يقال إن ميريل نيومان مهتم بالحضارة الكورية منذ عدة سنوات وقالت وكالة اسوشييتيد برس إنه لم يتسن التحقق من هوية الامريكي المحتجز لأن السلطات الكورية الشمالية لم تسمح للدبلوماسيين بمقابلته. ويأتي التأكيد الكوري الشمالي عقب تصاعد المخاوف على مصير أمريكي يدعى ميريل نيومان كانت التقارير قد قالت إنه احتجز في كوريا الشمالية قبل عدة اسابيع. وجاء التأكيد الكوري من خلال مسؤولين سويديين. وتقوم السويد برعاية المصالح الامريكية في كوريا الشمالية التي لا تحتفظ بعلاقات دبلوماسية مع الولايات المتحدة. وقال ناطق باسم وزارة الخارجية الامريكية إن السفارة السويدية في بيونغيانغ تطالب الحكومة الكورية الشمالية بشكل يومي حق مقابلة الامريكي المحتجز. مواضيع قد تهمك نهاية وقال جفري نيومان إن والده ميريل البالغ من العمر 85 عاما قد اجبر على النزول من الطائرة التي كان يستقلها عند نهاية زيارة لكوريا الشمالية في السادس والعشرين من اكتوبر / تشرين الاول الماضي. وكان نيومان يقوم بزيارة لكوريا الشمالية بصحبة صديق في رحلة سياحية نظمها وكيل سفر معتمد من قبل الحكومة، حسبما افاد جفري نيومان. وحث المسؤولون الامريكيون الحكومة الكورية الشمالية على "حل المسألة." وقال الابن إنه يبدو بأن ميريل نيومان كان قد بحث تجاربه ابان الحرب الكورية مع مسؤولين في كوريا الشمالية في اليوم الذي سبق يوم احتجازه. وكان مقاتل قديم آخر يحمل نفس اسم ميريل نيومان قد منح مؤخرا وسام النجمة الفضية الامريكي لخدمته في الحرب الكورية. وقال هذا إنه من الممكن ان يكون هناك التباس في الاسماء. وكانت وزارة الخارجية الامريكية قد غيرت هذا الاسبوع تعليماتها للمسافرين الامريكيين الى كوريا الشمالية قائلة إن "المواطنين الامريكيين الذين يدخلون كوريا الشمالية، حتى ان كان ذلك بطريق الخطأ، يحتجزون لفترات طويلة." يذكر ان مواطنا امريكيا آخر يدعى كينيث باي محتجز في كوريا الشمالية منذ نوفمبر / تشرين الثاني 2012.

अमेरिकी विदेशमन्त्री रेक्स टिलरसनले ती विद्यार्थी ओटो वार्मबिएर मुक्त भएको घोषणा गरेका हुन्। ती २२ वर्षिय विद्यार्थी आफ्नो परिवारसँग पुनर्मिलनका लागि अमेरिकातर्फको यात्रामा रहेका विदेशमन्त्री टिलरसनले बताएका छन्। ती अमेरिकी विद्यार्थी ओटो वार्मबिएरलाई उत्तर कोरियामा उनी बसेको होटेलबाट एउटा 'प्रोपागान्डा' संकेत चोर्न प्रयास गरेको अभियोगमा सन् २०१६ को मार्च महिनामा १५ वर्षको श्रम जेल सजाय सुनाइएको थियो। रिहाई वाशिंगटन पोष्ट समाचारपत्रले ती विद्यार्थीका अभिभावकलाई उद्धृत गर्दै तिनका छोरा आफूविरुद्धको मुद्दाको सुनुवाइपछि नै बिरामी परेका, उनलाई निद्रा पर्ने औषधि दिइएको र त्यसपछि उनको होश नखुलेको बताएको छ। उक्त विद्यार्थी विरुद्धको सुनुवाइका क्रममा खिचिएको भिडिओमा उनले रुँदै आफूले एउटा 'टुर' ग्रुपको साथ यात्रा गर्ने क्रममा एउटा ब्यानर चोरेको स्वीकार गरेको दृश्य देख्न सकिन्छ। एक चर्चित अमेरिकी बास्केटबल खेलाडी उत्तर कोरिया पुगेको समयमा पछिल्लो खबर आएको हो। उनको रिहाइ, एकजना चर्चित अमेरिकी बास्केटबल खेलाडी डेनिस रडम्यानको उत्तर कोरिया आगमनसँग सम्बन्धित भए, नभएको स्पष्ट छैन। ती खेलाडी रडम्यान उत्तर कोरियाका नेता किमजङ अनका मित्र हुन् र उनले सन् २०१३ र १४ मा पनि सो देशको भ्रमण गरेका थिए। उनले आफू उक्त देशमा एकजना स्वतन्त्र नागरिकका हैसियतमा आएको र आफूले उत्तर कोरियामा खेलकुदको प्रचारप्रसार गर्न सकिन्छ कि सकिंदैन भनेर जानकारी बटुल्नु रहेको टिप्पणी गरेका छन्। उत्तर कोरियामा अरु तीन जना अमेरिकी नागरिकहरु बन्दी अवस्थामा छन्। तिनमा ६२ वर्षिय कोरियाली अमेरिकी धर्मप्रचारक किम डोंग-चुल, कोरियाली अमेरिकी प्रोफेसर किम सांग-डुक र प्योंगयांग विज्ञान तथा प्रविधि विश्वविद्यालयका कर्मचारी किम हाक-सोंग रहेका छन्।


احتشد المشيعون منذ الصباح الباكر لتشييع جثمان سليماني والمهندس في بغداد. وبدأ المشيعون بالتجمع في بغداد منذ الساعات الأولى من صباح السبت، قبل بدء المسيرة، وهم يلوحون بالعلم العراقي وأعلام أخرى ويهتفون "الموت لأمريكا". كما حمل بعضهم صورا لسليماني والمرشد الأعلى في إيران. وكان سليماني مهندس عمليات إيران في الشرق الأوسط، وقد تعهدت إيران بالانتقام الشديد لموته. ويمثل هذا التشييع في بغداد بداية أيام الحداد على سليماني. وسيعاد جثمان سليماني إلى إيران حيث ستتم مراسم الجنازة والدفن في مسقط رأسه في كرمان وسط إيران. مواضيع قد تهمك نهاية ويشارك المحتشدون أيضا في تشييع جنازة قائد حزب الله العراقي ونائب رئيس هيئة الحشد الشعبي في العراق أبومهدي المهندس الذي اغتيل في الغارة نفسها. وأفادت تقارير أن جثامين القتلى الإيرانيين ستنقل مساء السبت إلى إيران، التي أعلنت الحداد لمدة ثلاثة أيام. وعلى العكس من ذلك، احتفل بعض العراقيين في شوارع بغداد بأخبار مقتل سليماني. المتهم باستخدام العنف ضد الاحتجاجات السلمية المؤيدة للديمقراطية في العراق في الأشهر الأخيرة الماضية. وقالت الولايات المتحدة إنها نشرت ثلاثة آلاف جندي إضافي في الشرق الأوسط تحسبا لأي رد فعل من إيران. حمل المشيعون العلم العراقي وأعلاما أخرى، كما حملوا صورًا لسليماني والمهندس. وقال الرئيس الأمريكي دونالد ترامب في مؤتمر صحفي في منتجع مار لاغو في فلوريدا "نفذ الجيش الأمريكي ضربة دقيقة لا تشوبها شائبة أدت إلى مقتل الإرهابي رقم واحد في العالم، قاسم سليماني". وأضاف ترامب إن سليماني "كان يخطط لشن هجمات وشيكة على الدبلوماسيين والعسكريين الأمريكيين، لكننا كشفناه متلبسا وقمنا بإنهائه". لكن مسؤولي إدارة ترامب لم يقدموا أية تفاصيل حول الهجمات التي قالت إن سليماني كان يخطط لها والتي دفعتهم إلى التحرك بسرعة لقتله. "رد حاسم" وكان المتحدث باسم الخارجية الإيرانية، عباس موسوي، أعلن الجمعة أن بلاده تلقت رسالة من الإدارة الأمريكية عبر السفارة السويسرية في طهران. وقال وزير الخارجية محمد جواد ظريف، إن السويسريين، بصفتهم راعین للمصالح الأمريكية، "أرسلوا رسالة سخيفة للغاية" إلى إيران و"تلقوا ردا حاسما" منا بعد ظهر يوم أمس الجمعة. وقال مندوب إيران الدائم في الأمم المتحدة، مجيد تخت راونجي، إن اغتيال سليماني عمل عسكري وإن "الرد على العمل العسكري سيكون عسكريا بالتأكيد". ونقلت وكالة "مهر" الإيرانية للأنباء عن نائب قائد الحرس الثوري، علي فدوي، قوله إن "الرسالة الرسمية الأمريكية طلبت ألا يتجاوز حجم الرد الإيراني سقف الانتقام لسليماني فقط". وأضاف أنه "لا يمكن لواشنطن أن تحدد شكل وطبيعة وسقف الرد الإيراني بعد اغتيالها سليماني ..الخبراء يعرفون أن جريمة أمريكا تفتقر لأي قيمة أمنية فتحركات سليماني لم تكن سراً". ولم يصدر أي تأكيد من قبل واشنطن على فحوى تلك الرسالة. "لم يكن الأوروبيون مفيدين بالقدر الذي كنت أتمناه" وأصدرت وزارة الخارجية الأمريكية تحذيرا في أعقاب اغتيال سليماني ونصحت المواطنين الأمريكيين بمغادرة العراق على الفور. تحولت سيارة سليماني إلى حطام محترق خارج مطار بغداد الدولي جراء الضربة الجوية من جانبه صرح وزير الخارجية الأميركي، مايك بومبيو الجمعة، أن الأوروبيين "لم يكونوا مفيدين" بالقدر الذي كانت تأمله واشنطن بشأن اغتيال سليماني في العراق. وقال بومبيو "أمضيت اليومين الماضيين أتحدث مع شركائنا في المنطقة لأطلعهم على ما كنا نفعله ولماذا كنا نفعل ذلك، سعيا للحصول على مساعدتهم. جميعهم كانوا رائعين". وأضاف "ثم تحدثنا مع شركائنا الآخرين في أماكن أخرى ولم يكن تفاعلهم جيدا. بصراحة لم يكن الأوروبيون مفيدين بالقدر الذي كنت أتمناه". وقال بومبيو "على البريطانيين والفرنسيين والألمان أن يدركوا أن ما فعلناه أنقذ أرواحهم في أوروبا كذلك" وكان منسق الشؤون الخارجية بالاتحاد الأوروبي، جوزيب بوريل، قد دعا في أعقاب التفجير، جميع الأطراف "إلى ممارسة أقصى درجات ضبط النفس وإظهار المسؤولية في هذه اللحظة الحاسمة". كما حث الرئيس الفرنسي إيمانويل ماكرون كافة الأطراف على التحلي "بضبط النفس"، في حين قال وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب إن وقف التصعيد سيكون مفتاح الحل. غارات جوية جديدة في العراق وأفاد التلفزيون الحكومي العراقي مساء الجمعة، بوقوع غارة جوية أخرى في البلاد بعد 24 ساعة من اغتيال سليماني. وقال مصدر بالجيش العراقي لوكالة رويترز للأنباء إن ستة أشخاص قتلوا في الضربة الجديدة التي استهدفت قافلة من الميليشيات العراقية في الساعات الأولى من صباح السبت بالتوقيت المحلي. ونفى متحدث باسم الجيش الأمريكي علاقة قوات التحالف، الذي تقوده الولايات المتحدة ضد تنظيم الدولة الإسلامية، بهذه الغارة. وقال الكولونيل مايلز كاجينز في تغريدة على موقع تويتر "الحقيقة: لم يقم التحالف بقيادة الولايات المتحدة بشن غارات جوية بالقرب من معسكر التاجي (شمال بغداد) في الأيام الأخيرة". كان سليماني مشرفا على العمليات العسكرية الإيرانية في الشرق الأوسط. وقتل سليماني الجمعة في غارة جوية على مطار بغداد أمر بها الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب. وكان سليماني الرجل الثاني في إيران بعد خامنئي. وقائد فيلق القدس التابع للحرس الثوري الإيراني الذي يتبع المرشد الأعلى شخصيا. وكان الجنرال، 62 عاما، مشرفا على العمليات العسكرية الإيرانية في الشرق الأوسط.، وخلال 21 عاما من قيادته، تمكن فيلق القدس من تعزيز قوة حزب الله وتوسع وجوده العسكري. وشارك في الحرب التي قادها النظام السوري على المعارضة المسلحة. ويمثل اغتيال سليماني تصعيدًا كبيرًا في التوترات بين واشنطن وطهران. وتزايد التوتر بين الولايات المتحدة وإيران في المنطقة إثر فرض واشنطن عقوبات اقتصادية على طهران عقب انسحاب الولايات المتحدة من الاتفاق النووي بين إيران والدول الكبرى.

कासिम सुलेमानीको शव राखिएको कफिन नराखिएको कार वरिपरि शोकमग्न मानिसहरू सुलेमानी इरानको मध्यपूर्व मामिलाका मुख्य शिल्पी थिए र इरानले उनको हत्याको 'कडा बदला' लिने प्रतिज्ञा गरेको छ। शनिवार बगदादमा जम्मा भएको समूहले सुलेमानीको शोक मनाउने पहिलो दिनको शुरूवात गरेको हो। सुलेमानीको निधनमा तीन दिनसम्म शोक मनाउने घोषणा गरिएको छ। अन्तिम संस्कार उनको शवलाई इरान लगिनेछ र उनको गृहनगर केरमानमा मङ्गलवार अन्तिम संस्कार गरिने बताइएको छ। शोकमग्न मानिसहरू उक्त भिड बगदादमा मारिएका अबु महदी अल-मुहन्दीसको निधनको पनि शोक मनाउन जम्मा भएको थियो। मुहन्दीसले इरानी समर्थन रहेको कतैब हेजबुल्लाह समूहको नेतृत्व गर्थे र इरानसँग मिलेका मिलिशिया समूहहरूको छाता समूहको पनि नेतृत्व गर्थे। शोकमग्न मानिसहरू बगदादमा शवयात्रा शुरू हुनुअगावै बिहानैदेखि जम्मा हुन थालेका थिए। उनीहरूले इराकी र मिलिशियाका झण्डा फहराउँदै "अमेरिका मुर्दाबाद" को नारा लगाएका थिए। सुलेमानी अहिले किन मारिए र अब के हुन्छ ट्रम्प भन्छन्, 'युद्ध टार्नका लागि' कासिम सुलेमानीमाथि आक्रमण शवयात्रामा सहभागीहरूले सुलेमानीको र कैयौँले इरानका सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनीको तस्बिर बोकेका थिए। केही इराकीहरूले बगदादमा सुलेमानीको हत्यापछि खुसियाली मनाउँदै प्रदर्शन गरेका विवरण पनि आएका थिए। कासिम मारिएको विरोधमा तेहरानमा जुलुस हालैका महिनामा इराकमा गरिएका शान्तिपूर्ण प्रदर्शनमाथि दमन गर्ने योजना बुनेको सुलेमानीमाथि आरोप थियो। कासिम सुलेमानी को थिए? कासिम सुलेमानी ६२ वर्षीय सुलेमानी सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह खामेनी पछिका दोश्रो शक्तिशाली नेताका रूपमा लिइन्थे। इरानको रिभोलुशनरी गार्ड कर्प्सको उच्चतम एकाइ द क्विड फोर्सले आयोतोल्लाह खामेनीलाई रिपोर्ट गर्थ्यो र सुलेमानीलाई राष्ट्रिय नायकका रूपमा लिइन्थ्यो। अमेरिकी आक्रमणमा सेनाको जनरल मारिएपछि इरानद्वारा बदलाको चेतावनी इराकस्थित अमेरिकी दूतावासमा आक्रमण भएपछि ट्रम्पले दिए इरानलाई धम्की क्विडमा उनको २१ वर्षे नेतृत्वकालमा इरानले हेजबुल्लाहलाई बलियो बनाएको छ र लेबननमा इरानी समर्थक लडाकू समूहलाई विस्तृत बनाएको मानिन्छ। इराक र सिरियामा उसको सैन्य उपस्थिति बढाएको र सिरियाको लामो गृहयुद्धमा लडाकू समूहविरुद्ध कारबाहीको योजना कार्यान्वयनमा ल्याएको जस पनि दिइन्छ।


يؤكد وجود مياه سائلة على كوكب المريخ أنه لا يزال نشطا جيولوجيا. وتظهر صور من مركبة استكشاف المريخ (Mars Reconnaissance Orbiter) أخاديد طويلة داخل فوهات ومنحدرات يحتمل بشدة أنها تشكلت بسبب مياه مالحة تدفقت على سطح الكوكب حتى يومنا هذا. وعرض علماء ناسا دراستهم الأخيرة خلال مؤتمر صحفي في واشنطن. وقال مدير قسم علوم الكواكب في ناسا، جيم غرين، إن الاكتشافات الأخيرة غيرت نظرة العلماء للكوكب الأحمر. وأضاف - خلال المؤتمر الصحفي: "المريخ ليس هو الكوكب الجاف القاحل الذي كان يعتقد في الماضي. اليوم نعلن أنه في ظروف معينة، يمكن العثور على مياه سائلة على المريخ." مواضيع قد تهمك نهاية ويؤكد وجود مياه سائلة على المريخ أن الكوكب لا يزال نشطا جيولوجيا، ويزيد نسبيا احتمال وجود كائنات حية بسيطة على سطح المريخ. الكشف الجديد يزيد نسبيا احتمال وجود كائنات حية بسيطة على سطح المريخ. عرض علماء ناسا دراستهم الأخيرة خلال مؤتمر صحفي في واشنطن.

अनुसन्धानकर्ताहरूले चन्द्रमाको सतहमा कुनाकुनामा प्राचीन बरफको सानासाना थुप्रै टुक्राहरू भएको पत्ता लागेको बताएका हुन्। उनीहरूका अनुसार ती प्राचीन बरफमा अर्बौं वर्षदेखि प्रत्यक्ष घामका किरण परेको छैन। नयाँ अनुसन्धानले चन्द्रमाको सतहको करिब ४० हजार वर्ग किलोमिटर क्षेत्रमा पानी यसैगरी रहेको हुनसक्ने अनुमान गरेको छ। यो खोजले भविष्यमा अन्तरिक्षयात्रीका लागि ताजा पानीको स्रोत बरफ हुनसक्ने सम्भावना देखाएको छ। पानी रहेको स्पष्ट रूपमा पत्ता लागेपछि यसले नासाको चन्द्रमामा आधार बनाउने आकाङ्क्षालाई थप बल दिएको छ। यसको उद्देश्य चन्द्रमाकै प्राकृतिक स्रोतको प्रयोग गरेर त्यहाँको आधारलाई टिकाउ बनाउने हो। वैज्ञानिकहरूले पत्ता लगाएका यी विषय नेचर एस्ट्रोनोमी नामक जर्नलमा प्रकाशित भएका छन्। एउटा भर्चुअल टेलिकन्फरेन्समा बोल्दै जर्नलमा प्रकाशित सामग्रीकी सहलेखिका क्यासी हनिबलले भनिन्: "चन्द्रमाको एक क्युबिक मिटर माटोमा पानीको मात्रा लगभग ३५० मिलिलिटर हुन्छ।" हनिबल अहिले नासाको गोडार्ड स्पेस फ्लाइट सेन्टरकी पोष्टडक्टोरल फेलो हुन्। उनका नासाका सहकर्मी ज्याकब ब्लिचरले जम्मा भएर बसेको पानीको प्रकृति बुझ्न बाँकी नै रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार त्यसले भविष्यमा चन्द्रमामा जानेहरूका लागि त्यो कति उपयोगी हुन्छ भन्ने पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। चन्द्रमाको सतहमा पानीको सङ्केत यसअघि नै पाइएको भए पनि यी नयाँ खोजहरूले त्यहाँ सोचेभन्दा प्रचुरमात्रामा पानी रहेको थाहा भएको छ। आधार निर्माण गर्न थप विकल्प नासाले चन्द्रमाको सतहको विस्तृत नक्साङ्कन गरेको छ तर चन्द्रमाको सतहमा कहाँनेर आधार बनाउन ठीक हुन्छ भनेर पानीको उपलब्धताले निर्देश गर्नेछ ओपन युनिभर्सिटीकी ग्रहहरूसम्बन्धी वैज्ञानिक हाना सर्जियन्टले बीबीसी न्यूजसँग भनिन्, "चन्द्रमामा पानीको सम्भावित स्रोतका लागि हामीलाई यसले थप विकल्पहरू दिएको छ।" "चन्द्रमामा आधार कहाँ बनाउने भन्ने विषय धेरै हदसम्म पानी कहाँ छ भन्ने कुराले तय गर्छ।" अमेरिकाको अन्तरिक्ष निकायले सन् २०२४ मा ग्रह अन्वेषणमा "अर्को एउटा ठूलो फड्को" को तयारीका लागि पहिलो पटक चन्द्रमाको सतहमा महिलालाई र अर्का एक पुरुषलाई पठाउने बताएको छ। डाक्टर सर्जियन्टले यसको अर्थ "अन्तरिक्षको अन्वेषण गर्ने थप टिकाउ तरिका" विकास गर्नुभएको बताइन्। "त्यसको एउटा हिस्सा भनेको चन्द्रमामा स्थानीय स्रोतहरूको प्रयोग गर्नु हो - खासगरी पानीको प्रयोग," उनले बीबीसी न्यूजलाई भनिन्। यो पत्ता लाग्नुको अर्थ के हो? डाक्टर सर्जियन्टका अनुसार यसले "हामी आधार कहाँ बनाउन चाहन्छौं भन्ने ठाउँहरूको सूचीलाई फराकिलो पारेको छ।" आउँदा वर्षहरूमा चन्द्रमामा अन्तरिक्षयात्री पठाउने थुप्रै मिसनहरू हुँदैछन्। तर दीर्घकालमा चन्द्रमामा स्थायी बसोबास गर्ने योजनाहरू पनि रहेका छन्। "यसको प्रभाव केही हुनसक्छ। यसले हामीलाई अनुसन्धानका लागि केही समय दिएको छ," ओपन युनिभर्सिटीकी अनुसन्धानकर्ताले भनिन्। "हामी जसरी पनि चन्द्रमामा जाँदै थियौं। तर यसले हामीलाई थप विकल्प दिएको छ र जानका लागि यसलाई थप उत्साहजनक ठाउँ बनाएको छ।" विज्ञहरूले पानी कसरी निकाल्ने भन्ने उपाय निस्किए पानी-बरफले भविष्यमा चन्द्रमाबाट अर्थतन्त्रका लागि एउटा आधार तय हुने बताएका छन्। रकेटका लागि चाहिने इन्धन चन्द्रमामै बनाएर पृथ्वीमा पठाउन धेरै सस्तो हुनेछ। त्यसैले चन्द्रमाका अन्वेषकहरू जब भविष्यमा पृथ्वी फर्किन चाहन्छन् वा अन्य गन्तव्यको यात्रा गर्न चाहन्छन्, उनीहरूले पानीलाई अन्तरिक्ष यानमा प्रयोग हुने हाइड्रोजन र अक्सिजनमा परिवर्तन गर्न सक्छन्। चन्द्रमामै इन्धन हाल्दा त्यसले अन्तरिक्ष यात्राको खर्च घटाउँछ र चन्द्रमाको आधारलाई सस्तो र उपयोगी बनाउँछ। चन्द्रमा खुम्चिँदैछ


مُنعت المراسم الكنسية للموتى في إيطاليا ويقول أندريا كيراتو، الذي يعمل في مكتب يشرف على تنظيم الجنائز في مدينة ميلانو "يقتل هذا الوباء مرتين. ففي المرة الأولى، يعزلك عن أحبائك قبل أن تموت، ومن ثم لا يسمح لك أن تجري الشعائر الضرورية بعد الموت". وقال "إن الأسر تشعر بأسى عميق ولا تستطيع تقبل هذا الوضع". "لا خيار لهم سوى الوثوق بنا" يموت الكثيرون من المصابين بفيروس كوفيد-19 في إيطاليا، وهم معزولون في المستشفيات دون أن يسمح لأقاربهم وأصدقائهم برؤيتهم. فقد منعت الزيارات لأن مخاطر العدوى كبيرة جدا. وبينما تقول السلطات إن العدوى بالفيروس لا تنتقل من المتوفين إلى الأحياء، يمكن للفيروس أن يظل فعالا على ملابس الموتى لعدة ساعات. ويعني هذا أنه يجب عزل جثث الموتى فور وفاتهم. مواضيع قد تهمك نهاية ويقول ماسيمو مانكاستروبا، متعهد دفن الموتى في مدينة كريمونا: "تطلب العديد من الأسر أن تلقي نظرة أخيرة على موتاها، لكن ذلك أمر ممنوع". ولا يمكن دفن جثث الموتى وهي ترتدي أفضل وأحبّ ما لديها من ملابس، بل تدفن وهي ترتدي أردية المستشفيات الكئيبة العادية. لكن ماسيمو يعمل ما بوسعه. ويقول "نضع الملابس التي تأتي بها الأسر فوق الجثث، لتبدو وكأنها ترتديها. قميص على النصف العلوي من الجسم وتنورة على الجزء السفلي". في هذا الوضع الاستثنائي، يجد متعهدو عمليات الدفن أنفسهم فجأة مجبرون على أداء أدوار الأصدقاء وحتى الكهنة. فأولئك المقربون من الموتى يكونون في أغلب الأحوال خاضعون للعزل. ويقول أندريا "نتولى كل مسؤولياتهم، فنبعث صورا للنعش الذي سيستخدم إلى أهالي الموتى، ثم نستلم الجثث من المستشفيات ونقوم بدفنها أو حرقها. ليس لأهالي الموتى أي خيار غير الوثوق بنا والاعتماد علينا". عدد الوفيات كبير جدا في إيطاليا الأمر الأصعب بالنسبة لأندريا يتلخص في عدم إمكانيته التخفيف من أسى أسر الموتى. فبدل أن يخبر هذه الأسر بما يمكن فعله، يضطر الآن إلى إخبارهم بما لا يمكن لهم القيام به. ويقول "لا يمكننا إلباسهم، ولا يمكننا تصفيف شعورهم، ولا يمكننا تزيين وجوههم. لا يمكننا جعلهم يبدون وكأنهم في أفضل حال، وهذا أمر محزن حقا". يعمل أندريا في قطاع دفن الموتى منذ 30 سنة، كما عمل والده من قبله، ويقول إن ثمة أمورا صغيرة مهمة جدا بالنسبة لأسر الموتى. ويقول "لمس الوجه للمرة الأخيرة، ومسك أيادي الموتى ومشاهدتهم وهم في وضع يتسم بالكرامة. العجز عن فعل ذلك هو أمر مؤذ إلى أبعد الحدود". ومع انتشار فيروس كورونا، لا يمكن للمشرفين على عمليات الدفن مقابلة أهالي الموتى إلا من وراء أبواب موصدة. ولكن أسر الموتى ما زالت تحاول إيصال الرسائل المكتوبة والصور والقصائد وغيرها من الذكريات لموتاها بأمل أن تدفن معهم. إلا أن هذه المواد لن توضع في توابيت الموتى. فدفن المواد الشخصية أصبح الآن ممنوعا، في سعي من الحكومة لمنع انتشار الوباء. فإذا توفي مريض في بيته، يسمح لمتعهدي الدفن بدخول البيت شريطة ارتداء بدلات حماية كاملة، ومنها النظارات والأقنعة والقفازات وغيرها. وهذا منظر مقزز ومفزع بالنسبة لإنسان فقد للتو عزيزا عليه. لكن العديد من متعهدي دفن الموتى يخضعون الآن للعزل، وأجبر كثيرون منهم على إغلاق مصالحهم. وهناك قلق حقيقي من أن الذين يتوجب عليهم التعامل مع الموتى يفتقرون إلى الكميات الكافية من الأقنعة والقفازات. ويقول أندريا "لدينا ما يكفي من معدات الحماية لتدبير أمورنا لأسبوع آخر". لكنه يضيف "عندما تنفد هذه المواد، لن يمكننا الاستمرار في العمل، نحن من أكبر مؤسسات الدفن في البلاد. لا أستطيع تصور كيف تتعامل المؤسسات الأخرى مع الموقف". وينص قانون استثنائي سنته الحكومة الايطالية مؤخرا على حظر مراسم الجنائز في كل الكنائس لمنع انتشار الوباء، وهو أمر غير مسبوق في بلد يؤمن بقوة بالمبادئ والمعتقدات الكاثوليكية. ففي مرة واحدة في اليوم على الأقل، يدفن أندريا جثة واحدة لا يحضر أي شخص لتوديع المتوفى لأن الجميع يخضعون لإجراءات العزل. ويقول ماسيمو "يسمح لشخص أو شخصين حضور مراسم الدفن وليس أكثر من ذلك. ولا يتمكن حتى هؤلاء من إلقاء أي رسالة، ولذا فالأمر يمضي بصمت تام". يحاول ماسيمو، وبكل ما أوتي من قوة، أن يتجنب ذلك. ولذا فهو ينقل جثث الموتى بسيارته إلى أقرب كنيسة ويطلب من الكاهن الموجود هناك أن يبارك المتوفى. تتم العملية في ثوان، بانتظار الجثث الأخرى التي تنتظر. بلد غارق بالنعوش "نضع الملابس التي يأتي بها الينا أهالي المتوفين على جثثهم" ويعاني قطاع دفن الموتى في إيطاليا من ضغط شديد بينما يواصل عدد الموتى في الارتفاع. فقد توفي جراء الإصابة بالفيروس نحو 7000 شخص وهو عدد يفوق أي بلد آخر في العالم. ويقول أندريا "هناك طابور خارج مؤسستنا في كريمونا. يشبه المشهد الطوابير التي تشاهدها خارج مراكز التسوق. كما امتلأت ثلاجات الموتى في مستشفيات شمالي إيطاليا. ويقول ماسيمو "تشبه كنيسة مستشفى كريمونا الآن مستودعا للسلع، ويزداد تكدس النعوش في الكنائس. ففي بيرغامو، التي ابتلت بأكبر عدد من الاصابات في إيطاليا، اضطر الجيش للتدخل بعد أن امتلأت المقابر". وشاهد سكان البلدة بصمت الأسبوع الماضي شاحنات الجيش وهي تنقل أكثر من 70 نعشا. وحمل كل نعش قريبا أو صديقا ليتم حرق جثثهم في بلدات مجاورة. ووُصف الأطباء والممرضين في البلاد بأسرها بالأبطال الذين أنقذوا إيطاليا في أسوأ محنة مرت بها. لكن متعهدي الدفن لم يحظوا بالعرفان لما يقومون به. يقول ماسيمو "ينظر إلينا الناس بأننا مجرد ناقلي أرواح". ويقول إن العديد من الإيطاليين ينظرون إلى عمله وكأنه يشبه (تشارون) ربان السفينة الأسطوري الذي ينقل أرواح الموتى عبر النهر الذي يفصل بين عالم الأحياء وعالم الأموات. وهو عمل لا يستحق الثناء أو الإطراء بنظر كثيرين. لكنه يضيف "أريد أن أؤكد لكم أن كل ما نريد فعله هو ضمان كرامة الموتى". ولا توجد حاليا بوادر تبشر بتحسن في الأحوال، ورغم أن الجميع يصلون من أجل ذلك، لا يعلم أحد بالوقت الذي ستعود الأمور الى طبيعتها من جديد.

शवमाथि कपडा राखिदिँदै 'अन्डरटेकर' मिलानस्थित अन्तिम संस्कार आयोजना गर्ने स्थलमा काम गर्ने एन्ड्रिया सेराटो भन्छन्, "यो महामारीले तपाईँलाई दुई पटक मार्छ।" "पहिलो पटक यसले तपाईँ आफू मर्नुभन्दा अघि प्रियजनबाट एक्लो बनाउँछ। अन्तिमसम्म यसले कसैलाई पनि तपाईँनजिक आउन दिँदैन। परिवारहरू ठूलो पीडाबाट गुज्रिरहन्छन् र उनीहरूलाई यो स्वीकार गर्न पनि गाह्रो हुन्छ।" इटलीमा कोभिड-१९ का अधिकांश पीडितहरू अस्पतालको एक्लै राखेर उपचार गरिने आइसोलेसन कक्षमा परिवारका कुनै सदस्य वा साथीभाइको अनुपस्थितिमा अन्तिम सास लिने गरेका छन्। अस्पतालहरूमा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण सर्ने जोखिमले भ्रमणहरूमा प्रतिबन्ध लगाइएको छ। स्वास्थ्य अधिकारीहरुले शवबाट भाइरसको सङ्क्रमण नहुने बताएका छन्। तर उनीहरूले केही घण्टासम्म भाइरस मृतक व्यक्तिका कपडामा जीवितै रहन सक्ने उल्लेख गरेका छन्। त्यसैले शवलाई तत्कालै 'सील' गर्ने गरिएको छ। क्रेमोनास्थित शवको अन्तिम संस्कारको तयारी गर्ने मासिमो म्यानक्यास्ट्रोपा भन्छन्, "धेरै जना परिवारले हामीसँग के अन्तिम पटक शव हेर्न पाउँछौँ भनेर सोध्नुहुन्छ। तर त्यसो गर्न निषेध गरिएको छ।" मृतकलाई अरू बेलाजस्तो उनीहरूले सबैभन्दा राम्रा वा बढी मन पर्ने कपडा लगाइँदैन। बरू अस्पातलको गाउनमै गुपचुप गाड्ने गरिन्छ। तर मासिमो आफूले सकेसम्म गरिरहेको बताउँछन्। 'मृतकलाई सजाउन नपाउनु निकै दुःखको कुरा हो' "हामीले परिवारले दिएका कपडाहरू मृतकले लाएको जस्तै देखिनेगरी शवमाथि राखिदिन्छौँ। माथि सर्ट र तल स्कर्ट," उनी भन्छन्। अन्तिम संस्कारका लागि शवहरू तयार पार्ने जिम्मेवारीमा रहेका 'अन्डरटेकर'हरूले महामारीको पछिल्लो अवस्थामा आफूलाई एकाएक वैकल्पिक परिवार, वैकल्पिक साथी र वैकल्पिक पादरीसम्मको भूमिकामा पाइरहेका छन्। कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाएका मानिसका नजिकका आफन्तहरू क्वारन्टीनमा बसिरहेका छन्। एन्ड्रिया भन्छन्, "हामी उनीहरूको सबै जिम्मेवारी सम्हाल्छौँ। हामी अन्तिम संस्कारमा प्रयोग गरिने कफिनको तस्वीर प्रियजनलाई पठाइदिन्छौँ। "त्यसपछि अस्पतालबाट शव सङ्कलन गर्छौँ र त्यसलाई गाडिदिन्छौँ वा जलाइदिन्छौँ। उनीहरूका सामु हामीलाई विश्वास गर्नुबाहेक अन्य विकल्प छैन।" उनका अनुसार मृतकका शवलाई अहिले उनले राम्रो पोशाक लगाइदिन पाउँदैनन्। कपाल कोरिदिन वा सौन्दर्य सामग्री लगाइदिएर राम्रो र शान्त अवस्थामा बिदाइ गर्न नपाउँदा उनलाई निकै दुःख लाग्छ। इटलीमा हाल व्यक्तिगत सामग्रीहरूको खरिदलाई गैरकानुनी बनाइएको छ। कोभिड-१९ को सङ्क्रमण फैलन नदिन नाटकीय कदमहरू चालिएका छन्। इटलीको शव गृहहरू भरिएका छन् कसैको घरमा मृत्यु भएको अवस्थामा 'अन्डरटेकरहरूलाई' घरभित्र जान अनुमति भए पनि उनीहरूले पूर्ण रूपमा सुरक्षित पोशाक लगाएर आउनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ। त्यसमा चश्मा, मास्क, पञ्जा र कोट हुने भनिएको छ। त्यो भर्खरै आफन्त गुमाएका व्यक्तिका लागि पनि एकदमै तनाव दिने खालको दृश्य हुने गर्छ। तर अन्तिम संस्कारको तयारीमा खटिने धेरै अन्डरटेकर्सहरू नै अहिले क्वारन्टीनमा छन्। कैयौँले व्यवसाय बन्द गर्नुपरेको छ। उनीहरूमध्ये धेरैसँग मास्क वा पञ्जाजस्ता सुरक्षाका लागि आवश्यक व्यक्तिगत पोशाक पर्याप्त छैनन्। इटलीको राष्ट्रिय सङ्कटकालीन कानुनले देशभरि अन्तिम संस्कारहरू आयोजना गर्न प्रतिबन्ध लगाएको छ। बलियो रोमन क्याथलिक मान्यता भएको देशमा यो एउटा अभूतपूर्व निर्णय हो। कम्तीमा दिनको एक पटक एन्ड्रियाले एउटा शवलाई गाड्छन् र अन्तिम बिदाइका लागि कोही पनि आउँदैनन् किनभने सबैजना क्वारन्टीनमा बसिरहेका छन्। मासिमो भन्छन्, "शव गाड्ने बेलामा एक वा दुई जनालाई त्यहाँ बस्न दिइन्छ र त्यतिलाई मात्रै। कोही पनि केही बोल्न मन गर्दैनन् र त्यहाँ पूर्ण रूपमा मौनता हुन्छ।" सकेसम्म उनले कफिनलाई कारमा राखेर गिर्जाघरमा लैजान्छन् र पादरीलाई तत्कालै आशीर्वाद दिन पनि भन्छन्। त्यो केही सेकेण्डमा नै सकिन्छ। त्यसपछि अर्को व्यक्तिको पालो आउँछ। कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाउनेको सङ्ख्या बढिरहँदा इटलीको अन्तिम संस्कार व्यवस्थापनमा चुनौती थपिएको छ। मार्च २४ सम्ममा त्यहाँ कोरोनाभाइरसका कारण झण्डै सात हजार जनाले ज्यान गुमाइसकेका छन्। त्यो सङ्ख्या संसारकै सबैभन्दा उच्च हो। एन्ड्रिया भन्छन्, "हाम्रो क्रेमोनास्थित अन्तिम संस्कार गर्ने घरअघि मानिसहरू लामबद्ध छन्। अवस्था हेर्दा सुपरमार्केटजस्तै छ।" शव व्यवस्थापनका लागि सेनाको मद्दत मागिएको थियो उत्तरी इटलीका शवगृहहरू पनि भरिएका छन्। गिर्जाघरबाहिर शव बाकसहरू थुपारिएका छन्। इटलीमा सबैभन्दा बढी मानिसले कोरोनाभाइरसका कारण ज्यान गुमाएको क्षेत्रमा अन्तिम संस्कार गर्ने स्थल भरिएपछि सेनाले हस्तक्षेप गर्नुपरेको थियो। अघिल्लो हप्ता सेनाको ट्रकले बिस्तारै गुड्दै चोकबाट ७० वटा शव लिएर गएको स्थानीय बासिन्दाले मौनतापूर्वक हेरेका थिए।


تلازم بعض الأعراض المرضى فترة طويلة ويعتمد الوقت الذي يتطلبه الشفاء على مدى الإصابة أولا، فبعض المرضى يشفون سريعا، لكن المرض قد يخلف مشاكل دائمة عند البعض. تؤثر عوامل السن والجنس وأية مشاكل صحية أخرى يعاني منها المريض في زيادة مخاطر الإصابة بفيروس كوفيد-19. وكلما كان العلاج الذي يتلقاه المريض أكثر توغلا في الجسم وكلما زادت فترة حصول المريض عليه كان الزمن اللازم للشفاء أطول. ماذا لو كانت الأعراض بسيطة؟ معطم الذين يصابون بالمرض يشعرون بالأعراض الأساسية كالسعال والحمى، لكنهم قد يحسون بآلام جسدية وإرهاق والتهاب الحلق والصداع. مواضيع قد تهمك نهاية يكون السعال في البداية جافا، وقد يصاحبه مخاط لدى بعض المرضى في مرحلة لاحقة ، ويحتوى ذلك المخاط على خلايا ميتة من الرئتين قتلها الفيروس. تُعالج هذه الأعراض بالمكوث في السرير وشرب الكثير من السوائل وتعاطي مسكنات الألم مثل باراسيتامول. يشفى المرضى الذين تكون أعراضهم طفيفة في مدة قصيرة. وتزول الحمى خلال أقل من أسبوع ، مع أن السعال قد يمكث فترة إضافية. ويتضح من تحليل لمنظمة الصحة العالمية مبني على بيانات من الصين أن معدل الزمن اللازم للشفاء هو أسبوعان. ماذا لو كانت الأعراض أكثر خطورة؟ قد تكون أعراض المرض أكثر خطورة عند البعض، ويحدث هذا بعد مرور سبعة إلى عشرة أيام على الإصابة. وقد تحدث هذه النقلة بشكل مفاجئ، حيث يصبح التنفس صعبا وتُصاب الرئتان بالتهاب. ويعود ذلك إلى أن النظام المناعي للجسم يحاول المقاومة فيتمادى في حربه على الفيروس ويحدث أضرارا جانبية في الجسم. يشفى بعض المرضى ذوي الأعراض الخفيفة خلال أسبوع يحتاج بعض المرضى للمكوث في المستشفى والحصول على أكسجين. تقول الطبيبة ساره جارفيس: "قد يحتاج ضيق التنفس وقتا طويلا للتحسن... وليتغلب الجسم على الإصابة والالتهاب الذي تسبب به الفيروس". وتضيف أن الشفاء التام قد يستغرق ما بين أسبوعين إلى ثمانية أسابيع، مع بقاء الإنهاك. ماذا لو احتجت إلى قسم العناية الفائقة؟ تقدر منظمة الصحة العالمية أن واحدا من كل عشرين مريضا سيحتاج لقسم العناية الفائقة، وهذا قد يتضمن عمليات التخدير ووضع المريض على جهاز التنفس الصناعي. ويحتاج المرء وقتا للتعافي من عوارض البقاء تحت العناية الفائقة، مهما كانت طبيعة مرضه، حيث ينقل المرضى بعدها إلى جناح عادي في المستشفى لفترة من الوقت قبل الذهاب إلى البيت. وتقول د. أليسون بيتارد، عميدة قسم طب العناية الفائقة إن الإقامة في قسم العناية الفائقة تترك آثارا تتطلب وقتا يتراوح بين 12 -18 شهرا للشفاء منها. ويؤدي قضاء فترة طويلة على سرير المستشفى إلى ضمور العضلات، وسيحس المرضى بالوهن والضعف. وتحتاج العضلات إلى فترة من الوقت لاستعادة عافيتها. ويحتاج بعض المرضى إلى علاج طبيعي من أجل استعادة القدرة على المشي. وقد يعاني المريض من الهذيان جراء ما يتعرض له الجسم في قسم العناية الفائقة، وقد يصاب المريض بمتاعب نفسية أخرى. ويقول بول توز ، وهو أخصائي نفسي في العناية الفائقة: "يبدو أن هناك جانبا آخر متعلقا بهذا المرض، فالإجهاد الذي يتسبب به الفيروس هو عامل مؤثر كبير بالتأكيد". وأفادت تقارير من الصين وإيطاليا بمعاناة المرضى من الضعف العام طوال اليوم ومن ضيق في التنفس بعد أي جهد يبذلونه، وسعال متواصل وتنفس غير منتطم، بالإضافة إلى الحاجة إلى النوم لساعات طويلة. ويستغرق المرضى فترة طويلة للشفاء، قد تمتد لشهور، ولكن من الصعب التعميم. إذ يقضي بعض المرضى فترة قصيرة نسبيا في العتاية الفائقة بينما يحتاج آخرون لأجهزة التنفس الاصطناعي على مدى أسابيع. هل يترك فيروس كورونا آثارا بعيدة المدى؟ الضعف الجسدي يبقى ملازما للمرء فترة زمنية بعد الشفاء لا نعرف تماما، حيث لا تتوفر بيانات تغطي فترة طويلة، لكن بإمكاننا النظر لأعراض أخرى. وقد يعاني المرضى الذين تتعرض أجهزتهم المناعية لإجهاد يتسبب بضرر في الرئتين مما يعرف بـ "متلازمة الضائقة التنفسية الحادة". ويقول د توز إن هناك بيانات تفيد بأن المرضى قد يعانون من صعوبات نفسية وفيزيائية حتى بعد مرور خمس سنوات. ويرى د جيمس غيل، وهو طبيب ومحاضر في كلية طب وارويك أن المرضى بحاجة لمساعدة سيكولوجية للشفاء. ويقول: "تواجه صعوبات في التنفس ويقول لك الطبيب: نحتاج لوضعك على جهاز التنفس الاصطناعي وتنويمك، فهل تريد وداع عائلتك؟ معاناة أعراض ما بعد الصدمة ليست مفاجئة في هذه الحالات . سوف تخلف أعراضا نفسية تدوم لفترة طويلة". وهناك احتمال أن تترك الأعراض البسيطة أيضا مشاكل بعيدة المدى، كالإجهاد. كم عدد الذين تماثلوا للشفاء؟ من الصعب الحصول على رقم دقيق. تُفيد بيانات جامعة جون هوبكنز حتى 15 إبريل/نيسان أن 500 ألف شخص من أصل مليونين من المرضى قد تماثلوا للشفاء. لكن الدول المختلفة تستخدم أساليب متباينة لتسجيل البيانات. ولا يسجل بعض البلدان أعداد الذين تعافوا من المرض، كما أن المرضى الذي يعانون أعراضا طفيفة قد لا يؤخذون في الحسبان. هل يمكن أن أصاب بالعدوى مرة أخرى؟ كان هناك الكثير من الجدل بهذا الخصوص، لكن لا يوجد الكثير من الأدلة حول مدى المناعة التي يكتسبها المريض. إذا تغلب المريض على الفيروس فإن جسمه يكتسب مناعة له على الأغلب. وقد تكون التقارير عن أشخاص أصيبوا بالمرض مرة ثانية ناجمة عن عدم الدقة في تقييم الفحوص التي أفادت بخلو جسمهم من الفيروس. قضية المناعة حيوية لفهم ما إذا كان المرضى عرضة للإصابة بالعدوى مرة أخرى ومدى فاعلية أي لقاح قادم.

टर्कीमा कोभिड-१९ का बिरामी अस्पतालबाट निको भएर फर्कँदै निको हुने समय तपाईँ कति धेरै बिरामी हुनुभएको छ भन्नेमा निर्भर गर्छ। केही मानिसहरू चाँडै नै निको भइहाल्छन् भने अन्यलाई यसले दीर्घकालीन असर छाड्न सक्छ। उमेर, लिङ्ग तथा अन्य स्वास्थ्य समस्याजस्ता विषय जोखिम तत्व हुन् जसले कोभिड-१९ बाट को कति गम्भीर बिरामी हुन्छ भन्ने निर्क्योल गर्छ। सामान्य लक्षणमात्र देखा परेको खण्डमा के हुन्छ? अधिकांश कोभिड-१९ का बिरामीलाई केवल मुख्य लक्षण देखापर्छन् - खोकी र ज्वरो। उनीहरूलाई जीउ दुख्ने, थकाइ लाग्ने, घाँटी तथा टाउको दुख्ने हुन सक्छ। सुरुमा सुक्खा खोकी र पछि खकार सहितको खोकी लाग्न सक्छ। यी लक्षणलाई आराम, प्रशस्त पानी पिउने तथा दुखाइ कम गर्न प्यारासिटामोलको प्रयोग गर्ने गरे पुग्छ। यस्ता सामान्य लक्षण भएका बिरामीहरू छिटो र पूर्ण निको हुनसक्छन्। ज्वरो एक हप्तामा ठीक हुनसक्छ भने खोकी केही थप समय जारी रहन्छ। चिनियाँ आँकडाका आधारमा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लु एच ओ)ले औसतमा दुई सातामा बिरामी निको हुने जनाएको छ। यदि गम्भीर लक्षण भएमा के हुन्छ? कतिपयको निम्ति यो रोग निकै गम्भीर बन्न सक्छ। सङ्क्रमण भएको सातदेखि १० दिनमा यस्तो हुन सक्छ। यो परिवर्तन निकै तीव्र गतिमा हुनसक्छ। सास फेर्न गार्‍हो हुन थाल्छ अनि फोक्सो सुन्निन्छ। यस्तो किन हुन्छ भने शरीरको प्रतिरोध प्रणालीले भाइरससँग लड्न खोज्दा अत्यधिक प्रतिक्रिया जनाउँछ जसले गर्दा शरीरमा अन्य जटिलता उत्पन्न हुन्छ। केही मानिसलाई अक्सिजनका लागि अस्पतालमा राख्नुपर्ने हुनसक्छ। एकजना चिकित्सक सेरा जार्भिस भन्छिन्, "सास फेर्न गार्‍हो हुने अवस्था निको हुन निकै समय लाग्छ किनकी शरीरमा निकै सुजन भएका हुन्छन्।" यसबाट निको हुन दुईदेखि आठ हप्ता लाग्न सक्छ। लामो समयसम्म जीउमा थकान रहिरहन्छ। सघन उपचारको खाँचो परेमा चाहिँ के हुन्छ? डब्लुएचओको अनुमानमा प्रत्येक २० मध्ये एकजनालाई सघन उपचारको खाँचो पर्न सक्छ। त्यसमा भेन्टिलेटरमा राख्नपर्ने बिरामी पनि पर्छन्। सघन उपचार केन्द्र (आइसीयू) मा राखेपछि निको हुन थप समय लाग्छ। घर पठाउनु अघि सामान्य वार्डमा सारिन्छ। सघन उपचारमा रहनु परेको बिरामीलाई पूर्णत: तन्दुरुस्त हुन १२ देखि १८ महिना लाग्ने इन्टेन्सिभ केअर मेडिसिन विभागकी डिन डा. एलिसन पिटार्डले बताइन्। लामो समय अस्पतालमा बस्दा तौल घट्छ। मानिस कमजोर हुन्छ अनि मांसपेशीहरू तन्दुरुस्त हुन समय लाग्छ। कतिलाई हिँडडुल गर्न फिजियोथेरापी आवश्यक पर्न सक्छ। चीन र इटलीबाट प्राप्त विवरणहरूमा बिरामीहरूलाई कमजोरी अनुभव भएको, थोरै हलचल गर्दापनि स्वाँस्वाँ आउने भएको अनि खोकी लागिरहेको उल्लेख छ। धेरै निद्राको आवश्यकता परेको पनि देखिएको छ। "हामीलाई थाहा छ बिरामीहरूलाई लामो समय, कतिपयलाई महिनौँ, लाग्न सक्छ," कार्डिफ तथा भेल विश्वविद्यालयको स्वास्थ्य बोर्डका फिजियोथेरापिस्ट पाउल टोजले बताए। तर यसलाई सामान्यीकरण गर्न कठिन हुन्छ। कुनै मानिस सघन उपचार कक्षमा थोरै समयमात्र रहन्छन् भने कसैलाई हप्तौँसम्म भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्छ। के कोरोनाभाइरसले दीर्घकालीन असर पार्छ? लामो समयसम्मका आँकडाहरू उपलब्ध नभएकाले यसबारे भन्न सकिँदैन। तर मिल्दाजुल्दा अन्य अवस्थासँग दाँज्न भने सकिन्छ। शरीरको प्रतिरोधी प्रणाली अधिक सक्रिय भएर फोक्सोमा खराबी उत्पन्न भएका बिरामीहरूमा स्वासप्रस्वाससम्बन्धी एक्युट रेस्पिरेटरी डिस्ट्रेस सिन्ड्रम वा आर्ड्स भन्ने अवस्थाको विकास हुन्छ। "त्यस्ता मानिसलाई पाँच वर्षपश्चात् पनि शारीरिक वा मनोवैज्ञानिक कठिनाइ उत्पन्न हुने गरेको आँकडाहरू उपलब्ध छन्," टोजले भने। भेन्टिलेटरमा राख्नुपर्ने बिरामीहरूलाई निको भएपछि पनि गहिरो मानसिक आघात परेको हुनसक्छ। सामान्य समस्यामात्र बेहोरेका बिरामीलाई पनि लामै समयसम्म थकान भइरहन सक्छ। कति मानिस निको भइसके? यकिन आँकडा मिल्न गार्‍हो छ। जोन्स हप्किन्स विश्वविद्यालयको विवरण अनुसार एप्रिल १५ सम्ममा २० लाख सङ्क्रमितमध्ये करिब पाँच लाख मानिस निको भइसकेका छन्। मोरोक्को निको भएपछि जमिन चुम्दै एक बिरामी तर विभिन्न देशहरूले विभिन्न किसिमको रेकर्ड राख्ने प्रणाली अपनाएका हुन्छन्। कतिपयले निको भएका आँकडा प्रकाशित गर्दैनन् अनि कैयन् सामान्य सङ्क्रमणका विवरण उल्लेख गरिँदैनन्। गणितको प्रयोग गरेर निर्मित मोडेलहरूअनुसार ९९ देखि ९९.५% मानिस निको हुने अनुमान छ। के दोहोर्‍याएर कोभिड-१९ हुन्छ? यसबारे पनि चर्चा धेरै तर प्रमाण कम छ। कोही मानिस सङ्क्रमित भए उसको शरीरमा विकास हुने प्रतिरोधी क्षमता कत्तिको दिगो हुन्छ भन्ने यकीन छैन। यदि कसैले सफलतापूर्वक भाइरसलाई हराएको छ भने उसको शरीरमा पक्कै पनि त्यसको प्रतिरोधी क्षमता विकास भएको हुनुपर्छ। एउटै बिरामी दोहोर्‍याएर सङ्क्रमित भएका भन्ने जस्ता विवरणको मूल कारण अघिल्ला परीक्षणमा गल्तीले सङ्क्रमणमुक्त भएको देखिएको हुनसक्छ। प्रतिरोधी क्षमताको विषयले नै कतै मानिस पुन:सङ्क्रमित हुनसक्छन् वा यसविरुद्धको खोप कत्तिको प्रभावकारी हुनसक्छ भन्ने निर्क्योल गर्न सघाउनेछ। कसरी बन्यो भाइरसविरुद्ध पहिलो खोप


وانتهى الهجوم بإلقاء الشرطة القبض على مشتبه به وإخراجه من السوق. وبث شهود عيان حادث إطلاق النار على الهواء مباشرة على موقع يوتيوب. وكان المشتبه به قد دخل إلى محل البقالة وبدأ في إطلاق النار حوالي الساعة 14:30 بالتوقيت المحلي. وقد نشرت شرطة بولدر تغريدة، بعد حوالي 20 دقيقة من ذلك، تفيد بحدوث "إطلاق نار في شارع كنغ سوبرز". مواضيع قد تهمك نهاية وبعد ساعتين، حثت الشرطة الناس على تفادي المنطقة. وأضافت التغريدة: "المرجو عدم بث أي معلومات تكتيكية على وسائل التواصل الاجتماعي". ثمانية قتلى بينهم نساء آسيويات في إطلاق نار في الولايات المتحدة متى ومن أطلق النار في الولايات المتحدة؟ ومع ذلك ، التقط بعض المارة صورا للمواجهة حيث يظهر الضحايا بالقرب من محل البقالة، بينما يصرخ المصور: "لا أعرف ما الذي يحدثبالضبط ... سمعتُ صوت طلقات نارية ، لقد سقط أحدهم". "هناك إطلاق نار ، ابتعد". وقال جاريد بوليس حاكم ولاية كولورادو على تويتر: "دعواتنا للمواطنين في كولورادو في هذا الوقت الحزين حيث يتكشف المزيد عن هذا الهجوم". وقال البيت الأبيض إن الرئيس جو بايدن قد اطلع على آخر الأخبار التي تخص حادث إطلاق النار.

एक सशस्त्र आक्रमणकारीले स्थानीय सुपरमार्केटमा जथाभावी गोली प्रहार गरेका थिए। गोली चल्न थालेपछि आफू जोगिन भागाभाग गर्नुपरेको मानिसहरूले बताएका छन्। माथिबाट खिचिएको दृश्यमा खुट्टा रगतपच्छे भएका एक व्यक्तिलाई प्रहरीले हत्कडी लगाएर लगिरहेको देखिन्छ। पक्राउ पर्दा उनको शरीरको माथिल्लो भागमा कुनै वस्त्र थिएन। प्रेस सम्मेलनमा बोल्दै बोल्डरका प्रहरी प्रमुख म्यारिस हेरोल्डले एक सन्दिग्ध व्यक्ति हिरासतमा लिइएको र उनको अस्पतालमा उपचार भइरहेको बताएका छन्। उक्त घटना स्थानीय समयानुसार दिउँसो २:३० बजे बजेतिर भएको थियो। ती सन्दिग्ध व्यक्तिले किङ सूपर्स भनिने किनमेल केन्द्रमा पसेर गोली चलाएका थिए। सो घटनालाई प्रत्यक्षदर्शीहरूले सामाजिक सञ्जालमा प्रत्यक्ष लाइभ स्ट्रीमिङ गरेका थिए। राष्ट्रपति जो बाइडनलाई घटनाबारे जानकारी दिइएको छ। गत महिना बाइडनले हतियार खरिद गर्न चाहने मानिसको पृष्ठभूमिबारे कडाइपूर्वक जाँच गर्नेगरी कानुन ल्याउन सिफारिस गर्ने बताएका थिए।


تقاتل ميليشيا وحدات حماية الشعب الكردية تنظيم الدولة الإسلامية، لكنها تتعرض أيضا لاستهداف من جانب تركيا وقال أردوغان إن مثل هذه التصريحات التي أدلى بها مستشار الأمن القومي الأمريكي جون بولتون نهاية الأسبوع الماضي "غير مقبولة". ويسعى بولتون إلى الحصول على ضمانات تركية بشأن سلامة الأكراد الذين يقاتلون تنظيم الدولة الإسلامية في شمالي سوريا بعد انسحاب القوات الأمريكية. وتعتبر تركيا ميليشيا "وحدات حماية الشعب" الكردية التي تقاتل متشددي تنظيم الدولة الإسلامية "تنظيما إرهابيا". وقال أردوغان الثلاثاء، أمام برلمانيين من حزب العدالة والتنمية الذي يتزعمه، إن تركيا لا يمكنها "قبول وابتلاع" رسالة بولتون. وأضاف أن الأمريكيين لا يعرفون من هي وحدات حماية الشعب والفصائل الكردية الأخرى. وقال :"إذا كانت الولايات المتحدة تعتبرهم (أخوة أكراد) فهي في وهم كبير". وكان الرئيس الأمريكي دونالد ترامب قد فاجأ الدول الحليفة لواشنطن الأسبوع الماضي وأثار انتقادات داخلية بعد إعلانه انسحاب القوات الأمريكية من سوريا، معلنا "هزيمة" تنظيم الدولة الإسلامية فيها. وصف الرئيس التركي رجب طيب أردوغان طلب واشنطن بتقديم ضمانات لتأمين سلامة المقاتلين الأكراد بأنها "غير مقبولة" وكان بولتون قد صرح في مستهل زيارة شملت إسرائيل وتركيا بأن الانسحاب يخضع لبعض الشروط. وقال إن الولايات المتحدة تسعى إلى الحصول على ضمانات تركية على أن يكون الأكراد في شمالي سوريا في مأمن، وأن تندحر بقايا تنظيم الدولة الإسلامية هناك. ماذا نعرف عن محادثات بولتون في تركيا؟ اجتمع مستشار الأمن القومي الأمريكي مع المتحدث باسم أردوغان، إبراهيم كالين، صباح الثلاثاء لمناقشة كيفية الانسحاب الأمريكي المزمع، وتقرر إلغاء مؤتمر صحفي مشترك بدون تفسير. وقال بولتون في إسرائيل: "لا نعتقد أن الأتراك سيشنون حملة عسكرية دون التنسيق معنا، على الأقل حتى لا يتعرضوا لقواتنا، وكذلك عملا بالتزام الرئيس بعدم التعرض للمعارضة السورية التي قاتلت معنا". وأضاف في مؤتمر صحفي أنه لا يوجد جدول زمني للانسحاب من سوريا، ولكن "لا نلتزم بالبقاء إلى أجل غير مسمى". ما هو حجم الوجود الأمريكي في سوريا؟ يعتقد بأن قوة أمريكية قوامها ألف جندي موجودة في سوريا، ولكن الرقم قد يكون أعلى. وتدخلت القوات الأمريكية في سوريا أول مرة في خريف 2015 عندما أرسل الرئيس السابق، باراك أوباما، عددا قليلا من القوات الخاصة لتدريب المليشيا الكردية التي كانت تقاتل تنظيم الدولة الإسلامية. لا تزال القوات الأمريكية تعمل في مدينة منبج في شمالي سوريا وسبق أن حاولت الولايات المتحدة تسليح فصائل من المعارضة السورية، لكن محاولاتها باءت كلها بالفشل. وتعززت القوات الأمريكية في سوريا مع مرور الوقت، وأصبحت لها شبكة من القواعد البرية شمال شرقي البلاد. --------------------------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्स र विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले युद्ध रोक्ने प्रयास गर्न भन्दै टर्की जाने तयारी गरिरहँदा एर्दोआनको त्यस्तो भनाइ आएको हो। एर्दोआनले यस विषयमा रुससँग समेत कुरा गरेका छन्। क्रेम्लिनले सिरियाली सेनामाथि आक्रमण हुन नदिने बताएको छ। 'अस्वीकार्य' सिरियाका लागि मस्कोका विशेषदूत अलेक्जान्डर लभ्रेन्तेभले सैन्य आक्रमण "अस्वीकार्य" भएको बताएका छन्। सिरियाली नेता बशर अल असदको रुस मुख्य सैन्य साझेदार हो। सन् २०१५ यता सिरियामा रुसी सेना परिचालित छ। रुसी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार उसका सेनाहरूले सिरिया र टर्कीका सेनाको जम्काभेट हुन सक्ने ठाउँमा गस्ती गरिरहेको छ। युद्ध रोक्ने उपायबारे छलफल गर्न अङ्करासँग आफू सम्पर्कमा रहेको मस्कोले जनाएको छ। अमेरिकाको आलोचना गत साता उक्त क्षेत्रबाट अमेरिकी सेना फिर्ता लैजानले निर्णयले टर्कीलाई उत्तरी सिरियामा आक्रमण गर्ने बाटो खोलिदिएको बताइन्छ। तर मङ्गलवार अबेर पेन्टागनले आफ्ना लडाकु विमान र हेलिकप्टर त्यसतर्फ पठाएको बताइएको छ। अङ्कारा हाल टर्कीमा रहेका ३० लाखभन्दा बढी सिरियाली शरणार्थीलाई पुर्नस्थापित गराउन चाहन्छ जसमध्ये धेरैजसो गैरकुर्द छन् सिरियाको ऐन इस्सामा रहेका आफ्नो स्थलसेनानजिक टर्कीसमर्थित फौज पुगेपछि त्यसो गरिएको अमेरिकाले जनाएको छ। एक अमेरिकी सैन्य अधिकारीका अनुसार टर्कीसमर्थित फौजले अमेरिकी सेनालाई तारो नबनाउने सम्झौताको उल्लङ्घन गरेको छ। सिरियामा जिहादी समूह इस्लामिक स्टेटलाई परास्त गर्ने अमेरिकी अभियानमा कुर्द नेतृत्वको सिरियन डेमक्रेटिक फोर्सेस (एसडीएफ) ले सघाएको थियो। तर टर्कीले एसडीएफलाई टर्कीविरुद्ध विद्रोहको समर्थन गर्ने "आतङ्कवादी" मान्छ। अमेरिकी सैनिक फर्किएपछि टर्कीले कुर्दहरूलाई लक्षित गर्दै स्थल तथा हवाई आक्रमण थाल्यो। मस्कोको मध्यस्थता रुसी विशेषदूत लभ्रेन्तेभले सिरियाली कुर्द र दमास्कसबीच सम्झौता गराउन रुसले सघाएको पुष्टि गरेका छन्। अलेक्जान्डर लभ्रेन्तेभले यसअघिको सम्झौताअनुसार सिरियामा टर्की पाँचदेखि १० किलोमिटर भित्र मात्र जान पाउने बताएका छन्। Watch as Syrian government forces enter town of Ain Issa टर्कीले भने ३० किलोमिटरसम्म भित्र सिरियामा छिरेर त्यहाँबाट कुर्द लडाकुहरूलाई धपाउँदै आफ्नो "सुरक्षित क्षेत्र" निर्माण गर्न खोजेको छ। टर्कीले कुर्दहरूमाथि सैन्य आक्रमण गरेपछि अमेरिकाले त्यसको सशक्त विरोध गर्दै टर्कीका दुईवटा मन्त्रालय र तीन वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई प्रतिबन्ध लगाएको छ। अमेरिकाले स्टीलमा कर बढाउने र व्यापार सम्झौतासम्बन्धी वार्ताहरू समेत रोकेको जनाएको छ। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले टर्कीका राष्ट्रपतिलाई फोन गरेर तत्काल युद्धविराम गर्न आग्रह गरेका थिए। तर टर्कीका राष्ट्रपतिले अमेरिकाको आग्रहलाई अस्वीकार गरेका छन्। बीबीसीका जेम्स रीड भन्छन्, "राष्ट्रपति एर्दोआनले कुर्द लडाकुहरूलाई सीमा क्षेत्रबाट हटाउन पश्चिमा विश्वसँगको आफ्नो सम्बन्धको जुनसुकै मूल्य चुकाउने बताएका छन्।" कुर्द र सिरियाली सेना एकजुट टर्कीले गरेको आक्रमणको प्रतिकार गर्न बशर अल-असदको सरकार सेना परिचालन गर्न सहमत भएको थियो। उनीहरूबीच भएको सहमतिलाई सिरियाका राष्ट्रपतिको आत्मबल बढाउने अवसरको रूपमा हेरिएको छ। कुर्द लडाकु र सिरियाबीच सहमति भएपछि उत्तरी सिरियामा सन् २०१२ यता पहिलोपटक सरकारी सेना फर्किएको छ।


تقول الامم المتحدة إن 2959 مدنيا قتلوا واصيب 5656 آخرون في افغانستان العام الماضي. وتشير تقارير إلى ان المفجر الانتحاري فجر السيارة في نقطة تفتيش مزدحمة في مدخل اقليم بنجشير من ناحية اقليم باراوان. وكان من بين القتلى ستة ضباط حسبما قال مسؤولون. وأصيب أكثر من خمسة وثلاثين آخرين في الهجوم. وقال متحدث باسم طالبان انهم نفذوا الهجوم. ويشتهر اقليم بنجشير بأنه معقل للقوات المناهضة لطالبان التي ساعدت في اسقاط حكم طالبان عام 2001. مواضيع قد تهمك نهاية وقال عبد العزيز غيرت قائد الشرطة في بنجشير "فجر مفجر انتحاري سيارة مليئة بالمتفجرات اثر تعرف قوات الامن عليه". ومن المقرر ان تكمل القوات الغربية انسحابها من افغانستان بنهاية العام الحالي، بعد ان تكون قد سلمت مسؤولياتها الامنية للقوات الافغانية. وتقول الامم المتحدة إن 2959 مدنيا قتلوا واصيب 5656 آخرون في افغانستان العام الماضي، مما يمثل ارتفاعا بنسبة 14 بالمئة عن العام الذي سبقه.

अन्य थुप्रै घाइते भएका छन्। राष्ट्रपति गनी सकुशल छन्। घटना पर्वान प्रान्तमा भएको उक्त विस्फोटनमा घाइते भएका दर्जनौँ मानिसहरूमध्ये केहीको अवस्था गम्भीर रहेको छ। केही खबरहरूमा जनाइएअनुसार एउटा बम सुरक्षाकर्मीले प्रयोग गर्ने गाडीमा जोडिएको थियो र राष्ट्रपति गनीले सम्बोधन गरिरहेको मञ्च परिसरमा विस्फोट भएको थियो। त्यसै समयमा राजधानी काबुलस्थित रक्षा मन्त्रालयको भवन नजिकै पनि अर्को विस्फोटन भएको अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन्। सो घटनामा कम्तीमा ३ जना मारिएका छन्। यसै महिनाको अन्त्यमा अफगानिस्तानमा राष्ट्रपति पदको लागि निर्वाचन हुँदैछ। को जिम्मेवार? बीबीसीकी सम्वाददाता जील मकगिभरिङ भन्छिन्- राष्ट्रपति गनी बम विस्फोटन भएका बेला पर्वान प्रान्तको प्रहरी तालिम केन्द्र नजिकै भएको चुनावी र्‍यालीलाई सम्बोधन गरिरहेका थिए। तालिबानका एकजना प्रवक्ताले भनेका छन्- उनीहरूले राष्ट्रपतिको सुरक्षा गरिरहेका सहितका सुरक्षाकर्मीहरूलाई लक्षित गरेका थिए। दुवै विस्फोटनको जिम्मा तालिबानले लिएको छ। तालिबान विद्रोही समूहले शान्ति वार्तामा सहभागी हुनुको साथसाथै हिंसात्मक कारबाही पनि बढाइरहेका छन्। यसै महिनाको सुरुमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले तालिबानसँगको वार्ता 'मृत' भएको जनाएका थिए। तालिबानले सेप्टेम्बर २८ मा हुन लागेको राष्ट्रपतिय निर्वाचनलाई विथोल्ने धम्की दिएको छ। हिंसाको चक्र यसबीच बीबीसीले गरेको अनुसन्धानमा गत अगस्ट महिनाभरमा अफगानिस्तानमा दैनिक औसत ७४ जना महिला, पुरुष तथा बालबालिका मारिएका छन्। अफगानिस्तानमा बितेका १८ वर्षदेखि जारी युद्धपश्चात् अमेरिकी सेना फिर्ता हुने तयारी विथोलिएको छ। यिनै घटनाक्रमका माझ हिंसाको चक्र भने निरन्तर चलिरहेको छ। अगस्ट महिनामा मात्र हिंसाका ६११ घटना भएका र त्यसका कारण २३०७ जना मारिएको बीबीसीले थाहा पाएको छ। तालिबान तथा अफगान सरकारले बीबीसीले दिएको आँकडामाथि प्रश्न उठाएका छन्। मारिनेमध्ये अधिकांश मानिस लडाकू रहेका छन्- अपेक्षा गरिएभन्दा धेरै सङ्ख्यामा तालिबान लडाकू मारिएको पाइएको छ। तर कुल मारिनेमध्ये पाँच भागको एक भाग गैरसैनिक छन्। थप १९४८ घाइते भएका छन्।


وقالت منظمة الصحة العالمية إن حالة الوفاة لمريض صيني يبلغ من العمر 44 عاما من مدينة ووهان بمقاطعة هوبي التي ظهر فيها الفيروس لأول مرة. وأضافت المنظمة أن الرجل أصيب بالفيروس قبل وصوله إلى الفلبين قادما من بلاده وأنه توقف خلال رحلته في هونغ كونغ. وأكدت الاختبارات إصابة امرأة كانت بصحبته خلال الرحلة. ويأتي هذا بعد ساعات من إعلان السلطات الصحية في الصين ارتفاع عدد الوفيات داخل البلاد جراء الإصابة بالفيروس القاتل إلى أكثر من 300 حالة وفاة إضافة إلى نحو 15 ألف حالة إصابة. مواضيع قد تهمك نهاية ما الذي نعرفه عن هذه الوفاة؟ قالت وزارة الصحة الفلبينية إن الرجل وصل الفلبين قادما من ووهان، مرورا بهونغ كونغ، وكانت برفقته امرأة صينية تبلغ من العمر 38 عاما، ثبتت إصابتها أيضا بالفيروس الأسبوع الماضي. وقال مسؤولون إن الرجل نُقل إلى مشفى في العاصمة الفلبينية مانيلا، حيث أصيب بالتهاب رئوي حاد. ويعتقد أن الرجل كان يعاني من مشاكل صحية أخرى كانت موجودة لديه من قبل. ودعا ممثل منظمة الصحة العالمية في الفلبين، رابيندرا أبيسانغها، الناس لالتزام الهدوء، قائلا "هذه أول حالة وفاة يُبلّغ عنها خارج الصين. ومع ذلك، يجب أن نأخذ في الاعتبار أن الحالة لم تأت من داخل الفلبين. المريض جاء من قلب مكان تفشّي الوباء". ووفقا لصحفية رابلر المحلية، قال وزير الصحة إن وضع المريض "كان مستقرا، وظهرت عليه علامات التحسن"، لكن حالته تدهورت بسرعة خلال 24 ساعة. وأضاف الوزير أن الجثة ستحرق. كما قال: "نعمل حاليا مع السفارة الصينية لضمان إدارة جيدة للوضع وفقا للمعايير الوطنية والدولية لاحتواء المرض". وأوضح الوزير أن وزارة الصحة تحاول تعقب الأشخاص الذين كانوا على نفس الرحلة التي وصل بها الرجل حتى يتم عزلهم، إلى جانب الأشخاص الآخرين الذين قد يكونوا قد تواصلوا مع الرجل والمرأة مثل العاملين في الفندق. وأعلنت وفاة الرجل بعد فترة قصيرة من إعلان الفلبين الإيقاف الفوري لرحلات الطيران التي تحمل مسافرين أجانب قادمين من الصين. وكانت الفلبين قد فرضت بداية قيودا على القادمين فقط من مقاطعة هوبي، البؤرة التي تفشى منها المرض. هرع الناس في مانيلا لشراء ماسكات الوجه هل من المفيد منع السفر؟ في غضون ذلك، أغلقت دول عدة حدودها أمام القادمين من الصين، وشرعت في اتخاذ تدابير صحية تمنع تفشي المرض. وقالت السلطاتفي الولايات المتحدة وأستراليا إنها تمنع دخول أي أجنبي زار الصين في ديسمبر/ كانون الأول. وكانت دول أخرى هي روسيا واليابان وباكستان وإيطاليا فرضت إجراءات تقييد السفر من وإلى الصين. ولكن توجيهات المسؤولين في الهيئات الصحية الدولية كانت خلاف ذلك. دول كبرى تغلق حدودها أمام القادمين من الصين لمواجهة كورونا وقال مدير منظمة الصحة العالمية إن "القيود على السفر انعكاساتها السلبية أكثر من الإيجابية، إذ أنها تعرقل تبادل المعلومات وتوصيل المعدات الصحية، وتضر بالاقتصاد". ونصحت المنظمة بالمراقبة الصحية في المطارات والمعابر محذرة من أن منع دخول المسافرين قد يزيد من سرعة تفشي المرض بلجوء الناس إلى المعابر غير الرسمية. وانتقدت الصين إجراءات تقييد السفر متهمة الحكومات المعنية بمخالفة توجيهات المنظمات الدولية. ومباشرة بعد إعلان الولايات المتحدة عن إجراءاتها علق المتحدث باسم الخارجية الصينية على الموقف الأمريكي بأنه "ليس نابعا عن حسن نية". ما آخر المستجدات؟ مددت السلطات المحلية في مقاطعة هوبي عطلة العام الجديد إلى 13 فبراير/ شباط. وألغت حفلات الزفاف لمنع تفشي المرض في التجمعات العامة. هدد العاملون في مستشفيات هونغ كونغ بالإضراب ما لم يتم غلق الحدود مع الصين تماما. فاق عدد المصابين بفيروس كورونا عالميا عدد المصابين بفيروس سارس، الذي انتشر في أكثر من 20 دولة في 2003، ولكن نسبة الوفيات أقل. تشير إحصائيات أصدرتها جامعة هونغ كونغ إلى أن العدد الحقيقي للمصابين قد يكون أكبر مما نشرته السلطات الصينية. ويعتقد خبراء أن 75 ألف شخص أصيبوا في مدينة ووهان مركز انتشار الفيروس.

तर फिलिपिन्समा मृत्यु हुने ती ४४ वर्षीय व्यक्ति चिनियाँ नागरिक हुन् र उनी कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको केन्द्रबिन्दु मानिएको चीनको वुहानबाट फिलिपिन्स गएका थिए। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार फिलिपिन्स आउनुअघि नै उनमा सङ्क्रमण भएको सङ्केत देखिन्थ्यो। अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसको महामारीमा १४,००० भन्दा बढी व्यक्ति सङ्क्रमित भएका छन् भने ३०० जनाभन्दा बढीको मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ। अधिकांश बिरामीहरू चीनको हुबे प्रान्तमा छन्। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले कोरोनाभाइरसका कारण विश्वभरि सङ्कट उत्पन्न भएको बताएको छ। अमेरिका, अस्ट्रेलिया र अन्य देशहरूले चीनबाट विदेशी नागरिकहरूलाई आफ्नो देशमा आउन प्रतिबन्ध लगाएका छन् भने आफ्ना नागरिकलाई अलग्गै राख्ने व्यवस्था मिलाएका छन्। कोरोनाभाइरसको खोप बनाउन अहोरात्र काम फिलिपन्समा मृत्यु भएका व्यक्तिबारे के थाहा छ? मृत्यु हुने ती पुरुष हङ्‌कङको बाटो हुँदै एक ३८ वर्षीया महिलासँग फिलिपिन्स आएको त्यहाँको स्वास्थ्य विभागले जनाएको छ। ती महिलामा पनि सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। ती पुरुषलाई मनिलास्थित एउटा अस्पतालमा भर्ना गरिएको थियो। त्यहाँ उनलाई गम्भीर खालको न्युमोनिया भयो। फिलिपिन्सस्थित विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका प्रतिनिधि रवीन्द्र अभयसिङ्घेले सर्वसाधारणलाई विचलित नहुन आग्रह गरेका छन्। वुहानमा पहिला पुष्टि भएका ४२५ सङ्क्रमणमा आधारित ५९ वर्षसङ्क्रमित व्यक्तिको औसत उमेर ८९%सङ्क्रमण भएको कम्तीमा पाँच दिनसम्म अस्पताल भर्ना भएनन् ५६%सङ्क्रमित व्यक्ति पुरुष ५५%नयाँ वर्षअघि भएका सङ्क्रमणको समुद्री खाद्यपदार्थसँग सम्बन्ध चीनबाहिर पहिलो पल्ट कोरोनाभाइरसका कारण कसैको ज्यान गएको पुष्टि भएको भन्दै उनले भने, "हामीले के बुझ्नुपर्छ भने यो स्थानीय रूपमा भएको सङ्क्रमण हैन। ती बिरामी महामारीको केन्द्रबिन्दु भएको ठाउँबाट आएका थिए।" स्थानीय समाचारपत्र र्‍याप्लरले देशका स्वास्थ्यसचिवलाई उद्धृत गर्दै मृत्यु भएका व्यक्ति स्थिर अवस्थामा भएको र उनमा सुधारको सङ्केत देखिएको भए पनि २४ घण्टामा उनको स्थिति बिग्रिएको उल्लेख गरेको छ। फिलिपिन्सका स्वास्थ्यसचिवका अनुसार भाइरस नफैलियोस् भनेर मृतकको दाहसंस्कार गरिनेछ स्वास्थ्यसचिव फ्र्यान्सिस्को डुकेले रोग नियन्त्रण गर्न कसरी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्डअनुसार शव व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा चिनियाँ दूतावाससँग छलफल भइरहेको बताए। उनका अनुसार ती चिनियाँ नागरिकको शव जलाइनेछ। सरकारले ती दुई चिनियाँ नागरिक आएको विमानमा भएका अन्य यात्रु तथा तिनको सम्पर्कमा आएका अन्य व्यक्ति पत्ता लगाउने र तिनलाई छुट्टै राख्ने प्रयास भइरहेको डुकले बताएका छन्। फिलिपिन्सको मनिलामा मास्क किन्दै सर्वसाधारण फिलिपिन्सले चीनबाट विदेशीहरूको आवागमनमा रोक लगाउने घोषणा गरेको केही क्षणपछि नै कोरानाभारइसबाट एक जनाको मृत्यु भएको पुष्टि भएको थियो। यसअघि फिलिपिन्सले हुबे प्रान्तबाट मात्र विदेशीलाई आउन रोक लगाएको थियो। चीनमा स्थिति कस्तो छ? शनिवारसम्म चीनमा ३०४ जनाको मृत्यु भएको अधिकारीहरूले बताएका छन्। हुबे प्रान्तमा मात्रै ४५ जनाभन्दा बढीको ज्यान गएको छ। वुहान अहिले बन्दजस्तै देखिन्छ चीनभरि थप २,५९० जनामा सङ्क्रमण भएको पुष्टि भएको छ। राष्ट्रिय स्वास्थ्य आयोगलाई उद्धृत गर्दै सरकारी टीभीले शनिवारसम्म सङ्क्रमण भएका मानिसको सङ्ख्या १४,३८० पुगेको जनाएको छ। यूनिभर्सिटी अफ हङ्‍कङको आकलनअनुसार सङ्क्रमण भएका मानिसको सङ्ख्या सरकारी तथ्याङ्कभन्दा धेरै हुन सक्छ। विज्ञहरूका अनुसार वुहानमा मात्रै कम्तीमा ७५,००० जना उक्त भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका हुन सक्छन्। कोरोनाभाइरस फैलिएको हुबे प्रान्त


جمال خاشقجي قُتل داخل القنصلية السعودية باسطنبول في الثاني من الشهر الماضي. وقتل خاشقجي في الثاني من أكتوبر/تشرين أول في القنصلية السعودية في اسطنبول. وقال مسؤولون أمريكيون إن عملية كهذه تحتاج إلى موافقة من ولي العهد. وعند السؤال بشأن تقييم سي آي أيه، قال ترامب للصحفيين في نادي "مار أيه لاغو" في فلوريدا: "لم يستنتجوا". وأضاف: "لديهم بعض الاعتقادات بوجود طرق معينة (بشأن القضية). التقرير لدي، إنهم لم يستنتجوا، أنا لا أعلم ما إذا كان في مقدور شخص ما أن يستنتج أن ولي العهد هو من فعلها". وكرر الرئيس تأكيده، في أعقاب قتل خاشقجي، على أهمية السعودية بالنسبة للولايات المتحدة الأمريكية. وفي بداية هذا الأسبوع، أصدر ترامب بيانا أشار فيه إلى أنه "من المرجح للغاية" أن ولي العهد كان على علم بالحادثة. أضاف البيان: "من الممكن للغاية أن يكون ولي العهد قد علم بهذا الحادث المأسوي. ربما كان على علم وربما لا". وفي 17 نوفمبر/تشرين الثاني، قالت المتحدثة باسم البيت الأبيض، سارا ساندرز، للصحفيين، إن الرئيس ترامب لديه كل الثقة في "سي آي أيه" في أعقاب محادثاته مع مديرة الاستخبارات المركزية، جينا هاسبل، ووزير الخارجية الأمريكي، مايك بومبيو، بشأن مقتل خاشقجي. الرئيس ترامب شدد على أهمية الروابط التجارية والعسكرية مع السعودية. ونقلت وسائل إعلام أمريكية عن مصادر إنه حتى الآن لا يوجد دليل واحد يربط بين ولي العهد السعودي بمقتل خاشقجي مباشرة، لكن مسؤولين اعتقدوا بأن جريمة القتل كان من المفترض أن تستلزم موافقة من ولي العهد. ووصفت السعودية هذا الاتهام بأنه غير صحيح، وأصرّت على أن ولي العهد لم يكن يعلم بمخططات قتل خاشقجي، الذي كان يقيم بالولايات المتحدة وعرف بانتقاده سياسات محمد بن سلمان. لكن صحيفة "حريت" التركية ذكرت، الخميس، أن هاسبل أبلغت مسؤولين أتراك الشهر الماضي أن هناك تسجيلا صوتيا لإصدار ولي العهد تعليمات "بإسكات" الكاتب السعودي في أقرب وقت ممكن. وعند السؤال عن هذا الاتهام، قال ترامب: "لا أريد أن أتحدث عن ذلك. يتعين عليك أن تسألهم هم". وقالت وسائل إعلام سعودية إن ولي العهد غادر البلاد في زيارة إلى "دول عربية شقيقة"، الخميس، في مستهل جولة إقليمية تبدأ بالإمارات. وهذه هي الجولة الرسمية الأولى لولي العهد السعودي إلى الخارج منذ مقتل خاشقجي. وفي تغريدة على موقع التواصل الاجتماعي تويتر كتب ولي عهد أبو ظبي، محمد بن زايد، أن دولة الإمارات "ستظل دائما بيتا محبا وداعما لأشقائنا في المملكة العربية السعودية". ومن المتوقع أن يشارك بن سلمان في اجتماع مجموعة العشرين الذي يعقد في الأرجنتين في نهاية الشهر الجاري، وهو الاجتماع الذي سيحضره قادة الولايات المتحدة وتركيا وعدد من الدول الأوروبية. في غضون ذلك، أعلنت فرنسا أنها فرضت عقوبات على 18 سعوديّا، وهم الأشخاص أنفسهم الذين فرضت عليهم الولايات المتحدة والمملكة المتحدة وألمانيا عقوبات، بسبب صلتهم المزعومة بقتل خاشقجي. وقال متحدث باسم وزارة الخارجية الفرنسية إن قائمتهم الخاصة بالأشخاص المستهدفين لا تشمل ولي العهد.

अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूका अनुसार, उक्त निकायका निकट स्रोतहरूका अनुसार उसले विस्तृत प्रमाणहरूमा आफ्नो पहुँच पुर्याएको थियो। ठोस प्रमाण नभएको बुझिए पनि अमेरिकी अधिकारीहरूले त्यस्तो कदमका लागि युवराजको स्वीकृति चाहिने ठान्छन्। साउदी अरेबियाले भने त्यस्तो दाबीलाई गलत भनेको छ र युवराजलाई उक्त हत्याको योजनाबारे केही थाहा नभएको दोहोर्याउँदै आएको छ। खशोग्जी हत्याः ‘इतिहासकै नराम्रो ढाकछोप’ खशोग्जी बेपत्ता प्रकरणः जान्नुपर्ने कुरा बाचा यसैबीच, अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले शनिबार खशोग्जीका हत्यारालाई उम्कन नदिने बाचा गरेका थिए। पपुवा न्यू गिनीमा भएको एउटा सम्मेलनपछि बोल्दै उनले खशोग्जीको हत्याका जिम्मेवार सबैलाई जवाफदेही बनाउन अमेरिका प्रतिबद्ध रहेको बताए। साउदी पत्रकार खशोग्जीको अक्टोबर २ तारिखका दिन इस्तानबुलस्थित साउदी महावाणिज्य दूतावासमा हत्या गरिएको थियो। उनको शव अझै फेला परेको छैन। टर्कीले उक्त हत्याका लागि उच्च तहहरूबाट निर्देशन आएको दाबी गर्दै आएको छ। खशोग्जीले काम गरेको पत्रिका द वासिङ्टन पोष्टले सीआर्इएको मूल्यांकन आंशिक रुपमा साउदी युवराजका भाइ खालेद बीन सलमानको फोनको कुराकानीमा आधारित रहेको जनाएको छ। खालेद बीन सलमान अमेरिकाका लागि साउदी राजदूतसमेत हुन्। आफ्ना दाइको निर्देशनमा खालेदले खशोग्जीलाई फोन गरी महाबाणिज्य दूतावास जान सुरक्षित रहेको भनी आश्वासन दिएको आरोप उनीमाथि लगाइएको छ। ‘खशोग्जीको हत्या गर्ने आदेश उच्च तहबाटै’ खशोग्जीको हत्या 'पूर्वनियोजित नै थियो' निष्कर्ष अहिले साउदी अरेबियामा रहेका खालेदले आफू करिब १ वर्षयता खशोग्जीसँग सम्पर्कमा नरहेको भनी ट्वीटरमा लेखेका छन्। उनले आफूमाथिको आरोप अस्वीकृत गरेको विषयलाई साउदी सञ्चारमाध्यमहरूले प्राथमिकताका साथ प्रकाशित गरेको बीबीसीका सेबास्टियन असरले बताएका छन्। ह्वाइट हाउस र अमेरिकी विदेशमन्त्रालय दुवैले त्यस्ता खबरहरूबारे कुनै प्रतिक्रिया जनाएका छैनन् तर स्रोतहरूका अनुसार केन्द्रिय गुप्तचर निकायको निष्कर्षहरूबारे भने दुवैलाई सुचित गरिसकिएको छ। युवराज बिन सल्मानका वरिष्ठ सहयोगीले हत्यामा संलग्न टोलीसँग गरेको फोन कलहरूको पनि जाँच गुप्तचरहरूले गरेको बुझिएको छ। हत्यासँग युवराज जोडिने प्रत्यक्ष कुनै प्रमाण नभए पनि त्यस्तो कामका लागि उनको स्वीकृति आवश्यक पर्ने अधिकारीहरूले ठानेको भन्दै स्रोतलाई उद्धृत गरेर अमेरिकी सञ्चारमाध्यमले समाचारहरू लेखेका छन्। खशोग्जीको हत्यामा ११ जना मानिसलाई अभियोग लगाइएको छ र ती मध्ये पाँचजनालाई मृत्युदण्डको सजाय हुनुपर्ने अभियोजनकर्ताले बताएका छन्। वासिङ्टन पोष्ट पत्रिकामा मासिक रुपमा स्तम्भ लेख्ने पत्रकार खशोग्जी आफ्नो विवाहका लागि कागजातहरू लिन गएका बेला इस्तानबुलस्थित साउदी महाबाणिज्य दूतावासमा प्रवेश गरेयता बेपत्ता भएका थिए। शुक्रवार उनको अन्तिम संस्कार साउदी अरेबिया र टर्कीमा गरिएको थियो।


وفي الواقع، كان هذا هو الهدف من وراء تلك الحبوب، حيث أرادت مارغريت سانغر، ناشطة تحديد النسل التي حثت العلماء على تطويرها، تحرير المرأة جنسيا واجتماعيا، لكي تصبح على قدم المساواة مع الرجل. لكن حبوب منع الحمل لم تحدث ثورة اجتماعية فحسب، لكنها أحدثت ثورة اقتصادية أيضا - وربما كان ذلك أهم تغير اقتصادي في أواخر القرن العشرين. ولكي نعرف سبب أهمية حبوب منع الحمل من الناحية الاقتصادية يجب أن ننظر أولا لما تقدمه هذه الحبوب للنساء. في البداية، حققت هذه الحبوب الغرض منها - وذلك عكس العديد من الوسائل الأخرى. فعلى مدى قرون، جرب الرجال والنساء جميع أنواع الوسائل غير الجذابة لمنع الحمل، بدءا من روث التمساح في مصر القديمة وحتى توصية أرسطو باستخدام زيت الأرز، وطريقة كازانوفا باستخدام نصف ليمونة كغطاء لعنق الرحم. لكن حتى البديل الحديث لحبوب منع الحمل - الواقي الذكري - لا ينجح بالقدر المنشود. ونظرا لأن الناس لا يستخدمونه كما يُفترض، فإنه يتمزق أو ينزلق في بعض الأحيان. ولذا، فإنه من بين كل 100 امرأة يستخدم شركاؤهم الواقي الذكري لمدة عام، تصبح 18 امرأة حاملا. وهناك معدل فشل مماثل للإسفنجة المانعة للحمل. ولم يكن ما يعرف بالعازل الأنثوي أفضل بكثير. لكن معدل فشل حبوب منع الحمل - مع الاستخدام النموذجي - لا تتجاوز ستة في المئة، وهي أكثر أمانا بثلاث مرات من الواقي الذكري. افتتحت مارغريت سانغر أول مركز لتنظيم الأسرة في نيويورك عام 1916 الثورة الاقتصادية يتطلب استخدام الواقي الذكري الحديث مع الشريك، في حين توجد بعض الصعوبة في العازل الأنثوي والإسفنج. لكن قرار استخدام حبوب منع الحمل ينبع من المرأة نفسها، علاوة على أنه يتسم بالخصوصية. لذا، لم يكن غريبا أن تفضل النساء تلك الحبوب. واعتمدت حبوب منع الحمل لأول مرة في الولايات المتحدة في عام 1960. وفي غضون خمس سنوات فقط، كان ما يقرب من نصف النساء المتزوجات الراغبات في تحديد النسل يستخدمونها. لكن الثورة الحقيقية حدثت عندما بات بإمكان النساء غير المتزوجات استخدام حبوب منع الحمل. وقد استغرق ذلك بعض الوقت. وفي عام 1970 تقريبا، أي بعد عشر سنوات من الموافقة على حبوب منع الحمل لأول مرة، بدأت ولاية أمريكية تلو الأخرى تسهل عملية حصول النساء العازبات على حبوب منع الحمل. وفتحت الجامعات مراكز لتنظيم الأسرة. وبحلول منتصف السبعينيات من القرن الماضي، كانت حبوب منع الحمل هي الوسيلة الأكثر شعبية بأغلبية ساحقة بين النساء في عمر الثامنة عشرة والتاسعة عشرة في الولايات المتحدة. وعندئذ بدأت الثورة الاقتصادية حقا. بدأت النساء في الولايات المتحدة الدخول في مجالات دراسية مثل القانون والطب وطب الأسنان وإدارة الأعمال بعدما كانت في السابق حكرا على الذكور بدرجة كبيرة. وفي عام 1970، كان الذكور يمثلون أكثر من 90 في المئة ممن يدرسون الطب، وأكثر من 95 في المئة من دارسي القانون وإدارة الأعمال، و99 في المئة من دارسي طب الأسنان. ولكن في بداية السبعينيات، ارتفعت نسبة النساء - نتيجة استخدام حبوب منع الحمل - في جميع هذه التخصصات. وفي البداية، شكلت النساء 20 في المئة، ثم 25 في المئة من هذه التخصصات، قبل أن يصل عددهم إلى الثلث بحلول عام 1980. لدى هؤلاء الخريجات من جامعة هارفارد حرية تطوير حياتهن المهنية قبل أن ينجبن أطفالا إذا رغبن في ذلك التقدم المهني ارتفعت نسبة الطالبات اللاتي يدرسن تخصصات مثل الطب والقانون بشكل كبير، وبالتالي ارتفعت نسبة النساء في تلك المهن بعد وقت قصير. لكن ما علاقة ذلك بحبوب منع الحمل؟ لقد سمحت تلك الحبوب للنساء بالتحكم في خصوبتهن، وهو ما مكنهن من التركيز على حياتهن المهنية. وقبل استخدام حبوب منع الحمل، لم يكن قضاء خمس سنوات أو أكثر للتخرج من كلية الطب أو الحقوق خيارا جيدا من حيث الوقت أو المال. ولكي تجني فوائد تلك التخصصات، كانت المرأة تحتاج إلى تأجيل الإنجاب حتى تصل لسن الثلاثين على الأقل. وكان إنجاب طفل في وقت خاطئ يهدد بعرقلة دراسة الأم أو تأخير تقدمها المهني. وكانت المرأة النشطة جنسيا التي تحاول أن تصبح طبيبة أو طبيبة أسنان أو محامية تشبه من يبني مصنعا في منطقة زلازل: فقليلا من الحظ السيء قد ينهي استثمارا باهظا. تأجيل الزواج ويمكن للمرأة ببساطة أن تمتنع عن ممارسة الجنس إذا أرادت الدراسة من أجل حياتها المهنية، لكن الكثيرات لا يرغبن في ذلك. ولم يكن الأمر يتعلق بالمتعة فقط، لكنه كان يتعلق بالزواج. فقبل حبوب منع الحمل، كان الناس يتزوجون في سن أصغر. وكانت المرأة التي تقرر الامتناع عن ممارسة الجنس للتركيز على حياتها المهنية تعثر على زوج وهي في سن الثلاثين، وهو ما كان يعني أن الرجال المناسبين كانوا قد تزوجوا بالفعل. لكن حبوب منع الحمل غيرت كل ذلك، فبات بإمكان المرأة غير المتزوجة أن تمارس الجنس في ظل احتمالات أقل بكثير للحمل غير المرغوب فيه. كما غيرت الحبوب نمط الزواج كله، فبدأ الجميع يتزوج في سن متأخرة، حتى النساء اللائي لا يستخدمن حبوب منع الحمل. وتأخر إنجاب الأطفال، وبات الإنجاب يحدث في الوقت الذي تختاره المرأة. وهذا يعني أن المرأة أصبح لديها الوقت الكافي للاهتمام بحياتها المهنية. هل أدى عدم توافر وسائل منع الحمل على نطاق واسع إلى عدم المساواة بين الجنسين في اليابان؟ زيادة المكاسب جرى تشريع الإجهاض، ووضعت قوانين لمكافحة التمييز على أساس الجنس، وظهرت الحركة النسائية المطالبة بالمساواة بين الجنسين، علاوة على أن دخول الشباب الخدمة في الجيش الأمريكي للمشاركة في حرب فيتنام أجبر أرباب العمل على توظيف مزيد من النساء. لكن دراسة إحصائية دقيقة أجراها لورانس كاتز وكلوديا غولدن، وهما اقتصاديان بجامعة هارفارد، تؤكد على أن حبوب منع الحمل قد لعبت دورا رئيسيا في السماح للمرأة بتأخير الزواج والإنجاب، والاستثمار في حياتها المهنية. وراقب غولدن وكاتز مدى توافر حبوب منع الحمل للشابات في الولايات المتحدة، ولاية تلو الأخرى. وأظهرا أنه كلما أتاحت الولاية إمكانية أكبر للحصول على وسائل منع الحمل، كلما زاد معدل الالتحاق بالدورات المهنية، وارتفعت أجور المرأة. وقبل بضع سنوات، استخدمت آماليا ميلر، وهي خبيرة اقتصادية، مجموعة متنوعة من الأساليب الإحصائية الذكية لإثبات أنه إذا تمكنت امرأة في العشرينات من عمرها أن تؤخر الإنجاب لمدة سنة واحدة، فإن أرباحها مدى الحياة سترتفع بنسبة 10 في المئة. وكان ذلك مقياسا للمميزات الكثيرة التي ستجنيها المرأة في حال إكمال دراستها وتأمين مسيرتها المهنية قبل إنجاب الأطفال. الواقع البديل لكن الشابات في سبعينيات القرن الماضي لم يكن بحاجة إلى رؤية أبحاث آماليا ميلر، لأنهن كن يعرفن بالفعل أنها كانت صحيحة. وعندما أصبحت حبوب منع الحمل متاحة، تقدمت الشابات لدورات مهنية طويلة بأعداد لا يمكن تخيلها. ويمكن للمرأة الأمريكية اليوم أن تنظر عبر المحيط الهادئ من أجل رؤية الواقع البديل. ففي اليابان، التي تعد واحدة من المجتمعات الأكثر تقدما من الناحية التكنولوجية في العالم، لم يُوافق على استخدام حبوب منع الحمل إلا عام 1999. وكان على اليابانيات أن ينتظرن 39 عاما أكثر من نظرائهن الأمريكيين لاستخدام نفس وسائل منع الحمل. وفي المقابل، عندما جرى الموافقة على المنشطات الجنسية، مثل الفياغرا، لتعزيز الانتصاب في الولايات المتحدة، وافقت اليابان على استخدامها في غضون أشهر قليلة. ومن المسلم به على نطاق واسع أن عدم المساواة بين الجنسين في اليابان أسوأ من أي مكان آخر في العالم المتقدم، إذ لا تزال النساء يناضلن من أجل الاعتراف بهن في مكان العمل. ومن المستحيل فصل السبب عن النتيجة هنا، لكن التجربة في الولايات المتحدة تشير إلى أن ما حدث لم يكن من قبيل الصدفة، فتأخير استخدام حبوب منع الحمل على مدى جيلين، سيكون له تأثير اقتصادي هائل على المرأة. ولا تزال هذه الحبوب الصغيرة تغير شكل الاقتصاد العالمي.

वास्तवमै त्यो कुरा पहिला नै उठाइएको थियो। गर्भ नियन्त्रणसम्बन्धी अभियान चलाएकी मार्गरेट स्याङगरले महिलाहरुलाई यौनिक तथा सामाजिक रुपमा स्वतन्त्र बनाउन र पुरुष जतिकै समान हैसियत दिनका लागि गर्भनिरोधक चक्की बनाउन वैज्ञानिकहरुलाई अपील नै गरेकी थिइन्। तर उक्त चक्की सामाजिक रुपमा मात्र क्रान्तिकारी थिएन। २० औं शताब्दीको सम्भवत सबभन्दा महत्वपूर्ण आर्थिक परिवर्तन जसलाई आर्थिक क्रान्ति पनि भनिन्छ त्यसलाई सल्काउन यसले निकै महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। किन होला? त्यो जान्न उक्त चक्कीले महिलाहरुलाई के दियो पहिला त्यो हेरौँ। सबभन्दा शुरुमा अरु कैयौँ विकल्पहरुको तुलनामा यो बढी परिणाममुखी देखियो। शताब्दीऔंसम्म प्रेमी प्रेमिकाले गर्भ रोक्न सबै प्रकारका, कतिपय अप्रिय लाग्ने, विधिहरु पनि अपनाए। प्राचीन इजिप्टमा गोहीको गोबरको प्रयोग गरिएको थियो भने एरिस्टोटलले सेडरको तेल प्रयोग गर्न सुझाव दिएका थिए। १८ औँ शताब्दीमा क्यासानोभा विधि अन्तर्गत कागतीको बोक्रालाई महिलाको यौनाङमा राख्ने गरिन्थ्यो। तर सबभन्दा आधुनिक र बढी प्रयोग हुने विकल्प कण्डमको समेत असफलता दर उच्च रहेको छ। किनभने मानिसहरुले त्यसलाई ठ्याक्कै जसरी प्रयोग गर्नुपर्ने हो गरिरहेका छैनन्। कतिपय अवस्थामा यौनसम्पर्कको समयमा कण्डम च्यातिन्छ वा फुस्किन्छ। अहिलेसम्म यौनसम्पर्कमा एक वर्षसम्म निरन्तर क्रियाशील कण्डम प्रयोग गर्ने १०० महिलामध्ये १८ जनाको गर्भ रहने पाइएको छ। तर गर्भनिरोधक चक्कीको असफलताको दर करिब ६ प्रतिशत मात्रै रहेको छ जुन कण्डमभन्दा तीन गुणा बढी सुरक्षित देखिन्छ। एकदमै सही रुपमा प्रयोग गर्ने हो भने उक्त असफलता दर त्यसको २० भागको एक भागमा सीमित हुने बताइन्छ। आर्थिक क्रान्ति कण्डम प्रयोग गर्नु भनेको आफ्नो यौन साथीसँग सम्झौता गर्नु भन्ने ठानिन्थ्यो। महिलाहरुले प्रयोग गर्ने डायफ्राम र एक किसिमको स्पुन्जको प्रयोग निकै झन्झटिलो थियो। तर गर्भनिरोधक चक्की प्रयोग गर्ने निर्णय महिलाहरुकै थियो र यो निजी मात्र नभई गोप्य पनि थियो। आश्चर्य मान्नुपर्दैन, महिलाहरुले नै यस्तो चक्की चाहेका थिए। मार्गरेट स्याङगरले गर्भपतन र परिवार नियोजनका साधनहरुको प्रयोग गैरकानुनी नै हुँदा सन् १९१६ मा न्युयोर्कमा पहिलो परिवार नियोजन केन्द्र स्थापना गरेकी थिइन् सन् १९६० मा अमेरिकामा गर्भनिरोधक चक्कीलाई अनुमति दिइएको थियो। त्यसको मात्रै पाँच वर्षमा लगभग आधा विवाहित महिलाहरुले गर्भ रोक्न सो चक्कीको प्रयोग गरिरहेको पाइएको थियो। तर खास क्रान्ति अविवाहित महिलाहरुलाई पनि त्यस्तो चक्की किन्न पहुँच दिने निर्णय गरिएपछि आएको हो। त्यसका लागि केही समय लाग्यो। तर सन् १९७० तिर एकपछि अर्को अमेरिकी राज्यहरुले अविवाहित महिलाहरुले पनि उक्त चक्की खरिद गर्न पाउने निर्णय लिए। विश्वविद्यालयहरुले परिवार नियोजन केन्द्रहरु स्थापना गर्न थाले। सन् १९७० को मध्यसम्म आइपुग्दा त अमेरिकामा १८ देखि १९ वर्ष उमेरका किशोरीहरुमा गर्भनिरोधक चक्की सबैभन्दा लोकप्रिय परिवार नियोजनको साधन बनिसकेको थियो। र, ठीक त्यही समय हो, जतिबेला विश्वमा वास्तवमै आर्थिक क्रान्ति शुरु भयो। अमेरिकामा महिलाहरुले विशेष खालका डिग्रीहरु लिन थाले। त्यसअघि चिकित्सा विज्ञान, दन्त विज्ञान र व्यवस्थापन लगायतका विषय पुरुषहरुले मात्रै पढ्ने गर्थे। सन् १९७० मा मेडिकल डिग्री लिने विद्यार्थीहरुमध्ये ९० प्रतिशतभन्दा बढी पुरुष थिए। कानुन र व्यवस्थापन संकायमा डिग्री लिएका ९५ प्रतिशत पुरुषमात्रै थिए। दन्त विज्ञानमा ९९ प्रतिशत पुरुषहरु थिए। तर सन् १९७० मा गर्भनिरोधक चक्कीहरुमा पहुँच पाउन थालेपछि यी संकायहरुमा पढ्ने महिलाहरुको संख्या ह्वात्तै बढ्यो। शुरुमा पाँचमध्ये एक विद्यार्थी महिला हुन थाले त्यसपछि त्यो बढेर एक चौथाई पुग्यो र सन् १९८० सम्म आइपुग्दा उक्त संख्या एक तिहाई पुगिसकेको थियो। महिलाहरु विश्वविद्यालय जान इच्छुक भएकाले मात्रै यस्तो भएको भने थिएन। व्यावसायिक प्रगति विश्वविद्यालयमा अध्ययन गर्ने निर्णय लिइसकेका महिलाहरुले यस्ता व्यावसायिक शिक्षा रोज्ने निर्णय गरेका थिए। त्यसबेला चिकित्सा र कानुन जस्ता विषय अध्ययन गर्न चाहने महिलाहरुको संख्या निक्कै नाटकीय रुपमा वृद्धि भयो र अरु पेशाहरुमा पनि त्यस्को लगत्तै महिलाहरुको उपस्थिति तीव्र रुपमा बढ्यो। तर गर्भनिरोधक चक्कीसँग यस्को के सम्बन्ध छ? भन्ने प्रश्न उठ्छ। आफ्नो प्रजननसम्म नियन्त्रण दिएर गर्भनिरोधक चक्कीले उनीहरुलाई आफ्नो भविष्यका लागि लगानी गर्ने अवसर दियो। गर्भनिरोधक चक्की उपलब्ध हुनु अघिसम्म पाँच वर्ष वा त्यो भन्दा बढी समय चिकित्सक वा वकिल बन्न खर्च गर्नु महिलाहरुका लागि पैसा र समय दुवैको सही सदुपयोग थिएन। यी विषयहरुको अध्ययनबाट साँच्चै फाइदा लिन एकजना महिलाले विश्वस्नीय रुपमा आफू आमा बन्ने उमेर कम्तीमा ३० वर्ष बनाउनुपर्थ्यो। गलत समयमा सन्तान जन्मिए त्यसले उनको अध्ययन वा पेशागत प्रगतिलाई बाधा पुर्याउँथ्यो। कतिसम्म भन्ने गरिन्थ्यो यौन सम्बन्धमा क्रियाशील महिलाले चिकित्सक, दन्त चिकित्सक वा वकिल बन्नु भनेको भूकम्पको जोखिम रहेको क्षेत्रमा एउटा फ्याक्ट्री निर्माण गर्नु हो जुन भाग्यले एक पटक साथ दिएन भन्ने पुरै लगानी स्वाहा हुन्थ्यो। विवाहको स्थगन वास्तवमै पेशागत शिक्षा लिने इच्छा राख्ने हो भने त्यसका लागि महिलाहरु यौन गतिविधिबाट परै बस्न पनि सक्थे। तर धेरै जना त्यसो गर्न चाहँदैन थिए। आफ्नो भविष्यका लागि यौन सम्बन्धमा निषेध गर्ने निर्णय लिने महिलाहरुले ३० वर्षको उमेरमा श्रीमान्‌को खोजी गर्नुपर्थ्यो र त्यसबेलासम्म सबै राम्रा पुरुषहरु लभगभ सम्बन्धमा भइसकेको हुने अवस्था थियो। गर्भनिरोधक चक्कीले यी दुवै अवस्था अन्त्य गरिदियो। यसको अर्थ अविवाहित महिलाहरुले गर्भ रहने जोखिम एकदमै न्यून हुने गरी यौनसम्पर्क राख्न सक्ने परिस्थिति बन्यो। यसबाहेक विवाहको प्रवृत्तिमा त यसले एकदमै आमूल परिवर्तन ल्याइदियो। सबैले, चक्की प्रयोग नगर्ने महिलाहरुले, समेत ढिला विवाह गर्न थाले। सन्तानहरु पनि, महिलाहरुलाई आफूलाई सजिलो हुने समयमा, ढिलो जन्माउन थालियो। र, त्यसको अर्थ कम्तीमा महिलाहरुले आफ्नो पेशागत भविष्य सुरक्षित गर्ने अवसर पाए। त्यसबाहेक सन् १९७० को दशकमा अमेरिकी महिलाहरुका लागि धैरै अरु कुराहरु पनि फेरिँदै गयो। आम्दानीमा वृद्धि गर्भपतनलाई कानुनी मान्यता दिइयो, यौन भेदभावविरुद्ध कानुन नै बनाइयो, नारी पुरुष बराबरी हुनुपर्छ भन्ने सिद्धान्त अभियानका रुपमा नै देखापर्यो र युवा पुरुष सिपाहीहरु भियतनाम युद्धमा लड्नुपर्ने भएकाले महिलाहरुलाई रोजगारीमा अवसर पनि बढ्दै गयो। तर हार्वड विश्वविद्यालयका अर्थशास्त्रीहरु क्लाउडीया गोल्डिन र लरेन्स कात्जले निकै विचार गरेर गरेको तथ्यांकको एउटा अध्ययनले गर्भनिरोधक चक्कीले महिलाहरुलाई विवाह र सन्तान जन्माउने कामलाई पर सार्न एकदमै महत्वपूर्ण योगदान दिएको देखाएको छ। ती अर्थशास्त्रीहरुका अनुसार त्यसले महिलाहरुलाई आफ्नो भविष्यका लागि लगानी गर्ने अवसर समेत दियो। गोल्डीन र कात्जले अमेरिकाका राज्यपिच्छे किशोरी महिलाहरुले गर्भनिरोधक चक्कीसम्म कतिको पहुँच पाए भन्नेबारे अध्ययन गरेका थिए। उनीहरुले प्रत्येक राज्यले महिलाहरुलाई परिवार नियोजनका साधनहरुसम्म पहुँच दिएको र त्यसका कारण पेशागत क्षमता बढाउने विषयहरुमा अध्ययन गर्ने महिलाहरुको संख्यामा वृद्धि भएको र महिलाको आम्दानी पनि बढेको देखाएको थियो। केही वर्षअघि अर्थविद् अमालीया मिलरले तथ्यांकीय विधिबाट एउटा अध्ययन गर्दै यदि आफ्नो २० औं वर्षको दशकमा महिलाहरुले सन्तान जन्माउने उमेर एक वर्ष मात्रै ढिला गर्न सकेको भए उनीहरुको जीवनभरको आय १० प्रतिशतले बढ्ने निचोड निकालेकी थिइन्। आफ्नो शिक्षा पूरा गरी सन्तान जन्माउनु पहिले नै आफ्नो भविष्य सुरक्षित गर्न थालेका महिलाहरुलाई प्राप्त अवसरबारे उक्त अध्ययनले केही मापन गर्ने उद्देश्य बोकेको थियो। वैकल्पिक सत्य तर न् १९७० को दशकका किशोरीहरुले अमालीया मिलरको अनुसन्धानलाई हेर्नु नि परेन किनभने उनीहरुलाई त्यो सत्य भएको थाहा थिएन। गर्भनिरोधक चक्कीहरु उपलब्ध हुन थालेपछि उनीहरुले लामो पेशागत शिक्षा संकायहरुमा कीर्तिमानी संख्यामा भर्ना हुन थाले। अहिले अमेरिकी महिलाहरुले वैकल्पिक सत्य खोजीका लागि प्रशान्त महासागरभन्दा पारिपट्टी आफैं हेर्न सक्छन्। जापानमा महिलाहरुले निकै ढिला आएर परिवार नियोजनका साधनहरुमा पहुँच पाए। प्रविधिमा विश्वकै सबैभन्दा प्रगति गरेको जापानी समाजमा सन् १९९९ सम्म गर्भनिरोधक चक्कीहरुको प्रयोगलाई अनुमति दिइएको थिएन। जापानी महिलाहरुले आफ्ना अमेरिकी सहकर्मीहरुभन्दा ३९ वर्ष ढिला उक्त परिवार नियोजनको साधनमा पहुँच पाए। तर त्यसको ठ्याक्कै उल्टो, यौन क्षमता बढाउने औषधि भियाग्राले अमेरिकामा अनुमति पाएको केही महिनापछि नै त्यो जापानमा पनि पुग्यो। विकसित विश्वमा जापानमा जति लैङ्गिक विभेद अन्यत्र कतै पनि नभएको ठानिन्छ। त्यहाँ अहिले पनि महिलाहरु काम गर्ने ठाउँमा उचित सम्मानको खोजीमा संघर्ष गरिरहेका छन्। यहाँ कारण र परिणामलाई अलग गरेर हेर्न खोजिएको होइन तर अमेरिकी अनुभवले संयोगले मात्र त्यस्तो नभएको संकेत गर्छ। दुईवटा पुस्तासम्म गर्भनिरोधक चक्कीमा पहुँच नदिनुस् त, त्यसले महिलामाथि पार्ने आर्थिक असर निकै भयावह हुनेछ। त्यही एउटा सानो चक्कीले अहिले पनि निरन्तर विश्व अर्थतन्त्रलाई रुपान्तरण गराइरहेको छ।


بعض الخبراء يؤكدون أن هناك إمكانية لانتقال العدوى عبر جزيئات الفيروس المنتشرة في الهواء وأكدت دراسة أجراها فريق من الباحثين في المعهد الوطني للعلوم في استراليا أن فيروس سارس كوف-2 يمكنه البقاء لفترات أطول مما كان متخيلا فوق بعض الأسطح ويتم انتقال العدوى بالفيروس في الغالب بسبب السعال أو العطس والحديث. لكن بعض الخبراء يؤكدون أن هناك إمكانية لانتقال العدوى عبر جزيئات الفيروس المنتشرة في الهواء أو المستقرة فوق بعض الأسطح المعدنية أو البلاستيكية أو الورقية. وكانت دراسات سابقة رجحت أن يبقى الفيروس نشطا فوق أوراق العملات المالية يومين وفوق الأسطح الزجاجية والبلاستيكية والمعدنية ستة أيام. لكن الدراسة الأخيرة وجدت أن الفيروس نشط بشكل كبير على هذه الأسطح لمدة وصلت إلى 28 يوما خاصة الأسطح ناعمة الملمس مثل الزجاج المستخدم لصنع شاشات الهواتف المحمولة وكذلك العبوات البلاستيكية ناعمة الملمس والعملات الورقية. وأشار الباحثون إلى أن هذه النتائج تم التوصل إليها بعد فترة من البحث المكثف لنشاط الفيروس في درجة حرارة 20 مئوية وهي تقريبا درجة حرارة الغرفة المعتادة. ومقارنة بفيروس الانفلونزا المعتاد، يمكن لكورونا أن يبقى نشطا لمدة 17 يوما في نفس الظروف الحياتية. وأجريت البحوث في أجواء مظلمة حيث أنه من المعروف أن الأشعة فوق البنفسجية تساعد على قتل الفيروس. وقال لاري مارشال، مدير المعهد، إن "اكتشاف فترة بقاء الفيروس في طور النشاط فوق الأسطح المختلفة يساعدنا على التوقع والتنبوء بنشاطة وسلوكه بشكل أكثر دقة وتقديم حلول أكثر نجاعة لمساعدة الناس على تجنب العدوى". ووجدت الدراسة التي نشرتها دورية "فايرولوجي جورنال" المتخصصة في علم الفيروسات أن الفيروس يبقى نشطا لفترة أقل في درجات الحرارة المرتفعة وتقتصر إمكانية انتقال العدوى من ملامسة بعض الأسطح على فترة 24 ساعة فقط عند درجة حرارة 24 درجة مئوية. واستمر نشاط الفيروس بشكل أطول فوق الأسطح الأكثر نعومة وغير المسامية أكثر من غيرها. كما وجدت الدراسة أن الملابس لا يستمر وجود فيروسات كورونا نشطة ومعدية فوقها أكثر من 14 يوما. تحليل: بالاب غوش : مراسل الشؤون العلمية يمكن لكورونا أن ينتقل عبر الهواء. فقد وجدت دراسات أن الفيروس يمكنه البقاء نشطا في جزيئات الهواء أكثر من ثلاث ساعات بينما كانت احتمالية انتقال العدوى عبر أوراق النقد وشاشات الهواتف المحمولة أقل تأكدا. دراسات سابقة أيضا بحثت في فترة بقاء الفيروس على الأسطح المعدنية الملساء وتباينت نتائجها بشكل كبير. فقد وجد بعضها أن الفيروس يبقى نشطا لثلاثة أيام على الأكثر، بينما أكدت دراسات أخرى أنه يبقى نشطا لفترة تصل إلى 14 يوما عند درجة حرارة الغرفة. لكن الدراسة الأخيرة بحثت في مدة نشاط الفيروس فوق أسطح زجاجية ومعدنية وورقية فوجدت أنه يمكن تعقب فيروسات نشطه لمدة تصل إلى 28 يوما في درجة حرارة الغرفة، وهو ما يزيد بشكل كبير عن الدراسات السابقة. وتمت الدراسة في أجواء مهيأة لبقاء الفيروسات منها الظلام ودرجات حرارة مستقرة ورطوبة عالية وهي الظروف غير المتوفرة للفيروس بشكل طبيعي مستمر. ورغم ذلك تضفي النتائج أهمية أكبر على غسل اليدين بشكل معتاد وتجنب ملامسة الوجه لتقليل احتمالات الإصابة. نتائج أخرى ووجد الباحثون أن قدرة فيروس سارس -كوف- 2 على البقاء في حال نشطة فوق الأسطح المعدنية الملساء عند درجات حرارة منخفضة يمكن أن يفسر تفشي الإصابة في مصانع معالجة اللحوم ومخازن الأطعمة الباردة التي تبين إصابة الآلاف من العاملين فيها حول العالم في السابق. ودعمت الدراسة الأخيرة نتائج دراسات سابقة من بقاء الفيروس نشطا في بعض الأطعمة الطازجة والمجمدة. وتقول منظمة الصحة العالمية إنه "لا توجد حاليا حالات إصابة مؤكدة بالفيروس بسبب انتقاله عبر الأطعمة الطازجة أو المغلفة" لكن المنظمة تقدم بعض النصائح والإرشادات لتجنب مخاطر انتقال العدوى عبر الأسطح المختلفة.

अस्ट्रेलियाको राष्ट्रिय विज्ञान निकायले दिएको निचोड अनुसार यो भाइरस पहिले सोचेभन्दा लामो समय यसरी जीवित रहनसक्छ। तर अनुसन्धानकर्ताहरूले यो प्रयोग अँध्यारो अवस्थामा गरेका हुन्। परावैजनी वा अल्ट्राभायोलेट किरणले भाइरसलाई मारिदिने देखिइसकेको छ। शङ्का बाँकी तर कतिपय विज्ञहरूले भने वास्तविक जीवनमा सतहबाट हुने सङ्क्रमणको जोखिमबारे शङ्का प्रकट गरेका छन्। यो भाइरस सामान्यतया मानिसहरूले खोक्दा, हाँच्छ्यू गर्दा वा बोल्दा सर्छ। यसअघि प्रयोगशालाहरूमा गरिएका अध्ययनमा सार्स-कोभ-२ भाइरस ब्याङ्क नोट वा ग्लास सतहमा २ देखि ३ दिनसम्म अनि प्लास्टिक तथा स्टीलमा ६ दिनसम्म बाँच्न सक्ने देखिएको थियो। भिन्न भिन्न अनुसन्धानको नतीजा फरक देखिएका थिए। अस्ट्रेलियाली निकाय सीसीरोले गरेको पछिल्लो अनुसन्धानमा भने भाइरस निकै जन्ड देखिएको हो। मोबाइल फोनको स्क्रीनजस्तो सम्म सतह अनि प्लास्टिक तथा पैसाका नोटमा २० डिग्री सेल्सियसको तापक्रममा भाइरस २८ दिनसम्म जीवित पाइयो। तुलनात्मक रूपमा फ्लु भाइरस उस्तै अवस्थामा १७ दिनसम्म जीवित रहन्छ। "सतहहरूमा भाइरस कत्तिको सक्रिय रहन्छ भनेर स्थापित गर्न सकिएको खण्डमा यसको सङ्क्रमणको अनुमान तथा नियन्त्रण गर्न सजिलो हुन्छ र मानिसहरूलाई जोगाउन सकिन्छ," उक्त निकायका प्रमुख कार्यकारी डा ल्यारी मार्शलले बताए। 'अनावश्यक त्रास' तर कार्डिफ विश्वविद्यालयका कमन कोल्ड सेन्टरका पूर्व प्रमुख प्राध्यापक रन एकल्सले उक्त अनुसन्धानको आलोचना गर्दै २८ दिनसम्म भाइरस बाँच्न सक्छ भनेर 'आम मानिसमाझ अनावश्यक त्रास' फैलने बताए। "सतहहरूमा पनि भाइरस म्युकस भनिने खकार वा सिँगानका कण अनि फोहोर औँलाबाट सर्ने हो। यो अनुसन्धानमा भाइरस सार्ने यस्ता कणको अध्ययन गरिएको छैन," प्राध्यापक एकल्ले भने। "ताजा म्युकस भनेको भाइरसको निम्ति जोखिमपूर्ण वातावरण नै हो। त्यसमा हुने श्वेत कोषले उत्पादन गर्ने इन्जाइमले भाइरसलाई मार्छ। साथै त्यसमा भएका एन्टीबडी तथा अन्य रसायनले पनि भाइरसलाई निस्क्रिय पारिदिन्छ।" "मेरो विचारमा सङ्क्रामक भाइरस सतहमा टाँसिएका म्युकसमा केवल केही घण्टा नकि दिन बाँच्न सक्छ।" गत साता युनिभर्सिटी अफ क्यालिफोर्नियाकी मेडिसिन प्राध्यापक मोनिका गान्धीले कोरोनाभाइरस सतहहरूबाट नसर्ने बताएकी थिइन्। "महामारीको सुरुमा सतह वा निर्जीव वस्तुमार्फत् सङ्क्रमण सर्ने निकै त्रास थियो। तर अहिले हामीले यसको मुख्य कारण कुनै सतह छोएर अनि त्यसपछि आँखा छोएर सर्ने होइन रहेछ भन्ने थाहा पाएका छौँ। मुख्य कारण त थाहा नपाइकनै कसैले आफ्नो नाक वा मुखबाट निकालिरहेको भाइरसको नजिक पर्नु नै हो।" के परिवर्तनले कोरोनाभाइरसलाई झन् घातक बनाउँछ? हात र फोन स्क्रीन सफा राख्नुपर्ने आवश्यकता बीबीसीका विज्ञान सम्वाददाता पल्लव घोष भन्छन् कोभिड १९ मुख्यतया हावाबाटै सर्ने हो। अध्ययनहरूले हावामा तैरने कणमा यो भाइरस ३ घण्टासम्म सङ्क्रामक रहन सक्ने देखाएका छन्। तर यो ब्याङ्क नोट वा फोनका टचस्क्रीनबाट कति सर्छ भन्ने कुरा चाहिँ पूर्ण निश्चित् छैन। उनी भन्छन् पछिल्ला अनुसन्धानबाट भाइरस कुनै कुनै सतहमा सोचिएभन्दा लामो समय बाँच्न सक्ने देखिएको छ तर ती अनुसन्धान भाइरसलाई अनुकूल हुने अवस्थामा गरिएका हुन् - जस्तो कि तापक्रम अनि आर्द्रता घटबढ नहुने र अँध्यारो कोठामा। तर वास्तविक संसारमा भाइरस त्यति बलियो नहुन सक्छ। तर पनि घोष भन्छन् यी अनुसन्धानका नतीजाले मानिसहरूलाई सङ्क्रमणको सम्भावना घटाउनका लागि बारम्बार हात धुन तथा फोनका टचस्क्रीन नियमित सफा राख्न आवश्यक छ भन्ने देखाउँछ। अवस्था अनुसारका नतीजा अस्ट्रेलियाली निकायले गरेको अनुसन्धानमा बढी तापक्रममा भाइरस थोरै समय बाँच्ने देखाएको छ। ४० डिग्रीको तापक्रममा केही सतहमा २४ घण्टापश्चात् भाइरस निस्क्रिय भएको पाइयो। साथै सम्म सतह तथा कुनै छिद्र नभएका सतहमा भाइरस लामो समय रह्यो। तर कपडाजस्ता स-साना छिद्र हुने वस्तुहरूमा भने भाइरस १४ दिनभन्दा बढी सक्रिय नरहेको पाइयो। चिसा तापक्रममा स्टीलमा लामो समय भाइरस सक्रिय रहने आफ्नो नतीजाले कसरी कोभिड १९ मासु प्रशोधन तथा चिस्यान केन्द्रहरूमा फैलियो भन्नेबारे वर्णन गर्न सक्ने अनुसन्धानकर्ताहरूले बताएका छन्। विश्वभरि त्यस्ता केन्द्रहरूमा हजारौँ कामदार सङ्क्रमित भएको पाइएका थिए। त्यसको अन्य कारणमा भने काम गर्ने वातावरण, चिसो र ओसिलो अवस्था अनि मेशिनको आवाजका कारण एकआपसमा चर्को स्वरले बोल्नु पर्ने अवस्था पनि जिम्मेवार रहेको विगतमा बताइएका थिए। अस्ट्रेलियाली अनुसन्धानकर्ताहरूले उनीहरूको नतीजाले पहिलेका अध्ययनले जस्तै भाइरस ताजा वा फ्रोजन (चिसोमा जमाइएका) खानामा पनि रहनसक्ने देखाएको छ। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले यसबारे भनेको छ: "कोभिड १९ खाना वा खानाको प्याकेजबाट सङ्क्रमण सरेको कुनै मामिला हालसम्म पुष्टि भएको छैन।" तर उसले सङ्क्रमण सर्नबाट रोक्न केही पूर्वसावधानीका उपायहरू भने सुझाएको छ।


ترامب تحدث بعد تفجيرات استهدفت مواقع أمريكية في بغداد وكتب ترامب على حسابه على تويتر، مدافعا عن قرار اغتيال القائد العسكري الإيراني قاسم سليماني في بغداد، أن "رقم 52 هو عدد الأمريكيين الذين احتجزوا رهائن في السفارة الأمريكية في طهران عام 1979 لأكثر من عام". وقال إن "بعض هذه المواقع يكتسب أهمية كبيرة بالنسبة لإيران وفي الثقافة الإيرانية. وستتعرض هذه المواقع وإيران إلى ضربات سريعة وقوية. الولايات المتحدة لا تريد المزيد من التهديد". وقد لجأ الرئيس الأمريكي إلى تويتر بعدما رفعت مليشيا موالية لإيران تهديدات لأمريكا وتعرضت قوات ومنشآت أمريكية في العراق إلى هجمات بالقذائف، في ظل التهديد بالانتقام لمقتل سليماني، الذي كان يعد الرجل الثاني في إيران. وقد اهتزت العاصمة العراقية بغداد على وقع تفجيرات أعقبت تشييع جنازة القائد العسكري الإيراني، قاسم سليماني، الذي قتل في غارة جوية أمريكية على مطار بغداد. مواضيع قد تهمك نهاية وسقطت قذيفة في المنطقة الخضراء، التي تقع فيها السفارة الأمريكية وسفارات أجنبية أخرى في بغداد، كما استهدفت تفجيرات أخرى قاعدة بلد الجوية التي تقيم فيها القوات الأمريكية، شمالي العاصمة. ولم يصب أحد بأذى في هذه التفجيرات حسب مصادر أمنية. ولم تتبن أي جماعة هذه العمليات، ولكن قوات الحشد الشعبي الموالية لإيران اعتادت على استهداف مثل هذه المواقع. وقد توعد المسؤلون الإيرانيون بالانتقام لمقتل سليماني، الذي تعتبره الولايات المتحدة إرهابيا. شيع العراقيون أيضا جثمان أبو مهدي المهندس قائد كتائب حزب الله العراقية وشيع العراقيون أيضا جثمان أبو مهدي المهندس قائد كتائب حزب الله المدعومة من إيران، الذي قتل مع سليماني. وأعلنت الولايات المتحدة إرسال تعزيزات عسكرية قوامها 3000 جندي إلى الشرق الأوسط.، ونصحت مواطنيها بمغادرة العراق. ما الذي حدث في التفجيرات الأخيرة؟ سقطت قذيفة واحدة على الأقل في ساحة الاحتفالات بالمنطقة الخضراء، وقذيفة أخرى بمنطقة الجادرية، حسب مصادر أمنية. وبعد سقوط صاروخين على قاعدة بلد أرسلت طائرات مسيرة لكشف مصدر إطلاقهما. كيف سارت جنازة سليماني؟ المشيعون هتفوا "الموت لأمريكا" رفع المشيعون أعلام العراق والحشد الشعبي ورددوا "الموت لأمريكا"، وساروا من مطار المثنى إلى بوابة المنطقة الخضراء. وحمل المشيعون أيضا صور سليماني والمرشد الأعلى علي خامنئي. وبعدها توجهوا إلى كربلاء والنجف. ولكن بعض العراقيين احتفلوا في شوارع بغداد ابتهاجا بمقتل سليماني. فهو متهم بتدبير قمع المظاهرات التي شهدتها العديد من المدن العراقية في الشهور الماضية. كيف ردت إيران؟ تعهد المسؤولون الإيرانيون بالانتقام لمقتل سليماني قائد فيلق القدس في الحرس الثوري. وزار الرئيس حسن روحاني عائلة سليماني وقال إن الانتقام لمقتله سيحصل عندما تقطع أيادي أمريكا في المنطقة كلها. وتوعد خامنئي بأن يكون الرد قويا. وألمح القائد في الحرس الثوري، غلام علي أبو حمزة، إلى ضرب السفن الأمريكية في الخليج.

इरानी उच्च सैन्य कमान्डर कासिम सुलेमानीको बग्दादमा शुक्रवार भएको अमेरिकी ड्रोन आक्रमणमा मृत्यु भएपछि ट्रम्पको त्यस्तो भनाइ आएको हो। इरानले सुलेमानीको हत्याको प्रतिशोध लिने उद्घोष गरिसकेको छ। शनिवार बग्दादमा सुलेमानीको शवयात्रामा हजारौँ मानिस सहभागी भएका थिए। त्यसको केही बेरपछि शवयात्रा गरिएको क्षेत्रमा केही विस्फोटहरू भएका थिए। बग्दादस्थित ग्रीन जोनमा अमेरिकी दूतावासनजिकै एउटा क्षेप्यास्त्र खसेको थियो। अमेरिकी सैनिकहरू बस्ने ठाउँ भएको राजधानीको उत्तरी क्षेत्रमा पनि क्षेप्यास्त्र आक्रमण भएको थियो। तर ती घटनामा कोही घाइते नभएको इराकी सुरक्षास्रोतहरूले बताएका छन्। ती आक्रमणको जिम्मेवारी अहिलेसम्म कुनै समूहले लिएको छैन। तर इरानपक्षधर लडाकुहरूलाई त्यसको दोष लगाइएको छ। ट्रम्पले अमेरिकी पक्षमाथि आक्रमण भए अमेरिकाले "इरानका ५२ वटा स्थानलाई निसाना बनाउने" र त्यो "धेरै छिटो र धेरै कडा" हुने सामाजिक सञ्जाल ट्विटरमा लेखेका हुन्। प्रतिक्रिया सुलेमानी इरानको मध्यपूर्व मामिलाका मुख्य शिल्पी थिए। इरानले उनको हत्याको 'कडा बदला' लिने प्रतिज्ञा गरेको थियो। इरानले 'केही अमेरिकी ठाउँलाई निसाना बनाउने कुरा चर्को रूपमा गरेको' भन्दै ट्रम्पले अमेरिकालाई इरानी धम्की मन नपरेको सङ्केत गर्दै कडा प्रतिक्रिया व्यक्त गरेका हुन्। "अमेरिकालाई थप धम्की चाहिँदैन," उनले लेखे। कासिम सुलेमानी र इरानको समर्थनप्राप्त लडाकु समुअखआ नेता अबु महदी अल-मुहन्दिसको शवयात्रामा हजारौँ मानिस सहभागी भएका थिए सुलेमानीको हत्याको विरोधमा दशौँ हजार इरानीहरूले तेहरान र अन्य सहरमा प्रदर्शन गरेका छन्। उनका अनुसार अमेरिकाले पहिचान गरेका इरानका ५२ ठाउँमध्ये केही इरान र इरानी संस्कृतिका लागि महत्त्वपूर्ण छन्। सन् १९७९ मा इरानस्थित अमेरिकी दूतावासबाट ५२ अमेरिकी नागरिकलाई बन्दी बनाइएको प्रसङ्ग उल्लेख गर्दै ट्रम्पले अहिले अमेरिकी निसानामा रहेका इरानका ५२ स्थानले तिनको प्रतिनिधित्व गर्ने बताए। अमेरिका-इरान सम्बन्ध किन तीतो? ट्रम्पले इरानलाई चेतावनी दिँदै ट्वीट गरेको केही बेरमै एउटा अमेरिकी सरकारी वेबसाइट ह्याक भएको पाइएको छ। 'इरान साइबर सिक्युरिटी ग्रूप ह्याकर्स' नामक समूहले त्यसको जिम्मेवारी लिएको छ। ह्याक भएको अमेरिकाको सङ्घीय डिपोजिटरी लाइब्रेरी प्रोग्र्यामको वेबसाइटमा लेखिएको छ: "यो इस्लामिक गणतन्त्र इरानको सन्देश हो।" बग्दादको अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाहिर एउटा कारमा भएको अमेरिकी आक्रमणमा सुलेमानीको मृत्यु भएको हो उक्त वेबसाइटमा राष्ट्रपति ट्रम्पको बिगारिएको तस्बिर राखिएको छ जसमा उनलाई अनुहारमा हानिएको र मुखबाट रगत आएको देखिन्छ। "यो इरानको साइबर क्षमताको एउटा पाटो मात्र हो!" ह्याकरहरूले लेखेका छन्। कासिम सुलेमानी को थिए? बयसट्ठी वर्षीय सुलेमानीलाई इरानका सर्वोच्च नेता आयतूला अली खामनेईपछि दोस्रा शक्तिशाली व्यक्ति मानिन्थ्यो। सुलेमानीको नेतृत्वमा रहेको कूड्स फोर्सलाई इरानको रेभलूशनरी गार्ड्सको उच्चतम एकाइ मानिन्छ। सुलेमानीले सर्वोच्च नेताबाहेक अरू कसको आदेश मान्नुपर्दैनथ्यो। उनलाई इरानमा राष्ट्रिय नायकका रूपमा लिइन्थ्यो। जनरल कासिम सुलेमानी उनले मृत्युपर्यन्त २१ वर्ष कूड्स फोर्सको नेतृत्व गरे। उनको कार्यकालमा इरानले हेज्बुलालाई बलियो बनायो र लेबननमा आफूलाई समर्थन गर्ने लडाकु समूहको सङ्गठन विस्तार गर्न सघायो। सुलेमानीलाई इराक र सिरियामा इरानको सैन्य उपस्थिति बढाएको र सिरियाको लामो गृहयुद्धमा लडाकु समूहविरुद्ध कारबाहीको योजना कार्यान्वयनमा ल्याएको श्रेय दिइन्छ। सुलेमानीकी एउटी छोरीले आफ्ना बुवाको मृत्युको बदला कहिले लिने भनी इरानका सर्वोच्च नेतालाई सोधेको बताइएको छ


أجريت البحوث على فصيلة واحدة من البعوض الناقل للملاريا وأثبتت دراسة نشرها هؤلاء في نشرة (ساينس) العلمية أن الطفيلي لا يمكنه العيش في البعوض المصاب بهذه السلالة. يذكر ان مرض الملاريا ينتقل من الانسان المصاب إلى السليم بواسطة البعوض، ولذا يأمل الباحثون بأن يتمكنوا من تقليل عدد الاصابات بين البشر عن طريق زيادة مناعة البعوض للطفيلي. ويقول خبراء إن هذه الطريقة توفر أملا للسيطرة على انتشار الملاريا على المدى البعيد. والملاريا من الأمراض الخطيرة والواسعة الانتشار، إذ تقدر منظمة الصحة العالمية أن زهاء 220 مليون شخص يصابون به سنويا بينما يبلغ عدد الوفيات كل سنة أكثر من 660 الف. مواضيع قد تهمك نهاية تحدي وتركزت الدراسة التي أجراها باحثو جامعة ميشيغان بالولايات المتحدة على بكتريا وولباشيا التي تصيب الحشرات. وتنتقل هذه الجراثيم من اناث الحشرات إلى صغارهن، وفي بعض أصناف الحشرات اكتسبت بكتريا وولباشيا القدرة على التلاعب بعملية التكاثر بحيث يرتفع عدد الاناث من أجل ان تستغلها لاغراضها. ولكن بعوض الانوفيليس الناقل للملاريا ليس موبوءا ببكتريا وولباشيا في الطبيعة، إلا أن البحوث المختبرية أثبتت بأن نقل العدوى اليه بشكل مؤقت يجعله مقاوما لطفيلي الملاريا. وكان التحدي الذي واجهه الباحثون يتمحور حول كيفية تحويل العدوى المؤقتة إلى عدوى يمكن نقلها من جيل إلى جيل. وقد إكتشف الباحثون سلالة من بكتريا وولباشيا يمكنها الاستمرار في فصيلة واحدة من بعوض الانوفليس طيلة مدة البحث، أي لـ 34 جيل متعاقب. وقد وجدت طفيليات الملاريا صعوبة كبيرة في التأقلم في هذا النوع "المحور" من البعوض، ولذا فقد انخفضت اعداده أربع مرات مقارنة بالبعوض غير المصاب. ولكن عددا من الخبراء حذر من أن التطبيق العملي لهذا الاكتشاف لم يكون يسيرا.

केन्या र यूकेका वैज्ञानिकहरूले उक्त सूक्ष्मजीव औलो रोग नियन्त्रणका लागि महत्त्वपूर्ण सिद्ध हुन सक्ने विश्वास व्यक्त गरेका छन्। औलो रोगको परजीवीबाट सङ्क्रमित लाम्खुट्टेको टोकाइबाट मानिसमा पनि उक्त रोग सर्छ। तसर्थ लामखुट्टेलाई उक्त परजीवीबाट जोगाउन सकिए औलोबाट मानिसहरू पनि स्वतः सुरक्षित बन्न सक्छन्। औलो नियन्त्रण गर्नका लागि अहिले पत्ता लागेको सूक्ष्मजीवबाट सङ्क्रमित लाम्खुट्टे प्राकृतिक वासस्थानमा छोड्ने कि उक्त सूक्ष्मजीवको स्पोर प्रयोग गर्ने विषयमा अनुसन्धान भइरहेको छ। यो कस्तो सूक्ष्मजीव के हो? यो सूक्ष्मजीवको नाम माइक्रोस्पोरिडिआ एमबी हो। केन्यास्थित भिक्टोरिया तालको किनारमा भेटिएका लाम्खुट्टेको अध्ययन गर्दा यो सूक्ष्मजीव फेला परेको हो। यो सूक्ष्मजीव लामखुट्टेको आन्द्रा र प्रजनन अङ्गमा बस्छ। शरीरमा माइक्रोस्पोरिडिआ भएको लाम्खुट्टेमा वैज्ञानिकहरूले औलोको परजीवी फेला पारेनन्। अनि प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा उक्त सूक्ष्मजीवले लाम्खुट्टेलाई सुरक्षा प्रदान गरेको प्रमाणित भयो। यसबारे 'नेचर कम्यूनिकेशन्स' नामक वैज्ञानिक जर्नलमा एउटा अध्ययन प्रकाशित भएको छ। औलोका कारण विश्वभरि प्रत्येक वर्ष चार लाख जनाभन्दा बढीको मृत्यु हुन्छ माइक्रोस्पोरिडिआ ढुसी वर्गमा पर्ने सूक्ष्मजीव हो। यसका अधिकांश प्रजाति परजीवी हुन्छन्। तर यो नयाँ प्रजातिको माइक्रोस्पोरिडिआ लाम्खुट्टेका लागि लाभदायक हुनसक्छ। अध्ययन गरिएकामध्ये पाँच प्रतिशत लाम्खुट्टेमा उक्त सूक्ष्मजीव प्राकृतिक रूपमै पाइएको थियो। यो आविष्कार कति महत्त्वपूर्ण हो? "अहिलेसम्म हामीले सङ्कलन गरेको तथ्याङ्कले यसले औलो शतप्रतिशत रोक्छ भन्ने देखिन्छ," केन्यास्थित इन्टर्शन्याश्नल सेन्टर अफ इन्सेक्ट फिजीओलजी एन्ड इकोलजीका डा. जेरमी हेरनले बीबीसीलाई भने। यो वास्तवमै एउटा ठूलो उपलब्धि भएको धेरैलाई लाग्ने उनको धारणा छ। प्रत्येक वर्ष औलोका कारण चार लाख जनाभन्दा बढीको मृत्यु हुन्छ। तीमध्ये अधिकांश पाँच वर्षमुनिका बालबालिका छन्। झुलको प्रयोगबाट र कीटनाशक औषधि छर्दा औलो रोकथाममा केही सहयोग पुगे पनि यो रोग नियन्त्रणका लागि नयाँ उपाय आवश्यक भएको धेरैको मान्यता छ। यो सूक्ष्मजीवले कसरी औलो रोक्छ? यस विषयमा विस्तृत अध्ययन हुन बाँकी छ। तर माइक्रोस्पोरिडिआ एमबीले लाम्खुट्टेको प्रतिरक्षा प्रणालीलाई सङ्क्रमण निष्क्रिय पार्ने क्षमता प्रदान गरेको हुनसक्छ। अथवा यो सूक्ष्मजीवका कारण लाम्खुट्टेको शरीर औलोको परजीवीका लागि बस्न अयोग्य बनिदिन्छ। लाम्खुट्टेमा माइक्रोस्पोरिडिआ एमबीको सङ्क्रमण आजीवन हुने देखिएको छ। औलो उन्मूलन गर्न लामखुट्टेको प्रेमजीवनमा अवरोध औलोविरुद्ध यो सूक्ष्मजीव कहिले प्रयोग गर्न सकिन्छ? कुनै क्षेत्रमा उल्लेखनीय रूपमा औलो नियन्त्रण गर्न त्यहाँ कम्तीमा पनि ४० प्रतिशत लाम्खुट्टेमा माइक्रोस्पोरिडिआको सङ्क्रमण गराउन सक्नुपर्छ। उक्त सूक्ष्मजीव वयस्क लामखुट्टेहरूबीच र पोथीबाट बच्चामा सार्न सकिन्छ। त्यसैले सङ्क्रमित लाम्खुट्टेको सङ्ख्या बढाउने उद्देश्यले अनुसन्धानकर्ताहरू दुईवटा रणनीतिबारे अध्ययन गर्दैछन्। "यो नयाँ आविष्कार हो। यसबाट औलो नियन्त्रणका सम्भावना देखेर हामीहरू उत्साहित छौँ," एमआरसी-यूनिभर्सिटी अफ ग्ल्यास्गो सेन्टर फोर भाइरस रिसर्चसँग आबद्ध प्राध्यापक स्टीभन सिन्किन्सले बीबीसीलाई बताए। अब के हुन्छ? उक्त सूक्ष्मजीव कसरी फैलिन्छ भनेर बुझ्न सके वैज्ञानिकहरूलाई थप परीक्षण गर्न सहयोग पुग्छ। उक्त सूक्ष्मजीव प्राकृतिक रूपमै लाम्खुट्टेमा पाइन्छ र बाहिरबाट नयाँ कुरा थप्नुपर्ने नभएकाले परीक्षणको विषय तुलनात्मक रूपमा कम विवादित छ। यसबाट लाम्खुट्टे मर्दैनन् र आहाराका लागि तिनमा निर्भर पारिस्थितिक प्रणालीमा कुनै प्रभाव पनि पर्दैन। औलो


رُفع صاري مركبة بيرسيفرانس في وضع عمودي للمرة الأولى منذ إطلاق المركبة من الأرض وتضمنت الفيديوهات الدقائق النهائية للهبوط المدهش الذي قامت به المركبة وحتى لامست عجلات الروبوت الخاصة بها سطح الكوكب. وأظهرت الفيديوهات دوامة من الغبار تتصاعد وحصى يتطاير أثناء اقتراب المركبة والصاروخ الذي يحملها من سطح المريخ بالقرب من فوهة جيزيرو. وأرسلت المركبة بيرسيفرانس إلى المريخ وهي محملة بالكاميرات، وسبع كاميرات منها مخصصة لتصوير عملية الهبوط على سطح الكوكب الأحمر. وقال مايك واتكينز، مدير مختبر الدفع النفاث في كاليفورنيا الذي يستخدم كغرفة عمليات مركزية لبعثات المريخ، إن هذه الفيديوهات الرائعة تعتبر مثالا على أفضل ما يمكن أن تقدمه الوكالة من أعمال. مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف: "لقد اصطحبنا الجميع معنا في رحلاتنا حول المجموعة الشمسية، عبر مدارات زحل، والرجوع بالذاكرة إلى النقطة الزرقاء الباهتة، والصور البانورامية المذهلة للمريخ. إنها المرة الأولى التي نستطيع فيها التقاط صور لحدث مثل هبوط مركبة فضائية على كوكب المريخ". وأضاف: "سوف نتعلم شيئا من النظر إلى طريقة أداء المركبة التي تظهر في هذا الفيديو. لكن الجزء الأكبر منه سوف يكون مرشدا لك أثناء الرحلة". وكانت جميع الكاميرات المستخدمة في تصوير الهبوط من النوع الرياضي المتوافر في الأسواق الذي يتمتع بقدر كبير من الصلابة دون إجراء أية تعديلات تذكر عليها. وضعت الكاميرات في مواقع محددة لتصوير الأجزاء الرئيسية من مكونات المركبة بداية من انطلاق المظلة التي تطير بسرعة تفوق سرعة الصوت، ومرورا بالتخلص من حاجب الحرارة لكبسولة الدخول والرحلة التي قطعها الصاروخ الذي كان يحمل المركبة عبر الفضاء. وامتدت تلك اللقطات الهامة لأربع دقائق من إجمالي الدقائق السبع التي استغرقتها عملية الهبوط على سطح المريخ. وقال دايف غرويل، الذي أدار الكاميرات في مختبر الدفع النفاث: "حصلنا على 30 غيغا بايت من المعلومات بالإضافة إلى 23 ألف صورة للمركبة أثناء الهبوط على سطح المريخ". وتعطلت إحدى الكاميرات الثلاث التي كانت موجهة إلى المظلات، لكن الكاميرات الست الأخرى ظلت تعمل جيدا. وكانت ناسا تأمل في نجاح تسجيل صوت الهبوط عبر ميكروفون، لكن لسوء الحظ لم يفلح الأمر. زودت المركبة الفضائية بيرسيفرانس بسبع كاميرات وأدوات وميكروفونات أخرى ورغم ذلك، نجح فريق العمل في تشغيل ميكروفون على سطح المريخ، وهو ما من شأنه أن يجعل من الممكن سماع صوت المركبة برسيفيرنس أثناء قيامها بمهامها الاستكشافية في الأسابيع المقبلة. كما سُمع صوت مكتوم للرياح في فوهة جيزيرو. وتمكنت ناسا من تصوير فيديوهات على المريخ من قبل، لكنها كانت ذات جودة منخفضة تظهر مثل عرض لقطات "الحركة المتوقفة". في المقابل، فاجأت مقاطع الفيديو التي التقطت عبر المركبة برسيفيرنس الجميع بمستوى الوضوح والدقة في عرض التفاصيل. وقال غرويل: "أشعر بالقشعريرة كلما أشاهدها". ويستمر المهندسون في مختبر الدفع النفاث في تشغيل الروبوت الموجه لمهام المركبة. وفي نهاية الأسبوع الماضي، رُفع صاري الملاحة الخاص بالمركبة بريزيرفانس ليكون في وضع عمودي للمرة الأولى، إذ كان مطويا في وضع أفقي منذ إطلاق المركبة من الأرض العام الماضي. وسمح رفع صاري الملاحة بتشغيل "نظام ماستكام - زد" للكاميرات المعدة لأغراض علمية المثبتة فيه ليبدأ نظام التصوير في أخذ لقطات بانورامية للمنطقة المحيطة بالفوهة جيزيرو وسطح المركبة نفسها. ويستهدف تصوير سطح المركبة في شكل لقطات بانورامية اكتشاف الأضرار التي قد تكون المركبة تعرضت لها أثناء الهبوط جراء الأحجار المتطايرة. ومن المقرر أن يقوم فريق التحكم بمهمة صعبة هذا الأسبوع تتمثل في التحول من البرمجيات التي استخدمت في تحقيق الهبوط الآمن للمركبة على سطح المريخ إلى برمجيات أخرى تمكن الروبوت من التحرك واستخدام المعدات المختلفة مثل الذراع الروبوتي للمركبة. التقطت المركبة مقاطع فيديو هي الأوضح على الإطلاق لسطح المريخ ومن المتوقع أن تستغرق هذه العملية أربعة أيام مريخية أو ما يسمى "بالسول" (اليوم المريخي يساوي 24 ساعة و39 دقيقة). وقد نتمكن في نهاية الأسبوع المقبل من مشاهدة اختبار القيادة الأول لعدة أمتار تقطعها المركبة بعد التشغيل بالبرمجيات الجديدة. وهناك اهتمام بالغ بالطائرة المروحية المصغرة التي سافرت مع المركبة الفضائية، إذ يتوقع أن تقوم هذه الأداة التي تزن 2 كليو غرام بالطلعة الجوية الأولى خارج كوكب الأرض. لكن قبل ذلك، تحتاج بريزيرفانس أولا إلى الوصول إلى المكان المناسب الذي تضع فيه الطائرة لإجراء تجاربها. وقال المخططون لهذه البعثة الفضائية الجمعة الماضية إن الأمر قد يستغرق عدة أسابيع حتى يصل الروبوت المشغل للمركبة إلى الموقع الأنسب لإطلاق الطائرة المصغرة، مما يرجح أن المروحية الصغيرة، التي يطلقون عليها اسم "إنجينيتي"، قد لا تحلق عاليا قبل إبريل/ نيسان المقبل. وهبطت المركبة بيرسيفرانس في موقع يأخذ شكلا رباعيا أطلق عليه العلماء المسؤولون عن هذه البعثة الفضائية مجازا "كانيون دي شيلي"، وهو اسم مزار وطني هام في ولاية أريزونا الأمريكية. ويستقر الروبوت المشغل للمركبة على منطقة مستوية من سطح المريخ بين وحدتين جيولوجيتين مختلفتين؛ الأولى ذات سطح أملس حيث تستقر عجلات المركبة فوق ما يبدو أنه صخور بركانية داكنة بينما الوحدة الجيولوجية الثانية أكثر وعورة وتمتليء بالصخور التي يعلوها الكثير من الزبرجد الزيتوني المعدني. وعلى بعد 2 كيلو متر شمال غرب موقع الهبوط هناك ما يبدو، وفقا لصور القمر الصناعي، أنه بقايا دلتا تكونت عندما كانت بحيرة عملاقة تملأ فوهة جيزيرو منذ مليارات السنوات. وتتكون الدلتا عندما تدخل الأنهار إلى مساحات أوسع وتعترض طريق المياه كميات من الطمي والرمل المترسبة. ومن المقرر أن تبحث بريزيرفانس في هذه الرواسب عما يشير إلى وجود نشاط جرثومي بها في الماضي.

उक्त भिडियोमा गत साता मङ्गल ग्रहमा पर्सिभिअरन्स रोभर अवतरण गर्दाको अन्तिम क्षणलाई देखाइएको छ। त्यसमा रोबटका चक्काले मङ्गल ग्रहको सतहमा टेक्दासम्मको दृश्य समेटिएको छ। उक्त भिडिओमा धुलोको फन्का देखिन्छ र मोटर गाडीझैँ देखिने रोबट अवतरण नजिक पुग्दा धुलोका कणहरू उछिट्टिएर उसतर्फ आएको देखिन्छ। पर्सिभिअरन्सलाई रकेटले झुलाउँदै जेजेरो क्रेटर नाम दिइएको मङ्गल ग्रहको सतहमा राखेको हो। उक्त यन्त्र जेजेरो क्रेटर नाम दिइएको मङ्गल ग्रहको एउटा लक्षित सतहमा अवतरण गरेको हो। पर्सिभिअरन्समा क्यामेराहरू बाँधेर पठाइएको थियो। तीमध्ये सात वटा क्यामेरा उसको अवतरणको रेकर्डिङका लागि खटाइएका थिए। ती क्यामेराका तस्बिरहरूले इन्जिनियरहरूका लागि महत्त्वपूर्ण सुझाव दिनेछन्। त्यसले उक्त रातो ग्रहको सतह अध्ययनका लागि थप प्रविधि सुधारमा सहयोग गर्नेछ। नासाको मङ्गल मिसनको नियन्त्रण केन्द्र रहेको क्यालिफोर्नियास्थित जेट प्रोपल्सन ल्याबरोटरीका निर्देशक माइक वाट्किन्स यी भिडिओहरूमा उक्त रोभरको कार्य हेरेर आफूहरूले केही कुरा सिक्ने बताउँछन्। नासाले पर्सिभिअरन्स मङ्गलमा अवतरण गरेको यो भिडिओ सार्वजनिक गरेको छ त्यसमा जडान गरिएका क्यामेराहरूलाई मुख्य घटनाहरूको पूर्ण रेकर्ड गर्न सकिने गरेर राखिएको थियो। यो भिडिओले रोभरले मङ्गल ग्रहको सतहमा अवतरण गर्ने अन्तिम सात मिनेटमध्येमा पनि सबैभन्दा पछिल्ला चार मिनेटको जानकारी दिएको थियो। एक हजार किलोग्राम वजन भएको उच्च प्रविधियुक्त रोभरमा सातवटा उपकरण, कैयौँ क्यामेरा, माइक्रोफोन र एउटा ठूलो खन्ने उपकरण जडित छ उक्त ल्याबरोटरीका क्यामेराको काम हेर्ने नेतृत्वकर्ता डेभ ग्रुएलका अनुसार उनीहरूले मङ्गलको सतहमा अवतरण हुँदै गर्दाको ३० गिगाबाइट्स सूचना र २३ हजार वटाभन्दा बढी तस्बिरहरू सङ्कलन गरेका छन्। प्यारासुटतर्फ खिच्ने तीनमध्ये एक क्यामेरा असफल भए पनि अन्य ६ वटा क्यामेराहरूले कुनै पनि त्रुटीविना काम सम्पन्न गरेका थिए। नासाले अवतरणको आवाज पनि रेकर्ड हुने आशा राखेको भए पनि त्यो चाहिँ सफल हुन सकेन। यद्यपि उक्त समूहले सतहमा एउटा माइक सञ्चालन गर्न सफल भएकाले आगामी दिनमा पर्सिभिअरन्सको कामलाई सुन्न सकिने सम्भावना रहेको छ। एउटा कार जत्रो आकार रहेको अन्तरिक्ष यानमा जीवावशेष अध्ययन गर्नका लागि आवश्यक पर्ने वैज्ञानिक उपकरणहरू राखिएको छ। छ वटा पाङ्ग्रा भएको उक्त रोभर सात महिनाको यात्रामा ४७ करोड किलोमिटर यात्रा गरेर मङ्गल ग्रहमा पुगेको हो।