عدد من الطائرات وخلت شوارع ووهان من المارة، منذ أن طبقت السلطات الحجر الصحي الكامل، وفرضت إيطاليا أكثر القيود صرامة على حركة السفر والتنقلات منذ الحرب العالمية الثانية. وأغلقت لندن حاناتها ومسارحها وأجبر سكانها على البقاء في المنازل. وألغيت رحلات جوية وعادت أخرى أدراجها في منتصف مسارها وأصبح مستقبل صناعة الطيران في مهب الريح. ورغم أن الهدف من كل هذه الإجراءات هو الحد من انتشار فيروس كورونا المستجد، فقد ترتب على ذلك تبعات أخرى غير متوقعة، منها الانخفاض المفاجئ في انبعاثات الغازات المسببة للاحتباس الحراري تزامنا مع إغلاق المصانع وشبكات النقل والشركات. وتراجعت مستويات التلوث في نيويورك بنحو 50 في المئة مقارنة بنفس الفترة من العام الماضي. وانحسرت الانبعاثات في الصين بنسبة 25 في المئة في مطلع العام الحالي، منذ أن لزم الناس منازلهم وأغلقت المصانع، وتراجع استهلاك الفحم بنسبة 40 في المئة في ست من أكبر محطات الطاقة في الصين منذ الربع الأخير من عام 2019. وتحسنت جودة الهواء في 337 مدينة حول العالم بنسبة 11.4 في المئة مقارنة بنفس الفترة من العام الماضي. مواضيع قد تهمك نهاية وأظهرت الصور الملتقطة بالقمر الصناعي في أوروبا أن نسبة انبعاثات ثاني أكسيد النيتروجين في الجو تراجعت في شمالي أيطاليا، وإسبانيا والممكلة المتحدة. لكن لا شيء يمكنه إحداث هذا التغيير واسع النطاق بهذه السرعة سوى تهديد وجودي مثل فيروس كورونا المستجد، الذي تخطى عدد ضحاياه حول العالم حتى الآن 50.000 شخص، واقترب عدد حالات الإصابة المؤكدة به من مليون حالة. وترافق تفشي الوباء مع زيادة معدلات البطالة، وإغلاق الشركات والمحلات التي وجدت صعوبة في مزاولة أعمالها في ظل القيود التي فرضتها الدول لمنع تفشي الفيروس، وبات الملايين مهددين بفقدان مصادر رزقهم. لكن هذه الجائحة العالمية الفتاكة لا يمكن أن نعلق عليها آمالا لإحداث تغيرات بيئية، لأسباب عديدة، منها أننا لا نعلم بعد إلى متى سيدوم هذا الانخفاض في انبعاثات الكربون. فهل ستعود انبعاثات الكربون والملوثات في الجو إلى مستوياتها السابقة بعد انحسار الوباء، وكأن هذا التغير البيئي لم يكن؟ أم هل ستترك أثرا دائما على البيئة؟ وتقول كيمبرلي نيكولاس، الباحثة في علوم الاستدامة بجامعة لاند في السويد، إن ثمة عوامل عديدة ساهمت في تخفيض الانبعاثات، على رأسها القيود المفروضة على حركة المواطنين لمنع انتشار الفيروس. إذ تسهم وسائل النقل وحدها بما يصل إلى 23 في المئة من الانبعاثات العالمية للكربون، وتسهم قيادة السيارات بنسبة 72 في المئة والنقل الجوي بنسبة 11 في المئة من إجمالي الانبعاثات العالمية للغازات المسببة للاحتباس الحراري من قطاع النقل. أصبحت السماء صافية في بيروت، التي اشتهرت بارتفاع مستويات تلوث الهواء لكن ماذا سيحدث عندما تخفف هذه القيود على التنقلات وتعود الحياة إلى طبيعتها؟ تقول نيكولاس إن الأميال اليومية التي كان يقطعها الناس ذهابا وجيئة من العمل لن تعوض بعد انحسار الوباء، فلن يذهب الناس للعمل مرتين يوميا. لكن قد يزداد الناس إقبالا على السفر بعد قضاء فترة طويلة في العزل المنزلي. وفي المقابل، ربما تتغير الأولويات أثناء الحجر الصحي، ويقدر الناس أهمية قضاء وقت مع العائلة، وقد تساعد الأزمة الناس في التركيز على أهمية صحة العائلة والأصدقاء والمجتمع. وترى نيكولاس أن الاهتمام بالصحة والوقاية من الأمراض قد يقود الناس لاحقا لتخفيض الانبعاثات. تأثير الأوبئة السابقة على البيئة ارتبطت الأوبئة والجوائح على مر التاريخ بانخفاض انبعاثات الغازات المسببة للاحتباس الحراري، حتى في خضم الثورة الصناعية. واكتشفت جوليا بونغراتز، أستاذة الجغرافيا الطبيعية وأنظمة استغلال الأراضي بجامعة ميونيخ بألمانيا، أن وباء الطاعون الذي انتشر في أوروبا في القرن الرابع عشر ووباء الجدري اللذين نقلهما الغزاة الإسبان إلى أمريكا اللاتينية في القرن السادس عشر، خلفا أثارا طفيفة على مستويات ثاني أكسيد الكربون في الجو، كما يتضح من تحليل الفقاعات الصغيرة المحتجزة في عينات من لب الجليد القديم. انخفضت مستويات التلوث في المواقع السياحية الشهيرة حول العالم بعد اختفاء الحشود كانت هذه التغيرات البيئية محصلة لارتفاع معدلات الوفيات جراء المرض والتطهير العرقي للسكان الأصليين للأمريكتين. وأشارت دراسات إلى أن ارتفاع معدل الوفيات ترافق مع هجر الأراضي الزراعية التي امتصت كميات هائلة من ثاني أكسيد الكربون من الجو. ورغم أن الوباء الحالي من المستبعد أن يحصد هذا العدد من الأرواح ولا أن يتسبب في تغيير أنماط استغلال الأراضي، إلا أن تأثيره على البيئة قد يعادل تأثير الأحداث العالمية الكبرى مثل الأزمة المالية العالمية في 2008 و2009، إذ تراجعت حينها الانبعاثات العالمية إلى حد كبير لمدة عام. لكن انخفاض الانبعاثات حينها كان مرده توقف بعض الأنشطة الصناعية. إذ تسهم العمليات الصناعية والإنشائية بما يصل إلى 18.4 في المئة من الانبعاثات العالمية للغازات المسببة للاحتباس الحراري. لكن في عام 2010 استعادت الانبعاثات مستوياتها السابقة إثر تعافي الاقتصاد. وتقول بونغراتز إن ثمة أدلة تشير إلى أن تأثير وباء كورونا على البيئة لن يكون طويل الأمد كتأثير الأزمة العالمية. إذ انخفض الطلب على سبيل المثال على المنتجات النفطية والفولاذ وغيره من المعادن، لكن مخزون هذه المنتجات بلغ حدا غير مسبوق، وسرعان ما سيستعيد الإنتاج سرعته بعد انحسار الوباء. لكنها ترى أن انعكاسات الوباء على البيئة قد تصبح طويلة الأمد في حال استمر تفشيه حتى نهاية العام الجاري. وذلك لأن الطلب على السلع سينخفض إثر فقدان الوظائف والرواتب. وأصدرت مؤسسة التعاون الدولي والتنمية تقريرا مؤخرا ذكرت فيه أن توقعات النمو لعام 2020 تراجعت بمقدار النصف إثر تفشي فيروس كورونا. لكن الباحثين في مركز أبحاث الطقس والبيئة الدولي في أوسلو توقعوا أن تنخفض الانبعاثات العالمية في عام 2020 بنسبة 0.3 في المئة، وقد لا تعود إلى معدلاتها السابقة في حال ركزت جهود دفع عجلة النمو الاقتصادي على قطاعات الطاقة النظيفة. وتراجعت في الوقت الراهن أولوية حماية البيئة أمام أهمية القضاء على الفيروس وإنقاذ الأرواح، وعرقل الوباء أيضا جهود تنظيم مؤتمرات لمناقشة تداعيات تغير المناخ. ودعا ناشطون في مجال البيئة للتظاهر على المنصات الإلكترونية بدلا من النزول إلى الشوارع احتجاجا على تغير المناخ. لافتات تحذيرية تستقبل المسافرين في مطار سيدني الدولي، وفرضت أستراليا منذ يوم 25 مارس/آذار حظرا على جميع الرحلات الدولية إلى أستراليا وأُرجئت مؤتمرات عالمية كان من المقرر إقامتها لمناقشة تغير المناخ، مثل مؤتمر الأمم المتحدة المعني بتغير المناخ الذي كان من المقرر إقامته في غلاسكو في اسكتلندا. لكن التغيرات التي طرأت على سلوكيات الناس بسبب جائحة كورونا قد تساهم في الحد من انبعاثات الكربون. وأشارت دراسة أجريت في عام 2018 بجامعة زيورخ للعلوم التطبيقية بسويسرا إلى أن حث الناس على تغيير عاداتهم لفترة من الوقت قد يترك أثرا على سلوكياتهم على المدى الطويل. وأتاحت الدراسة الفرصة لقائدي السيارات لتجربة دراجات كهربائية مجانا لمدة أسبوعين في مقابل تسليم الباحثين مفاتيح سياراتهم، وعندما استعاد المشاركون المفاتيح انخفض استخدامهم للسيارات بعد الدراسة مقارنة بما كانت عليه قبلها. وتوصلت دراسة يابانية أجريت عام 2001 بجامعة كيوتو إلى نفس النتيجة، فبعد إغلاق الطرق السريعة، أجبر قائدو السيارات على استخدام وسائل النقل العام، وعندما أعيد فتح الطرق، زاد الإقبال على المواصلات العامة. الطرق السريعة أصبحت خالية من السيارات في مدينة أوكلاند منذ أن شددت الحكومة النيوزيلندية القيود على التنقلات وقد يكتسب الناس عادات جديدة ربما تلازمهم حتى بعد انحسار الوباء، مثل التقليل من السفر أو الحد من هدر الطعام بسبب نقص المخزون في المتاجر. أثارت الخطوات التي اتخذتها المجتمعات لدرء مخاطر الأمراض عن أفرادها ردود فعل متباينة من علماء المناخ، فقد أعطت البعض بصيص أمل في إمكانية اتخاذ إجراءات عاجلة للحد من تداعيات تغير المناخ. في حين يرى أخرون أن الخطوات التي تتخذها المجتمعات قد تؤثر إيجابيا على المناخ على المدى الطويل.وتقول بونغراتز إن العزل المنزلي أتاح الفرصة للناس لمراقبة استهلاكهم للموارد. يمكنك قراءة الموضوع على الموقع الأصلي في BBC Future

ဝူဟန်ကနေ ပြန်လာတဲ့ ဗီယက်နမ် အမျိုးသမီး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ကျန်းမာရေး ထိခိုက်မှုတွေလိုပဲ လူမှုရေးပိုင်း ထိခိုက်နစ်နာမှုတွေက သိသာ ထင်ရှားလှပါတယ်။ အာရှဒေသမှာတော့ အကြီးအကျယ် ထိခိုက်နစ်နာသူတွေက အမျိုးသမီးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ "အကျပ်အတည်း ပဋိပက္ခတွေက အမျိုးသမီး အမျိုးသား မညီမျှမှုကို ပိုဆိုးဝါးစေတယ်" လို့ အာရှနဲ့ ပစိဖိတ်ဒေသ အမျိုးသမီးရေးရာ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ရဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး အကြံပေး မာရီယာ ဟိုလ်စ်ဘာ့ဂ် က ပြောပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် အာရှဒေသက အမျိုးသမီးတွေ ရင်ဆိုင်နေရတဲ့ အခက်အခဲ ၅ မျိုးကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။ ၁။ စာသင်ကျောင်းတွေ ပိတ်တာ "ကလေးတွေနဲ့ အိမ်မှာ နေနေရတာ အခုဆို သုံးပတ် ကျော်နေပြီ" လို့ တောင်ကိုရီးယား အမျိုးသမီး သတင်းထောက် ကလေးနှစ်ယောက်မိခင် ဆွန် ဆိုယန်း က ပြောပြပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံမှာ စာသင်နှစ်အစ ကျောင်းတွေ ပြန်ဖွင့်မယ့်ရက်ကို နောက်ထပ် နှစ်ပတ် ရွှေ့ဆိုင်းမယ်လို့ အစိုးရက မကြာသေးခင်က ထုတ်ဖော် ကြေညာထားတာမို့ မတ်လ ၂၃ ရက်နေ့အထိ ကလေးငယ်တွေ ကျောင်းပြန်သွားမှာ မဟုတ်ကြသေးပါဘူး။ အာရှဒေသတွင်းက နိုင်ငံအတော်များများမှာ ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတာမို့ ကျောင်းသူကျောင်းသား ကလေးငယ် သန်းပေါင်းများစွာ အိမ်ထဲမှာ နေနေကြရ ပုံမှန်အားဖြင့် မတ်လ ၄ ရက်နေ့ ဆိုရင် တောင်ကိုရီးယား၊ တရုတ်၊ ဂျပန် စတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ မူကြိုကနေ အထက်တန်းကျောင်း အထိ ကျောင်းသားကျောင်းသူ ၂၅၃ သန်းကျော်လောက် ကျောင်းပြန်တက်နေကျ ဖြစ်ပေမယ့် အခုတော့ ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားပါတယ်။ အရှေ့အာရှ တိုင်းပြည် အတော်များများမှာ အိမ်တာဝန်တွေကို မိခင်တွေက မတန်တဆ ထမ်းရွက်ကြရတာမို့ ဒီလို ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတာဟာ မစ္စစ်ဆွန်းတို့လို အမျိုးသမီးတွေအတွက် အထူးသဖြင့် အခက်တွေ့ကြရပါတယ်။ အရမ်းကို စိတ်ဓာတ်ကျမိတယ်လို့ မစ္စစ်ဆွန်းက ပြောပါတယ်။ "အမှန်အတိုင်း ပြောရရင် အိမ်မှာ ကောင်းကောင်း အာရုံမစိုက်နိုင်လို့ အလုပ်ကို ပြန်သွားချင်လိုက်တာ၊ ဒါပေမဲ့ ကျွန်မယောက်ျားက အဓိက ဝင်ငွေရှာတဲ့ သူဆိုတော့ သူက ခွင့်မယူနိုင်ဘူးလေ" လို့ မစ္စစ်ဆွန်းက ပြောပါတယ်။ မစ္စစ်ဆွန်းဟာ သူ့ရဲ့ အသက် ၁၁ နှစ်အရွယ်သမီး၊ ၅ နှစ်အရွယ်သားတို့နဲ့အတူ ဂိမ်း ကစား၊ ရုပ်ရှင်ကြည့်ရင်း ကျောင်းပိတ်ရက်တွေကို ကျော်ဖြတ်နေပါတယ်။ ကလေးတွေ အိပ်တဲ့အချိန်မှာမှ အလုပ်လုပ်ဖို့ ကြိုးစားရပါတယ်။ အာရှနိုင်ငံက အမျိုးသမီးအတော်များများ ကလေးတွေ ထိန်းဖို့ အလုပ်ကနေ ခွင့်ယူကြရပါတယ်။ မစ္စစ်ဆွန်းရဲ့ အခြေအနေက တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံ လုပ်ငန်းခွင်ရဲ့ အမျိုးသား အမျိုးသမီး မညီမျှမှုကို ထင်ဟပ်ပြနေပါတယ်။ စီးပွားရေးကဏ္ဍမှာ အမျိုးသမီးတွေ ပါဝင် ဆောင်ရွက်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ကမ္ဘာ့ စီးပွားရေးဖိုရမ်ရဲ့ ၂၀၂၀ ခုနှစ် စာရင်းမှာ တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံဟာ နိုင်ငံပေါင်း ၁၅၅ နိုင်ငံမှာ အဆင့် ၁၂၇ မှာ ပါခဲ့ပါတယ်။ ကျောင်းတွေ ပိတ်လိုက်တာကြောင့် ကလေးထိန်းရလို့ အလုပ်မလာနိုင်တဲ့ အမျိုးသမီး ဝန်ထမ်းတွေကို ကုမ္ပဏီတချို့က လစာတွေ ဖြတ်တာကို ကြားခဲ့ရတယ်လို့ မစ္စစ်ဆွန်းက ပြောပါတယ်။ ကုမ္ပဏီအတော်များများကတော့ ဒီလို ထုတ်မပြောကြပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ကလေးအမေ ဝန်ထမ်းတွေဟာ အပြိုင်အဆိုင် အလုပ်လုပ်ချင်စိတ် နည်းတယ် ဆိုပြီး ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးအဖြစ် သူတို့က ယူဆနေကြဆဲပါ။ ဘာပဲပြောပြော ကလေးမရှိဘူး ဆိုရင် အလုပ်ကို ပိုလာနိုင်မှာပေါ့လေ လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ဂျပန်နိုင်ငံမှာလည်း ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားလို့ ကလေးထိန်းဖို့ ခွင့်ယူတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို လစာပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီတွေကို အစိုးရက တစ်ရက်ကို ဝန်ထမ်းတစ်ယောက် ဒေါ်လာ ၈၀ နှုန်းနဲ့ ပြန်ပေးမယ်လို့ ဂျပန် အစိုးရက အခုသီတင်းပတ်မှာ ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ နေ့ကလေးထိန်းကျောင်းတွေ၊ ကျောင်းဆင်းချိန် နောက်ပိုင်း ကလေးထိန်းတဲ့ နေရာတွေကိုတော့ မိဘတွေကို ကူညီတဲ့အနေနဲ့ ကျောင်းမပိတ်ဘဲ နေခွင့် ပြုခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတာက ဘယ်လောက် ထိရောက်မှု ရှိသလဲ ဆိုတာကို မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ "ကျောင်းတွေ ပိတ်ထားတာဟာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ပျံ့နှံ့တာကို လုံးဝ ဥဿုံ မတားဆီးနိုင်ပါဘူး။ ကလေးအမေတွေ အပေါ်မှာပဲ ဝန်ထုပ်တွေ ပိုပိ လာစေပါတယ်" လို့ အသေးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် တစ်ဦးဖြစ်သူ မစ္စစ်နက်ဆူကို ဖူဂျီမာကီ တာကီယူချီ က ပြောပါတယ်။ "အထူးသဖြင့် ကျွန်မတို့လို အသေးစား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် အတွက်က စိန်ခေါ်မှုတွေ ရှိလာနေပါတယ်။ စီးပွားရေး ထိခိုက်နစ်နာမှုအတွက် ကုမ္ပဏီ အကြီးတွေကို ပေးတဲ့အကူအညီမျိုး ကျွန်မတို့ မရပါဘူး" ၂။ အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု တရုတ်နိုင်ငံမှာ လူသန်းပေါင်းများစွာ အိမ်ပြင်ထွက်ခွင့်မရဘဲ အိမ်ထဲမှာပဲ နေနေကြရတဲ့အတွက် အိမ်တွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေ ပိုများလာနေတယ်လို့ လူ့အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူတွေက ပြောပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ ဝူဟန်မြို့ ကို ၂၀၁၉ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလက ပြောင်းရွှေ့လာတဲ့ အမျိုးသမီး အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ ဂူအောင် ဂျင်း က ဝူဟန်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ လူငယ်တွေက မိဘတွေရဲ့ အိမ်တွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေကို မျက်မြင်ကြုံနေရတဲ့အကြောင်း သူ့ကို လှမ်းပြောတာမျိုးတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ပြောပြပါတယ်။ အဲဒီ ကလေးတွေဟာ ဘယ်သူ့ကို အကူအညီ တောင်းရမလဲ ဆိုတာ မသိကြဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။ စိုးရိမ် ထိတ်လန့်နေတဲ့ အမျိုးသမီးငယ် ဟီနန်ပြည်နယ်မှာ နေထိုင်နေတဲ့ တရုတ် အခွင့်အရေး လှုပ်ရှားသူ ရှောင်လီက ဆွေမျိုးနီးစပ် အမျိုးသမီးတစ်ဦးကို သူ့ခင်ပွန်းဟောင်းက ရိုက်နှက် ထိုးကျိတ်ခဲ့တဲ့အတွက် စိုးရိမ်မိတဲ့အကြောင်း လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ရေးသားခဲ့ပြီး အကူအညီ ပေးဖို့ ပန်ကြားထားပါတယ်။ "အစပိုင်းမှာတော့ သူ့ကို ရွာထဲကနေ ထွက်ခွင့် တောင်းလို့ မရခဲ့ပါဘူး၊ ဒါပေမဲ့ ဇွတ်အတင်း တောင်းဆိုတဲ့အတွက် နောက်ဆုံးမှာ ရဲက ထွက်ခွင့်ပေးလိုက်ပြီး သူနဲ့ သူ့ကလေးတွေကို ကျွန်မအစ်ကို သွားခေါ်ခွင့် ရခဲ့ပါတယ်"လို့ မစ်စ် လီက ဘီဘီစီကို ပြောပြပါတယ်။ ဒီလို အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုမျိုးတွေ တစ်ဦးချင်းအလိုက် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပေါ်ထွက်လာနေသလို အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုမျိုး ကိုယ့်ရှေ့မှာ တွေ့ခဲ့ရင် ဘေးကနေ ကြည့်မနေဘဲ ဆန့်ကျင်တုံ့ပြန်တာမျိုး လုပ်ကြဖို့ သတိပေးထားတဲ့ ပိုစတာတွေကို အမျိုးသမီးတချို့က လိုက်လံ ချိတ်ဆွဲခဲ့ကြပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေချိန်အတွင်း အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုတွေကို ဆန့်ကျင်တားဆီးရေးနဲ့ ပတ်သက်လို့ တရုတ်လူမှုကွန်ရက် စာမျက်နှာ ဆီနာ ဝေဘို ပေါ်မှာ ရေးသား ပြောဆိုနေကြပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် အိမ်ထဲမှာပဲ နေနေရချိန်မှာ အရင်ကထက် အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်ခံရသူတွေဆီက အကူအညီတောင်းမှု သုံးဆ တိုးလာတယ်လို့ ဘေဂျင်းမြို့ အခြေစိုက် ဝေပင်း အမျိုးသမီးများအခွင့်အရေး ပရဟိတအဖွဲ့ ဒါရိုက်တာ ဖန်ယွန်း က ပြီးခဲ့တဲ့ အပတ်က ပြောခဲ့ပါတယ်။ "ရဲတွေ အနေနဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို အကြောင်းပြပြီး အိမ်တွင်းအကြမ်းဖက်မှုတွေကို အသေအချာ အရေးမယူဘဲ မနေသင့်ဘူး"လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ကျန်းမာရေး ပုံမှန်စစ်ဆေးတာမျိုး ဒါမှမဟုတ် အိမ်တွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေကို စစ်ဆေး အရေးယူတာမျိုးလို အမျိုးသမီးတွေ အားထားနေရတဲ့ အရေးပါတဲ့ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ သုံးနေတဲ့ အရင်းအမြစ်တွေကို ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို တားဆီး ထိန်းချုပ်ရေးမှာ ပြောင်းလဲ အသုံးပြုကောင်း ပြုနေတာတွေကြောင့် အကြီးအကျယ် စိုးရိမ်မိတယ်လို့ အာရှနဲ့ ပစိဖိတ်ဒေသ အမျိုးသမီးရေးရာ ကုလသမဂ္ဂ အဖွဲ့ရဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ဘေးအန္တရာယ် ကာကွယ်ရေး အကြံပေး မာရီယာ ဟိုလ်စ်ဘာ့ဂ် က ပြောပါတယ်။ ၃။ အန္တရာယ်များတဲ့ အမျိုးသမီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ ကျန်းမာရေးနဲ့ လူမှုရေးကဏ္ဍက အလုပ်သမား ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အမျိုးသမီးတွေ ဖြစ်ကြတယ်လို့ WHO ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ဆိုပါတယ်။ သူနာပြုဆရာမတွေလို ရောဂါ ကူးစက်ဖို့ အန္တရာယ်များတဲ့ ကဏ္ဍက အမျိုးသမီးတွေကို သူတော်စင်တွေ၊ စစ်သူကြီးတွေလိုသဘောမျိုး တရုတ်မီဒီယာတွေမှာ အကြီးအကျယ် ချီးကျူး ဖော်ပြနေကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာ ဒီအမျိုးသမီး ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အခြေအနေက ဘယ်လိုရှိနေပါလဲ။ သူနာပြုဆရာမတွေ ရဲရဲရင့်ရင့်နဲ့ မနိုင့်ဝန်ထမ်း လုပ်နေကြရတယ် ဆိုတဲ့ အကြောင်းတွေ တရုတ် လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ ပျံ့နှံ့နေ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ တားဆီး ထိန်းချုပ်ရေးမှာ ကူညီ ဆောင်ရွက်ဖို့ မသွားခင် ဂန်ဆု ပြည်နယ်က အမျိုးသမီး ဆေးဝန်ထမ်းတွေ တစုတဝေးတည်း ခေါင်းတုံး တုံးနေကြပုံ ဗီဒီယို တစ်ခုက အွန်လိုင်းပေါ်မှာ လူတွေ အာရုံစိုက်စရာ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တစ်ခါ ကိုယ်ဝန် ကိုးလ ရှိနေတဲ့ ဆေးဝန်ထမ်း အမျိုးသမီးတစ်ဦး ကိုယ်ဝန်ပျက်ကျသွားခဲ့ပေမယ့် အလုပ်ခွင် ချက်ချင်း ပြန်သွားခဲ့တဲ့ သတင်းကလည်း ဝါဒဖြန့်ဖို့ လုပ်တာ၊ နောင်ဒါမျိုး လိုက်လုပ်ရင် အန္တရာယ်တွေ့နိုင်တယ် ဆိုတဲ့ ဝေဖန်သံတွေ ပေါ်ထွက်ခဲ့ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့လတုန်းက ဘီဘီစီနဲ့ ဆက်သွယ်မေးခဲ့တဲ့ သူနာပြုဆရာမ တစ်ဦးက ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေဟာ အလုပ်ချိန် ၁၀ နာရီအတွင်း အစာစားခွင့်၊ အနားယူခွင့် ဒါမှမဟုတ် အိမ်သာတက်ခွင့် မရကြဘူးလို့ ပြောပြပါတယ်။ ဒီပိတ်ပင်ချက်ဟာ ဆေးရုံဝန်ထမ်း အားလုံးအပေါ် ချမှတ်ထားတာ ဖြစ်ပေမယ့် အမျိုးသမီး ဆေးရုံဝန်ထမ်းတွေမှာတော့ နောက်ထပ် အပိုဒုက္ခတစ်မျိုးနဲ့ ထပ်ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ အမျိုးသမီးတွေ လစဉ် ကြုံတွေ့ရတဲ့ ဓမ္မတာ ကိစ္စမျိုးတွေကို ထည့်မတွက်ကြဘူး လို့ ဟူဘေးပြည်နယ်က အမျိုးသမီး ဆေးဝန်ထမ်းတွေအတွက် လစဉ်သုံးပစ္စည်းတွေ သွားရောက် ပို့ဆောင်ပေးခဲ့တဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ညီအစ်မများ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ရဲ့ ခေါင်းဆောင် ဂျန် ဂျင်ဂျင်း က အွန်လိုင်း မီဒီယာတစ်ခုကို ပြောပြပါတယ်။ အမျိုးသမီး ဆေးဝန်ထမ်း ထောင်သောင်းများစွာအတွက် သင့်လျော်တဲ့ လစဉ်သုံးပစ္စည်းတွေ ထောက်ပံ့ ဖြည့်ဆည်း ပေးဖို့ကို လူအတော်များများက မစဉ်းစားမိကြဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။ သူတို့အဖွဲ့ရဲ့ စေတနာ့ဝန်ထမ်း လုပ်ရပ်ကို တရုတ်လူမှုကွန်ရက်ပေါ်မှာ လူအများအပြား ချီးကျူး ထောက်ခံခဲ့အပြီးမှာတော့ တရုတ်အစိုးရ အမျိုးသမီး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဖောင်ဒေးရှင်းက အမျိုးသမီး ဆေးဝန်ထမ်းတွေအတွက် လစဉ်သုံး ပစ္စည်းတွေ သူတို့ ထောက်ပံ့ပေးမယ်လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။ ၄။ ပြည်ပထွက် အလုပ်လုပ်ကြရတဲ့ အိမ်အကူအမျိုးသမီးတွေ ဟောင်ကောင်မှာ အိမ်အကူတွေအဖြစ် တခြားနိုင်ငံကနေ လာအလုပ်လုပ်ကြသူ အမျိုးသမီးတွေ လေးသိန်းလောက် ရှိနေတယ်လို့ ခန့်မှန်းရပြီး အများစုဟာ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှား နိုင်ငံတွေက ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအမျိုးသမီးတွေဟာ သူတို့ရဲ့ အလုပ် အခြေအနေ မရေမရာ ဖြစ်လာမှာတင်မက နှာခေါင်းစည်း၊ လက်သန့်စင်ဆေးရည် စတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရေး ပစ္စည်းတွေ ဘယ်လို ရမလဲ ဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ပါ အကြီးအကျယ် စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှားနဲ့ ဖိလစ်ပိုင် အမျိုးသမီး အများအပြား ပြည်ပမှာ အလုပ်ထွက်လုပ်ပြီး အိမ်ကို ငွေပြန်ပို့ကြ "နှာခေါင်းစည်းတွေ အလုအယက် ဝယ်ကုန်ကြတဲ့အတွက် စျေးတွေ တက်ကုန်တာမို့ နိုင်ငံခြားသား အိမ်အကူတွေ မဝယ်နိုင်ကြတော့ဘူး"လို့ ဟောင်ကောင် အခြေစိုက် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေအတွက် အကူအညီပေးနေတဲ့ ပရဟိတ အဖွဲ့ရဲ့ အထွေထွေမန်နေဂျာ ဆင်သီယာ အက်ဘ်ဒွန် တယ်လက်ဇ် က ပြောပါတယ်။ "ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတိုင်း သူတို့အလုပ်ရှင်တွေဆီက နှာခေါင်းစည်းတွေ မရကြပါဘူး။ သူတို့ပိုက်ဆံနဲ့ သူတို့ဝယ်ကြရပြီး စျေးလည်း သိပ်ကို ကြီးပါတယ်။ တချို့ကတော့ အလုပ်ရှင်တွေက ပေးပေမယ့် တစ်ပတ်လုံးလုံး နှာခေါင်းစည်း တစ်ခုပဲ သုံးရတာမျိုးလည်း ရှိပါတယ်" လို့ ဟောင်ကောင်မှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ အင်ဒိုနီးရှား အိမ်အကူအမျိုးသမီး တစ်ဦးက ဘီဘီစီ အင်ဒိုနီးရှားဌာနကို ပြောပြပါတယ်။ အလုပ်ရှင်တွေက မထောက်ပံ့ပေးတဲ့ နေရာတွေမှာ သူ့အဖွဲ့က နှာခေါင်းစည်း ထောက်ပံ့ပေးတာမျိုးတွေ စလုပ်နေတယ်လို့ မစ်စ် အက်ဘ်ဒွန် တယ်လက်ဇ် က ပြောပါတယ်။ အင်ဒိုနီးရှား သံရုံးက နှာခေါင်းစည်းတွေ အခမဲ့ ဝေပေးပေမယ့် မလုံလောက်ပါဘူး။ နှာခေါင်းစည်း ၃ ခု ရဖို့ တစ်နာရီလောက်ကြာအောင် တန်းစီ စောင့်ရပါတယ်။ သီတင်းတစ်ပတ်အတွက် အနည်းဆုံး နှာခေါင်းစည်း ၆ ခု လိုပါတယ်လို့ ဟောင်ကောင်မှာ ရှိတဲ့ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားများ အဖွဲ့ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဆရင်း ဆရင်ဂါတင် က ပြောပါတယ်။ တစ်ခါ နိုင်ငံခြားသား အိမ်အကူ အလုပ်သမားတွေကို ကျန်းမာရေး ကာကွယ်ဖို့နဲ့ ရောဂါကူးစက်မှု အန္တရာယ် လျော့ပါးအောင် လုပ်ဆောင်တဲ့အနေနဲ့ သီတင်းတစ်ပတ်မှာ တစ်ရက်ပဲ ရတဲ့ သူတို့ရဲ့ အားလပ်ရက်မှာ အိမ်ထဲမှာပဲ နေကြဖို့ ဟောင်ကောင် အစိုးရရဲ့ အကြံပေးချက်ကြောင့်လည်း စိတ် မသက်မသာ ဖြစ်နေကြပါတယ်။ နိုင်ငံခြားသား အိမ်အကူ အမျိုးသမီးတွေဟာ မိသားစုနဲ့ ဝေးနေချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ အဲဒီ အားလပ်ရက် တစ်ရက်လေးမှာပဲ တခြားမိတ်ဆွေ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ တွေ့ဆုံလေ့ ရှိကြတာ ဖြစ်ပြီး အပြင်မထွက်ဘဲ အိမ်ထဲမှာပဲ နေရတဲ့အတွက် မတရား အခိုင်းခံရမှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ ဟောင်ကောင်မှာ ရှိတဲ့ အင်ဒိုနီးရှား ကောင်စစ်ဝန်ရုံးမှာ အခမဲ့ နှာခေါင်းစည်းတွေ အတွက် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံသားတွေ တန်းစီစောင့်ဆိုင်းနေကြ အပြင်ထွက်ခွင့် မရလို့ အိမ်ထဲမှာပဲ နေရတဲ့ အိမ်အကူအမျိုးသမီးတွေဟာ အားလပ်ရက်မှာ အိမ်မှာ ရှိနေတဲ့အတွက် အလုပ်လုပ်ပေး နေကြရတယ် လို့ မစ္စစ်ဆရင်ဂါတင် က ပြောပါတယ်။ အလုပ်ရှင်တွေအတွက် ချက်ပြုတ်၊ ကလေးထိန်း ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ရှင်တွေရဲ့ မိဘတွေကို ပြုစုစောင့်ရှောက် စတဲ့ ဝေယျာဝစ္စတွေကို အလကား လုပ်ပေးကြရပါတယ်၊ အားလပ်ရက် အိမ်ထဲမှာ နေပေမယ့် အလုပ်မလုပ်ဘူးလို့ တောင်းဆိုတဲ့ သူတွေဟာ အလုပ်ဖြုတ်ပစ်ခံရမယ် ဆိုတဲ့ ခြိမ်းခြောက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ကြရပါတယ်။ ဒါဟာ အဲဒီ အိမ်အကူ အမျိုးသမီးတွေတင် ထိခိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံတွေမှာ သူတို့ရဲ့ ဝင်ငွေတွေကို မှီခိုပြီး ရပ်တည်နေရတဲ့ လူသန်းပေါင်းများစွာ ရှိနေပါတယ်။ ပြည်ပမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဖိလစ်ပိုင် အလုပ်သမားတွေဆီကနေ မိသားစုတွေဆီ လွှဲပေးတဲ့ ငွေပမာဏဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်မှာ ဒေါ်လာ ၃၃ သန်းခွဲလောက် အထိ စံချိန်တင် ရှိခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ပမှာ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ဖိလစ်ပိုင် အလုပ်သမားတွေဆီက လွှဲပေးနဲ့ ငွေတွေဟာ ပျှမ်းမျှအားဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ တနှစ်လုံး ဝင်ငွေရဲ့ ၉ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိပြီး ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေးကိုလည်း ထိခိုက်လာနိုင် ဖွယ်ရှိတယ်လို့ ING မနီလာဘဏ်ရဲ့ ထိပ်တန်း စီးပွားရေးပညာရှင် နီကိုလက်စ် မာပါ က ပြောပါတယ်။ ၅။ ရေရှည် စီးပွားရေး ရိုက်ခတ်မှု ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးဟာ ၂၀၀၉ ခုနှစ်ကတည်းက ဆိုရင် အနှေးဆုံး အဆင့်ကို ရောက်ကောင်းရောက်သွားနိုင်တယ်လို့ စီးပွားရေး ပညာရှင်တွေနဲ့ နိုင်ငံအစိုးရတွေက ခန့်မှန်းနေကြပါတယ်။ လူတွေ အိမ်ပြင်မထွက်ရင် ဘန်ကောက်မြို့က ပန်းရောင်းသည်လို အသေးစားစီးပွားရေး လုပ်ငန်းလေးတွေ အရင်ဆုံး အထိနာဖို့ ရှိ "ခြုံပြီး ပြောရရင် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ခရီးသွားလာမှု၊ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်သုံးစွဲမှု စတာတွေအပေါ် ထိခိုက်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ရှိနေပါတယ်။ကဏ္ဍအတော်များများ အပေါ် ထိခိုက်တာမို့ အမျိုးသားတွေရော အမျိုးသမီးတွေပါ ထိခိုက် နစ်နာနိုင်ပါတယ်"လို့လန်ဒန် တက္ကသိုလ် SOAS ကျောင်းက ကထိက ခရစ္စတီနာ မာ့ဂ်စ် က ပြောပါတယ်။ "ဒါပေမဲ့ ဟိုတယ်တွေ၊ အရောင်းအဝယ် ဆိုင်တွေလို လုပ်ငန်းတွေမှာ အရောင်းအဝယ်တွေ ထိုင်းသွားတဲ့အတွက် အဲဒီမှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ ဝင်ငွေနည်း အမျိုးသမီးတွေကို အထူးသဖြင့် ပိုထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်" "တရုတ်နိုင်ငံမှာ လာအလုပ်လုပ်ကြတဲ့ အမျိုးသမီး အလုပ်သမား အတော်များများဟာ အလုပ် ကန်ထရိုက်စာချုပ်တွေ မရှိကြတဲ့အတွက် ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ဖြစ်လာချိန်မှာ အလုပ်မလုပ်နိုင်ရင် ဝင်ငွေ ရကြမှာ မဟုတ်တော့ပါဘူး" "သူတို့မှာ လူမှုဖူလုံရေး ထောက်ပံ့မှုတွေလည်း မရနိုင်တဲ့အတွက် ရောဂါကူးမယ့် အန္တရာယ်ကို သိသိကြီးနဲ့ အရဲစွန့်၊ လုပ်ငန်းခွင်ထဲ ပြန်သွား အလုပ်လုပ်ရင်လုပ် မဟုတ်ရင် အိမ်မှာပဲ နေပြီး ရှိတဲ့ ပိုက်ဆံလေးနဲ့ ချွေတာ သုံးရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေအတွက် သိပ်ကို ခက်ခဲတဲ့ အခြေအနေမျိုးပါ" လို့ သူက ပြောပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံက စက်ရုံတွေမှာ အမျိုးသမီးတွေ အများအပြား အလုပ်လုပ်ကြ တရုတ်နိုင်ငံက ကုန်ကြမ်းတွေကို အားထားနေရတဲ့ အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံတချို့က အထည်ချုပ်စက်ရုံတွေဟာ အခုအခါ ပိတ်ပစ်ရမယ့် အခြေအနေ ရောက်နေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ဇန်နဝါရီလကတည်းက စက်ရုံပေါင်း ၁၀ ခုကျော် ပိတ်ခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဆက်နွှယ်မှု မရှိဘူးလို့ အလုပ်သမား ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။ စက်ရုံပိတ်လိုက်လို့ အလုပ်ပြုတ်ခဲ့ရတဲ့ မချစ်စုက သူ့ဝင်ငွေနဲ့ မိသားစုကို ထောက်ပံ့နေတာလို့ ဘီဘီစီ မြန်မာပိုင်းဌာနကို ပြောပြပါတယ်။ "လျော်ကြေး ရရမရရ ဂရုမစိုက်ပါဘူး။ စက်ရုံမှာပဲ အလုပ် ပြန်လိုချင်ပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ဒဏ်ကို အများဆုံး ခံရမယ့် သူတွေဟာ တစ်နေ့လုပ်မှ တစ်နေ့စားရတဲ့ သူတွေ၊ အသေးစား စီးပွားရေးသမားတွေနဲ့ ကြုံရာ အလုပ်လုပ်ကိုင်နေသူတွေ အပါအဝင် အမျိုးသမီးတွေ ဖြစ်ကြတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ အမျိုးသမီး ရေးရာအဖွဲ့က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။ အမျိုးသားတွေနဲ့ အမျိုးသမီးတွေအကြား ရေရှည်နဲ့ ရေတိုကာလ ပြန်နလံထူလာနိုင်ဖို့ လိုအပ်ချက်တွေ ကွာခြားတာကိုလည်း ထည့်သွင်း စဉ်းစားဖို့ လိုတယ်လို့ အာရှ ပစိဖိတ် ဒေသ အမျိုးသမီးရေးရာ ကုလသမဂ္ဂအဖွဲ့ ဒေသဆိုင်ရာ ညွှန်ကြားရေးမှူး မိုဟာမက်ဒ် နက်ချီရီ က ပြောပါတယ်။ "ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကို တိုက်ဖျက် နှိမ်နင်းရာမှာ အမျိုးသမီးတွေဟာ ကျန်းမာရေး ဝန်ထမ်းတွေ၊ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ၊ သုတေသီတွေ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်း အတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်သူတွေ အဖြစ် အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင် ဆောင်ရွက်နေကြပါတယ်" "အမျိုးသမီးတွေရဲ့ ဆန္ဒကို ကြားရဖို့ ၊ အသိအမှတ်ပြုဖို့ အရေးကြီးပါတယ်" လို့ သူက ပြောပါတယ်။


القوات الدولية المقاتلة ستنسحب من أفغانستان في 2014 ولا يعرف سبب تحطم الطائرة التي وقعت في إقليم زابول، ويجري التحقيق في الحادث. وأوضح بيان مقتضب إن المنطقة خالية من نشاطات الجهات المعادية. وقال نائب محافظ زابول في تصريح لوكالة أسوشيتد برس إن طائرة عمودية تابعة لحلف الناتو سقطت في منطقة شاجاو النائية. ولم يعرف إن كان يقصد الطائرة نفسها. وفي مطلع هذا العام سلمت القوات الدولية مسؤولية الأمن عبر كامل أفغانستان إلى القوات الأفغانية، ولكن 97 ألفا من القوات الدولية لا تزال في أفغانستان. مواضيع قد تهمك نهاية وتشترك في هذه القوات التي يقودها حلف الناتو 50 دولة، ويبلغ عدد الجنود الأمريكيين 58 ألفا، مستعدون لتقديم المساعدة للقوات الأفغانية عند الحاجة. ويتوقع أن تنسحب جميع القوات المقاتلة من أفغانستان في عام 2014. وسيتم تعويضها بقوات أصغر مهمتها التدريب والاستشارة، بترخيص من الحكومة الأفغانية.

အာဖဂန်က နေတိုးတပ်ဖွဲ့တွေ ဒီနှစ်ကုန်မှာ ဆုတ်ခွာဖို့ရှိ သူတို့ဟာ အမေရိကန် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုအတွင်း သေဆုံးခဲ့တာ ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အပေါ် အမေရိကန် ပင်တဂွန် စစ်ဌာနချုပ်က စုံစမ်း စစ်ဆေးမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အမေရိကန် စစ်သားတွေ အပြင် အာဖဂန် လူမျိုး ၂ ယောက်လည်း သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ဒီ မတော်တဆ ဖြစ်မှုဟာ စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှု အလွန်များပြားတဲ့ Zabul ပြည်နယ် Arghandab မှာ တနင်္လာနေ့က အာဖဂန်နဲ့ အမေရိကန်တို့ ပူးပေါင်းပြီး တာလီဘန် တို့ကို တိုက်ခိုက်တဲ့ စစ်ဆင်ရေး အတွင်း ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ အာဖဂန် အရာရှိတွေရဲ့ အဆိုအရ သူတို့ကို တာလီဘန်တွေက ချောင်းမြောင်း တိုက်ခိုက်စဉ်မှာ အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့တွေက လေကြာင်းတိုက်ခိုက်မှု ပေးဖို့ ဝင်ရောက်လာတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ အခုနှစ် အတွင်း အာဖဂန် နစ္စတန်မှာ နေတိုးအဖွဲ့က စစ်သား ၃၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ရပြီး ဖြစ်ပါတယ်။


وأعلن وزير الدفاع العراقي خالد العبيدي أن المرحلة الثانية من عملية استعادة تكريت سوف تبدأ قريبا. ويشن الجيش العراقي، مدعوما بمسلحي الحشد الشعبي الشيعة ومتطوعين سنة، أكبر هجوم على تنظيم الدولة بهدف استعادة تكريت، مسقط رأس الرئيس العراقي الراحل صدام حسين. وتقول تقارير إن القوات العراقية المتطوعين يسيطرون الآن على معظم مناطق المدينة. غير أن القتال مع مسلحي تنظيم الدولة لايزال مستمرا، وتعوق الألغام والشراك المخففة تقدم الجيش العراقي نحو وسط تكريت. مواضيع قد تهمك نهاية وتقول التقارير إن تنظيم الدولة لا يزال يتشبث بأربع مناطق على الأقل بما فيها مجمع للقصور يتخذ التنظيم منها مقرا في المدينة. ويشير أحد التقارير إلى أن عدد مقاتلي التنظيم الذين ما زالوا في تكريت لا يتعدى 150 مقاتلا. وقالت تقارير إن الجنود والمتطوعين العراقيين استعادوا مناطق ومواقع رئيسية مهمة في الشمال والجنوب والغرب بما فيها مقر للشرطة ومستشفى في تكريت. ويشارك في العملية العسكرية التي تدخل الجمعة يومها الثاني عشر نحو 30 ألف فرد. وقال رئيس أركان القوات الأميركية الجنرال مارتن ديمبسي إنه كان واثقا من نجاح العملية رغم عدم مشاركة قوات التحالف بقيادة الولايات المتحدة بها. وقال العبيدي لبي بي سي إن معركة استعادة تكريت سوف تؤدي لوصول الجيش العراقي مباشرة إلى الموصل، ثانية كبريات مدن العراق. وأضاف " لكل معركة خصوصيتها... والموصل مدينة مترامية الأطراف ويبلغ عدد سكانها مليوني شخص. وهي أكبر من تكريت بعشرة أضعاف. غير أننا عازمون على طرد تنظيم الدولة الإسلامية من الموصل وسيكون نهايته في العراق." جندي من الحشد الشعبي يتابع من الطرف الجنوبي المعارك الدائرة في تكريت. الجيش العراقي يقول إن قواته تسيطر الآن على المنطقة التي تقع فيها جامعة تكريت. القوات العراقية لا تزال تشتبك مع مسلحي تنظيم "الدولة الإسلامية" في ناحية القادسية في تكريت.

အစိုးရတပ်တွေက မြို့တွင်းက IS တွေကို အဘက်ဘက်က ဝိုင်းထားမိ အီရတ် တပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ရှီအာ လက်နက်ကိုင်တွေက ရဲဌာနချုပ် တစ်ခုနဲ့ ဆေးရုံ တစ်ခု အပါအဝင် တိကရစ်မြို့ မြောက်ပိုင်း၊ အနောက်ပိုင်းနဲ့ တောင်းပိုင်းက အချက်အချာ နေရာတွေကို IS တွေ လက်ထဲကနေ သိမ်းပိုက် လိုက်နိုင်ပြီလို့ သတင်းတွေ ရရှိပါတယ်။ တိကရစ် မြို့ရဲ့ ၇၅ ရာနှုန်းကို အစိုးရ တပ်ဖွဲ့တွေက ထိန်းချုပ် လိုက်နိုင်ပြီ လို့လည်း ရှီအာ လက်နက်ကိုင် တပ်မှူး တစ်ယောက်က ပြောပါတယ်။ ဆက်ဒမ် ဟူစိန်ရဲ့ ဇာတိမြို့ ဖြစ်တဲ့ တိကရစ် မြို့ကို ပြန်လည် သိမ်းယူတဲ့ စစ်ဆင်ရေးမှာ တပ်ဖွဲ့ဝင် စုစုပေါင်း ၂ သောင်း ၃ ထောင်လောက် ပါဝင်တယ်လို့ ယုံကြည်ရ ပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဇွန်လက အီရတ် နိုင်ငံ အနှံ့အပြားကို IS စစ်သွေးကြွတွေ သိမ်းယူခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်း ဒီစစ်ဆင်ရေးဟာ အီရတ် အစိုးရရဲ့ အကြီးဆုံး ထိုးစစ်ဆင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။


كانت روسيا أول دولة تسجل لقاحا مضادا لكوفيد-19 للاستخدام الطارئ في أغسطس/آب الماضي وقد يؤدي المزج بين اللقاحين إلى استجابة مناعية أفضل عند الناس. وستشمل التجارب، التي تجرى في روسيا، أشخاصا فوق سن الثامنة عشرة، بالرغم من أنه ليس من الواضح عدد المشاركين في تلك التجارب. ونشرت جامعة أكسفورد مؤخرا نتائج تظهر أن لقاحها آمن وفعال في التجارب التي أجريت على البشر. ولا يزال الباحثون يعملون على جمع البيانات المتعلقة بفعالية اللقاح مع الفئات العمرية الأكبر سنا، في حين ينتظرون الحصول على الإذن باستخدامه من الوكالة التنظيمية للأدوية ومنتجات الرعاية الصحية، وهي الجهة المنظمة في بريطانيا. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت أسترازينيكا إنها تفحص تركيبات للقاحات مختلفة مضادة للفيروسات الغدية، للتوصل إلى ما إذا كان مزجهم سيؤدي لاستجابة مناعية أفضل ومن ثم الحصول على قدر أكبر من الحماية. ويتشابه اللقاح بريطاني الصنع الذي طورته جامعة أكسفورد بمشاركة شركة أسترازينيكا مع لقاح سبوتنيك الروسي الذي طوره معهد غاماليا للأبحاث في موسكو، لأن اللقاحين يحويان مادة جينية من بروتين "سارس-كوف-2" المسبب لمرض كوفيد-19. ويعمل اللقاحان بطريقة مختلفة عن لقاح فايزر-بيونتيك، الذي حصل على الموافقة باستخدامه في بريطانيا وكندا والبحرين والسعودية، وتجري التوصية بالسماح باستخدامه من قبل الخبراء الطبيين في الولايات المتحدة. وأظهرت النتائج المبكرة لتجارب لقاح سبوتنيك في المراحل المتأخرة نتائج واعدة. وكانت روسيا أول دولة تسجل لقاحا مضادا لكوفيد-19 للاستخدام الطارئ في أغسطس/آب، بالرغم من تجربته مع بضع عشرات فقط. والآن يجري تطعيم الروسيين به كجزء من حملة تطعيم شاملة. وقالت أسترازينيكا إنها "تعمل مع شركاء في المجال وحكومات ومؤسسات بحثية من أنحاء العالم، وستبدأ قريبا في البحث مع معهد غاماليا الروسي للأبحاث لفهم إذا كان من الممكن الجمع بنجاح بين لقاحين مضادين للفيروس ".

ထုတ်လုပ်တဲ့နည်းပညာ ဆင်တူတဲ့ ကာကွယ်ဆေး နှစ်မျိုးကို ပေါင်းစပ်ခြင်းအားဖြင့် လူတွေမှာ ကိုယ်ခံအားကို ပိုပြီးတက်လာစေနိုင်ဖွယ် ရှိပါတယ်။ စမ်းသပ်မှုကို ရုရှားနိုင်ငံမှာ လုပ်မှာဖြစ်ပြီး အသက် ၁၈ နှစ်အထက် မိမိတို့ဆန္ဒအလျောက် စမ်းသပ်ခံမယ့် ဗော်လံတီယာတွေ ပါ၀င်မှာဖြစ်ပါတယ်။ လူဘယ်နှယောက် ပါဝင်စမ်းသပ်ကြမလဲဆိုတာတော့ မသိရသေးပါဘူး။ အောက်စဖို့ဒ်ကတော့ သူတို့ ကာကွယ်ဆေးဟာ ဘေးကင်းစိတ်ချရပြီး လူတွေနဲ့ စမ်းသပ်ကြည့်ရာမှာ အစွမ်းထက်တယ် ဆိုတဲ့ သူတို့ရဲ့ရလဒ်တွေကို မကြာခင်က ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီက သုတေသီတွေဟာ ဗြိတိန်က ဆေးဝါးဆိုင်ရာထိန်းချုပ်ရေးဌာနက အတည်ပြုချက်ကို စောင့်ဆိုင်းနေရင်း အသက်ကြီးတဲ့သူတွေကို ဒီကာကွယ်ဆေးထိုးပေးရင် အစွမ်းထက်မှု ဘယ်လောက်ရှိသလဲဆိုတဲ့ ရလဒ်တွေကို စုဆောင်းနေကြပါတယ်။ ကာကွယ်ဆေး နှစ်မျိုးထိုးတာက တစ်မျိုးပဲထိုးတာထက်ပိုကောင်းလား ဘီဘီစီ ကျန်းမာရေးနဲ့ သိပ္ပံသတင်းထောက် ဂျိမ်းစ် ဂယ်လက်ဂါရဲ့ သုံးသပ်ချက် ကာကွယ်ဆေးနှစ်မျိုးကို ပေါင်းပေးတာက ဗိုင်းရပ်စ်ကို ကာကွယ်တဲ့ ကိုယ်ခံအားကို ပိုပြီးအားကောင်းအောင် သို့မဟုတ် ပိုကြာရှည်ခံအောင်လုပ်ပေးနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြတာပါ။ အောက်စဖို့ဒ်နဲ့ စပွတ်နစ်ခ် ကာကွယ်ဆေးတွေပေါင်းပေးရင် အကျိုးကျေးဇူးပိုများလာစေမယ့် အကြောင်းတွေကလည်း ရှိပါတယ်။ ဒီကာကွယ်ဆေး နှစ်မျိုးစလုံးက အန္တရာယ်မရှိတော့တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်အပိုင်းအစ (ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ မျိုးဗီဇကုဒ် အစိတ်အပိုင်း)ကို ကာကွယ်ဆေးထဲမှာ ထည့်ထားပြီး လူ့ခန္ဓာထဲကို ထည့်သွင်း ပေးလိုက်တာပါ။ ပထမ (အမျိုးတူ) ကာကွယ်ဆေးတစ်လုံးထိုးပြီးတဲ့နောက် လူ့ခန္ဓာကိုယ်က အဲဒီ ဗိုင်းရပ်စ်အပိုင်းအစကို ခံနိုင်ရည်ရှိ ယဉ်ပါးသွားတဲ့အတွက် နောက်တစ်လုံး (အားမြှင့်ပေးဖို့ အတွက်ထိုးတဲ့) ထိုးပေးရာမှ ရတဲ့ အစွမ်းထက်မှုက ရလဒ်နည်းတာကို ကြုံရတတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့်မို့ အောက်စဖို့ဒ်က သူတို့ကာကွယ်ဆေးကို ထိုးရာမှာ ၂ လုံးစလုံးကို ပုံမှန်အတိုင်း အပြည့်ထိုးမယ့်အစား ပထမ ၁ လုံးနေရာမှာ တစ်ဝက်သာထိုးပြီး ဒုတိယ အလုံးကျမှ အပြည့်ထိုးတာမျိုးကို စမ်းကြည့်ခဲ့ရာမှာ ရလဒ်ပိုတက်လာတာကို တွေ့ကြရပါတယ်။ ပထမ ၁ လုံးကို ကာကွယ်ဆေး အမျိုးအစားတစ်ခုကိုသုံးပြီး ဒုတိယအလုံးကို တခြားအမျိုးအစားကို သုံးရင် အဲဒီအတွဲအစပ်ကာကွယ်ဆေးက ပိုပြီးရလဒ်ကောင်းနိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြတာပါ။ ရုရှားက စပွတ်နစ်ခ် ကာကွယ်ဆေး ဗြိတိန်နိုင်ငံ အောက်စဖို့ဒ်တက္ကသိုလ်က AstraZeneca ကုမ္ပဏီနဲ့ တွဲဖက်ပြီးလုပ်နေတဲ့ ကာကွယ်ဆေး နဲ့ မော်စကိုမှာရှိတဲ့ Gamaleya Research Institute ကလုပ်ဆောင်နေတဲ့ ရုရှားတို့ရဲ့ စပွတ်နစ်ခ် ကာကွယ်ဆေးတို့ဟာ Sars-CoV-2 ဗိုင်းရပ်စ်ရဲ့ ပရိုတင်း အစွန်းချွန်ကနေ မျိုးဗီဇကုဒ်ကို ယူပြီး လုပ်ထားကြရာမှာ အတူတူပါ။ ဗြိတိန်၊ ကနေဒါ၊ ဘာရိန်း၊ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားမှာ အတည်ပြုထားသလို အမေရိကန်က ကျန်းမာရေး ပညာရှင်တွေ ထောက်ခံထားတဲ့ ဖိုင်ဇာ- ဘိုင်ယွန်တက်ခ် (Pfizer-BioNTech) ကာကွယ်ဆေးဖော်ထုတ်ပုံနဲ့ သူတို့ပြုလုပ်ပုံတွေ မတူပါဘူး။ စပွတ်နစ်ခ် ကာကွယ်ဆေး နောက်ဆုံးအဆင့် စမ်းသပ်မှုရဲ့ အစပျိုးရလဒ်တွေကလည်း ကောင်းမွန်တာကိုတွေ့ရပါတယ်။ ရုရှားဟာ ကိုဗစ်ကာကွယ်ဆေးကို အရေးပေါ်အသုံးပြုဖို့အတွက် သြဂုတ်လအတွင်း အတည်ပြုခဲ့ပြီး ဒါဟာ ကမ္ဘာမှာ ပထမဆုံး အတည်ပြုတာ ဖြစ်ပါတယ်။ လူ ဒါဇင်အနည်းငယ်ကိုပဲ စမ်းသပ်ပြီးနောက် အတည်ပြုခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ လူထုကို ထိုးပေးဖို့အတွက် အခု ရုရှားမှာ စတင်လုပ်ဆောင်နေပါပြီ။ AstraZeneca ကုမ္ပဏီက သူတို့ "ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက အလုပ် တွဲဖက်လုပ်မယ့်သူတွေ၊ အစိုးရတွေ၊ သုတေသန အဖွဲ့အစည်းတွေနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေပြီး ရုရှားက Gamaleya Research Institute နဲ့ ဒီကာကွယ်ဆေးနှစ်မျိုး ပေါင်းထုတ်ရင် ပိုပြီး အာနိသင် ရှိလာမလားဆိုတာကို စူးစမ်း လေ့လာနေပါတယ်"လို့ ပြောပါတယ်။


قال المالكي إن سكان الفلوجة إذا نجحوا في طرد عناصر القاعدة سيجنبون مدينتهم العمل العسكري وقال المالكي إنه إذا طرد سكان الفلوجة من أسماهم بالإرهابيين من مدينتهم، فإنهم سيجنبون أنفسهم (ويلات) العمل العسكري الذي ينفذه الجيش العراقي من أجل استعادة السيطرة على المدينة وفرض النظام فيها. وأوضح المالكي قائلا "إذا طرد سكان الفلوجة وعشائرها الإرهابيين، فإن مناطقهم لن تكون عرضة للخطر والنزاعات المسلحة"، حسب التلفزيون الرسمي. وقال مستشار الأمن القومي السابق، موفق الربيعي، لبي بي سي "إن من المستحيل الدفاع عن جميع مناطق العراق من الهجمات التي يشنها تنظيم الدولة الإسلامية في العراق والشام (داعش)." وأضاف قائلا "يمكن أن يحدث هذا، وربما قد يحدث مستقبلا لأنه لا يمكن أن تضع ملايين وملايين وملايين العراقيين تحت (حماية) السلاح وحماية كل شارع في جميع أرجاء البلد". مواضيع قد تهمك نهاية "دوافع قوية" فقدت الحكومة سيطرتها على الفلوجة ومضى الربيعي للقول إن "هؤلاء الناس (المسلحون) تحركهم دوافع قوية، ويحظون بتدريب جيد، يستطيعون القيام بذلك لأنهم تعرضوا لغسيل مخ. فهمهم للإسلام انتقائي جدا. إنهم متوحشون وعديمو الرأفة ويسعون إلى نشر الفوضى". وقال سعد المطلبي، وهو مستشار لرئيس الوزراء العراقي، لبي بي سي إن المتمردين هربوا أسلحة إلى المدينة من سوريا المجاورة التي تشهد حربا. وأضاف قائلا "وبسبب ما يحدث في سوريا والذخيرة والصواريخ الجديدة التي حصلوا عليها من السعودية وأدخلوها إلى سوريا، فإنهم نجحوا في تهريب كمية هائلة إلى حد كبير من المعدات لقتال الشعب العراقي". ويتواصل القتال في مدينة الرمادي أيضا التي تخضع أحياء منها لسيطرة المسلحين. ونزح المئات من سكان الفلوجة منها هربا من القصف والضربات الجوية الذي تنفذه القوات الحكومية. وتسعى القوات الحكومية العراقية لاستعادة الفلوجة بعدما خرجت عن سيطرتها منذ أيام. وعرضت الولايات المتحدة وإيران تقديم دعم عسكري لمساعدة الحكومة العراقية على محاربة القاعدة لكنهما لم يعرضا إرسال قواتهما العسكرية إلى العراق. وتصاعد العنف في الآونة الأخيرة بمحافظة الأنبار في أعقاب اعتقال النائب البرلماني البارز، أحمد العلواني، في مدينة الرمادي وتفكيك القوات الحكومية العراقية معسكرا للاحتجاج بالمدينة كان بعض سكانها ينظمونه احتجاجا على سياسات المالكي التي وصفوها بتهميش الأقلية السنية من قبل الحكومة التي يسيطر عليها الشيعة. لكن الحكومة العراقية دأبت على نفي هذا الاتهام قائلة إنها مستعدة للنظر في مطالب هذه المناطق.

ဖလူဂျာမြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ စစ်သွေးကြွတွေ။ အဲဒီစစ်သွေးကြွတွေဟာ အဲလ်ခိုင်ဒါးနဲ့ ဆက်နွယ် နေသူတွေဖြစ်ပြီး အဲဒီ ဖလူဂျာမြို့ကို ထိန်းချုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ မစ္စတာ မာလိကီက သူ့အဆို ဒီ အကြမ်းဖက်သမားတွေကို လူထုက မောင်းထုတ်မယ် ဆိုရင် အစိုးရဘက်ကလည်း စစ်သွေးကြွေတွေကို အစွမ်းကုန် တိုက်ထုတ်သွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အီရတ် အစိုးရက အဲဒီမြို့ကို လေကြောင်းက တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ အမြောက်နဲ့ ပစ်ခတ်တာတွေ လုပ်နေပြီး တိုက်ပွဲတွေကလည်း ဆက်လက် ဖြစ်ပွားနေတာကြောင့် ထောင်နဲ့ချီတဲ့ လူတွေဟာ ဖလူဂျာ မြို့ကနေ ထွက်ပြေးလာခဲ့ကြပါတယ်။


يؤكد وجود مياه سائلة على كوكب المريخ أنه لا يزال نشطا جيولوجيا. وتظهر صور من مركبة استكشاف المريخ (Mars Reconnaissance Orbiter) أخاديد طويلة داخل فوهات ومنحدرات يحتمل بشدة أنها تشكلت بسبب مياه مالحة تدفقت على سطح الكوكب حتى يومنا هذا. وعرض علماء ناسا دراستهم الأخيرة خلال مؤتمر صحفي في واشنطن. وقال مدير قسم علوم الكواكب في ناسا، جيم غرين، إن الاكتشافات الأخيرة غيرت نظرة العلماء للكوكب الأحمر. وأضاف - خلال المؤتمر الصحفي: "المريخ ليس هو الكوكب الجاف القاحل الذي كان يعتقد في الماضي. اليوم نعلن أنه في ظروف معينة، يمكن العثور على مياه سائلة على المريخ." مواضيع قد تهمك نهاية ويؤكد وجود مياه سائلة على المريخ أن الكوكب لا يزال نشطا جيولوجيا، ويزيد نسبيا احتمال وجود كائنات حية بسيطة على سطح المريخ. الكشف الجديد يزيد نسبيا احتمال وجود كائنات حية بسيطة على سطح المريخ. عرض علماء ناسا دراستهم الأخيرة خلال مؤتمر صحفي في واشنطن.

အင်္ဂါဂြိုလ် ပေါ်မှာ အစဦး သက်ရှိပုံစံ တွေ ရှိနေနိုင်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေလည်း တိုးတက် လာပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့် အင်္ဂါဂြိုလ် ပေါ်မှာ အစဦး သက်ရှိပုံစံ တွေ ရှိနေနိုင်ဖို့ ဖြစ်နိုင်ခြေလည်း တိုးတက် လာပါတယ်။ အင်္ဂါဂြိုလ် ရဲ့ ဂြိုလ်ပတ်လမ်းထဲ NASA က လွှတ်တင် ထားတဲ့ လူမဲ့ အာကာသ ယာဉ်ပျံ ကနေ ပေး ပို့ ခဲ့တဲ့ ဓာတ်ပုံ တွေ ထဲမှာ အင်္ဂါဂြိုလ်ရဲ့ နွေရာသီ လ တွေတုန်းက ဆားပျော်ရည် တွေ စီးဆင်းလို့ ဖြစ်ပေါ် ခဲ့တဲ့ လမ်းကြောင်း တွေ ကို တွေ့မြင် နေရပါတယ်။ အခုချိန် မတိုင်ခင်အောင်ထိ အင်္ဂါဂြိုလ် ပေါ်မှာ သက်ရှိ နဲ့ အပင်တွေ ရှင်သန် နိုင်စရာ ရေမရှိ ဘူး ဆိုပြီး ယူ ဆ ထားခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။


الباحثون يدرسون عينات من الخفافيش البرية يعتقد أنها كانت مصدر انتقال إيبولا إلى البشر. ويسرّع تدخل البشر في الطبيعة من حولنا من احتمالات وقوع ذلك. وتأتي هذه الفرضية من خبراء دوليين في الصحة يدرسون كيفية وأمكنة ظهور الأمراض الجديدة. وقام العلماء بتطوير نظام للتعرف على أنماط الأوبئة، بهدف التنبؤ بالأمراض الموجودة في الحياة البرية التي تشكل أكبر نسبة من الخطورة على البشر. ويشرف على ذلك علماء في جامعة ليفربول بالمملكة المتحدة. وتأتي هذه الجهود في إطار مساع دولية لتطوير طرق للاستعداد بشكل أفضل لاحتمالات تفشي الأمراض في المستقبل. مواضيع قد تهمك نهاية "تجنبنا خمس رصاصات" يمكن للإبل أن تأوي فيروس ميرس قال البروفيسور ماثيو بايليس من جامعة ليفربول لبي بي سي نيوز "في السنوات العشرين الماضية، كانت لدينا تهديدات كبيرة - سارس، ميرس، إيبولا، إنفلونزا الطيور وأنفلونزا الخنازير". وأضاف: "لقد هربنا من خمس رصاصات لكن السادسة أصابتنا". وأوضح: "هذه ليست آخر جائحة سنواجهها، لذا نحتاج إلى النظر عن كثب في الأمراض الموجودة في الحياة البرية". وكجزء من هذه الدراسة الدقيقة بهذه الأمراض، صمّم بايليس وزملاؤه نظاماً للتعرف على الأنماط التنبؤية، يمكنه استكشاف قاعدة بيانات واسعة من كل أمراض الحياة البرية المعروفة. ومن بين آلاف البكتيريا والطفيليات والفيروسات المعروفة، يبحث العلماء عن دلائل للتعرف على ما قد يشكل أكبر تهديد للبشر. وإذا أثارت مسببات مرض ما الاهتمام، يستطيع العلماء توجيه جهود البحث إلى الوقاية أو العلاج قبل حدوث أي تفشي. وقال البروفيسور بايليس "سيكون علينا إجراء خطوة إضافية لمعرفة الأمراض التي يمكن أن تتسبب بجائحة، لكننا نحرز الآن تقدماً في الخطوة الأولى". دروس من الإغلاق يتفق العديد من العلماء على أن سلوكنا - وخاصة ما يتعلق بإزالة الغابات وزحفنا على موائل الحياة البرية المتنوعة - يساعد الأمراض على الانتشار من الحيوانات إلى البشر بشكل متكرر. متطوع يعمل مع أحد انواع القرود ووفقًا للأستاذة كيت جونز من جامعة كوليدج لندن، فإنّ الأدلة "تشير بشكل عام إلى أنّ الأنظمة البيئية التي غيرها الإنسان … غالباً ما ترتبط بزيادة خطر إصابة البشر بالعديد من العدوى". وأضافت: "ليس هذا الحال في جميع الأمراض". لكن أنواع الحيوانات البرية الأكثر تحملاً للاضطرابات التي يسببها البشر، مثل بعض أنواع القوارض، غالباً ما تكون أكثر فاعلية في استضافة ونقل مسببات الأمراض. وأشارت: "لذلك، فإنّ فقدان التنوع البيولوجي يمكن أن يخلق مساحات طبيعية تزيد من خطورة الاتصال بين البشر والحياة البرية وتزيد من فرص انتشار بعض الفيروسات والبكتيريا والطفيليات إلى البشر". وأظهر تفشي بعض الأمراض هذا الخطر في "نقاط الالتقاء" بين النشاط البشري والحياة البرية بوضوح. ففي أول تفشي لفيروس نيباه في عام 1999 في ماليزيا، انتشرت عدوى فيروسية - تحملها خفافيش الفاكهة - في مزرعة خنازير كبيرة على حافة غابة. وكانت خفافيش الفاكهة البرية تتغذى على أشجار الفاكهة، وقامت الخنازير بعدها بأكل الفاكهة نصف المأكولة التي سقطت من الأشجار وكانت مغطاة بلعاب الخفافيش. وأصيب أكثر من 250 شخصاً ممن كانوا على اتصال وثيق مع الخنازير المصابة بالفيروس. وتوفي أكثر من 100 منهم. لا يزال معدل الوفيات الخاص بفيروس كورونا يتكشف، لكنّ التقديرات الحالية تضعه عند حوالي 1 في المئة. أمّا فيروس نيباه، فيقتل من 40 إلى 75 في المئة من الأشخاص الذين يصابون به. ويقول البروفيسور إريك فيفر من جامعة ليفربول والمعهد الدولي لبحوث الثروة الحيوانية في نيروبي، كينيا، إنّ الباحثين بحاجة إلى متابعة مستمرة للمناطق التي يوجد بها خطر أعلى لتفشي الأمراض. الخفافيش هي المضيف الطبيعي للفيروس وتعتبر المزارع الواقعة على حافة الغابات والأسواق التي يتم فيها بيع وشراء الحيوانات من الأماكن التي يرجح أن تظهر فيها الأمراض. وأضاف: "نحن بحاجة إلى أن نكون دائماً على اطلاع على هذه الواجهات وأن يكون لدينا أنظمة للاستجابة إذا رأينا أي شيء غير عادي"، مثل تفشي مرض مفاجئ في موقع معين. وقال البروفيسور فيفر "الأمراض الجديدة تظهر في البشر على الأرجح ثلاث إلى أربع مرات في السنة". وأضاف: "ليس فقط في آسيا أو أفريقيا، ولكن في أوروبا والولايات المتحدة أيضاً". وأوضح ماثيو بايليس أنّ المراقبة المستمرة للأمراض الجديدة تكتسب أهمية متزايدة. وقال لبي بي سي نيوز: "لقد خلقنا بيئة كاملة تقريباً هنا لظهور الأوبئة". ويتفق الأستاذ فيفر مع هذا الرأي. وقال "من المرجح أن يحدث هذا الأمر مراراً وتكراراً". وأضاف: "لقد كان ذلك يحدث طوال تفاعلنا مع العالم الطبيعي. المهم الآن هو كيف نفهمه ونستجيب له". وقال البروفيسور فيفر إنّ الأزمة الحالية توفر درساً حول نتائج تأثيرنا على العالم الطبيعي. وأكد أنه "من واجبنا جميعاً أن نفكر في الموارد التي نستهلكها والتأثير الذي تحدثه".

အီဘိုလာရောဂါ သုတေသနအတွက် လင်းနို့တွေဆီက ဓာတ်ခွဲနမူနာယူ သဘာဝတောရိုင်းလောကကို လူတွေ ချိုးဖောက်ဝင်ရောက်ခဲ့တာကြောင့်လည်း ဒီဖြစ်စဉ်ကို ပိုမြန်စေခဲ့ပါတယ်။ အခု ဒီဆောင်းပါးဟာ ရောဂါသစ်တွေ ဘယ်ကနေ ဘယ်လို ပေါ်ပေါက်လာသလဲဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ကြတဲ့ ကမ္ဘာတဝန်းက ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေကို စုစည်းဖော်ပြထားတာပါ။ ဘယ်လို တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ရောဂါတွေက လူတွေအတွက် ပိုအန္တရာယ်ရှိနိုင်သလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းနိုင်တဲ့ ပုံစံပြစနစ်တစ်ခုကို အခုအခါ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။ ဒီစနစ်ကို ယူကေနိုင်ငံ လစ်ဗာပူးလ်တက္ကသိုလ်က သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဦးဆောင် လုပ်ခဲ့ကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ နောင်မှာ ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွေ ဖြစ်လာရင် ပိုကောင်းကောင်း ပြင်ဆင်ထားနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေ ရှာနေကြတဲ့ ကမ္ဘာတဝန်းကသိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ အားထုတ်မှု တစိတ်တစ်ပိုင်းလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါဆိုးကြီး ၅ ခုကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ မျိုးစိတ်တွေ အချင်းချင်းကြား ကူးစက်မှုပြ မျဥ်းတွေ။ လိုင်းတစ်လိုင်းချင်းစီဟာ မျိုးစိတ်တစ်ခုထက်မက ကူးစက်တဲ့ ရောဂါတွေကို ကိုယ်စားပြုပါတယ်။ "လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၂၀ အတွင်း ကပ်ရောဂါကြီး ၆ ခုနဲ့ ကျွန်တော်တို့ ကြုံခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒီထဲက SARS ဆားစ် ပြင်းထန်အဆုတ်ရောင်ရောဂါ၊ MERS မားစ် အရှေ့အလယ်ပိုင်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါ၊ Ebola အီဘိုလာရောဂါ၊ avian influenza ကြက်ငှက်တုပ်ကွေး ရောဂါနဲ့ swine flu ဝက်တုပ်ကွေးရောဂါတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။ အခုကြုံနေရတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါကလည်း နောက်ဆုံး ကပ်ရောဂါကြီးမဟုတ်ပါဘူး။ နောက်ထပ် လာစရာတွေ ရှိပါသေးတယ်။ ဒီတော့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ရောဂါတွေကို ဒါ့ထက် ပိုအနီးကပ် လေ့လာဖို့ လိုပါတယ်" လို့ လစ်ဗာပူးလ်တက္ကသိုလ် ပါမောက္ခ မက်သျူးဘေးလစ်စ် က ပြောပါတယ်။ ဒီလို အနီးကပ် လေ့လာရာမှာ သိထားပြီးသမျှ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်ရောဂါတွေရဲ့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ အချက်အလက်တွေကို အသေအချာ ဖော်ထုတ်နိုင်တဲ့ ပုံစံပြ ခန့်မှန်းမှုစနစ်တစ်ခုကို သူနဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဘက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။ အရင် သိထားပြီးသမျှ ဘက်တီးရီးယား၊ ကပ်ပါးပိုး၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ထောင်ပေါင်းများစွာထဲကနေ သူတို့ကူးစက်ခဲ့တဲ့ မျိုးစု အရေအတွက်နဲ့ အမျိုးအစားတွေအောက်က သဲလွန်စတွေကို ဒီစနစ်က ဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒီသဲလွန်စ အချက်အလက်တွေကနေ ဘယ်ရောဂါပိုးက လူတွေအတွက် အန္တရာယ်အများဆုံးလဲ ဆိုတာကို ရှာဖွေလေ့လာရတာပါ။ တကယ်လို့ အဓိက ဦးစားပေးကြည့်ရမယ့် ရောဂါပိုးတစ်ခု တွေ့လာရင် ရောဂါ မဖြစ်ပွားခင် ကာကွယ်နည်း၊ ကုသနည်းတွေ ရှာဖို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအနေနဲ့ သုတေသနကြိုးပမ်းမှုတွေကို ဦးတည် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။ MERS မားစ် ရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့ နိုဗယ်ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်တွေ ကုလားအုတ်တွေမှာ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။ "ဘယ်ရောဂါက ကပ်ရောဂါဆိုးကြီး ဖြစ်လာနိုင်သလဲဆိုတာကို ဖော်ထုတ်ဖို့က နောက်တစ်ဆင့် ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အခု ပထမအဆင့်မှာတင် တိုးတက်ဖြစ်ထွန်းမှုတွေ ရှိနေပါတယ်" လို့ ပါမောက္ခ ဘေးလစ်စ်က ပြောပြပါတယ်။ လော့ခ်ဒေါင်းကနေ ရတဲ့ သင်ခန်းစာတွေ လူတွေရဲ အမူအကျင့် အထူးသဖြင့် သစ်တောခုတ်ထွင်ရှင်းလင်းတာ၊ သဘာဝတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေရဲ့ နေထိုင်မှုဘဝထဲ ကျူးကျော်ဝင်ရောက်တာတွေဟာ တိရစ္ဆာန်တွေဆီက ရောဂါပိုးတွေလူတွေဆီ ပိုကူးစက်ဖို့ အထောက်အကူ ဖြစ်စေတယ်ဆိုတာကို သိပ္ပံပညာရှင် အတော်များများက လက်ခံထားကြပါတယ်။ လယ်ယာစိုက်ပျိုးမှုတွေ၊ သီးနှံစိုက်ပျိုးမှုတွေလို လူတွေ ပြောင်းလဲ ဖန်တီးတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်စနစ်ကြောင့် ဇီဝဂေဟစနစ်ကို လျော့ကျသွားစေပြီး လူတွေမှာ ရောဂါ ကူးစက်မယ့်အန္တရာယ်တွေ ပိုကြုံလာရတယ် ဆိုတာ အထောက်အထားတွေက ဖော်ပြနေတယ်လို့ လန်ဒန်ကောလိပ်တက္ကသိုလ်က ပါမောက္ခ ကိတ်ဂျုန်းစ်က ပြောပါတယ်။ "ရောဂါအားလုံးကို ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပေမဲ့ ကြွက်၊ရှဉ့်တို့လို လူတွေရဲ့ နှောင့်ယှက်မှုကို အခံရဆုံး တောရိုင်းတိရစ္ဆာန် မျိုးစုတွေကတော့ ရောဂါဖြစ်ဖို့နဲ့ ရောဂါ ဖြန့်ဖြူးပေးဖို့ ပို အစွမ်းထက်ပါတယ်" "ဇီဝဂေဟစနစ် ဆုံးရှုံးသွားရင် လူနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်အကြား ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ပိုများလာပြီး တိရစ္ဆာန်တွေမှာ ရှိတတ်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဘက်တီးရီးယား၊ ကပ်ပါးပိုးတွေက လူတွေဆီ ရောက်လာဖို့ အန္တရာယ် ပိုများလာပါတယ်" လူတွေကနေလည်း တိရစ္ဆာန်တွေဆီကို ကူးစက်သွားစေနိုင်ပါတယ် လူတွေရဲ့လုပ်ရပ်နဲ့ သဘာဝတောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေအကြား ကြားခံနေရာတွေဆီကနေ ဆိုးရွားတဲ့အကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာတယ်ဆိုတာကို အခု ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွေက ဖော်ပြနေပါတယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က အသီးစား လင်းနို့ရိုင်းတစ်မျိုးကနေ ကူးစက်တဲ့ နီပါဗိုင်းရပ်စ်ရောဂါ မလေးရှားနိုင်ငံမှာ စဖြစ်ပွားခဲ့တုန်းက တောအုပ်တစ်ခုနားမှာ ရှိတဲ့ ဝက်မွေးမြူရေးခြံကြီးထဲ ရောဂါ ကူးစက်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီလင်းနို့တွေ တစ်ဝက်တစ်ပျက် ကိုက်ထားပြီး လင်းနို့ရဲ့ တံတွေးတွေ ဖုံးနေတဲ့ အသီးတွေကို ဝက်တွေ စားခဲ့ကြပါတယ်။ လင်းနို့တွေဆီကနေ ရောဂါ ရထားကြတဲ့ ဝက်တွေကနေတဆင့် အဲဒီမှာ အလုပ်လုပ်နေကြတဲ့ အလုပ်သမား ၂၅၀ ကျော်ကို ရောဂါ ကူးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲက တစ်ရာကျော် သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။ ခုလက်ရှိ ဖြစ်နေတဲ့ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် သေဆုံးသူအရေအတွက်က တိုးလာနေဆဲပါ။ ဒါပေမဲ့ လောလောဆယ် ခန့်မှန်းချက်တွေအရ သေဆုံးသူက ၁ ရာခိုင်နှုန်းလောက် ရှိပါတယ်။ နီပါဗိုင်းရပ်စ်ကတော့ ရောဂါဖြစ်သူရဲ့ ၄၀ ကနေ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက် သေဆုံးခဲ့တာပါ။ သုတေသီတွေအနေနဲ့ ရောဂါဖြစ်ပွားဖို့ အန္တရာယ် ပိုများနိုင်တဲ့ နေရာတွေကို မပြတ်စောင့်ကြည့်နေဖို့ လိုတယ်လို့ လစ်ဗာပူးလ်တက္ကသိုလ်နဲ့ နိုင်ရိုဘီမြို့ နိုင်ငံတကာ ခြံမွေးတိရစ္ဆာန် လေ့လာရေးဌာနက ပါမောက္ခ အဲရစ် ဖက်ဗရေက ပြောပါတယ်။ လူတွေနဲ့တောရိုင်းကောင်တွေကို ကြားခံအထိအတွေ့ရှိစေတာတွေက ရောဂါသစ်တွေ ထွက်ပေါ်လာစေနိုင်တဲ့နေရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ တောအုပ်တွေအနားမှာ ရှိတဲ့ မွေးမြူရေးခြံတွေ၊ တိရစ္ဆာန်ရောင်းဝယ်တဲ့ ဈေးတွေဟာ လူနဲ့ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်တွေအကြား အကာအရံ အတားအဆီး မရှိသလောက် ဖြစ်ပြီး အဲဒီနေရာတွေဟာ ရောဂါ စပေါ်ပေါက်တဲ့နေရာတွေ ဖြစ်ဖို့ များပါတယ်။ "ဒီလို ကြားခံဆက်သွယ်တဲ့နေရာမျိုးတွေကို မပြတ် စောင့်ကြည့်နေဖို့နဲ့ တစ်နေရာရာမှာ ရောဂါတစ်ခုခုဖြစ်ပြီ၊ တစ်ခုခု ထူးပြီ ဆိုတာနဲ့ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့စနစ်တွေ ချမှတ်ထားဖို့ လိုပါတယ်" လို့ ပါမောက္ခ အဲရစ် ဖက်ဗရေက ပြောပါတယ်။ "တစ်နှစ်တစ်နှစ်ကို လူတွေအကြား ရောဂါအသစ်အဆန်း သုံးလေးကြိမ်လောက် ပေါ်လာတတ်ပါတယ်။ အာရှ၊ ဒါမှမဟုတ် အာဖရိက ဒေသတွေမှ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဥရောပနဲ့ အမေရိကန်မှာလည်းဖြစ်နိုင်ပါတယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ရောဂါသစ်ကို မပြတ်စောင့်ကြည့်ဖို့က သိပ်ကို အရေးကြီးလာနေပြီလို့ ပါမောက္ခ ဘေးလစ်စ်က ဖြည့်စွက်ပြောခဲ့ပါတယ်။ ကပ်ရောဂါဆိုးကြီး အမြန်ပေါ်လာစေမယ့် အဆိုးရွားဆုံး အခြေအနေကြီးကို လူတွေက ဖန်တီးခဲ့ကြတာပါ လို့ သူက ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။ ပါမောက္ခ ဖက်ဗရေကလည်း "ဒီလိုအဖြစ်မျိုး ထပ်ခါ ထပ်ခါ ပြန်ဖြစ်မယ့်ပုံ ရှိပါတယ်"လို့ ဆိုပါတယ်။" မုတ်သုံတောထဲကဖြတ်ဖောက်ထားတဲ့လမ်း သဘာဝတောရိုင်းပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ထိတွေ့ ဆက်ဆံတဲ့ကာလတလျှောက်လုံး ဒီလို ဖြစ်နေခဲ့တာပါ။ အခုချိန်မှာ အရေးကြီးတာက ဒါကို နားလည်အောင် ဘယ်လိုလုပ်မလဲ၊ ဘယ်လိုတုံ့ပြန် ဖြေရှင်းမလဲ ဆိုတာပါ" လူသားတွေကြောင့် သဘာဝတောရိုင်းပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် ရိုက်ခတ်မှု အကျိုးဆက်အကြောင်း လက်ရှိ အကျပ်အတည်းကြီးကနေ သင်ခန်းစာတစ်ခုကို ရခဲ့ကြပါတယ် လို့ ပါမောက္ခ ဖက်ဗရေက ပြောပါတယ်။ "လူတွေက သူတို့ သုံးနေတဲ့အရာတွေအားလုံးကို လွယ်လွယ် ရနေတယ်လို့ သဘောထားနေကြပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ စားတဲ့အစာတွေ၊ ဖုန်းတွေမှာ သုံးနေတဲ့ သတ္တုပစ္စည်းတွေ စသဖြင့် ဒါတွေကို များများသုံးလေ မသမာသူတွေက ကမ္ဘာတဝန်းက သဘာဝသယံဇာတတွေကို အသုံးချ အမြတ်ထုတ်လေလုပ်ကြမှာပါ။ ဒီတော့ကာ ကျွန်တော်တို့ သုံးနေတဲ့ ဒီသယံဇာတအရင်းအမြစ်တွေ အကြောင်းနဲ့ ရိုက်ခတ်မှုအကျိုးဆက်တွေအကြောင်းကို မဖြစ်မနေ တွေးတော ဆင်ခြင်ကြရဖို့ အချိန်ရောက်လာပါတော့မယ်"


وأعلنت هيئة المسح الجيولوجي الأمريكي صباح الثلاثاء أن قوة الزلزال بلغت 7.5 درجة على مقياس ريختر. غير أن التليفزيون الياباني قال إن قوة الزلزال بلغت 7.3 درجة. ورغم قوة الزلزال، فإن السلطات اليابانية لم تصدر أي تحذير من احتمال حدوث زلزال بحري مدمر" تسونامي". ووقع الزلزال في نقطة تبعد بـ 158 كم شرقي بلدة بورونياسك وعلى عمق قرابة 625 كم تحت سطح الأرض. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت وكالة المسح الزلزالي اليابانية إنه امكن الشعور بالزلزال في جميع ارجاء جزيرة هوكايدو اليابانية الشمالية، كما قالت وكالة فرانس برس إنه تسبب بهزة في العاصمة طوكيو. يذكر ان المناطق المحيطة باليابان تتعرض باستمرار للهزات الارضية، كونها تقع عند ملتقى عدد من صفائح القشرة الارضية.

အနည်းဆုံး ၁၅၀ သေဆုံး သွားပြီး၊ လူပေါင်း ဒါဇင် နဲ့ ချီပြီး ဒဏ်ရာ ရရှိ လူပေါင်း အနည်းဆုံး ၁၅၀ သေဆုံး သွားတယ်လို့ တရုတ် သတင်း မီဒီယာက ပြောပါတယ်။ လူပေါင်း ဒါဇင်နဲ့ ချီပြီးလည်း ဒဏ်ရာ ရရှိသွား ပါတယ်။ ပြင်းအား ရစ်ချ်တာ ၆ ဒသမ ၁ ရှိတဲ့ မြေငလျင်တခုဟာ တရုတ်နိုင်ငံ ယူန်ပြည်နယ်က ဝေးလံတဲ့ တောင်တန်း ဒေသကို ဗဟိုပြု လှုပ်ခါ သွားတာ ဖြစ်တယ်လို့ အမေရိကန် ဘူမိဗေဒ လေ့လာရေး ဌာနက ပြောပါတယ်။ အိမ်တွေ ကျောင်းတွေ အပါ အဝင် အဆောက် အဦး အများ အပြား ပြိုကျ ကုန်တယ်လို့ ဒေသတွင်း အရာရှိတွေ ကပြောပါတယ်။ ဆက်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း တွေလည်း ဆိုးဆိုး ဝါးဝါး ထိခိုက်ကုန် ပါတယ်။ အနားက ဂွမ်ဇု နဲ့ ဆီချွမ်း ပြည်နယ်တွေ မှာလည်း မြေငလျင် အရှိန်နဲ့ တုန်ခါမှုတွေ ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ တရုတ် နိုင်ငံ အနောက်တောင် ဘက်ပိုင်းဟာ ငလျင်ကြော ရှိတဲ့ နယ်မြေ တခု ပေါ်မှာ တည်ရှိနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။


واشتعلت النيران في احدى عربات القطار المتجه من العاصمة الهندية دلهي إلى مدينة تشيناي جنوبي الهند في الساعات الاولى من صباح الاثنين. وقال مسؤولون إن من المرجح ان يرتفع عدد القتلى، حيث أن عدد الركاب في العربة التي شبت فيها النيران كان 72 شخصا. ووقع الحادث بينما كان القطار يمر بالقرب محطة نيلور الواقعة على بعد نحو 500 كيلومترا من حيدر اباد عاصمة اندرا براديش. وقال بي سريدار، رئيس مقاطعة نيلور لبي بي سي إن 28 مسافرا في العربة التي وقع بها الحريق اصيبوا وجرى نقلهم الى المستشفيات. مواضيع قد تهمك نهاية وقد اتت النيران تماما على العربة المحترقة واضطرت قوات الانقاذ إلى استخدام معدات خاصة لدخولها. وفي مايو / ايار قتل 24 شخصا في حادث تصادم قطارين في اندرا براديش. وقال مسؤولون مؤخرا إن حوادث القطارات اودت بحياة 1220 شخصا في الاعوام الخمسة الاخيرة. يذكر ان شبكة السكك الحديد الهندية المملوكة للدولة، وهي شبكة واسعة تربط كل مناطق البلاد ببعضها، تسير 9 آلاف قطار وتنقل 18 مليون مسافر يوميا.

ပိတ်မိနေသူ တွေကို ခက်ခက်ခဲခဲ ကယ်ထုတ်နေရ။ ဒယ်ဟရာဒွန် မြို့နဲ့ ဗာရာဏသီ မြို့ကို ပြေးဆွဲတဲ့ မီးရထားက ခေါင်းတွဲနဲ့ လူစီးတွဲ ၂ တွဲ လမ်းချော်ခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ဒဏ်ရာရသူ တစ်ရာကျော် ရှိတယ် လို့လည်း အရာရှိတွေက ဆိုပါတယ်။ ရထားတွဲတွေ ထဲမှာ ပိတ်မိနေတဲ့ သူတွေကိုလည်း ခက်ခက်ခဲခဲ ဆွဲထုတ် နေရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ လူစီး ရထားစင်းရေ တစ်သောင်း နှစ်ထောင် ရှိပြီး နေ့စဉ် ခရီးသည် ၂၃ သန်းလောက် အသုံးပြုနေတဲ့ အိန္ဒိယ မီးရထား ပို့ဆောင်ရေးမှာ ခုလို မတော်တဆ မှုတွေ မကြာခဏ ဖြစ်လေ့ ရှိပါတယ်။ အိုဟောင်းနေတဲ့ ရထားလမ်းတွေကို ၅ နှစ်အတွင်း ပြုပြင်ဖို့ ဒေါ်လာ ၁၃၇ ဘီလျံ ကုန်ကျမယ့် အစီအစဉ်ကို အိန္ဒိယ အစိုးရက ပြီးခဲ့တဲ့ လကမှ ကြေညာ ခဲ့ပါတယ်။


يظهر هذان الهجومان الأخيران تصاعدا سريعا في مستوى العنف وقال مسؤول أمني رفيع لبي بي سي إن من بين القتلى ستة أفراد في الجيش وثمانية مدنيين. واستهدف التفجير سوقا مزدحما بالقرب من مقر الجيش الباكستاني. ويأتي الحادث بعد يوم واحد من مقتل 20 جنديا في شمال غربي البلد عندما انفجرت قنبلة في موكب للجيش الباكستاني. وجرح 24 شخصا على الأقل جراء ذلك الانفجار. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت حركة طالبان الباكستانية إنها نفذت هذا التفجير. وكانت قوات الجيش والمجموعات شبه العسكرية تخطط لمغادرة مدينة بانو في إقليم خيبر باختونخوا عندما تعرض الموكب العسكري للتفجير. ولم تتضح بعد الجهة المسؤولة عن التفجير في مدينة روالبندي الواقعة بالقرب من جنوب العاصمة إسلام إباد. وقال رئيس الشرطة في المدينة، أخطر حياة لاليكا، لوكالة رويترز للأنباء إن السوق الذي يبعد بعشر دقائق مشيا عن مقر الجيش، يعتبر أحد أكثر الأماكن أمانا في المنطقة. وقال أحد سكان المنطقة لوكالة فرانس برس إن نوافذ المنازل القريبة تهشمت جراء التفجير. وقال صاحب محل تجاري ويدعى ليقات علي إن "قوة الانفجار ألقت بي من على مقعدي. أسرعت إلى الخارج وشاهدت أعمدة الدخان في كل مكان. رأيت الجرحى وهم ملقون على الأرض ويصرخون من الألم". ويظهر هذان الهجومان الأخيران تصاعدا سريعا في مستوى العنف وهما أحد الهجمات التي تستهدف الجيش في الشهور الأخيرة. ويقول مراسلون إن الهجومين الأخيرين سيفاقمان المخاوف بشأن الاستراتيجية التي تعتمدها باكستان في التعامل مع تصاعد التشدد في البلد.

တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ပွားရာ စစ်ဌာနချုပ် အနီး။ စျေး အနားက လူရှုပ်တဲ့နေရာကို စစ်သားတွေ ဖြတ်လျှောက် သွားခဲ့တုန်း ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ သေဆုံးသူတွေ ထဲမှာ အရပ်သား ၈ ယောက်လည်း ပါဝင် ပါတယ်။ ပါစ္စတန် မြောက်ပိုင်းမှာ စစ်သားတွေ ပါတဲ့ ကားတန်း တိုက်ခိုက်ခံရလို့ စစ်သား ၂၀ သေဆုံး သွားခဲ့ အပြီး နောက်တစ်နေ့မှာ အခု တိုက်ခိုက်မှု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ ပါကစ္စတန်က တာလီဘန်တွေက တိုက်ခိုက်မှုကို သူတို့ လုပ်တာလို့ ပြောပါတယ်။


تحدث معظم المناوشات بين البلدين بالقرب من جزيرتي يونبيونغ وباينغنيونغ غربي شبه الجزيرة الكورية ووقع القصف بالقرب من جزيرة يونبيونغ على الحدود الغربية المتنازع عليها بين بيونغ يانغ وسول، بحسب تقارير لوكالة يونهاب الكورية الشمالية. وقالت شبكة (واي.تي.إن) الاخبارية إن كوريا الجنوبية اطلقت نيران المدفعية على سفينة تابعة لكوريا الشمالية ردا على الهجوم، بحسب وكالة رويترز للأنباء. وقال مسؤول عسكري طلب عدم نشر اسمه إن سكان جزيرة يونبيونغ التي تقع إلى الجنوب مباشرة من المنطقة البحرية المتنازع عليها نقلوا إلى الملاجئ. وأضاف المسؤول أن كوريا الشمالية لم تطلق مزيدا من نيران المدفعية بعد الحادث الذي وقع في الساعة السادسة مساء بالتوقيت المحلي (0900 بتوقيت جرينتش). مواضيع قد تهمك نهاية كانت كوريا الجنوبية أطلقت النار الثلاثاء باتجاه ثلاثة سفن تابعة لجارتها الشمالية بعد ان عبرت الحدود وهو ما دفع بيونغ يانغ إلى التهديد بالتصعيد. وتحدث معظم المناوشات بين البلدين بالقرب من جزيرتي يونبيونغ وباينغنيونغ غربي شبه الجزيرة الكورية. والمنطقة مثار خلاف بين الكوريتين. وكان الامم المتحدة رسمت الحدود الغربية بعد الحرب الكورية ولكن كوريا الشمالية لم تعترف بها مطلقا. وفي نوفمبر/تشرين الثاني 2010 اطلقت كوريا الشمالية قذائف على يونبيونغ، مما أدى إلى مقتل ضابطين في البحرية ومدنيين، ردا على ما قالت إنه تدريبات عسكرية لكوريا الجنوبية. وفي وقت سابق من العام الجاري، غرقت سفينة حربية كورية جنوبية بالقرب من باينغنيونغ، وقتل في الحادث 46 شخصا.

အငြင်းပွား ရေပြင်မှာ အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်မှု မကြာခဏ ဖြစ်နေ သင်္ဘောကိုတော့ ထိခိုက်မှု မရှိဘူးလို့ တောင်ကိုရီးယား အာဏာပိုင်တွေက ထုတ်ပြန်ပါတယ်။ တောင်ကိုရီးယား ဘက်က တုံ့ပြန် ပစ်ခတ်ခဲ့တယ်လို့ တောင်ကိုရီးယား သတင်းဌာန တွေက ရေးသားကြ ပါတယ်။ အနီးအနား ကျွန်းတစ်ကျွန်းပေါ်က ဒေသခံတွေကိုလည်း ဗုံးကျင်းထဲ ဝင်ခိုင်း ခဲ့ရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီနှစ်ဆန်းပိုင်းကလည်း မြောက်ကိုရီးယား ရဲ့ စစ်ရေး စမ်းသပ်မှု တွေကြောင့် ဒီဒေသမှာ ကျည်ဆန် ရာနဲ့ချီပြီး ၂ ဘက် အပြန်အလှန် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြပါတယ်။


أعدم زعيم كوريا الشمالية كيم جون أون عمه 2013 بعد اتهامه بـ"الخيانة". وأوضحت الوكالة خلال اجتماع برلماني الأربعاء أنهم أعدموا رميا بالرصاص بعد اتهامهم بـ"التجسس". وتقول كوريا الجنوبية إن مَن أعدموا بينهم اثنان من نواب الوزراء اعترضوا على سياسات زعيم كوريا الشمالية كيم جونغ أون، إضافة إلى أعضاء فرقة موسيقية. وذكرت وكالة يونهاب الكورية الجنوبية أن نائب وزير الغابات الكوري الشمالي ليم ووب سونغ أعدم في يناير/كانون الثاني بعد أن أعرب عن "قلقه بشأن سياسة التشجير". ويعتقد أن أربعة أعضاء في فرقة انهاسو الموسيقية أعدموا في مارس/آذار. مواضيع قد تهمك نهاية وكان زعيم كوريا الشمالية كيم جون أون قد أعدم عام 2013 عمه جانغ سونغ تيك ومجموعة من المسؤولين المقربين منه. ويوصف جانغ بأنه كان مشرفا على انتقال قيادة بيونغيانغ إلى كيم جون أون بعد وفاة والده كيم جونغ ايل عام 2011.

ကင်ဂျုံအန်းဟာ ပါဝါကြီးတဲ့ သူ့ဦးလေးကို ၂၀၁၃ မှာ ကွပ်မျက်ခဲ့။ လျှို့ဝှက် ထောက်လှမ်းတယ် ဆိုတဲ့ စွဲချက်တွေနဲ့ အဲဒီ လူ ၁၅ ဦးကို မြောက်ကိုရီးယားက ပစ်ခတ် ကွပ်မျက်ခဲ့ကြောင်း တောင်ကိုရီးယား ထောက်လှမ်းရေး အဖွဲ့က ပါလီမန် ဆွေးနွေးပွဲ တစ်ခုမှာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပြောခဲ့တာပါ။ အဲဒီလို ကွပ်မျက် ခံရသူ ၁၅ ဦးထဲမှာ ကင် ဂျုံအန်းရဲ့ ပေါ်လစီတွေကို ဝေဖန်ခဲ့တဲ့ ဒုတိယ ဝန်ကြီး ၂ ဦးလည်း ပါဝင်သလို၊ တူရိယာ ဝိုင်းတစ်ခုရဲ့ အဖွဲ့ဝင်တွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ တောင်ကိုရီးယား ထောက်လှမ်းရေးက ပြောပါတယ်။ ကင် ဂျုံအန်းဟာ ၂၀၁၃ ခုနှစ်ကလည်း သြဇာ အာဏာကြီးတဲ့ သူ့ရဲ့ ဦးလေး ဖြစ်သူကို ကွပ်မျက် ခဲ့ပါတယ်။


ترامب أعرب عن ثقته في الفوز بالانتخابات الرئاسية المقررة في نوفمبر/تشرين الثاني المقبل وحصل ترامب على تأييد غالبية المندوبين من الولايات والأقاليم في التصويت الذي تم خلال المجمع الانتخابي للحزب الجمهوري في كليفلاند. وانتخب مايك بنس، حاكم ولاية انديانا، مرشحا عن الحزب لمنصب نائب الرئيس. وفي رسالة عبر الفيديو، قال ترامب إنه يشعر بالفخر لحصوله على ترشيح الحزب الجمهوري موضحا أنه سيحدث "تغييرا حقيقيا في واشنطن"، داعيا في الوقت ذاته الجمهوريين إلى النضال حتى النهاية. وأعرب ترامب عن ثقته في الفوز بالانتخابات الرئاسية في نوفمبر / تشرين الثاني. مواضيع قد تهمك نهاية وقال: "سنفوز بالرئاسة، وسنحقق التغيير الحقيقي ونعيد القيادة إلى واشنطن. سنفوز في نوفمبر/تشرين الثاني". وأضاف "هذه حركة، ويجب علينا أن نناضل حتى النهاية. إنني أشعر بفخر كبير بأن أكون مرشحكم (لمنصب) الرئيس". كريس كريستي حاكم ولاية نيوجيرسي عقد محاكمة صورية لهيلاري كلينتون وقال ترامب "ما فعلنا هو حصولنا على ترشيح الحزب، ولن أنسى ذلك مطلقا. بتصويتكم اليوم تكون هذه المرحلة من العملية الرئاسية قد انتهت. لقد حققنا معا نتائج تاريخية". وركز المتحدثون في هذه المجمع الانتخابي للحزب بشكل خاص على مهاجمة هيلاري كلينتون، المرشحة المحتملة للحزب الديمقراطي هيلاري كلينتون. وعقد حاكم ولاية نيو جيرسي كريس كريستي وهو مدع سابق محاكمة صورية لكلينتون وسط هتاف الحشود "عليك أن تسجنها". وانتقد كريستي وآخرون استخدام كلينتون لبريدها الشخصي بينما كانت تشغل منصب وزيرة الخارجية. وكان مدير مكتب التحقيقات الفيدرالي جيمس كومي قال في وقت سابق إن كلينتون كانت مهملة في طريقة تعاملها مع المعلومات الحساسة، ولكن لا يوجد اي مبرر لتوجيه تهم جنائية اليها لأنه لا توجد أي ادلة على انها كانت تتعمد مخالفة القانون. لكن كريستي والحشود رفضوا ذلك، وردد كريستي بصوت عال "مذنبة". وقال حاكم ولاية نيوجيرسي إن كلينتون لديها "تقييم أناني ومفزع" وهي المسؤولة عن العديد من مشاكل السياسة الخارجية في ليبيا وسوريا وأماكن أخرى. وظهر ابن وابنة دونالد ترامب خلال اجتماع المجمع الانتخابي وهما دونالد جونيور تيفاني. دونالد ترامب الابن هاجم هيلاري كلينتون أيضا قائلا إنها تمثل مخاطرة لا يمكن للولايات المتحدة أن تتحملها وقال الابن وهو يعلن نتيجة فوز دونالد ترامب الأب: "أقدم التهاني لك يا أبي، إننا نحبك". ووصف الابن والده بأنه أفضل صديق له وقدوته، وإلى أي مدى يتمتع بعزيمة قوية لتحقيق الإنجازات. وقال: "حينما يخبره الناس بأن أمرا ما لا يمكن أن يتحقق، فإن هذا يضمن بأنه سينجزه." وهاجم الابن هيلاري كلينتون أيضا قائلا إنها تمثل مخاطرة لا يمكن للولايات المتحدة أن تأخذها، وأنه "إذا انتخبت (رئيسة)، فإنها ستكون أول رئيسة لا يمكنها تجاوز فحص تاريخ الشخصية"؟ تيفاني ترامب قالت إن والدها كان يشجعها دائما على العمل الجاد وكان محفزا للآخرين وتحدثت ابنة ترامب الصغرى أيضا تيفاني ترامب، وهي ابنة عارضة الأزياء السابقة والراقصة مارلا ميبلز، في مؤتمر الحزب الجمهوري الذي أعلن فيه عن ترشيح والدها لانتخابات الرئاسة. وسردت تيفاني بعض التجارب الشخصية مع والدها، وقالت إنه "ولد محفزا لآخرين" وكان يشجعها دائما على العمل الجاد.

အထိအရှ မခံဘူး ဆိုပြီး လုပ်သင့်တာတွေကို ရှောင်နေလို့ မရနိုင်တော့ မိတ်ဆွေများ၊ ကိုယ်စားလှယ်များနဲ့ အမေရိကန် နိုင်ငံသားများ ခင်ဗျာ၊ အမေရိကန် သမ္မတလောင်း အဖြစ် ယှဉ်ပြိုင်ဖို့ ကမ်းလှမ်းမှုကို ကျွန်တော့ အနေနဲ့ လေးစားစွာ ကျေးဇူးတင်စွာ လက်ခံပါတယ် ဆိုပြီး ဒေါ်နယ် ထရမ့် က ပြောသွားပါတယ်။ အိုဟိုင်းယိုး ပြည်နယ် ကလိဗလန်း မှာ လုပ်တဲ့ ပါတီ ညီလာခံမှာ မစ္စတာ ထရမ့်က ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ အကြမ်းဖက်မှုတွေကို ရပ်တန့်အောင် လုပ်ဆောင်မှာ ဖြစ်ပြီး အထိအရှ မခံဘူး ဆိုပြီး လုပ်သင့်တာတွေကို ရှောင်နေလို့တော့ မရနိုင်တော့ဘူးလို့ ဒေါ်နယ် ထရမ့် ကပြောခဲ့ပါတယ်။ အစ္စလာမ် အစွန်းရောက်တွေ ကြောင့် အမေရိကန်လုံခြုံရေးက အန္တရာယ် ရှိနေတယ်၊ အထောက်အထား မရှိ လာရောက်နေထိုင်သူတွေ၊ ကုန်သွယ်ရေး သဘောတူညီချက်တွေကြောင့် အမေရိကန် အလုပ်သမားတွေ ထိခိုက်နေတယ် လို့လည်း သူက ပြောပြတယ်။


واقترح تأجيل الانتخابات حتى يكون الناخبون قادرين على التصويت على نحو "مناسب، وآمن، وسالم". ولا توجد أدلة كافية تدعم مزاعم ترامب، لكنه طالما أبدى معارضته للتصويت عبر البريد الذي يقول إنه سيكون عرضة للتزوير. وترغب ولايات أمريكية في تسهيل عملية التصويت عبر البريد، وذلك وسط مخاوف على الصحة العامة بسبب فيروس كورونا. وقال ترامب، في سلسلة من تغريدات على تويتر، إن "التصويت الشامل بواسطة البريد" سيجعل انتخابات نوفمبر/تشرين الثاني "أكثر انتخابات مزورة وغير دقيقة في التاريخ"، وستكون "أكبر إحراج للولايات المتحدة". مواضيع قد تهمك نهاية وأشار ترامب - دون أن يقدم دليلا - إلى أن التصويت بالبريد، كما هو معروف في الولايات المتحدة، سيكون عرضة للتأثير الأجنبي. وقال: "الديمقراطيون يتحدثون عن التأثير الأجنبي في التصويت، ولكنهم يعرفون أن التصويت بواسطة البريد هو أسهل طريقة للبلدان الأجنبية لدخول المنافسة". وأضاف ترامب أيضا أن التصويت عبر البريد "أثبت أنه مصيبة فادحة" في المناطق التي جرب فيها. وفي يونيو/حزيران، سمحت ولاية نيويورك للناخبين بالتصويت بواسطة البريد في الاقتراع الأولي لمرشحي الحزب الديمقراطي للرئاسة. ولكن حدث تأخير طويل في فرز بطاقات الاقتراع، ولا تزال النتائج غير معروفة. وتفيد وسائل إعلام أمريكية بأن هناك مخاوف من عدم فرز كثير من البطاقات، لأنها لم تستوف بطريقة صحيحة، أو لأنها لا تحمل خاتم البريد الذي يثبت وصولها قبل انتهاء موعد التصويت رسميا. ومع ذلك فلا تزال عدة ولايات تستخدم التصويت بواسطة البريد منذ فترة طويلة. وكانت ست ولايات أمريكية قد أبدت عزمها أوائل هذا الشهر، على إجراء انتخابات نوفمبر/تشرين الثاني بواسطة الاقتراع بالبريد: وهي كاليفورنيا، ويوتا، وهواي، وكولورادو، وأوريغون، وواشنطن. وسترسل تلك الولايات بطاقات الاقتراع إلى جميع الناخبين المسجلين، على أن يعيدوها بالبريد، أو يبعثوا بها في يوم الانتخابات. ولا يزال هناك تصويت بالطريقة المعتادة في ظروف معينة محدودة. ويسمح نحو نصف الولايات في أمريكا لأي ناخب مسجل بالإدلاء بصوته بواسطة البريد إن طلب ذلك. ويقول منتقدو التصويت بواسطة البريد إن الناخبين يستطيعون الإدلاء بأصواتهم أكثر من مرة، عن طريق اقتراع الغائبين، والذهاب إلى مراكز الاقتراع. وكان ترامب قد قال في السابق إنه يخشى من أن يكون هناك "آلاف وآلاف الأشخاص الجالسين في غرفة نوم أحدهم، يوقعون بطاقات اقتراع هنا وهناك في كل مكان." ولا يوجد دليل على حدوث تزوير واسع النطاق، بحسب دراسات متعددة أجريت خلال سنوات، على مستوى الولايات المتحدة ككل، وعلى مستوى الولايات.

ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကမ္ဘာ့ကပ်ရောဂါ ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း ဒီနှစ် ရွေးကောက်ပွဲမှာ စံချိန်တင်လောက်တဲ့အထိ အမေရိကန် ပြည်သူအများအပြား စာတိုက်ကနေ မဲပေးကြမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ စာတိုက်ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းတွေဟာ နောက်ထပ် မဲပြား အပို သန်းနဲ့ချီ ရိုက်နှိပ်နေရတာကြောင့် ဖိအားများစွာနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဒီစနစ်ဟာ လုံခြုံစိတ်ချမှု မရှိသလို၊ ကြိုးကိုင်ချယ်လှယ်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့လည်း ပြောဆိုမှုတွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတွေက ပြဿနာများ ဒီကိစ္စတွေဟာ သီးခြားဖြစ်စဉ်တွေ ဆိုပေမယ့် ရွေးကောက်ပွဲ မဲမသမာမှုကတော့ အင်မတန်မှ ကြုံတောင့်ကြုံခဲ ဖြစ်ရပ်လို့ ပြည်နယ်နဲ့ ပြည်ထောင်စုအဆင့် လေ့လာမှု အတော်များများမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူသိရှင်ကြား ဟိုးလေးကျော်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ကိစ္စ အနည်းငယ်တော့ ရှိပါတယ်။ ၂၀၁၈ မြောက်ကယ်ရိုလိုင်းနယ် ပဏာမ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းရဲ့ အတိုင်ပင်ခံပုဂ္ဂိုလ်က မဲပေးမှုမှာ ကြားဝင်နှောက်ယှက်တယ်ဆိုပြီး နောက်ပိုင်း ရွေးကောက်ပွဲ ပြန်လည် ကျင်းပခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ရွေးကောက်ပွဲ မဲလိမ်မှု ဖြစ်စဉ် နှုန်းထားက အားလုံးခြုံကြည့်ရင် ၀.၀၀၀၉ ရာခိုင်နှုန်းအောက်မှာပဲ ရှိတယ်လို့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ Brennan Center for Justice ရဲ့ လေ့လာမှုမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ နောက်ပြီး ပြည်ထောင်စု ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အလန် ဝိုင်းစထရပ်ကလည်း "စာတိုက်ကနေ မဲပေးတာဟာ မဲမသမာမှုတွေ ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ပူးပေါင်းကြံစည်မှု အယူအဆအတွက် အခြေခံ အကြောင်းအရင်း ဖြစ်လာနိုင်စရာ မရှိဘူး" လို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဒီနှစ်အတွင်း မဲလိမ်လည်မှုတွေ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောဆိုကြတဲ့ နေရာတွေရဲ့ အသေးစိတ် ဥပမာ တချို့ကို ကြည့်ကြရအောင်ပါ။ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် အောက်တိုဘာလ လလယ်တုန်းက လုပ်ခဲ့တဲ့ မဲဆွယ်စည်းရုံးပွဲမှာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က "ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်မှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ စာတိုက် မဲပြား ၅၀၀,၀၀၀ ကျော်ဟာ မှားယွင်းခဲ့တယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ်မှာရှိတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေကတော့ မဲမသမာမှုဖြစ်အောင် လုပ်လိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက် မရှိသလို အဲဒီအမှားကိုလည်း ပြင်ဆင်ပြီးပြီလို့ တုံ့ပြန်ပြောဆိုပါတယ်။ "ပုံနှိပ်တဲ့အပိုင်းမှာ အမှားအယွင်းရှိခဲ့တာကြောင့် ဗာဂျီးနီးယား မဲဆန္ဒရှင်တွေအားလုံး အဆင်ပြေစေဖို့အတွက် သတင်းပတ်တွေနဲ့ချီ ကျွန်တော်တို့ ကြိုးပမ်းလုပ်ဆောင်ခဲ့ကြတယ်" လို့ ဗာဂျီးနီးယားပြည်နယ် မဲဆန္ဒရှင် သတင်းအချက်အလက်မျှဝေရေး စင်တာ (CVI) က ပြောပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲနေ့မှာ မဲလာရောက်မပေးနိုင်သူတွေရဲ့ မဲပြားတွေကို မဲပေးဖို့ မှတ်ပုံတင်ထားကြတဲ့ မဲဆန္ဒရှင် ၃၀၀,၀၀၀ လောက်က အောက်တိုဘာလ ၁၉ ရက်နေ့မှာ ပြန်ပို့ပေးခဲ့ကြတယ်လို့လည်း CVI က ဆိုပါတယ်။ အိုဟိုင်းယိုး "အိုဟိုင်းယိုး ပြည်နယ်မှာတော့ မဲပြား ၅၀,၀၀၀ လောက် မှားယွင်းခဲ့သလို မဲလိမ်မှုတွေ ရှိခဲ့တယ်" လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က တွစ်တာပေါ်မှာ ရေးသားထားပါတယ်။ နောက်ပြီး အိုဟိုင်းယိုးပြည်နယ် ဖရန်ကင်ကောင်တီမှာ အောက်တိုဘာလ အစောပိုင်းတုန်းက မဲဆန္ဒရှင် ၅၀,၀၀၀ လောက်ဟာ စာတိုက်ကနေ မှားယွင်းတဲ့ မဲပြားတွေ ရရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မဲမသမာမှုလုပ်တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထားတော့ မတွေ့ရပါဘူး။ ပြည်နယ်ရွေးကောက်ပွဲ ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲကလည်း အဲဒီလို မှားယွင်းရရှိခဲ့တဲ့ လူတိုင်းဆီကို မဲပြား အမှန်တွေ ပို့ပေးခဲ့ပြီး ဘယ်သူမှ နှစ်ကြိမ် မဲပေးတာမျိုး မဖြစ်အောင် စည်းကမ်းတွေ ချမှတ်ထားတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ မဲပြား အမှားအယွင်းဖြစ်တာဟာ "ကြီးမားတဲ့ အမှားတခု" ဖြစ်တယ်လို့လည်း ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သမ္မတ ထရမ့်ရဲ့ တွစ်တာပေါ်က ပြောဆိုချက်ကို ပြန်လည်တုံ့ပြန်တဲ့အနေနဲ့ "ကျွန်တော်တို့ အဖွဲ့ဟာ ပါတီကြီး နှစ်ခုလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲတွေဟာလည်း တရားမျှတပါတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။ "မဲအားလုံးကို ရေတွက်ပါမယ် "လို့လည်း ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါတွေအားလုံးက သီးခြားဖြစ်စဉ်တွေပါ။ ကိုရိုနာ ဗိုင်းရပ်စ် အခြေအနေမှာ မဲရုံတွေကို လာပေးသူတွေ ခပ်ခွာခွာလုပ်ပြီး တန်းစီရတဲ့အတွက် မဲတွေကို စတင်ရေတွက်တဲ့ အချိန် နောက်ဆုတ် သွားနိုင်ခြေရှိ စာတိုက်ကနေ မဲပေးတာဟာ လုံခြုံ စိတ်ချရတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား အများအပြားရှိနေပါသေးတယ်။ မဲဆန္ဒရှင် အတုအယောင်လုပ်တာ ဒါမှမဟုတ် မဲ ခိုးမှုတွေကနေ ကာကွယ်ဖို့အတွက် စည်းကမ်းချက်တွေကိုလည်း ချမှတ်ထားပါတယ်။ မဲတွေဟာ မှတ်ပုံတင်ထားတဲ့ ပြည်သူတွေရဲ့ လိပ်စာတွေကနေ ပေးပို့တာ ဟုတ်မဟုတ် အာဏာပိုင်တွေက စစ်ဆေးတာအပါအဝင် စာအိတ်ပေါ်မှာလည်း လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီသတ်မှတ်ချက်တွေကို စာတိုက်မဲပေးမှု အားလုံးမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ မဲစုဆောင်းသိမ်းဆည်းမှု အသက်အရွယ်ကြီးရင့်တာ ဒါမှမဟုတ် နာမကျန်းဖြစ်တာ စတဲ့ အကြောင်းပြချက်တွေကြောင့် မဲဆန္ဒရှင် အဖွဲ့တဖွဲ့ကိုယ်စား မဲတွေကို လူတယောက်က ပို့ပေးတာမျိုးကို ပြည်နယ် ၂၆ ပြည်နယ်မှာ တရားဝင် ခွင့်ပြုထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူတယောက်က မဲအရေအတွက် ဘယ်လောက်များများ ပို့ပေးနိုင်သလဲဆိုတာကတော့ အကန့်အသတ်တွေရှိပါတယ်။ ဥပမာ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်မှာဆိုရင် အဲဒီလို ကြားကနေ ဆောင်ရွက်ပေးတဲ့ အဖွဲ့ဟာ မဲအရေအတွက် သုံး မဲ ပဲ ကောက်ခံသိမ်းယူနိုင်ပါတယ်။ ဒီထက်မက အများအပြား လုပ်ခွင့်ပေးလိုက်ရင် "မဲစုဆောင်း သိမ်းဆည်းမှု" လို့ သိကြတဲ့ တရားမဝင် ပုံစံတခု ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။ အမေရိကန်မှာ သမ္မတကို ဘယ်လိုရွေးကြသလဲ၊ ဘယ်သူတွေက ရွေးပေးရတာလဲ။ နောက်ပြီး တက္ကဆက် ပြည်နယ်နဲ့ မင်နီဆိုးတားပြည်နယ်တို့မှာ မဲစုဆောင်းသိမ်းဆည်းမှု မသမာမှုတွေ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ စွပ်စွဲချက်တွေလည်း ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သက်သေအထောက်အထားတော့ မပြနိုင်ပါဘူး။ ဒီစနစ်ကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းနိုင်မှာလား အမှန်တကယ် မဲလိမ်လည်မှုတွေ ရှိတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား အနည်းငယ်ပဲ ရှိပေမဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ စာတိုက်ကနေ မဲပေးမှုကို အရင်က မကြုံစဖူး ပိုတိုးပေးလိုက်တာကြောင့် အနာဂတ်မှာ လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်တွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။ သမ္မတ ထရမ့်ကလည်း စာတိုက်မဲပေးတာကို ဆက်ပြီး ကန့်ကွက် ဖိအားပေးခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်နိုင်ငံတလွှား စာတိုက်ကနေ မဲပေးတာဟာ မဲကွာဟချက်တွေ ရှိလာနိုင်ပြီး ပြဿနာအကြီးအကျယ် တက်နိုင်တယ်လို့ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က သန်းနဲ့ချီတဲ့ ပြည်သူတွေကို သူက သတိပေးခဲ့ပါတယ်။ "နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့မှာ အပြီးသတ် မဲအားလုံး ရရှိရမယ်" လို့လည်း သမ္မတ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ စာတိုက်မဲအများအပြားအပါအဝင် မဲတွေအားလုံး ရေတွက်တာဟာ ပိုပြီး အချိန်ယူရပါလိမ့်မယ်။ ဒါကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပမယ့် ဘယ်သူနိုင်လဲဆိုတာ တိကျတဲ့ အဖြေတခု ထွက်လာနိုင်ဖွယ် မရှိသလို ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာလည်း ဘယ်သူအနိုင်ရမလဲဆိုတာ သိရဦးမှာ မဟုတ်တာကတော့ အသေအချာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။


درجت كوريا الشمالية على اجراء اختبارات لصواريخها كتعبير عن احتجاجها على التمارين العسكرية المشتركة التي تجريها القوات الكورية الجنوبية والقوات الأمريكية وجاء في بيان أصدرته هيئة الأركان المشتركة للقوات المسلحة الكورية الجنوبية أن مدى الصواريخ التي اختبرتها كوريا الشمالية يربو على 140 كيلومتر. وجاء في البيان أيضا أن عملية الاطلاق جرت في دونغشانغ ري شمالي البلاد عصر الجمعة بالتوقيت المحلي. يذكر ان بيونغيانغ درجت على اجراء اختبارات لصواريخها كتعبير عن احتجاجها على التمارين العسكرية المشتركة التي تجريها القوات الكورية الجنوبية والقوات الأمريكية، والتي تجري فعليا الآن. وتقول سول وواشنطن إن التمارين التي تجرى سنويا غرضها دفاعي بحت، ولكن بيونغيانغ تصفها بأنها تدريب لغزو الشمال. مواضيع قد تهمك نهاية وتتسبب هذه التمارين دائما برفع حدة التوتر بين الجارين اللدودين.

မြောက်ကိုရီးယား စစ်ရေးပြပွဲက ဒုံးကျည်တွေ ကိုရီးယား ကျွမ်းဆွယ်ကို တောင်မြောက် ပိုင်းခြားထားတဲ့ စစ်ရေးမျဉ်းလိုင်းရဲ့ မြောက်ဘက် သိပ်မဝေးတဲ့ တောင်ကုန်းတစ်ခုပေါ်ကနေ ဒီဒုံးကျည်တွေ ပစ်လွှတ်တာလို့ ထုတ်ပြန်တဲ့အထဲမှာ ဆိုထားပါတယ်။ နိုင်ငံတကာက တာဝေးပစ် ထိပ်ဖူးတပ် ဒုံးတွေ ပစ်လွှတ်ဖို့ တားမြစ်ထားပေမယ့် ဒီတာတိုပစ် ဒုံးတွေအပေါ်မှာတော့ ကန့်သတ်ထားခြင်း မရှိပါဘူး။ ဒီလို ပစ်လွှတ်မှုဟာ ပုံမှန် ပြုလုပ်တဲ့ စစ်ရေး လေ့ကျင့်မှု ဖြစ်ပေမယ့် ဒီသီတင်းပတ်ထဲမှာ စတင်ခဲ့တဲ့ အမေရိကန်နဲ့ တောင်ကိုရီးယားတို့ရဲ့ နှစ်စဉ် ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုနဲ့ တိုက်ဆိုင်နေပါတယ်။ ဒီစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို စစ်ရေးပြင်ဆင်မှု အနေနဲ့ မြောက်ကိုရီးယားက ရှုတ်ချထားခဲ့ပြီး နျူကလီယား စစ်ပွဲတွေ အဖြစ်ထိ ကူးပြောင်းသွားနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။


توقعت المفوضية وصول عدد اللاجئين السوريين إلى 4.27 مليون لاجئ بحلول نهاية 2015. وأوضحت المفوضية السامية لشؤون اللاجئين التابعة للأمم المتحدة أن حشود الفارين التي عبرت الحدود التركية قادمة من سوريا خلال الأشهر العشرة الأخيرة أضافت نحو مليون لاجئ جديد إلى مجمل عديد اللاجئين السوريين. وثمة أكثر من سبعة ملايين و600 من النازحين الذين اضطروا إلى مغادرة مناطق سكناهم نحو مناطق أخرى داخل سوريا منذ بدء الانتفاضة الشعبية في مارس/آذار 2011. ووصف انطونيو غوتيريس رئيس المفوضية السامية لشؤون اللاجئين أزمة اللاجئين السوريين بأنها "أسوأ أزمة إنسانية شهدها جيلنا". وأضاف غوتيريس في بيان نشر الخميس "هذا أكبر عدد للسكان اللاجئين من صراع واحد في جيل. هؤلاء السكان يحتاجون إلى دعم من العالم، لكنهم بدلا من ذلك يعيشون في أحوال مريعة ويغوصون بشكل أعمق في الفقر". مواضيع قد تهمك نهاية وتعد أزمة اللجوء السورية أكبر أزمة لجوء تنجم عن صراع واحد منذ نحو ربع قرن. "وضع مريع" وقالت المفوضية إن معظم اللاجئين الفارين من الحرب في سوريا - التي مضى عليها أربع سنوات - يقيمون في تركيا و لبنان، والأردن، والعراق، ومصر. يوجد في تركيا وحدها نحو مليون و800 ألف لاجئ سوريا. وتضم تركيا أكبر عدد من اللاجئين السوريين، إذ يصل عددهم فيها إلى 1.8 مليون لاجئ، وأفادت تقارير أنها تستعد لتدفق موجة جديدة من اللاجئين مع تصاعد القتال في المناطق قرب الحدود بين البلدين. وقال بيان المفوضية إن حوالي 86 في المئة من 630 ألف لاجيء سوري في الأردن يعيشون تحت خط الفقر البالغ 3.2 دولارات يوميا. وأضاف البيان أن أكثر من نصف السوريين اللاجئين في لبنان، وعدهم 1.173 مليون يعيشون في أماكن إيواء دون المستوى المطلوب. وهناك 270 ألف سوري آخر طلبوا اللجوء في أوروبا. وقال غويترس لبي بي سي إنه ينبغي على أوروبا أن تقدم المزيد من المساعدة مع زيادة سوء الأزمة. وأضاف "نشعر بالرعب من أننا لا نعرف ماذا نفعل مع تدفق المزيد والمزيد من المدنيين الذين يجازفون بأرواحهم، ويتحركون قدما". وأكمل "إنها دراما إنسانية، إنه وضع مريع للمنطقة، ولكنه بات أيضا شيئا نطالب جميعا أوروبا بأن تتولى مسؤولياتها إزاءه بشكل كامل". وأشارت المفوضية إلى أنه إذا تواصل تدفق اللاجئين السوريين على هذه الوتيرة فمن المتوقع زيادة عددهم في دول الجوار السوري ليصل إلى 4.27 مليون لاجئ بحلول نهاية 2015. ولم تتسلم المفوضية سوى أقل من ربع مبلغ 5.5 مليار دولار التي تقول إنها تحتاجه لمساعدة اللاجئين السوريين والدول التي تضيفهم.

ဆီးရီးယား ဒုက္ခသည် ကလေးငယ် တစ်ဦး ဆီးရီးယား အကြပ်အတည်း ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာ တဲ့ အကူအညီ အထောက် အပံ့တွေ အရေးပေါ် လိုအပ်နေမှု ဟာ၊ ဒီခေတ်မှာ တော့ အကြီးအမားဆုံး ပဲ ဖြစ်ကြောင်း လည်း ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လိုအပ်နေ တဲ့ အကူအညီတွေ ကို ထောက်ပံ့ ပေးဖို့နဲ့ ဒုက္ခသည်တွေ ကို ခိုလှုံရာ နေရာ ပေးဖို့ ကျန် နိုင်ငံတွေ အနေနဲ့ လုံလောက်အောင် မဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်ခဲ့ဘူး လို့လည်း UNHCR က ဝေဖန်ခဲ့ပါတယ်။ တိုင်းပြည် အပြင်ဘက်ကို မရောက်ပဲ၊ ဆီးရီးယား နိုင်ငံထဲမှာ၊ မိမိတို့ရဲ့ အိုးအိမ်တွေကို စွန့်ခွာ ခဲ့ရသူ ၆ သန်း ခွဲ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါဟာ ဆီးရီးယား လူဦးရေရဲ့ ထက်ဝက်နီးပါး၊ ပြည်တွင်းစစ်ကြောင့် နေအိမ်တွေကနေ ထွက်ခွာခဲ့ရတဲ့ အဓိပ္ပာယ် ဖြစ်ပါတယ်။ ဆီးရီးယား ပြည်တွင်းမှာ ဒုက္ခသည်တွေ ရဲ့ လက်ရှိ အခြေအနေနဲ့ ပတ်သက်လို့၊ UNHCR အဖွဲ့ရဲ့ ပြောခွင့်ရ၊ Bathoul Ahmed က အခုလို ပြောပါတယ်။ ဆီးရီးယား ထဲကနေ အပြင်ကို ရောက်အောင် ထွက်လာ နိုင်ဖို့ ပိုခက်လာတဲ့ အကြောင်းက၊ ဆီးရီးယား ထဲမှာ စစ်ဆေးရေး ဂိတ်တွေ အများကြီး တိုးချဲ့ ချလာပြီး၊ ဒုက္ခသည် တွေ အနေနဲ့၊ ဒီ ဂိတ်တွေကို ဖြတ်နိုင်ဖို့ ဆို လာဘ်ငွေတွေ ပိုပေးလာရပါတယ် ဆိုပြီး၊ UNHCR အဖွဲ့ရဲ့ ပြောခွင့်ရ Bathoul Ahmed က ပြောပါတယ်။


نام العديد من المحتجين في الشوارع في الليل وسط مراقبة من الشرطة ويحتشد عشرات الأشخاص في الشوارع في العديد من المناطق ويغلقون حركة المرور بها. ويطالب المحتجون الصين بمنح هونغ كونغ حرية التصويت لاختيار زعيمهم القادم، وهو ما ترفضه بكين. وتشهد الشوارع حاليا حالة من الهدوء النسبي، لكن الحشود من المتوقع أن تتزايد في وقت لاحق قبيل العيد الوطني للصين الذي يوافق الأول من أكتوبر/تشرين الأول. ونام المحتجون في الشوارع، لكنهم سيغادرونها في وقت لاحق الثلاثاء قبل أن تنضم حشود أكبر خلال المساء. مواضيع قد تهمك نهاية واستخدمت الشرطة مطلع الأسبوع الحالي الغاز المسيل للدموع ورذاذ الفلفل، لكن قوات مكافحة الشغب انسحبت من ذلك الحين والتزم المحتجون الهدوء. ويغلق محتجون مناطق رئيسية من المدينة، ولا تزال بعض المدارس والبنوك مغلقة. ويطالب المحتجون بتنحي الرئيس التنفيذي للإقليم التابع للصين سي واي ليونغ، لكنه رفض هذا المطلب على ما يبدو، قائلا إن إزاحته من السلطة ستعني أن الزعيم القادم لهونغ كونغ سيجري اختياره من قبل لجنة كما حدث في عام 2012 وليس من قبل الناخبين. ناشد سي واي ليونغ المحتجين الذهاب إلى منازلهم، لكن البعض يصرون على البقاء لفترة طويلة وطالب ليونغ المحتجين وهم مزيج من الطلاب وجماعة "احتلوا وسط المدينة" المؤيدة للديمقراطية وآخرين مستائين من رد الحكومة على الاحتجاجات إلى مغادرة أماكن الاحتجاج والرجوع إلى منازلهم. وقال ليونغ إن "مؤسسي (حركة) احتلوا وسط المدينة أكدوا مرارا إنه إذا خرجت الحركة عن السيطرة، فإنهم سيطالبون بوقفها. إنني الآن أطلب منهم أن يفوا بوعدهم الذي قطعوه على المجتمع، وأن يوقفوا هذه الحملة فورا". وقررت الصين الشهر الماضي السماح لمواطني هونغ كونغ بالتصويت لاختيار زعيمهم القادم في عام 2017. لكن اختيار المرشحين سيقتصر على اثنين أو ثلاثة يجب أن تصدق عليهم أغلبية لجنة مؤيدة للصين، وهو ما يعني أن بكين سيكون بإمكانها بشكل فعلي فرز المرشحين بحسب رغبتها، وهو ما يرفضه المحتجون.

မြို့လယ် အချက်အချာ နေရာတွေကို ပိတ်ဆို့ ဆန္ဒပြ လာမယ့် ဟောင်ကောင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင် အရွေးခံမယ့် သူတွေကို စိစစ်ဖို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ တရုတ် အစိုးရရဲ့ စည်းကမ်းချက် တွေကို ပယ်ဖျက်ပေးဖို့ ဆန္ဒပြသူတွေက တောင်းဆို ဆန္ဒပြ နေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆန္ဒပြသမားတွေဟာ စီးပွားရေး အချက်အခြာကျရာ အရပ်တွေမှာ ပိတ်ဆို့ နေရာယူ ထားကြပြီး အုပ်ချူပ်ရေးမှုး မစ္စတာ လျန်ကိုလည်း ရာထူးကနေ နှုတ်ထွက်ပေးဖို့ တောင်းဆို နေကြပါတယ်။ မစ္စတာ လျန်ကတော့ တရုတ်ပြည်မကြီး အနေနဲ့ လာမယ့် ဟောင်ကောင် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ဝင်ရောက် အရွေးခံမယ့် သူတွေကို စိစစ် ကန့်သတ်ထားတဲ့ ဥပဒေ အပေါ် ပြောင်းလဲပေးမှာ မဟုတ်တဲ့ အကြောင်း ပြောခဲ့ပါတယ်။ တရုတ်အစိုးရကလည်း ဟောင်ကောင် အာဏာပိုင်တွေ အပေါ် ထောက်ခံမှု အပြည့်အဝ ပေးကြောင်းနဲ့ အခု ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေဟာ ဥပေဒနဲ့ မညီကြောင်း တရုတ် နိုင်ငံခြားရေးဌာနရဲ့ ပြောခွင့်ရ Hua Chunying က ပြောသွားပါတယ်။ ဆန္ဒပြသမားတွေ ကတော့ တရုတ် အမျိုးသားနေ့ ဖြစ်တဲ့ အောက်တိုဘာ ၁ ရက်၊ မနက်ဖြန် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပိုမို ကြီးမားတဲ့ ဆန္ဒပြပွဲတွေ ပြုလုပ်ဖို့ ရည်ရွယ် ထားကြပါတယ်။


يستعد المقاتلون الانفصاليون لدخول الشتاء وتقول الامم المتحدة إنه في الثمانية اسابيع التي انقضت منذ بدء العمل بالهدنة قتل 957 شخصا، وسط استمرار االانتهاكات من الجانبين. ويصف تقرير جديد للمجلس انهيار تام للقانون والنظام في دونيتسك ولوهانسك التي يسيطر عليها الانفصاليون. ويسلط التقرير الضوء أيضا على مزاعم ذات مصداقية لانتهاكات قامت بها القوات الحكومية. ويوجه الاتهام لروسيا بزايدة العنف عن طريق امداد الانفصاليين في شرق اوكرانيا بالعتاد العسكري، بصورة سرية، وهو ما تنفيه موسكو. مواضيع قد تهمك نهاية امرأة تبكي بجوار حطام منزلها المهدم جراء القصف في شرق اوكرانيا واتهم رئيس الوزراء الاوكراني ارسيني ياتسينيوك روسيا يوم الخميس بالسعي "بصورة متعمدة لاشعال حرب واسعة النطاق". وقال ياتسينيوك في مؤتمر صحفي إن الاجراءات التي يتخذها الرئيس الروسي فلاديمير بوتين "تهديد للجميع وللنظام العالمي والسلام العالمي". وفي سياق منفصل، وصفت داليا غرايبوسكيات رئيسة ليتوانيا روسيا بأنها "دولة إرهابية" في مقابلة إذاعية. واندلع الصراع في شرق اوكرانيا في ابريل/نيسان الماضي عندما شنت الحكومة في كييف عمليات لاستعادة مناطق استولى عليها الانفصاليون الموالون لروسيا بعد ضم موسكو لشبه جزيزة القرم.

နောက်ဆုံးပေါ် လက်နက်ဆန်းတွေ အများအပြား အသုံးပြုမှုဟာလည်း လူ့အခွင့်အရေး အခြေအနေကို ထိခိုက်တယ်လို့ ဆို သီတင်းပတ် ၈ ပတ်ကြာ ကာလအတွင်း အကြမ်းဖက်မှုတွေ နှစ်ဘက်စလုံးမှာ ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ် နေခဲ့ရာမှာ သေဆုံးသူ စုစုပေါင်း ၉၅၇ ဦး ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ခွဲထွက်ရေး သူပုန်တွေ ထိန်းချုပ်ထားရာ နေရာတွေမှာ လူအခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ အကြီးအကျယ် ရှိနေတယ်လို့ ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေး ကောင်စီရဲ့ အစီရင်ခံစာထဲမှာ စွပ်စွဲ ဖော်ပြထားသလို အစိုးရ တပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့လည်း အဲဒီ အစီရင်ခံစာ ထဲမှာ ဝေဖန်ထားပါတယ်။ ညှဉ်းပမ်း နှိပ်စက်မှု၊ ရုံးတင် စစ်ဆေးမှု မရှိဘဲ ထိန်းသိမ်း ထားမှုတွေ၊ အကျဉ်းရုံး ကွပ်မျက်မှုတွေ၊ အဓမ္မ အလုပ်ခိုင်းစေမှု တွေနဲ့ လိင်ပိုင်း ဆိုင်ရာ အကြမ်းဖက်မှုတွေ အပါအဝင် လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့တွေရဲ့ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှု တွေကို အထောက်အထား အချက်အလက် တွေနဲ့ ဖော်ပြ ထားပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလက ယူကရိန်း အရှေ့ပိုင်းမှာ အစိုးရ ရုံးတွေကို သိမ်းပိုက် ခဲ့တဲ့ ရုရှား လိုလားတဲ့ သူပုန်တွေကို နှိမ်နင်းဖို့ အတွက် အစိုးရ တပ်တွေကို စေလွှတ်ခဲ့ရာက စပြီး တိုက်ပွဲတွေ စတင် ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။


هرعت سيارات وأفراد خدمات الطوارئ إلى المدرسة رقم 175 في قازان حيث وقع الهجوم. وتباينت التقارير بشأن عدد الوفيات. لكن مسؤولين قالوا إن سبعة أطفال على الأقل لقوا حتفهم، وجرح آخرون ونقلوا الى المستشفى. وتم اعتقال مراهق بعد الهجوم على المدرسة التي تقع على بعد حوالي 820 كيلومترا شرقي موسكو، في جمهورية تاتارستان ذات الأغلبية المسلمة. ووصف رئيس تاتارستان، رستم مينيخانوف، إطلاق النار بأنه "مأساة". وتعليقا على الهجوم، قال الرئيس الروسي فلاديمير بوتين إنه سيراجع قوانين حمل السلاح في بلاده. مواضيع قد تهمك نهاية وتعد حوادث إطلاق النار في المدارس نادرة نسبيا في روسيا. وقع أحد آخر الحوادث الكبرى في شبه جزيرة القرم التي ضمتها روسيا في عام 2018. مدينة قازان هي عاصمة جمهورية تتارستان ذات الأغلبية المسلمة والتابعة للاتحاد الروسي ماذا نعرف عن الحادث؟ وقع إطلاق النار في المدرسة رقم 175 في مدينة قازان الثلاثاء. وهرعت سيارات الشرطة المدججة بالسلاح وخدمات الطوارئ إلى المكان. وأظهرت لقطات فيديو انتشرت على مواقع التواصل الاجتماعي بعض الأطفال يقفزون من النوافذ للفرار، بالإضافة إلى إجلاء الجرحى. وذكر التلفزيون الروسي أن طفلين لقيا حتفيهما بعد أن قفزا من نافذة في الطابق الثاني. وصف طالب شهد الهجوم ما حدث للموقع الإخباري الروسي "ميديازونا". ذكرت تقارير أن الشرطة المسلحة وصلت إلى المدرسة، ثم أغلقت الطابق الرابع. وقال: "بدأ الجميع في الذعر، ويقولون: أغلقوا الأبواب. بعد حوالي دقيقة بدأ مدير المدرسة بالصراخ: نحن نغلق الأبواب". وأضاف: "خرجنا بعد حوالي 15 دقيقة، لم نخرج من النوافذ. أردت أن أفعل ذلك، لكن المعلم أغلق النافذة على الفور وقال لا". وذكرت تقارير في البداية أن هناك مسلحين اثنين وأن أحدهما قُتل، لكن مسؤولين قالوا في وقت لاحق إن هناك مشتبها به واحدا فقط. وأكد المسؤولون سقوط ثمانية قتلى. وقال رئيس تاتارستان إن من بين الضحايا أربعة ذكور وثلاث إناث من طلاب الصف الثامن. وأضاف مكتبه الصحفي في وقت لاحق أن معلما قُتل أيضا في الحادث. وقال للصحفيين خارج المدرسة إنه بالإضافة إلى الوفيات يُعالج 12 طفلا وأربعة بالغين في المستشفى. وأفادت الأنباء أن ستة أطفال في حالة حرجة. وقال: "تم القبض على الإرهابي. يبلغ من العمر 19 عاما وهو يملك سلاحا ناريا مسجلا". وأظهر أحد مقاطع الفيديو على وسائل التواصل الاجتماعي مراهقا ملقى على الأرض، محتجزا خارج مبنى المدرسة على ما يبدو. وفي أعقاب الهجوم، قال المتحدث باسم الكرملين ديميتري بيسكوف إن الرئيس بوتين أمر رئيس الحرس الوطني الروسي "بوضع لوائح جديدة على وجه السرعة، بشأن أنواع الأسلحة التي يمكن أن تكون متداولة للمدنيين والتي يمكن أن يمتلكها الجمهور". ونقلت وكالة إنترفاكس للأنباء عن بيسكوف قوله إن التعليمات صدرت "في ضوء نوع السلاح الناري الذي استخدمه مطلق النار". وذكرت تقارير إعلامية محلية أن قوات الأمن في قازان كانت تفتش المنازل، في المنطقة التي يسكن فيها مطلق النار المشتبه به، بينما تم تطويق مداخل المدارس في المنطقة.

ကဇန်မြို့ အမှတ် ၁၇၅ ကျောင်းမှာ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွား သေဆုံးသူ အရေအတွက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သတင်းတွေ အမျိုးမျိုး ထွက်နေပေမဲ့ အနည်းဆုံး ကလေး ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အစိုးရတာ၀န်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ နောက်ထပ် အတော်များများလည်း ဒဏ်ရာရခဲ့ကြပြီး ဆေးရုံတင်ပို့ထားရပါတယ်။ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားအပြီး ဆယ်ကျော်သက် လူငယ်တစ်ဦးကို ထိန်းသိမ်းလိုက်ပါတယ်။ မော်စကိုမြို့ရဲ့ အရှေ့ဘက် ကီလိုမီတာ ၈၂၀ အကွာမှာ ရှိတဲ့ ကဇန်မြို့ဟာ တာတာစတန် ဒေသက မွတ်ဆလင်တွေ အများစုနေထိုင်တဲ့ နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။ ပစ်ခတ်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရဲက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေ စလုပ်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့် ခုလို ပစ်ခတ်ရသလဲ ဆိုတာကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး။ ဒီပစ်ခတ်မှုဟာ ကြေကွဲစရာ ဖြစ်ရပ်ဆိုးကြီးတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ တာတာစတန် သမ္မတ ရပ်စတမ် မင်နီခန်နော့ဗ် က ပြောပါတယ်။ ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမီယာ ပူတင်က ရုရှားနိုင်ငံရဲ့ သေနတ်ထိန်းချုပ်မှု ဥပဒေကို သူပြန်သုံးသပ်မယ်လို့ ဒီပစ်ခတ်မှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပြန်လည် ဖြေကြားစဉ်မှာ ပြောသွားပါတယ်။ ဒီပစ်ခတ်မှုအကြောင်း ဘာတွေ သိထားလဲ ဒီပစ်ခတ်မှုဟာ အမှတ် ၁၇၅ စာသင်ကျောင်းမှာ ဖြစ်ခဲ့တာပါ။ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို လက်နက်တွေ အပြည့်ကိုင်ဆောင်ထားတဲ့ ရဲတွေနဲ့ အရေးပေါ် မော်တော်ယာဉ်တွေ ရောက်နေပါတယ်။ ကလေးငယ်တချို့ ပြတင်းပေါက်ပေါ်ကနေ ခုန်ချထွက်ပြေးနေပုံ၊ ဒဏ်ရာရထားသူတွေကို ကယ်ထုတ်နေပုံ မြင်ကွင်းတွေ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေမှာ ပျံ့နှံ့နေပါတယ်။ စာသင်ဆောင် ဒုတိယထပ် ပြတင်းပေါက်ကနေ ခုန်ချခဲ့တဲ့ ကလေးငယ် နှစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့တယ် လို့ ရုရှား ရုပ်မြင်သံကြားမှာ ဖော်ပြပါတယ်။ အခင်းဖြစ်ပွားရာ စာသင်ကျောင်းကို လက်နက်ကိုင်ရဲတွေ ရောက်လာပြီး စတုတ္ထထပ် စာသင်ဆောင်ကို ဝိုင်းထားခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေကဆို ကနဦးသတင်းတွေမှာ သေနတ်သမား နှစ်ဦး လို့ ဖော်ပြခဲ့ပြီး တစ်ဦး သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သေနတ်သမားက တစ်ဦးပဲလို့ နောက်ပိုင်းမှာ အစိုးရတာဝန်ရှိပုဂ္ဂိုလ်တွေက ပြောပါတယ်။ သေဆုံးသူ ၈ ဦး ရှိတယ်လို့ အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေက တရားဝင် အတည်ပြု ပြောပါတယ်။ သေဆုံးသူတွေထဲမှာ ၈ တန်း ကျောင်းသား ၄ ဦးနဲ့ ကျောင်းသူ ၃ ဦး ပါတယ်လို့ တာတာစတန် သမ္မတ ရပ်စတမ် မင်နီခန်နော့ဗ် က ပြောပါတယ်။ ကျောင်းဆရာတစ်ဦးလည်း သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ သမ္မတရဲ့ သတင်းပြန်ကြားရေးအဖွဲ့က နောက်ပိုင်းမှာ ဖြည့်စွက်ပြောပါတယ်။ သေဆုံးသွားသူတွေအပြင် နောက်ထပ် ကလေး ၁၂ ဦးနဲ့ လူကြီး ၄ ဦးကို ဆေးရုံတင်ထားရတယ်လို့ သမ္မတ မင်နီခန်နော့ဗ် က ကျောင်းအပြင်ဘက်မှာ သတင်းထောက်တွေကို ပြောပြပါတယ်။ "အဲဒီအကြမ်းဖက်သမားတွေကို ဖမ်းမိထားပါပြီ။ သူက အသက် ၁၉ နှစ်အရွယ်ပါ။ လက်နက်ကိုင်ဆောင်ခွင့် မှတ်ပုံတင်ထားသူလည်း ဖြစ်တယ်"လို့ သူက ပြောပါတယ်။ ကျောင်းအပြင်ဘက်မှာ အဖမ်းခံထားရပုံ ရတဲ့ ဆယ်ကျော်သက် လူငယ်တစ်ဦး မြေပြင်မှာ လဲနေပုံကို ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က ဗီဒီယိုတစ်ခုမှာ တွေ့ရပါတယ်။


ومضى نحو شهر تقريبا على تسجيل أخر عدوى في البلاد، وها هي فيتنام الآن جاهزة لرفع قيود الإغلاق العام. ويقول الخبراء إن فيتنام سنحت لها فرصة ضئيلة لتتصرف في مراحل مبكرة من ظهور الفيروس، واستفادت من تلك الفرصة على نحو كامل، عكس دول أخرى تشهد الآن حالات عدوى وموت على نطاق واسع. ورغم كونه غير مكلف، إلا أن المنهج الذي اتبعته فيتنام لا يخلو من بعض السلبيات، ويقول الخبراء إن الوقت قد تأخر كثيرا لتتعلم دول أخرى دروسا من ذاك النهج. إجراءات "صارمة لكنها معقولة" يقول الطبيب تود بولاك، من قسم شراكة جامعة هارفارد للنهوض بالصحة في فيتنام في مدينة هانوي، إنه عند التعامل مع مثل هذه الأنواع من مسببات الأمراض الجديدة والخطرة، فمن الأفضل "المبالغة بردة الفعل". مواضيع قد تهمك نهاية اختارت فيتنام المنع المبكر للمرض واتخذت إجراءات على نطاق واسع، بعد أن أدركت أن نظامها الطبي قد يشل بعد وقت قصير، حتى بسبب انتشار طفيف للفيروس. ومع بداية شهر يناير/كانون الثاني، وحتى قبل تأكيد أول إصابة في البلاد، بدأت الحكومة الفيتنامية "إجراءات مشددة" لتتحضر لهذا المرض الرئوي الغامض، والذي كان قد قتل شخصين في مدينة ووهان الصينية. عندما تم تأكيد أول إصابة في 23 يناير/كانون الثاني، وكانت لرجل سافر من ووهان لزيارة أخيه في مدينة هو تشي منه الفيتنامية، وضعت خطة طوارئ في فيتنام. وقال البروفسور غاي ثويتز: "تصرفت فيتنام بسرعة كبيرة جدا بشكل بدا وكأنه مبالغ به في ذاك الوقت، لكن تبين فيما بعد أنه كان تصرفا معقولا". البروفسور هو مدير وحدة البحوث السريرية بجامعة أكسفورد (OUCRU) في مدينة هوشي منه، والتي تعمل مع الحكومة في برامج الأمراض المعدية. اتخذت فيتام إجراءات، احتاجت دول أخرى أشهرا لاعتمادها، ففرضت قيودا على السفر، وأغلقت الحدود مع الصين المجاورة بعد إجراءات مراقبة تلك الحدود، وكثفت من إجراء اختبارات صحية للكشف عن الفيروس على الحدود، وفي أماكن أخرى معرضة لنقل المرض. كما أغلقت المدارس في نهاية شهر يناير/كانون الثاني، وحتى منتصف مايو/أيار، وبدأت حملة واسعة لتعقب الوافدين وتتبع المصابين. ويقول البروفسور ثويتز: "هذه دولة تعاملت مع كثير من الجوائح في الماضي، من سارس عام 2003، مرورا بإنفلونزا الطيور عام 2010 إلى جانب جائحات كبيرة من الحصبة وحمى الضنك". وأضاف: "الحكومة والسكان معتادون جدا جدا على التعامل مع الأمراض المعدية ويعرفون كيف يستجيبون لمثل هذه الأوضاع وربما على نحو أفضل بكثير من الدول الغنية". لم يكن يسمح لأحد لا بالخروج من المنطقة ولا بالدخول إليها حتى مرور فترة أسبوعين بلا تسجيل أية إصابة. مع منتصف شهر مارس/آذار، فرضت فيتنام عزلا صحيا في مراكز حجر لمدة أسبوعين على كل من دخل البلد، وأجرت فحوص الكشف عن الفيروس لكل من تواصل مع إصابة مؤكدة. تكفلت الحكومة بكل النفقات، ولم تكن الإقامة فاخرة بالضرورة. وقالت امرأة سافرت من بلدها، أستراليا، إلى فيتنام التي اعتبرتها مكانا أكثر أمانا، إنهم في ليلتهم الأولى في المركز كانت لديهم "حصيرة واحدة" بلا وسادات أو أغطية أو حتى مروحة في الغرفة الحارة. الحماية رغم عدم ظهور الأعراض يقول البروفسور، غاي ثويتز، إن الحجر على مثل هذا النطاق الواسع أمر هام جدا لأن الأدلة أظهرت أن نحو نصف الأشخاص الحاملين للعدوى لم تظهر عليهم أية أعراض. أجريت الاختبارات على كل من كان في الحجر الصحي، سواء أكان مريضا أم لا، ويقول البروفسور إن 40 بالمئة من حالات الإصابة المؤكدة لم تكن لديهم أدنى فكرة أنهم كانوا حاملين للفيروس لولا إجراء الاختبار. وأضاف الخبير: "عندما يكون لديك ذاك المستوى من حملة الفيروس الذين لا تظهر عليهم الأعراض فإن الشيء الوحيد أمامك للسيطرة على المرض هو ما قامت فيتنام بفعله. لو لم تحبس كل هؤلاء الناس، لمضوا يتجولون وينشرون العدوى". وهذا ما يفسر أيضا غياب أية حالة وفاة بسبب هذا الفيروس في البلاد. كان يتجه الواصلون إلى البلد فورا إلى مركز الحجر ونظرا لأن أغلب من عادوا إلى فيتنام كانوا طلاباً أو سياحا أو رجال أعمال، فكانوا غالبا من فئات عمرية شابة وأكثر صحة، لذا كانت لديهم فرص جيدة لمواجهة المرض وعدم نقل العدوى إلى أقاربهم كبار السن، وكل هذا جعل النظام الصحي يكرس كل موارده للحالات الخطرة القليلة التي وصلته. ولم تعتمد فيتنام إغلاقا عاما في البلاد، لكنها اعتمدت نظام المجموعات. في شهر فبراير/شباط، بعد تسجيل عدد قليل من الإصابات في سون لوي، شمال هانوي، تم الإغلاق على كل سكان المنطقة وعددهم 10,000 شخصا. وتم اتباع الخطة ذاتها مع منطقة ها لوي قرب العاصمة. لم يكن يسمح لأحد لا بالخروج من المنطقة ولا بالدخول إليها حتى مرور فترة أسبوعين بلا تسجيل أية إصابة. وهذا الاحتواء المحلي، يبدو أنه سيستخدم مجددا في حال عاود الفيروس ظهوره، مما يعني أن فيتنام لم تقم باختبارات كبيرة العدد بين السكان. في البداية، بدا الأمر وكأنه استراتيجية تستخدم في حالة وجود خطر كبير. ويقول البروفسور: "لكن اتضح أنها استراتيجية جيدة تماما إذ تمكنوا من عزل الناس وإحكام القبضة على تلك الحالات". كانت مراكز الحجر متواضعة ولكن بدرجة كافية لمنع نقل المرض إلى المجتمع رسالة عامة واضحة حتى في بلد يعتمد نظاما لا توجد فيه تعددية حزبية، تحتاج لأن تتأكد أن الناس مصطفون إلى جانبك لتطبيق مثل هذه الاستراتيجية. يقول د.بولاك إن الحكومة "قد قامت بعمل جيد جدا أثناء التواصل مع الناس" وإعلامهم بأهمية ما كانت تقوم به. كانت ترسل باستمرار رسائل نصية على كل الأجهزة المحمولة أثناء المرحلة الأولى للجائحة لتخبر الناس بما ينبغي عليهم فعله لحماية أنفسهم. واستخدمت فيتنام جهاز الدعاية الذي تمتلكه الدولة حملات توعية، مستعيدة صورا من زمن الحرب والبطولة لتوحيد الناس في صراعهم ضد الفيروس - عدوهم المشترك. اعطى ذلك إحساسا بأن "المجتمع كان يعمل جنبا إلى جنب لهزيمة العدو"، كما يوضح د.بولاك. ويضيف قائلا إن الناس اصطفوا، بدرجة كبيرة، إلى جانب حكومتهم لأنهم "رأوا أن أعضاء الحكومة كانوا يقومون بكل ما في وسعهم وكانوا ينجحون كما أنهم كانوا مصممين على حماية السكان بأي ثمن". هل يمكننا حقا الوثوق ببيانات فيتنام؟ إن البيانات التي تقدمها الحكومة قليلة على نحو صادم، فحتما يجب التشكيك بمدى دقتها ولكن الإجماع الغالب من قبل المجتمع الطبي والدبلوماسي يجعل من غير المبرر التشكيك بهذه البيانات. يوجد فريق البروفسور، غاي ثويتز، في المشفى الرئيسي المعني بالأمراض المعدية. ويقول إنه لو وجدت أية حالة لم يبلغ عنها فهي لم تشخص أو مفقودة "لكنا لاحظنا ذلك، لكننا لم نر شينا". كما أن فريقه قام بإجراء نحو 20,000 اختبار، وقال إن النتائج طابقت بيانات الحكومة. وحتى في حال وجود الحالات التي لم تسجل، فإنه يقول "أنا واثق من أنه لا وجود لعمليات تستر منظمة على حالات الإصابة". مخاوف من خروقات حقوقية لفرض التباعد الاجتماعي والحجر، اعتمدت فيتنام على نظامها المترسخ القائم على "كوادر الحزب المخلصين الموجودين في الأحياء للتجسس على سكان المنطقة وتقديم التقارير إلى رؤسائهم"، كما يشرح فيل روبرتسون من منظمة هيومن رايتس ووتش. ويقول لبي بي سي "لا شك أنه كانت هناك انتهاكات لحقوق الانسان" أثناء تلك العملية. ويضيف: "ولكن لن يسمع كثيرون عن ذلك بسبب سيطرة الحكومة التامة على وسائل الإعلام"، وأشار إلى حالات فرضت فيها الحكومة غرامات على أشخاص أو حتى اعتقلتهم لانتقادهم طريقة استجابة الحكومة. كما أنه من غير الواضح حجم تأثير الوباء على الاقتصاد ودرجة إهمال باقي الجوانب الاقتصادية والاجتماعية بسبب مهمة الحكومة الوحيدة المتركزة على احتواء المرض. يقول البروفسور، غاي ثويتز، إن السياسات التي طبقت في فيتنام لن تفيد الآن دولا "تعاني حاليا من عدوى واسعة النطاق"، ولكن يمكن الاستفادة من تجربتهم بالنسبة للدول التي لم يضربها الفيروس بعد. ويضيف: "الوقاية هي دائما خير من العلاج وأرخص بشكل عام". كما قال: "لو واجهت فيتنام عددأ أكبر من حالات الإصابات لما صمد ذاك النظام الذي وضعوه حتما. لا يمكن إغفال الفوائد الصحية والاقتصادية لما فعلوه".

ရောဂါအသစ်ကူးစက်မှုတွေကို မတွေ့ရတော့တဲ့ အတွက် ဗီယက်နမ်မှာ ပိတ်ဆို့မှုတွေကို စတင်ဖွင့်လှစ် တလကြာတဲ့အထိ နောက်ထပ် အသစ်ကူးစက်မှု ဖြစ်မလာတဲ့အတွက် အခုအခါမှာ ပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပြန်ဖွင့်နေပါပြီ။ အမြောက်အမြားကူးစက်၊ အမြောက်အမြားသေဆုံးနေတဲ့ တခြားနိုင်ငံတွေနဲ့ မတူတဲ့အချက်က ကြိုကြိုတင်တင် ဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ အခွင့်အလမ်းလေးဟာ သိုးကာသီကာမျှသာရှိတာကို ဗီယက်နမ်ကမြင်ပြီး အဲဒီအခွင့်အလမ်းကို ဖမ်းဆုပ်နိုင်ခဲ့တဲ့ အချက်ပါပဲလို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သုံးသပ်ကြပါတယ်။ ဗီယက်နမ်နည်းဟာ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး ထိရောက်မှုလည်း ရှိပေမယ့် လူအင်အားအများအပြား အသုံးပြုခဲ့ရပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ရဲ့ အောင်မြင်မှုနဲ့ အားနည်းချက်တွေကို သင်ခန်းစာယူဖို့ကတော့ နိုင်ငံတော်တော်များများအတွက်က အချိန်နောက်ကျသွားပါပြီ။ အစွန်းရောက်ပေမယ့် လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ဆောင်ရွက်ချက်များ “အသစ်အဆန်းဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ကြီးတဲ့ ဒီလိုဗိုင်းရပ်စ်မျိုးကို ရင်ဆိုင်တဲ့အခါ ပိုပိုသာသာ လုပ်တာကောင်းတယ်”လို့ ဟနွိုင်းမြို့မှာ ဗီယက်နမ်နဲ့ ကျန်းမာရေး တွဲဖက်ဆောင်ရွက်တဲ့ ဟားဗတ်တက္ကသိုလ်အဖွဲ့က ဒေါက်တာ တော့ဒ်ပေါလတ်ကဆိုပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ကို ကိုဗစ်-၁၉ ရောက်လာရင် ရောဂါပြန့်ပွားမှု သိပ်မဆိုးဝါးရင်တောင် သူတို့ရဲ့ကျန်းမာရေးစနစ်က တောင့်ခံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးဆိုတာ နားလည်ထားတဲ့အတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်တာက အကောင်းဆုံး၊ တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ကာကွယ်တာက အကောင်းဆုံးလို့ ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီနှစ် ဇန်နဝါရီလဆန်းက ဗီယက်နမ်မှာ ကူးစက်သူ တယောက်မှ မရှိသေးပါဘူး။ ဝူဟန်မှာတောင် သေတဲ့သူ ၂ ယောက်ပဲရှိပါသေးတယ်။ အဲဒီအချိန်ကတည်းက ဗီယက်နမ်ဟာ ထူးဆန်းတဲ့ နမိုးယားဆန်ဆန်ရောဂါသစ်အတွက် ပြတ်သားတဲ့ ကြိုတင် ကာကွယ်တားဆီးမှုစီမံကိန်းကို စတင်ခဲ့ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်မှာ ပညာပေးမှု အများအပြားဆောင်ရွက်ခဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့က ဗီယက်နမ်မှာ ပထမဆုံး ရောဂါကူးစက်သူတဦးကို စတင် တွေ့ခဲ့ပါတယ်။ ဟိုချီမင်းမြို့မှာရှိတဲ့ သားဆီကို ဝူဟန်ကတဆင့်ဖြတ်ပြီး အလည်သွားသူ ဖခင်တယောက်မှာ တွေ့ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါဖြစ်သူ ၁ ယောက်စတွေ့တာနဲ့ ဗီယက်နမ်ဟာ သူတို့ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ အရေးပေါ် စီမံကိန်းကို ချက်ချင်း အသက်သွင်း အကောင်အထည်ဖော်လိုက်ပါတယ်။ “အလွန် လျင်လျင်မြန်မြန်နဲ့ ချက်ချင်း တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်လိုက်တာကို ကြည့်ရင် အဲဒီအချိန်မှာတုန်းကတော့ သိပ်အစွန်းရောက်တယ်လို့ ထင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် နောင်မှာတော့ ဒါဟာ လုပ်သင့်လုပ်ထိုက်တဲ့ ကိစ္စဆိုတာ ပေါ်လွင်လာပါတယ်” လို့ ဟိုချီမင်းမြို့အခြေစိုက် အောက်စဖို့တက္ကသိုလ် ကျန်းမာရေး သုတေသနဌာနရဲ့ ဒါရိုက်တာ ပါမောက္ခဂိုင်းထွိတ်က ဆိုပါတယ်။ သူတို့ သုတေသနအဖွဲ့ဟာ အစိုးရနဲ့ ပူးတွဲပြီး ကူးစက်ရောဂါတားဆီးရေးဆောင်ရွက်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ တခြားနိုင်ငံတွေမှာ လနဲ့ချီ ဆောင်ရွက်ပြီးမှ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်တဲ့ ခရီးသွားလာမှု ကန့်သတ်တာ၊ ရောဂါကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်တာ၊ တရုတ်နဲ့ နယ်စပ်ကိုပိတ်တာ၊ နယ်စပ်တလျှောက်နဲ့ အရေးကြီးတဲ့နေရာတွေမှာ ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှု လုပ်တာတွေကို ဗီယက်နမ်က ချက်ချင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဇန်နဝါရီလကုန် တရုတ်နှစ်သစ်ကူး မတိုင်ခင်ကတည်းက ကျောင်းတွေကို မေလလယ်အထိ တခါတည်း ပိတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ရောဂါကူးစက်သူ ရှာဖွေ နောက်ယောင်ခံရေး အတွက် လူအင်အား အများအပြား သုံးပြီး စစ်ဆင်ရေး တခုလို ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ “ဗီယက်နမ်ဟာ ရောဂါကပ်ဘေးကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းတဲ့ အတွေ့အကြုံ ရှိခဲ့ဖူးတဲ့ နိုင်ငံပါ”လို့ပါမောက္ခထွိတ်က ပြောပါတယ်။ ၂၀၀၃ ခုနှစ်မှာ ဆားစ်နဲ့ ကြက်တုပ်ကွေး၊ ၂၀၁၀ မှာ ဝက်သက်နဲ့ သွေးလွန်တုပ်ကွေး တိုက်ဖျက်မှုတွေ ဆောင်ရွက်ခဲ့ဖူးပါတယ်။ ပြည်ပလေဆိပ်ကပြန်လာသူတွေကို ဘတ်စ်ကားနဲ့ ကွာရန်တင်းစင်တာတန်းပို့ “အစိုးရရော ပြည်သူရောဟာ ကူးစက်ရောဂါ တိုက်ဖျက်နှိမ်နင်းရေး အတွေ့အကြုံမှာ ချမ်းသာတဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေထက် အတွေ့အကြုံ အများအပြားရှိခဲ့ပြီး အလေးအနက်လည်း ထားကြတယ်။ ဘယ်လို တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ရမယ်ဆိုတာကိုလည်း နားလည်ကြတယ်”လို့လည်း ပါမောက္ခထွိတ်က ဆိုပါတယ်။ မတ်လလယ်လောက်မှာ နိုင်ငံခြားက ဝင်လာသူမှန်သမျှနဲ့ ပြည်တွင်းမှာ ရောဂါရှိသူနဲ့ ထိတွေ့သူ မှန်သမျှကို အစိုးရက ၁၄ ရက် သီးခြားခွဲခြားထားရှိခဲ့တယ်။ သီးခြားခွဲခြားဌာန ကွာရန်တင်းစင်တာတွေဟာလည်း အကောင်းစားတွေ မဟုတ်ခဲ့ပေမယ့် ကုန်ကျစရိတ် အများစုကို အစိုးရကပဲ ကျခံခဲ့တယ်။ ဗီယက်နမ်ဟာ အလုံခြုံဆုံးနေရာလို့ ယူဆပြီး သြစတြေးလျကနေ လေယာဉ်နဲ့ ပြန်လာတဲ့ အမျိုးသမီးတယောက်က “ပထမညတုန်းကဆိုရင် ဖျာတချပ်ပဲရှိတယ်။ ခေါင်းအုံးနဲ့ စောင်တောင် မရှိဘူး”လို့ ဘီဘီစီ ဗီယက်နမ်ဌာနကို ပြောပြခဲ့တယ်။ ပူအိုက်တဲ့အခန်းထဲမှာ ပန်ကာတောင် မရှိပါဘူးလို့ဆိုတယ်။ လက္ခဏာမပြသူများကိုကြိုတင်ကာကွယ် ရောဂါပိုးကူးစက်သူတွေရဲ့ တဝက်လောက်ဟာ လက္ခဏာမပြတဲ့ အတွက် သံသယရှိသူ အများအပြားကို သီးခြားခွဲခြား ထားရှိမှုဟာ အရေးကြီးတဲ့ အချက်ဖြစ်တယ်လို့ ပါမောက္ခထွိတ်က ဆိုပါတယ်။ ကွာရန်တင်းစင်တာတွေမှာ နေထိုင်ရေးက အမြဲတမ်း ပြည့်စုံကောင်းမွန်ဖို့ မလွယ်ပေမဲ့ လိုအပ်တဲ့ ခွဲခြားထားရှိမှုတွေကိုတော့ လုပ်ခဲ့ သီးခြားခွဲ ကွာရန်တင်း လုပ်ထားသူ မှန်သမျှကို ဖျားသည်ဖြစ်စေ၊ မဖျားသည်ဖြစ်စေ ပိုးရှိမရှိ စစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။ တကယ်လို့ စစ်ဆေးမှုသာ မလုပ်ခဲ့ရင် ဗီယက်နမ်မှာ ပိုးရှိကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့သူတွေရဲ့ ၄၀ ရာနှုန်းလောက်ဟာ သူတို့မှာ ပိုးရှိမရှိဆိုတာကို ဘယ်တော့မှ သိကြမှာ မဟုတ်ဘူးလို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ “ရောဂါလက္ခဏာမပြဘဲ ပိုးသယ်ဆောင်ထားသူတွေကို ထိန်းချုပ်ဖို့ဆိုရင် ဗီယက်နမ်လုပ်တဲ့နည်းဟာ တခုတည်းသောနည်းလမ်းပါ”လို့လည်း ပါမောက္ခထွိတ်ကဆိုပါတယ်။ “သူတို့ကိုသာ ပိတ်လှောင်ထိန်းချုပ်မထားရင် သူတို့ဟာ နေရာအနှံလျှောက်သွားပြီး ရောဂါဟာ အဲသလိုနည်းနဲ့ ပျံ့နှံ့ကုန်မှာပဲ”လို့လည်း သူကဆိုပါတယ်။ ဘာ့ကြောင့်တယောက်မှ ကိုဗစ်-၁၉ ကြောင့်သေဆုံးတာ မရှိခဲ့သလဲဆိုတဲ့ အချက်ကို သူက အခုလိုရှင်းပြပါတယ်။ ပြည်ပကနေ ဗီယက်နမ်ကို ပြန်လာသူ အများစုဟာ ကျောင်းသားတွေ၊ ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွားတွေ၊ စီးပွားရေးသမားတွေ ဖြစ်ကြတဲ့ အတွက် သူတို့အများစုဟာ ငယ်ရွယ်ပြီး ကျန်းမာတဲ့သူတွေဖြစ်ကြပါတယ်။ ဒါ့ကြောင့်သူတို့ဟာ သူတို့ရောဂါကို သူတို့ဘာသာ တိုက်ဖျက်နိုင်ကြပါတယ်။ သူတို့ဟာ သူတို့ရဲ့ သက်ကြီးရွယ်အို ဆွေမျိုးသားချင်းတွေကို အန္တရာယ်မဖြစ်စေချင်ကြပါဘူး။ အဲဒီတော့ အစိုးရဟာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေကို အားနည်းတဲ့လူနည်းစုအတွက် အာရုံစူးစိုက်ထောက်ပံ့နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ဗီယက်နမ်မှာ နိုင်ငံလုံးကျွတ် ပိတ်ဆို့မှု လော့ဒေါင်းမလုပ်ခဲ့ရပေမယ့် ဒေသအလိုက် ကွက်ပြီး အရေးပေါ်ဆောင်ရွက်ချက်တွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဖေဖော်ဝါရီလထဲမှာ ဟနွိုင်း မြောက်ဘက် ဆန်လွိုင်းမှာ လူလေးလက်တဆုပ်စာ ရောဂါကူးစက်တာကို တွေ့တာနဲ့ အနီးအနားမှာ နေထိုင်သူ လူတသောင်းကျော်ကို ပိတ်ဆို့ပစ်လိုက်ပါတယ်။ မြို့တော်အနီးနား ဟလွိုင်းရပ်ကွက်က လူပေါင်း ၁၁၀၀၀ နဲ့ဆေးရုံက ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ၊ လူနာတွေ ကိုလည်း အလားတူပဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ နှစ်ပတ်အတွင်းမှာရောဂါကင်းရှင်းကြောင်း မသေချာမချင်း ဘယ်သူတဦးတယောက်ကိုမှ ဝင်ခွင့်ထွက်ခွင့် မပေးခဲ့ပါဘူး။ တကယ်လို့ ပိုးအသစ်တွေ့ခဲ့ရင် အဲသလို ဒေသတခုချင်း ပိတ်ဆို့မှုကို အစက ပြန်လုပ်ပါတယ်။ အဲသလို ဆောင်ရွက်တဲ့အတွက် ဗီယက်နမ်ဟာ နေရာအနှံ့အပြားမှာ အမြောက်အမြား စစ်ဆေးစမ်းသပ်မှုတွေ လုပ်စရာမလိုဘဲ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ အစပိုင်းတုန်းကတော့ ဒါဟာ စွန့်စားမှုများတဲ့ ဗျူဟာပဲလို့ ထင်ခဲ့ကြောင်း ပါမောက္ခထွိတ်က ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့်လက်တွေ့ဆောင်ရွက်တဲ့အခါ အောင်မြင်မှု ရခဲ့ပါတယ်။ “ရောဂါရှိသူတွေကို သီးခြားခွဲပြီး ကောင်းကောင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့လို့ပါ” လို့ဆိုပါတယ်။ အများပြည်သူအတွက် သတင်းစကား ဒီလိုဗျူဟာအောင်မြင်ဖို့အတွက် အဓိကကျတဲ့အချက်က ပြည်သူလူထုပူးပေါင်း ပါဝင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရဟာ ပြည်သူလူထုနဲ့ ကောင်းကောင်း ဆက်သွယ် ရှင်းပြပြီး ပူးပေါင်းမှု ရအောင်လုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်လို့ ဒေါက်တာ ပေါလတ်ကဆိုပါတယ်။ ရောဂါစတင်ဖြစ်ပွားချိန်မှာ အများပြည်သူတွေ အနေနဲ့ သူတို့ကိုယ် သူတို့ ကာကွယ်ဖို့ ဘာတွေလုပ်ရမယ်ဆိုတာကို မိုဘိုင်းဖုန်းတိုင်းကို မက်ဆေ့ခ်ျပို့ ပညာပေးခဲ့ပါတယ်။ စစ်ပွဲကာလတုန်းက ဓာတ်ပုံတွေနဲ့ အဲဒီတုန်းကသုံးခဲ့တဲ့ “ဘုံရန်သူကို တိုက်ခိုက်ကြ”ဆိုတဲ့ ကြွေးကြော်သံတွေကို ဗီယက်နမ်က အခုကပ်ရောဂါကို လူတွေ သတိရှိရေး အတွက် ပြန်လည် အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ Vietnam put out this song to teach people how to protect themselves from coronavirus ရန်သူကို နှိမ်နင်းဖို့အတွက် လူ့အဖွဲ့အစည်းဟာ အတူတကွ ဆောင်ရွက်ကြရမယ်ဆိုတဲ့ အသိအမြင်ကို အဲသလိုနည်းနဲ့ ရရှိစေခဲ့တယ်လို့ ဒေါက်တာပေါလတ်က ဆိုပါတယ်။ ဗီယက်နမ်အစိုးရက အမိန့်အာဏာသုံးပြီး ညွှန်ကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပေမယ့် ဒါဟာ အစိုးရအနေနဲ့ သူတို့တတ်နိုင်သမျှ ဆောင်ရွက်နေတာဖြစ်ပြီး အောင်မြင်မှုလည်း ရနေတာကို မြင်ရသလို အများပြည်သူကို ကာကွယ်ဖို့အတွက် ဘာမဆို လုပ်ဆောင်နေတာပဲ ဆိုတာကို သိတဲ့အတွက် လူတွေဟာ နာခံခဲ့ကြတယ်လို့လည်း ဒေါက်တာပေါလတ်က ဆိုပါတယ်။ ဗီယက်နမ်ကိန်းဂဏန်းတွေဟာ ယုံကြည်လောက်ရဲ့လား အစိုးရရဲ့ ကိန်းဂဏန်းအချက်အလက်တွေဟာ အံအားသင့်လောက်အောင် နည်းလွန်းလှတဲ့အတွက် တိကျမှုရှိရဲ့လားလို့ မေးခွန်းထုတ်တာတွေရှိပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆေးပညာအသိုင်းအဝိုင်း၊ သံတမန် အသိုင်းအဝိုင်းတွေဆီက သဘောထားတွေကို ကောက်ယူကြည့်ရာမှာ သံသယဖြစ်စရာ မရှိဘူးလို့ အများက ဆိုကြပါတယ်။ ပါမောက္ခထွိတ်ရဲ့အဖွဲ့ဟာ အဓိက ကူးစက်ဆေးရုံကြီးမှာ အခြေချ အလုပ်လုပ်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။ “တကယ်လို့ သတင်းမထုတ်ပြန်တဲ့ ရောဂါသည်တွေ၊ ရောဂါမဖော်ထုတ်နိုင်တဲ့ လူနာတွေ၊ အစိုးရ မသိလိုက်တဲ့ လူနာတွေရှိခဲ့ရင် အဲဒီလူတွေကို ဆေးရုံမှာ တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲသလို မတွေ့ခဲ့ရပါဘူး”လို့ ပါမောက္ခထွိတ်က ဆိုပါတယ်။ သူတို့အဖွဲ့အနေနဲ့ စမ်းသပ်မှုပေါင်း ၂ သောင်းနီးပါး လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ သူတို့ရတဲ့အဖြေဟာ အစိုးရ ထုတ်ပြန်တဲ့ ကိန်းဂဏန်းနဲ့ ကိုက်ညီတယ်လို့ဆိုပါတယ်။ “တကယ်လို့ အစိုးရမသိလိုက်တဲ့ ရောဂါသည်များရှိခဲ့ရင် အဲဒါဟာ ရောဂါလက္ခဏာ မပြလို့ပဲ ဖြစ်ရမယ်လို့ ကျွန်တော် အခိုင်အမာ ယုံကြည်ပါတယ်”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ အချင်းချင်း စောင့်ကြည့် သတင်းပို့ စနစ်သုံးပြီး ရောဂါထိန်းချုပ် လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်မှုရှိမရှိ ဗီယက်နမ်ရဲ့ အထက်အောက် ခေါင်းဆောင်မှု ပုံသဏ္ဍန်ကြောင့် လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိမလားဆိုတဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ရှိပါတယ်။ လူမှု အလှမ်းခွာရေးနဲ့ သီးခြားခွဲရေးတွေကို လက်တွေ့ကျင့်သုံးတဲ့အခါ ဗီယက်နမ်မှာ ကျင့်သုံးလေ့ရှိတဲ့ ပုံစံဖြစ်တဲ့ အိမ်နီးချင်းတွေရဲ့ သတင်းကို ပါတီကေဒါတွေက စောင့်ကြည့်ပြီး အထက်ကို သတင်းပို့တဲ့ စနစ်ကျင့်သုံးတယ်လို့ အမေရိကန်အခြေစိုက် လူ့အခွင့်အရေးစောင့်ကြည့်အဖွဲ့က ဖေးလ် ရောဘတ်ဆန်က ဆိုပါတယ်။ “လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်မှုတွေ ရှိမယ်ဆိုတာ သံသယ မရှိပါဘူး”လို့ ဖေးလ် ရောဘတ်ဆန်က ဘီဘီစီကို ပြောပါတယ်။ “ဒါပေမယ့် အစိုးရက မီဒီယာတွေကို ချုပ်ကိုင်ထားတာမျိုး ရှိတယ်လို့တော့ မကြားရပါဘူး”လို့ သူက ဆိုပါတယ်။ ဗီယက်နမ် သင်ခန်းစာကို ကြည့်ရင် ကာကွယ်ခြင်းဟာ ကုသခြင်းထက် အမြဲတမ်း ပိုကောင်းသလို ပိုပြီးတော့လည်း အကုန်အကျ သက်သာတယ်ဆိုတာကို တွေ့ရပါတယ်လို့ ပါမောက္ခထွိတ်က ဆိုပါတယ်။


مراكز الإيواء مكتظة بالهاربين من الإعصار فقد هبت رياح بسرعة 100 كلم في الساعة بمنطقة باتوكواخالي، ويتجه الإعصار صوب مطار شيتاغونغ، وكوكس بارزار. وخلف سوء الأحوال الجوية قتيلا واحدا، حسب مسؤولين في الحكومة. ووجهت السلطات في بنغلاديش وبورما تعليمات بترحيل المئات من المناطق المنخفضة إلى مراكز إيواء مؤقتة حتى يمر الإعصار. ولكن بعض المرحلين في بورما أغفلوا النداءات الموجهة إليهم بإخلاء مخيمات يقيمون بها في ولاية راخين. مواضيع قد تهمك نهاية وحذرت الأمم المتحدة من أن 8.2 ملايين شخص قد يواجهون مخاطر إعصار محاسن في بنغلاديش وبورما وشمال شرقي الهند. مراكز مكتظة ورفعت بنغلاديش مستوى الخطر إلى سبعة من 10 بالنسبة للمناطق المنخفضة في شتاغونغ وكوكس بازار. ولكن نائب مدير مصلحة الأرصاد الجوية في بنغلاديش، شمس الدين أحمد، قال لوكالة الأنباء الفرنسية إنه لا يتوقع أن يسبب الإعصار خسائر كبيرة لأنه "غير شديد". وتناقلت وسائل الإعلام تقارير عن صعود مياه الصرف الصحي بالمناطق المنخفضة في بنغلاديش، مما ألحق أضرارا ببعض المساكن. كما يخشى هبوب عواصف هوجاء. ويقول مراسل بي بي سي في دكا، مير صابر، إن جميع المدارس والفنادق أعلنت مراكز لجوء، وإنها اكتظت بالناس، الذين لا يزالون يتوافدون عليها. وأغلقت المطارات في كوكس بازار وشيتاغونغ لحين زوال الخطر. أما في بورما، فإن عشرات الآلاف من المسلمين، المقيمين في مخيمات بمناطق منخفضة، يواجهون مخاطر الإعصار. وكانوا قد رحلوا من مناطقهم بسبب العنف العرقي العام الماضي، وهم مترددون في ترك المخيمات والرحيل مرة أخرى. قال هيلا مونغ، وهو أحد المسلمين المقيمين في المخيمات، إنه فقد أمه وأختيه الصغيرتين في المواجهات بين المسلمين والبوذيين. "لقد فقدت كل شيء. لا أريد أن أرحل إلى أي مكان. سأبقى هنا. إذا مت فسأموت هنا". وقالت كريستن ملدرن، من مكتب الأمم المتحدة لتنسيق الشؤون الإنسانية لبي بي سي، إن ولاية راخين رحلت 36 ألف نازح من المخيمات. ولكنها قالت إن عملية الترحيل "لا تتم بالسرعة التي نأملها. إنه فعلا سباق مع الوقت. فقد وجدنا صعوبات في إقناع الناس بالانتقال إلى مناطق أعلى وأسلم". أما وزير التخطيط في بورما، تين نيانغ ثين، فيقول إن العدد الإجمالي للمرحلين هو 166 ألف شخص، لكن التقارير الواردة من المناطق المتضررة لا تشير إلى ترحيل أعداد كبيرة. ويقول مراسلون إن عمليات الترحيل في بورما هي اختبار لحسن تعامل الحكومة مع الروهينغيا، إذ أنها متهمة بالدعم أو المشاركة في أعمال العنف ضد المسلمين العام الماضي. وقد غرق 50 من الروهينغيا يوم الثلاثاء عندما تحطم قارب كان يرحلهم من منطقة الإعصار، في عرض البحر.

မုန်တိုင်းဒီရေအန္တရာယ်ကို ကမ်းရိုးတန်းဒေသက လူသန်းပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့နိုင်ပါတယ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကျရင် မုန်တိုင်းက ကုန်းတွင်းကို စတင် ဝင်ရောက်လာပြီး အနောက် ဘင်္ဂလား ပြည်နယ်နဲ့ ဩရိဿ ပြည်နယ်တွေကို တိုက်ခတ်လိမ့်မယ်လို့ မှန်းနေကြပါတယ်။ ကူညီရေးအဖွဲ့ပေါင်း ၂၀ ကျော် ကိုတာဝန်ပေးထားပြီး နောက်ထပ် အဖွဲ့အများအပြားကိုလည်း အဆင်သင့်လုပ်ထားတယ်လို့ အစိုးရ အရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။ ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ပြန့်ပွားမှုကို တားဆီးဖို့ လော့ခ်ဒေါင်းလုပ်ထားတဲ့ အချိန်မှာ အလုပ်မရှိတော့တဲ့ ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ မွေးရပ်မြေ ပြည်နယ်တွေဆီ ပြန်နေကြရာမှာ အဲဒီ အနောက် ဘင်္ဂလား ပြည်နယ်နဲ့ ဩရိဿပြည်နယ်တွေကို ပြန်လာကြတဲ့သူတွေကလည်း အများအပြားပါ။ မေလ ၁၈ ရက်နဲ့ ၂ဝရက်ကြားမှာ အဲဒီရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေ ထောင်နဲ့ချီ သယ်လာမယ့် ရထားတွေကို ဩရိဿပြည်နယ်မှာ ရထားတွေမလာသေးဖို့ ရွှေ့ဆိုင်းထားပါတယ်။ ခြေလျင်ပြန်လာကြမယ့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေလည်း အများအပြားရှိနေပြီး ခရိုင်အစိုးရအရာရှိတွေက သူတို့ခရိုင်တွေထဲကို ပြန်လာကြမယ့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားတွေကို မုန်တိုင်းစဲတဲ့အချိန်အထိ ပြည်နယ်အစိုးရက နေရာပေးထားဖို့ အကူအညီတောင်းထားကာ သူတို့ခရိုင်ထဲကို ပြန်မလာစေဖို့ တားမြစ်ထားပါတယ်။ ဘေးလွတ်ရာကို ရွှေ့ပြောင်းပေးနေတဲ့ အစီအစဉ်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မနက်အထိ လုပ်ဆောင်ကြမယ်လို့ မှန်းဆနေကြပါတယ်။ ငါးဖမ်းသူတွေပင်လယ်ထဲမထွက်ဖို့ အစိုးရက သတိပေးချက်တွေထုတ်ပြန်ထား ပြည်နယ်အစိုးရ အရာရှိတွေလည်း မုန်တိုင်းဘေးက ရှောင်လာတဲ့သူတွေကို ဘယ်မှာနေရာချပေးရ မလဲဆိုတာ ကြိုးစားရှာဖွေနေရပါတယ်။ ဩရိဿပြည်နယ်မှာဆိုရင် မုန်တိုင်းဘေးခိုလှုံရာ နေရာ ၈၀၀ ကျော်ထဲက ၂၅၀ ကို ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ် ကွာရန်တင်းထားတဲ့ နေရာတွေအဖြစ် လုပ်ထားနေရတာပါ။ ပြည်နယ် ၂ ခုလုံးမှာ စာသင်ကျောင်းနဲ့ တခြား အဆောက်အအုံတွေကို မုန်တိုင်းခိုလှုံစရာ ယာယီနေရာတွေအဖြစ် ပြောင်းပစ်ရမယ်လို့ ပြည်နယ်အစိုးရတွေက ပန်ကြားနေပါတယ်။ မုန်တိုင်းခိုလှုံစရာနေရာမှာ လူတွေခပ်ခွာခွာထားရမှာမို့ ခိုလှုံစရာနေရာတွေက အရင်ကထက် အများကြီးပိုပြီး လိုအပ်နေတာလို့လည်း သူတို့က ပြောပါတယ်။ ၁၉၉၉ ခုနှစ်က ဆူပါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြီးတခု ဩရိဿပြည်နယ်ကို တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၉၀၀၀ ကျော်သေဆုံးခဲ့တဲ့ မုန်တိုင်းနောက်ပိုင်း အခုမုန်တိုင်းက သြဒိဿ ကမ်းခြေကို ပထမဆုံးဝင်တဲ့ ဆူပါ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းဖြစ်တယ်လို့ ဘီဘီစီ မိုးလေဝသ သတင်းအရ သိရပါတယ်။ အိန္ဒိယ မိုးလေဝသနဲ့ဇလဗေဒဌာနက ဒေသအတွင်းမှာ အဝါရောင်အဆင့် သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ထားပြီး ငါးဖမ်းသမားတွေ နောက်ထပ် ၂၄ နာရီအတွင်းမှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် တောင်ပိုင်းကို မထွက်ဖို့၊ မေလ ၁၈ ရက်နဲ့ ၂ဝရက်ကြားမှာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် မြောက်ပိုင်းကို မထွက်ဖို့ အကြံပေးနေပါတယ်။ မုန်တိုင်းဟာ သိပ်ကိုပြင်းထန်တဲ့မုန်တိုင်းဖြစ်ပြီး ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ အနောက် ဘင်္ဂလား ပြည်နယ်၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ကမ်းရိုးတန်း တလျောက်ကို မေလ ၂၀ ရက် ဒေသစံတော်ချိန် နေ့လယ်ပိုင်းမှာ ဖြတ်သန်းတိုက်ခတ်နိုင်တယ်လို့ မိုးလေဝသဌာနက ပြောပါတယ်။ ပင်လယ်ပြင်မှာ လှိုင်းတွေကြီးပြီး ကမ်းရိုးတန်းတွေမှာ မုန်တိုင်းဒီရေတွေတက်နိုင်ကြောင်းလည်း သူတို့က သတိပေးနေပါတယ်။


صورة نشرتها الوكالة العربية السورية للأنباء (سانا) لطائرة روسية تقل مساعدات إنسانية في اللاذقية. وحث بوتين الدول الأخرى على الانضمام إلى روسيا في إرسال "مساعدات فنية عسكرية" إلى الحكومة السورية. وحذر من أن أعداد اللاجئين إلى أوروبا كانت ستزداد دون الدعم العسكري للحكومة في سوريا. وترى الولايات المتحدة ودول غربية أن دعم الأسد يفاقم الصراع الذي أنهك سوريا منذ عام 2011. وتقول موسكو إنها أرسلت معدات عسكرية إلى سوريا لمساعدة الحكومة في مواجهة تنظيم "الدولة الإسلامية". مواضيع قد تهمك نهاية وقال بوتين الثلاثاء: "ندعم حكومة سوريا...في مواجهة الاعتداء الإرهابي." وأضاف: "نقدم وسنستمر في تقديم المساعدات الفنية العسكرية اللازمة، ونحث الدول الأخرى على الانضمام إلينا." وخلال مشاركته في قمة أمنية في طاجيكستان، قال بوتين إن الوضع في سوريا سيكون "أسوأ من ليبيا" لو لم تدعم روسيا قيادتها. وتأتي تصريحات بوتين بعدما أعربت واشنطن عن قلقها من تحركات روسية مؤخرا في مدينة اللاذقية الساحلية في سوريا. وقال المتحدث باسم وزارة الدفاع الأمريكية جيف دايفيز: "لدينا مؤشرات على أن روسيا نقلت أفراد ومعدات إلى محيط منطقة اللاذقية الساحلية والقاعدة الجوية الموجودة بها، ما يرجح نيتها لبناء قاعدة دعم للعمليات التكيتيكية هناك." ونفى الكريملن وجود أي نية لبدء إنشاءات عسكرية روسية في سوريا، رغم تأكيد وزير الخارجية الروسي سيرجي لافروف الأسبوع الماضي على أن روسيا سوف تمضي قُدما في مساعدة سوريا إذا طلبت الثانية ذلك.

ရုရှားသာ မထောက်ပံ့ရင် ဆီးရီးယား ဒုက္ခသည် ဒီထက် များနိုင်တယ်လို့ ပူတင် ပြော။ ဒါ့အပြင် တခြား နိုင်ငံတွေကိုလည်း ရုရှားနဲ့ ပူးပေါင်းပြီး ဆီးရီးယားကို စစ်ရေး အကူအညီ ပေးဖို့ မစ္စတာ ပူတင်က တိုက်တွန်း လိုက်ပါတယ်။ ဆီးရီးယား အစိုးရကို ရုရှားကသာ မထောက်ပံ့ခဲ့ရင် ဥရောပကို ဝင်လာမယ့် ဒုက္ခသည် အရေအတွက်က အခုထက် များလိမ့်မယ်လို့ မစ္စတာ ပူတင်က ဆိုပါတယ်။ အမေရိကန်နဲ့ အနောက် မဟာမိတ်တွေက ဆီးရီးယား သမ္မတ အာဆတ်ကို ဆန့်ကျင်ကြပြီး အာဆတ်ကို ထောက်ပံ့တာဟာ စစ်ပွဲကို ကြာရှည် စေတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မော်စကိုကတော့ ၂၀၁၁ က စခဲ့တဲ့ ဆီးရီးယား စစ်ပွဲ တလျှောက်မှာ မစ္စတာ အာဆတ်ရဲ့ အဓိက မဟာမိတ် ဖြစ်နေခဲ့ပါတယ်။