiştir konusu kurala göre asker olmayan kişilerin asker kişilerle birlikte suç işlemeleri durumunda işlenilen suç askeri ceza kanunu nda düzenlenmiş ise bu kişiler askeri mahkemelerde yargılanacaklardır ancak anayasanın maddesinin değişiklik gerekçesinde de belirtildiği üzere savaş hali dışında asker olmayan kişilerin işledikleri suçlar nedeniyle askeri mahkemelerde yargılanamayacağı anayasal olarak teminat altına alınmıştır bu durumda anayasa maddesinde yapılan değişiklik sonucunda konusu kural anayasaya aykırı hale gelmiştir anayasa mahkemesinin tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir sayılı kanunun maddesinin itiraz konusu birinci cümlesinde askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesinin daha önce işlenen suçlara ait başvuru numarası karar tarihi davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmeyeceği düzenlenmiş ikinci cümlesinde ise suçun askeri bir suç olmaması ve askeri bir suça bağlı bulunmaması halinde askeri mahkemenin görevinin sona ereceği açıklanmıştır buna göre suçu işlediği sırada asker olan kişinin bu sıfatının kalkması önceden işlediği ve askeri yargıya tabi bir suçtan dolayı askeri mahkemede dava açılmasına veya davanın görülmesine engel olmamaktadır ancak bu kişinin işlediği suç askeri suç değilse veya askeri suça bağlı değilse askeri mahkemenin görevi sona erecektir anayasanın günlü sayılı kanunun maddesiyle değiştirilen maddesinin birinci fıkrasında askeri yargı askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür bu mahkemeler asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir denilmek suretiyle askeri mahkemelerin görev alanı belirlenmiş ikinci fıkrasında ise savaş hali haricinde asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz denilmek suretiyle askeri mahkemelerde savaş hali haricinde sivillerin yargılanamayacağı hüküm altına alınmıştır ceza yargılaması hukukunda kişilerin hangi mahkemelerde yargılanacağının belli bir sıfatı taşımaya bağlandığı durumlarda söz konusu sıfatın suçun işlendiği sırada bulunması gerekmekte olup bu sıfatın suçun işlenmesinden sonra bir şekilde kaybedilmesi kişilerin tabi bulunduğu mahkemenin görevinde herhangi bir değişikliğe neden olmamaktadır çünkü kanun koyucu bir suçu ele alırken suçun sıradaki koşulları gözeterek suçun cezasının niteliğini ağırlığını ve kovuşturulacağı mahkemeyi belirlemektedir anayasanın maddesinde yer alan ve asker olmayan kişilerin savaş hali dışında askeri mahkemelerde yargılanamayacağını düzenleyen kural suçun işlendiği sırada asker kişi olmayanlara ilişkin olup bu kuralın suçun işlendiği sırada asker olan kişilerin suçu işledikten sonra bu sıfatlarını kaybetmeleri halinde askeri mahkemelerde yargılanmalarını yasaklayan bir yönü bulunmamaktadır uyuşmazlık mahkemesi ceza bölümünün tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir sayılı askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü kanununun askeri mahkemelerin görevleri başlığı altında düzenlenen bölümünde yer alan genel görev başlıklı maddesinde askeri mahkemeler kanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine veya askeri mahallerde yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidirler denilmekte iken maddenin askeri mahallerde ibaresi anayasa mahkemesi tarih ve sayılı resmi gazete de yayımlanan gün ve sayılı kararı ile iptal edilmiştir askeri suç ise öğretide ve uygulamada a unsurları ve cezalarının tamamı askeri ceza kanunu nda yazılı olan başka bir anlatımla askeri ceza kanunu dışında hiçbir ceza yasası ile cezalandırılmayan suçlar b unsurları kısmen askeri ceza kanununda kısmen diğer ceza yasalarında gösterilen suçlar c türk ceza kanununa suretiyle askeri suç haline dönüştürülen suçlar olmak üzere üç grupta mütalaa edilmektedir aynı yasanın gün ve sayılı resmi gazetede yayımlanan sayılı yasa değişik maddesinde askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez ancak suçun askeri bir suç olmaması askeri bir suça bağlı bulunmaması ve sanık hakkında kamu davası açılmamış olması halinde askeri mahkemenin görevi sona başvuru numarası karar tarihi erer denilmekte iken maddenin ve sanık hakkında kamu davası açılmamış olması tümcesi anayasa mahkemesinin gün ve sayılı resmi gazetede yayımlanan gün ve e k sayılı kararı ile iptal edilmiştir buna göre askeri mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez ancak yüklenen suçun askeri bir suç olmaması askeri bir suça bağlı bulunmaması halinde askeri mahkemenin görevinin sona ereceği açıktır kararı nedeniyle sanık hakkında kamu davasının açılmış olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır sayılı yasa müşterek suçlar başlığı altında düzenlenen maddesinde askeri mahkemelere ve adliye mahkemelerine tabi kişiler tarafından bir suçun müştereken işlenmesi halinde eğer suç askeri ceza kanununda yazılı bir suç ise sanıkların yargılanmaları askeri mahkemelere eğer suç askeri ceza kanununda yazılı olmayan bir suç ise adliye mahkemelerine aittir denilerek askeri ceza kanununda yazılı olmayan suçun müştereken işlenmesi halinde sanıkların yargılamalarının adli mahkemelerde yapılacağı hükme bağlanmıştır olumsuz görev uyuşmazlığına konu kamu davasında adli yargı yerince verilen görevsizlik kararında sanıklara yüklenen eylemin sayılı askeri ceza kanunu hakikate layiha sair evrak tanzim ve ita edenler başlığı altında düzenlenen maddesinde yazılı suç kapsamında kaldığı gerekçesine yer verilmiş ise de dosyanın incelenmesinde iddianamede anlatılan ve yargı yerlerince verilen görevsizlik kararlarında da kabul edilen sanıklara yüklenen eylemin doktor olan sanıkların sanık ts tarafından sağlık karneleri getirilen kişileri görmeden ve muayene etmeden gerçeğe aykırı reçete yazmak olduğu bu durumda askeri yargı yerince verilen görevsizlik kararında doktor sanıklara yüklenen eylemin sayılı türk ceza kanunu maddesinde düzenlenen resmi belgede sahtecilik suçunu sanık ts e yüklenen eylemin bu suça iştirak etmek suçunu oluşturduğu açıklanarak eylemlerin sayılı türk ceza kanunu nda düzenlenen suçlar kapsamında kaldığının değerlendirildiği gözetildiğinde verilen görevsizlik kararı hukuka uygun bulunmuştur böylece sanıklara yüklenen eylemin sayılı türk ceza kanunu nda suçlar kapsamında kaldığı askeri ceza kanunu nda bu eyleme ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle askeri suç olmadığı açıktır açıklanan nedenlerle davanın adli yargı yerinde görülmesi ve çanakkale ağır mahkemesi görevsizlik kararının kaldırılması gerekmiştir yargıtay ceza genel kurulunun tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir suç tarihinde askeri savcı olarak görev yapan sanık başvurucu hakkında sayılı yasaya aykırılık suçundan açılan kamu davasında yargılama görev ve yetkisinin yargıtay ceza dairesine mi yoksa ankara ağır ceza mahkemesine mi ait olduğunun belirlenmesine ilişkin uyuşmazlığın çözümüne geçmeden önce askeri yargının görevli olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir askeri mahkemeler asker olmayan kişilerin özel kanunda belirtilen askeri suçları ile kanunda gösterilen görevlerini ifa ettikleri sırada veya kanunda gösterilen askeri mahallerde askerlere karşı işledikleri suçlara da bakmakla görevlidirler şeklinde iken ogün ve sayılı yasanın maddesiyle askeri yargı askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür bu mahkemeler asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir devletin güvenliğine anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür başvuru numarası karar tarihi savaş hali haricinde asker olmayan kişiler askeri mahkemelerde yargılanamaz biçiminde değiştirilmiş ve bu suretle de askeri yargının görev alanı oldukça daraltılmıştır bu değişikliğin nedeni madde gerekçesinde mevcut hükümde askeri yargının görev alanı oldukça geniş düzenlenmiş olup bu durum değişik uluslararası belgelerde katılım ortaklığı belgesi raporları ziyaret raporları vb vurgulanmıştır yine yargı reformu stratejisinde ve avrupa birliği müktesebatının türkiye cumhuriyeti tarafından üstlenilmesine yönelik olarak hazırlanan ve bakanlar kurulu tarafından onaylanarak yürürlüğe giren yılı ulusal programında askeri mahkemelerin alanının demokratik hukuk devletinin gerektirdiği ölçüler çerçevesinde yeniden tanımlanması öngörülmüştür mukayeseli hukuk da göstermektedir ki pek çok ülkede ayrı bir yargı sistemi bulunmamakta ve asker kişiler de adliye mahkemelerinde yargılanmaktadır bazı ülkelerde ise askeri mahkemeler sadece disiplin mahkemesi olarak oldukça sınırlı bir alanda görev yapmaktadır buna karşın yargı ülkemizde demokrasi ve hukuk devleti standartlarının dışında geniş bir görev alanına sahiptir yargının görev alanının geniş belirlenmiş olması bazen yargı mercileri arasında görev uyuşmazlıklarına da neden olabilmektedir getirilen düzenlemeyle mahkemelerin görev alanı suçların yargılanmasıyla sınırlandırılmaktadır askeri suç ise yüksek mahkemelerce tanımlanmış bir kavramdır anayasa mahkemesinin tarihli ve e k sayılı kararında suçun unsurları bir yararı ihlal etmek ve askeri nitelikte olmak biçiminde açıklanmıştır bir suçun ceza kanununda açıkça yer almış olmasının onun suç sayılmasına yetmeyeceği belirtilmiştir yine tarihli ve e k sayılı kararında mahkemelerin görev alanının hizmetlerin yürütülmesindeki özellikler disiplinin korunması asker kişilerin astlık üstlük ilişkileri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği vurgulanmıştır bu veriler göz önüne alınarak askeri mahkemelerin görev alanı çağdaş ülkelerde olduğu gibi daraltılmakta v asker kişilerin sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalarla sınırlı tutulmaktadır şeklinde açıklanmıştır t c anayasası maddesinde yapılan değişikliğin gerekçesinde atıf yapılan anayasa mahkemesinin gün ve sayılı kararında asker veya asker olmayan herhangi bir kişi tarafından işlenen suçun bir yararı ihlal etmediği dolayısıyla nitelikten yoksun bulunduğu belirgin ise suçun ceza yasası nda açıkça yer almış olması onun askeri suç sayılmasına yetmeyecektir gün ve sayılı kararında ise askeri yargının görev alanını belirleyen anayasanın maddesinin sayılı yasa ile değiştirilmeden önceki metnine ilişkin olarak anayasa yargı başlıklı maddesinde denilerek hizmetlerin yürütülmesindeki özellikler disiplinin korunması asker kişilerin astlık üstlük ilişkileri dikkate alınarak bu mahkemelerin görev alanı ve asker olmayan kişilerin hangi hallerde askeri mahkemelerde yargılanabilecekleri belirtilmiştir değerlendirmesi yapılmıştır sanığın askeri savcı olarak görev yaptığı olayda uyuşmazlığın çözümünde yalnızca tarihli resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı yasanın maddesi hükmünün değil başta anayasa olmak üzere tüm mevzuatın ve uyuşmazlık mahkemesi ile anayasa mahkemesi kararlarının da göz önüne alınması gerekmektedir anayasa mahkemesinin yukarıda ayrıntısı verilen ve tarihli kararlarında vurgulandığı üzere askeri mahkemelerin görev alanı askeri hizmetlerin yürütülmesindeki özellikler disiplinin korunması asker kişilerin astlık üstlük ilişkileri dikkate alınarak belirlenmelidir ülkemizde adliye mahkemelerinin yanında görev yapmakta olan askeri mahkemelerin görev alanı son yıllarda anayasada ve yasalarda yapılan değişikliklerle önemli ölçüde daraltılmış bu bağlamda anayasamızın maddesinde ve maddesinde yapılan değişikliklerle askeri yargının görev başvuru numarası karar tarihi alanının sınırları daraltılarak tekrar belirlenmiştir nitekim yasa koyucunun bu iradesi anayasamızın maddesinin değişiklik gerekçesinde askeri mahkemelerin alanı çağdaş ülkelerde olduğu gibi daraltılmakta ve asker kişilerin sadece askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri askeri suçlara ait davalarla sınırlı tutulmaktadır şeklinde açıkça ifade edilmiş ve ceza genel kurulunun gün ve sayılı kararında da benzer hususlara işaret edilmiştir diğer taraftan sayılı mal bildiriminde bulunulması rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele yasasının gerçeğe bildirimde bulunma başlıklı maddesinde kanunen daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde gerçeğe bildirimde bulunana altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir düzenlemesine yer verilmiştir askeri yargıtay daireler kurulunun gün ve gün askeri yargıtay dairesinin gün ve yargıtay ceza dairesinin gün ve gün ve sayılı da askeri mahkemelerin görev alanının yorumla genişletilmesinin uygun olmadığına işaret edilerek türk silahlı kuvvetlerinde görev yapan asker kişiler tarafından işlenen gerçeğe bildirimde bulunma suçunun ve cezasının sayılı yasada düzenlenmesi ve askeri ceza yasasında yer alan ya da askeri ceza yasasının atıfta bulunduğu suçlardan olmaması nedeniyle belirtilen suçun askeri suç olmadığı hususunda kuşku bulunmadığı ancak asker kişinin mal bildiriminde bulunacağı sayılı yasanın maddesine göre askeri makamlar olduğundan söz konusu suçun askeri mahalde işlendiği ve yargılama görevinin askeri makamlar olduğunu kabul etmek gerektiği belirtilmiş suçun başkaca askeri suçlarla bağlantılı bulunması durumunda da soruşturma ve kovuşturma görevinin askeri yargı organlarına ait olduğunun kabulü gerektiği vurgulanmıştır görüldüğü gibi sayılı yasada düzenlenen gerçeğe mal bildiriminde bulunmak suçunun askeri suç olmadığı yargıtay askeri yargıtay ve uyuşmazlık mahkemesi kararları ile sabit olup t c anayasasının maddesinde değişiklik yapılmadan önce suçun askeri mahalde işlenmesine göre askeri yargı organlarının görevli olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır ancak anayasa maddesinde yer alan askeri mahallerde ibaresi metinde gerçeğe bildirimde bulunmak suçu kovuşturma görevi askeri yargı organlarına ait olan başka bir suçla irtibatlı olmadığı sürece askeri yargı görevi kapsamında olmayacaktır bu anlamda sanık hakkında gerçeğe mal bildiriminde bulunma suçundan açılan kamu davasında genelkurmay askeri mahkemesince gün sayı ile verilen görevsizlik karan isabetlidir sayılı askeri hakimler yasasının genel yargıya tabi suçlar başlığı altında düzenlenen maddesi askeri hakimler ve askeri savcılar ile yardımcılarının adli müşavirlerin askeri adalet başkanlığı ve askeri adalet teftiş kurulu başkanlığı kadrolarında ve askeri yargı ile ilgili idari görevlerde bulunan askeri hakimlerin genel yargıya tabi şahsi suçlan hakkında genel hükümler uygulanır ancak soruşturma ve kovuşturma o yer ağır ceza mahkemesi savcılığı ve sorgu hakimliğince son soruşturma ise ağır ceza mahkemesince yapılır şeklinde iken günlü resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren sayılı yasanın maddesi ile genel yargıya tabi şahsi suçlar ve hukuki sorumluluk başlığı altında yeniden düzenlenmiş ve askeri hakimlerin genel yargıya tabi şahsi suçlan hakkında genel hükümler uygulanır ancak soruşturma o yer ağır ceza mahkemesi cumhuriyet başsavcısınca ve kovuşturma o yer ağır ceza mahkemesince yapılır ağır ceza mahkemesinin görevine giren suçüstü hallerinde soruşturma genel hükümlere göre yapılır soruşturma yetkili cumhuriyet başsavcısı veya başsavcı vekilleri tarafından bizzat yürütülür başvuru numarası karar tarihi bu hallerde durum hemen savunma bakanlığına bildirilir biçiminde değiştirilmiştir maddedeki düzenleme ile askeri hakimlerin genel yargıya tabi kişisel suçları ile ilgili soruşturma ve kovuşturma usulleri hüküm altına alınarak genel yargıya tabi şahsi suçlar hakkında genel hükümlerin uygulanacağına işaret edilmiştir sayılı hakimler ve savcılar yasasının bazı hükümlerinin de gözden geçirilmesinde yarar bulunmaktadır anılan yasanın soruşturma ve kovuşturma başlıklı yedinci kısmında yer alan adli ve idari yargı hakim ve cumhuriyet savcılarının görevlerinden doğan ya da görevleri sırasında işledikleri suçlar ile kişisel suçlarında soruşturma ve kovuşturma düzenleyen ila maddelerindeki hükümlerin askeri yargı hakim ve savcılar yönünden de uygulanacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır yasanın yalnızca ek geçici maddesinde kendi yasalarında gerekli değişiklik yapılıncaya kadar aylık ek gösterge ödenek mali sosyal ve diğer özlük hakları bakımından askeri hakimler hakkında da uygulanacağı hüküm altına alınmış ve bu hükme paralel olacak şekilde sayılı askeri hakimler yasasının maddesi ve geçici maddesinde de askeri hakimlerin bir kısım özlük hakları bakımından sayılı yasaya bulunulmuştur sayılı askeri hakimler yasası sayılı askeri mahkemeler kuruluşu ve yargılama usulü yasası sayılı disiplin mahkemeleri kuruluşu yargılama usulü ve disiplin suç ve cezaları hakkındaki yasaların incelenmesinde askeri hakim ve savcıların soruşturma ve kovuşturmaları ile ilgili olarak sayılı yasaya herhangi bir yapılmadığı görülmektedir bu açıklamalara göre amacı ve kapsamına yukarıda yer verilen ve özel bir yasa niteliğinde olan sayılı hakimler ve savcılar yasasının özlük haklarına ilişkin belirtilen maddeleri dışında soruşturma ve kovuşturma usulleri bakımından askeri hakim ve savcılar hakkında uygulanma olanağı bulunmadığı askeri hakim ve savcılar ile ilgili soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin esasların sayılı askeri hakimler yasasında düzenlemiş olduğu ve anılan yasanın maddesi uyarınca genel yargıya tabi şahsi suçlarla ilgili yargılama görev ve yetkisinin adli yargı ilk derece mahkemelerine olduğu sonucuna ulaşılmaktadır sayılı mal bildiriminde bulunulması rüşvet ve yolsuzluklarla mücadele yasasının maddesinde düzenlenen gerçeğe aykırı bildirimde bulunma suçundan yargılama yapma görevinin askeri yargıya ait olmadığının da belirlenmesi karşısında sayılı yasanın maddesi uyarınca bu suçla ilgili yargılama yapma görevi genel yargıya diğer bir anlatımla o yer ağır ceza mahkemesine ait olacaktır askeri yargıtay daireler kurulunun tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir görev hususunun değerlendirilmesi sayılı kanunun mahkemelerde yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi başlıklı maddesi mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi daha önce işlenen suçlara ait davalara bu mahkemelerin bakma görevini değiştirmez ancak suçun bir suç olmaması bir suça bağlı bulunmaması halinde askeri mahkemenin görevi sona erer şeklindedir bu düzenlemeye göre sanığa isnat edilen suçun bir suç olmaması bir suça bağlı bulunmaması ve mahkemelerde yargılanmayı gerektiren ilginin kesilmesi halinde mahkemenin görevi sona erecektir eğer suç bir suça bağlı ise askerlik hizmet ve göreviyle ilgili ise her halde mahkemenin yargılama görevi devam edecektir başvuru numarası karar tarihi anayasanın askeri yargı başlıklı maddesinde askeri yargı askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür bu mahkemeler asker kişiler tarafından işlenen askeri suçlar ile bunların asker kişiler aleyhine veya askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir devletin güvenliğine anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlara ait davalar her halde adliye mahkemelerinde görülür sayılı kanunun genel görev başlıklı maddesinde askeri kanunlarda aksi yazılı olmadıkça asker kişilerin askeri olan suçları ile bunların asker kişiler aleyhine yahut askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara davalara bakmakla görevlidirler hükümleri yer almaktadır askeri bir suç olmadığı hususunda kuşku bulunmayan resmi evrakta sahtecilik ve dolandırıcılık suçlan temyize konu olayda asker kişiler aleyhine işlenmediği gibi askerlik hizmet ve görevleriyle ilgili olarak da işlenmemiştir dolayısıyla bu suçlarla ilgili yargılama görevi askeri mahkemelere ait değildir anayasanın maddesinde tarihli ve sayılı kanunla yapılan değişiklikle askeri mahkemelerin görev kapsamını tespit eden madde metninden askeri mahal kavramı çıkarıldığından söz konusu suçların askeri mahalde işlenmiş olması da görevin belirlenmesi bakımından sonuca etkili değildir askeri yargıtay dairesinin suç tarihinden sonra emekli olmuş bir askeri yargıtay üyesi hakkındaki tarihli ve sayılı kararının ilgili kısmı şöyledir sanık hali hazırda emekliye ayrılmış olup askeri mahkemelerde yargılanmasını gerektiren ilgi kesildiğinden ve sanığa isnat edilen altı ayrı zincirleme şekilde kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret üç ayrı zincirleme şekilde iftira ve zincirleme şekilde adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçlarının unsurları ve müeyyideleri türk ceza kanununda gösterildiğinden atıf suretiyle askeri suç haline getirilmemiş dolayısıyla askeri suç olmadığından ve askeri bir suça da bağlı bulunmadığından anılan suçlarla ilgili davaya yargıtayda bakılması gerektiğinden askeri yargıtay kanununun sayılı kanunun ve maddeleri gereğince altı ayrı zincirleme şekilde kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret üç ayrı zincirleme şekilde iftira ve zincirleme şekilde adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçlarında zincirleme şekilde adil yargılamayı etkilemeye teşebbüs suçu yönünden sonuçta oy birliğiyle ilk derece mahkemesi olarak görev yapan dairemizin kararın kesinleşmesini müteakip sanığın suçlardan eylemlerine uyan kanun maddeleri uyarınca yargılanmasının temini için dava dosyasının onaylı bir suretinin karar verildi anılan görevsizlik kararının temyizi üzerine askeri yargıtay daireler kurulunca verilen tarihli ve sayılı kararın ilgili kısmı şöyledir sonuç olarak yukarıda açıklanan gerekçelerle somut olayda suç tarihlerinde yüksek mahkeme üyesi olan sanığın iddia konusu eylemlerine ilişkin olarak hangi yargı görevli olduğu hususu uyuşmazlık konusu olup askeri yargıtay daireler kurulunca bu hususta verilecek karar sonrasında dosyanın gönderilmesi ihtimali bulunan yargıtay ceza genel kurulunun da kendisini görevsiz görerek karar vermesi ihtimalinin mevcut olduğu bu ihtimal de dikkate alındığında görevli mahkemenin türk hukuk sisteminde uyuşmazlıkları çözmeye kesin olarak yetkili olan uyuşmazlık mahkemesince karar verilmesinin adil yargılanma hakkının gerçekleştirilmesini sağlayacağı dikkate alınarak sayılı uyuşmazlık mahkemesinin kuruluş ve hakkında kanunun maddesi uyarınca görevli yargı belirtilmesi için uyuşmazlık mahkemesine başvurulmasına dava dosyasının uyuşmazlık mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir başvuru numarası karar tarihi v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucular sırasıyla ve doğumlu olup sırasıyla kocaeli ve batman illerinde ikamet etmektedirler devlet su genel müdürlüğü tarafından gerçekleştirilmesi planlanan barajı ve hidroelektrik santrali projesi kapsamında baraj gölü alanında kalan başvuruculara ait siirt ili merkez ilçesi yazlıca köyü sınırlarındaki parsel nolu taşınmaz hakkında anılan idarece kamulaştırma kararı taraflar arasında uzlaşma sağlanamaması üzerine idare tarafından tarihinde kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil talebiyle siirt asliye hukuk mahkemesinde dava açılmıştır mahkemece keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır bilirkişi tarafından düzenlenen raporda taşınmazın tamamı kamulaştırıldığı için arta kalan kısım söz konusu olmadığından taşınmazın değerinde bir artış ya da azalma meydana gelmediği belirtilmiştir taşınmazda tarla sebzeciliği üretimi yapıldığı varsayımıyla ve kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle net gelir yöntemiyle taşınmazın çıplak değeri tl olarak saptanmıştır raporda ayrıca taşınmazın değerini etkileyen objektif nedenler de dikkate alınmıştır buna göre taşınmazın köy yerleşim yeri içinde kalmasının yazlıca köyünün siirt merkezi ile bağlantılı kara yolunun mevcut olmasının çeşitli nehir ve derelere yakın bir konumda olmasının bölgedeki sulu tarım arazisi varlığının az olması nedeniyle bu niteliğe sahip taşınmazın özel rağbet görmesinin taşınmazın değerini oranında artırdığı kabul edilmiştir bu doğrultuda taşınmazın çıplak değeri oranında artırılmış ve bu oran fiyat üzerinden yapılan hesaplamaya göre taşınmazın arazi olarak kullanılan kısmının kamulaştırma bedeli tl olarak tespit edilmiştir anılan keşif ve bilirkişi incelemesi kapsamında ayrıca taşınmaza ait inşaatın da değeri tespit edilmiştir buna göre bilirkişilerce dava konusu taşınmaz üzerinde yapılan incelemelerde parsel üzerinde taban alanı olan tek katlı betonarme olarak inşa edilen görünümü itibarıyla yaşlarında olduğu belirlenen ve giriş kapısı demir imalattan pencereleri ise pvc imalatından yapılmış olan yapının ahır olarak kullanıldığı tespit edilmiştir anılan yapının değeri hesaplanırken çevre ve şehircilik bakanlığının tarihli ve sayılı resmi gazetede yayımlanan tarihli ve sayılı bakanlar kurulu kararı ile yürürlüğe giren mimarlık ve mühendislik hizmetleri şartnamesinin maddesi gereğince mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabında kullanılacak yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri hakkındaki tebliğde yapının mimarlık hizmetlerine esas olan sınıfı dikkate alınmıştır buna göre taşınmazın üzerinde bulunan yapının değeri tespit edilirken resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesi yöntemi uygulanmıştır bu yöntemin uygulanması suretiyle inceleme konusu mezkur yapının yayımlanan yapı sınıflarından sınıf b grubu yapılar arasına girmekte olduğu ve bu gruba giren yapıların da yılı için beher metrekaresinin birim fiyatının tl olduğu tespit edilmiş ve yapıya toplamda tl değer biçilmiştir sonuç olarak bilirkişiler dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tl olduğu görüşünü bildirmişlerdir mahkemece tarihli kararla bu bilirkişi raporuna dayanılarak kamulaştırma bedeli tl olarak tespit edilmiştir mahkeme mezkur taşınmazın tapusunun iptali ile davacı genel müdürlüğü adına tapuya tesciline karar vermiştir kararın temyizi üzerine yargıtay hukuk dairesi daire tarihli kararıyla dava konusu taşınmazın niteliği ve bilirkişi raporundaki özelliklerine göre objektif başvuru numarası karar tarihi değer arttırıcı unsur oranı fazla olmadığı halde bu oran daha yüksek alınarak bedel tespit edilmesinin dava konusu taşınmaz üzerindeki yapının niteliğine göre yapı sınıfı olduğu halde kabul edilerek fazla bina bedeli tespit edilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle kararı bozmuştur bozma kararına uyularak yeniden yapılan yargılamada daire kararı doğrultusunda objektif değer artış oranı olarak kabul edilmek suretiyle ve taşınmaz üzerindeki yapının niteliğine göre yapı sınıfının olduğu kabul edilerek bina bedeli tespitine gidilmesi suretiyle yeniden yapılan hesaplama sonucu kamulaştırma bedeli tl olarak belirlenmiştir mahkeme tarihli kararıyla bu oran üzerinden tazminata hükmetmiş daha önce fazladan hükmedilen tlnin davacı idareye iadesine karar vermiştir mahkeme kararı dairenin tarihli kararıyla onanmış anılan karara karşı karar düzeltme yoluna gidilmemiştir nihai karar tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı kamulaştırma kanununun kamulaştırma bedelinin mahkemece tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili kenar başlıklı maddesinin birinci fıkrası şöyledir kamulaştırmanın satın alma usulü ile yapılamaması halinde idare nci maddeye göre topladığı bilgi ve belgelerle inci madde uyarınca yaptırmış olduğu bedel tespiti ve bu husustaki diğer bilgi ve belgeleri bir dilekçeye ekleyerek taşınmaz malın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesine müracaat eder ve taşınmaz malın kamulaştırma bedelinin tespitiyle bu bedelin peşin veya kamulaştırma üncü maddenin ikinci fıkrasına göre yapılmış ise taksitle ödenmesi karşılığında idare adına tesciline karar verilmesini ister sayılı kanunun kamulaştırma bedelinin tespiti esasları kenar başlıklı maddesi şöyledir inci madde uyarınca oluşturulacak bilirkişi kurulu kamulaştırılacak taşınmaz mal veya kaynağın bulunduğu yere mahkeme heyeti ile birlikte giderek hazır bulunan ilgilileri de dinledikten sonra taşınmaz mal veya kaynağın a cins ve nevini b yüzölçümünü c kıymetini etkileyebilecek bütün nitelik ve unsurlarını ve her unsurun ayrı ayrı değerini d varsa vergi beyanını başvuru numarası karar tarihi tarihindeki resmi makamlarca yapılmış kıymet takdirlerini j arazilerde taşınmaz mal veya kaynağın kamulaştırma tarihindeki mevkii şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini g arsalarda kamulaştırılma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre satış değerini h yapılarda resmi birim fiyatları ve yapı maliyet hesaplarını ve yıpranma payını ı bedelin tespitinde etkili olacak diğer objektif ölçüleri esas tutarak düzenleyecekleri raporda bütün bu unsurların cevaplarını ayrı ayrı belirtmek suretiyle ve ilgililerin beyanını da dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit ederler taşınmaz malın değerinin tespitinde kamulaştırmayı gerektiren imar ve hizmet teşebbüsünün sebep olacağı değer artışları ile ilerisi için düşünülen kullanma şekillerine göre getireceği kar dikkate alınmaz b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip olduklar hakka halel getirmez avrupa hakları mahkemesinin kahyaoğlu ve b no kararına konu olayda başvurucuların taşınmazının bir bölümü üzerinde kamulaştırma yapılmaksızın veya kamu irtifakı tesis edilmeksizin enerji nakil hattı geçirilmiştir başvurucular tarafından kamulaştırmasız el atma nedeniyle açılan tazminat davasında mahkeme bilirkişi görüşüne başvurmuştur bilirkişi taşınmazın bir bölümünün üzerinden enerji nakil hattı geçirilmiş olması dolayısıyla değerinin oranında azaldığını kabul ederek tazminat hesaplamıştır ancak mahkemece yargıtay kararlarında kamu irtifakı kurulması nedeniyle taşınmazda oluşacak değer düşüklüğünün taşınmazın toplam değerinin geçemeyeceğinin belirtildiği gerekçe gösterilerek meydana gelen zararın taşınmaz değerinin sınırlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır mahkeme bu görüşten yola çıkarak bilirkişi raporundaki tespite rağmen taşınmazın değerinin sine isabet eden tazminat istemi yönünden davayı reddetmiştir söz konusu karar yargıtay tarafından onanmıştır bilirkişi raporunda taşınmazda oluşan değer kaybı taşınmazın gerçek değerinin olarak tespit edildiği halde mahkemenin yargıtay içtihadından hareketle zarar miktarını taşınmaz değerinin ile sınırlandırdığına işaret ettikten sonra yargı başvuru numarası karar tarihi mercilerince bunun gerekçesinin açıklanamadığını vurgulamıştır yargıtayın farklı durumların gözönünde bulundurulmasını dışlayan katı yorumu nedeniyle başvurucuların taşınmaz değerinin sine tekabül eden zararlarının karşılanamadığını belirtmiş ve bunun da kamu yararı ile bireysel yarar arasındaki adil dengeyi bozduğunu ifade ederek mülkiyet hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşmıştır kahyaoğlu ve diğer taraftan kutlu ve kararında da kamulaştırılan bir taşınmazın bilirkişi raporunda objektif değer artışının oranında belirtilmesine rağmen derece mahkemelerince olarak belirlenmesi yine mülkiyet hakkı bağlamında incelenmiştir derece mahkemelerinin bilirkişi raporundaki sonuçların göz ardı edilmesi nedenlerini somut ve yeterli gerekçelerle açıklaması gerektiğini somut olayda ise göz önünde bulundurulacak ölçütlerin basit bir anlatımının mahkemece değer düşüklüğü oranının ile sınırlandırmasına neden olan kriterleri neden ve nasıl dikkate aldığını belirtmediği için yeterli bir gerekçe gibi kabul edilemeyeceğini belirtmiştir bu gerekçeyle sonuç olarak tazminat miktarının belirlenme şeklinin söz konusu miktarın maruz kalınan zarar ile makul bir şekilde uygun olduğunu ifade etmesine imkan vermediği gerekçesiyle ölçülülük yönünden mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verilmiştir kutlu ve b no v


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu eğitim ve bilim emekçileri sendikası sen üyesi bir kamu görevlisidir sen yönetim kurulunun tarihli kararı ile ve mart tarihlerinde tüm ülke çapında grevi adı altında işe gelmeme eylemi yapılmasına karar verilmiştir başvurucu bahsi geçen tarihlerde işe gelmemiştir başvurucunun görev yaptığı tarsus milli eğitim müdürlüğü eyleme katılan tüm sendika üyeleri hakkında yürüttüğü idari soruşturma sonucunda tarihli kararı ile mart tarihlerinde mazeretsiz olarak göreve gelmediği gerekçesiyle başvurucuyu uyarma cezası ile cezalandırmıştır başvurucunun söz konusu karara yapmış olduğu itiraz mersin valiliğinin tarihli kararı ile reddedilmiştir başvurucu hakkında verilen disiplin cezasının iptali istemiyle tarihinde idare mahkemesine iptal davası açmış mersin mahkemesinin tarihli kararı ile davayı kabul ederek işlemin iptaline karar vermiştir davalı idare ilk derece mahkemesinin kararına itiraz etmiş adana bölge mahkemesi tarihli kararı ile itirazı kabul ederek derece mahkemesinin kararını bozmuş ve davanın reddine karar vermiştir başvurucunun karar düzeltme istemi de adana bölge mahkemesinin tarihli kararı ile reddedilmiştir bölge mahkemesinin ilamı başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı devlet memurları eylem ve hareketlerde bulunma yasağı kenar başlıklı maddesi şöyledir memurlarının kamu hizmetlerini aksatacak şekilde memurluktan kasıtlı olarak birlikte çekilmeleri veya görevlerine gelmemeleri veya görevlerine devlet hizmetlerinin ve işlerinin yavaşlatılması veya aksatılması sonucunu doğuracak eylem ve hareketlerde bulunmaları yasaktır sayılı cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller kenar başlıklı maddesinin ilgili kısmı şöyledir memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır başvuru numarası karar tarihi c aylıktan kesme memurun brüt aylığından arasında kesinti yapılmasıdır aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır b özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek sayılı maddesi şöyledir amirleri tarafından verilen uyarma kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir süre kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir mercileri itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır kabulü hâlinde disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler disiplin cezalarına karşı idari yargı yoluna başvurulabilir danıştay dava daireleri kurulunun tarih esas ve karar sayılı ilamının ilgili kısmı şöyledir uyuşmazlıkta davacının üyesi bulunduğu sendikanın yetkili kurullarınca alınan karara uyarak tarihinde gün göreve gelmeme eyleminin sayılı devlet memurları kanununun maddesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğinin tespiti önem taşımaktadır sayılı türkiye cumhuriyeti anayasasının maddesinin son fıkrasında göre yürürlüğe konulmuş milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir bunlar hakkında anayasaya aykırılık iddiası ile anayasa mahkemesine başvurulamaz ek cümle usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır hükmü yer almıştır avrupa hakları kurma ve toplantı özgürlüğü nün düzenlendiği maddesinde herkesin asayişi bozmayan toplantılar yapmak dernek kurmak ayrıca çıkarlarını korumak için başkalarıyla birlikte sendikalar kurmak ve sendikalara katılmak haklarına sahip olduğu bu hakların kullanılmasının demokratik toplumda zorunlu tedbirler niteliğinde olarak ulusal güvenliğin kamu emniyetinin korunması kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amaçlarıyla ve ancak yasayla sınırlandırılabileceği bu maddenin bu hakların kullanılmasında silahlı kuvvetler kolluk mensupları veya devletin idare mekanizmasında görevli olanlar hakkında meşru sınırlamalar konmasına engel olmadığı kuralına yer verilmiştir avrupa hakları mahkemesi tarihli kaya ve seyhan türkiye kararında application no eğitimsen üyesi öğretmenlere tarihinde çağrısına uyarak parlamentoda tartışılmakta olan kamu yönetimi kanun tasarısını protesto etmek üzere düzenlenen bir günlük ulusal eyleme katılmaları nedeniyle başvuru numarası karar tarihi tarihinde göreve gelmedikleri için uyarma cezası verilmesinin her ne kadar bu ceza çok küçük olsa da sendika üyelerinin çıkarlarını korumak için meşru grev ya da eylem günlerine katılmaktan vazgeçirecek bir nitelik taşıdığı öğretmenlere verilen disiplin cezasının bir sosyal ihtiyaca tekâbül etmediği ve bu nedenle bir toplumda gerekli olmadığı sonucuna varmış bunun sonucu olarak bu davada başvuranların maddesi anlamında gösteri yapma özgürlüğünü etkili bir şekilde kullanma haklarının orantısız olarak çiğnendiği gerekçesiyle avrupa hakları sözleşmesinin maddesinin ihlal edildiğine karar vermiştir bu durumda davacının sendikal faaliyet gereği tarihinde göreve gelmeme eyleminin özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek fiili kapsamında değerlendirilemeyeceği ve sendikal faaliyet kapsamında bir gün göreve gelmemek fiilinin mazeret olarak kabulü gerektiğinden disiplin suçu teşkil etmeyen eylem nedeniyle davacıya sayılı kanunun maddesi uyarınca aylıktan kesme cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamıştır iv


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu tarihinde kızıltepe belediye başkanlığı aleyhine kızıltepe asliye hukuk mahkemesinde mahkemesi sıfatıyla açtığı davada kanundan ve toplu iş sözleşmelerinden doğan alacaklarının ödenmesini talep etmiştir mahkeme tarih ve sayılı kararla davanın kısmen kabulüne ücret ve diğer işçilik alacaklarının davalıdan tahsiline karar vermiştir temyiz üzerine yargıtay hukuk dairesinin tarih ve sayılı ilamıyla toplu iş sözleşmesinin gönderilmesi için dava dosyasının yerel mahkemeye geri çevrilmesine karar verilmiştir eksik hususların tamamlanmasından sonra dosya yargıtaya gönderilmiş olup yargıtay hukuk dairesince tarih ve sayılı ilamla geri çevirmeye mahal vermeyecek şekilde yürürlük süreli toplu iş sözleşmesinin gönderilmesi için dosyanın yerel mahkemeye geri çevrilmesine karar verilmiştir eksik hususların tamamlanmasından sonra dosya tekrar yargıtaya gönderilmiş olup temyiz incelemesi halen devam etmektedir b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri ekonomisi ilkesi kenar başlıklı maddesi şöyledir yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür sayılı kanunlardaki yargılama usulü ile ilgili hükümler kenar başlıklı maddesinin numaralı fıkrası şöyledir kanunların sözlü yahut seri yargılama usulüne atıf yaptığı hâllerde bu kanunun basit yargılama usulü ile ilgili hükümleri uygulanır tarih ve sayılı mahkemeleri maddesinin birinci fıkrası şöyledir kanununa göre işçi sayılan kimselerle o kanunun değiştirilen ikinci maddesinin ç d ve e fıkralarında istisna edilen işlerde çalışanlar hariç işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya iş kanununa dayanan her türlü hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarının çözülmesi ile görevli olarak lüzum görülen yerlerde iş mahkemeleri kurulur sayılı maddesinin birinci fıkrası şöyledir mahkemelerinde şifahi yargılama usulü uygulanır oturumda mahkeme tarafları sulha teşvik eder uzlaşamadıkları ve taraflar veya vekillerinden birisi gelmediği takdirde yargılamaya devam olunarak esas hakkında hüküm verilir sayılı maddesi şöyledir kanunda sarahat hallerde hukuk muhakemeleri usulü kanunu hükümleri uygulanır başvuru numarası karar tarihi iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir kartal cumhuriyet başsavcılığınca cumhuriyet başsavcılığı cy hakkında yapılan şikâyete istinaden yılında soruşturma başlatılmıştır soruşturma kapsamında cynin yılından beri b plastik aşde muhasebe sorumlusu olarak görev yaptığı görevi sırasında bu şirket ile s şirketinin kaşelerini kullanarak ve bilgisayar ortamında bankalara yazılan talimat yazılarını kopyalayarak şirketin hesaplarında bulunan paraları kendi hesaplarına aktardığı iddia edilmiştir cynin yakın akrabaları olan başvurucuların da aralarında bulunduğu bazı kişilerin cy ile suç ortaklığı yaptığı ileri sürülmüştür bu kapsamda cynin kullandığı hesapların izlerini kaybettirmek maksadıyla başvurucuların ve diğer kişilerin hesaplarına para transferi yaptığı belirtilmiştir cumhuriyet başsavcılığı tarafından cy başvurucular ve diğer şüphelilerin banka hesaplarına ve başvuruculardan dy adına kayıtlı taşınmazlara tedbir konulması talep edilmiştir kartal sulh ceza mahkemesinin tarihli kararı ile başvuruculardan zeynep yılmazın kartal sulh ceza mahkemesinin tarihli kararı ile başvuruculardan kadim yılmaz murat yılmaz muhammet ali yılmaz suzan yılmaz besi yılmaz ve rıza yılmazın türkiye genelindeki bankalarda bulunan hesapları üzerine tedbir konulmuştur kartal asliye ceza mahkemesinin itiraz üzerine verdiği tarihli kararı ile de başvuruculardan doğan yılmazın yedi taşınmazına tedbir konulmuştur cumhuriyet başsavcılığı tarafından cy ve diğer şüphelilerin tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı ve özel belgede sahtecilik suçlarını işledikleri başvurucuların ise bu suçlara iştirak ettiği gerekçesiyle yıllarında iddianameler düzenlenerek kamu davaları açılmıştır bu davalar kovuşturma sırasında aralarındaki bağlantı sebebiyle birleştirilmiştir başvurucuların tedbir kararının kaldırılması yönündeki talepleri anadolu ağır ceza mahkemesince mahkeme reddedilmiştir mahkemenin tarihli kararı ile başvurucuların atılı suçları işleme kastıyla hareket ettikleri yolunda mahkûmiyetlerine yeter her türlü şüpheden uzak kesin somut delil elde edilemediği gibi inkâra yönelen savunmalarının da aksinin ispat edilemediği gerekçeleriyle beraatlerine hükmedilmiştir mahkeme kararının hüküm fıkrasının bendinde kartal sulh ceza mahkemesi ile kartal sulh ceza mahkemesince başvurucuların banka hesaplarına el konulması yönünde verilen tedbirin aynı zamanda hukuk mahkemelerince de konulmuş tedbirler bulunması ve mahkûm olan sanıkların üzerilerindeki para miktarının tespitinin ayrı hukuk yargılaması gerektirmesi nedeniyle karar kesinleştiğinde kaldırılması hükme bağlanmıştır mahkeme kararı başvuruculara tarihinde tebliğ edilmiştir hüküm başvurucular ve diğer sanıklar tarafından temyiz edilmiş olup ulusal yargı ağı bilişim sistemi uyap üzerinden yapılan sorgulamada dosyanın temyiz incelemesi için yargıtay ceza dairesine gönderildiği anlaşılmıştır temyiz incelemesinin sonuçlandığına ilişkin olarak başvurucular tarafından herhangi bir bilgi verilmemiştir başvuru numarası karar tarihi başvurucular tarihinde bireysel başvuruda bulunmuşlardır başvuruculardan rıza yılmazın bireysel başvuruda bulunduktan sonra tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır iv hukuk a ulusal hukuk tarihli ve sayılı ceza muhakemesi taşınmazlara hak ve alacaklara elkoyma kenar başlıklı maddesinin ilgili kısımları şöyledir soruşturma veya kovuşturma konusu suçun işlendiğine ve bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebebi bulunan hallerde şüpheli veya sanığa ait a taşınmazlara b kara deniz veya hava ulaşım araçlarına c banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesaba d gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacaklara e kıymetli evraka f ortağı bulunduğu şirketteki ortaklık paylarına g kiralık kasa mevcutlarına h diğer malvarlığı değerlerine somut olarak belirlenen bu taşınmaz hak alacak ve diğer malvarlığı değerlerinin şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin zilyetliğinde bulunması halinde dahi elkoyma işlemi yapılabilir ek cümle md bu madde kapsamında elkoyma kararı alınabilmesi için ilgisine göre bankacılık düzenleme ve denetleme kurumu sermaye piyasası kurulu mali suçları araştırma kurulu hazine müsteşarlığı ve kamu gözetimi muhasebe ve denetim standartları kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır bu rapor en geç üç ay içinde hazırlanır özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre talep üzerine iki ay daha uzatılabilir birinci fıkra hükmü a türk ceza kanununda tanımlanan dolandırıcılık madde başvuru numarası karar tarihi hakkında uygulanır taşınmaza kararı tapu kütüğüne şerh verilmek suretiyle icra edilir banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesaba kararı teknik iletişim araçlarıyla ilgili banka veya malî kuruma derhâl bildirilerek icra olunur söz konusu karar ilgili banka veya malî kuruma ayrıca tebliğ edilir elkoyma kararı alındıktan sonra hesaplar üzerinde yapılan bu kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir sayılı eşyanın iadesi kenar başlıklı maddesi şöyledir şüpheliye sanığa veya üçüncü kişilere ait eşyanın soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması veya müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması halinde resen veya istem üzerine geri verilmesine cumhuriyet savcısı hâkim veya mahkeme tarafından karar verilir reddi kararlarına itiraz edilebilir inci madde hükümlerine göre eşya veya diğer malvarlığı değerleri suçtan zarar gören mağdura ait olması ve bunlara delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması halinde sahibine iade edilir b uluslararası hukuk avrupa hakları sözleşmesine sözleşme ek nolu protokolün mülkiyetin korunması kenar başlıklı maddesi şöyledir her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini isteme hakkı vardır bir kimse ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir yukarıdaki hükümler devletlerin mülkiyetin kamu yararına uygun olarak kullanılmasını düzenlemek veya vergilerin ya da başka katkıların veya para cezalarının ödenmesini sağlamak için gerekli gördükleri yasaları uygulama konusunda sahip oldukları hakka halel getirmez avrupa hakları mahkemesine göre mülkiyetin kamu yararına kullanımının kontrolüne veya düzenlenmesine ilişkin üçüncü kural çerçevesinde incelediği elkoyma ve müsadere tedbirleri suçla mücadele için etkili ve gerekli bir araçtır b no suçtan elde edilen gelirlerin veya mal varlığının müsadere edilmesinin suçla mücadelede caydırıcılığın sağlanması ve suçtan gelir elde edilmemesinin güvence altına alınması yönleriyle kamunun yararına olduğunu kabul etmiştir krallık b no gerek avrupa ortak hukukuna gerekse de evrensel hukuk standartlarına göre yolsuzluk kara para aklama veya uyuşturucu suçları gibi ciddi suçlar yönünden müsadere için mahkûmiyet kararının gerekli olmadığını vurgulamıştır haksız yere başvuru numarası karar tarihi elde edilmiş olduğu varsayılan mülkün meşru kökenini kanıtlama yükümlülüğü kanunla hukuk davaları da dâhil olmak üzere cezai olmayan müsadereye ilişkin yargılama süreçlerinde muhataplar üzerine de bırakılabilir üçüncü olarak müsadere tedbirinin sadece suçtan elde edilen gelirlerle ilgili değil suç gelirlerini dönüştürerek veya bu gelirlerin devri veya karıştırılması yoluyla elde edilen herhangi bir gelir veya dolayı menfaatleri içeren mülkler yönünden de uygulanabileceği belirtilmiştir son olarak ise göre müsadere tedbiri sadece suç isnadında bulunulan şüpheli veya sanıklar yönünden değil söz konusu varlıkların elde edilmesindeki rolünü gizleyen iyi niyetli olmayan mülk sahibi üçüncü kişiler bakımından da uygulanabilir ve b no göre mülkün kamu yararına kullanılmasının kontrolü kapsamında mülke el konulması hususunda devletlerin geniş bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte bu yetkinin devlete tanınması kişilerin mülkünden yoksun bırakılması gibi ağır bir sonuca da yol açmaktadır bu nedenle başvurucunun mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin keyfî veya öngörülemez olmaması için bazı usule ilişkin güvenceler öngörülmelidir kişilere keyfî müdahalelerden korunmak amacıyla mülkiyet hakkına müdahale teşkil eden tedbirlerin kanun dışı keyfî ya da makul olmayan şekilde uygulandığına ilişkin savunma ve itirazlarını sorumlu makamlar önünde etkin bir biçimde ortaya koyabilme olanağının tanınması güvencesinin sağlanması gerektiğini belirtmektedir bu değerlendirme ise uygulanan sürecin bütününe bakılarak yapılmalıdır krallık b no b no b no bu bağlamda suçtan elde edilen gelirlerin müsadere edilmesinin şikâyet edildiği denisova ve b no kararında başvurucuların müsadereye ilişkin yargılama sürecine dâhil edilmeyerek müsadere tedbirine yönelik olarak etkili bir şekilde karşı koyabilme imkânının kendilerine tanınmaması sebebiyle mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin ölçüsüz olduğu sonucuna varılmıştır denisova ve bunun yanında müsadere ve elkoyma gibi tedbirlerin ayrıca suça konu menfaat ile orantılı olması gerektiğini belirtmektedir nitekim kararında elkoyma tedbirinin muhtemel bir müsadereyi güvence altına almak için uygulandığını gözeten başvurucunun mülküne tedbirinin meşru olsa da el konulan mülkün değeri ile karşılaştırılmaksızın uygulanmasının adil dengenin gerekliliklerine uygun olmadığını kabul ederek sonuca varmıştır ayrıca mülk sahibinin davranışları ile kanuna aykırı eylem arasındaki illiyet bağının kamu makamlarınca makul bir şekilde değerlendirilmesini de başka bir güvence ölçütü olarak değerlendirmektedir bununla birlikte kamu yararının gerektirdiği bazı durumlarda böyle bir ilişki mevcut olmasa dahi elkoyma ve müsaderenin uygulanabileceği gerçeğini yadsımamaktadır ancak böyle bir durumda yani elkoyma ve müsaderenin muhakkak uygulanması gerektiği kabul edildiği takdirde özellikle iyi niyetli üçüncü kişiler yönünden eşyanın belirli koşullar dâhilinde iadesi veya bu mümkün olamıyorsa eşya sahibinin zararının tazminine yönelik bir iç hukuk yolunun mevcut olması ölçülülüğün unsurlarından biri olarak değerlendirilmektedir krallık yugoslav cumhuriyeti b no yugoslav cumhuriyeti b no bu ilkenin beraat eden mülk sahipleri yönünden de uygulanacağını belirtmektedir b no başvuru numarası karar tarihi ve kk b no kararına konu olayda organize suç örgütlerinin faaliyetleri çerçevesinde elde edildiği gerekçesiyle başvurucuların taşınmazları araçları ve şirket hisselerinin müsadere edilmesi söz konusudur derece mahkemelerinin başvurucuların mali durumlarının özenli bir şekilde analiz edilerek müsadere edilen malların yalnızca başvurucuların kanun dışı kazançlarıyla elde edilebileceği yönündeki değerlendirmelerini dikkate alarak mülkiyet hakkına yapılan müdahalenin takip edilen meşru amaç ile karşılaştırıldığında orantısız olmadığı sonucuna varmıştır krallık kararına konu olayda başvurucunun uyuşturucu madde ticareti suçundan hapis cezası ile cezalandırılmasına hükmedilmiş müsadereye ilişkin olarak ayrıca yürütülen davada da gümrük makamlarınca görevlendirilen uzman kişi tarafından düzenlenen rapora istinaden suçtan elde edildiği gerekçesiyle başvurucunun üç yıl içinde sterlini ödemesine karar verilmiştir başvurucunun altı yıllık bir dönemde uyuşturucu kaçakçılığından gelir elde ettiğini ve bu parayı mal varlığı içinde akladığı yönündeki derece mahkemelerinin değerlendirmelerinin makul olduğunu başvurucuya yeterli itiraz imkânlarının tanındığını müsadere usulü çerçevesinde varılan kanaatin ise adil ve savunma hakkına saygılı bulduğunu belirtmiştir sonuç olarak müdahalenin bu alanda kamu makamlarına tanınan geniş takdir yetkisi de dikkate alındığında ölçülü olduğu gerekçesiyle mülkiyet hakkının ihlal edilmediğine karar vermiştir krallık ve kararında da başvurucuların sanığın yakınlarının mal varlığının suçtan elde edildiği gerekçesiyle müsadere edilmesi hususunda yolsuzlukla mücadele alanında kamu makamlarının geniş bir takdir yetkisinin bulunduğu ve somut olayda müsadere tedbirinin uygulanmasına karşı başvuruculara etkili bir savunma ve itiraz hakkının tanındığı derece mahkemelerinin kararlarının da keyfî olmadığı gerekçesiyle ölçülü bir müdahale olduğu sonucuna varmıştır ve v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu başvuru tarihinde devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya çalışmak suçundan hükümlü olarak ankara nolu f tipi kapalı ceza kurumunda kurumu bulunmaktadır kurumu eğitim kurulu eğitim kurulu tarihli kararında tarihli ve sayılı ceza ve güvenlik tedbirlerinin hakkında kanunun maddesinin numaralı fıkrası uyarınca demokratik adlı derginin sayısının başvurucuya verilmemesine karar vermiştir eğitim kurulu adı geçen dokümanın ve sayfalarında yararlanılan kaynaklar arasında abdullah öcalanın yazdığı ve mahkemelerce hakkında toplatma kararı verilmiş kitapların sayıldığını dolayısıyla başvuruya konu dokümanda mahkemelerce yasaklanmış kitaplardan alıntılar bulunduğunu tespit etmiştir başvuru numarası karar tarihi eğitim kurulu kararına karşı başvurucunun ankara batı hakimliğine hakimliği yaptığı şikayet hakimliğinin tarihli kararıyla hakkında mahkemelerce verilmiş yasaklama kararı bulunan yayınlardan alıntılar bulunan başvuru konusu dokümanın sayılı kanunun maddesinin numaralı fıkrası uyarınca başvurucuya verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir başvurucu hakimliğinin ret kararına karşı itiraz yoluna başvurmuştur inceleyen ankara batı ağır ceza mahkemesi hakimliği kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurucunun itirazının reddine karar vermiştir bu karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk a ulusal hukuk mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan ulusal hukuk kaynakları için bkz halil bayık b no mehmet çelebi çalan b no b uluslararası hukuk mevcut başvurunun değerlendirilmesi sırasında gözönünde bulundurulan uluslararası hukuk kaynakları için bkz ahmet temiz b no v


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu ulusal ölçekte yayımlanan cumhuriyet gazetesinin yayımcısıdır başvuru numarası karar tarihi tasarruf mevduatı sigorta fonu tmsf tarafından tarihlerine ait üç aylık faaliyet raporu yayımlanmıştır anılan raporun sayfasında çözümleme faaliyetleri başlıklı üçüncü bölümünde grubuna dahil a ş ile a ş borçlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik çalışmalar devam etmektedir bilgisine yer verilmiştir bu raporun yayımlanmasının ardından cumhuriyet gazetesinin sitesinde tarihinde na operasyon başlıklı bir haber yayımlanmıştır haber şöyledir tasarruf mevduatı sigorta fonu tmsf milyon ytl borcu olduğu belirtilen grubunun ankara ve edirnedeki adresine eşzamanlı olarak operasyonlar düzenledi tmsf borcun ödenmemesi halinde haciz konulan malların satılacağını açıkladı müşteki yukarıda yer alan haberin kişilik haklarını ihlal ettiğini ileri sürerek tarihinde haberin yayımlandığı sayfasına erişimin engellenmesi talebinde bulunmuştur sulh ceza hakimliği tarihinde talebin reddine karar vermiştir müştekinin itirazı üzerine sulh ceza hakimliği tarihinde itirazın kabulü ile haberin içeriğine erişimin engellenmesine kesin olarak karar vermiştir kararın gerekçesinde haber içeriğinin talepte bulunanın itibarını zedeleyici asılsız ve iftira niteliğinde olması nedeniyle yayından kaldırılması gerektiği belirtilmiştir anılan karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk ulusal ve uluslararası hukuk kuralları bkz ali kıdık b no v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvurucu ikamet ettiği evrenli köyünden vize ilçesine gittiği sırada ö b isimli şahıs tarafından arabaya bindirilerek cinsel saldırıya uğramıştır boğuşma sırasında başvurucu başvuru numarası karar tarihi kanamalı bir şekilde bacağından yaralanmıştır maruz kaldığı cinsel saldırı sebebi ile başvurucuya günlük rapor verilmiştir maruz kaldığı cinsel saldırı sebebiyle başvurucu cumhuriyet savcılığına şikâyette bulunmuş ve ö b hakkında tarihinde kırklareli ağır ceza mahkemesinde cebren ırza geçmeye eksik teşebbüsten dava açılmıştır başvurucu ayrıca tarihinde ö b aleyhine vize asliye hukuk mahkemesinde haksız fiile dayalı maddi ve manevi tazminat davası açmıştır açılan tazminat davasında ceza davasının sonuçlanması bekletici mesele olarak kabul edilmiştir açılan ceza davası kırklareli ağır ceza mahkemesinin tarih ve sayılı kararıyla anılan suçtan mahkûmiyetle sonuçlanmıştır söz konusu mahkûmiyet hükmü yargıtay ceza dairesinin tarih ve sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmıştır vize asliye hukuk mahkemesi başvuru tarihinde derdest olan davanın tarih ve sayılı karar ile kabulüne karar vermiş başvurucu lehine maddi ve manevi tazminata hükmetmiştir gerekçeli karar başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiş ve davanın taraflarınca olağan kanun yollarına başvurulmadığı anlaşılmıştır başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri maddesi tarih ve sayılı mülga borçlar ve maddeleri iv


başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi tarihinde marmara bölgesinde meydana gelen richter ölçeğine göre şiddetindeki depremde başvurucunun annesi ile birlikte ikamet ettiği bağımsız dairenin bulunduğu küçükçekmecedeki sekiz katlı bina yıkılmıştır başvurucunun annesi binanın enkazı altında kalarak yaşamını yitirmiş olay tarihinde yirmi yaşında olan başvurucu ise enkazdan yaralı olarak kurtarılmışsa da vücut fonksiyonlarını önemli ölçüde kaybederek engelli kalmıştır olayda başvurucunun annesi dışında yirmi sekiz kişi aynı binanın enkazı altında kalarak can vermiştir küçükçekmece sulh hukuk mahkemesi sulh hukuk mahkemesi tarafından tarihinde olay yerinde gerçekleştirilen delil tespiti sonucunda binanın taşıyıcı sisteminde hatalı ve eksik malzeme kullanıldığı işçiliğinin yetersiz olduğu bilirkişi tespit raporuyla anlaşılmıştır a olayla ceza yargılaması süreci tarihinde binanın müteahhitlerinden ikisi için gıyabi tutuklama yakalama kararı verilmiş bu kişiler ile birlikte bir müteahhit hakkında tedbirsizlik ve dikkatsizlik sonucu taksirle birden fazla kişinin ölümüne ve yaralanmasına sebebiyet verme suçundan bakırköy ağır ceza mahkemesinde ağır ceza mahkemesi kamu davası açılmıştır sanıklar tüm aramalara rağmen yakalanamamış ve tarihinde söz konusu suça ilişkin kanunda öngörülen zamanaşımı süresinin dolduğu gerekçesiyle kamu davasının ortadan kaldırılmasına karar verilmiştir b olayla tazminat davası süreçleri bireysel başvuru öncesi başvurucu tarihinde annesi ile birlikte ikamet ettikleri binanın müteahhitlerinin ruhsatsız ve kusurlu olarak inşa etmeleri ile belediyenin bu konudaki denetim görevini yerine getirmemesi sonucunda yıkıldığını annesinin ölmesiyle maddi desteğinden yoksun kaldığını evini ayrıca bütün ev eşyaları ile birlikte çeyizini yitirdiğini olay nedeniyle manevi zarara uğradığını ileri sürerek söz konusu zararlarının bina müteahhitleri ile küçükçekmece belediyesinden belediye tahsiline karar verilmesi talebiyle küçükçekmece asliye hukuk mahkemesi asliye hukuk mahkemesi nezdinde dava açmıştır başvurucu bu davada toplamda tl maddi ve tl manevi tazminata karar verilmesini talep etmiştir asliye hukuk mahkemesince yürütülen yargılama ana hatlarıyla şu aşamalardan geçmiştir tarihine kadar davalı bina müteahhitlerinin açık adreslerinin tespiti ve gerekli tebligatların yapılması için çalışılmıştır tarihli duruşmada davalı belediye uyuşmazlık mahkemesinin ilgili kararını ibraz ederek görev itirazında bulunmuş ve davaya bakmanın idari yargı mercilerinin görevi olduğunu ileri sürmüştür başvuru numarası karar tarihi tarihinde yapılan duruşmada bilirkişi marifetiyle mahallinde keşif yapılmasına ve davalı müteahhitler hakkında yürütülen kamu davası hakkında mahkemesinden bilgi talep edilmesine karar verilmiştir keşif aşamasından önce sulh hukuk mahkemesinin delil tespiti sonucunda hazırlanan bilirkişi tespit raporunun dosya içeriğine alındığı anlaşılmıştır iv günü gerçekleştirilen keşif sonrasında hazırlanan tarihli bilirkişi raporunun ilgili kısımlan şöyledir il proje ve ruhsat durumu dosyaya sunulan belgelerden anlaşıldığına göre dava konusu binaya ait proje olmadığı bir başka projeye göre bina inşa edildiği ve bina ruhsatsız bir şekilde işe başlandığı ve inşaatın tamamlandığı anlaşılmıştır bu zaman içinde ilgili belediyenin herhangi bir işlem yapmadığı kaçak inşaat tutanağı tutmadığı anlaşılmıştır sonuç b dava konusu bina projesiz ve ruhsatsız olarak kaçak inşa edilmiştir c kaçak olarak inşa edilen binanın tespit raporu ile tespit edilen taşıyıcı sistemde hatalı ve eksik malzeme kullanıldığı ve işçiliğin yetersiz olduğu anlaşılmıştır d yukarıda maddenin d fıkrasında belirtildiği gibi tamamen yıkılmış bir binanın yeniden fen ve tekniğine uygun olarak eski ebatlarında yapılması bedelinden yüklenici kusuru oranında sorumludur e mahallinde ve dosya üzerinde yapılan incelemeler neticesinde günü meydana gelen deprem nedeniyle tamamen yıkıldığını somut olayda davacı ve davalıların kusurları oranında sorumludur daire sahibi davacı dava konusu binanın projesiz ve ruhsatsız inşa edildiğini bildikleri veya bilebilecek durumda oldukları kabul edilerek oranında kusurludur yükleniciler ruhsatsız projesiz inşa edildikleri binanın ayıplı ifa nedeniyle oranında kusurludur davalı belediye binanın inşasında belediye kontrol elemanlarının dikkatinden kaçan durum itibarıyla kusurludur v tarihinde yapılan duruşmada ağır ceza mahkemesinde görülen kamu davasının bekletici mesele yapılmasına aynca başvurucu vekilinin talebi doğrultusunda destekten yoksun kalma tazminatı için yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir başvuru numarası karar tarihi ile tarihleri arasında yapılan duruşmalar süresince başvurucu vekilinin mesleki mazeretlerini gerekçe göstererek duruşmalara katılmaması nedeniyle yargılamada herhangi bir ilerleme kaydedilemediği görülmektedir tarihinde yapılan duruşmada başvurucunun iş göremezlik ve destekten yoksun kalma durumunun belirlenmesine yönelik karar alınmış ayrıca iş göremezlik durumunun belirlenmesi dosyanın adli tıp kurumuna gönderilmesine taşınmazla ilgili ruhsat ve proje var ise gönderilmesinin ve depremin ardından yapılan en son tespite ilişkin dosyanın incelenmek üzere istenmesine karar verilmiştir tarihinde yapılan duruşmada başvurucu vekilinin masrafları yatırmaması nedeniyle ara kararların gereğinin yerine getirilemediği anlaşılmaktadır mahkemenin tekrar ağır ceza mahkemesinde görülen kamu davasının akıbetinin sorulmasına karar verdiği görülmüştür tarihinden tarihine kadar yapılan duruşmalar boyunca esas itibarıyla ara kararların gereğinin yerine getirilmesi için başvurucu tarafından yatırılması gereken giderlerin yatırılmaması nedeniyle yargılamada ilerleme kaydedilememiştir tarihinde yapılan duruşmadan tarihinde yapılan duruşmaya kadar mahkemenin adli tıp kurumunun raporunu beklediği görülmektedir xi tarihinde yapılan duruşmada ise davalı belediye yönünden açılan davanın ayrılarak ayrı bir esas numarasına kaydedilmesine ve alınan bilirkişi raporunun tebligat yapılamayan bir kısım davalıya tebliğine karar verilmiştir mahkeme belediyeye karşı açılan davanın binanın müteahhitlerine karşı açılan davadan ayrılmasına karar verdikten sonra tarihinde bu davaya bakma görevinin idari yargı mercilerine ait olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar vermiştir mahkeme binanın müteahhitleri hakkında açılan davaya bakmaya ise devam etmiştir belediyeye karşı açılan dava yönünden verilen görevsizlik kararı başvurucuya tarihinde tebliğ edilmiştir bu kararın tebliğinin ardından tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur bireysel başvuru sonrası a binanın müteahhitlerinden talep edilen tazminat yönünden küçükçekmece asliye hukuk mahkemesinde devam eden dava asliye hukuk mahkemesi tarihli kararıyla başvurucunun yaralanması sonucu meydana gelen iş göremezliği nedeniyle oluşan maddi zararlarının giderilmesi talebini kabul etmiştir mahkeme başvurucunun talebiyle bağlı kalarak olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tl maddi tazminatın davalılardan başvuru numarası karar tarihi müştereken ve müteselsilen tahsili ile başvurucuya ödenmesine karar vermiştir mahkeme başvurucunun olay nedeniyle duyduğu elem ızdırap ve sıkıntılarına karşılık talep ettiği tlnin de olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar vermiştir başvurucunun maddi tazminata ilişkin diğer talepleri evin değeri talep edilmiş ise de ruhsatın bulunmaması başvurucunun olay tarihinde yirmi yaşında olup annesinin maddi desteğine muhtaç olmaması gibi sebeplerle tazminat için gereken şartlar oluşmadığı gerekçesiyle reddedilmiştir anılan dosya başvurunun incelendiği tarih itibarıyla temyiz incelemesi yargıtay hukuk dairesi önünde bulunmaktadır b mahkemesinde görülen belediyeden talep edilen tazminata tam yargı davası asliye hukuk mahkemesinin tazminat talebinin belediyeye yönelik kısmının görev yönünden reddolunmasına dair kararının tarihinde tebliği üzerine başvurucu tarihli dilekçesiyle ruhsatsız yapının depremde yıkılması ve enkazı altında kalarak engelli kalması nedeniyle uğradığını ileri sürdüğü yapı değeri daire içinde bulunan eşya değeri tedavi giderleri iş gücü kaybı destekten yoksun kalma dolayısıyla oluşan toplamda tl maddi tl manevi zararlarının olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte tazmini için mahkemesi mahkemesi nezdinde dava açmıştır mahkemesi tarihli kararıyla asliye hukuk mahkemesinin dosyasına sunulan bilirkişi raporundaki tespitleri esas alarak olayın meydana gelmesinde davalı idarenin oranında kusurlu olduğu sonucuna ulaşmıştır mahkeme başvurucunun maddi zararlarının davalı idarenin kusur oranına isabet eden kısmının tl olay dolayısıyla uğradığı manevi zararların tl olduğuna hükmetmiştir sonuç olarak mahkeme toplam tl tazminatın asliye hukuk mahkemesi önünde dava açma tarihi olan tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte başvurucuya ödenmesine karar vermiştir tarafların kararın aleyhlerine olan kısımlarına yönelik temyiz taleplerini inceleyen danıştay dairesi tarihli kararıyla mahkemesinin söz konusu kararının maddi tazminat talebinin destekten yoksun kalma ve tedavi giderleri yönü ile manevi tazminat talebinin miktarına ilişkin bölümlerinin onanmasına yapı değeri ve bedeli ile işletilecek yasal faizin başlangıç tarihi bölümleri yönünden bilirkişi raporları ile belirlenen rakamlar üzerinden davalı idarenin kusur oranı nispetinde yapılacak hesaplama sonucunda ortaya çıkacak bedellerin hüküm altına alınması adli yargıda talep edilen tazminat bedelleri ile taleple bağlılık ilkesi ve ıslah durumunda ıslah edilen bedele göre ıslah tarihi hususları da dikkate alınarak ayn ayn hüküm kurulması gerekirken adli yargı yerinde açılan davada manevi tazminat olarak tl talep edildiği görevsizlik üzerine açılan davada ise manevi tazminat istemi tlye çıkarılmış olduğu halde kabul edilen manevi tazminata ilişkin bedelin tamamına adli yargıda açılan başvuru numarası karar tarihi dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar vermiştir tarafların kararın düzeltilmesi talebini inceleyen aynı daire tarihli kararıyla talebin reddine karar vermiştir başvuru dosyasının incelenmesi sırasında dava dosyası mahkemesi önünde derdesttir iv hukuk olay tarihinde yürürlükte bulunan tarihli ve sayılı mülga borçlar kanununun maddesi şöyledir gerek kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs o zararın tazminine mecburdur ahlaka mugayir bir fiil ile başka bir kimsenin zarara uğramasına bilerek sebebiyet veren şahıs kezalik o zararı tazmine mecburdur sayılı mülga kanunun maddesi şöyledir zararı ispat etmek müddeiye düşer zararın hakiki miktarını ispat etmek olmadığı takdirde hakim halin mutat cereyanını ve mutazarrır olan tarafın yaptığı tedbirleri nazara alarak onu adalete tevfikan tayin eder tarihli ve sayılı kanununun ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar kenar başlıklı maddesinin olay tarihinde yürürlükte olan metni şöyledir bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti üzerine belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur durdurma yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister ruhsata aykırılık olan yapıda bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu inceleme sonunda anlaşılırsa mühür belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir v


a olaylar başvuru formu ve ekleri ile başvuruya konu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetle şöyledir başvuru numarası karar tarihi başvurucu hakkında kızıltepe cumhuriyet başsavcılığının tarih ve sayılı iddianamesi ile elektrik enerjisi hakkında hırsızlık suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açılmıştır kızıltepe asliye ceza mahkemesi tarih ve sayılı kararı ile başvurucunun yararlanma suçundan ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar vermiştir karar başvurucu tarafından temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir başvurucu tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur b hukuk tarihli ve sayılı türk ceza maddesinin numaralı fıkrası iv


a olaylar başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylar özetle şöyledir başvurucu tarihinde dedaş müessese müdürlüğü aleyhine kızıltepe asliye hukuk mahkemesinde açtığı tazminat davasında tarlasını sulamak amacıyla belirli başvuru numarası karar tarihi voltajın üstünde elektrik sağlanmak üzere davalı ile sözleşme düzenlendiğini davalının sözleşmede belirtilen voltajın altında elektrik verdiğini ve tarlayı sulayamadığını ileri sürerek uğradığı maddi zararın tazminini talep etmiştir davalı sözleşmede sürekli aynı voltaj üzerinden elektrik verilmesine dair hükmün bulunmadığını kaçak elektrik kullanımı nedeniyle yüksek voltaj elektrik verilemediğini belirterek davanın reddini istemiştir mahkemece tarih ve sayılı kararla taraflar arasındaki abonelik sözleşmesi ve bilirkişi raporları dikkate alınarak davalının kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne tl maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir karar temyiz edilmiş olup temyiz incelemesi devam etmektedir b hukuk tarih ve sayılı hukuk muhakemeleri ekonomisi ilkesi kenar başlıklı maddesi şöyledir yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür tarih ve sayılı mülga borçlar kanununun maddesi şöyledir kasten gerek ihmal ve teseyyüp yahut tedbirsizlik ile haksız bir surette diğer kimseye bir zarar ika eden şahıs o zararın tazminine mecburdur ahlaka mugayir bir fiil ile başka bir kimsenin zarara uğramasına bilerek sebebiyet veren şahıs kezalik o zararı tazmine mecburdur sayılı mülga kanunun maddesi şöyledir umumiyet itibariyle her kusurdan mesuldur bu mesuliyetin vüsati işin hususi mahiyetine göre çok veya az olabilir hususiyle iş borçlu için bir mucip olmadığı surette mesuliyet daha az şiddetle takdir olunur haksız mütevellit mesuliyete müteallik hükümler kıyasen akde muhalif hareketlere de tatbik olunur iv


başvurucu çalıştığı işyerine ait servisle işe gittiği sırada meydana gelen trafik kazası neticesinde yaralanarak malul kalmıştır başvurucu malul kalması nedeniyle uğradığı zararın tazmini istemiyle çalıştığı şirket aleyhine tarihinde bursa mahkemesinde mahkemesi dava açmıştır mahkemesinin davanın reddi yönünde verdiği karar yargıtay tarafından iki kez bozulmuştur mahkemesinin bozma kararı doğrultusunda yaptığı yargılama sonucunda davanın reddi yönünde verdiği kararın yargıtay tarafından tarihinde onanması ile birlikte yargılama sona ermiştir başvurucu makul sürede yargılama yapılmaması yargılamanın sonucu itibarıyla adil olmaması kararın gerekçesiz olması nedenleriyle adil yargılanma hakkının ve ayrıca yaşam sosyal güvenlik ve mülkiyet haklarının ihlal edildiği iddialarıyla avrupa hakları mahkemesine başvurmuştur makul sürede yargılanma hakkının ihlaliyle ilgili şikâyet hususunda başvurucuların tarihli ve sayılı avrupa hakları mahkemesine yapılmış bazı başvuruların tazminat ödenmek suretiyle çözümüne dair kanun ile kurulan tazminat komisyonuna komisyon müracaat etmesi gerektiğine diğer şikâyetlerin ise avrupa hakları sözleşmesinde sözleşme belirtilen kabul edilebilirlik koşullarının yerine getirilmediğinin saptandığı gerekçesiyle kabul edilemez olduğuna karar vermiştir başvurucu kararı doğrultusunda komisyona müracaat etmiştir başvurucu komisyona sunduğu dilekçesinde makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasını belirtmiş ayrıca e yaptığı başvurudaki diğer ihlal iddialarına yönelik taleplerini de yinelediğini ifade etmiştir komisyon tarihli kararıyla başvuruyu sonuçlandırmıştır komisyon makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle başvurucuya tl tazminat ödenmesine karar vermiştir aynı kararda başvurucunun diğer şikâyetleri hakkında tarafından değişik nedenlerle kabul edilemezlik kararı verilmiş olduğu hatırlatılarak komisyon tarafından çözüme kavuşturulacak bir şikâyetin bulunmadığı gerekçesiyle sayılı maddesi gereğince diğer talepler reddedilmiştir tarihli komisyon kararında ayrıca başvurucunun tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde karara karşı ankara bölge mahkemesine bölge mahkemesi itiraz hakkının bulunduğu belirtilmiştir komisyon kararı tarihinde başvurucu vekiline tebliğ edilmiştir başvurucu anılan karara karşı tarihinde bölge mahkemesine itirazda bulunmuştur bölge mahkemesi tarihli kararıyla itirazı süre aşımı nedeniyle reddetmiştir kararın gerekçesinde on beş günlük itiraz süresinin komisyon kararının tebliğ tarihinden itibaren başladığı vurgulanmıştır komisyon kararının tarihinde başvuru numarası karar tarihi başvurucuya tebliğ edildiği bu itibarla en geç tarihine kadar itiraz edilmesi gerekirken tarihinde kayda giren dilekçe ile yapılan itirazın süresinde olmadığı belirtilmiştir nihai karar tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiştir başvurucu tarihinde ve süresinde bireysel başvuruda bulunmuştur iv hukuk konu hakkında ilgili hukuk için bkz songül akça ve diğerleri b no başvurusuna ilişkin karar v