لكن اتباع عدد من النصائح حول كيفية حماية أنفسنا والآخرين أثناء الوباء يمكن أن يساعد في التغلب على هذا الفيروس. كيف نحمي أنفسنا؟ طبقا لمنظمة الصحة العالمية، فإن أحد أهم تدابير الوقاية الأساسية ضد فيروس كورونا يتمثل في النظافة الشخصية. يُنصح بغسل اليدين بانتظام - اغسل يديك جيدا وكثيرا بالماء والصابون، أو دلّكهما بالكحول. هكذا تقتل الفيروسات التي قد تكون عالقة على يديك. - حاول ألا تلمس عينيك ولا أنفك ولا فمك. فالأيدي تلمس العديد من الأسطح ويمكن أن تعلُق بها الفيروسات. ومن هنا يمكن أن يخترق الفيروس جسمك. مواضيع قد تهمك نهاية كيف نوقف انتشار الفيروس؟ هل تُجدي الكمامات والقفازات؟ الكمامات والقفازات لا توفر سوى حماية محدودة ولا تعوِّض عن تدابير النظافة الشخصية الأساسية الكمامات البسيطة كتلك التي تُباع في المتاجر لا تقي من العدوى. ذلك لأنها مساميّة ولا تغطي العينين ولا يمكن ارتداؤها لفترات طويلة. على أن هذه الكمامات يمكن أن تمنع وصول رذاذ المصابين إلى غيرهم. هذا فضلا عن أن العديد من المصابين بفيروس كورونا المستجَدّ لا يظهرون أي أعراض، ومن ثم فلا ضرر من استخدام هذه الكمامات لدى التعامل مع الآخرين. وبالنسبة للقفازات، تقول منظمة الصحة العالمية إن استخدامها لا يحصّن من الإصابة بـكوفيد-19، وعليه، فإن ملامسة الوجه عند ارتداء القفازات يمكن أن يساعد الفيروس في اختراق الجسد. كما يوفر غسل الأيدي بانتظام بالماء والصابون حماية من الإصابة بفيروس كوفيد-19 أكثر من الحماية التي توفرها القفازات، طبقا لمنظمة الصحة العالمية. كيف أعرف أنني مصاب بـ كوفيد-19؟ السعال الجاف من أعراض الإصابة تتمثل الأعراض الأساسية لفيروس كورونا في الحُمّى والكُحّة الجافة - هذان العرضان هما الباعثان على القلق. وأظهرت بعض حالات الإصابة أعراضا إضافية كاحتقان الحلق والصداع والإسهال، وتحدّث البعض عن تأثُّر حاستَي التذوق والشم. ماذا أفعل إذا أحسستُ بتلك الأعراض؟ إذا انتابك القلق، اتصل بطبيبك تنصح منظمة الصحة العالمية بالبقاء في البيت حال الشعور بالتوعُّك لحين التعافي، حتى لو كانت الأعراض خفيفة كالصداع ورشح الأنف البسيط. تذكّر أن 80 في المئة من حالات الإصابة بـ كوفيد-19 تكون أعراضها طفيفة، فمن الضروري تجنُّب الاتصال بالآخرين. أما إذا عانيت الحمى والسعال وصعوبةً في التنفس، فاتصل بالطبيب، وقد يكون ما تعانيه ناجما عن إصابة الجهاز التنفسي أو غير ذلك. ما مدى خطورة كوفيد-19؟ عملية احتساب معدلات العدوى أثناء تفشي الأوبئة غالبا ما تكتنفها صعوبات جمة يتوقع بحث جديد نشرته دورية لانسيت الطبية وفاة 0.66 في المئة من المصابين بفيروس كورونا. هذه النسبة أعلى بكثير من الـ 0.1 في المئة وفيات جرّاء الإصابة بالإنفلونزا الموسمية، لكنها دون التقديرات السابقة. لكن من دون الوقوف على عدد الإصابات، يستحيل تحديد معدل الوفيات جراء الإصابة بفيروس كورونا بشكل دقيق. إن احتساب معدل الوفيات إبان تفشّي الأوبئة عملية تكتنفها الصعوبات، وذلك بسبب الفجوة الزمنية بين إصابة الأشخاص بالمرض وموتهم جرّاء تلك الإصابة. تشير آخر التقديرات المنشورة عن جامعة إمبريال كوليدج لندن إلى أن معدل الوفيات بين المسنّين فوق الثمانين يعادل عشرة أمثاله بين مَن هم دون الأربعين. وفي الصين، أظهر أول تحليل موسَّع لأكثر من 44 ألف حالة أنّ معدل الوفيات بين مرضى السكري وضغط الدم المرتفع أو القلب أو مَن يعانون مشكلات في التنفس يعادل خمسة أمثاله على الأقل بين مَن لا يعانون تلك الأمراض. هل ثمة علاج؟ لا توجد عقاقير معينة أو لقاحات للفيروس الجديد الذي لا تُجدي معه المضادات الحيوية (فهي تقتل البكتيريا لا الفيروسات). الباحثون حول العالم يسابقون الزمن لتطوير لقاح وتوجد خيارات للعلاج، لكن معظم الناس يتحسّنون من تلقاء أنفسهم. ويسابق الباحثون حول العالم الزمن لتطوير لقاح، لكن يتعين أن تمرّ العملية بمراحل تجريبية، ومن هنا تستغرق جهوزية اللقاحات بعض الوقت. كيف أعتني بصحتي النفسية أثناء تفشي الوباء؟ لا شك أننا نعيش أوقاتا غريبة. ولهذا فقد ينتابك شعور بالقلق، والتوتر، والحزن، والضيق، والوحدة، والإحباط. الشعور بالعزلة والقلق قد ينتاب البعض أثناء الوباء وفي محاولة لاجتياز هذه المرحلة، تقدّم خدمة الصحة الوطنية البريطانية عشر نصائح لتحسين الصحة النفسية: - ابق على اتصال بأصدقائك وأفراد عائلتك عبر الهواتف المحمولة أو اتصالات الفيديو أو وسائل التواصل الاجتماعي. - فضفِضْ، وتحدّثْ عما يثير قلقك. - حاول أن تتفهم ما يعانيه غيرك من مشاعر قلق. - ضع خطة تطبيقية لنظامك اليومي الجديد، كشراء الأطعمة، والعمل من المنزل وكن دائما مستعدا. - اعتن بجسمك: مارس الرياضة بانتظام، تناول وجبات متزنة غذائيا، واشرب كميات كافية من المياه. ولا تدخن ولا تفْرط في شرب الكحول. - تابِع مصدرا معلوماتيا موثوقا ولتكن قراءاتك ومشاهداتك للمواد الخاصة بالوباء محدودة. - واجِه الظروف الصعبة: لا بأس أن تعرف أن ثمة أمورا خارجة عن سيطرتك، لكن بإمكانك في المقابل التركيز في الأمور التي تستطيع التحكم فيها، كالتحكم في سلوكياتك. - قم بالأمور التي تمنحك المتعة. وإذا كانت هذه الأمور محدودة، فحاول تنقيحها؟ - ركّز في الحاضر وتذكّر أن هذه المرحلة مؤقتة. - احرص على الحصول على قسط كاف من النوم يوميا، وابتعد عن تناول المنبهات قبل وقت النوم.

अहिले विश्वभरि कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण र त्यसबाट हुने रोग कोभिड-१९ को त्रास छ। विश्वका अधिकांश देशमा मान्छेका गतिविधिहरू अत्यावश्यक काममा मात्रै सीमित भएका छन्। उक्त भाइरस फैलिन नपाओस् भनेर अवलम्बन गरिएको उपायस्वरूप अधिकांश मानिसहरू घरभित्रै सीमित छन्। कोरोनाभाइरस के हो, त्यसबाट कसरी सङ्क्रमण हुन्छ, कसलाई सङ्क्रमणको बढी जोखिम छ, कोभिड-१९ लागेपछि मृत्युको सम्भावना कति छ तथा उक्त भाइरसबाट कसरी जोगिन सकिन्छ भन्ने जिज्ञासा धेरै जनामा छ। हामी यहाँ यिनै प्रश्नको उत्तर खोज्दैछौँ। कोरोनाभाइरस के हो? आनुवंशिक संरचनामा आरएनए (RNA) भएका भाइरस अर्थात् विषाणुको एउटा समूहलाई वैज्ञानिकहरूले कोरोनाभाइरस (Coronavirus) नामकरण गरेका थिए। भाइरसको बाह्य रूप किरीट अर्थात् श्रीपेचजस्तै भएकाले अङ्ग्रेजीमा उक्त नाम दिइएको थियो। त्यसलाई नेपालीमा 'किरीटाकार विषाणु' वा 'किरीट विषाणु' पनि भन्न सकिन्छ। तर कोरोनाभाइरस नै प्रचलित र सजिलै बुझिने नाम हो। सन् २०१९ को डिसेम्बरमा चीनमा मानिसमा सङ्क्रमण गर्न थालेको भाइरस सो समूहमा राख्न मिल्ने नयाँ भाइरस भएको पत्ता लाग्यो। वास्तवमा कोरोनाभाइरस के हो? चीनको वुहाननजिकै पशुपक्षी व्यापार हुने एउटा बजारमा पहिलो पटक यसको सङ्क्रमण देखिएको उक्त भाइरस केही महिनामै विश्वभरि फैलियो। उक्त भाइरसको वैज्ञानिक नाम सार्स-कोभ-२ (Sars-CoV-2) हो। सङ्क्रमणबाट हुने रोगलाई कोभिड-१९ (Covid-19) भनिन्छ। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण कसरी हुन्छ? कोरोनाभाइरस नाक र मुखबाट मानिसको शरीरमा प्रवेश गर्छ। सङ्क्रमित व्यक्तिको संसर्गमा आउने अरू मानिसलाई उक्त भाइरस सर्न सक्छ। सङ्क्रमित व्यक्तिले खोक्दा वा हाछ्युँ गर्दा नाक र मुखबाट निस्किएका ससाना छिटामा कोरोनाभाइरस हुन्छन्। उनीहरूको नजिकमा बस्ने मानिसको शरीरमा भाइरस छिर्न सक्छ। सङ्क्रमित व्यक्तिले सरसामान वा सतह छोएर हात नधोई आफ्नो अनुहार छुँदा कोरोनाभाइरस शरीरमा छिर्न सक्छ। भाइरसले पहिला घाँटी, सासनली र फोक्सोका कोषलाई आक्रमण गर्छ। बिस्तारै ती अङ्गलाई कोरोनाभाइरसहरूले आफ्नो नियन्त्रणमा लिएर आफ्नो सङ्ख्या वृद्धि गर्न थाल्छन् र गम्भीर असर पुर्‍याउन सक्छन्। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको कसरी थाहा पाउने? ज्वरो आउनु र सुक्खा खोकी लाग्नु कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएपछि लाग्ने रोग कोभिड-१९ का मुख्य लक्षण हुन्। केही बिरामीमा घाँटी दुख्ने, टाउको दुख्ने र पखाला लाग्ने गरेको पनि पाइएको छ। केही बिरामीमा घ्राणशक्ति अर्थात् सुँघ्ने क्षमता पनि शिथिल भएको पाइएको छ। केही मानिसहरूलाई सङ्क्रमण भए पनि कुनै गम्भीर लक्षण देखिँदैन। तर उनीहरूले थाहै नपाई अरूलाई भाइरस सारिदिन सक्छन्। कोभिड-१९ का लक्षण देखियो भने के गर्ने? यी लक्षण देखियो भने घरमै अरूबाट अलग्ग बस्न विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले सुझाव दिएको छ। झन्डै ८० प्रतिशत मानिसमा सामान्य खालको सङ्क्रमण हुन्छ। तर ज्वरो आएको छ, खोकी लागेको छ र सास फेर्न गाह्रो भएको छ भने चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुपर्छ। किनभने ती लक्षणले श्वासप्रश्वास प्रणालीमा भएको सङ्क्रमण वा अन्य गम्भीर समस्यातिर सङ्केत गर्छन्। सङ्क्रमण भएको आशङ्का लागे सोझै अस्पताल नगई चिकित्सकसँग परामर्श गर्नुपर्छ। त्यसो गर्दा सङ्क्रमण अरूलाई सर्ने सम्भावना कम हुन्छ नेपालमा स्वास्थ्य मन्त्रालयले निम्नलिखित नम्बरमा फोन गरेर सल्लाह लिने सुविधा दिएको छः •१११५ र ११३३ (बिहान ६ बजेदेखि बेलुका १० बजेसम्म) •९८५१-२५५-८३४, ९८५१-२५५-८३७ र ९८५१-२५५-८३९ (बिहान ८ बजेदेखि बेलुका ८ बजेसम्म) कसलाई कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको बढी जोखिम हुन्छ? कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण जसलाई पनि हुन सक्छ। सङ्क्रमित व्यक्तिको संसर्गमा आउने व्यक्ति तथा कोभिड-१९ बिरामीको उपचारमा खटिने स्वास्थ्यकर्मीमा भाइरस सर्ने सम्भावना उच्च हुन्छ। त्यसैले सबैले आफू सुरक्षित हुने उपाय अवलम्बन गर्नुपर्छ। अरू गम्भीर रोग भएका व्यक्ति र वृद्धवृद्धालाई सङ्क्रमणको भयो भने यो भाइरसले धेरै दुःख दिन सक्छ। कोरोनाभाइरस: नधोइएका फोहोर हातमा कीटाणु कसरी फैलिन्छन् कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण हुँदा मृत्यु हुने सम्भावना कति छ? चिकित्साशास्त्रको जर्नल 'द लान्सिट इन्फेक्शस डिजीजेज'मा प्रकाशित एउटा अध्ययनले सङ्क्रमण भएका व्यक्तिमध्ये झन्डै ०.६६ प्रतिशतको मृत्यु हुने अनुमान गरेको छ। यो मृत्युदर मौसमी फ्लू अर्थात् रुखाखोकीबाट हुने मृत्युदरभन्दा धेरै हो। विश्वभरि मौसमी रुघाबाट पीडित झन्डै ०.१ प्रतिशत बिरामीको मृत्यु हुने गरेको छ। तर कति व्यक्ति सङ्क्रमित भएका छन् त्यसको तथ्याङ्क उपलब्ध नभएसम्म कोभिड-१९ को मृत्युदर यही हो भनेर निर्क्योल गर्न सकिँदैन। महामारीको सङ्क्रमणदर गणना गर्न त्यति सहज छैन फरक उमेर समूहका व्यक्तिमा फरक मृत्युदर देखिएको छ। इम्पीरीअल कलेज लन्डनको अनुमानअनुसार ८० वर्षभन्दा माथिका कोभिड-१९ बिरामीको मृत्युदर औसतभन्दा १० गुना बढी र ४० वर्षमुनिका बिरामीमा धेरै कम हुन्छ। चीनमा ४४,००० बिरामीको अभिलेखको अध्ययन गर्दा मधुमेह, उच्च रक्तचाप वा मुटु वा फोक्सोको समस्या भएका बिरामीको कोरोनाभाइरसका कारण मृत्यु हुने सम्भावना कम्तीमा पाँचगुना बढी पाइयो। कोभिड-१९ बारे थाहा हुन बाँकी कुरा के कोभिड-१९ को उपचार छ? अहिलेसम्म कोरोनाभाइरसका कारण लाग्ने रोग कोभिड-१९ को उपचार गर्न वा उक्त भाइरस हुन नदिने कुनै औषधि वा खोप बनेको छैन। अन्य जीवाणुको उपचारका लागि बनाइएका एन्टीबायोटिकले भाइरसलाई मार्न सक्दैनन्। कोभिड-१९ हुँदा देखिने लक्षणहरूको उपचार हुन्छ। अधिकांश मानिसमा तिनको शरीरको प्रतिरोधात्मक क्षमता सक्रिय भएर बिस्तारै निको हुन थाल्छ। अहिले कोरोनाभाइरसविरुद्ध खोप बनाउन तथा परीक्षण गर्न विभिन्न देशका वैज्ञानिकहरूले काम गरिरहेका छन्। कोरोनाभाइरसबाट कसरी सुरक्षित हुने? विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनका अनुसार कोरोनाभाइरसबाट जोगिन सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण र आधारभूत उपाय भनेको सरसफाइ नै हो। कोरोनाभाइरसबाट जोगिन दुई मिटर दूरी कसरी राख्ने? ·एकअर्काबाट दुई मिटरको दूरीमा बस्नुहोस्। त्यसो गर्दा एक व्यक्तिमा भएका भाइरस अर्कोमा सजिलै पुग्न सक्दैनन्। ·भिडभाडमा नजानुहोस्। सकेसम्म घरमै बस्नुहोस्। त्यसो गर्दा भाइरस फैलिने सम्भावना कम हुन्छ। ·बाहिर जाँदा वा अरू व्यक्तिलाई भेट्दा हात नमिलाउनुहोस्। नमस्कार गरेर वा हात हल्लाएर पनि अभिवादन गर्न सकिन्छ। के मास्क र पन्जा उपयोगी छन्? सामान्य मास्क धेरै खुकुला हुन्छन् र तिनले आँखा छोप्न पनि मिल्दैन। अनि त्यस्ता मास्क लामो समयसम्म लाउन मिल्दैन। मास्कले सङ्क्रमण हुन नदिने सुनिश्चित नगरे पनि सङ्क्रमित व्यक्तिले लगाउँदा मास्कले खोक्दा वा हाछ्युँ गर्दा उत्सर्जन हुने छिटा धेरै मात्रामा रोकिदिन्छ। मास्क र पन्जाले थोरै मात्रामा मात्र सुरक्षा गर्छन्। त्यसले विज्ञहरूले बारम्बार हात धुन सुझाव दिएका छन्। धेरै मानिसमा सङ्क्रमण भए पनि लक्षण नदेखिने हुँदा आफ्नो र अरूको सुरक्षाका लागि मास्क लगाउनु उपयुक्त नै हुन्छ। तर विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पन्जा लगाए पनि अनुहार छुँदा भाइरस सर्ने सम्भावना भएकाले नियमित साबुनपानीले हात धुनु बढी सुरक्षित हुने बताएको छ।


في بعض الأوقات يتخضب لون السماء بمسحات من البرتقالي والأحمر والبنفسجي غالباً ما تلاحظ هذه الظاهرة إما وقت الشروق أو الغروب. يتحول لون الشمس إلى الأحمر، وتخضب السماء بمسحات برتقالية، قرمزية و ربما حتى بنفسجية. إنه مشهد شاعري رومانسي مؤثر، لكنه وقبل كل شيء يرجع ذلك إلى سبب علمي بحت. أنظر بنفسك، ولكن تذكر ألا تنظر أبداً إلى الشمس بشكل مباشر! ولاتفكر حتى في أن تجرب النظر إليها من خلال المنظار أو التلسكوب، فربما يؤدي ذلك إلى تدمير بصرك ويسبب لك العمى الدائم. لاحظ البعض في مناطق من العالم مشاهد ساحرة للشروق والغروب في الأونة الأخيرة أفضل مشهد على الإطلاق ربما تعجز كلماتك عن وصف هذا المشهد الساحر، ولكن إليك كلمتي السر: التشتت الضوئي. مواضيع قد تهمك نهاية عذراً لإفساد السحر، ولكن الأمر برمته يعود إلى القواعد الأساسية للفيزياء و"الخصائص البصرية لضوء الشمس الذي يعبر الغلاف الجوي"، كما يقول إدوارد بلومر عالم الفلك في متاحف غرينتش الملكية في بريطانيا. علينا أولاً أن نفهم طبيعة الضوء الذي يتألف من جميع ألوان طيف الضوء المرئي (الأحمر، البرتقالي، الأصفر، الأخضر، الأزرق، النيلي والبنفسجي. يقول بلومر "الأمر يتعلق بتشتت ضوء الشمس، وهذا التشتت لايحدث بشكل متساوي"، فلكل لون طول موجي مختلف، وهذا ما يجعل كل لون يبدو على الصورة التي نراها. فعلي سبيل المثال، يعد الطول الموجي للون البنفسجي هو الأقصر، فيما يعتبر الطول الموجي للأحمر هو الأطول. والخطوة الثانية هي أن نفهم غلافنا الجوي، أي طبقات الغازات المحيطة بكوبكنا والتي تجعل الحياة عليه ممكنه، بما في ذلك الأوكسجين الذي نتنفسه. قرص الشمس ساطع وقد اكتست السماء باللونين الأحمر والبرتقالي الضوء المشتت مع عبور ضوء الشمس طبقات الجو المختلفة -والتي تحتوى على غازات متنوعة الكثافة- فإنه ينحني وينكسر كما لو كان يعبر من خلال منشور. وهناك أيضاً جزيئات معلقة في الغلاف الجوي، والتي بدورها تجعل الضوء المنكسر يرتد وينعكس. وحين تشرق الشمس أو تغرب، تصطدم أشعتها بالطبقات العليا من الغلاف الجوي بزاوية معينة، وهنا يبدأ "السحر". ما إن تخترق أشعة الشمس تلك الطبقات العليا، تنكسر الأطوال الموجية الزرقاء وتنعكس بدلاً من امتصاصها. ويضيف بلومر "حين تكون الشمس منخفضة في الأفق، فإن جميع الألوان الزرقاء والخضراء تتشتت، بينما تصلنا الألوان البرتقالية والحمراء" يحدث هذا لأن الأطوال الموجية القصيرة للبنفسجي والأزرق تتبعثر أكثر من الأطوال الموجية الطويلة للبرتقالي والأحمر. وتكون النتيجة مجموعة من الألوان الرائعة في السماء. حين تنتشر رمال الصحراء في الجو تكتسي السماء باللون الزهرى المائل للأحمر لكن السماء تبدو شديدة الحمرة! نعم، ربما يبدو الأمر كذلك، لكن هذا ما تبدو عليه فقط، أما الشمس فلم تتغير قط. وبحسب مكانك في العالم، ربما تبدو السماء لديك أكثر إبهاراً في هذه اللحظة، بسبب ظروف جوية محلية. يقول بلومر" سحب الغبار والدخان وغيرها من الأشياء قد تؤثر على الصورة التي ترى بها السماء". وبالتالي إن كنت تعيش في الهند، كاليفورنيا، تشيلي، أستراليا أو في مناطق معينة من أفريقيا فإن الجو قد يكون معبئاً أكبر بالجزيئات العاكسة للضوء وفقاً للظروف الجوية. ويضيف بلومر " يبدو الأمر بعض الشيء كما يحدث في كوكب المريخ، حين ينطلق الغبار الأحمر في الهواء ليعطي الانطباع بأن السماء زهرية تميل للإحمرار". وحتى إن كنت تعيش بعيداً عن الصحراء (أو المريخ!) سيظل بوسعك أن ترى هذه السماوات الساحرة. فكثيراً ما تصعد رمال الصحراء إلى طبقات الجو العليا وتتحرك صوب أوروبا وربما لأبعد من ذلك إلى سيبيريا وحتى إلى الأمريكتين. الإغلاق العام منحنا فرصة ملاحظة الطبيعة لماذا يحدث هذا الآن؟ ربما لا يكون ما يحدث فريداً للغاية، لكن ما تغير هو أننا صرنا نلاحظ الأشياء بصورة مختلفة. يقول بلومر مبتسما " خلال فترة الإغلاق لاحظنا أن الناس تولي اهتماماً أكبر بالسماء، ربما لأنه لم يكن لديهم الكثير ليفعلوه!" ويضيف بلومر أنه مع إغلاق دور السينما والمسرح وأنشطة الحياة الليلية، صرنا نجلس في البيت أوقاتاً أطول نحلق من النافذة. كما ساهم انخفاض حركة المرور الجوي والتراجع الطفيف في معدلات التلوث في إعادة إحياء اهتمام الناس بالسماء ومراقبة النجوم. فيروس كورونا: كيف تغيرت شخصياتنا بسبب إجراءات الإغلاق؟ كيف استجابت الطبيعة للإغلاق؟ قصة شابة ساعدها حب الطبيعة في تهدئة مخاوفها اصنع لي قوس قزح قوس قزح يرتبط بتشتت الضوء اصنع لي قوس قزح تفسر ظاهرة تشتت الضوء أيضاً السبب الذي يجعل السماء تبدو أكثر زرقة في منتصف اليوم. فمع ارتفاع الشمس في السماء، وعبور أشعتها الغلاف الجوي دون أن تنكسر، يتم امتصاصها ويكون اللون المرئي السائد هو الأزرق. لكن الأشياء بالطبع يمكن أن تتغير وفقاً للظروف الجوية. فإذا هطلت الأمطار والشمس ساطعة، يتشتت الضوء إلى أطواله الموجية المختلفة مع كل قطرة ماء، وتنتشر الألوان في الهواء. يعود الفضل في معرفة ذلك إلى الفيزيائي لورد ريلي الذي عكف على دراسة ضوء الشمس والغلاف الجوي خلال القرن التاسع عشر، وكان أول شخص يخرج بتفسير للسبب وراء كون السماء زرقاء.

प्राय: सूर्योदय वा सूर्यास्तका बेला त्यस्तो दृश्य देखिन्छ। सूर्य रातो बन्छ र आकाश सुन्तला, गाढा रातो वा बैजनी देखिन्छ। यो काव्यात्मक हुन्छ, रोमाञ्चक हुन्छ र बारम्बार भइरहन्छ। त्यसो हुनुका वैज्ञानिक कारणहरू छन्। तपाईँ आफैँ पनि हेर्नुहोस्। तर सूर्यतिर सोझै हेर्नुहुँदैन है! अनि दूरबिन त झन् प्रयोग गर्नै हुँदैन। नाङ्गो आँखाले प्रकाशपुञ्ज सूर्य हेर्दा आँखाको ज्योति गुम्न सक्छ र सबैतिर अन्धकार हुने स्थिति आउन सक्छ! कारण रङ्गीन सूर्यको अद्भुत दृश्यले तपाईँलाई निःशब्द बनाइदिन सक्छ। तर किन देखिन्छ त त्यस्तो दृश्य? रोयल म्यूजीअम्स ग्रेनिचका खगोलशास्त्री एड्वर्ड ब्लूमर भन्छन्, "रहस्योद्घाटन गरेकोमा क्षमा चाहन्छु, तर यो सबै वैज्ञानिक कारणले हुन्छ।" सबैभन्दा पहिले हामीले प्रकाशबारे बुझ्नुपर्छ। देख्न सकिने सबै रङ्गहरू मिलेर प्रकाश बनेको हुन्छ। ती रङ्ग रातो, सुन्तला, पहेँलो, हरियो, नीलो, इन्डिगो (नीर) र बैजनी हुन्। "यो भनेको सूर्यको प्रकाश छरिनु हो र त्यो बराबरी छरिएको हुँदैन," ब्लूमर भन्छन्। प्रत्येक रङ्गको तरङ्गको छुट्टै लम्बाइ हुन्छ, त्यसैका आधारमा उक्त रङ्ग विशिष्ट देखिन्छ। उदाहरणका लागि बैजनी तरङ्गको लम्बाइ कम हुन्छ तर रातोको बढी हुन्छ। दोस्रो चरण भनेको हाम्रो वायुमण्डको संरचना बुझ्नु हो। वायुमण्डलमा विभिन्न ग्यासका तहहरू हुन्छन्, तीमध्ये हामीलाई सास फेर्न चाहिने अक्सिजन पनि पर्छ। छरिएको प्रकाश सूर्यको प्रकाश विभिन्न घनत्व भएका ग्यासहरूका विभिन्न तहभित्र छिर्दा ती ग्यासहरू प्रिजमजस्तै बन्छन् र प्रकाशका रङ्गहरू छरिन पुग्छन्। वायुमण्डलमा भएका विभिन्न कणले यसरी छरिएको प्रकाशलाई परावर्तन गराउँछन्। सूर्योदय वा सूर्यास्त हुँदा एउटा निश्चित कोणबाट सूर्यका किरणहरू वायुमण्डलको माथिल्लो तहमा पर्छन् अनि "चमत्कार" सुरु हुन्छ। सूर्यको किरण वायुमण्डलको माथिल्लो भागमा प्रवेश गरेपछि नीलो तरङ्ग विभाजित हुन्छ र त्यो हराउनुको साटो परावर्तित हुन पुग्छ। "सूर्य क्षितिजमा तल हुँदा नीलो र हरियो तरङ्ग छरिएर टाढा पुग्छन्। त्यसैले हामी सुन्तला वा चम्किलो रातो मात्र देख्छौँ," ब्लूमर भन्छन्। तर आकाश निकै रातो देखिन्छ नि! धेरैलाई यस्तो लाग्नसक्छ, तर यो त देखिएको मात्र हो। सूर्य त अलिकति पनि परिवर्तन भएको हुँदैन। तपाईँ कहाँ हुनुहुन्छ भन्ने कुराले पनि तपाईँले कस्तो सूर्य देख्नुहुन्छ भन्ने निर्धारण गर्छ। "धूलो, बादल, धुवाँआदि कुराले पनि तपाईँले कस्तो आकाश देख्नुहुन्छ भन्ने कुरालाई प्रभाव पार्छन्," ब्लूमर भन्छन्। तपाईँ यदि भारत, क्यालिफोर्निया, चिले, अस्ट्रेलिया वा अफ्रिकाको केही भागमा हुनुहुन्छ वा अन्यत्र नै रातो बालुवा वा धूलोनजिकै हुनुहुन्छ भने मौसमअनुसार तपाईँ रहेको क्षेत्रका कणहरू प्रकाशमा सक्रिय हुन सक्छन्। "यो भनेको केही मात्रामा मङ्गल ग्रहमा के हुन्छ भन्ने जस्तै हो। रातो धूलो हावामा मिसिँदा त्यसले आकाश गुलाबी रातो रहेछ भन्ने आभास दिन्छ," उनी भन्छन्। यसरी वायुमण्डलमा धूलो मिसिने स्थानभन्दा धेरै नै टाढासम्म पनि त्यस्ता कणहरू पुग्ने भएकाले अन्यत्रबाट पनि त्यस्तो देखिन सक्ने उनी बताउँछन्। अहिले किन रातो सूर्य देखिएको हो? अहिले जे भइरहेको छ त्यो खासै नौलो कुरा होइन। तर अहिले हाम्रो हेर्ने तरिका फेरिएको छ। "यो लकडाउनभरि मानिसहरूले आकाशमा धेरै ध्यान दिएको हामी पाउँछौँ," ब्लूमर भन्छन्, "सायद गर्नका लागि धेरै काम नभएर होला।" धेरै मानिसहरू घरमै बसेका छन् र आफूवरिपरि भएको प्रकृति हेरिरहेका छन्। धेरै विमानहरू नउडेकाले प्रदूषण घटेको छ। त्यसैले पनि आकाश खुलेको छ। आकाश दिउँसो किन नीलो देखिन्छ? उच्च बिन्दुमा हुँदा सूर्यको प्रकाश नटुक्रीकन वायुमण्डलभित्र छिर्छ। त्यसले गर्दा आकाश नीलो देखिन्छ। तर मौसमअनुसार यो बदलिन पनि सक्छ। घाम लागिरहेका बेला पानी पर्‍यो भने प्रकाशमा रहेका रङ्गहरू छरिन पुग्छन् र सातवटै रङ्गहरू इन्द्रेनी बनेर वायुमण्डलमा देखिन सक्छन्। उन्नाइसौँ शताब्दीका भौतिकशास्त्री लर्ड रेले सूर्यको प्रकाश र आकाश हेरेरै धेरै लामो समय बिताएका थिए। उनी नै आकाश किन नीलो हुन्छ भनेर बताउने पहिलो व्यक्ति थिए।


ترامب قال إن الإجراءات ستمكن الولايات المتحدة من هزيمة الفيروس وتسمح حالة الطوارئ لإدارة ترامب الفدرالية بتخصيص 50 مليار دولار في شكل مساعدات تمنح للولايات والمؤسسات الصحية المحلية لمكافحة الفيروس. وتخفف هذه الخطوة من أعباء التأمين الصحي وتعقيداته، وتحفز بناء مستشفيات جديدة، وتدعم البحوث الصيدلانية لإيجاد علاج للمرض. وسجلت الولايات المتحدة 1701 إصابة بفيروس كوفيد-19، من بينها 40 حالة وفاة. واتخذت العديد من الولايات إجرءات للحد من انتشار الفيروس، من بينها منع التجمعات والتجمهر، وغلق المدارس وإلغاء المهرجانات والمنافسات الرياضية. مواضيع قد تهمك نهاية وقد ظهر الفيروس أول مرة في الصين في شهر ديسمبر/ كانون الأول الماضي، ولكن أوروبا أصبحت الآن هي بؤرة الوباء، حسب مدير منظمة الصحة العالمية. وتعرضت إدارة ترامب إلى انتقادت في الفترة الأخيرة بسبب عدم إجراء اختبارات كافية للكشف عن الإصابات بالفيروس. وطالب الديمقراطيون في الولايات الأكثر تضررا الرئيس باتخاذ إجراءات لإمداد الولايات والمؤسسات الصحية بالتمويل الكافي لحماية المواطنين. وأعلن ترامب حالة الطوارئ في خطاب مباشر من البيت الأبيض. وبينت الاختبارات الطبية أن الرئيس البرازيلي، جايير بولسانارو، غير مصاب بفيروس كورونا على الرغم من إصابة أحد مساعديه، وقد التقى الرجلان الرئيس ترامب، ونائبه مايك بنس مؤخرا.

ट्रम्पले कोरोनाभाइरसलाई परास्त गर्न सकिने आशा व्यक्त गरे सङ्कटकाल घोषणा गरेपछि सङ्घीय सरकारले आपत्कालीन राहत कोषमा ५० अर्ब अमेरिकी डलर जोहो गर्न सक्नेछ। उक्त कदमले स्वास्थ्यसेवामा विद्यमान प्रावधानलाई खुकुलो पारिदिएको छ। यसबाट चाँडो परीक्षणको गति बढ्नेछ। कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको परीक्षण उपलब्ध गराउन विफल भएको भनेर ट्रम्प प्रशासनको व्यापक आलोचना भएको थियो। अमेरिकामा १,७०१ जनामा कोरोनाभाइरस सङ्क्रमण भएको पुष्टि भइसकेको छ भने ४० जनाको कोभिड-१९ कै कारण मृत्यु भएको सरकारी तथ्याङ्कले देखाउँछ। अमेरिकाका विभिन्न राज्यले सङ्क्रमणको दर नियन्त्रण गर्न विभिन्न उपाय अवलम्बन गरेका छन्। त्यहाँ ठूला भेला र खेलकुदका कार्यक्रममा प्रतिबन्ध लगाउनेदेखि विद्यालय बन्द गर्नेसम्मका निर्णय गरिएको छ। विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणबाट हुने रोग अर्थात् कोभिड-१९ लाई विश्वव्यापी महामरीको सङ्ज्ञा दिएको छ। गत डिसेम्बरमा चीनबाट फैलिएको कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको महामारीको केन्द्रबिन्दु अहिले युरोप भएको छ। शुक्रवार विभिन्न युरोपेली देशमा सङ्क्रमण र मृत्युको दर ह्वात्तै बढेको बताएका छन्। इटलीमा २४ घण्टामा सर्वाधिक २५० जनाको मृत्यु भयो। अहिलेसम्म त्यहाँ कुल १,२६६ जनाको मृत्यु भइसकेको छ भने १७,६६० मा सङ्क्रमण पुष्टि भएको तथ्याङ्क छ। ट्रम्पले के भने? सङ्कटकालको घोषणा गर्न ट्रम्पले ह्वाइट हाउसबाट टेलिभिजनमार्फत् प्रत्यक्ष सम्बोधन गरेका थिए। आगामी आठ हप्ता गम्भीर हुने उनको भनाइ थियो। सङ्कटकाल लगाएपछि: अतिप्रतिभावित राज्यका डेमोक्र्याट सांसदहरूले कङ्ग्रेसमा राष्ट्रपतिलाई सङ्कटकाल घोषणा गर्न आग्रह गरेका थिए। त्यसो गर्दा थप मानिसले सरकारी स्वास्थ्य बीमाको सुविधा पाउन सक्थे। पछि तल्लो सदनकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले राष्ट्रपतिसँग कोरोनाभाइरस सङ्क्रमणको प्रकोपबाट प्रभावित भएका मानिसलाई सघाउन एउटा सहमति भएको बताएकी थिइन्। उक्त सहमतिअनुसार दुईहप्ते तलबी बिरामी बिदा र तीनमहिने तलबी बिदाको व्यवस्था तथा बीमा तथा खाद्यान्न सहयोग नपाएका मनिसलाई कोरोनाभाइरसको नि:शुल्क परीक्षण उपलब्ध हुनेछ।


شوارع مانيلا غمرتها المياه وتشير تقارير الى ان السيول غمرت قرية بكاملها، فيما تسببت الامطار في انقطاع التيار الكهربائي في مناطق في العاصمة مانيلا حيث حوصر المئات فوق اسطح منازلهم. واعلنت الفليبين المناطق المتضررة مناطق منكوبة مما يسمح بدخول المساعدات العاجلة للسكان هناك. واظهرت مشاهد نقلتها محطات التلفزيون كميات كبيرة من المياه وهي تتدفق في الطرقات وكانها انهار بمستويات تغطي الاشخاص العابرين حتى مستوى الصدر. وتشير بيانات الى ان كمية الامطار التي هطلت على الفليبين خلال ست ساعات تعادل معدل هطول الامطار لفترة شهر كامل نتيجة لهبوب عواصف لم تشهدها العاصمة مانيلا على مدى 20 عاما. واضطر حوالي الفي شخص الى مغادرة اماكن سكنهم فيما حوصر الكثيرون فوق اسطح المنازل. وقال محافظ مدينة كيانتا في محافظة ريزال ان قريته غمرت بما يقرب من 100 في المئة. واغلقت الكثير من الطرقات المتوجهة نحو العاصمة فيما تم الغاء العديد من رحلات الطيران.

गृहमन्त्रालयले चट्याङमा भएको क्षतीको विवरणहरु संकलन गर्ने गरेको छ सरकारका अनुसार यस बर्षको पहिलो दुई महिनामा चट्याङका कारण भएको मानवीय क्षति अघिल्लो बर्षको यही समयमा भएको भन्दा बढी हो। पर्याप्त अध्ययन अनुसन्धान नभएका कारण चट्याङबाट हुने क्षति न्युनिकरणका लागी प्रभावकारी कदम चाल्न नसकिएको सम्बद्ध निकायको भनाई छ। हताहत बाढी, पहिरो, आगलागी तथा चट्याङका कारण पोहोर साल झण्डै पाँच सय जनाको मृत्यु भएको तथ्यांक छ। त्यसमध्ये २२ प्रतिशत अर्थात १११ जनाले चट्याङका कारण ज्यान गुमाएको गृह मन्त्रालय मातहतको विपद् व्यवस्थापन महाशाखाले जनाएको छ। पोहोर बाढीका कारण झण्डै एक सय जनाको मृत्यु भएको थियो। यो वर्ष पनि वैशाख र जेठमा चट्याङ्बाट ज्यान गुमाउनेको संख्या हेर्ने हो भने गत वर्ष यसै अवधिको तुलानामा भन्दा बढी देखिएको विपद व्यवस्थापन महाशाखाका सहसचिव लक्ष्मी ढकालले बताए। उनले भने, “बैशाख १ गतेदेखि जेठ २५ गतेसम्मको आँकडा हेर्दा चट्याङ लागेर ५१ जनाको मृत्यु भएको छ भने एक सय १५ जना मानिसहरु घाइते भएका छन्, अघिल्लो वर्ष यस अवधिमा ४७ जनाको मृत्यु भएको थियो भने एकसय ११ जना घाइते भएका थिए।” अन्यौल चट्याङबाट ज्यान गुमाउने तथा घाइते हुनेको संख्या वर्षेनि बढ्दै गर्दा समेत क्षति न्यूनिकरणका लागि सरकारले पर्याप्त कदम चाल्न नसकेको कतिपयले गुनासो गर्ने गरेका छन्। गृह मन्त्रालयका सहसचिव ढकालका अनुसार पर्याप्त अध्ययन नहुँदा न्यूनिकरणको लागी धेरै कदमहरु चाल्न नसकिएको हो। उनी भन्छन्, “अग्ला अग्ला पहाड भएको हुनाले नेपाललाई चट्याङ पर्ने मुलुककै रुपमा लिइन्छ, यसबाट बच्नको लागि विभिन्न चेतनामुलक कार्यक्रमहरु सञ्चालन गरिएका हुन् तर अरु कुनै कामहरु चाहिं भएको छैन।” भुईचालो, बाढी-पहिरो लगायतका प्रकोपबाट बच्ने र क्षति न्यूनिकरणका लागि सरकार र संघसंस्थाहरुले विभिन्न उपायहरु गरिरहे पनि चट्याङको हकमा भने ठोस प्रयास भएको देखिदैंन। यसका पछाडि, चट्याङ्बारे पर्याप्त अनुसन्धान र दक्ष जनशक्तिको अभाव प्रमुख कारण रहेको प्रकोप व्यवस्थापनका जानकारहरुको भनाई छ।


واجه ترامب تهمة التحريض على العصيان، عندما اقتحم أنصاره مبنى الكونغرس ويواجه ترامب تهمة التحريض على العصيان، عندما اقتحم أنصاره مبنى الكونغرس في وقت سابق من الشهر الجاري، مما أسفر عن مقتل خمسة أشخاص. ووافق الديمقراطيون والجمهوريون على تأجيل بدء إجراءات المساءلة لمدة أسبوعين، للسماح بموافقة حكومة الرئيس الأمريكي الجديد جو بايدن، ولكي يتمكن ترامب من أن يعد دفاعا. وقال بايدن لشبكة "سي إن إن" الإخبارية إنه لا يعتقد أن الديمقراطيين سيحصلون على دعم سبعة عشر عضوا جمهوريا في مجلس الشيوخ، وهي الأصوات التي يحتاجون إليها لإدانة ترامب. ويعد الرئيس السابق أول رئيس في تاريخ الولايات المتحدة توجه إليه تهمة سوء الإدارة- أو إجراءات العزل- مرتين من جانب الكونغرس الأمريكي. مواضيع قد تهمك نهاية واتهم مجلس النواب، الذي يسيطر عليه الديمقراطيون، ترامب بتشجيع العنف بادعاءاته الكاذبة بتزوير الانتخابات وتحريض حشد من أنصاره على اقتحام مبنى الكونغرس في السادس من يناير/كانون الثاني. كما أيد بعض الجمهوريين إجراءات مساءلة ترامب من خلال تصويت تاريخي. ماذا سيحدث؟ يواجه ترامب، الجمهوري، حاليا إجراءات محاكمة في مجلس الشيوخ. ويعني تأييد أغلبية الثلثين في مجلس الشيوخ إدانة ترامب. وإذا أدين ترامب، يمكن لأعضاء مجلس الشيوخ التصويت أيضا على منعه من تولي أي منصب عام مرة أخرى. متى تبدأ المساءلة؟ من المقرر أن تبدأ مساءلة ترامب في مجلس الشيوخ الشهر المقبل. وأرسلت نانسي بيلوسي، رئيسة مجلس النواب، في 25 يناير/كانون الثاني، لائحة اتهام ترامب بالتحريض على العصيان إلى مجلس الشيوخ بعد موافقة مجلس النواب عليها. ووفقا للدستور، تبدأ إجراءات المساءلة بحلول الساعة 13:00 بالتوقيت المحلي في اليوم التالي. بيد أن تشاك شومر، زعيم الأغلبية الجديد في مجلس الشيوخ، وافق على طلب تقدم به الزعيم الجمهوري ميتش ماكونيل من أجل إتاحة المزيد من الوقت. وسوف تبدأ المحاكمة نفسها في التاسع من فبراير/شباط. هل يمكن محاكمته الآن بعد مغادرة منصبه؟ لم يحدث ذلك من قبل، لذا فهي خطوة لا سابق لها ولا ينص عليها دستور الولايات المتحدة. وكانت إجراءات محاكمة ضد الرئيس ريتشارد نيكسون قد انتهت عندما استقال عام 1974. لذلك يمكن أن يرفع ترامب قضيته إلى المحكمة العليا، مدعيا أن محاكمته كانت غير دستورية. وكان بعض المسؤولين في المناصب الأدنى مرتبة قد حوكموا بعد تركهم مهام مناصبهم. هل سيُدان ترامب في مجلس الشيوخ؟ يشغل الديموقراطيون نصف المقاعد المئة فقط، لذا سيتطلب الأمر تصويت 17 جمهوريا ضد شخص ينتمي لحزبهم. وتعد هذه نسبة أصوات مرتفعة بالنسبة للحزب الذي ظل إلى حد كبير مخلصا علنا لترامب. بيد أن 10 جمهوريين في مجلس النواب أيدوا إجراءات المحاكمة، وأشار اثنان من أعضاء مجلس الشيوخ إلى أنهما منفتحان على ذلك. حتى ميتش ماكونيل يقول إنه لم يقرر بعد بماذا يصوت. هل يمكن لترامب الترشح للرئاسة مرة أخرى إذا أدين؟ إذا أدين ترامب من قبل مجلس الشيوخ، يمكن للنواب إجراء تصويت آخر لمنعه من الترشح في الانتخابات على المنصب مرة أخرى، وكان ترامب قد أشار إلى إمكانية ترشحه للرئاسة في عام 2024. قد تكون هذه أكبر نتيجة لهذه المحاكمة. وإذا أدين ترامب، فستكون ثمة حاجة إلى أغلبية بسيطة من أعضاء مجلس الشيوخ لمنع ترامب من تولي "أي منصب شرفي أو ثقة أو ربحي في الولايات المتحدة". لذا يعد تصويت 50 عضوا في مجلس الشيوخ فضلا عن تصويت نائبة الرئيس، كامالا هاريس، كافية لكبح آمال ترامب في السلطة السياسية. وقد يروق ذلك لجمهوريين يأملون في الترشح للرئاسة في المستقبل، وأولئك الذين يريدون خروج ترامب من الحزب. ما هي المزايا الأخرى؟ تحدث البعض عن فقدان ترامب للمزايا الممنوحة لأسلافه من الرؤساء الأمريكيين بموجب قانون الرؤساء السابقين لعام 1958، والتي تشمل معاشا تقاعديا وتأمينا صحيا، وربما تفاصيل أمنية مدى الحياة يتحملها دافعو الضرائب. وعلى الرغم من ذلك من المرجح أن يحتفظ ترامب بهذه المزايا إذا أدين بعد مغادرته مهام منصبه. متى كانت أول محاكمة لترامب؟ كانت بسبب تعاملاته مع أوكرانيا، رغم نفيه ارتكاب أي مخالفة. واتُهم ترامب بالضغط على زعيم البلاد لفتح تحقيق مع بايدن، منافسه البارز في ذلك الوقت لرئاسة البيت الأبيض، وابنه هانتر. ويبدو أن ترامب استخدم المساعدة العسكرية وسيلة للضغط، وحاكمه مجلس النواب، ثم برأه مجلس الشيوخ الذي كان يسيطر عليه الجمهوريون.

ट्रम्प विरुद्धका आरोपहरू सिनेटमा पढेर सुनाइएको छ भने सुनुवाइ प्रक्रियामा सहभागी हुने सबै सयजना सिनेटरहरूलाई शपथ दिलाइएको छ। प्रमुख अभियोजनकर्ता एड्म स्किफले अहिलेसम्म कुनै पनि राष्ट्रपतिले महाभियोगसम्बन्धी छानबिनलाई प्रक्रियागत रूपमा अवरोध पुर्‍याउन नभनेको बताए। ट्रम्पमाथि आफ्ना राजनीतिक प्रतिद्वन्द्वी जो बाइडनविरुद्ध अनुसन्धान गर्न युक्रेनलाई दबाव दिएर संविधानको उल्लङ्घन गरेको आरोप छ। प्रमाण आफूले शक्तिको दुरुपयोग र कङ्ग्रेसको प्रक्रियामा अवरोध पुर्‍याएको भन्ने आरोप राष्ट्रपति ट्रम्पले अस्वीकार गर्दै आएका छन्। सुनुवाइ प्रक्रियाको सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाधीश जोन रोबर्ट्सले अवलोकन गर्नेछन्। डेमोक्र्याटहरूले सुनुवाइमा बयान दिनेहरूलाई बोलाउने र प्रमाणहरू जुटाउने काममा लागिपरेका छन्। राष्ट्रपति ट्रम्पविरुद्ध सिनेटमा हुने सुनुवाइमा शुरूवाती बयान मङ्गलवार हुनेछ। महाभियोगसम्बन्धी प्रावधान अनुसार दोषी ठहर गर्ने तथा राष्ट्रपतिलाई पदबाट हटाउने पक्षमा दुई तिहाइ सिनेटरले समर्थन गर्नुपर्ने हुन्छ। सिनेटमाथि राष्ट्रपति ट्रम्पको सत्तारूढ रिपब्लिकन पार्टीको नियन्त्रण रहेकोले उनले सफाइ पाउने अपेक्षा गरिएको छ। आलोचना सिनेटमा प्रतिनिधित्व गर्ने प्रमुख रिपब्लिकन नेता मिच मक्कनेलले महाभियोग प्रक्रियालाई अगाडि बढाएकोमा संसद्‌को तल्लो सदन हाउस अफ रेप्रेजेन्टेटिभ्सको आलोचना गरेका छन्। उनले तल्लो सदन हाउस अफ रेप्रेजेन्टेटिभ्सको समय अब सकिसकेको र त्यो प्रक्रिया अब सिनेटको हातमा पुगेको बताए। हाउस अफ रेप्रेजेन्टेटिभ्सकी सभामुख न्यान्सी पेलोसीले रिपब्लिकन सिनेटरहरूलाई राष्ट्रपतिका 'अन्धसमर्थक' बन्न नहुनेमा जोड दिइन्। के ट्रम्पलाई राष्ट्रपतिबाट हटाउन सम्भव छ? यसअघि सभामुख पेलोसीले राष्ट्रपति ट्रम्प विरुद्धको महाभियोगसम्बन्धी आरोपपत्रमा हस्ताक्षर गरेकी थिइन् जसलाई सिनेटमा पठाइएको थियो। उनले भनेकी थिइन्, "यी कागजातले यो कुरालाई प्रस्ट पारेका छन् कि राष्ट्रपति ट्रम्पलाई उनले गरेका कामका लागि जवाफदेही बनाइनेछ र भविष्यमा अब कुनै पनि राष्ट्रपतिले जे पायो त्यही गर्न सोच्ने छैनन्।" रिपब्लिकनहरूले महाभियोग प्रक्रियालाई 'पक्षपातपूर्ण आक्रोशबाट बढाइएको कदम' भन्दै आएका छन्।


ويقول الأطباء إن الطفلة في الشهر الخامس من الحمل ولم يكتمل نموها بالشكل الكافي بعد لتحمل الجنين وإتمام الولادة. ولايسمح القانون الهندي بإجهاض الأجنة بعد الشهر الثالث من الحمل إلاإذا وُجد خطر على حياة الأم. وقالت الطفلة إنها تعرضت للاغتصاب عدة مرات خلال الأشهر السبعة الماضية من قبل عمها القابع رهن الاعتقال حاليا. واكتشف الوالدان حمل الطفلة في الآونة الأخيرة بعدما شكت من آلام في المعدة وعند فحصها في المستشفى اتضح أنها حامل. ومن المقرر أن تقوم المستشفى بفحصها خلال يومين لتقديم تقرير مفصل للمحكمة العليا حول حالتها ومدى الخطورة على حياتها جراء وجود الجنين. وكانت محكمة ابتدائية في إقليم البنجاب قد رفضت الأسبوع الماضي دعوى الوالدين للسماح بإجهاض الطفلة. "القانون الهندي" وكان البرلمان الهندي قد أقر قانون مكافحة الإجهاض بسبب اختلال حاد في ميزان الجنس بين المواليد خلال الأعوام الأخيرة. و اعتاد أغلب النساء في الهند إجهاض الأجنة قبل الولادة إذا تبين أنه أنثى إذ ترغب أغلب الأسر في الحصول على أولاد. وتقول مراسلة بي بي سي في الهند جيتا باندي إن المحاكم الهندية سمحت خلال السنوات الأخيرة بعمليات إجهاض لفتيات تعرضن لاغتصاب كان أحدثها قبل شهرين بعدما نصح الأطباء المحكمة بالسماح بإتمام عملية الإجهاض. وتتضمن عريضة الدعوى الأخيرة تقريرا طبيا يؤكد أن أي عملية ولادة تخضع لها الطفلة سواء كانت طبيعية او قيصرية ستشكل خطرا كبيرا على حياتها وحياة الجنين. وقال أحد أعضاء الفريق الطبي الذي كشف على الطفلة التي تنتمي لأسرة تعيش في فقر مدقع إنها حتى لاتعرف أنها حامل ولاتعرف ما هو الحمل ولا نتائجه أو مسؤولياته. ويؤكد الاطباء أن بعض الفتيات يبدأن التبويض من سن التاسعة لكن أجسادهن لاتسمح لهن بإتمام عملية الحمل او الولادة في تلك السن الصغيرة. وتعد الهند أكثر دولة تقع فيها عمليات تحرش واغتصاب للأطفال على مستوى العالم. ويقول بعض النشطاء ان اغتصاب الأطفال أصبح متفشيا كظاهرة في البلاد لكن المجتمع والحكومة يتعاملان بتراخ شديد معها ويتجنبان مناقشتها. وأوضحت دراسة أجريت في البلاد أن أغلب جرائم اغتصاب الأطفال يرتكبها أشخاص معروفون للأطفال مثل أقارب من الأسرة أو مدرسين أو مربين. "أرقام" وحسب أرقام وفرتها الحكومة الهندية ومنظمة الأمم المتحدة لرعاية الطفولة "اليونيسيف":

आफ्नो नातेदारले बलात्कार गरेको भनिएकी ती बालिकाको गर्भ धेरै विकसित भइसकेको हुनाले त्यस्तो निर्णय लिएको अदालतले जनाएको छ। ती बालिकाको ३२ हप्ताको गर्भ पतन गर्नु धेरै जोखिमपूर्ण हुने एउटा चिकित्सकको टोलीले अदालतलाई बताएको थियो। त्यसै कारणले अर्को एउटा अदालतले पनि उनको गर्भपतन गर्ने निवेदनलाई अस्वीकार गरेको थियो। आदेश ती बालिकाले दुई हप्ताअघि पेट दुखेको भनेपछि उनका बाबुआमाले उनलाई अस्पताल लैजाँदा उनी गर्भवती भएको पत्ता लागेको थियो। अदालतले उत्तरी शहर चण्डीगढस्थित एउटा सरकारी अस्पताललाई ती बालिकालाई राम्रो स्वास्थ्य सेवा सुनिश्चित गर्ने आदेश दिएको छ। साथै त्यस्ता मुद्दामा तत्कालै निर्णय लिन मद्दत गर्नका लागि भारत सरकारले प्रत्येक राज्यमा एउटा स्थायी चिकित्सकीय टोली स्थापना गर्ने सुझाव सर्वोच्च अदालतले दिएको छ। 'गम्भीर जोखिम' ती बालिकालाई जाँच गरिसकेका चिकित्सकले उनको शरीर पूर्ण विकसित नभइसकेको हुनाले उनले सन्तान जन्माएमा उनी र उनको सन्तानको जीवन गम्भीर जोखिममा पर्ने बताएको भन्दै एकजना वकील अलख आलोक श्रीवास्तवले सार्वजनिक हितमा एउटा निवेदन दर्ता गरेका थिए। अति विपन्न परिवारकी ती बालिकाका बाबु सरकारी जागिरे हुन् र आमा घरेलु कामदार हुन्। ती बालिकाले उनलाई विगत सात महिनामा उनका नातेदारले बारम्बार बलात्कार गरेको आरोप लगाएकी छिन्। संदिग्धलाई गिरफ्तार गरिएको छ। कडा नियम भारतमा आमाको जीवन खतरामा भएको चिकित्सकहरुले पुष्टि गरेमा मात्रै २० हप्तापछि गर्भपतन गर्न पाइन्छ। गैर कानुनी र जोखिमपूर्ण गर्भपतन रोक्न र मातृ मृत्युदर घटाउनका निम्ति सन् १९७१ मा त्यस्तो कडा कानून लागू गरिएको थियो। तर पछिल्ला केही वर्षमा भने भारतीय अदालतमा २० हप्तापछि पनि गर्भपतन गर्न दिने थुप्रै निवेदन दर्ता गरिएका छन्। धेरै निवेदन बलात्कारबाट पीडित बालिकाले गरेको बीबीसीकी गीता पाण्डे बताउँछिन्। 'महामारी' भारत यौन दुराचारबाट पीडित सबैधन्दा धेरै बालबालिका भएको देश हो र केही अभियानकर्ताले त्यसलाई महामारी सरह भनेका छन्। तर त्यो समस्याबारे कुरा गर्न भने धेरै मानिस हिच्किचाउँछन् र त्यसबारेमा सार्वजनिक बहस कमै हुने गर्छ। धेरैजसो दुराचारी बालबालिकासँग परिचित अभिभावक नै हुने गरेको अनुसन्धानले देखाएका छन्।


الولايات المتحدة زادت الضغط على إيران العام الماضي وقال الرئيس الإيراني، حسن روحاني، إن بلاده ستواصل تخصيب مخزون اليوارنيوم في الداخل، بدلا من بيعه إلى الخارج. وهدد أيضا باستئناف إنتاج يورانيوم عالي التخصيب خلال 60 يوما. وفي أول تعليق له، قال وزير الخارجية الأمريكي مايك بومبيو بعد مقابلة جيريمي هانت وزير الخارجية البريطاني إن إيران تعمدت الغموض" قي قرارها مشيرا إلى أن الولايات المتحدة ستقرر الإجراء الذي يتعين اتخاذه بمجرد أن يصبح الموقف أكثر وضوحًا. وكان الاتفاق النووي يهدف إلى الحد من طموح إيران النووي مقابل تخفيف العقوبات المفروضة عليها، ولكن التوتر بين واشنطن وطهران ازداد حدة في أعقاب انسحاب الولايات المتحدة من الاتفاق. وأثر تجديد العقوبات الأمريكية على إيران في الاقتصاد الإيراني. وأبلغت إيران الدول الأخرى الموقعة على الاتفاق، وهي فرنسا وألمانيا، وروسيا، والصين، وبريطانيا، بقرارها صباح الأربعاء. وقال وزير الخارجية الإيراني، محمد جواد ظريف، إن بلاده تتصرف ضمن صلاحياتها طبقا للاتفاق، وأضاف أن الأمر الآن متروك للقوى الأوروبية للتصرف. ونقلت وسائل إعلام فرنسية عن وزيرة الدفاع، فلورانس بارلي، قولها إن القوى الأوروبية تبذل ما في وسعها للإبقاء على الاتفاق حيا، ولكن ربما يكون هناك عواقب، وعقوبات محتملة إن لم يُلتزم بالاتفاق. وأنحت الصين وروسيا باللوم في الوضع الحالي على انسحاب واشنطن من الاتفاق. وقالت روسيا إنها تقف مع الاتفاق النووي الإيراني. ونددت بالضغط الأمريكي على طهران، الذي أدى - كما تقول - إلى تعليق التزامها ببعض أجزائه. وقال المتحدث باسم الكرملين، دميتري بيسكوف، إن الرئيس فلاديمير بوتين لا يزال ملتزما بالاتفاق، وإنه لا بديل آخر له "في الوقت الراهن". وقال بوتين إنه سيعمل مع الدول الأوروبية على الحفاظ على "استمرار جدوى" الاتفاق، وإنه من المبكر مناقشة احتمالات انضمام موسكو إلى العقوبات المفروضة على طهران. ويطالب الاتفاق إيران ببيع فائض اليورانيوم المخصب لديها إلى الخارج، بدلا من الاحتفاظ به. وهو مادة مهمة، تنتجها مولدات الطاقة النووية المدنية في إيران، ويمكن استخدامه من تصنيع أسلحة نووية. ومع بيعه إلى الخارج، تستطيع إيران توليد طاقة نووية، ويمكن للأطراف الأخرى في الاتفاق أن يتأكدوا أنها لا تطور أسلحة نووية. وجاء إعلان إيران بعد زيارة وزير الخارجية الأمريكي، مايك بومبيو، المفاجئة إلى العراق، وإرسال حاملة الطائرات أبرهام لينكولن إلى منطقة الخليج فيما اعتبر ضغطا على طهران. وكان مسؤولون أمريكيون قد أفادوا بوجود تهديدات تواجه القوات الأمريكية وحلفاءها، من إيران، دون أن يفصحوا عن تفاصيل أكثر بشأن طبيعية تلك التهديدات. ما الذي قاله الرئيس روحاني؟ قال روحاني إنه سيعلق جزأين من الاتفاق كانت إيران تلتزم بهما، وهما بيع فائض اليورانيوم المخصب، والمياه الثقيلة. ثم منح الموقعين الباقين على الاتفاق - وهم فرنسا، وألمانيا، وروسيا، والصين وبريطانيا - فرصة 60 يوما للاختيار بين أمرين، إما الوفاء بالتزاماتهم المالية والنفطية المنصوص عليها في الاتفاق، وإما اتباع الولايات المتحدة. وأضاف أنه إن لم تف الدول بتلك الالتزامات، فإن إيران ستبدأ إنتاج اليورانيوم العالي التخصيب، وهو ما تحجم عنه حاليا، وتبدأ في تطوير مفاعل أراك للمياه الثقيلة، اعتمادا على خطط تمت قبل توقيع الاتفاق. الولايات المتحدة تسعى حاليا إلى زيادة ضغطها على إيران ولكن الرئيس روحاني قال إن إيران لم تنسحب من الاتفاق. وأضاف: "لا نريد ترك الاتفاق. ويجب أن يعرف الناس جميعا في العالم أن (ما فعلناه) اليوم لا يعني نهاية الاتفاق، إنه خطوة جديدة في إطار الاتفاق." ولكنه قال إن على القوى الخمس مواجهة "رد فعل حاسم" إذا أحيل ملف إيران النووي إلى مجلس الأمن الدولي في الأمم المتحدة. _______________________________________________________________ معضلة كبيرة للأوروبيين تحليل: جوناثان ماركوس- محرر شؤون الدفاع- بي بي سي تسعى إيران إلى الحفاظ على توازن صعب: بالتراجع عن بعض القيود التي يفرضها الاتفاق، في الوقت الذي تحاول فيه ألا تنسحب من الاتفاق برمته. وما حدث اليوم هو إنذار. وهو في الوقت نفسه تحذير. إذ تواجه إيران ألما متزايدا من إعادة فرض العقوبات الأمريكية عليها. وهي تريد من الأوروبيين أن يأخذوا خطوات عملية للتخفيف عنها. وإن لم يحدث هذا، فقد تسعى إيران إلى إعادة النظر في التزامها الكامل بالاتفاق، الذي انسحبت منه الويات المتحدة قبل عام. ويضع هذا الأوروبيين أمام معضلة كبيرة. فهم محاصرون بين الإيرانيين وإدارة ترامب. فهل يستطيعون الاستمرار في تأييد الاتفاق إذا لم تكن إيران ملتزمة ببنوده؟ ومن المرجح أن تصر الولايات المتحدة على أنه ليس هناك حل وسط.، فإما تحترم إيران بنود الاتفاق، أو لا. _______________________________________________________________ ما هو دور الأوربيين في هذا كله؟ توصلت بريطانيا، وألمانيا، وفرنسا في يناير/كانون الثاني إلى آلية جديدة للدفع تسمح للشركات بالتجارة مع إيران دون أن تتعرض للعقوبات. وكانت الدول الثلاث قد اعترضت على قرار ترامب العام الماضي بالانسحاب من الاتفاق. ويفترض أن يركز نظام الدفع، المعروف باسم (إنستيكس)، على "التجارة المشروعة" في البضائع "التي يكون الإيرانيون في حاجة ماسة إليها فورا"، مثل الأغذية، ومنتجات الأدوية، والبضائع الاستهلاكية، التي لا تقع تحت طائلة العقوبات. ولا يدخل النفط، وهو المصدر الأساسي لتبادل العملات بالنسبة إلى إيران، تحت هذا في الوقت الحالي، ويعتقد أن نظام الدفع لم يكن لها إلا تأثير ضئيل في تخفيف تأثير العقوبات. وتريد إيران الآن من الأوروبيين تدعيم نظام الدفع أكثر من ذي قبل. ما سبب أزمة الاتفاق النووي؟ وافقت إيران وأعضاء مجلس الأمن الدائمون - الولايات المتحدة، وبريطانيا، وفرنسا، والصين، وروسيا، بالإضافة إلى ألمانيا (5 +1) - على الاتفاق النووي، ولكنه أصبح في مهب الريح حينما أعلن الرئيس ترمب انسحاب الولايات المتحدة منه قبل عام. فلورانس بارلي وزيرة الدفاع الفرنسية تقول إن أوروبا تبذل ما في وسعها للحفاظ على الاتفاق وقد انخفضت قيمة العملة الإيرانية منذ ذلك الوقت إلى أدنى مستوى، وتضاعف معدل التضخم أربع مرات، وابتعد الاستثمار الأجنبي. وبالرغم من ذلك تمسكت إيران بالتزامها بالاتفاق، طبقا لما قاله مفتشو وكالة الطاقة الذرية الدولية، وهي الجهة التي كلفت بمراقبة أنشطة إيران النووية. ومازال مؤيدو الاتفاق من الأوروبيين، الذين يعارضون إعادة فرض العقوبات، يسعون إلى إيجاد سبيل لإنقاذه. وبين ذلك تأسيس نظام خاص للدفع لمساعدة الشركات الدولية التي تريد الاستمرار في التجارة مع إيران على تجاوز العقوبات. ولكنهم أيضا نصحوا إيران بالاستمرار في الالتزام بكل أجزاء الاتفاق، خاصة العناصر المتعلقة بالنشاط النووي. وكانت إيران قد قالت - طبقا للاتفاق المعروف باسم خطة العمل المشتركة الشاملة - إنها ستتعامل مع أي إعادة لفرض العقوبات على أنها "سبب لوقف الوفاء بالتزماتها ... جزئيا أو كليا". ما سبب العداء بين إيران والولايات المتحدة؟ يرجع العداء بين الولايات المتحدة وإيران إلى وقت قيام الثورة الإسلامية في 1979، التي أطاحت بالشاه الموالي للغرب، وأسست مكانه نظاما راديكاليا مناوئا للولايات المتحدة. وتبنى الرئيس ترامب خطا متشددا تجاه إيران منذ توليه الحكم في 2016. وتريد إدارته إعادة التفاوض بشأن الاتفاق النووي، وتوسيع نطاقه حتى يحد من برنامج إيران للصواريخ الباليستية، ويحد أيضا من أنشطتها في الشرق الأوسط، التي يرى ترامب أنها "مؤذية". موسكو تقول إنها تقف مع الاتفاق النووي الإيراني وزادت الولايات المتحدة في الفترة الأخيرة الضغط على إيران، باتخاذ خطوتين مهمتين في أبريل/نيسان: وقال مستشار الأمن القومي، جون بولتون، أوائل هذا الأسبوع، إن الولايات المتحدة سترسل حاملة طائرات إلى الشرق الأوسط عقب ورود عدد من "التحذيرات والمؤشرات المتصاعدة والمثيرة للقلق" من إيران. وردا على تراجع الولايات المتحدة عن الاستثناءات التي قدمتها لبعض الدول من العقوبات، أعادت إيرات تهديداتها بحصار مضيق هرمز الاستراتيجي، الذي يعد ممرا حيويا لصادرات النفط في العالم. ولكنها لم تفعل ذلك من قبل، ويرى خبراء أنها خطوة غير محتملة.

राष्ट्रपति हसन रुहानीले विशेष खालको युरेनियमलाई अन्य देशमा बिक्री गर्नुको सट्टा आफ्नै देशमा त्यसको प्रवर्द्धन गर्ने बताएका हुन्। उनले प्रवर्द्धित युरेनियमको उत्पादनलाई अबको ६० दिनमा उच्च तहमा पुर्‍याउने धम्कीसमेत दिएका छन्। सम्झौता यो सम्झौता इरानको परमाणु महत्त्वाकांक्षालाई सीमित पार्ने लक्ष सहित उमाथिको रहेको प्रतिबन्ध खुकुलो पारेर गरिएको थियो। वाशिङ्टन सम्झौताबाट पछि हटेपछि इरान-अमेरिका तनाव बढेको छ। अमेरिकाले सम्झौताबाट पछि हटि प्रतिबन्धहरू पुन: लगाएपछि इरानको अर्थतन्त्रमा नराम्ररी धक्का लागेको छ। इरानले सम्झौताका आफ्ना बाँकी हस्ताक्षरकर्ताहरू फ्रान्स, जर्मनी, रुस, चीन र ब्रिटेनलाई यससम्बन्धी निर्णयबारे बुधवार बिहान जानकारी गराएको छ। इरानका विदेश मन्त्री जावद जरिफले सम्झौता अन्तर्गतको अधिकार बमोजिम इरानले काम गरिरहेको र अब तीन युरोपेली शक्तिले त्यसमा काम गर्नुपर्ने बताए। त्यसको प्रतिक्रियामा, फ्रान्सका रक्षामन्त्री फ्लोरेन्स पार्लीले फ्रान्सेली मिडियामा युरोपेली शक्तिहरू सम्झौतालाई जीवित राख्नका लागि आफूले सक्ने सबैकुरा गरिरहेको र सम्झौता पालना नभए त्यसको फल भोग्नुपर्ने संभवत: थप प्रतिबन्ध लगाइनेछ। चीन र रुसले वर्तमान परिस्थितिका लागि वाशिङ्टन दोषी रहेको बताएका छन्। अमेरिकी विदेश मन्त्री माइक पोम्पेओले पूर्वनिर्धारित कार्यक्रम बिनै इराकको भ्रमण गरेपछि र अमेरिकी 'एअरलिफ्ट क्यारिएर' खाडी क्षेत्रमा खटाइएपछि इरानको यस्तो घोषणा आएको हो। अमेरिकी अधिकारीहरूले धम्कीबारे अमेरिकी फौज र इरानका आफ्ना साझेदारहरूलाई जानकारी गराएका छन् तर धम्कीको प्रकृतिबारे भने थोरैमात्रै विवरण दिएका छन्। अमेरिकाले हालैका समयमा इरानमाथिको प्रतिबन्ध बढाएको छ। राष्ट्रपति रुहानीले के भने? रूहानीले आफूले सम्झौताको दुईवटा हिस्सा स्थगित गर्न लागेको बताए। जोइन्ट कम्प्रिहेन्सिभ प्लान अफ एक्सन (जेसिपिओए) भनिने उक्त सम्झौतामा इरानले विशेष प्रकृतिको युरेनियम र पानीको विक्री भने गर्नेछ। उनले त्यसपछि युरोपेली शक्तिहरू, रुस र चीनलाई आर्थिक र तेल सम्झौतामा पुग्नका लागि ६० दिनको समय दिएका छन्। उनीहरूले यदि त्यसो गरे इरानले बिक्रीलाई निरन्तरता दिनेछ। यदि ती सम्झौताहरूमा पुग्न नसके र शक्ति राष्ट्रहरूले अमेरिकी प्रतिबन्धलाई नै पच्छाए इरानले युरेनियम प्रवर्द्धन सुरु गर्ने बताएको छ जुन अहिले बन्द छ। र, सम्झौताअघिको योजनामा आधारित अराक हेभ्भी वाटर रियक्टरको विकासलाई सुरु गरेको छ। तर इरानका राष्ट्रपतिले सम्झौताबाट इरानले हात नझिकेको बताएका छन्। "हामी यो सम्झौता छोड्न चाहँदैनौं। विश्वका सबै मानिसले आज यो सम्झौताको अन्त्य भएको होइन भनि बुझ्नुपर्छ; यो जेसिपिओएको संरचनाभित्रको नयाँ कदम हो," उनले भने। यद्यपि, उनले यदि इरानको परमाणु मुद्दा संयुक्त राष्ट्रसंघको सुरक्षा परिषद्‍मा पुगे पाँच शक्ति राष्ट्रले एउटा निर्णायक प्रतिक्रियाको सामना गर्नु पर्नसक्ने बताए। युरोपेलीका लागि ठूलो दुविधा जेसिपिओएले लगाएका केही प्रतिबन्धलाई इरानले पछाडि धकेल्न खोजेको छ तर त्यसबाट सम्पूर्ण रुपमा पछाडि हट्न खोजेको पनि छैन। त्यसबारे इरानले एउटा कठिन सन्तुलन मिलाउन खोजिरहेको छ। यो सचेत हुन दिइएको एउटा संकेत हो र चेतावनी पनि हो। अमेरिकाले पुन: लगाएको प्रतिबन्धका कारण इरानले बढ्दो पीडा झेलिरहेको छ। इरान केही राहत प्रदान गर्न युरोपेलीले तत्काल व्यवहारिक कदम चालोस् भन्ने चाहन्छ। र यदि राहत नआए, इरानले सम्झौताको समग्र पालनाबारे पुनर्विचार गर्नुपर्ने हुनसक्छ। यसले युरोपेलीहरूलाई एउटा ठूलो दुविधा प्रदान गरेको छ। उनीहरू इरानीहरू र ट्रम्प प्रशासनको चपेटामा परेका छन्। इरान आफ्ना सर्तहरूमा पूर्ण रुपमा रहे के उनीहरूले सम्झौतासम्बन्धी समर्थनलाई निरन्तरता देलान्? अमेरिकाले कुनै बिचको बाटो नभएकोमै जोड दिन सक्नेछ। इरानले जेसिपिओएको सर्तलाई मान्न पनि सक्छ र नमान्न पनि सक्छ। यो परमाणु सम्झौता किन सङ्कटमा छ? एक वर्षअघि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पले उक्त सम्झौताबाट पछि हट्ने घोषणा गरेपछि उक्त परमाणु सम्झौता अलमलमा परेको थियो। इरानको मुद्राको मुल्य अहिलेसम्मकै सबैभन्दा कममा पुगेको छ र वार्षिक मुद्रास्फिति दर चारगुणा बढेको छ र वैदेशिक लगानी पनि अन्यत्रै गएको छ। इरानको परमाणु गतिविधिको अनुगमन गर्ने निकाय इन्टरन्याश्नल एटोमिक इनर्जी एजेन्सी (आइएइए) का निरीक्षणकर्ताका अनुसार यति हुँदाहुँदै पनि इरानले सम्झौतामा आफ्नो प्रतिबद्धता जारी राखेको छ। सम्झौताको समर्थन गर्ने युरोपेलीहरू जसले पुन: लगाइएको प्रतिबन्धको विरोध गर्छन् उनीहरूले यसलाई जोगाइराख्ने तरिकाहरू खोजेका छन्। यसमा प्रतिबन्धलाई किनारा लगाउन इरानसँग व्यापार जारी राख्न चाहने अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीलाई पैसा तिर्ने विशेष प्रणाली बनाउन मद्दत गर्ने पनि रहेको छ। तर उनीहरूले सम्झौताका सबै पक्ष र खासगरी परमाणु गतिविधिसँग सम्बन्धित कुरालाई इरानले पालना गर्नैपर्ने भन्दै चेतावनी दिएका छन्। यद्यपि, यदि प्रतिबन्ध फेरि लगाइयो भने "त्यसले उसको प्रतिबद्धताहरू सम्पूर्ण वा आंशिक रुपमा मान्न नपर्ने आधार तयार पारिदिन्छ।" डोनल्ड ट्रम्पले आफ्नो चुनावी अभियानका बेला इरानको परमाणु सम्झौताविरुद्ध बोलेका थिए अमेरिका र इरानबीच किन त्यस्तो आक्रोश? इरान र अमेरिकाबीचको तनाव सन् १९७९ मा भएको इरानको इस्लामिक क्रान्तिबाट सुरु भएको देखिन्छ जसमा पश्चिम समर्थक शाहलाई फ्यालेर अमेरिकी शासनविरोधी पक्षलाई संस्थागत गरियो। सन् २०१६ मा राष्ट्रपति बनेयता खासगरी ट्रम्पले इरानप्रति एकदमै कठोर नीति लिए। र, अमेरिकाले परमाणु सम्झौताबाट आफूलाई अलग गरेको थियो। एप्रिल महिनामा उठाएका दुई महत्त्वपूर्ण कदमबाट अमेरिकाले हालै इरानमाथि दबाबहरू थपेको थियो। पछिल्लो महिना ह्वाइट हाउसले भनेको थियो कि पाँच देशहरू चीन, भारत, जापान, दक्षिण कोरिया र टर्कीलाई प्रतिबन्धबाट दिइएको छुट अमेरिकाले अन्त्य गर्नेछ। यी देशहरूले अझै इरानबाट तेल किनिरहेका थिए। उसले इरानको इस्लामिक रिभोलुशनरी गार्ड कोर्प्सलाई पनि आतंककारी समूहको संज्ञा दिँदै कालोसूचीमा राखेको थियो।


وقال الباحثون إن الاختبار الجديد، الذي يُطلق عليه "مقياس الخطورة الجينية"، تبلغ تكلفته نحو 40 جنيها إسترلينيا، بما يجعله في متناول قطاعات كبيرة من الناس. ومن شأن الاختبار توضيح السبب في أن الأشخاص الذين تغيب لديهم العوامل التقليدية للإصابة بالنوبات القلبية، مثل ارتفاع نسبة الكوليسترول، يظلوا عُرضة للإصابة. ويقول خبراء إن هناك حاجة للمزيد من العمل البحثي لدراسة فكرة الفحص الجيني الجديد. الكشف المبكر عن خطر الإصابة يمكن إجراء الفحص الجيني في أي فئة عمرية، لأن الحمض النووي للإنسان لا يتغير بتقدم السن، لذلك يمكن نظريا إخضاع الأطفال لهذا الفحص. ويقوم الاختبار على أساس الكشف عن وجود تكرار في الجينات الخطرة وليس جينا موروثا منفردا. وخلال الدراسة، فحص الباحثون عينات دم، لكنهم قالوا إن الاختبار الجيني يمكن أن يتم باستخدام عينة بمسحة بسيطة من الفم. وتوصل العلماء إلى اختبار "مقياس الخطورة الجينية" من خلال تحليل بيانات وراثية من 500 ألف شخص تتراوح أعمارهم بين 40 و69 سنة، حصلوا عليها من البنك البيولوجي البريطاني، بينهم 22 ألف شخص مصابون بأمراض القلب والشرايين. وقال مايكل إينوي، رئيس الفريق البحثي المعد للدراسة والأستاذ بمعهد بيكر للقلب والسكري وجامعة كمبريدج، إنه بينما ترجع نصف حالات الإصابة بأمراض القلب إلى عوامل جينية ووراثية، يرجع النصف الآخر إلى أسباب تتعلق بأسلوب الحياة والبيئة. وأضاف "لم نكن نلتفت إلى المكون الجيني أثناء فحص احتمال الإصابة، وكانت العوامل الوراثية في الجانب المظلم تماما فلم نكن نراها". وأشارت الدراسة إلى أن المشاركين في اختبار "مقياس الخطورة الجينية" الذين سجلوا درجات عند أعلى 20 في المئة من مؤشر الفحص كانوا أكثر عرضة للإصابة بالنوبات القلبية بأربع مرات مقارنة بمن سجلوا درجات عند أدنى 20 في المئة. وتُعد أمراض القلب والشرايين السبب الرئيسي للوفاة في شتى أنحاء العالم. وعلى سبيل المثال، يموت في بريطانيا أكثر من 66 ألف شخص سنويا جراء الإصابة بهذه الأمراض. وقال نايلش ساماني، أحد كبار مُعدّي الدراسة والأستاذ بجماعة ليستر، إن فحص احتمال إصابة الأشخاص بأمراض القلب والشرايين وهم في الأربعينيات من العمر يكون "غير دقيق". وأوضح أن الحالة تبدأ قبل عشرات السنوات من ظهور الأعراض، وبالتالي هناك حاجة لتحديد المهددين بالإصابة في مرحلة مبكرة، وهو ما يوفره اختبار "مقياس الخطورة الجينية". ----------------------------------------------------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार जेनोमिक रिस्क स्कोर (जीआरएस) परीक्षण गर्न जम्मा ४० पाउन्ड मात्र लाग्छ र ठूलो जनसङ्ख्यामा जोखिममा भएका व्यक्ति पत्ता लगाउन आर्थिक रूपमा पनि सस्तो नै छ। सो परीक्षणले उच्च कलेस्टरोलजस्ता मुटुको समस्या गराउने जोखिम भएका व्यक्तिमा पनि कसरी हृदयाघात हुन्छ भनेर स्पष्ट पार्न सक्छ। यसबारे थप अनुसन्धान हुनुपर्ने विज्ञहरू बताउँछन्। चाँडै जोखिम पत्ता लगाउन शरीरमा आनुवंशिक गुण सङ्ग्रह गर्ने डीएनए परिवर्तित नहुने भएकाले जुनसुकै उमेरको व्यक्तिमा पनि जीआरएस अर्थात् वंशानुगत जोखिमको सम्भावना मापन गर्न सकिन्छ। यो परीक्षणले एउटा जिन वा वंशाणुलाई मात्र नभएर हृदयाघातको जोखिम बोक्ने जिनहरूको रूप जाँच्छ। यसबारे गरिएको अध्ययनमा अनुसन्धानकर्ताहरूले रगतको नमुना सङ्कलन गरेका थिए। तर मुखभित्रबाट सामान्य रूपमै निकालिने नमुनाबाट पनि यो परीक्षण गर्न सकिने उनीहरू बताउँछन्। चालीसदेखि ६९ वर्ष उमेर भएका पाँच लाख मानिसको जेनोमिक डेटा विश्लेषण गरेर जीआरएस मापन र गणना गर्ने विधि विकसित गरिएको हो। यूके बायोब्याङ्कमा सङ्कलित डेटामा २२ हजार जना मुटुमा रक्तप्रवाह अवरोध हुने रोग भएका व्यक्ति पनि थिए। जर्नल अफ अमेरिकन कलेज अफ कार्डिओलजीमा यसबारे एउटा लेख प्रकाशित भएको छ। शोधका प्रमुख लेखक तथा बेकर हार्ट एन्ड डाइअबिटिज इन्स्टिट्युट र युनिभर्सिटी अफ क्याम्ब्रिजसँग आबद्ध डा. माइकल इनोएका अनुसार कोरनरी हार्ट डिजिज भनिने मुटुमा अवरोध हुने समस्याको झन्डै ५० प्रतिशत सङ्ख्या वंशानुगत कारणले हुन्छ। बाँकी समस्या भने जीवनशैली र पर्यावरणसँग सम्बन्धित छन्। उनी भन्छन्, "जोखिम पहिचान गर्दा हामीले आनुवंशिक भागलाई छुटाउने गरेका छौँ ...।" जीआरएस मापन गर्दा शीर्ष २० प्रतिशत स्थानमा रहेका सहभागीहरूमा कोरनरी हार्ट डिजिज हुने सम्भावना सबैभन्दा तल रहेका २० प्रतिशत सहभागीभन्दा चारगुणा बढी थियो। विश्वभरि मृत्यु गराउने रोगहरूको सूचीमा कोरनरी हार्ट डिजिज माथिल्लो स्थानमै छ। युनिभर्सिटी अफ लेस्टरका प्राध्यापक एवम् वरिष्ठ लेखक निलेश सामानीका अनुसार राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा एनएचएसमार्फत् सङ्कलित ४० देखि ४९ वर्षसम्मका मानिसको तथ्याङ्कबाट मुटुरोगबारे गरिएको विश्लेषण पर्याप्त हुँदैन। लक्षण देखिनुभन्दा दशकौँअघि नै रोग सुरु भइसक्ने बताउँदै उनी भन्छन् - जोखिममा भएका व्यक्ति पहिला नै पत्ता लगाउनुपर्छ जुन जीआरएसले गर्न सक्छ। जीआरएस विधि प्रयोग गरेर उचित मूल्यमै चिकित्सकले उपचार गर्दा फाइदा पुग्ने र नपुग्ने बिरामी छुट्याउन सक्छन् भन्ने उनको धारणा छ। डा. इनोएका अनुसार यस किसिमको परीक्षणलाई कुनै स्वास्थ्यसेवा प्रणालीमा व्यावहारिक प्रयोगमा पठाउनुअघि धेरै काम गर्न बाँकी छ। बृहत् र व्यापक अध्ययनहरूले परीक्षणको शुद्धिलाई बढाउनेछन्।


وكانت القمة ستتناول إزالة الأسلحة النووية في شبه الجزيرة الكورية، في أول لقاء بين رئيس أمريكي وزعيم من كوريا الشمالية. وقال ترامب بخصوص إلغاء القمة: "إن العالم خسر فرصة للسلام الدائم". وأضاف ترامب "نظرا للغضب العارم والعدوانية في بيانكم الأخير، أشعر أنه من غير المناسب في هذا الوقت عقد أي لقاء مخطط له". وقال ترامب "إنك تتحدث عن قدراتكم النووية، لكن قدراتنا أضخم وأقوى، وأدعو الله ألا نضطر إلى استخدامها أبدا". وأنهى ترامب خطابه بالقول إن على كيم أن يطلبه إذا غير رأيه. وجاء قرار ترامب بعد ساعات من إعلان كوريا الشمالية أنها دمرت الأنفاق في موقع التجارب النووية بحضور إعلامي أجنبي. تلفزيون في كوريا الجنوبية في سيول يبث نبأ تدمير أنفاق في موقع إجراء التجارب ما الذي قاله ترامب؟ قال ترامب إنها كان متشوقا للقمة التي كانت مقررة في سنغافورة يوم 12 يونيو/ حزيران. "كنت متشوقا للقائك هناك، ولكن للأسف، ونظرا لموجة الغضب العارمة والعدائية التي انطوت عليها التصريحات الأخيرة، أشعر أنه من غير المناسب في الوقت الراهن عقد هذا الاجتماع". "تتحدث عن قدرات نووية، ولكن قدراتنا ضخمة وقوية إلى درجة أنني أدعو الله ألا نستعملها أبدا". ولكنه وصف الاجتماع بأنه "فرصة ضائعة"، قائلا: "آمل أن يأتي يوم ألتقيك فيه". وقال ترامب في تصريحات لاحقة بالبيت الأبيض إن قرار الإلغاء "خيبة كبيرة لكوريا الشمالية والعالم"، مضيفا أن الجيش الأمريكي "مستعد إذا تطلب الأمر" للرد على أي "مجازفة" من كوريا الشمالية. ما الذي كان يشير إليه؟ يبدو أن ترامب كان يرد على تصريحات لكوريا الشمالية تهاجم الولايات المتحدة وتشكك في احتمال عقد الاجتماع. وكانت مسؤولة من كوريا الشمالية، هي تشوي سون-هوي قد رفضت في وقت مبكر من اليوم الخميس التعليقات التي أدلى بها نائب الرئيس الأمريكي، مايك بنس، واصفة إياها "بالحمقاء". وكان بنس قد قال إن كوريا الشمالية "قد تنتهي نهاية ليبيا". وقال تشوي، التي كانت ضالعة في عدد من الاتصالات الدبلوماسية مع الولايات المتحدة على مدى عقدين، إن كوريا الشمالية لن "تتوسل" من أجل الحوار، وحذرت من أي "مواجهة نووية" إذا فشلت الدبلوماسية. ونقلت وكالة رويترز عن مسؤول في البيت الأبيض قوله إن التصريحات بشأن بنس كانت "القشة التي قصمت ظهر البعير". ولكنه إن هناك فرصة للعودة إلى الحوار. كيف كانت ردود الفعل؟ يجتمع رئيس كوريا الجنوبية، مون جاي إن، الذي التقى كيم الشهر الماضي، مع المسؤولين الأمنيين في بلاده لدراسة إعلان ترامب. ونقلت وكالة أنباء يونهاب عن المتحدث باسم الحكومة قوله: "نحاول أن نتبين ما يعتزم الرئيس ترامب فعله، والمعنى الحقيقي لإعلانه". وقال الأمين العام للأمم المتحدة، أنطونيو غوتيريش، إنه "قلق جدا" من إلغاء المحادثات. "أدعو جميع الأطراف إلى مواصلة الجوار من أجل نزع الأسلحة النووية من شبه الجزيرة الكورية بطريقة سلمية وموثوقة". وفي الولايات المتحدة، أشاد عضو مجلس الشيوخ، توم كوتون، بالرئيس ترامب لأنه "تفطن لحيلة كيم". ولكن العضو الديمقراطي في المجلس، براين شاتز، قال إن ما حدث هو عندما "يجمع شخص بين انعدام الاحترافية والتحريض على الحرب".

शिखर बैठक रद्द गरिएको खबर त्यतिबेला आयो जतिबेला उत्तर कोरियाले पुङ्गेरीस्थित आफ्नो पारमाणविक परीक्षणस्थललाई नष्ट पारिसकेको थियो। उत्तर कोरियाको त्यो कदमले धेरैलाई आश्चर्यमा पारेको थियो र पछिल्ला हप्ताहरूमा त्यसप्रति प्रतिक्रियाहरू आउने क्रम जारी थियो। मे १६ पछि उत्तर कोरियाले अमेरिकी धारणालाई लिएर धेरै पटक असन्तोष व्यक्त गरेको थियो। असन्तुष्टि यसबीचमा उत्तर कोरियाले दक्षिण कोरियासँगको अन्तर-कोरियाली सैनिक वार्ता रद्द गर्‍यो। अमेरिका र दक्षिण कोरियाबीच भइरहेको संयुक्त सैन्य अभ्यासलाई लिएर उत्तर कोरियाले असन्तुष्टि जनायो। त्यसबाहेक उत्तर कोरियाले अमेरिकी राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जन बोल्टनको भनाइप्रति पनि विमति जनायो। जसले उत्तर कोरियाको हकमा पनि लिबियालाई जस्तै परमाणु मुक्त बनाउने उपाय अवलम्बन गर्नुपर्ने आफ्नो सुझाव रहेको बताएका थिए। त्यसअघि राष्ट्रपति ट्रम्पले भनेका थिए- उत्तर कोरियाले आफ्ना पारमाणविक अस्त्र नष्ट नगरे किमको नियति लिबियाका तत्कालीन कर्णेल गद्दाफीको जस्तै हुनेछ। यसबीचमा अमेरिकी अधिकारीहरूले कडा अभिव्यक्ति दिए पनि उत्तर कोरियाले पूर्व निर्धारित योजना अनुसार नै पारमाणविक परीक्षणस्थल नष्ट गर्‍यो। त्यसबाहेक दक्षिण कोरियाली राष्ट्रपति मून जे-इनले मे २३ मा अमेरिकाको भ्रमण गरे। शर्त त्यसक्रममा ट्रम्पले भनेका थिए- उत्तर कोरियाले केही शर्तहरू पूरा नगरे शिखर बैठक स्थगित गरिने छ। अमेरिकी उपराष्ट्रपति माइक पेन्सले दिएको एउटा अन्तर्वार्तापछि उत्तर कोरियाले उनलाई 'अज्ञानी' र 'बेवकुफ' भन्यो। अन्तर्वार्तामा पेन्सले राष्ट्रपति ट्रम्पसँग किमले खेलाँची गरे त्यो उनको ठूलो भुल हुने बताएका थिए। उत्तर कोरियाको विदेश मामिलासम्बन्धी उपमन्त्रीले भने- उत्तर कोरियाले वार्ताका लागि अमेरिकासमक्ष न त अनुनय गर्नेछ न त अमेरिकालाई मनाउन चिन्ता नै लिनेछ। अचानक पारमाणविक अस्त्र मुक्त हुने उत्तर कोरियाको चाहनाले आशंका उब्जाए पनि अहिलेको समयमा आक्रामक अभिव्यक्तिले स्थिति प्रतिकूल हुन सक्छ। खासमा अमेरिकी नेताहरूबाट त्यस्तो अभिव्यक्ति आउन थालेको थियो। उनीहरूको विश्वास थियो अमेरिकी दबाबमा आएर उत्तर कोरिया पारमाणविक अस्त्र मुक्त हुन राजी हुनेछ। ट्रम्प प्रशासनको ठम्याइ छः ताजा प्रतिबन्धहरूका कारण उत्तर कोरियाले अभूतपूर्व रुपमा एक्लो भएको महसुस गरिरहेको छ। प्रतिबन्ध उत्तर कोरियाको कच्चा तेल, कपडा उद्योग र विदेश सम्पति लगायतमाथि प्रतिबन्ध जारी छ। त्यसबाहेकका कैयौँ प्रतिबन्धका कारण पनि उत्तर कोरियासामु अमेरिकासँग वार्तामा बस्नुको विकल्प नभएको बुझाइ थियो। त्यस्तै बुझाइका माझ ट्रम्प शिखर बैठकबारेको आफ्नो अडानमा टसमस नहुने स्थितिमा पुगेका थिए। आफ्नो विदेश नीति समूहबाट रेक्स टिलर्सन र एच आर म्याकमास्टरलाई हटाएर ट्रम्पले माइक पोम्पेओ र जन बोल्टनलाई ल्याए। ट्रम्प प्रशासनले एकतर्फी ढङ्गले इरानसँगको पारमाणविक सम्झौताबाट अलग भएको घोषणा पनि गर्‍यो। उत्तर कोरियामाथिको दबाबले काम गरिरहेको अमेरिकाको ठम्याइ छ। तर पहिल्यैदेखि एक्लिएको उत्तर कोरियालाई थप एक्ल्याइ पनि खासै असर पर्छ जस्तो लाग्दैन। गम्भीरता उत्तर कोरियामाथि चीनले पनि प्रतिबन्धहरू लगाएको देखिए पनि बेइजिङ र प्योङयाङबीच आदानप्रदान जारी रहेको बताइन्छ। चीनले उत्तर कोरियालाई समर्थन गर्नुको आफ्नै कारणहरू छन्। अमेरिकी दृष्टिकोणमा देखिएको आधारभूत त्रुटिका कारण किमसँगको शिखर बैठक रद्द भएको छ। अमेरिकी अधिकारीहरूको विवादास्पद अभिव्यक्ति र गतिविधिका बावजुद उत्तर कोरियाले शिखर बैठकका लागि उसलाई सहमत गराउन प्रयत्न गरिरह्यो। तर अमेरिकाले त्यसलाई गम्भीरताका साथ लिएको जस्तो देखिएन। उत्तर कोरियाको विदेश मामिलासम्बन्धी उपमन्त्रीले मे २४ मा शिखर बैठक रद्द गरिएकोमा अमेरिकालाई चेतावनी पनि दिए। उनले भनेका थिए- कुनै बैठक कुन पक्षले रद्द गर्छ, यो समय समयको कुरा हो। सामञ्जस्य बदलिँदो परिस्थितिमा उत्तर कोरियालाई झटका लागेको जस्तो देखिन्छ। अमेरिकासँग अहिले ऊ वार्ता गर्न समर्थ देखिँदैन। खासमा उत्तर कोरिया र अमेरिकाबीचको शिखर बैठकको योजना दक्षिण कोरियाको थियो। कारण उत्तर कोरियाली र अमेरिकी नेतृत्वलाई एकअर्काप्रति विश्वास हुन सकेको अवस्था छैन। शिखर बैठक रद्द गर्ने ट्रम्पको घोषणाले दक्षिण कोरियाली विदेश नीतिलाई पनि द्विविधामा पुर्‍याइदिएको छ। उसले नजिकको साथी अमेरिका र छिमेकी उत्तर कोरियामध्ये एउटालाई रोज्नुपर्ने हुन सक्छ। यद्यपि सोलले दुवै मुलुकसँग सामञ्जस्य कायम गर्ने प्रयत्न गर्नेछ। शिखर बैठक रद्द भएसँगै दक्षिण कोरियाले उत्तर कोरियाप्रति कडा रवैया पनि अपनाउन सक्छ। तर अमेरिकासँग सहमतिमा रहिरहन पनि उसलाई गाह्रो हुनेछ। पूरै घटनाक्रम हेरेर प्रारम्भिक निष्कर्ष निकाल्नुपर्दा यो समग्र प्रक्रियामा उत्तर कोरियाले बढी अङ्क हासिल गरेको देखिन्छ।


وبعد مباحثاته مع ماكرون في البيت الأبيض تحدث ترامب عن "السعي لإيجاد، ربما، حل أكبر". وهدد ترامب في السابق برفض تمديد الاتفاق النووي الذي أبرم في عهد سلفه باراك أوباما، ومن المفترض أن يوقع عليه بحلول 12 مايو/ أيار المقبل. ماكرون: نسعي إلى اتفاق جديد بشأن برنامج إيران النووي وخلال الاجتماع، قال ماكرون "ما نريده هو احتواء إيران ووجودها ودورها في المنطقة". وهددت إيران من "عواقب وخيمة" إذا انسحبت واشنطن من الاتفاق النووي. ومن المقرر أن تزور المستشارة الألمانية أنغيلا ميركل واشنطن يوم الجمعة المقبل، في محاولة أخيرة، لإثناء ترامب عن إفشال الاتفاقية. ولطالما انتقد ترامب الصفقة التي وقعتها الولايات المتحدة وروسيا والصين وبريطانيا وفرنسا وألمانيا مع إيران، وذلك كونها لا تحول دون دعم طهران لجماعات مسلحة في المنطقة مثل حزب الله. ماذا قال ترامب وماكرون في البيت الأبيض؟ وقال ترامب إننا "سنحاول التوصل إلى ربما اتفاق أكبر" مضيفا أن أي اتفاق "يجب أن يكون مبنيا على أسس قوية". وأوضح ترامب "كان ينبغي عليهم عقد اتفاق يضم قضايا مثل اليمن وسوريا ومناطق أخرى في منطقة الشرق الأوسط". من جانبه قال ماكرون إن نفوذ طهران في منطقة الشرق الأوسط يجب أن يطرح في أي مفاوضات مع إيران. وشدد ماكرون على أن الاتفاق الجديد يجب أن يشمل أنشطة إيران النووية وبرامجها الصاروخية في المستقبل البعيد خلافا للاتفاق الحالي الذي يراقب برنامج إيران النووي خلال العشر سنوات المقبلة. كما تحدث الرئيس الفرنسي عن جهود مشتركة مع ترامب لبناء "إطار جديد للعمل" في منطقة الشرق الأوسط وبخاصة في سوريا. ما هو رد فعل طهران؟ حذر الرئيس الإيراني حسن روحاني من "عواقب وخيمة" إذا انسحبت الولايات المتحدة من الاتفاق النووي. ولم يحدد روحاني رد الفعل الذي قد تتخذه طهران. لكن وزير خارجيته جواد ظريف قال إن الرد المحتمل سيكون استئناف أنشطة تخصيب اليورانيوم، العنصر الرئيسي لصناعة القنابل النووية. وبموجب الاتفاقية، وافقت طهران على الحد من برنامجها النووي مقابل تخفيف العقوبات الاقتصادية المفروضة عليها.

सन् २०१५ मा भएको सम्झौताप्रति शंका व्यक्त गर्दै आएका ट्रम्पले माक्रोंसँगको वार्तापछि 'केही ठूलो, सम्भवतः सम्झौता हुन सक्ने' बताए। माक्रोंले नयाँ सम्झौताले इरानको बलिस्टिक क्षेप्यास्त्र तथा मध्यपूर्वमा उसको भूमिकासम्बन्धी विषयलाई पनि समेट्नुपर्ने बताए। इरानले सन् २०१५ मा भएको अन्तर्राष्ट्रिय सम्झौताबाट अमेरिका बाहिरिए त्यसले 'गम्भीर परिणाम निम्त्याउने' चेतावनी दिएको छ। इरान मामिलामा ट्रम्पको यति चासो किन? चेतावनी सन् २०१५ मा इरानले आफूविरूद्धका प्रतिबन्धहरू खुकुलो पारिने बदलामा आफ्ना पारमाणविक कार्यक्रम स्थगित गर्ने सहमति जनाएको थियो। तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति बराक ओबामाको कार्यकालमा इरान र विश्व शक्ति राष्ट्रहरूबीच मे १२ सम्म लागू रहने गरी भएको सम्झौताको म्याद नथप्ने विषयमा सहमति नजानाउने ट्रम्पले चेतावनी दिँदै आएका छन्। अमेरिकी प्रतिबन्धविरुद्ध इरान आक्रोशित इरान र साउदी अरेबियामध्ये को शक्तिशाली? इरानी विदेशमन्त्री जवाद जारिफ तर माक्रोंले उक्त सम्झौताप्रति प्रतिबद्ध रहन ट्रम्पलाई मनाउने प्रयास गरिरहेका छन्। उनले उक्त सम्झौताभन्दा अरू कुनै राम्रो विकल्प नभएको तर्क गर्दै आएका छन्। शान्तिपूर्ण इरानसँगको सम्झौता विफल नतुल्याउन ट्रम्पलाई मनाउने प्रयासमा जर्मन चान्सलर एंगेला मर्केलले शुक्रवार अमेरिकाको भ्रमण गर्दैछिन्। इरानी विदेशमन्त्री जवाद जारिफले उक्त सम्झौताबाट अमेरिका बाहिरिए तेहरानले पनि त्यसलाई 'त्याग्ने सम्भावना' रहेको बताएका छन्। यसअघि सोमवार इरानी राष्ट्रपति हसन रूहानीले पारमाणविक सम्झौताबाट अमेरिका अलग भए त्यसले 'गम्भीर परिणाम निम्त्याउने' चेतावनी दिएका थिए। इरानले आफ्नो पारमाणविक कार्यक्रम नितान्त शान्तिपूर्ण र गैरसैनिक प्रयोजनका लागि भएको बताउँदै आएको छ।


وستستفيد من هذه الصفقة حوالي 30 ممثلة وموظفة سابقة. لكن تنبغي موافقة جميع الأطراف على الصفقة والتوقيع عليها كي تُقر، ولم يعلق محامو واينستين على ذلك. ويواجه المنتج السينمائي المعروف محاكمة جنائية منفصلة الشهر المقبل بتهمة الاغتصاب والاعتداء الجنسي، الأمر الذي ينكره تماما. وسيواجه في حال إدانته عقوبة السجن مدى الحياة. مواضيع قد تهمك نهاية ورفُع مبلغ الكفالة لواينستين، يوم الأربعاء الماضي، من مليون دولار إلى 5 ملايين دولار بسبب سوء الاستخدام المزعوم لجهاز المراقبة الإلكترونية الذي يلبسه حول كاحله. وقد حضر واينستين إلى جلسة المحكمة في نيويورك مستخدما جهازا مساعدا على المشي، وقال محاموه إنه سيخضع لعملية جراحية يوم الخميس بسبب مضاعفات لحقت به في حادث سيارة في أغسطس/ آب الماضي. ما الذي جاء في التسوية؟ نُشرت تفاصيل التسوية المبدئية، في البداية في صحيفة نيويورك تايمز، ولكن أكد المحامون فيما بعد معظمها عبر وسائل الإعلام الأمريكية الأخرى. وقالت الصحيفة إن التسوية حصلت على موافقة مبدئية من معظم الأطراف المعنية. ويبدو أن العناصر الرئيسية فيها هي: ورفض محامو واينستين الذين اتصلت بهم صحيفة نيويورك تايمز وغيرها من وسائل الإعلام التعليق. وأقيمت دعوى جماعية من قبل العشرات من النساء اللواتي يتهمن المنتج الهوليودي بالتحرش والاعتداء الجنسي، واتهمت شخصيات بارزة، مثل المملثلة غوينث بالترو وأنجيلينا جولي، واينستين لكن خارج إطار هذه الدعوى. كيف كانت ردود الفعل؟ تباينت ردود الفعل بين مرحب بالتسوية ومنتقد لها. وقالت جيني هاريسون، محامية إحدى المدعيات في القضية، لصحيفة نيويورك تايمز "لا أعتقد أنه بالإمكان التوصل إلى صفقة أفضل". وأوضحت أن الضحايا المزعومين الآخرين الذين لم يتقدموا بشكوى، قد ينتهي بهم المطاف إلى عدم الحصول على شيء، وإنهم "يجب أن يتقدموا ليحصلوا على أفضل مستوى من التعويض الذي استطعنا التوصل إليه". لكن الممثلة وعارضة الأزياء، زوي بروك، التي تشارك في القضية، قالت لبي بي سي "أعتقد أن التسوية مهزلة وأنها تشير إلى خلل في النظام. أنا مدمرة بسببه، وأشعر بالفزع". ولم تلق التسوية استحسان بعض محامي المدعين. وقال المحامي، دوغلاس ويغدور، لبي بي سي "نحن نرفض فكرة أن هذه كانت أفضل تسوية يمكن تحقيقها". وقالت مجموعة "تايمز أب" لمكافحة التحرش الجنسي في تغريدة على موقع تويتر "إذا كان هذا هو أفضل ما يمكن للضحايا الحصول عليه، فهناك خلل جسيم في النظام".

त्यो रकम लगभग ३० जना नायिका र उनका पूर्वकर्मचारीमा बाँडफाँट गरिनेछ। तर यसका लागि सम्बद्ध सबै पक्षले हस्ताक्षर गर्नुपर्नेछ। वाइन्स्टिनका वकिलले यसबारे प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्। सुनुवाइ अर्को महिना बलात्कार र यौन दुर्व्यवहारका अभियोगमा वाइन्स्टिनविरूद्ध अलग-अलग सुनुवाइ हुँदैछ। दोषी ठहर भए हलिउड चलचित्र निर्माताले आजीवन जेल सजाय भुक्तान गर्नुपर्ने हुनसक्छ। बुधवार गोली गाँठोमा लगाइएको विद्युतीय निगरानी यन्त्रलाई ठीक ढङ्गले ध्यान नदिएको भन्दै वाइन्स्टिनविरुद्धको धरौटीको रकम १० लाख डलरबाट बढाएर ५० लाख डलर पुर्‍याइएको थियो। उनले वाकरको सहायताले न्यूयोर्कको अदालतको सुनुवाइमा भाग लिएका थिए। उनका वकिलले अगस्टमा भएका कार दुर्घटनामा लागेका चोटको उपचारका लागि उनले बिहीवार शल्यक्रिया गराएको बताएका छन्। सहमतिमा के छ? सहमतिले अन्तिम स्वरूप ग्रहण गरिनसकेकोमा जोड दिइएको छ। सुरुमा द न्यूयोर्क टाइम्समा यसबारे खबर आएका थिए। तर वकिलहरूले अन्य अमेरिकी सञ्चारमाध्यमलाई पनि यसको पुष्टि गरेका छन्। सहमतिका मुख्य बुँदामा भुक्तानी दिइने रकम विपक्षीहरूले बाँड्ने, वाइन्स्टिनविरूद्धका सबैजसो देवानी मुद्दाहरू फिर्ता लिइनुपर्ने लगायत छन्। उक्त रकम वाइन्स्टिनले व्यक्तिगत रुपमा तिर्ने छैनन् र वाइन्स्टिन कम्पनीलाई प्रतिनिधित्व गर्ने बीमा कम्पनीले तिर्ने भनिएको छ। सहमति अनुसार वाइन्स्टिनले आफूले गल्ती नगरेको धारणा अदालतमा राख्ने बताइएको छ। यसमा अदालतको स्वीकृति आवश्यक पर्ने पनि उल्लेख गरिएको छ। कानुनी सेवा बापतको शुल्कसहित वाइन्स्टिन कम्पनीको उत्तरदायित्वका लागि चार करोड ७० लाख डलर खर्च हुने र विपक्षीहरूलाई दिइने भनिएको दुई करोड ५० लाख डलर त्यसैको अंश हुने उल्लेख गरिएको छ। द न्यूयोर्क टाइम्स र अरू सञ्चारमाध्यमले सम्पर्क गर्ने प्रयास गरेपनि वाइन्स्टिनका वकिल र द वाइन्स्टिन कम्पनीका वकिलले कुनै पनि प्रतिक्रिया दिएका छैनन्। दर्जनौँ महिलाले आफूमाथि यौनशोषण र दुर्व्यवहार गरेको आरोप लगाउँदै सामूहिक रूपमा वाइन्स्टिनविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्। आरोप लगाएका ग्विनिथ पाल्ट्रो र एन्जेलिना जोलीजस्ता अभिनेत्रीहरूले चाहिँ त्यस्तो कदम चालेका छैनन्। मिश्रित प्रतिक्रिया पछिल्लो खबरलाई लिएर मिश्रित प्रतिक्रियाहरू आउका छन्। वाइन्स्टिनविरुद्धको फौजदारी सुनुवाइ ज्यानुअरी ६ मा सुरु हुँदैछ। न्यूयोर्कमा सन् २०१३ मा एउटा होटलको कोठमा एक महिलालाई बलात्कार गरेको आरोप उनीविरुद्ध लगाइएको छ। सन् २००६ मा अर्की महिलासँग जबरजस्ती यौनसम्बन्ध राखेको अर्को आरोप पनि उनले खेपिरहेका छन्। वाइन्स्टिनले आफूलाई यौन दुर्व्यवहार गरेको ७० जनाभन्दा बढी महिलाले आरोप लगाएका छन्। ६७ वर्षे चलचित्र निर्देशकले आफूविरुद्धका सबै आरोप अस्वीकार गरेका छन्।


لم يعلن الحوثيون مسؤوليتهم عن الهجوم لكنهم استهدفوا الرياض في السابق بالصواريخ والطائرات المسيرة وذكرت قناة "الإخبارية" أن إحدى الطائرات المسيرة أُطلقت صوب مدينة جازان، كما أطلقت ثلاث طائرات أخرى صوب مدينة خميس مشيط جنوب المملكة. وسمع مراسلو فرانس برس ومقيمون في العاصمة السعودية دوي عدة انفجارات. ولم يعلن الحوثيون مسؤوليتهم عن الهجوم، لكنهم استهدفوا الرياض في السابق بالصواريخ والطائرات المسيرة. وأعلن التحالف الجمعة اعتراض أربع مسيّرات تابعة للحوثيين كانت ستستهدف المنطقة الجنوبية للمملكة، اثنتان باتجاه مدينة خميس مشيط، وواحدة باتجاه مدينة جيزان وأخرى لم يحدد موقعها. مواضيع قد تهمك نهاية ويأتي الهجوم في الوقت الذي تستضيف فيه السعودية بطولة فورمولا إي في الدرعية قرب الرياض، التي حضرها ولي العهد الأمير محمد بن سلمان وفق وسائل الإعلام السعودية. وتقود السعودية منذ 2015 تحالفاً عسكرياً دعماً للحكومة المعترف بها دولياً والتي تخوض نزاعاً دامياً ضدّ الحوثيين منذ 2014 حين سيطروا على العاصمة صنعاء ومناطق أخرى. وتحركت الولايات المتحدة لشطب الحوثيين من قائمة الإرهاب بعد أن تعرض التصنيف، الذي فرضته الإدارة الأمريكية السابقة لدونالد ترامب، لانتقادات واسعة النطاق من قبل منظمات الإغاثة التي حذرت من أنه يعيق جهود تخفيف الأزمة الإنسانية في اليمن. وأوقف الرئيس الأمريكي الحالي جو بايدن دعمه للعمليات الهجومية السعودية في حرب اليمن التي وصفها بـ "الكارثة" التي "يجب أن تنتهي". وأودى الصراع الطاحن بحياة عشرات الآلاف وشرد الملايين، وفقا للمنظمات الدولية، مما أثار ما تصفه الأمم المتحدة بأسوأ أزمة إنسانية في العالم. وإلى جانب الهجمات عبر الحدود ، يمضي الحوثيون قدما في هجوم للسيطرة على آخر معقل للحكومة اليمنية في مأرب، حيث توجد بعض أغنى حقول النفط في البلاد. وفشلت سنوات من التفجيرات في زعزعة قبضة الحوثيين على العاصمة صنعاء، ووسعوا بشكل مطرد نفوذهم في شمال البلاد.

गत महिना पनि रियादस्थित विमानस्थललाई लक्षित त्यस्तै एक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको बताइएको थियो। साउदीद्वारा यमनसँगको सिमाना बन्द यमन द्वन्द्वः वार्ता प्रस्तावको स्वागत हुथीद्वारा संचालित अल मासिराह टेलिभिजनले विद्रोहीहरुले बुर्कान- टू नामक क्षेप्यास्त्र स्थानीय समयानुसार मंगलबार अपराह्न रियादस्थित अल-यामामा दरबारतर्फ लक्षित गरी प्रहार गरेको जनाएको छ। अल-यामामा दरबारमा बसिरहेको भनिएको उच्चपदस्थ साउदी नेताहरुको बैठकलाई लक्षित गर्दै सो क्षेप्यास्त्र प्रहार गरिएको उसले बताएको छ। सो दरबार साउदी राजाको मुख्यालय हो। विवरण शुरुमा राजधानी रियादमा विस्फोट भएका आवाजहरु सुनिएको विवरणहरु आएका थिए। प्रत्यक्षदर्शीहरुले सामाजिक संजालहरुमा धूँवा उडिरहेको तस्वीरहरु राखेका छन् तर क्षतिका कुनै विवरणहरु आएका छैनन्। यमन सरकारलाई समर्थन गर्दै साउदी नेतृत्वको सैन्य गठबन्धन हुथी विद्रोहीहरु विरुद्ध लडाई लडिरहेका छ। हुथीहरुलाई इरानले समर्थन गर्दै आएको छ। इरानले हुथी विद्रोहीहरुलाई क्षेप्यास्त्र उपलब्ध गराएको आरोप साउदी अरेबिया र संयुक्त राज्य अमेरिका दुवैले लगाउँदै आएका छन्। तर इरानले भने हातहतियारहरु आपूर्ति गराएको अस्वीकार गर्दै आएको छ।


خاشقجي كان معروفا بانتقاده لبعض السياسات في السعودية وبحسب ما ورد في التقارير، فإن الأمير محمد ذكر ذلك في مكالمة هاتفية مع مسؤولي البيت الأبيض بعد اختفاء خاشقجي وقبل أن تعترف السعودية بمقتله. لكن السعودية نفت صحة هذه التقارير التي نُشرت في صحيفتي "واشنطن بوست" و"نيويورك تايمز". ولم يعثر على جثة خاشقجي حتى الآن، لكن السلطات التركية والسعودية أكدت أنه قتل داخل قنصلية بلاده في إسطنبول في الثاني من أكتوبر/تشرين الأول. وتنفي السعودية تورط الأسرة المالكة في مقتله، وتقول إنها "مصممة على كشف كل الحقائق" في قضيته. وقال الأمير محمد بن سلمان، في أواخر الشهر الماضي، إن "الجريمة كانت مؤلمة لكل السعوديين". وكان خاشقجي يشارك بمقالات في صحيفة واشنطن بوست، واشتهر بانتقاده لبعض السياسات في السعودية. ماذا ورد في المكالمة الهاتفية؟ خلال المكالمة مع صهر الرئيس الأمريكي، جاريد كوشنر، ومستشار الأمن القومي في البيت الأبيض، جون بولتن، قال ولي العهد السعودي إن خاشقجي كان عضوا في جماعة الإخوان المسلمين، بحسب صحيفة واشنطن بوست. وذكرت التقارير أن المكالمة الهاتفية جرت في التاسع من أكتوبر/تشرين الأول، أي بعد أسبوع من اختفاء خاشقجي. وأضافت أن ولي العهد حثّ البيت الأبيض على الحفاظ على تحالفه مع المملكة العربية السعودية. المكالمة بين ولي العهد السعودي ومسؤولي البيض الأبيض جرت في التاسع من أكتوبر/تشرين الأول، بحسب تقارير وفي بيان أرسل إلى واشنطن بوست، نفت عائلة خاشقجي أن يكون الصحفي المقتول عضوا في جماعة الإخوان المسلمين، وقالت إنه نفى هذا بنفسه في مناسبات عدة في الأعوام الأخيرة الماضية. وأضاف البيان أن "جمال خاشقجي لم يكن شخصا خطيرا بأي حال. وادعاء خلاف ذلك أمر سخيف". ما الذي توصل إليه التحقيق حتى الآن؟ لا يوجد حتى الآن إجماع على الطريقة التي قتل بها خاشقجي. ودخل الصحفي القنصلية السعودية لاستخراج بعض المستندات الضرورية لزواجه من خطيبته التركية، خديجة جنكيز. خديجة جنكيز تطالب بتحقيق العدالة في قضية خاشقجي وفي يوم الأربعاء، قالت تركيا إنه خُنق فور دخوله إلى القنصلية، وقطّع جسده "وفقا لخطة وضعت مسبقا". وكانت وسائل إعلام تركية قد نقلت عن مصادر إن خاشقجي تعرض للتعذيب. وغيرت السعودية روايتها بشأن ما حدث لخاشقجي. فعندما اختفى الصحفي في البداية، قالت الرياض إن خاشقجي خرج من مبنى قنصليتها حيًّا، لكنها في وقت لاحق اعترفت بمقتله، وقالت إن جريمة قتله أعدت مسبقا. وألقت الرياض القبض على 18 مشتبها بهم، وقالت إنهم سيحاكمون في المملكة، بينما تريد تركيا تسليمهم إلى أنقرة. وابتعدت تركيا عن تحميل السلطات السعودية صراحة مسؤولية مقتل الصحفي جمال خاشقجي. وفي وقت سابق تحدث الرئيس التركي، رجب طيب أردوغان، هاتفيا مع العاهل السعودي الملك سلمان، واتفق الطرفان على المضي قدما في التعاون في التحقيق.

पहिला खशोग्जीको साउदी राजपरिवारसँग राम्रो सम्बन्ध थियो साउदी अरेबियाले बेपत्ता भएका खशोग्जीको हत्या भएको स्वीकार गर्नुअघि राजकुमार मोहम्मदले फोनबाट ह्वाइट हाउसलाई त्यसो भनेको बताइएको छ। तर साउदी अरेबियाले वाशिङ्टन पोस्ट र न्यू योर्क टाइम्समा प्रकाशित विवरणहरूको खण्डन गरेको छ। अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका लागि काम गर्ने साउदी नागरिक खशोग्जी साउदी शासकका आलोचक थिए। टर्की, अमेरिका र साउदी अरेबियाले खशोग्जीको हत्या गत अक्टोबर २ मा इस्तानबुलस्थित साउदी वाणिज्यदूतावासमा भएको मानेका छन्। तर उनको शरीर अझै भेटिएको छैन। आफ्नो देशको राजपरिवार उनको हत्यामा संलग्न नभएको दाबी साउदी अरेबियाले गरेको छ। उसले तथ्य पत्ता लगाउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेको छ। केही हप्ताअघि राजकुमार मोहम्मदले सो घटनालाई 'अपराध' भन्दै त्यसबाट सबै साउदीलाई पीडा भएको बताएका थिए। फोनमा के कुरा भयो? वाशिङ्टन पोस्टका अनुसार राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ जारेड कुश्नर र राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार जन बोल्टनसँगको फोनवार्तामा राजकुमार मोहम्मदले खशोग्जी मुस्लिम ब्रदरहुड नाम गरेको अन्तर्राष्ट्रिय इस्लामिक सङ्गठनका सदस्य भएको दाबी गरेका थिए। राजकुमार मोहम्मदले अक्टोबर ९ मा अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पका ज्वाइँ कुश्नर र राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार बोल्टनसँग कुराकानी गरेको बताइन्छ खशोग्जी बेपत्ता भएको एक हप्तापछि अक्टोबर ९ मा सो कुराकानी भएको बताइएको छ। मोहम्मदले अमेरिका र साउदी अरेबियाको गठबन्धन जोगाउन ह्वाइट हाउसलाई आग्रह पनि गरेको बताइएको छ। खशोग्जीको परिवारले सो पत्रिकालाई एउटा विज्ञप्ति पठाउँदै खशोग्जी आफैँले बारम्बार त्यस्तो आरोप अस्वीकार गरेका थिए भन्दै उनी मुस्लिम ब्रदरहुडको सदस्य थिए भन्ने दाबीको खण्डन गरेको छ। "जमाल खशोग्जी कुनै पनि रूपमा खतरनाक व्यक्ति थिएनन्। त्यसविपरीत दाबी गरिनु निरर्थक हुन्छ," विज्ञप्तिमा भनिएको छ। अहिलेसम्मको अनुसन्धानबाट के? खशोग्जीको मृत्यु कसरी भयो भन्ने विषयमा एक मत छैन। टर्कीकी महिला हाथिजे जेङ्गिजसँग विवाह गर्न कागजपत्र मिलाउन उनी आफ्नो देशको इस्तानबुलस्थित वाणिज्यदूतावास गएका थिए। त्यहाँ प्रवेश गर्नासाथ खशोग्जीको घाँटी थिचेर हत्या गरिएको र उनको शरीर पूर्वयोजनानुसार टुक्राटुक्रा पारिएको दाबी बुधवार टर्कीले गरेको थियो। टर्कीका सञ्चारमाध्यमले यसअघि खशोग्जीलाई यातना दिइएको विवरण प्रकाशित गरेका थिए। साउदी अरेबियाले खशोग्जीको मृत्युबारे आफ्नो बोली फेरेको छ। उसले खशोग्जी साउदी वाणिज्यदूतावासबाट आफैँ बाहिर गएको दाबी गरेको थियो। पछि उसले उनको हत्या भएको स्वीकार्‍यो। योजनाबद्ध रूपमै भएको सो हत्यामा सरकारी पक्ष वा राजपरिवारको संलग्नता भने नरहेको उसको दाबी छ। सो घटनामा संलग्न भएको भन्दै १८ जना सन्दिग्ध व्यक्तिलाई समातिएको छ। उनीहरूलाई साउदी अरेबियामै मुद्दा चलाइने बताइएको छ तर टर्कीले उनीहरूलाई इस्तानबुललाई सुम्पिनुपर्ने माग राखेको छ। खशोग्जीको शरीर अझै फेला परेको छैन टर्कीले खशोग्जीको हत्यामा साउदी अरेबियालाई सोझै आरोप लगाएको छैन। गत हप्ता राष्ट्रपति रेजेप ताय्यिप एर्दोआनले साउदी राजा सलमानसँग कुरा गरेका थिए। उनीहरूबीच सो घटनाको अनुसन्धानमा सहयोग गर्ने सहमति भएको थियो। अरू राष्ट्र के भन्छन्? खशोग्जी हत्या प्रकरणका कारण साउदी अरेबियाले आलोचना खेप्नु परेको छ। उससँग सहकार्य गरिरहेका राष्ट्रले पनि त्यस विषयमा उत्तर खोजेका छन्। अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले साउदी अरेबियाको भनाइसँग आफू सन्तुष्ट हुन नसकेको जनाएका छन्। तर साउदी अरेबियासँगको हतियार बिक्रीको लोभलाग्दो सम्झौता गुमाउन आफूले नचाहेको उनले बताउँदै आएका छन्। बिहीवार अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पेओले खशोग्जीको हत्यामा संलग्नहरूलाई प्रतिबन्ध लगाउन अमेरिकालाई पर्याप्त जानकारी सङ्कलन गर्न केही हप्ता लाग्ने बताएका थिए। एउटा स्थानीय रेडियोमा बोल्दै उनले अमेरिका र साउदी अरेबियाबीच गहिरो र दीर्घकालीन रणनीतिक सम्बन्ध रहेको र त्यो कायम राख्न अमेरिकाले प्रयास गर्ने बताएका छन्। फ्रान्सका विदेशमन्त्रीले खशोग्जीको मृत्युको घटना एउटा निन्दनीय अपराध भएको टिप्पणी गरेका छन्। फ्रान्स साउदी अरेबियासँगको आर्थिक सम्बन्धमा फ्रान्स निर्भर नरहेको भन्दै उनले प्रतिबन्ध लगाउने सङ्केत दिएका छन्। तर त्यसबारे विस्तृत विवरण दिइएको छैन। यूकेका विदेशमन्त्रीले सो घटनाले साउदी अरेबियालाई विभिन्न विषयमा दबाब दिन अमेरिका र यूकेलाई अवसर दिएको हुनसक्ने टिप्पणी व्यक्त गरेका छन्।


وأضاف أن القرار اتخذ "بعد مراجعة دقيقة للتغريدات الأخيرة من حساب realDonaldTrump@ والسياق المحيط بها". وكان حساب ترامب على تويتر قد أُغلق في وقت سابق لمدة 12 ساعة. وقال الموقع حينها إنه سيعلّق حساب ترامب "بشكل دائم" إذا خرق قواعد المنصة مرة أخرى. ويأتي ذلك بعد أن غرد ترامب بعدة رسائل يوم الأربعاء، وصف فيها الأشخاص الذين اقتحموا مبنى الكابيتول الأمريكي بأنهم "وطنيون". مواضيع قد تهمك نهاية وقال موقع فيسبوك يوم الخميس إنه أوقف حساب ترامب "إلى أجل غير مسمى". كما فرضت منصة الألعاب الشهيرة تويتش حظراً غير محدد على قناة الرئيس المنتهية ولايته التي استخدمها لبث تجمعاته. وغرد ترامب من خلال الحساب الرسمي للرئيس الأمريكي لافتا إلى أنه "يفكر في احتمال تأسيس منصتنا الخاصة في المستقبل". لكن موقع توتير قام بحذف التغريدات فور نشرها. وتعليقاً على حظر حساب ترامب على تويتر، غرّد مستشار حملة ترامب الانتخابية جايسون ميلر قائلاً: "هذا مقزّز..إن كنت لا تعتقد بأنهم سيأتون من أجلك لاحقاً، فأنت مخطئ". وكان المئات من أنصار ترامب اقتحموا الأربعاء مبنى الكابيتول خلال جلسة أعضاء الكونغرس للتصديق على فوز بايدن. وأدّت أعمال العنف التي تلت اقتحام المحتجين إلى مقتل خمسة أشخاص من بينهم ضابط في الشرطة. وأتى حصار الكابيتول بعد ساعات على توجه ترامب إلى مناصريه قائلاً: "لن نستسلم أبداً، لن نخضع أبداً". ونشر تويتر بياناً الجمعة جاء فيه أنه "في سياق الأحداث المروعة هذا الأسبوع، أوضحنا يوم الأربعاء أن الانتهاكات الإضافية لقواعد تويتر من المحتمل أن تؤدي إلى هذا الإجراء بالذات. وأشار إلى أن "إطار المصلحة العامة لدينا موجود لتمكين الجمهور من الاستماع إلى المسؤولين المنتخبين وإلى زعماء العالم بشكل مباشر. إنه مبني على مبدأ أن للناس الحق في مساءلة السلطة في العلن". وأضاف البيان: "أوضحنا منذ سنوات أن هذه الحسابات ليست فوق قوانيننا، ولا يمكنها استخدام تويتر للتحريض على العنف. سنستمر في الشفافية بشأن سياساتنا وبشأن تطبيقها". ووجّه نحو 350 موظفاً في تويتر هذا الأسبوع رسالة إلى الرئيس التنفيذي في الشركة، جاك دورثي، لمطالبته بحظر ترامب عقب أحداث الكابيتول. وجاء في الرسالة: "رغم جهودنا لخدمة النقاش العلني، كنّا منبرا لترامب، وساعدنا في إشعال الأحداث المميتة في 6 يناير/كانون الثاني".

ट्विटरले "डोनल्ड ट्रम्पको खाताबाट हालै गरिएका ट्वीटको समीक्षापछि" उक्त निर्णय लिइएको जनाएको छ। केही सांसद र चर्चित व्यक्तिहरूले ट्रम्पको खातामाथि प्रतिबन्ध लगाउन वर्षौंदेखि माग गर्दै आएका थिए। बिहीवार पूर्व राष्ट्रपति बराक ओबामाकी श्रीमती मिसेल ओबामाले ट्विटरले ट्रम्पको "राक्षसी व्यवहार" माथि रोक लगाउनुपर्ने र उनलाई स्थायी रूपमा निष्कासित गर्नुपर्ने बताएकी थिइन्। ट्रम्पमाथिको प्रतिबन्धमा प्रतिक्रिया जनाउँदै सन् २०२० को चुनावी अभियानका सल्लाहकार जसोन मिलरले ट्वीट गरेका छन्: "घिनलाग्दो... यदि फेरि यिनीहरू आउँदैनन् भन्ने लाग्छ भने, तपाईँ गलत हुनुहुन्छ।" ट्रम्पमाथि किन प्रतिबन्ध? ट्रम्पले क्यापिटल हिलमा हमला गर्नेलाई "देशभक्त" भनेपछि उनको खाता बुधवार १२ घन्टाका लागि अवरुद्ध गरिएको थियो। अमेरिकी संसद्ले राष्ट्रपतीय चुनावमा जो बाइडनको जितलाई औपचारिकता प्रदान गर्न प्रयास गर्दा ट्रम्पका सयौँ समर्थकहरू क्यापिटल भवनमा प्रवेश गरेका थिए। हिंसा भड्किँदा चारजना सर्वसाधारण र एक प्रहरी अधिकारीले ज्यान समेत गुमाएका थिए। ट्विटरले यदि ट्रम्पले ट्विटरका नियमहरू पुन: उल्लङ्घन गरे उनीमाथि "स्थायी" प्रतिबन्ध लगाउने भन्दै चेतावनी दिएको थियो। तर पुन: ट्विटरमा पहुँच अनुमति दिइएपछि शुक्रवार ट्रम्पले दुईवटा ट्वीट गरे र तिनै ट्वीटलाई कम्पनीले बन्द गर्ने अन्तिम कारण भएको बताएको छ। उनका ट्वीटलाई "राष्ट्रपति ट्रम्प 'व्यवस्थित सत्ता हस्तान्तरण' सहज पार्ने योजनामा छैनन् भन्ने थप इङ्गित गरिएको" जनाएको छ। ट्विटरले @realDonaldTrump खाता हटाएपछि ट्रम्पले अमेरिकी राष्ट्रपतिको आधिकारिक खाता @Potus बाट ट्वीट गर्दै "भविष्यमा आफ्नै त्यस्तै खालको सञ्जाल बनाउने सम्भाव्यताबारे हेरिहेको" बताएका छन्। तर उक्त ट्वीट राख्ने बितिक्कै त्यसलाई हटाइएको थियो। प्रविधिसम्बन्धी अन्य कम्पनीले पनि ट्रम्प वा उनका समर्थकलाई हटाउँदै छन्? शुक्रवार ट्विटरले ट्रम्पका दुई बफादारहरू: पूर्व राष्ट्रिय सुरक्षा सल्लाहकार माइकल फ्लिन र महान्यायाधिवक्ता सिड्नी पावेललाई हटाएको थियो। बिहीवार, फेसबुकले ट्रम्पको खातालाई "अनिश्चितकाल"का लागि निलम्बित गरेको थियो। त्यसबाहेक गेम खेल्ने चर्चित साइट ट्वीचले पनि ट्रम्पको च्यानलमाथि अनिश्चितकालीन प्रतिबन्ध लगाएको थियो। ट्वीचमार्फत् ट्रम्पका र्‍यालीका कार्यक्रम प्रसारण हुने गर्थ्यो। त्यस्तै स्न्यापच्याटले पनि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। ट्रम्पका लागि ट्विटर किन शक्तिशाली अस्त्र थियो? ट्रम्पले ट्विटरलाई आफ्ना विरोधीको आलोचना गर्न, समर्थकहरूलाई उक्साउन, अधिकारीहरूलाई बर्खास्त गर्ने लगायतमा प्रयोग गर्ने गर्थे। आलोचकहरूले उनका त्यस्ता ट्वीटहरूले गलत सूचना दिइरहेको बताए पनि ट्विटरले उनलाई मूलधारका सञ्चारमाध्यम छोडेर आफ्ना करिब ९ करोड समर्थकहरूसँग जोडिन सहयोग पुर्‍याएको थियो। उनका ट्वीटहरूमा बेलाबेला गल्तीहरू पनि देखिन्थे र कहिलेकाहीँ त्यसलाई फलोअरहरूले गलत व्याख्या पनि गर्ने गर्थे। सन् २०१७ मा न्याय मन्त्रालयले ट्रम्पका ट्वीटहरू "अमेरिकी राष्ट्रपतिका आधिकारिक अभिव्यक्तिहरू" भएको बताएको थियो।


ولم يُعلن رسميا سبب وفاة السلطان قابوس، لكن تقارير أشارت إلى أنها جاءت بعد صراع طويل مع مرض سرطان القولون الذي كشفت إصابته به منذ عام 2014. وكان قد أمضى أسبوعا للعلاج في بلجيكا الشهر الماضي. وحكم قابوس عمان منذ مطلع السبعينيات، ليصبح أحد أطول القادة العرب بقاء في السلطة. وظل السلطان قابوس مهيمنا على صناعة القرار الأعلى في عُمان طوال فترة حكمه، إذ شغل مناصب رئيس الوزراء والقائد الأعلى للقوات المسلحة، ووزير الدفاع ووزير المالية ووزير الخارجية. مواضيع قد تهمك نهاية من العزلة إلى الانفتاح ولد السلطان قابوس بن سعيد في 18 نوفمبر/تشرين ثاني 1940 في مدينة صلالة بمحافظة ظفار، وهو النجل الوحيد لسعيد بن تيمور ، وهو ثامن سلاطين أسرة البوسعيد. أكمل دراسته في أكاديمية "سانت هرست" العسكرية الملكية في بريطانيا، وعاد إلى عُمان في عام 1964. تولى حكم السلطنة عام 1970، بعد انقلابه على والده السلطان سعيد بن تيمور الذي عرف بنظام حكمه المتشدد، واندلاع عدد من التمردات والثورات في البلاد ضد نظام حكمه. وتعد عُمان من الدول الخليجية الأكثر تمسكا بالتقاليد، كما كانت حتى سبعينيات القرن الماضي على الأقل من أكثرها عزلة أيضا. وتحتل عُمان موقعا استراتيجيا عند مدخل الخليج في الزاوية الجنوبية الشرقية لشبه الجزيرة العربية، وكانت في القرن التاسع عشر تتنافس مع البرتغال وبريطانيا على النفوذ في منطقتي الخليج والمحيط الهندي. ولكن البلاد عانت تحت حكم السلطان سعيد الذي تولى الحكم في عام 1932 من عزلة دولية استمرت لعدة عقود وكانت مجتمعا إقطاعيا يشهد حركات عصيان داخلي متعددة. يحكم السلطان قابوس عمان منذ عام 1970 وبعد أن أطاح السلطان قابوس بوالده في عام 1970، عمل على إخماد حركات التمرد التي كانت في بلاده ومن بينها التمرد في محافظة ظفار الجنوبية (1965 - 1975) وتطلب ذلك منه حوالي خمس سنوات. وبعد تمكنه من إخماد التمرد في جنوب البلاد، فتح عُمان للعالم الخارجي وأطلق عملية اصلاح اقتصادي وزاد الانفاق في مجالات الصحة والتعليم والخدمات الاجتماعية. وفي العام نفسه تولى قابوس مناصب سلطان عُمان ورئيس وزرائها ووزير خارجيتها. كما رأس قابوس وزارتي الدفاع والمالية. وحظت سياساته بشعبية في عمان رغم غياب الديمقراطية. وفي عهده استخدمت عوائد النفط لتطوير البنية التحتية في البلاد. التحديث ودأب قابوس على تحديث هياكل الحكم تدريجياً بإقامة مجلس استشاري سنة 1981 تم استبداله بمجلس الشورى سنة 1990 ومن ثم مجلس الدولة سنة 1997. لكن السلطان لا يزال يتخذ كل القرارات المهمة بنفسه. استخدم قابوس واردت النفط لتحديث عمان وقاد انفتاحها على العالم وعلى مدى حكمه الذي دام نحو 5 عقود، نجح قابوس في تحويل عمان، الدولة النفطية الصغيرة، من بلد فقير تمزقه النزاعات إلى بلد يتمتع بدرجة من الرخاء، ولعب دور الوساطة بين دول الخليج وإيران. وأسوة بدول الخليج الأخرى، يعد النفط عماد الاقتصاد العماني، ولكن الإنتاج العماني يُعد متواضعا مقارنة بإنتاج جيرانها. ويعد صيد الأسماك والزراعة مصدرين مهمين للدخل أيضا. كما شهد قطاع السياحة، وهو مصدر مهم آخر للدخل، انتعاشا في السنوات الأخيرة إذ يقبل السواح على شواطئ عمان البكر وجبالها وصحاريها وعلى العاصمة مسقط بقلاعها ومدينتها القديمة المسورة. وتمكنت عمان إلى الآن من تجنب ظاهرة العنف والتطرف التين تعاني منهما بعض جاراتها. ومن أقوال السلطان قابوس فيما يتعلق بالتحديث "عمان اليوم غيرها بالأمس فقد تبدل وجهها الشاحب ونفضت عنها غبار العزلة والجمود وانطلقت تفتح أبوابها ونوافذها للنور الجديد." سياسة الحياد طوال سنوات حكمة التي ناهزت خمسة عقود، حرص السلطان قابوس على اتباع سياسة الحياد إزاء الكثير من القضايا الإقليمية والدولية، وطبع بلاده الواقعة في منطقة تعج بالصراعات والتوترات بهذا الطابع الحيادي. وارتبط بعلاقات صداقة مع العديد من الدول في العالم العربي والعالم. وعرف بتركيزه على شؤون عُمان الداخلية وتجنب التدخل في شؤون الدول المجاورة، إذ تحد بلاده كل من السعودية واليمن والإمارات وتمتلك موقعا استراتيجيا يتحكم بحركة الملاحة في مضيق هرمز. دأب قابوس على تحديث هياكل الحكم تدريجياً في السلطنة كما كان من مؤسسي مجلس التعاون الخليجي وقد حرص على أن يتبع سياسة الحياد نفسها بين أطراف الأزمة الخليجية الأخيرة بين السعودية وبعض الدول العربية الأخرى وقطر في عام 2018 . واستطاع أن يلعب دور الوسيط في الكثير من النزاعات في المنطقة، لاسيما تلك المتعلقة بإيران المجاورة لبلاده، إذ استطاع تسهيل محادثات سرية بين الولايات المتحدة وإيران في عام 2013، أدت إلى اتفاق نووي تاريخي بعد ذلك بعامين. ولم تكن عُمان بمنأى عن فورة الاحتجاجات التي شهدتها المنطقة في السنوات الأخيرة إبان ما يعرف بـ "الربيع العربي"، فقد اندلعت فيها في عام 2011 مظاهرات مطالبة بالإصلاح وخرج الآلاف إلى الشوارع مطالبين بتحسين الأوضاع الاقتصادية وزيادة الأجور وتوفير فرص العمل ومكافحة الفساد. حضر السلطان الجديد مراسم تشييع جنازة السلطان قابوس وقد سمحت السلطات العمانية لهذه المظاهرات في البداية، لكنها عادت لاحقا إلى استخدام شرطة مكافحة الشغب لقمع هذه المظاهرات، كما حاكمت المئات بموجب قوانين تجرم "التجمعات غير القانونية" و"إهانة السلطان". منذ ذلك الحين، واصلت السلطات حظر الصحف والمجلات المحلية المستقلة التي تنتقد الحكومة ومصادرة الكتب ومضايقة الناشطين، وذلك وفقا لمنظمة هيومن رايتس ووتش الحقوقية. ورد السلطان قابوس على موجة الاحتجاج بإجراء بعض التعديلات الوزارية وتنحية العديد من الوزارء والمسؤولين الذي بقوا في مناصبهم لفترات طويلة وشابت البعض منهم اتهامات فساد، ووسع سلطات المجلس الاستشاري وتعهد بزيادة فرص العمل ورفع الرواتب. وقد أعلن الديوان الملكي وفاة السلطان قابوس في ساعة مبكرة فجر السبت، وقد اُقيمت مراسم الصلاة على جنازته في مسجد السلطان قابوس الكبير في العاصمة مسقط، بحضور خلفه السلطان هيثم بن طارق آل سعيد، والمسؤولين في السلطنة، كما أعلنت حالة الحداد في عموم البلاد وتعطيل الدوام الرسمي لثلاثة أيام وتنكيس الأعلام 40 يوما.

सुल्तान कबूसले ओमानमा पाँच दशक शासन गरे सन् १९७० मा उनले ब्रिटिश सहयोगमा रक्तपातहीन विद्रोह गरी आफ्ना पितालाई राजगद्दीबाट हटाएका थिए। त्यसपछि ओमान खनिज तेलको प्रयोग गरी विकासपथमा लम्कियो। निरङ्कुश भए पनि उनलाई ओमानमा लोकप्रिय शासक मानिन्थ्यो। शुक्रवार निधन भएको भए पनि उनको मृत्युको कारण खुलाइएको छैन। उनको अन्तिम संस्कारको प्रक्रिया सुरु भएको छ। उत्तराधिकारी उनका नातेदार हैथम बिन तारिक अल सइद नयाँ सुल्तान घोषित भएका छन्। राजपरिषद्को बैठकपछि पूर्वसंस्कृतिमन्त्री हैथमले सुल्तानको शपथ ग्रहण गरेको सरकारले जनाएको छ। ओमानमा सुल्तान सर्वेसर्वा हुन्छन्। उनले प्रधानमन्त्री, सबै सैन्य बलका प्रमुख, रक्षामन्त्री, अर्थमन्त्री तथा विदेशमन्त्रीको भूमिका निर्वाह गर्छन्। सुल्तान कबूसका कुनै उत्तराधिकारी थिएनन् र उनले आफ्नो शेषपछि नयाँ सुल्तान हुने व्यक्ति चयन पनि गरेका थिएनन्। सन् १९७० मा पितालाई हटाएर कबूस सुल्तान बनेका थिए गत महिना सुल्तान कबूसले स्वास्थ्योपचारका लागि एक हप्ता बेल्जियममा बिताएका थिए। उनलाई क्यान्सर भएको विवरण प्रकाशित भएको थियो। ओमानले तीन दिनको राष्ट्रिय शोक मनाउने घोषणा गरेको छ। तटस्थ नीति सुल्तान कबूसले झन्डै पाँच दशक ओमानमा शासन गरे। ओमानमा अहिले ४६ लाख मानिस बस्छन्। तीमध्ये ४३ प्रतिशत विदेशी छन्। उनन्तीस वर्षको उमेरमा उनले आफ्ना पिता सइद बिन तैमुरलाई सत्ताबाट हटाएका थिए। सइद अतिरूढिवादी शासक थिए। उनले रेडिओ सुन्न र सनग्लास लाउन पनि प्रतिबन्ध लगाएका थिए। कसले बिहे गर्न, पढ्न र देशबाहिर जान पाउँछ त्यसको निर्णय उनी आफैँ गर्थे। आफू सुल्तान बनेपछि कबूसले आधुनिक सरकार बनाउने र तेल बेचेर हुने आयबाट देशको विकास गर्ने घोषणा गरे। त्यतिबेला ओमानमा पक्की बटो केवल १० किलोमिटर थियो भने देशमा जम्मा तीनवटा विद्यालय थिए। ब्रिटिश सैनिकको सहयोगमा उनले देशको उत्तरी भेगमा तत्कालीन मार्क्सिस्ट पीपल्स डेमक्र्याटिक रिपब्लिक अफ यमनको समर्थनमा आदिवासीहरूले गरेको विद्रोह दमन गरे। उनलाई चामत्कारिक र दूरदर्शी मानिन्थ्यो। उनले तटस्थ परराष्ट्रनीति अवलम्बन गरेका थिए। सन् २०१३ मा अमेरिका र इरानबीच भएको गोप्य वार्ताको मध्यस्थता उनले गरेका थिए। सो वार्ताको दुई वर्षपछि दुई पक्षबीच परमाणु सम्झौता भएको थियो। निरङ्कुश शासन सन् २०११ मा अरब देशमा 'अरब स्प्रिङ' लहर चल्दा ओमानमा पनि शासनव्यवस्थाप्रति केही असन्तुष्टि देखियो। सुल्तान कबूसको अन्तिम संस्कारको प्रक्रिया सुरु भएको छ त्यहाँ ठूलो परिवर्तन नभए पनि हजारौँ मानिसहरू राम्रो तलब, थप रोजगारी र भ्रष्टाचारको अन्त्यको माग राख्दै सडकमा ओर्लिए। सुरक्षाकर्मीले सुरुसुरुमा त्यस्ता प्रदर्शन हुने दिए पनि पछि दमन गरे। प्रदर्शनकारीमाथि अश्रुग्यास तथा गोली प्रहार गरिँदा दुई जनाको मृत्यु भयो भने कैयौँ व्यक्ति घाइते भए। गैरकानुनी रूपमा भेला भएको र सुल्तानको अपमान गरेको अभियोगमा सयौँ जनालाई मुद्दा चलाइयो। प्रदर्शनका कारण खासै ठूलो परिवर्तन भएन। तर सुल्तान कबूसले लामो समय सत्तामा बसेका र भ्रष्ट ठानिएका मन्त्रीहरूलाई पदमुक्त गरिदिए। उनले परामर्श परिषद्को शक्ति विस्तार गरिदिए र सार्वजनिक सेवामा थप रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्ने वाचा गरे। त्यसयता ओमानमा सरकारको आलोचना गर्ने स्वतन्त्र पत्रपत्रिकालाई बन्देज लगाउने, पुस्तक जफत गर्ने, अभियानकर्मीहरूलाई दु:ख दिने गरिएको ह्यूमन राइट्स वाचले जनाएको छ।


تعد هواوي من أنجح الشركات الصينية على النطاق العالمي، وهي في المصاف الأول من الشركات الرائدة في الجيل المقبل لتقنيات الهواتف الجوالة تقول الولايات المتحدة إن هواوي، التي تتمتع بعلاقات وطيدة مع الحكومة الصينية ولديها طموح للهيمنة على سوق الجيل الخامس لتقنية الهواتف المحمولة 5G ، قد تساعد بكين في سعيها لجمع المعلومات الخاصة بالمواطنين الغربيين والمنظمات والحكومات الغربية. وقررت واشنطن اعتبار هواوي "تهديدا للأمن الوطني الأمريكي"، ومنعتها من التنافس للفوز بعقود حكومية أمريكية. كما تضغط الحكومة الأمريكية على حلفائها لاستثناء هواوي من المشاركة في شبكات الخامس فيها، مهددة بخفض مستوى تبادل المعلومات مع الدول التي تستخدم "شركات غير معتمد عليها" في خططها لاعتماد التقنية الجديدة. ولكن هل هناك مبرر منطقي لهذه المخاوف من هواوي؟ الشركة تنفي باستمرار بأنها تتعرض لضغوط من جانب الحكومة الصينية لتزويد الأخيرة بالمعلومات، ورفعت في الآونة الأخيرة دعوى قضائية ضد الحكومة الأمريكية بصدد الحظر الذي فرضته الأخيرة عليها. وقال مؤسس الشركة رين زينغفي لشبكة سي أن أن التلفزيونية الأخبارية الأمريكية إن الحملة التي تشنها الحكومة الأمريكية ضد شركته "تفتقر للأدلة". وقال رين "يتكلم الجميع في العالم عن الأمن الالكتروني (أو الأمن السيبري) ويخصون بالذكر هواوي. ولكن ماذا عن أريكسون؟ وماذا عن سيسكو؟ اليست لهاتين الشركتين وغيرهما مشاكل أمنية أيضا؟" ومن شأن هذا الخلاف أن يصعّد من حدة التوتر بين الولايات المتحدة والصين حول المسائل التجارية. نلقي أدناه نظرة على مفاصل خمسة مهمة قد تساعدنا في تفهم أسباب المشكلة. اعتراض المعلومات تعتبر الولايات المتحدة شركة هواوي "تهديدا لأمنها الوطني"، وتقول إن الشركة قد تساعد الحكومة الصينية في التجسس على مؤسسات الأمريكية تعد هواوي واحدة من أكبر شركات التكنولوجيا في الصين، وثانية أكبر شركات انتاج أجهزة الهواتف المحمولة في العالم. وكانت الشركة باعت في العام الماضي أكثر من مئتي مليون هاتف محمول في شتى أنحاء العالم. ولكن الولايات المتحدة تتهيب من العلاقات الوطيدة التي تربط هواوي بالجيش الصيني. فرين زينغفي ليس عضوا في الحزب الشيوعي الصيني فحسب، ولكنه مهندس يعمل في الجيش أيضا. لا يعد هذا أمرا نادرا في الصين، ولكنه يثير الريبة في الولايات المتحدة والغرب. يدعي الأمريكيون أنه لو طلبت السلطات الصينية من شركة صينية ما تسليمها معلومات جمعتها في دول أخرى، لا يسع هذه الشركة إلا الامتثال لهذا الطلب. ويقولون إن الشركات الصينية لا تخضع لنفس ضوابط وشروط الخصوصية التي تخضع لها الشركات الأمريكية المنافسة لها. وكانت لجنة الاستخبارات التابعة لمجلس النواب الأمريكي أصدرت في عام 2012 تقريرا قالت فيه إن شركتي هواوي و ZTE يمكنهما اعتراض الاتصالات في حال السماح لهما بالعمل في الولايات المتحدة، كما يمكنهما شن هجمات الكترونية على البنية التحتية الأمريكية كشبكة الكهرباء. وفي استجوابات أمام الكونغرس في العام الماضي، حذر مديرو ست من وكالات الاستخبارات الرئيسية الأمريكية - منها وكالة الاستخبارات المركزية ومكتب التحقيقات الاتحادي - الأمريكيين من استخدام منتجات وخدمات هواوي. "أبواب خلفية" يقول الجيش الأمريكي إن تقنيات هواوي قد تستخدم لعرقلة أنظمة الدفاع الصاروخي يقول خبراء إنه بامكان شركات التكنولوجيا أن تستعيد سيطرتها على الأجهزة التي تنتجها بتضمين التطبيقات التي تستخدمها "أبوابا خلفية"، وهذه طريقة تستخدم لتجاوز الاجراءات الأمنية في حالات الطوارئ. ولكن في الظروف العادية، لا يعمد منتجو الأجهزة إلى ذلك لأنه من السهل الاستدلال على وجوده من قبل المستخدمين. يقول رين زينغفي إن شركته لم تسأل أبدا من قبل الحكومة الصينية للادلاء "بمعلومات غير مؤاتية" للسلطات الرسمية. ويقول إن هواوي شركة خاصة يملكها موظفوها، وإن علاقتها الوحيدة بالحكومة الصينية هي دفعها للضرائب. ولكن تقريرا بثته قناة سي أن أن الأمريكية أورد أن هواوي قد "تحور أبراج اتصال الهواتف المحمولة" في ولاية مونتانا شمال غربي البلاد بهدف عرقلة عمل الصواريخ الباليستية العابرة للقارات الموجودة في قاعدة قريبة تابعة للقوة الجوية. ونقلت سي أن أن عن جيمس لويس، الخبير في مركز الدراسات الاستراتيجية والدولية في واشنطن، قوله "نعرف أن الصينيين منخرطون في عملية تجسس كبرى ضد الولايات المتحدة. لذا علينا أن نسأل أنفسنا: هل نشعر بالاطمئنان لو سمحنا لهواوي بالسيطرة على أنظمة الهواتف المحيطة بأهم قواعدنا العسكرية؟" إلا ان الخبراء الصينيين وصفوا هذا الطرح "بالمضحك" و"العبثي إلى أقصى الحدود". تحالف العيون الخمسة تعود مشاركة المعلومات بين دول تحالف العيون الخمسة الى الحرب العالمية الثانية قد تبدو هذه العبارة مستقاة من الخيال العلمي، ولكنها متداولة منذ عدة عقود. فتحالف "العيون الخمسة" عبارة عن منظمة للدول الناطقة بالانجليزية تشارك فيها الاجهزة الاستخبارية في الولايات المتحدة وبريطانيا واستراليا وكندا ونيو زيلندا. يعود تأريخ تأسيس هذا التحالف إلى أواخر الحرب العالمية الثانية. وإبان الحرب الباردة، كانت أولوية التحالف مراقبة الاتصالات في الاتحاد السوفيتي ودول المنظومة الاشتراكية. ولكن، ومنذ انهيار الاتحاد السوفيتي، سلط التحالف أنظاره على مجال محاربة الارهاب، كما يركز الآن على الصين "ونشاطاتها الدولية". ومن خلال هذا "تحالف الأصدقاء" هذا، لم تتضاءل مخاوف الولايات المتحدة من هواوي، بل تزايدت وانتشرت. فالمسؤولون الأمنيون الأمريكيون ما لبثوا يضغطون على بريطانيا وألمانيا من أجل "تعزيز أمن سلسلة الإمداد" التي تستخدمها عند اعتماد تقنية الجيل الخامس. المقصود من هذا هو: احترسوا من هواوي. وبالفعل، أعلنت دول حليفة للولايات المتحدة أنها لن تسمح لهواوي بالمشاركة في شبكات الجيل الخامس التي تنشئها. بعد تهديد الولايات المتحدة بأنها ستخفض من مستوى التعاون المعلوماتي، قالت ألمانيا إنها تريد أن تضمن أن بنيتها التحتية في مجال الاتصالات تستوفي أعلى الشروط والمواصفات الأمنية. وقالت أولريكا ديمير، الناطقة باسم الحكومة الألمانية للصحفيين "لن أذكر لكم النقاشات التي نجريها، ولكننا على اتصال وثيق بشركائنا الاستخباريين ومنهم بطبيعة الحال الولايات المتحدة." قانون الاستخبارات يخشى خبراء وحكومات في الغرب من أن القانون الصيني قد يجبر هواوي على تسليم المعلومات للسلطات الحكومية صدّق الحزب الشيوعي الصيني في حزيران / يونيو 2017 على قانون الاستخبارات الوطني، الذي يتضمن - حسب قول خبراء - تعريفا هلاميا للاستخبارات مما يفتح الباب لجمع المعلومات بأي شكل من الأشكال. وتشعر الدول الغربية بقلق ازاء المادة 7 من هذا القانون بالتحديد. فهذه المادة تجبر المنظمات والمواطنين على دعم ومساعدة والتعاون مع العمل الاستخباري الوطني بموجب القانون. ولكن الخبراء القانونيين الصينيين يدافعون عن القانون في وسائل الاعلام الدولية. فالدكتور غو بين، الذي يعمل في جامعة بكين للدراسات الدولية، كتب في صحيفة الفاينانشال تايمز قائلا "المخاوف الغربية من النفوذ الذي يتمتع به الحزب الشيوعي على الشركات الصينية مبالغ فيها". ويقول الدكتور غو إن المادة 7 من قانون الاستخبارات الوطني "يساء فهمها" وأنها "تخول أو تسمح بالتجسس الاستباقي"، مضيفا أن النشاط الاستخباري يجب أن يكون دفاعيا بطبيعته". مع ذلك، يبدو أن على هواوي تحمل وزر الشكوك الدولية. وعندما تؤسس الشركات الصينية بنى تحتية للاتصالات في دول أخرى، تجد صعوبة في كسب ثقة الحكومات المحلية. حرب تجارية يعتقد معلقون صينيون أن الاجراءات التجارية والحملة الأمريكية ضد هواوي جزءان من خطة واحدة يدور هذا اللغط على خلفية الصراع التجاري الجاري بين الولايات المتحدة والصين. ففي كانون الأول / ديسمبر الماضي، وعندما كان الرئيس الأمريكي دونالد ترامب يلتقي بنظيره الصيني شي جينبينغ على هامش قمة دول العشرين في الأرجنتين، ألقت الشرطة الكندية القبض على مينغ شيزو، المديرة المالية لهواوي، في مطار فانكوفر غربي البلاد. واتهمت مينغ، وهي ابنة رين زينغفي، بالاحتيال وانتهاك العقوبات الأمريكية المفروضة على إيران. وقال معلقون صينيون إن اعتقال مينغ ليس أقل من عملية خطف، مضيفين بأن اعتقالها والاجراءات التجارية التي اتخذتها الادارة الأمريكية ضد الصين جزءان من خطة واحدة تهدف إلى كبح الصين ومنعها من الهيمنة على اقتصاد العالم. ورغم أن الصين دأبت دوما على نفي طموحها للهيمنة الاقتصادية، لا يخفي مسؤولو هواوي طموحاتهم. ففي شباط / فبراير 2018، قال يو تشينغدونغ، رئيس فرع المنتجات الاستهلاكية في هواوي، لبي بي سي إنه "مع أو بدون السوق الأمريكية، بإمكاننا تبوؤ المركز الأول في المبيعات عالميا". ولدى سؤاله عن سبب انعدام ثقة السياسيين الأمريكيين بهواوي، أجاب "حاول بعضهم في الولايات المتحدة ايقافنا باستخدام السبل السياسية لأننا تنافسيون ولدينا تقنيات متقدمة ولأننا رواد في الابتكار. لذا فهم قلقون فإننا أقوياء جدا". وقد تكون الادعاءات المحيطة بهواوي جزءا من الريبة التي يشعر بها سياسيون وصناع الرأي الأمريكيون تجاه الصين بشكل عام. ففي الكونغرس الأمريكي، اتحد الديمقراطيون الذين ينتقدون سجل الصين في مجال حقوق الانسان، والجمهوريون الذين يركزون على الأمن الوطني لحظر هواوي. تشير قضية هواوي إلى تصاعد حدة التوترات بين الولايات المتحدة والصين. ومن غير الواضح بعد إن كان البلدان سيتجنبان المزيد من التصعيد أم أنه قد يحدث ما هو أسوأ بكثير.

अमेरिकाले चिनियाँ सरकारसँग उसको रहेको सुमधुर सम्बन्ध र अर्को पुस्ताको मोबाइल प्रविधि मानिएको फाइभ जीमा विश्वभर आधिपत्य जमाउने उसको योजनालाई जोडेर सो कम्पनीलाई शङ्काको घेरामा ल्याएको छ। उसले ठान्छ- यसले बेइजिङ्लाई पश्चिमा नागरिक, संस्था र सरकारहरूका सूचना संकलन गर्न सघाउनेछ। वासिङ्टनले ह्वावेईलाई 'राष्ट्रिय सुरक्षा खतरा' मान्दै आफ्ना संघीय सरकारी अङ्गका बोलपत्रमा सहभागी हुन प्रतिबन्ध लगाएको छ। उसले आफ्ना साझेदारहरूलाई समेत उसको फाइभ जी मोबाइल नेटवर्क प्रयोग नगर्न दबाब दिँदै आएको छ। वासिङ्टनले त्यसमा अटेरी गर्दै 'अविश्वसनिय विक्रेता'को प्रयोग गर्ने देशहरूमाथि आफ्ना सूचना साझेदारीमा समेत कडाई गर्ने भन्दै तर्साएको छ। तर के ह्वावेईमाथि लागेका आरोपहरू पुष्टि भएका छन्? उक्त कम्पनीले आफू चिनियाँ सरकारलाई सूचना बाँड्नुपर्ने दबाबमाा रहेको भन्ने आरोपलाई बारम्बार अस्वीकार गर्दै आएको छ र अमेरिकी प्रतिबन्धलाई चुनौति दिनेगरी ऊविरुद्ध मुद्दा दायर गरेको छ। संस्थापक रेन जेङ्फीले सीएनएनसँग कुरा गर्दै आफूहरूविरुद्धको अमेरिकी अभियान 'आधारहीन' रहेको बताएका छन्। "विश्वभर सबैले साइबर सुरक्षाबारे कुरा गरिरहेका छन् र उनीहरूले ह्वावेईलाई अलग गर्न खोजिरहेका छन्। त्यसो भए इरिक्सनको के छ? सिस्कोको के छ? के उनीहरूसँग साइबर सुरक्षा मुद्दा छैनन्?"- उनले भने। यो विवादले अमेरिका र चीनबिचको व्यापारका मुद्दामा तनाव बढाएको छ। यो विवाद के हो भनेर हामीले यहाँ पाँच विभिन्न विषयलाई हेर्दैछौँ। सूचनामा अवरोध ह्वावेई चीनको सबैभन्दा ठूलो प्रविधि कम्पनी हो र विश्वमै दोस्रो ठूलो स्मार्टफोन उत्पादनकर्ता। गतवर्ष मात्र यसले विश्वभर २० करोड मोबाइल फोनहरू बेचेको थियो। चिनियाँ सैनासँग रहेको यस कम्पनीको नजिकको सम्बन्धले अमेरिकालाई सबैभन्दा बढी असहज बनाएको छ। रेन जेङ्फी चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीका सदस्य मात्र नभई चिनियाँ सेनाका इन्जिनियर समेत हुन्। चीनमा यो कुनै असामान्य पृष्ठभूमि त होइन तर अमेरिका र पश्चिमा विश्वमा यसैले संशयहरू सिर्जना गरिरहेको छ। अमेरिकाको दाबी छ- यदि चीनले उक्त कम्पनीले संकलन गर्ने सूचना माग गर्‍यो भने ह्वावेई त्यो दिन बाध्य हुनुपर्छ। गोपनियता नियन्त्रणको मामिलामा अमेरिकी प्रतिस्पर्धी कम्पनीजस्तो चिनियाँ कम्पनीहरू नहुने वासिङ्टनको भनाइ छ। सन् २०१२ अघि अमेरिकी संसदको एक जाँचबुझ समितिले जारी गरेको एक प्रतिवेदन अनुसार ह्वावेई र जेडटिईजस्ता कम्पनीलाई आफ्नो देशमा प्रवेश दिइए त्यसले सूचना चुहिन सक्ने बताएको थियो। त्यसले अमेरिकाको उर्जा संयन्त्रजस्ता पूर्वाधारमा साइबर हमला हुनसक्ने जोखिम औँल्याएको थियो। र गतवर्ष अमेरिकी संसदमा दिइएका बयानमा सीआईए र एफबिआई सहितका अमेरिकाका ६ मुख्य जासुसी निकायका प्रमुखहरूले ह्वावेईका उपकरण र सेवा प्रयोगमा सजग गराएका थिए। 'पछाडिको बाटो' विज्ञहरु भन्छन्- प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्ना हार्डवेयरमा पूर्ण नियन्त्रण गर्न 'पछाडिको बाटो' अपनाउन सक्छन्। त्यो भनेको सुरक्षा नियमहरू उलंघन गर्दै आपतकालिन अवस्थामा पहुँच दिनु हो। रेन जेङ्फीले भनेअनुसार चिनियाँ अधिकारीहरूले कहिल्यै 'अनधिकृत सूचना' मागेका छैनन्। 'ह्वावेई निजी कम्पनी हो र यसको चिनियाँ सरकारसँगको सम्बन्ध भनको कर तिर्नुसँग मात्र जोडिएको छ।' सीएनएनको रिपोर्टले सुझाए अनुसार ह्वावेईले 'हतियारको रुपमा' मोबाइल फोन टावरहरू अमेरिकाको मध्यपश्चिमको राज्य मोन्टानामा राख्न सक्छ र नजिकैका हवाई अड्डाका अन्तरमहादेशिय ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रको प्रतिरक्षा संयन्त्रमा हस्तक्षेप गर्नसक्छ। "हामीलाई थाहा छ चिनियाँहरू अमेरिकाविरूद्धको ठूलो जासुसी अभियानमा छन्," सीएनएनले वासिङ्टनमा रहेको सेन्टर फर स्ट्रयाटेजिक एन्ड इन्टरनेसनल स्टडिजका विज्ञ जेम्स लेविसलाई उदृत गर्दै लेखेको छ। चिनियाँ विज्ञहरू त्यस्तो सोचलाई 'हास्यास्पद' र 'पूर्ण रूपबाट असंगत' भन्ने गर्छन्। पाँच आँखे गठबन्धन यो शब्दावली विज्ञानको दन्त्यकथा जस्तो लाग्छ तर यो दशकौँदेखि चर्चित् छ। 'फाइभ आइज्' गठबन्धन अंग्रेजी बोलिने पाँचवटा देशहरूको जासुसी निकायहरूको संगठन हो जसमा अमेरिका, ब्रिटेन, अस्ट्रेलिया, क्यानाडा र न्यूजिल्याण्ड छन्। यो गठबन्धन दोस्रो विश्वयुद्धको अन्त्यसँगै सुरु भएको हो। शीतयुद्धका बेला यसको प्राथमिकता सोभियत संघ र उसको प्रभावमा रहेका देशहरूको सञ्चारलाई नियमन गर्नु हुन्थ्यो। सोभियत संघको विघटनपछि 'फाइभ आइज्'ले आफ्नो ध्यान प्रतिआतङ्कवादमा मोड्यो र अहिले त्यो चीन र उसका 'देशबाहिरका गतिविधि'मा केन्द्रित छ। यो सञ्जालबाट अमेरिकाको ह्वावेईप्रतिको चासो घटेको छैन बरू झन् बढिरहेको छ। अमेरिकी सुरक्षा अधिकारीहरूले ब्रिटेन र जर्मनीलाई दबाब दिँदै फाइभ जी प्रविधि सञ्जाल लागु गर्दा 'आपूर्तिचक्रिय सुरक्षा'लाई बलियो बनाउन भनेका छन्। जसको अर्थ हो- ह्वावेईबाट सचेत रहनु। स्वाभाविक रूपमा धेरै अमेरिकी साझेदारहरूले आफ्ना फाइभ जी प्रविधि सञ्जालबाट ह्वावेईलाई हटाइने बताएका छन्। अमेरिकाले आफ्नो सूचना साझेदारीमा कटौती गर्ने चेतावनी दिएपछि जर्मनीले आफ्नो दूरसञ्चार पूर्वाधारमा उच्चस्तरको सुरक्षा मापदण्ड सुनिश्चित गर्न चाहेको बताएको थियो। सरकारका प्रवक्ता अलराइक डेम्मरले पत्रकारहरूलाई भनिन्: "हामीले कस्ता ठोस छलफलहरू के गरिरहेका छौँ भनेर त म भन्दिन तर हामी हाम्रा जासुसी साझेदारहरूसँग सघन छलफलमा छौँ। जसमा स्वाभाविक रूपमा अमेरिका समेत छ।" जासुसी कानुन जुन २०१७ मा चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले एउटा राष्ट्रिय जासुसी कानुन पारित गरेपछि त्यसमार्फत धेरै आलोचकहरूले जासुसीलाई वृहत परिभाषा दिएको बताए। जसअनुसार कुनै पनि रूपमा संकलन गरिएका विवरणका लागि ढोका खुलै हुनेछ। पश्चिमा देशहरू खासगरी उक्त कानुनको धारा ७ का कारण सजग देखिन्छन्। उक्त व्यवस्थाले संस्थाहरू र नागरिकलाई राष्ट्रिय गुप्तचरी कामका लागि कानुन बमोजिम सहयोग र सहकार्य गर्नुपर्ने आदेश दिन्छ। यद्यपि चिनियाँ कानुनविद्हरूले अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूमा उक्त व्यवस्थाको प्रतिरक्षा गरिरहेका छन्। फाइनान्सियल टाइम्समा लेख्दै बेइजिङ् फरेन स्टडिज युनिभर्सिटीका डा गु बिनले भनेका छन्, "चिनियाँ कम्पनीमा पार्टीको प्रभावबारे पश्चिमाहरूको चिन्ता हदभन्दा बढी हो।" उनले धारा ७ लाई 'धेरैजसो गलत बुझिएको' र त्यसले 'पूर्वसावधानीका रूपमा जासुसी गर्ने अख्तियारी नदिने' भन्दै "राष्ट्रिय जासुसी कार्य रक्षात्मक प्रकृतिको हुनुपर्ने" बताए। जेसुकै भएपनि ह्वावेईले अहिले अन्तर्राष्ट्रिय अविश्वासको मार खेपिरहेको छ। जब चिनियाँ कम्पनीले अन्य देशमा सञ्जाल पूर्वाधारहरू तयार पार्छन् उनीहरू स्थानीय सरकारका विश्वास जित्न समस्या झेलिरहेका हुन्छन्। व्यापार युद्ध यो सबै विवाद अमेरिका र चीनबिच चलिरहेको व्यापार विवादकामाझ भइरहेको छ। डिसेम्बरमा जब अमेरिकी राष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्प र चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङ जी २० को मेसो पारेर अर्जेन्टिनामा यसबारे कुरा गरिरहेका थिए, क्यानाडाको प्रहरीले भने ह्वावेईकी प्रमुख आर्थिक अधिकृत मङ्ग वान्जूलाई भेनकुभर विमानस्थलबाट पक्राउ गरेको थियो। रेनकी छोरी मङ्गमाथि छल र इरानमाथिको अमेरिकी प्रतिबन्ध उल्लंघन गरेको आरोप लागेको छ। चीनमा विश्लेषकहरूले उनको पक्राउलाई अपहरणको संज्ञा दिएका छन्। उनीहरूले त्यो र व्यापारिक उपायका कुराहरू एउटै योजनाको पाटो भएको बताउँछन्। उनीहरूका भनाइमा त्यसको अन्तिम लक्ष्य चीनलाई विश्व अर्थतन्त्रमा प्रभाव पार्ने अवस्थाबाट रोक्नु हो। चीनले कहिल्यै विश्वव्यापी दबदबा नचाहेको कुरा दोहोर्‍याउँदै आएको छ, ह्वावेईकीका शीर्ष कार्यकारीहरूले आफ्नो महत्त्वाकांक्षा लुकाएका पनि छैनन्। फेब्रुअरी २०१८ मा ह्वावेईका ग्राहक व्यवसायका अध्यक्ष यु चेङ्गदोङ्ले बीबीसीलाई बताए अनुसार 'अमेरिकी बजार सहित वा त्यसबिनै हाम्रो बजार हिस्सा विश्वको एक नम्बर बन्न सक्छ।' अमेरिकी राजनीतिज्ञहरूले किन ह्वावेईलाई विश्वास गर्दैनन् भन्ने सवालमा उनी भन्छन्: "अमेरिकामा केही मानिसहरूले राजनीतिक अस्त्र प्रयोग गरेर हामीलाई रोक्न खोजेका छन्। किनभने हामी निकै प्रतिस्पर्धी छौं, हामीले प्रविधि र नविनतामा नेतृत्व गरिरहेका छौं। हामी निकै बलियो भयौँ भन्ने उनीहरूको चिन्ता हो।" ह्वावेईविरुद्धको आरोप अमेरिकी राजनीतिज्ञ र विचारकहरूमा रहेको गहिरो अविश्वासको एउटा पाटो हुनसक्छ। अमेरिकी कङ्ग्रेसमा चीनलाई मानव अधिकारको कसीमा आलोचना गर्ने डेमोक्र्याटहरू र राष्ट्रिय सुरक्षामा बल दिने रिपब्लिकनहरू दुवै यस कम्पनीमाथि प्रतिबन्ध लगाउन सहमत देखिन्छन्। ह्वावेईको घटनाक्रमले अमेरिका र चीनबिचको बढ्दो तनावको सङ्केत गर्छ। हामीलाई थाहा छैन दुई देशहरू यस तनावलाई थप फैलन दिनबाट रोक्छन् कि यो त्योभन्दा निकै पर झन् खराब अवस्थामा पुग्छन्।