وقال المصدر إن السعودية "إذا تلقت أي إجراء فسوف ترد عليه بإجراء أكبر". وفي غضون ذلك، تزايدت الضغوط الدولية من أجل الكشف عن مصير خاشقجي، إذ طالبت بريطانيا وألمانيا وفرنسا بتحقيق "ذي مصداقية" في القضية. وقد اختفى خاشقجي، الذي عرف في الفترة الأخيرة بانتقاده لبعض سياسات السعودية، يوم 2 أكتوبر/ تشرين الأول، بعدما دخل مبنى قنصلية بلاده في اسطنبول، لاستخراج وثائق إدارية. وكان الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، قد هدد بمعاقبة السعودية إذا ثبت أنها مسؤولة عن مقتل الصحفي. ويعتقد مسؤولون اتراك أن خاشقجي قتل في القنصلية، وهو ما تنفيه الرياض وتقول إنه "ادعاء لا أساس له". ما هو موقف بريطانيا وألمانيا وفرنسا؟ أصدرت ألمانيا وبريطانيا وفرنسا بيانا مشتركا جاء فيه أن الذين يثبت أنهم مسؤولون عن اختفاء جمال خاشقجي، لابد أن يحاسبوا على فعلتهم. وقال وزراء خارجية الدول الثلاث إنهم يتعاملون مع القضية بجدية كبيرة، وطالبوا بتحقيق ذي مصداقية، وإنهم يتوقعون إجابات وافية من السعودية. كما أضاف وزير الخارجية البريطاني، جيريمي هنت، أنه إذا كانت السعودية "لا تخفي شيئا فلابد أنها ستتعاون". وكانت مصادر دبلوماسية قد كشفت لبي بي سي أن وزير الخزانة الأمريكي ووزير التجارة الدولية البريطاني قد لا يحضران المؤتمر الاقتصادي في الرياض، الذي يطلق عليه اسم "دافوس الصحراء". وينظم المؤتمر ولي العهد، محمد بن سلمان، من أجل الترويج لإصلاحاته في البلاد. وقد أعلن عدد من المؤسسات الراعية ووسائل الإعلام انسحابها من المؤتمر. تتعرض السعودية لضغوط دولية كبيرة بسبب اختفاء خاشقجي ما هي آخر الأخبار من جانب السعوديين؟ جاء في وكالة الأنباء الرسمية السعودية يوم الأحد أن المملكة تعرب عن "رفضها التام لأي تهديدات ومحاولات للنيل منها سواءً عبر التلويح بفرض عقوبات اقتصادية، أو استخدام الضغوط السياسية، أو ترديد الاتهامات الزائفة". كما نقلت الوكالة عن مصدر مسؤول قوله إن السعودية تؤكد أنها إذا "تلقت أي إجراء فسوف ترد عليه بإجراء أكبر، وأن لاقتصاد المملكة دور مؤثر وحيوي في الاقتصاد العالمي". لكن الرياض أعربت عن تقديرها لكافة الأطراف، ومن بينها الولايات المتحدة، لعدم التسرع في التوصل إلى "استنتجات" بشأن التحقيق الجاري، بحسب ما نشرته السفارة السعودية في واشنطن عبر حسابها على تويتر. وفي وقت لاحق، بدا أن الملك سلمان يتبع نهجا أكثر تصالحية، حيث شكر الرئيس التركي في اتصال هاتفي على الترحيب بتشكيل فريق مشترك للتحقيق في اختفاء خاشقجي، حسبما أفادت وكالة الأنباء السعودية الرسمية. وقال سلمان إنه "لن يستطيع أحد أن ينال من صلابة العلاقة بين البلدين". ما الذي قاله ترامب؟ الرئيس الأمريكي ترامب هدد السعودية بـ"عقاب شديد" إذا ثبت أنها مسؤولة عن مقتل خاشقجي. وقال إنه سيكون "في قمة الغضب" إذا حدث هذا، ولكنه استبعد إلغاء صفقات السلاح. وأوضح ترامب قائلا "سنكون عاقبنا أنفسنا إذا فعلنا ذلك، فإذا لم يشتروا منا سيشترون من روسيا أو الصين". مؤسسات وهيئات إعلامية انسحبت من المؤتمر الاقتصادي في الرياض أين وصل التحقيق؟ قال وزير الخارجية التركي، مولود جاويش أوغلو، إن السعودية لا تتعاون مع المحققين، على الرغم من تصريح وزير الداخلية السعودي، عبد العزيز بن سعود بن نايف بن عبد العزيز، بأن بلاده تريد كشف "الحقيقة كاملة". وحض جاويش أوغلو السعودية على السماح للمحقيين الأتراك بدخول القنصلية. وقالت مصادر تركية لبي بي سي إن المسؤولين حصلوا على تسجيل بالصورة والصوت يؤكد أن خاشقجي قتل داخل القنصلية. وتقول بعض المصادر إن فريقا من 15 شخصا سعوديا شارك في قتل خاشقجي. لكن السعودية تنفي أي علاقة لها باختفاء خاشقجي.

पाहा व्हीडिओ : सौदीचे पत्रकार जमाल खाशोगी यांच्यासोबत नेमकं काय झालं? सौदी अरेबियाची सरकारी वृत्तसंस्था असलेल्या SPAने शाही सरकारच्या एका सूत्राच्या हवाल्याने सांगितलं की जर त्यांच्या देशाविरुद्ध कोणत्याही प्रकारची दंडात्मक कारवाई झाली तर त्याचं उत्तर आणखी एका मोठ्या कारवाईने दिलं जाईल. या सूत्राचं नाव सांगण्यास मात्र या वृत्तसंस्थेने नकार दिला. खाशोग्जी यांच्या हत्येला सौदी अरेबिया जबाबदार आहे, असं लक्षात आलं तर ते सौदीला 'शिक्षा' केली जाईल, असं वक्तव्य अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी केलं होतं. 'सौदी पत्रकार जमाल खाशोग्जींच्या खुनाचं रेकॉर्डिंग आहे' - टर्कीचा दावा सौदी अरेबियाचे पत्रकार जमाल खाशोग्जी यांचा मृत्यू इस्तंबूलमधील सौदीच्या वकिलातीत झाल्याचे ऑडिओ आणि व्हीडिओ पुरावे आपल्याकडे असल्याचं टर्कीने बीबीसीला सांगितलं आहे. सौदी अरेबिया सरकारचे टीकाकार मानले जाणारे खाशोग्जी यांना 2 ऑक्टोबर रोजी टर्कील्या सौदीच्या वकिलातीत प्रवेश करताना शेवटचं पाहण्यात आलं होतं. तेव्हापासून ते बेपत्ता आहेत. टर्कीच्या गुप्तचर विभागाकडे त्यांच्या खुनाचे कागदोपत्री पुरावे आहेत, असं या तपासाशी निगडित एका सूत्राचं म्हणणं आहे. सौदी अरेबियाच्या गृहमंत्र्यांनी मात्र या आरोपांचा इन्कार केला आहे. सौदी अरेबियाच्या अधिकृत वृत्तसंस्थेनुसार, प्रिन्स अब्दुलाझीज बिन नैफ बिन अब्दुलाझिज म्हणाले, "त्यांना मारून टाकण्याचे आदेश खोटे आहेत आणि या आरोपांमध्ये काही तथ्य नाही." खाशोग्जी मंत्र्यांबरोबर बाहेर पडले होते, या तपशीलाचा सौदीने पुनरुच्चार केला असून संपूर्ण सत्य जाणून घेण्याची सौदीचीही इच्छा असल्याचंही या वृत्तसंस्थेनं सांगितलं आहे. जमाल खाशोग्जी खाशोग्जी यांच्या बेपत्ता होण्यामुळे आणि कथित खुनाच्या बातम्यांमुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवर संतापाचं वातावरण निर्माण झालं आहे. तसंच व्यापार विश्वात सौदीच्या विश्वासार्हतेला तडा गेला आहे. व्हर्जिन ग्रूपचे सर रिचर्ड ब्रॅन्सन यांनी सौदीतील एक अब्ज डॉलरची गुंतवणूक थांबवण्याचा निर्णय घेतला आहे. तर अनेक उद्योगपती आणि मीडिया कंपन्यांनी या महिन्याच्या शेवटी प्रस्तावित असलेली गुंतवणूक परिषद रद्द केली आहे. अमेरिकेने या परिषदेला उपस्थित राहण्याबाबत पुनर्विचार करावा, अशी विनंती अमेरिकेच्या संसदेच्या फॉरेन अफेअर्स कमिटीने राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांना केली आहे. असं असलं तरी अमेरिकेचे ट्रेझरी सेक्रेटरी स्टिव्हन मनुचीन या परिषदेला हजर राहणार असल्याचं त्यांनी CNBC या अमेरिकन वृत्तवाहिनीला सांगितलं. रेकॉर्डिंग नक्की काय आहे? ताज्या बातम्यांनुसार वकिलातीत हल्ला आणि झटापट झाल्याचं कळतंय. टर्कीच्या संरक्षण खात्यातील सूत्रांनी ऑडिओ आणि व्हीडिओ रेकॉर्डिंग असल्याची खात्रीलायक माहिती बीबीसी अरेबिकला दिली आहे. वॉशिंग्टन पोस्टने एका सूत्राच्या हवाल्यानुसार एक माणूस खाशोग्जी यांना मारहाण करताना ऐकू येत आहे. या रेकॉर्डिंगमध्ये त्यांना ठार करताना आणि त्यांचे शरीराचे तुकडे करताना दिसत आहे. "तिथे अरबी बोलणाऱ्या अनेक व्यक्तींचा आवाज ऐकू येत आहे," असं आणखी एका सूत्राने वॉशिंग्टन पोस्टला सांगितलं. "त्यांची कशाप्रकारे चौकशी सुरू होती, कसा छळ करण्यात आला आणि कसा खून झाला ते यातून कळतं." सौदीचे पत्रकार जमाल खाशोगी हे 2 ऑक्टोबरपासून बेपत्ता आहेत. खाशोग्जी एका वृत्तपत्रासाठी स्तंभलेखक होते. या आठवड्याच्या सुरुवातीला स्तंभलेखक केमाल ओझ्रूक यांनी खाशोगी यांना मारतानाचा व्हीडिओ उपलब्ध असल्याचा आरोप केला होता. ओझ्रूक तुर्की सरकारचे निकटवर्तीय मानले जातात. खाशोग्जी वकिलातीत जातानाचं CCTV फुटेज टर्किश टीव्हीने आधीच प्रसारित केलं आहे. हतिस सेनिझ या टर्किश स्त्रीशी त्यांचं लग्न ठरलं आहे आणि यासंबंधी कागदपत्रं घेण्यासाठीच ते वकिलातीत आले होते. सौदीचा गुप्तचर अधिकारी म्हणून ओळख सांगणाऱ्या एका व्यक्तीचा तुर्कीला येताना आणि परत जातानाचा एक व्हीडिओही समोर आला आहे. खाशोग्जी बेपत्ता होण्यासाठी 15 जणांची एक टीम कारणीभूत असल्याचं टर्कीच्या प्रसारमाध्यामांचं मत आहे. माहेर मटरे नावाचे एक कर्नल त्यापैकी एक असल्याचं बीबीसीला सांगण्यात आलं आहे. हे कर्नल लंडनमध्ये असतात तर आणखी एक व्यक्ती विधी तज्ज्ञ आहे. आता पुढे काय? खाशोग्जी बेपत्ता आहेत, असं अधिकृतरीत्या सांगण्यात आलं असलं तरी त्यांचा मृत्यू झाल्याचंही त्यांना कळलं आहे. तरी टर्की सरकारने सौदी अरेबियाबरोबर संयुक्तपणे चौकशी करण्याची तयारी दाखवली आहे. सौदीहून एक शिष्टमंडळ टर्कीत आलं असून आठवड्याच्या शेवटी होणाऱ्या चर्चेत सहभागी होण्याची शक्यता आहे. सौदीच्या राजघराण्यातील ज्येष्ठ सदस्य प्रिन्स खालिद अल-फैझल यांनी टर्कीला तातडीने भेट दिली. टर्की आणि सौदी यांच्यातील संबंध सुधारण्याच्या दृष्टीने ही भेट होती. त्यांच्या भेटीनंतर आता हे शिष्टमंडळ तुर्कीत पोहोचलं आहे. सौदीचं एक शिष्टमंडळ शुक्रवारी टर्कीमध्ये चर्चेसाठी दाखल झालं. खाशोग्जी यांच्या बेपत्ता होण्यामुळे सौदीचे नवनिर्वाचित राजकुमार मोहम्मद बिन सलमान यांची प्रतिष्ठा आणि इतर देशांबरोबरचे संबंध पणाला लागले आहेत, असं बीबीसी टर्कीचे प्रतिनिधी मार्क लॉवेन सांगतात. त्याच वेळी खाशोग्जी यांच्या बेपत्ता होण्यामुळे सौदी अरेबिया आणि मध्य पूर्व भागात भीतीचं वातावरण पसरल्याचं एल्डर्स फाउंडेशनचे मध्य पूर्व भागाचे तज्ज्ञ जेन किनमॉन्ट यांनी सांगितलं. एका प्रतिष्ठित पत्रकाराबरोबर असं होऊ शकतं तर सामान्य माणसांची काय व्यथा असं प्रश्न विचारला जात आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


يتمتع مهاتير محمد بشعبية كبيرة بين الماليزيين وتقاعد مهاتير عام 2003 بعد 22 عاما في رئاسة الحكومة، ولكنه عاد عن تقاعده ليصحح ما وصفه بـ "أكبر غلطة في حياتي"، وهي تقاعده. فبعد خلافه مع رئيس الوزراء نجيب رزاق والحزب الحاكم، المنظمة المالاوية القومية المتحدة (أومنو)، قاد مهاتير ائتلاف المعارضة باكاتان هاربان في المعركة الانتخابية. من هو مهاتير محمد الذي ترشحه المعارضة الماليزية لرئاسة الوزراء؟ وقبل الانتخابات قال إنه يعتزم تولي السلطة لعامين قبل تسليمها لائتلاف المعارضة بزعامة أنور إبراهيم المسجون حاليا. ليست مفاجأة ولا تمثل الحملة السياسية لمهاتير مع المعارضة ونجاحه في الإطاحة بالحزب الحاكم، مفاجأة للماليزيين. مهاتير محمد وزوجته كان مهاتير قد انضم لأومنو في سن 21 عاما، وظل يمارس الطب لسبع سنوات قبل أن يصبح عضوا في البرلمان عام 1964. وفي عام 1969 فقد مقعده في البرلمان وطرده الحزب بعد كتابته خطابا مفتوحا لرئيس الحكومة حينئذ تونكو عبد الرحمن. وكتب لاحقا كتابا حمل اسم "معضلة الملايو" تحدث فيه عن تهميش سكان البلاد من المالاي وانتقدهم لقبولهم وضعية المواطن من الدرجة الثانية. وقد حاز في ذلك الوقت على دعم القادة الشباب في أومنو فعاد للحزب، وانتخب مجددا في البرلمان، وعين وزيرا للتعليم، وخلال 4 سنوات أصبح نائبا لرئيس الحزب، وفي عام 1981 بات رئيسا للوزراء. وفي ظل حكمه تحولت ماليزيا إلى أحد النمور الآسيوية في التسعينيات، وعكس مشروع مثل البرجين التوأم بيتروناس طموحات مهاتير محمد. وقد أكسبته سياساته السلطوية ولكن الوطنية شعبية في ماليزيا، لم يعكرها سوى سجله في مجال حقوق الإنسان. حقوق الإنسان فقد تعرض الزعماء السياسيون للسجن دون محاكمة وأبرزهم كان نائبه أنور إبراهيم الذي أقيل من منصبه واتهم بالفساد والمثلية وسجن. وكان قد دعا لإصلاحات سياسية واقتصادية عام 1998. مهاتير محمد قاد ائتلاف المعارضة وكانت العديد من تعليقاته الشائكة حول الغرب قد سببت توترا بين الجانبين. فمثلا قبل أيام من استقالته في أكتوبر/تشرين أول عام 2003 أثار مهاتير غضب الحكومات الغربية والجماعات اليهودية عندما زعم أن اليهود "يحكمون العالم". مهاتير محمد: اليهود يحكمون العالم مهاتير يجدد انتقاده لليهود وقال إنه ترك منصبه "محبطا لأنني لم أحقق سوى القليل في مسيرتي السياسية التي أردت جعلها مسيرة ناجحة ومحترمة". وهو لم يترك السياسية حتى في تقاعده. فقد دأب على توجيه الانتقادات علنا لخليفته عبد الله بدوي. وبعد الانتخابات الباهتة للائتلاف الحاكم عام 2008 ترك مهاتير الحزب في خطوة اعتبرها الكثيرون بمثابة ضغط على بدوي كي يتنحى. وكان مهاتير قد دعم في البداية رئيس الوزراء الحالي نجيب رزاق ثم انقلب عليه واتهمه بالفساد. إستقالة مهاتير محمد من الحزب الحاكم في ماليزيا وعلى أثر ذلك انسحب وعدد من كبار مؤيديه من أومنو وانضموا للمعارضة عام 2016. وفي يناير/كانون ثاني الماضي أعلن عزمه خوض الانتخابات في سن الـ 92. وفي التاسع من مايو/آيار حقق فوزا تاريخيا وأطاح بحلفائه السابقين بعد أكثر من 60 عاما في السلطة. هل الدكتور يعلم أفضل؟ وكان اعتراف مهاتير بخطئه في أمور عديدة واعتذاره عنها، ومن بينها طرد أنور إبراهيم، مفاجأة للكثيرين. الاعلان عن تنحي مهاتير وقد انتقده نجيب لتحالفه السياسي الجديد ووصفه بـ "الممثل الأول" في ماليزيا، وقال:" إنني لا أصدق ما يفعله". وجاء في أحد اشهر الكتب عن فترة حكمه :"إن مهاتير محمد يؤمن أن الطريق الذي يسلكه هو الطريق الوحيد".

महाथीर मोहम्मद 60 वर्षं सत्तेत असणाऱ्या 'बॅरिसन नॅसनल कोएलिशन'ची मक्तेदारी मोडून काढत महाथीर यांनी सत्ता काबीज केली. एकेकाळी त्यांचे सहकारी राहिलेले नजीब रझाक यांच्या सरकारवर भ्रष्टाचाराचे आरोप होत असल्याने महाथीर निवृत्तीतून बाहेर आले आणि यंदा विरोधीपक्षातून निवडणुका लढवल्या. "आम्हाला बदला घ्यायचा नाहीये. आम्हाला कायद्याचं राज्य प्रस्थापित करायचं आहे," असं महाथीर यांनी पत्रकारांना सांगितलं. महाथीर यांचा शपथविधी सोहळा गुरुवारी होण्याची शक्यता आहे. 92व्या वर्षी निवडणूक जिंकून देशाची सूत्रं हाती घेणारे महाथीर जगातले सगळ्यांत वयस्कर राष्ट्रप्रमुख होण्याचा मान मिळवणार आहेत. मलेशियात सत्ता स्थापनेसाठी 112 जागांचं बहुमत आवश्यक असतं. महाथीर यांच्या पक्षाने 115 जागांवर विजय मिळवत बाजी मारली. महाथीर यांच्या विजयाच्यानिमित्ताने मलेशियात गुरुवारी आणि शुक्रवारी राष्ट्रीय सुट्टी जाहीर करण्यात आली आहे. दरम्यान, निवडणुकांचे निकाल स्पष्ट होताच महाथीर यांच्या समर्थकांनी देशभरात ठिकठिकाणी जल्लोष केला. मलेशियाचे नवे पंतप्रधान महाथीर मोहम्मद कोण आहेत महाथीर? 1. 21व्या वर्षी महाथीर यांनी United Malays National Organisation ((UMNO) पक्षाचे सदस्य झाले. केडाह या स्वत:च्या गावी त्यांनी सात वर्षं डॉक्टरकी केली. 1964 मध्ये ते संसदेवर निवडून गेले. पण 1969 साली त्यांनी तत्कालीन पंतप्रधान टुंकू अब्दुल रहमान यांच्या कामकाजावर टीका करणारं जाहीर पत्र लिहिलं. ते पत्र चांगलंच गाजलं, ज्यामुळे त्यांना पक्षाने निलंबित केलं आणि आपल्या खासदारकीलाही मुकावं लागलं. 2. त्यानंतर महाथीर यांनी 'द मलाय डिलेमा' नावाचं पुस्तक लिहिलं. हे पुस्तक वादग्रस्त ठरलं. देशातील मलय जनतेला मुख्य प्रवाहातून बाजूला सारलं गेलंय, त्यांच्याकडे दुर्लक्ष होतंय, असं त्यांनी या पुस्तकात लिहिलं. पण अशा सामाजिक रचनेत दुय्यम श्रेणी दर्जा स्वीकारण्यासाठी मलय लोकही तितकेच जबाबदार आहेत, असं महाथीर या पुस्तकात म्हणाले. महाथीर यांच्या विचारांनी UMNO पक्षातील तरुण नेत्यांना आकर्षित केलं. त्यानंतर महाथीर यांना पुन्हा पक्षात समाविष्ट करण्यात आलं. 1974 मध्ये ते पुन्हा संसदेवर निवडून आले. शिक्षणमंत्री म्हणून त्यांनी कामकाज पाहिलं, आणि अवघ्या चार वर्षांत ते पक्षाचे दुसऱ्या क्रमांकाचे नेते झाले. 1981 मध्ये ते मलेशियाचे पंतप्रधान झाले. 3. 1990च्या दशकात महाथीर यांच्या कारकिर्दीतच मलेशियाची आशियाई क्षेत्रातील विकसित देश म्हणून ओळख प्रस्थापित झाली. 'पेट्रोनास ट्विन टॉवर्स'सारखी वास्तू महाथीर यांच्या महत्त्वाकांक्षी योजनेचा भाग होता. हुकूमशाही प्रवृत्तीचे महाथीर यांची विकास धोरणं जनतेत लोकप्रिय ठरली. महाथीर यांच्या समर्थकांनी विजयाचा आनंद साजरा केला. 4. मात्र मानवाधिकांरांबाबत त्यांची भूमिका वादाच्या भोवऱ्यात सापडली. महाथीर पंतप्रधानपदी असताना विरोधी पक्षाच्या नेत्यांना सखोल चौकशीविना तुरुंगात टाकण्यात यायचं. विशेष म्हणजे उपपंतप्रधान अन्वर इब्राहिम यांनी 1988 मध्ये आर्थिक आणि राजकीय सुधारणांची मागणी केली होती. मात्र त्यांच्यावरही भ्रष्टाचाराचे आरोप झाले. महाथीर यांनी अन्वर यांची पदावरून उचलबांगडी केली आणि त्यांनाही तुरुंगात धाडलं. 5. पाश्चिमात्य देशांविषयीचे त्यांचे उद्गार वादग्रस्त ठरले आहेत. 2003 मध्ये राजीनामा देण्याच्या काही दिवसांपूर्वी त्यांनी 'काही ज्यू लोकांचा गट जगावर राज्य करत आहे', असं विधान केलं होतं. अनेक राष्ट्रांमधली सरकारं आणि ज्यू संघटनांनी या वक्तव्यावर नाराजी व्यक्त केली होती. ऑक्टोबर 2003 मध्ये अखेर पंतप्रधानपदाचा राजीनामा देण्यापूर्वी ते म्हणाले, "मी खूप नाखूश आहे, नाखूश आहे कारण मला माझ्या वंशाला यश आणि मान मिळवून द्यायचा होता, आणि त्यात मी अपयशी ठरलो." 6. मोहम्मद यांनी 22 वर्षं मलेशियाचं पंतप्रधानपद भूषवलं. 2003 मध्ये ते निवृत्त झाले खरे, पण राजकीय निवृत्तीनंतरही महाथीर राजकारणात सक्रिय होते. मलेशियातील सरकारवर त्यांनी कठोर शब्दांत टीका केली होती. त्यांच्यानंतर आलेल्या रझाक सरकारवर भ्रष्टाचाराचे आणि त्यांच्या जवळच्यांना लाभ मिळवून देण्याचे आरोप झाले. तेव्हा महाथीर यांना जाणवलं की त्यांचा रझाक यांना पंतप्रधानपदी बढती देण्याचा निर्णय चुकला. त्याचं प्रायश्चित्त म्हणून महाथीर निवृत्तीतून बाहेर येत राजकारणात पुन्हा सक्रिय झाले. 7. नजीब रझाक हे मलेशियाचे मावळते पंतप्रधान आणि महाथीर यांचे सहकारी. नजीब आणि पर्यायाने UMNO पक्षाशी वैचारिक मतभेद झाले आणि महाथीर यांनी पक्ष सोडला. UMNOचा कट्टर प्रतिस्पर्धी असलेल्या पकाटन हरपन आघाडीत जाण्याचा निर्णय घेत महाथीर यांनी त्यांच्या समर्थकांनाही धक्का दिला. दोन वर्षांसाठी पंतप्रधानपदी राहून मग आघाडीचे नेते अन्वर इब्राहिम यांच्याकडे देशाची सूत्रं देण्याचा विचार असल्याचं महाथीर यांनी निवडणुकीच्या आधीच सांगितलं होतं. इब्राहिम सध्या तुरुंगात आहेत. राजकीय आयुष्यात महाथीर यांनी झालेल्या चुकांबद्दल माफीही मागितली आहे. 92व्या वर्षी देशाची सूत्रं स्वीकारणारे ते सगळ्यात वयस्क राष्ट्रप्रमुख ठरले आहेत. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


ستوفر هذه العملية فرصة لصغيرات السن المعرضات للاصابة بتلف المبيضين واستئصل مبيض هذه السيدة البالغة من العمر (27 عاماً) عندما كانت في الثالثة عشر من عمرها وقبل خضوعها لعلاج من مرض التلاسيما أو فقر الدم المنجلي. وتضرر مبيضها جراء العلاج التي تلقته مما بدد أي أمل لها بالإنجاب من دون الخضوع لعملية زرع أنسجة من مبيضها المجّمد. وقال الخبراء إن هذه العملية قد تساعد الكثيرات من المريضات الصغيرات. عملية زرع نخاع العظم وشخّصت هذه السيدة - التي طلبت عدم الكشف عن هويتها- بمرض التلاسيما أو فقر الدم المنجلي عندما كانت في الخامسة من عمرها. مواضيع قد تهمك نهاية وكانت قد هاجرت إلى بلجيكا من جمهورية الكونغو الديمقراطية، حيث قرر الأطباء أن مرضها خطير، وأنها بحاجة إلى عملية زرع للنخاع العظمي. وتبرع أخوها بالأنسجة للقيام بهذه العملية . واضطر الأطباء إلى إعطائها جرعات من العلاج الكيماوي لإيقاف عمل الجهاز المناعي ولمنعه من رفض الأنسجة الغريبة عنه، وذلك قبل البدء بعملية زرع النخاع العظمي. وعادة ما يدّمر العلاج الكيماوي عمل المبيضين، لذا استأصل الأطباء المبيض الأيمن وجمدوا أنسجته. وكانت علامات البلوغ قد بدأت تظهر على الفتاة، إلا أن الدورة الشهرية لم تكن قد بدأت بعد. وما لبث أن تضرر عمل المبيض الآخر وهي في سن الخامسة عشر. وعندما قررت السيدة إنجاب طفل، عمد الأطباء إلى زرع 4 أنسجة في مبيضها المتبقي و11 نسيجاً في أجزاء مختلفة من جسمها. طفل ذكر وبعد مرور خمسة أشهر، بدأت الدورة الشهرية للمريضة تأتي بصورة معتادة، ثم حملت بطريقة طبيعية، وهي في سن السابعة والعشرين، وأنجبت طفلاً بصحة جيدة في تشرين الثاني/نوفمبر 2014. ونشرت تفاصيل هذه الحالة الاربعاء في دورية Human Reproduction. وقالت الدكتورة النسائية ايزابيل ديميستير التي قادت الفريق الطبي للحفاظ على خصوبة المريضة إنها "تأمل بأن تساعد هذه العملية صغيرات السن المعرضات لتلف المبيضين". وأضافت" بالرغم من نجاح هذه العملية، إلا أن مزيداً من التجارب مطلوباً". وحذرت الدكتورة من أن هذه العملية لن تكون مناسبة إلا للمريضات المعرضات لفشل في عمل المبيضين، وذلك نظراً للأضرار التي قد تلحق بالمبيض السليم. ورحب رئيس جمعية الخصوبة البريطانية للطب التناسلي في ليدز، آدم بالين، بنتائج هذه العملية. وولد حوالي 40 طفلاً حول العالم باستخدام أنسجة مجمدة من مبايض مأخوذة من سيدات كبار في السن.

15 डिसेंबर 2017ला या महिलेनं सिझेरियन पद्धतीनं अडीच किलो वजनाच्या बाळाचा जन्म दिला. ब्राझीलच्या साओ पावलोमध्ये एका 32 वर्षांच्या महिलेचा जन्म गर्भाशयाशिवाय झाला होता. तिच्यावर गर्भाशय प्रत्योरापणाची शस्त्रक्रिया 10 तास चालली. त्यानंतर त्या 32 वर्षांच्या महिलेच्या वंध्यत्वावर उपचार करण्यात आले. आणि अखेरीस या बाळाचा जन्म झाला. याआधी गर्भाशय प्रत्यारोपण 39 वेळा यशस्वीरीत्या पार पडले आहेत. यापैकी काही महिलांनी तर स्वत:च्या मुलींनाच गर्भाशय दिले आहेत आणि अशा केसेसमधून 11 बाळांचा आजवर जन्मही झाला आहे. पण एखाद्या मृत महिलेचं गर्भाशय वापरून यापूर्वी केलेले 10 प्रत्यारोपण अयशस्वी ठरले होते किंवा त्यातून गर्भपात झाले होते. या प्रकरणात, मेंदूतून रक्तस्राव झाल्यामुळे एका 40 वर्षीय महिलेचा मृत्यू झाला होता. या महिलेचं गर्भाशय मग दुसऱ्या महिलेला देण्यात आलं. गर्भाशय मिळालेल्या महिलेला Mayer-Rokitansky-Küster-Hauser नावाचा आजार झाला होता, जो दर 4,500 महिलांपैकी एकीमध्येच आढळतो. यामुळे योनी आणि गर्भाशयाची वाढ व्यवस्थित होत नाही. या महिलेचं अंडाशय मात्र व्यवस्थित होते. यामुळे बीजांडं काढणं, दुसऱ्या पुरुषाच्या वीर्यासोबत त्याचा संकर घडवून आणून डॉक्टरांनी ते गोठवून ठेवलं. या महिलेला काही गोळ्या-औषधी देऊन तिची प्रतिकारशक्ती कमी करण्यात आली होती, जेणेकरून तिचं शरीर या नव्या गर्भाशयाला विरोध करणार नाही. असा झाला बाळाचा जन्म याच्या साधारण सहा आठवड्यांनंतर या महिलेची मासिक पाळी सुरू झाली. सात महिन्यांनंतर बीजांडं प्रत्यारोपित करण्यात आली. आणि अखेरीस 15 डिसेंबर 2017ला संबंधित महिलेनं सिझेरियन पद्धतीनं अडीच किलो वजनाच्या बाळाचा जन्म दिला. "या पद्धतीनं बाळाचा झालेला जन्म हा वैद्यकीय इतिहासात मैलाचा दगड ठरला आहे. यामुळे आता बाळाला जन्म न देऊ शकणाऱ्या कित्येक महिलांना याचा लाभ होण्याची शक्यता आहे," असं साओ पावलोच्या डॉ. डॅनी इझेनबर्ग सांगतात. गर्भाशयाच्या प्रत्यारोपणानंतरचं गरोदरपण अवघड असतं "लाईव्ह डोनरची गरज हा मुख्य अडथळा आहे. कारण डोनरची संख्या कमी असते. यामध्ये मुख्यत: कुटुंबातील सदस्य अथवा जवळच्या मित्रांचा समावेश होतो," असं डॉ. डॅनी पुढे सांगतात. या पद्धतीनं झालेला बाळाचा जन्म खूपच आनंद देणारा आहे, असं लंडनच्या इंपिरियल कॉलेजचे डॉ. सर्जन सेसॉ यांनी म्हटलं आहे. "यामुळे डोनरची संख्या वाढेल. तसंच कमी पैशांत आणि जिवंत डोनरच्या आरोग्याला हानी न करता ही प्रक्रिया पार पडेल," असं त्यांनी म्हटलं आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


الدكتور وعالم الدين المصري علي جمعة لذا، فقد أثار علي جمعة، مفتي مصر السابق وعالم الدين الإسلامي البارز، جدلاً عبر مواقع التواصل الاجتماعي، عندما تحدث في برنامج تلفزيوني عن إمكانية نقل فيروس كورونا عبر شبكات اتصال الجيل الخامس. وقد أكدت منظمة الصحة العالمية أن الفيروسات "لا تستطيع الانتقال عبر موجات الراديو أو شبكات الهواتف المحمولة" كما أضافت أن "مرض كوفيد19 ينتشر في العديد من البلدان التي لا توجد فيها شبكات الجيل الخامس للهواتف المحمولة". منصات للتثبت من صحة الأخبار وكان الدكتور علي جمعة قد قال خلال تصريحه التلفزيوني إن "إطلاق مئات آلاف الأقمار الصناعية لبدء العمل في شبكات الجيل الخامس قد هيأ الأجواء لتفشي الفيروس لأنه غيّر من كهرومغناطيسية الأرض". وقد أضاف موقع فيسبوك تحذيرا على الفيديو وصنفه بأنه "يروج لخبر زائف". مواضيع قد تهمك نهاية كما أضاف مع التحذير رابطا لمنصة "فتبينوا"، التي استخدمها فيسبوك للتثبت من صحة ما جاء في الفيديو. وبحسب موقع "فتبينوا" لمكافحة الأخبار الكاذبة، فإن أساس نظرية شبكات الجيل الخامس عارية عن الصحة تماما "لأن تقنيات الاتصالات المحمولة لا تستخدم الأقمار الصناعية في نقل البيانات أصلا، بل تستخدم كابلات الألياف الضوئية لأنها أكثر كفاءةً وأعلى سرعةً وأقل تكلفةً". وأضافت أيضا أن "عدد الأقمار الصناعية التي تدور حول الأرض لا يتجاوز 2500 قمر بمختلف استخداماتها"، على عكس ما قاله جمعة. وكان فيسبوك قد أطلق شراكة مع مجموعة منصات مستقلة متخصصة في التحقق من صحة الأخبار باللغة العربية، للحد من انتشار الشائعات والأخبار الكاذبة وغير الدقيقة، خاصة في ظل تفشي المعلومات المغلوطة المتعلقة بجائحة كورونا. وسبق أن أدلى اللبناني مايك فغالي بتصريحات مشابهة عبر لقاء تلفزيوني، مشبهاً "انتشار فيروس كورونا بالإنفلونزا الإسبانية عام 1918 التي تزامنت مع انطلاق خدمات الراديو وغيرت من كهرباء الكرة الأرضية". كيف بدأت النظرية؟ وماذا تتضمن؟ يبدو أنّ تلك النظريات ظهرت للمرة الأولى عبر موقع فيسبوك في نهاية يناير/ كانون الثاني الماضي، مع اكتشاف أولى حالات العدوى بالفيروس في الولايات المتحدة. وينقسم أنصار هذه النظريات إلى معسكرين، يتبنى كل منهما تفسيرا: لكن العلماء في جامعات أوروبية وفي منظمة الصحة العالمية يقولون إن الفكرتين مغلوطتين. وقد شهدت عدة دول أوروبية، منها هولندا وبريطانيا، اعتداءات على أبراج شبكات الإنترنت والهواتف اللاسلكية. وانتشرت مقاطع مصورة عبر الإنترنت تظهر عمليات حرق وتخريب لأبراج 5G. وتفاعل مغردون عرب مع نظريات الجيل الخامس منددين بأعمال التخريب التي تحصل في مدن أوروبية، ومتمنيين أن يكون المواطن العربي "أكثر وعياً". كما وصف مغردون النظرية بالـ "هيستيريا"، وقال "فادي" إننا "بحاجة العقل أكثر من احتياجنا للقاح يهزم الفيروس".

याबाबत दोन प्रकारच्या गोष्टी समोर येत आहेत - एक म्हणजे 5G तंत्रज्ञान आल्यामुळे लोकांच्या रोगप्रतिकारक शक्तीवर परिणाम होतो. तसंच हा व्हायरस नेटवर्कच्या रेडिओ लहरींचा वापर प्रसारासाठी करतोय आणि त्या माध्यमातून तो लोकांपर्यंत पोहोचून प्रसाराचा वेग वाढवत असल्याचं काही जण सांगत आहेत. पण शास्त्रज्ञांनी हे दावे बिनबुडाचे असल्याचं म्हटलं आहे. या व्हायरसचा आणि 5G तंत्रज्ञानाचा एकमेकांशी संबंध असणं जैविकदृष्ट्या अशक्य असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. डॉ सायमन क्लार्क युनिव्हर्सिटी ऑफ रिडींगमध्ये पेशीआधारित सुक्ष्मजीवशास्त्राचे प्राध्यापक आहेत. ते म्हणतात, "5G तंत्रज्ञानामुळे तुमची रोगप्रतिकारक शक्ती कमी होते या विधानाला कोणताही शास्त्रीय आधार नाही. रोगप्रतिकारक शक्तीवर अनेक गोष्टींचा परिणाम होऊ शकतो. खूप थकल्यामुळे किंवा नीट जेवण न झाल्यामुळे तुमची रोगप्रतिकार शक्ती कमी होऊ शकते, पण असे चढउतार होत राहतात. आणि इतक्या लहानशा चढउतारांमुळे तुम्ही व्हायरसला बळी पडू शकत नाही." अतिशय शक्तिशाली रेडिओ लहरीमुळे उष्णता निर्माण होते, हे जरी खरं असलं तरी 5G रेडिओ लहरी लोकांच्या शरीराच्या तापमानात बदल करण्याइतक्या शक्तीशाली नक्कीच नाहीत. मानवी रोगप्रतिकारशक्तीवर त्याचा परिणाम होऊ शकत नाही हे आधीच्या अनेक अभ्यासातून सिद्ध झालंय. 5G आणि इतर मोबाईल टेक्नोलॉजीमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या रेडिओ लहरी कमी फ्रिक्वेन्सीच्या असतात. X-Ray किंवा सूर्याची अतिनील किरणे यांच्यासारखी मानवी पेशांना इजा करण्याची शक्ती त्यांच्यात नसते. ब्रिस्टल युनिव्हर्सिटीत प्राध्यापक असणारे अॅडम फिन सांगतात की 5G रेडियो लहरींव्दारे व्हायरस ट्रान्समिट करणं पूर्णतः अशक्य आहे. "हा रोग एका संक्रमित व्यक्तीकडून दुसऱ्याकडे संक्रमित होतो. या व्हायरसवर प्रयोगशाळेत अभ्यासही सुरू आहे. या व्हायरसचा मोबाईल फोनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या इलेक्ट्रोमॅग्नटिक लहरींशी अर्थाअर्थी संबंध नाही. साखर आणि ससा यांच्यात जितका फरक असेल ना, तितकाच मोबाईल फोन आणि या व्हायरसचा आहे," असं ते सांगतात. इथे अजून एक गोष्ट लक्षात घ्यायला हवी की, 5G तंत्रज्ञान उपलब्ध नसणाऱ्या भागांमध्येही हा व्हायरस पसरतो आहे. 5G नेटवर्क विविध प्रकारच्या रेडिओ लहरींचा वापर करतं. या लहरी नॉन-आयोनायसिंग प्रकारच्या असतात, हे आपण लक्षात घेतलं पाहिजे, म्हणजेच या लहरींचा मानवी DNAवर परिणाम होण्याची त्यांची क्षमता नाही. त्यामुळे मोबाईल क्षेत्राला यासाठी जबाबदार धरता येऊ शकत नाही. मार्च महिन्यात नॉन आयोनायसिंग प्रोटेक्शनच्या शास्त्रज्ञांनी याबाबत एक अभ्यास केला. हँडसेटच्या रेडिएशनवर काही प्रमाणात मर्यादा आणण्याबाबतचा सल्ला त्यांनी दिला. पण 5G मुळे कॅन्सर किंवा इतर कोणत्याच प्रकारचा आजार पसरत असल्याबाबत कोणताच पुरावा उपलब्ध नसल्याचा अहवाल त्यांनी दिला आहे. तर, दुसरा एक आरोप नोबेल पुरस्कार विजेत्या शास्त्रज्ञांनी केलेल्या संशोधनावर आधारित आहे. यामध्ये बॅक्टेरिया रेडिओ लहरी तयार करू शकतात, असं सांगण्यात आलंय. पण कोरोना व्हायरस हा बॅक्टेरिया नाही तर तो विषाणू अर्थात व्हायरस आहे. लोक आरोप करत असलेल्या दोन्ही मु्द्द्यांवर शंका येण्याचं आणखी एक कारणही आहे. युकेमध्ये ज्या-ज्या ठिकाणी हा व्हायरस पसरलाय तिथं अद्याप 5G नेटवर्क सुरू झालेलं नाही. जपान आणि इराणसारख्या देशांनीही हे तंत्रज्ञान अजूनपर्यंत वापरलेलं नाही, मात्र तिथे या रोगाचा प्रादुर्भाव प्रचंड असल्याची नोंद घ्यायला हवी. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


لجين الهذلول اعتقلت في العام 2018 وأوقفت المحكمة التي تبت في قضايا الإرهاب، تنفيذ عامين وعشرة أشهر من فترة المحكومية حيث قضت الهذلول عامين وسبعة أشهر في السجن. ويتوقع أن يتم الإفراج عنها في شهر فبراير/ شباط من العام الجديد 2021. وأدانت المحكمة لجين بتهم من بينها محاولة إلحاق الضرر بالأمن القومي والسعي لخدمة أجندة خارجية داخل المملكة العربية السعودية. وكانت لجين البالغة من العمر 31 عاماً قد اعتقلت قبل السماح للمرأة السعودية بقيادة السيارة في 2018، وهي قضية كانت لجين وغيرها من الناشطات المعتقلات قد كافحن من أجلها. لكن مسؤولين سعوديين يصرون على عدم وجود صلة بين اعتقال الناشطات السعوديات وهذه القضية. وكانت محاكمة الهذلول قد قوبلت بإدانة دولية واسعة من منظمات حقوق الإنسان خاصة بعد أن قالت إنها تعرضت للتعذيب داخل السجن. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت جماعات حقوقية وعائلة الهذلول إن لجين تعرضت لأشكال من التعذيب تضمنت الصعق بالكهرباء والإيهام بالغرق بالماء والجلد والاعتداء الجنسي، وهي تهم تنفيها السلطات السعودية. ويرى مراقبون أن الحكم الذي نشرته صحيفتا "السبق" و "الشرق الأوسط" يشكل تحدياً مبكراً لعلاقة ولي العهد السعودي الأمير محمد بن سلمان مع الرئيس الأمريكي المنتخب جو بايدن الذي وصف الرياض بأنها "منبوذة" بسبب سجلها في مجال حقوق الإنسان. وقد جاء الحكم الصادر بحق لجين الهذلول بعد حوالي ثلاثة أسابيع من إصدار محكمة في الرياض حكماً على الطبيب الأمريكي من أصل سعودي وليد الفتيحي بالسجن ست سنوات، على الرغم من الضغط الأمريكي لإطلاق سراحه، في قضية وصفتها جماعات حقوقية بأن ورائها دوافع سياسية. وقال دبلوماسيون أجانب إن المحاكمتين تهدفان إلى أرسال رسالة إلى الداخل والخارج مفادها أن السعودية لن ترضخ للضغط بخصوص قضايا حقوق الإنسان. ونقلت وكالة رويترز عن أحد الدبلوماسيين قوله إن الرياض قد تستخدم الحكمين كورقة مساومة في المفاوضات المستقبلية مع إدارة بايدن. وكان خبراء حقوق الإنسان في الأمم المتحدة قد وصفوا التهم الموجهة للهذلول بأنها باطلة وقالوا إن المحاكمة لا تلبي المعايير الدولية المتعارف عليها في هذا المجال، ودعوا إلى جانب جماعات حقوقية بارزة ومشرعين في الولايات المتحدة وأوروبا إلى إطلاق سراحها. وفي نوفمبر/ تشرين الثاني الماضي، أدانت منظمة العفو الدولية نقل قضية الهذلول إلى المحكمة الجزائية المختصة قائلة إن ذلك كشف عن "وحشية ونفاق" السلطات السعودية، بحسب تعبير المنظمة. وفي هذه الأثناء، يعقد مجلس حقوق الإنسان التابع للأمم المتحدة جلسة في جنيف لبحث قضايا حقوق الإنسان. \ وقد تحدث في الجلسة المندوب الآيسلندي هيرالد أسبيلوند معلقاً على الحكم الصادر بحق الهذلول قائلاً: " إن المدافعين عن حقوق الإنسان وجماعات المجتمع المدني يمكنهم ويجب أن يلعبوا دوراً حيوياً في عملية الإصلاح التي تواصل المملكة (السعودية) تطبيقها. ونحن ننضم إلى المفوض السامي والمقرر الخاص في دعوة السلطات السعودية إلى إطلاق سراح جميع الأشخاص، ومن بينهم لجين الهذلول وإيمان النفجان وعزيزة اليوسف ونسيمة السادة وسمر بدوي ونوف عبد العزيز وهاتون الفاسي ومحمد البجادي وأمل الحربي وشادن العنيزي الذين اعتقلوا لممارستهم حرياتهم الأساسية".

लुजैन अल हथलौल महिलांच्या अधिकारांबद्दल आवाज उठवणाऱ्या 31 वर्षीय लुजैन अल हथलौल गेल्या अडीच वर्षापासून जेलमध्ये आहेत. त्यांना जेलमध्ये कडक सुरक्षेत ठेवण्यात आलं आहे. लुजैन अल हथलौल यांनी सौदी अरेबियातील महिलांना गाडी चालवू देण्याचा अधिकार देण्याची मागणी केली होती. 2018 मध्ये लुजैन अल हथलौल आणि त्यांच्यासोबत काही महिला कार्यकर्त्यांना सौदी अरेबियाच्या शत्रूंसोबत संपर्कात असल्याच्या आरोपावरून ताब्यात घेण्यात आलं होतं. आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार संस्थांनी त्यांच्या सुटकेची वारंवार मागणी केली आहे. सोमवारी लुजैन अल हथलौल यांच्यावर दाखल खटल्याची सुनावणी झाली. दहशतवाद विरोधी विशेष न्यायालयाने हथलौल यांना राष्ट्रीय सुरक्षेला नुकसान पोहोचवण्याप्रकरणी दोषी ठरवलं. त्याचसोबत परदेशी अजेंडा चालवण्याप्रकरणी त्यांना दोषी ठरवण्यात आलं आहे. कोर्टाने लुजैन अल हथलौल यांना दोषी ठरवत पाच वर्ष आठ महिन्यांची शिक्षा ठोठावली आहे. हथलौल गेल्या अडीच वर्षांपासून जेलमध्ये बंद आहेत. त्यामुळे हा कालावधी त्यांच्या शिक्षेतून कमी केला जाऊ शकतो. दरम्यान, लुजैन अल हथलौल आणि त्यांच्या कुटुंबीयांनी हे आरोप फेटाळून लावले आहेत. कुटुंबीयांनी लुजैन अल हथलौल यांना जेलमध्ये त्रास दिल्याचा आरोप केला आहे. हा आरोप कोर्टाने मात्र फेटाळून लावला. लुजैन अल हथलौल यांना 2018 मध्ये महिलांना गाडी चालवण्याचा अधिकार मिळण्याच्या काही आठवडे आधी ताब्यात घेण्यात आलं होतं. सौदी अरेबियाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, हथलौल यांना ताब्यात घेण्याचा या प्रकरणाची काही संबंध नाही. लुजैन अल हथलौल यांच्या कुटुंबीयांचा आरोप आहे की, ताब्यात घेतल्यानंतर तीन महिने त्यांना कोणाशी चर्चा करू दिली नाही. त्यांना शॉक देण्यात आला. चाबकाचे फटके देण्यात आले. त्यांच लैगिक शोषण केल्याचा आरोप कुटुंबीयांनी केला आहे. कुटुंबीयांनी आरोप केला आहे की, छळ करण्यात आला नाही असं सांगितल्यास त्यांना जेलमधून मुक्त करण्यात येईल असा दबाव त्यांच्यावर टाकण्यात आला होता. मानवाधिकार कार्यकर्त्यांनी लुजैन अल हथलौल यांच्यावर चालवण्यात आलेला खटला आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार नसल्याचं म्हटलं आहे. नोव्हेंबर महिन्यात अॅमनेस्टी इंटरनॅशनलने स्पेशलाइज्ड क्रिमिनल कोर्टात त्यांचं प्रकरण पाठवलं होतं. सौदीचे राजे मोहम्मद बिन सलमान यांच्या प्रतिष्ठेला ठेच पोहोचल्याच्या दृष्टीने या प्रकरणाकडे पाहिलं जात आहे. 2018 मध्ये सौदी अरेबियाने कायद्यात मोठा बदल करत, महिलांना गाडी चालवण्याची परवानगी दिली होती. कार्यकर्त्यांवर सतत होणारे हल्ले, पत्रकार जमाल खाशोगी यांची झालेली हत्या या प्रकरणी सौदी अधिकाऱ्यांची संशयास्पद भूमिका यामुळे त्यांची अनेकवेळा टीका करण्यात आली. कोण आहेत लुजैन अल हथलौल? सौदी अरेबियातील सामाजिक कार्यकर्त्या लुजैन अल हथलौल यांना डिसेंबर 2014 मध्ये गाडी चालवण्याच्या आरोपात सौदी पोलिसांनी अटक केली होती. एएफपी वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, लुजैन अल हथलौल यांना गाडी चालवत देशात प्रवेश करताना अटक करण्यात आली होती. पत्रकार मायसा अल अमौदी यांनी याचा विरोध केला होता. लुजैन अल हथलौल यांच्या समर्थनार्थ गाडी चालवत त्या सीमेवर पोहोचल्यानंतर पोलिसांनी त्यांनाही अटक केली होती. लुजैन अल हथलौल आणि अल अमौदी यांना जेलमध्ये टाकण्यात आलं. त्यानंतर कोर्टाने या दोघींवर रियादच्या दहशतवादविरोधी कोर्टात खटला चालवण्याचा आदेश दिला होता. यानंतर आंतरराष्ट्रीय मानवाधिकार संस्था, अॅमनेस्टी इंटरनॅशनल आणि इतर देशातील मानवाधिकार संस्थानी सौदी अरेबियावर टीका केली होती. अखेर 73 दिवसांनंतर लुजैन अल हतलौल यांची मुक्तता करण्यात आली. मात्र, तोपर्यंत महिलांचा अधिकार एक मोहीम म्हणून सुरू झाली होती. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू


وحصلت وكالة رويترز للأنباء على نسخ فوتوغرافية لهذه الوثائق التي قُدم فيها الشاب كيم جونغ-أون باسم "جوزيف بواغ" (ابن ريكاردو ومارسيلا) ووالده باسم "إيجونغ تشوي". وقال مصدر أمني برازيلي لرويترز إن الوثائق، التي أصدرتها السفارة البرازيلية في العاصمة التشيكية براغ، عام 1996، تبدو حقيقية. وذكرت مصادر أمنية أخرى أن هذه الوثائق قد استخدمت لتقديم طلب للحصول على تأشيرات لزيارة بلدان غربية، لكنها لم تؤكد ما إذا كانت التأشيرات قد صدرت أو استخدمت بالفعل. ولكن لماذا تحتاج الأسرة الحاكمة في كوريا الشمالية إلى وثائق مزورة؟ ولماذا البرازيل بالتحديد؟ هل حدث هذا حقا؟ قد لا تشكل هذه النسخ دليلا قاطعا، لكنها ليست المرة الأولى التي يتم فيها ربط جوازات السفر البرازيلية بأسرة كيم. وفي عام 2011 نقلت وسائل إعلام يابانية عن مسؤولين قولهم إن كيم جونغ-أون وشقيقه جونغ تشول دخلا البلاد لزيارة طوكيو ديزني لاند بوثائق برازيلية منذ عام 1991. ويقال إن كيم جونغ-نام، الأخ غير الشقيق لجونغ-أون، قد دخل في شقاق مع والده فى عام 2001 بعد أن ألقى القبض عليه أثناء محاولة التسلل إلى اليابان باستخدام جواز سفر دومينيكانى مزور - وكان على ما يبدو فى طريقه إلى ديزني لاند أيضا. ولا يبدو أن الحصول على جوازات سفر مزورة يمثل مشكلة كبيرة بالنسبة لأسرة كيم. تقول تقارير يابانية إن هذه ليست المرة الأولى التي يحصل فيها كيم جونغ-أون على جواز سفر برازيلي مزيف لكن لماذا يحتاجون إلى جوازات السفر هذه؟ شهدت فترة التسعينيات انهيار الاتحاد السوفيتي، الذي كان المؤيد الرئيسي لكوريا الشمالية وأصبح جزءً من الماضي. وعلى الصعيد الداخلي، كانت البلاد تعاني من مجاعة، كما كانت منبوذة على الصعيد الدولي، وعليها ديون خارجية بقيمة مليارات الدولارات. وفي عالم الدبلوماسية خلال فترة ما بعد الحرب الباردة، قل عدد أصدقاء كوريا الشمالية بشكل كبير، وهو ما جعل جواز سفرها محدود الاستخدام. ويرى جون نيلسون رايت، خبير كوري شمالي في مركز "شاثام هاوس" البريطاني للأبحاث الأمنية، أنه من المستغرب أن يفكر كيم جونغ-إيل - الذي كان قد تولى البلاد منذ عامين في ذلك الحين - في السفر إلى الخارج باستخدام جواز سفر مزور. وقال رايت لبي بي سي: "لماذا كان يريد أن يفعل ذلك؟ كان يُنظر إلى كيم جونغ-إيل على أنه دائما ما يتجنب المخاطر - نحن نعلم أنه زار موسكو وبكين في عدد من المناسبات، لكن ربما لم يكن بحاجة إلى جواز سفر". وأضاف: "لذلك، ربما كان ذلك بمثابة محاولة من قبل كيم جونغ-إيل ونجله للتفكير في احتمال وجود طريق للهروب من كوريا الشمالية". ويقول رايت إن هذا يشير إلى أن "هناك درجة من عدم اليقين - وأن البلاد كانت أقل أمنا مما كنا نعتقد". لكن لماذا جواز سفر برازيلي - هل صحيح أن نقول إنها الجنسية المفضلة للمحتالين؟ يمكن القول بإن هذا مفهوم شائع تماما، بسبب تنوع سكان البرازيل، وهو ما يُمكن أي شخص تقريبا على هذا الكوكب أن يدعي بأنه برازيلي. وقد أكد مسؤول برازيلي على مثل هذا الادعاء أثناء حديثه إلى صحفي في قناة الجزيرة في عام 2011. في الواقع، لا توجد بيانات كثيرة تشير إلى أن هذا التأكيد صالح حاليا. ووجدت دراسة استقصائية أجراها موقع "فوكاتيف" في عام 2015 أن البرازيل ليست موجودة في قائمة أغلى جوازات السفر - وبالتالي أكثر جوازات السفر المرغوب فيها - المتاحة على "شبكة الإنترنت المظلمة". لكن في التسعينيات من القرن الماضي، كانت القصة مختلفة. وقد اعترفت الحكومة البرازيلية نفسها بأنه قبل أن تقدم مجموعة من إجراءات الأمان في عام 2006 "كان جواز السفر البرازيلي واحدا من أكثر جوازات السفر المزورة شيوعا". وكان يمكن أن تمر أسرة كيم بسهولة بدعوى أنها من السكان البرازيليين من أصول شرق آسيوية. ومن المثير للاهتمام أيضا أن نلاحظ أن جواز السفر قد صدر في سفارة البرازيل في جمهورية التشيك. وكانت الروابط - الاقتصادية والتعاونية - بين كوريا الشمالية وتشيكوسلوفاكيا قوية خلال فترة النمو المحموم وإعادة البناء في كوريا الشمالية في أعقاب الحرب الكورية المدمرة خلال الفترة بين عامي 1950 و1953.

कोरियाचे सर्वेसर्वा किम जोंग-उन रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेनं या दोन्ही पासपोर्टच्या झेरॉक्स मिळवल्या आहेत. यात किम-जोंग-उन यांच्या बनावट पासपोर्टवर 'जोसेफ पॉग' (रिकार्डो आणि मार्सेला यांचा मुलगा) हे नाव आहे. तर, त्यांच्या वडिलांच्या पासपोर्टवर 'आयजोंग चोई' असं नाव आहे. १९९६ मध्ये चेक प्रजासत्ताकची राजधानी प्रागमधल्या ब्राझीलच्या दूतावासानं हे पासपोर्ट दिल्याचं ब्राझीलच्या सुरक्षा यंत्रणांनी रॉयटर्सला सांगितलं आहे. पण, उत्तर कोरियाच्या सत्ताधारी कुटुंबाला खोट्या कागदपत्रांची आवश्यकता का भासली आणि ती पण, ब्राझीलची का? हे प्रश्न यानिमित्तानं उपस्थित होत आहेत. खरंच असं घडलंय का? पासपोर्टचे सध्या मिळालेले हे पुरावे ठोस पुरावे नसले तरी, ब्राझीलचे पासपोर्ट आणि किम कुटुंब यांचे संबंध काही नवे नाहीत. 1991 मध्ये किम-जोंग-उन आणि त्यांचे भाऊ जोंग-चुल हे टोकियोमधल्या डिस्नेलँडच्या भेटीला आले होते. तेव्हा त्यांनी जपानमध्ये प्रवेश करताना ब्राझीलच्या कागदपत्रांच्या आधारे प्रवेश केला होता असं वृत्त त्यानंतर २० वर्षांनी म्हणजे २०११मध्ये जपानच्या माध्यमांनी प्रसारीत केलं होतं. किम-जोंग-उन यांचे मोठे सावत्र भाऊ किम-जोंग-नम यांनी २००१मध्ये डॉमनिकन पासपोर्ट वापरत जपानमध्ये प्रवेश करण्याचा प्रयत्न केला होता. खोटे पासपोर्ट बाळगणं हे किम कुटुंबीयांना विशेष अडचणीचं वाटत नाही. पण, त्यांना असे पासपोर्ट का लागतात? 1990 मध्ये उत्तर कोरियाला जगात विशेष किंमत नव्हती. उत्तर कोरियाचा एकमेव पाठीराखा असलेल्या सोव्हिएत युनियनचंही विभाजन झालं होतं. त्यावेळी देशात जीवनावश्यक वस्तूंचा आणि अन्नाचा तुटवडा मोठ्या प्रमाणात जाणवत होता. आंतरराष्ट्रीय जगतात उत्तर कोरियाला अस्पृश्यांप्रमाणे वागणूक दिली जात होती. तसंच, त्यांच्या डोक्यावर हजारो कोटींचं कर्जही होतं. शीत युद्धानंतर उत्तर कोरियाच्या मित्र देशांची संख्या कमी होत होती. देशातलं सत्ताधारी कुटुंबही चर्चेबाहेर राहणं पसंत करत होतं. दरम्यान, यूकेमधल्या सिक्युरिटी थिंक टँक 'चॅटम हाऊस'मधले उत्तर कोरियाविषयक जाणकार डॉ. जॉन निल्सन-राईट यांना उत्तर कोरियाबद्दल एक गोष्ट प्रकर्षानं जाणवली. ती म्हणजे, किम-जोंग-इल यांना सत्ता संपादन करून दोनच वर्षं झाली होती. तरीही इल हे खोट्या पासपोर्टच्या आधारे परदेशात गेले होते. याबद्दल डॉ. निल्सन-राईट बीबीसीशी बोलताना सांगतात की, "त्यांना असं का करावं लागलं असेल? किम-जोंग-इल यांना यापूर्वी अनेकदा धोका पत्करताना पाहिलं गेलं आहे. त्यांनी पूर्वी अनेकदा मॉस्को आणि बिजिंगला फेऱ्या केल्या आहेत. पण, त्यासाठी त्यांना पासपोर्ट वापरावा लागला नसेल. यातून एक अर्थ कळून येतो की, जर उत्तर कोरियातून त्यांना आणि त्यांच्या मुलाला पळून जायची वेळ आली तर खोट्या पासपोर्टचा पर्याय उपलब्ध असावा. ही गोष्टच आश्चर्यकारक आहे." ते पुढे सांगतात की, "यावरून हे कळतं की, तेव्हा आपण विचार करत होतो त्यापेक्षा तो देश जास्त असुरक्षित होता." पण, ब्राझीलचाच पासपोर्ट का? बोगस लोकांचं हे आवडतं ठिकाण आहे असं म्हणायचं का? ब्राझीलबद्दलच्या एका सामान्य समजुतीनुसार, इथल्या संमिश्र लोकसंख्येमुळे जगातले बहुतेक जण ब्राझिलियन असल्याचा दावा करू शकतात आणि त्यामुळे त्यांच्या पासपोर्टला वाढती मागणीही असते. ब्राझीलच्या एका अधिकाऱ्यानं अल-झझिराच्या एका पत्रकाराकडे 2011मध्ये याची कबुलीही दिली होती. पण, सध्या ही गोष्ट सिद्ध करणारी कोणतीही ठोस माहिती सध्या उपलब्ध नाही. उलट गुन्हेगारांचं आश्रयस्थान किंवा आवडत्या जागांच्या यादीत ब्राझील हा देश नसल्याचा दावा वोकॅटीव या संस्थेच्या 2015 मधल्या सर्वेक्षणात केला आहे. पण, 1990मध्ये अशी परिस्थिती नव्हती. 2006मध्ये सुरक्षेचे उपाय विशेष कडक करण्यापूर्वी ब्राझीलचे बनावट पासपोर्ट सहज उपलब्ध होत असल्याचं ब्राझील सरकारनंही मान्य केलं आहे. ब्राझीलची मोठ्या प्रमाणातली लोकसंख्या पूर्व आशियातली असल्यानं किम कुटुंबीयांना तेव्हा हा पासपोर्ट मिळवणं सोपं झालं. यातली आश्चर्यकारक बाब म्हणजे, ब्राझील देशातून नव्हे तर ब्राझीलच्या चेक प्रजासत्ताकमधल्या दुतावासानं हे पासपोर्ट दिले होते. तुम्ही ही क्विझ सोडवलीत का? हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


يخشى أسانج من تسليمه إلى الولايات المتحدة لمحاكمته على نشره عبر موقع ويكيليكس وثائق سرية تتعلق بالجيش الأمريكي. وأضاف الرئيس مورينو أن أي دولة أخرى لم ثؤثر في قرار بلاده إلغاء لجوء أسانج، مشيرا إلى أن القرار جاء عقب انتهاكات من جانب أسانج. وفي حوار مع صحيفة الغارديان البريطانية، قال مورينو إن حكومة بلاده السابقة زودت السفارة بوسائل "للتدخل في شؤون" الدول الأخرى. وكانت محامية أسانج قد اتهمت، في وقت سابق، الإكوادور بتبني "ادعاءات مخزية". رئيس الإكوادر: سلوك أسانج داخل السفارة كان لا يحتمل وقال الرئيس مورينو، الذي تولى السلطة في عام 2017، عن قرار إنهاء إقامة أسانج لمدة سبع سنوات في السفارة: "أي محاولة لزعزعة الاستقرار عمل يستحق الشجب من جانب الإكوادور، لأننا دولة ذات سيادة، ونحترم سياسة كل الدول". وأضاف: "لا يمكننا السماح لبيتنا، البيت الذي فتح أبوابه، بأن يصبح مركزا للتجسس". كما أشار مورينو إلى ما يبدو عدم اهتمام بالنظافة الشخصية من جانب أسانج، عقب مزاعم قالتها ماريا باولا رومو وزيرة داخلية الإكوادور . ونفت جنيفير روبنسون، محامية أسانج، صحة هذه الادعاءات، في لقاء مع قناة سكاي نيوز البريطانية الأحد. وقالت روبنسون: "أعتقد أن أول ما يجب أن أقوله، هو أن الإكوادور تبنت بعض الادعاءات المخزية للغاية، خلال الأيام القليلة الماضية، لتبرير تصرف غير قانوني وغير عادي، بالسماح للشرطة البريطانية بالدخول إلى سفارة". وأضافت أن مخاوف أسانج، من خطر تسليمه إلى الولايات المتحدة، ثبت أنها صحيحة هذا الأسبوع، بعد مزاعم بأنه تآمر لاختراق جهاز كمبيوتر سري، في وزارة الدفاع الأمريكية "البنتاغون". ويواجه أسانج، البالغ من العمر 47 عاما، عقوبة بالسجن لمدة 12 شهرا، بعد إدانته بانتهاك شروط الإفراج عنه بكفالة، عندما دخل السفارة الإكوادورية في لندن في عام 2012. وأقدم أسانج على هذه الخطوة، بعد خسارته معركته ضد تسليمه إلى السويد، حيث كان يواجه تهما من بينها الاغتصاب. ومن المتوقع الآن أن يطعن أسانج قانونا في تسليمه للولايات المتحدة، استنادا إلى مزاعم بأنه تآمر مع محللة استخبارات الجيش الأمريكي السابقة، تشيلسي مانينغ، لاختراق جهاز كمبيوتر حكومي سري.

लेनिन मोरेनो यांनी गार्डियन या वृत्तपत्राशी बोलताना ही माहिती दिली. "असांज यांना दिलेला आश्रय रद्द करण्याचा निर्णय घेण्यासाठी कोणत्याही नेत्याने प्रभाव टाकलेला नाही. असांज यांनी नियमांचा भंग केल्याने हा निर्णय घेण्यात आला." इक्वेडोरच्या पूर्वीच्या सरकारने असांज यांनी इतर देशांत ढवळाढवळ करण्यासाठी दूतावासात साधनं उपलब्ध करून दिली, असं त्यांनी म्हटलं आहे. मात्र लेनिन मोरेनो 2017ला सत्तेत आले. इक्वाडोरने असांज यांना 7 वर्षं दूतावासातात आश्रय देण्याचा निर्णय मागे घेतला. त्याबद्दल ते बोलत होते. आम्ही सार्वभौम राष्ट्र आहोत, इतर देशांचं राजकारणाबद्दल आम्ही संवेदनशील आहोत, असं ते म्हणाले. असांज यांच्या वकील जेनिफर रॉबिन्सन यांनी इक्वेडोरची कारवाई आततायी असल्याचं म्हटलं होतं. "इक्वेडोरने ज्या प्रकारे ब्रिटिश पोलिसांना दूतावासात येऊ दिलं ते बेकायदेशीर होतं." असांज यांचं प्रत्यार्पण अमेरिकेकडं केलं जाईल, अशी भीती वाटते. ही भीती सत्यात येऊ शकेल, असं त्या म्हणाल्या. अमेरिकेने गेल्याच आठवड्यात असांज यांनी पेटांगॉनचं कॉम्प्युटर हॅक करण्याचा प्रयत्न केला, असा आरोप केला होता. असांज 2012मध्ये इक्वाडोरच्या दूतावासात आले. त्यांनी जर नियमभंग केल्याचं सिद्ध झालं तर त्यांना 12 महिन्यांचा तुरुंगवास होऊ शकतो. स्वीडनमध्ये असांज यांच्यावर बलात्काराचा आरोप झाला आहे. त्यांचं प्रत्यार्पण स्वीडनकडे केलं जावं असा निर्णय न्यायालयाने दिला आहे. हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


رغم ازدياد عدد سكان العالم، يتراجع عدد الولادات لكل امرأة في كل أرجاء المعمورة تقريبا، مقارنة بما كان عليه الحال في السابق وتقول باتريس روزنغراف، الباحثة بجامعة أوتاغو في مدينة كرايست تيشرش النيوزيلندية: "كان يُعتقد من قبل أن الإناث لسن سوى عضو سلبي تُوضع فيه الحيوانات المنوية، وأن البويضة لا تفعل شيئاً يذكر، وأن الأمر كله مرتبط بالرجال، ممن لديهم المَنِيّ". وفي الآونة الأخيرة فقط، بدأ الباحثون في كشف النقاب عن مجموعة مذهلة من الطرق التي تستخدمها إناث العديد من أنواع الكائنات الحية لتثبت قوة تأثيرها على نسلها. فعلى سبيل المثال، تلعب سوائل المبيض عند أنثى سمك السلمون دورا في تسريع أو إبطاء الحيوانات المنوية القادمة من ذكور بعينها، وهو ما يعطيها أفضلية على صعيد التخصيب. كما تحول إناث الفئران ونوع من الطيور - يحمل اسم "دجاج الأدغال الأحمر" - دون أن تُخصّب من جانب الذكور المتطابقة معها وراثياً، وذلك لمنع حدوث ما يشبه زواج الأقارب عند البشر. أما إناث ذباب الفاكهة فبمقدورها تخزين الحيوانات المنوية داخل أعضاء خاصة، لكي تستخدمها في وقت لاحق، بل وبوسعها انتقاء الحيوانات المنوية القادمة من ذكور معينة. مواضيع قد تهمك نهاية من جهة أخرى، تطورت لدى إناث البط أعضاء تناسلية ذات تكوين خاص، لحمايتها من التزاوج القسري، في ضوء ميل الذكور لإيلاج قضبانها الطويلة اللولبية فيها عنوة. ورغم أن النساء لم يلجأن لطرق التكيف التي لجأت إليها إناث الذباب والبط، بات بمقدور أعداد منهن الآن التحكم بشكل أكبر في مسألة الحمل، عبر اللجوء للإجهاض ووسائل تحديد النسل. لكن هذه السبل ليست متاحة لهن جميعا، كما أنها غير مضمونة أو مطلوبة بالضرورة. فقد لا ترغب هذه المرأة أو تلك في استخدام إحداها لأسباب شخصية أو دينية أو ثقافية. وفي المقابل، ربما تفتقر النسوة اللواتي يردن استخدام تلك الوسائل للقدرة على فعل ذلك، فربما لا تتوافر لدى المرأة في الدول النامية والمجتمعات التي تعاني من نقص الخدمات الفرصة للحصول على وسائل تحديد النسل. وقد تعجز أخريات عن إجهاض أنفسهن، لأنهن يعشن في بقاع يُحظر ذلك فيها قانونا، أو تتعرض من تُجهض هناك للمخاطر. ففي الولايات المتحدة مثلاً، تحظى الإجراءات المناوئة للإجهاض بتأييد كاسح في المجالس التشريعية للولايات المختلفة، وذلك في وقت تفرض القوانين السارية في أيرلندا الشمالية قيودا صارمة على الحق في الإجهاض. ومع ذلك، لا يمكن القول إن قدرة النساء على استخدام وسائل تحديد النسل المتاحة حاليا تعني أن أيا من هذه الطرق ناجحة. فوسائل منع الحمل تفشل أحياناً، والعاملات في مجال الجنس يتعرضن لضغوط كي لا يستخدمن طرق الوقاية، وهناك رجال يغتصبون النساء، ناهيك عن أن بعض النسوة لا يُتاح لهن التحكم في موعد أو ظروف أو مدى الانتظام في ممارسة الجنس. تطورت لدى إناث عدد من الحيوانات طرقٌ تسمح لها بالتحكم بشكل ما في هوية الذكور التي ستخصبها السؤال هنا: ماذا لو حظيت نساء العالم بالقدرات المرتبطة بمسألة الحمل والإنجاب، من قبيل تلك المتوافرة لدى كائنات حية أخرى؟ بصياغة أخرى، ما الذي سيحدث لو استطاعت النساء - بمعجزة ما - التحكم بنسبة مئة في المئة، ليس فقط في وقت الحمل أو العمر الذي يحدث فيه، وإنما كذلك في هوية من سيحملن منهم من الرجال (بما يشمل حالات مثل الاغتصاب، حين لا يُحترم حق المرأة في اختيار شريكها الجنسي)؟ من شأن التفكير في هذا السؤال الافتراضي إبراز مدى فائدة قدرات مثل هذه بالنسبة للمرأة والمجتمع ككل. لكنه يسلط الضوء أيضاً على احتمالية تعرض النساء لانتقادات فورية من قبل أولئك الذين لا يريدون لهن أن يتمتعن بتلك الإمكانية، وهو ما يؤكد أننا بعيدون للغاية عن الحياة في عالمٍ تتمتع فيه النساء بالسيطرة الكاملة على أجسادهن. بالطبع ستتمثل النتيجة الأولى والأكثر وضوحًا لتحقق مثل هذا الاحتمال في وضع حد لحدوث حالات حمل غير مُخطط لها. فبالرغم من أن النساء في كل دول العالم تقريبا أصبحن ينجبن عدداً أقل من الأطفال لأسباب متنوعة، فإن الإحصائيات الخاصة بعام 2012، وهي من بين أحدث البيانات المتوافرة في هذا الصدد، تفيد بأن 40 في المئة من حالات الحمل التي شهدتها هذه السنة (وعددها 58 مليونا) حدثت دون تخطيط. وفي بعض الدول، مثل الولايات المتحدة، تكون النسبة أكبر، إذ تصل إلى 45 في المئة من ستة ملايين حالة حمل تحدث سنويا هناك. وتقول كارين نيومان، الخبيرة الاستشارية المستقلة في مجال الصحة الجنسية والإنجابية في لندن، إن تحكم النساء في مسألة الحمل بشكل كامل سيمنحهن "راحة ذهنية، تنجم عن إدراكهن بأن أجسادهن لن تفعل فجأة هذا الشيء المدمر، المتمثل في جعلهن حوامل". فضلا عن ذلك، سيؤدي عدم الاضطرار للجوء لوسائل منع الحمل إلى توفير المال وتجنب الآثار الجانبية المحتملة لاستخدامها. فعلى سبيل المثال، تعاطت حوالي نصف مليار امرأة حبوب منع الحمل في مرحلة ما من حياتهن. ونتيجة لذلك، عانت بعضهن من الاكتئاب والجلطات الدموية والصداع النصفي والقلق وغيرها. كما أن التعقيم - أي سلب المرأة القدرة على الإنجاب، وهي وسيلة منع الحمل الأكثر شيوعاً في العالم - يمكن أن يسبب مضاعفات خطيرة، تصل إلى حد الوفاة. (وهو ما يمكن أن تفضي إليه أيضا عملية الولادة ذاتها). بات بوسع النساء، بفضل الإجهاض واستخدام وسائل تحديد النسل، التحكم في عملية حدوث الحمل بشكل أكبر من أي وقت مضى، لكن مثل هذه الطرق غير متاحة لهن جميعا فهل سيؤدي تحكم النساء بشكل كامل في أجسادهن إلى أن يمارسن الجنس على نحو ينطوي على مخاطر أكبر؟ أو يقود لحدوث زيادة مفاجئة في حالات الإصابة بالأمراض التي تنتقل عبر الممارسة الجنسية من خلال الانخراط في ممارسة غير آمنة؟ تستبعد ذلك ويندي تشافكين، الأستاذة الفخرية لصحة الأسرة والسكان والتوليد وأمراض النساء بجامعة كولومبيا بنيويورك، قائلة إنه لم يرصد حدوث هذا الأمر "منذ ظهور الوسائل الفعالة لمنع الحمل". فعلى سبيل المثال، لم تكشف دراسة شملت 8,000 امرأة أمريكية عن دليل واحد يفيد بأن قدرة النساء على الاستفادة من وسائل منع الحمل المجانية زادت عدد شركائهن في العلاقات الجنسية أو عدد مرات ممارستهن للجنس. فضلا عن ذلك، من المتوقع أن ينخفض عدد عمليات الإجهاض إذا نجحت النساء في تحاشي حدوث حالات حمل غير مرغوب فيها. وقد أثبتت ذلك - في الواقع - دراسة أمريكية أشارت إلى أن توفير وسائل منع الحمل للنساء قلل من معدلات الإجهاض وحالات الحمل غير المُخطط لها، خاصة بين المراهقات. ومن شأن ذلك أن يمثل أمرا إيجابيا لكلٍ من مؤيدي الإجهاض ومعارضيه، كما سيكون خيارا أكثر أمنا. ووفقاً لمنظمة الصحة العالمية، هناك 25 مليون امرأة يخضعن سنويا لعمليات إجهاض غير آمنة. وتؤدي هذه العمليات، التي يجريها أشخاص غير مؤهلين وتتم في ظروف غير صحية في الغالب، إلى مضاعفات خطيرة، يكلف علاجها 553 مليون دولار سنويا. كما يُعزى لها ما يصل إلى 13 في المئة من الوفيات التي تحدث بين الأمهات سنويا. وتقول تشافكين: "في الغرب، لن يُحْدِث هذا الوضع الافتراضي (المتمثل في قدرة النساء على التحكم بشكل كامل في مسألة الحمل) فارقا من الوجهة الصحية، لأن عمليات الإجهاض هنا آمنة للغاية. لكن إذا كان ذلك سيتم بطرق غير آمنة في دول إفريقيا جنوب الصحراء أو في أمريكا اللاتينية مثلا، فعندئذ نعم، سيحدث ذلك فارقا بالنسبة للكثيرات، ممن يقضين نحبهن أو يتشوهن حالياً، بسبب خضوعهن لمثل هذه الإجراءات الجراحية التي تنطوي على خطورة بالغة في تلك الأماكن". لكن ستظل هناك ضرورة لمواصلة توفير خيار الإجهاض الآمن، حتى إذا حدث ذلك الوضع الافتراضي، الذي يتسنى فيه للنسوة التحكم على نحو كامل في مسألة الحمل. ويعود ذلك إلى أن قرار المرأة قبول حدوث الحمل، ليس إلا جزءا من العملية برمتها. فعلى مدى شهور الحمل التسعة، قد تُطلع المرأة الحبلى على تشخيص طبي يبدل موقفها، أو تتغير ظروفها على نحو يؤثر على رغبتها في مواصلة الاحتفاظ بالجنين. فقد تكشف الفحوصات أن جنينها مصاب بمرض يحول دون بقائه على قيد الحياة خارج الرحم، أو أن الولادة ستشكل خطرا على حياة الأم. كما قد تتغير ظروف حياة المرأة الحبلى بشكل مفاجئ، كأن تفقد وظيفتها أو يهجرها شريكها الداعم لها. وتقول نيومان في هذا الشأن: "هناك أمور شتى تحول الحمل المرغوب فيه إلى شيء تشعر المرأة بأنها لا تستطيع التكيف معه". سيكون بمقدور عدد أكبر من النساء استكمال تعليمهن والانخراط في صفوف القوى العاملة، إذا كان لديهن التحكم الكامل في توقيت إنجاب الأطفال وكيفية حدوث ذلك وقد يؤدي وضع افتراضي كهذا الذي نناقشه إلى تراجع معدلات المواليد أيضا. لكن هذا لا يعني أن النمو السكاني - الذي من المقرر أن يجعل عدد سكان العالم قرابة 10.9 مليار نسمة بحلول عام 2100 - سيستقر بين عشية وضحاها. فقد تظل النسوة يرغبن في إنجاب عدد كبير من الأطفال. كما قد يحملهن على ذلك استمرار الضغوط المجتمعية، والتوقعات المتعلقة بجنس المولود. ومع ذلك، فإن كل هذه الأمور مجتمعة - تقلص عدد حالات الحمل غير المرغوب، وتراجع معدلات المواليد، وكذلك انخفاض أعداد عمليات الإجهاض الخطرة - ستفيد النساء والمجتمع ككل في نهاية المطاف. وتقول سوزانا ماهيو، أستاذة النظم والسياسة الصحية والصحة الإنجابية في كلية لندن للحفاظ على الصحة وطب المناطق الحارة: "إذا وضعت حدا لإنجاب النساء المستمر للأطفال، الذي يشكل ربما العامل الأساسي الذي يعوق الكثير منهن (على أصعدة من قبيل التعليم والعمل وغير ذلك من المجالات)، فسينفتح العالم فجأة أمامهن على نحو غير مسبوق". كما أن تمكين النساء من الوصول بشكل أكبر إلى المجال العام قد يزيد عدد من تسعى منهن لتولي مناصب قيادية، وهو ما قد يغير العالم إلى الأفضل بشكل جذري. وتشير ماهيو في هذا السياق إلى دراسة موسعة، تفيد بأن المرأة ربما تحظى بمزايا على صعيد التحلي بالمهارات القيادية، مثل كونها قادرة على التعاطف مع الغير ومنح أولوية للقيم الاجتماعية. وتقول إن "وجود المزيد من النساء في مراكز صنع القرار سيجعلنا ننعم بمجتمع أكثر رحمة وسعادة وهدوءا، مجتمع له أهداف لا تقتصر على كسب المزيد من الأموال، والاحتفاظ بأكبر قدر ممكن من الأسلحة النووية". من المستبعد أن نحيا في عالم تتحكم فيه المرأة بشكل كامل في موعد حدوث الحمل وهوية والد الجنين، إلا عندما نصل إلى لحظة تُعامل فيها النساء في كل مكان على قدم المساواة مع الرجال وفي حالة النجاح في التحكم الكامل في كل ما يتعلق بمسألة الحمل، سنرى أيضا المزيد من الأمهات الأكبر سنا، خاصة أن أعدادا متزايدة من النساء في الوقت الراهن ترجئ أصلا موعد حدوث الحمل. كما أن الاطمئنان إلى إمكانية الحمل في سن أكبر سيخفف على الأرجح من الضغوط التي ترزح تحتها النساء للإنجاب في عمر مبكر. ومن شأن ذلك، السماح للنساء بالتركيز أكثر على التعليم أو المسيرة الوظيفية. لكن هذا لا ينفي أن تأخير الحمل إلى أواخر الأربعينيات أو الخمسينيات من العمر، سيؤدي - كما تقول ماهيو - إلى تزايد طفيف في مخاطر إصابة الأطفال بأمراض مثل متلازمة داون. لكنها تشير في الوقت ذاته إلى أن مخاطر الإنجاب في سن المراهقة تزيد على نظيرتها المترتبة على الإنجاب في أوائل الأربعينيات من العمر. لكن هل يعني توسيع نطاق تفكيرنا الافتراضي في مسألة التحكم في ظروف الحمل الوصول إلى حد تخزين الحيوانات المنوية لاستخدامها لاحقا؟ من الواضح - وبغض النظر عما إذا كان مانح المَنِيّ سيُطلع أو أُطْلِعَ على هذه الاحتمالية أم لا - أن هذا الأمر يثير أسئلة أخلاقية حول رضا الشريك الذكر عن القيام بذلك. ومن المرجح أن يشعل ذلك أيضا نقاشات أكبر حول إلى أي مدى يجب أن يكون للرجل رأي مؤثر بشأن مسألة حمل شريكته في العلاقة الحميمة. وفي هذه الحالة، ربما ستشكل الحيوانات المنوية الخاصة برجال يروقون للنساء - سواء لذكائهم أو لمظهرهم الوسيم أو لغير ذلك من السمات المرغوبة - أحد الموارد التي يجري التنافس للحصول عليها. وتقول رينيه فيرمان، عالمة الأحياء التطورية بإحدى الجامعات الأسترالية: "ربما سيصبح هناك شعور لدى النساء بأن بوسعهن دائما الحصول على رفيق أفضل ليكون أبا أفضل كذلك لأطفالهن". المفارقة أن احتمال تخزين الحيوانات المنوية قد يجعل الرجال أكثر مواظبة على استخدام الواقي الذكري مما هم عليه الآن. كما أن علم المرء بأن شريكته ربما تُخزن مَنِيّ الرجال الآخرين ربما يجعله أكثر ارتيابا بشأن هوية الأب الحقيقي للجنين القابع في بطنها، وهو ما قد يؤدي إلى أن تصبح الاختبارات الطبية التي تحدد هوية الآباء عن طريق تحليل الدم، أكثر شيوعًا. وسيغير كل ذلك بطبيعة الحال من شكل العلاقة بين الجنسين. إذ لن يحتفي بعض الرجال بمقومات القوة الجديدة هذه التي ستكتسبها النسوة، وسيرون أنها تشكل تهديدا لهم. وتقول تشافكين في هذا الإطار إن الرجال في تلك الحالة "قد يطورون كل أنواع الجهود العقابية الممكنة لتقليص قدرة النساء على الوصول إلى كل ما يمنحهن السيطرة على خصوبتهن وأجسادهن وحياتهن". أما ماهيو فتقول إنه إذا نحينا هذه التخيلات الافتراضية جانبا، فسنجد "شيئا واحدا واضحا، ألا وهو أننا بعيدون للغاية عن وضع تتحكم فيه النساء بشكل كامل في موعد حدوث الحمل وهوية والد الجنين، وذلك لأننا بعيدون من الأساس عن العيش في عالم تُعامل فيه النساء في كل مكان على قدم المساواة مع الرجال". وتضيف أن الوصول إلى هذه المرحلة من المساواة يحتاج إلى تغيير جذري للوضع الراهن وللعقلية المجتمعية، حتى في الدول الغنية. وتختتم ماهيو حديثها بالقول: "أعتقد أنه من المحزن حقا والكاشف للغاية حقيقة أنه من الصعب بشدة تخيل وجود مثل هذا العالم المختلف تماما" عن عالمنا الحالي. يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على موقع BBC Future

पुरुषाचे शुक्राणू न्यूझिलंडच्या ख्राईस्टचर्च युनिव्हर्सिटीतल्या पॅट्रीस रोझेनग्रेव्ह याबद्दल म्हणतात, "एकेकाळी असा समज होता की गर्भधारणेमध्ये मादीच्या अवयवांची गरज फक्त पुरुषाचे शुक्राणू स्वीकारायला लागते. तिच्या शरीरात असे काहीही अवयव नसतात ज्यांमुळे गर्भधारणा होऊ शकेल. सोप्या शब्दात सांगायचं झालं तर कोणत्याही प्राण्याचे शुक्राणू त्या प्रजातीच्या मादीच्या शरीरात गेले की गर्भधारणा होणारच. यातला निर्णायक मुद्दा शुक्राणू असतो. म्हणजे पर्यायाने पुरुषांशी निगडित असतो." अनेक शतकं प्रचलित असणाऱ्या या समजाला आता कुठे छेद मिळाला आहे. अनेक प्रजातींमधल्या माद्या कशा आपल्या पिल्लांच्या जन्मात महत्त्वाची भूमिका बजावतात याची आश्चर्यकारक माहिती शास्त्रज्ञांना आता मिळायला लागली आहे. उदाहरणार्थ, मादी सालमन मासा आपल्या गर्भाशयातल्या द्रवामुळे शरीरात प्रवेश करणाऱ्या शुक्राणूचा वेग कमी किंवा जास्त करू शकते. म्हणजेच तिच्या पसंतीच्या नराकडून तिला गर्भधारणा करून घेणं सोपं जातं. मादी उंदीर आणि रानकोंबड्या आपल्यासारख्याच जीन्स असणाऱ्या नरांकडून होणारी गर्भधारणा थांबवू शकतात म्हणजे एकाच प्रकारच्या जीनपुलमुळे पिल्लांमध्ये वैगुण्य येणार नाही. इतकंच नाही, ड्रोसोफिलीया नावाच्या माशीच्या शरीरात एक स्वतंत्र अवयव असतो ज्यात नरांचे शुक्राणू साठवता येतात. या साठवलेल्या शुक्राणूंमधून कोणता गर्भधारणेसाठी वापरायचा हे ती ठरवू शकते. यातलं काहीही मानवाच्या वाटेल आलेलं नसलं तरी महिलांचं त्यांच्या गर्भधारणेवर गर्भनिरोधक गोळ्या, सेक्सनंतर घ्यायच्या इमर्जन्सी गोळ्या आणि गर्भपात यामुळे थोडं का होईना नियंत्रण आहे. गर्भधारणा महिलाच नियंत्रित करू शकल्या तर? पण ही साधनं प्रत्येकीलाच उपलब्ध नाही. जिला आहेत, तिलाही याचा पूर्ण उपयोग होईलच याची खात्री नाही. अनेकींना गर्भनिरोधाची साधनं उपलब्ध नाहीत तर अनेक ठिकाणी गर्भपातावर कायदेशीर बंदी आहे. इतरही अनेक कारणं आहेत, भावनेच्या आवेगात येऊन केलेल्या कृती अंगाशी येतात, देहविक्रय करणाऱ्या महिलांना काँडम वापरू नये म्हणून दबाव टाकला जातो. पुरुष महिलांवर बलात्कार करतात आणि कित्येक महिलांना सेक्सच्या बाबतीत काहीही अधिकार, त्याविषयी मत व्यक्त करण्याचं स्वातंत्र्य नसतं. सेक्स कधी व्हावा, कुठे व्हावा, किती वेळा व्हावा याबद्दल त्या काहीही बोलू शकत नाहीत किंवा मत व्यक्त करू शकत नाहीत. अशा परिस्थितीत नको असणाऱ्या गर्भधारणेचं प्रमाण नक्कीच वाढतं. पण समजा वर उल्लेख केलेल्या प्राण्यांसारखीच आपली गर्भधारणा 100 टक्के नियंत्रित करण्याची क्षमता महिलांना मिळाली तर? म्हणजे आपण कधी गरोदर व्हायचं, कोणत्या वयात, कोणत्या परिस्थिती आणि सगळ्यांत महत्त्वाचं म्हणजे कोणाकडून (विशेषतः बलात्कारासारख्या घटनांमध्ये) हे महिलाच नियंत्रित करू शकल्या तर? सगळ्यांत पहिला बदल म्हणजे न ठरवता राहिलेल्या गर्भधारणा टळतील. 2012 च्या आकडेवारीनुसार, जगातल्या एकूण गर्भधारणांपैकी 40 टक्के अनप्लॅन्ड असतात. अमेरिकेत हे प्रमाण 45टक्के आहे. गर्भनिरोधकांच्या साधनांनावर महिलांचं अवलंबून असणं कमी होईल, म्हणजे तो खर्च वाचेल. गर्भपात कमी होतील? जवळपास 50 कोटी महिलांनी आपल्या आयुष्यात कधी ना कधी गर्भनिरोधक गोळी घेतलेली असते. त्याचे साईडइफेक्टही असतात. काही महिलांना डिप्रेशन, रक्ताच्या गाठी होणं, मायग्रेन, अस्वस्थता असे त्रास होतात. कुटुंबनियोजनाच्या शस्त्रक्रियेचेही दुष्परिणाम आहेत. कधी कधी यात महिलेचा जीवही जाऊ शकतो. महिलांना आपली गर्भधारणा नियंत्रित करण्याची क्षमता मिळाली तर गर्भपाताला विरोध करणाऱ्यासाठीही हा एक सकारात्मक बदल असेल कारण गर्भपात कमी होतील. त्याहून महत्त्वाचं म्हणजे सध्या धोकादायक परिस्थितीत, काही ठिकाणी कायद्याची नजर चोरून जे गर्भपात होतात ते संपतील आणि महिलांना सुरक्षित राहाता येईल. अनधिकृत गर्भपाताच्या वेळी होणाऱ्या गुंतागुंतींमुळे जगभरात दरवर्षी 50 कोटी डॉलर्स खर्च होतात आणि जवळपास 13 टक्के मातामृत्यू होतात. महिलांना आपली गर्भधारणा नियंत्रित करता यायला लागली की जन्मदरातही घट होईल. याने लोकसंख्या कमी होईलच असं नाही, कारण कित्येक महिलांची इच्छा असू शकते की आपल्याला भरपूर मुलं व्हावीत पण तरीही ज्यांची इच्छा नाही अशांवरचं दडपण कमी होईल. आता या सगळ्या गोष्टी एकत्र केल्या म्हणजे कमी अनप्लॅन्ड गर्भधारणा, कमी मुलं आणि कमी धोकादायक गर्भपात. तर या सगळ्याचा फायदा महिलांचं आयुष्य सुधारण्यात होईल आणि पर्यायाने समाजातही सकारात्मक बदल घडतील. 'नव्या संधींचे दरवाजे खुले होतील' लंडन स्कूल ऑफ हायजिन अँड ट्रॉपिकल मेडिसिनमध्ये प्रोफेसर असणाऱ्या सुझन मेह्यू म्हणतात, "जी गोष्ट महिलांना सदैव मागे ओढत आलीये मग त्यांचं शिक्षण असो, करिअर किंवा आरोग्य, तीच तुम्ही काढून टाकलीत तर महिलांना अनेक नव्या संधींचे दरवाजे खुले होतील. सतत मुलं जन्माला घालणं, जन्माला आलेल्या मुलांची काळजी घेणं यामुळे महिला मागे पडत आहेत." महिलांना घराबाहेर पडता आलं म्हणजे त्या सार्वजनिक जीवनात सक्रिय होतील. सरकार, नोकरशाहीतला त्यांचा सहभाग वाढेल. "असं झालंच तर आपल्याला अजून चांगलं, सगळ्यांचा विचार करणारं, शांततेचा पुरस्कार करणारं सरकार मिळेल आणि समाजही. या समाजाचं उद्दिष्ट फक्त जास्तीत जास्त पैसा कमावणं आणि शस्त्रास्त्र बाळगणं एवढाच नसेल," मेह्यू म्हणतात. आपल्या गर्भधारणेवर संपूर्ण नियंत्रण आलं तर महिला चाळिशीत किंवा पन्नाशीत गरोदर राहाण्याचं प्रमाणही वाढेल. याचा एक किंचिंत धोका आहे की डाऊन सिंड्रोम असलेली मुलं जन्मू शकतात. पुरुषांना काही हक्क राहील? पण लहान वयात गरोदर असणं, विशीच्या आधीच तीन-चार मुलं जन्माला घालणं यामुळेही जन्माला आलेल्या मुलांमध्ये व्यंग असण्याची शक्यता असतेच आणि समजा वर उल्लेखलेल्या माशासारखं कोणाच्या शुक्राणूंमुळे गरोदर राहायचं ही क्षमता महिलांमध्ये आली तर? किंवा महिला पुरुषांचे शुक्राणू साठवून नंतर त्यातलं कुठलं वापरायचं हे ठरवू शकल्या तर? यासगळ्यात पुरुषांना काही हक्क राहील का मग? वेस्टर्न ऑस्ट्रेलिया युनिवर्सिटीमधल्या रिने फायरमॅन सांगतात, "एक शक्यता म्हणजे चांगल्या क्वालिटीचे शुक्राणू कोणते यावरून पुरुषांमध्ये स्पर्धा लागेल. चांगल्या दर्जाचे स्पर्म म्हणजे महिलांसाठी एक संपन्न रिसोर्स ठरेल." दुसरं म्हणजे आपलं मुलं आपलंच आहे की नाही याविषयी पुरुषांच्या मनात अविश्वास वाढेल आणि पॅटर्नटी टेस्टचं प्रमाण पण वाढेल. मोठ्या काळानंतर कदाचित पुरुषांच्या शरीरात अशी व्यवस्था तयार होईल की ज्यायोगे आपल्या पार्टनरच्या शरीरात आपले शुक्राणू गेल्यानंतर ते तिथे असणारे इतर शुक्राणू मारून टाकू शकतील किंवा आपल्याच शुक्राणूमुळे गर्भधारणा होईल अशी व्यवस्था करू शकतील. कोलंबिया युनिव्हर्सिटीत प्राध्यापक असणाऱ्या वेंडी चाकविन सांगतात, "याचा अर्थातच नातेसंबंधांवर परिणाम होईल. काही पुरुषांना महिलांना स्वतःच्या शरीरावर पूर्ण हक्क आहे हे रूचणार नाही. त्यांना हा त्यांच्या सत्तास्थानाला धोका वाटेल. कदाचित त्यामुळे महिलांना पूर्णपणे बंधनात ठेवण्याचे रस्ते शोधले जातील किंवा महिला किती स्वार्थी आहेत हेही दाखवलं जाईल. आता आपल्या समोर जे जगाचं चित्र आहे ते पूर्णपणे बदलून जाईल. समाजाची मानसिकता बदलावी लागेल आणि आपण एका वेगळ्याच जगात राहायला सुरुवात करू." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


العلماء الثلاثة جيفري هول ومايكل روسباش ومايكل يونغ كشفوا كيف أن حركة التغذية المرتدة للجزيئات في ذباب الفاكهة تراعي الوقت وتتكيف معه تساعدنا ساعة الجسم، أو إيقاع الساعة البيولوجية، في التكيف مع حركة الأرض وتُحدث تغييرات كبيرة في السلوك وطريقة عمل أجسامنا. وسيتقاسم الجائزة العلماء الثلاثة جيفري هول ومايكل روسباش ومايكل يونغ. وقالت لجنة جائزة نوبل إن نتائج العلماء الثلاثة لها "تأثيرات كبيرة على صحتنا ورفاهيتنا." وساعة الجسم هي السبب الذي يدفعنا للنوم في الليل، لكنها تؤثر أيضا على مزاجنا العام ومستويات الهرمون ودرجة حرارة الجسم والتمثيل الغذائي في إيقاع يومي. مواضيع قد تهمك نهاية وتتحكم الساعة البيولوجية بشكل دقيق في جسمنا من أجل التكيف مع ساعات الليل والنهار، وقد يؤدي تعطيلها إلى تداعيات عميقة. وتأتي التجربة المُزعجة لاضطراب الرحلات الجوية الطويلة جراء عدم تناغم الجسم مع العالم من حوله. ويؤثر تعطيل الساعة البيولوجية على المدى القصير في تشكيل الذاكرة وعلى المدى الطويل يزيد من مخاطر الإصابة بالأمراض من بينها السكري من النوع الثاني والسرطان وأمراض القلب. اقرأ أيضا: التخييم في عطلة نهاية الأسبوع "يعيد ضبط الساعة البيولوجية" اقرأ أيضا: الولع بالأجهزة الإلكترونية "يؤثر على راحتنا ليلا" ساعة الجسم هي السبب الذي يدفعنا للنوم في الليل، لكنها تؤثر أيضا على مزاجنا العام ومستويات الهرمون ودرجة حرارة الجسم والتمثيل الغذائي وقال البروفيسور راسل فوستر، الخبير المتخصص في الساعة البيولوجية في جامعة أوكسفورد، :"إذا أفسدنا هذا النظام، فإنه سيكون لذلك تأثير كبير على التمثيل الغذائي في أجسامنا." وأعرب فوستر لبي بي سي عن "سعادته البالغة" بفوز العلماء الأمريكيين الثلاثة بجائزة نوبل، مشيرا إلى أنهم يستحقون الجائزة لكونهم أول من أوضح كيف يعمل هذا النظام في الجسم. وأضاف: "لقد أوضحوا لنا (العلماء الثلاثة) كيف تتكون الساعات الجزيئية على مستوى جميع مملكة الحيوان." وكشف البحث الذي أجراه العلماء الثلاثة على ذباب الفاكهة كيف أن حركة التغذية المرتدة للجزيئات كانت تراعي الوقت وتتكيف معه. وعزل جيفري هول ومايكل روسباش جزءا من الحمض النووي يُسمى جين "الفترة" (Period Gene) والذي يلعب دورا في إيقاع الساعة البيولوجية. ويحتوي جين "الفترة" على تعليمات لتكوين بروتين يسمي "بي إي أر"، وتؤدي زيادة مستويات هذا البروتين إلى تعطيل التعليمات الجينية الخاصة به. ونتيجة لذلك، فإن بروتين "بي إي أر" يتذبذب على مدى 24 ساعة ليزيد خلال الليل ويقل خلال ساعات النهار. واكتشف مايكل يونغ جينا آخر يسمى "الوقت المزدوج" (double-time) والذي ساعد في تكيف مستويات دوران جين "بي إي أر" مع دورة يوم كامل لمدة 24 ساعة. ونجح الاثنان معا في كشف النقاب عن طريقة عمل الساعة الجزيئية داخل خلايا الذباب.

ऑक्सफर्ड विद्यापीठ आणि फ्रान्सिस क्रिक संस्थेतील सर पीटर रॅटक्लिफ, हॉरवर्ड विद्यापीठातील विल्यम केलीन आणि जॉन हॉपकिन्स संस्थेतील ग्रेग सेमेन्झा या तीन शास्त्रज्ञांना यंदाचा वैद्यकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार विभागून देण्यात आलाय. अॅनेमिया आणि कर्करोग यांसारख्या आजारांवर उपचारासाठी या संशोधनाचं काम अत्यंत महत्त्वाचं ठरणार आहे. हृदयविकारापासून ते फुफ्फुसाच्या आजारांपर्यंत ऑक्सिजनच्या प्रमाणाची भूमिका किती महत्त्वाची असते, हे शोधण्याचे प्रयत्न सध्या केले जात आहेत. माझा सन्मान करण्यात आलाय, या गोष्टीचा आनंद झालाय, अशा भावना सर पीटर यांनी व्यक्त केल्यात. "हा सन्मान माझ्या प्रयोगशाळेला समर्पित करतो, शिवाय तिथं माझ्यासोबत काम करणाऱ्यांनाही. या क्षेत्रातल्या अनेकांना आणि अर्थात माझ्या चढ-उतारात मला संयमानं सोबत देणाऱ्या माझ्या कुटुंबालाही." नोबेल पुरस्कार देणाऱ्या स्विडिश अकादमीनं म्हटलंय, "ऑक्सिजनचं महत्त्व जाणून शतकं लोटली, मात्र ऑक्सिजनच्या प्रमाणातील बदल बदल ओळखून शरीरातील पेशींचं कार्य कसं चालतं, हे माहीत नव्हतं." हे संशोधन इतकं महत्त्वाचं का आहे? शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण किती आहे, या गोष्टीचं रोगप्रतिकार प्रणाली आणि गर्भाशयाच्या प्रारंभीच्या वाढीमध्ये महत्त्व असतं. जर शरीरात ऑक्सिजनचं प्रमाण कमी असेल, तर त्यावर उपाय म्हणून लाल रक्तपेशींची निर्मिती आणि रक्तवाहिन्या सक्रीय होतात. शरीरात जेवढ्या जास्त रक्तपेशी, तेवढं शरीर ऑक्सिजन सामावून घेण्यात सक्षम होतं. त्यामुळेच खेळाडूंना उंच ठिकाणी प्रशिक्षण दिलं जातं. त्यामुळं अॅनेमियासारख्या आजारांवर उपचारासाठी हे संशोधन महत्त्वाचं ठरेल. "या तिन्ही शास्त्रज्ञांच्या संशोधनामुळं आरोग्याशी संबंधित अत्यंत कठीण परिस्थितीत जाणून घेण्यासाठी आणि त्यावर उपचार करण्यासाचा मार्ग मोकळा झालाय. नोबेल विजेत्या तिन्ही शास्त्रज्ञांचे आभार. ते या पुरस्कारासाठी अत्यंत योग्य आहेत," असं कँब्रिज विद्यापीठातील डॉ. अँड्र्यू मुरे यांनी म्हटलं. वैद्यकशास्त्रातील गेल्या चार वर्षातील नोबेल विजेते : हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


وأعلن بن عوف، في بيان بثه التلفزيون الرسمي، إنه اختار الفريق عبد الفتاح البرهان رئيسا جديدا للمجلس. وقد أدى البرهان اليمين الدستورية لاستلام مهامه رسميا. وقال بن عوف أيضا إن رئيس الأركان الفريق أول ركن كمال عبد المعروف الماحي أعفي من منصبه كنائب لرئيس المجلس العسكري. وأضاف بن عوف "حرصا على تماسك المنظومة الأمنية والقوات المسلحة بصفة خاصة، من الشروخ والفتن، وتوكلا على الله لنبدأ مسيرة التغيير هذه، قد تعين على اجتياز المراحل الصعبة". وفي تطور جديد، طالبت قوات الدعم السريع المجلس العسكري الانتقالي في السودان بضرورة إجراء حوار مع القوى السياسية كافة في البلاد. ودعته في بيان إلي "وضع خطة واضحة للفترة الانتقالية التي يجب أن تكون لمدة ستة أشهر كحد أقصى". كما اقترحت أن تكون الحكومة الانتقالية مكونة من مدنيين وعسكريين متفق عليها من قبل تجمع المهنيين والأحزاب السياسية ومنظمات المجتمع المدني. "مستقبل السودان" وعبر مئات الآلاف من السودانيين المعتصمين بساحة القيادة العامة الجيش عن فرحتهم بعد استقالة بن عوف. وخرج الآلاف في شوارع الخرطوم عقب الإعلان، بالرغم من دخول فرض حظر التجوال حيّز التنفيذ. وكان المجلس العسكري قد تعهد بتشكيل "حكومة مدنية"، مؤكدا على أن أولويته الرئيسية هي "الحفاظ على الأمن العام". وجاءت الإطاحة بالبشير بعد شهور من التظاهر احتجاجا على ارتفاع تكاليف المعيشة. لكن المتظاهرين استمروا في اعتصامهم أمام مقر قيادة الجيش في الخرطوم وسط مخاوف بشأن الإجراءات التي أعلن عنها المجلس العسكري. وحاول متحدث باسم المجلس طمأنة المحتجين قائلا، إن مستقبل السودان "سيحدده المتظاهرون" الذين خرجوا ضد البشير. ما الذي حدث يوم الجمعة؟ على الرغم من تنحي عمر البشير فإن المحتجين واصلوا اعتصامهم أمام مقر القوات المسلحة في العاصمة الخرطوم متحدين حظر التجول. ويطالب المحتجون بإدارة مدنية للفترة الانتقالية. وقال متحدث باسم القوات المسلحة الجمعة إن الجيش لا يريد السلطة وإن مستقبل السودان يصنعه المحتجون، ولكنه أضاف أن "الجيش سيحافظ على النظام ولن يسمح بالاضطرابات". وقال المجلس العسكري أيضا إنه لن يسلم البشير للمحكمة الجنائية الدولية لمواجهة التهم الموجهة إليه والتي ينفيها. وفرض المجلس حالة الطوارئ لمدة 3 أشهر وعلق العمل بالدستور. الجيش يتجنب العنف مع المحتجين ويرى محرر الشؤون الأفريقية في بي بي سي، فرغل كين، أنه من الصعب أو ربما من المستحيل أن يلجأ الجيش إلى العنف مع المحتجين لأنه سبق أن أعلن قبل تنحي البشير عدم استعمال العنف من أجل الحفاظ على الأرواح. ولكنه يتساءل عن دور الضباط الجيش الشباب الذين احتفى بهم المحتجون في الشوارع، إذا كانوا سيتركون الضباط من جيل البشير احتكار السلطة في البلاد.

सुदानमध्ये नेमकं काय सुरू आहे, याचा घेतलेला हा थोडक्यात आढावा. 1. याची सुरुवात कशी झाली? ढासळाणाऱ्या अर्थव्यवस्थेला रोखण्यासाठी सरकारने डिसेंबर 2018मध्ये विविध पावलं उचलली. चलनाचं अवमुल्यन, अमेरिकीने लादलेली निर्बंध आणि खनिज तेलातून मिळणाऱ्या उत्पन्नांत झालेली घट यामुळे सुदानची अर्थव्यवस्था खिळखिळी झाली होती. अन्न आणि इंधनावरील सबसिडी कमी केल्याने सुदानमध्ये आंदोलनं सुरू झाली. आंदोलनाची झळ राजधानीतही पोहोचली. अमेरिकेने 2017मध्ये बरीचं निर्बंध उठवली. पण 2011मध्ये स्वातंत्र्य मिळालेल्या दक्षिण सुदानकडे बरीचशी तेलक्षेत्र गेल्याने याचा फार फायदा सुदानला झाला नाही. 2. आंदोलन कसं पेटलं? आंदोलकांची मुख्य मागणी महागाई नियंत्रणात ठेवा अशी होती. पण 30 वर्षं सत्तेत असलेले राष्ट्राध्यक्ष बशिर यांना हटवण्याची मागणी जोर धरू लागली. 6 एप्रिल 1985ला हुकूमशहा जाफर निमैरी यांना अहिंसक उठावाने सत्तेतून दूर करण्यात आलं. या उठावाचा स्मृतिदिन म्हणून 6 एप्रिलला मोठं आंदोलन झालं. अरब स्प्रिंगच्या धर्तीवर आंदोलक सत्ता बदलण्यासाठी घोषणा देऊ लागले. आंदोलक लष्कराच्या मुख्यालयाबाहेर जमले आणि त्यांनी आंदोलन मागं घेण्यास नकार दिला. 3. आंदोलक कोण आहेत? आर्थिक विवंचनेमुळं सुदानमधील सर्वच स्थरांतील लोक या आंदोलनात सहभागी झाले. तेथील डॉक्टर, वकील आणि आरोग्यसेवक यांच्या Sudanese Professionals Association हे आंदोलन उभारलं आहे. आंदोलनात जवळपास 70 टक्के महिला असल्याचं सांगितलं जातं. सुदान हा पारंपरिक मुस्लीम देश असून या तिथ शरीयतचे कायदे आहेत. त्यामुळे सुदानमधील लिंगभेदी व्यवस्थेविरोधातही आंदोलक रस्त्यावर उतरले आहेत. आंदोलनात तरुणांची संख्या जास्त आहे. 4. लष्करी शासनावर लोक समाधानी आहेत? याचं उत्तर नाही, असं द्यावं लागेल. लष्काराने राष्ट्राध्यक्षांना हटवल्याची बातमी आल्यानंतर Sudanese Professionals Associationने लष्कराच्या मुख्यालयाबाहेर धरणे आंदोलन सुरू केलं. हे संचारबंदीचं उल्लंघन होतं. Sudanese Professionals Association असं म्हणणं आहे की राष्ट्राध्यक्षांच्या जवळच्या काही अधिकाऱ्यांनी हा उठाव घडवून आणला आहे. 5. लष्कराचं म्हणणं काय? लेफ्टनंट जनरल अवाद इब्न औफ यांनी सरकारला हटवल्याची घोषणा करताना 3 महिने आणीबाणी असेल, त्यानंतर 2 वर्षांचा कालावधी हा सत्ता बदलासाठी राहील, असं जाहीर केलं. पण आंदोलनांचा जोर लक्षात घेत लेफ्टनंट जनरल ओमर झैन अल-अबिदिन यांनी शुक्रवारी त्यांच्या बोलण्याचा सूर बदलला. ते म्हणाले, "नागरी सत्ता येण्यासाठी 2 वर्षं हा सर्वाधिक कालवधी आहे. हा सत्ताबदल महिन्यातही होऊ शकेल. जे आंदोलन करत आहेत, त्यांनी यावर मार्ग शोधावा." तुम्ही लोकांनीच आर्थिक आणि राजकीय समस्यावर उपाय शोधायचे आहेत, असं ते म्हणाले. 7. पदच्युत राष्ट्राध्यक्षांचं काय होईल? लष्कराने बशिर यांना ताब्यात घेतल्याचं म्हटलं आहे. उठावानंतर त्यांना कुणी पाहिलेलं नाही. सुदानमधील दरर्फुर प्रांताततील युद्धगुन्हांबद्दल International Criminal Courtसाठी ते 'वॉन्टेड' आहेत. पण त्यांच्यावर सुदानमध्ये खटला चालवला जाण्याची शक्यता आहे. ज्यांनी नागरिकांना मारलं आहे, त्यांच्याबद्दल कोणतीही सहानुभूती दाखववी जाणार नाही, असं लष्कराने म्हटलं आहे. 8. सुदान सध्या कोण चालवतं आहे? जनरल इब्न औफ यांची नियुक्ती मिलिट्री काऊन्सिलच्या प्रमुख म्हणून झाली. ते राष्ट्राध्यक्ष बशिर यांच्या जवळचे मानले जातात. दर्फुर इथल्या संघर्षाच्या काळात ते लष्कारच्या इंटेलिजन्स विभागाचे प्रमुख होते. या प्रांतात अत्याचार घडवणाऱ्या कट्टर संघटनांना त्यांचा पाठबळ होतं. पण 24 तासांतच त्यांनी राजीनामा दिला. त्यांनी लेफ्टनंट जनरल अब्देल फताह अब्देलरेहमान बुऱ्हान यांची मिलिट्री काऊन्सिलच्या प्रमुख पदावर नेमणूक केली आहे. हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


كاترين دينوف من بين 100 سيدة فرنسية طالبن بعدم فضح المتحرشين وتأجيج كراهية الرجال وكانت دينوف من بين 100 إمرأة فرنسية كتبن رسالة مفتوحة، حذرن فيها من نزعة "التزمّت" التي اندلعت شرارتها بسبب فضائح التحرش الجنسي الأخيرة. وحملت الرسالة استياءً من موجة "الإدانة"، بعد مزاعم تورط المنتج الأمريكي الشهير هارفي واينستين، في اغتصاب أو اعتداء جنسي على عشرات النساء. #أنا_ أيضا.. حكاية هاشتاغ 2017 الذي فجر ثورة ضد التحرش الجنسي أكاديمية الأوسكار تضع قواعد لسلوك أعضائها لمواجهة التحرش الجنسي ممثلة أمريكية تتهم المنتج هارفي واينستين بـ"اغتصابها مرتين" ميريل ستريب ترد على اتهامات لها بـ"الصمت" حيال هارفي واينستين ونفى واينستين كل الاتهامات بممارسة الجنس بدون موافقة النساء، لكنه مع هذا اعترف بأن سلوكه "سبب الكثير من الألم". ماذا تقول الرسالة؟ كتبت الرسالة ممثلات وأكاديميات وكاتبات فرنسيات ونشرت في صحيفة لوموند الفرنسية، يوم الثلاثاء. وجاء فيها :"عوقب رجال بدون محاكمة وأجبروا على ترك وظائفهم ولم يفعلوا شيئا سوى لمس ركبة شخص ما أو محاولة اختلاس قبلة". واوضحت الرسالة أن "الاغتصاب جريمة، لكن محاولة إغواء شخص ما حتى بشكل مستمر أو علني، ليس جريمة، ولا يجب أن يتعرض الرجال لهجوم شوفيني متعصب". ودفعت كاتبات الرسالة بأن هناك حالة جديدة من "التزمّت" أو ما يشبه "النزعة التطهرية" تنتشر على قدم وساق في العالم. يواجه المنتج الأمريكي الشهير هارفي واينستين، مزاعم اغتصاب أو اعتداء جنسي على عشرات النساء وقلن :"إنه في الوقت الذي يكون فيه من الضروري والقانوني فضح إساءة استخدام السلطة من جانب أي شخص، إلا أن الإتهامات المستمرة خرجت عن نطاق السيطرة". وأجمعن على أن هذا يخلق شعورا عاما بأن النساء قليلات الحيلة وعاجزات وضحايا دائمات. وأضفن في الرسالة :"كنساء لا نعد أنفسنا ضمن هذه الحركة النسوية، التي تتعدى إدانة إساءة استخدام السلطة إلى تبني كراهية الرجال والحياة الجنسية". وقد انتقدت النجمة الفرنسية دينوف، 74 عاما، بشكل علني مؤخرا الحملات على مواقع التواصل الاجتماعي، والتي قالت إنها تسم بالعار الرجال المتهمين بالتحرش بالنساء. وتحدث رجال ونساء من جميع أنحاء العالم عن مضايقات جنسية تعرضوا لها، من خلال هاشتاغ "#أنا أيضا" #MeToo، والذي انتشر على مواقع التواصل الاجتماعي. وفي فرنسا دشن مستخدمو تويتر هاشتاغ #Balancetonporc، والذي يعني (افضح (الرجل القذر لديك)، لتشجيع النساء على كشف حقيقة من اعتدوا عليهن جنسيا.

अभिनेत्री कॅथरिन डेन्यू यांनी आतापर्यंत 100 पेक्षा अधिक चित्रपटांत काम केलं आहे. लैंगिक हिंसाचाराविरुद्धचा प्रचार हा खूप वेगळ्या पातळीवर गेला आहे, अशा आशयाच्या पत्रावर त्यांनी सही केली होती. माझ्या या वक्तव्याने लैंगिक अत्याचारांनी पीडित झालेल्या लोकांच्या भावना दुखावल्या असल्यास मी माफी मागते असं त्या म्हणाल्या. गेल्या आठवड्यात 100 स्त्रियांनी एक खुलं पत्र लिहून लैंगिक अत्याचाराचा प्रचार पुरुषांची तळी उचलून धरली होती. पुरुष स्त्रियांशी लगट करू शकतात, लगेच त्यांना शिक्षा करायला नको, अशा आशयाचं हे पत्र होतं. कॅथरिन या 100 स्त्रियांपैकी महत्त्वाच्या एक होत्या. मात्र या पत्रामुळे लैंगिक हिंसाचार हसण्यावारी गेल्याचं काही कार्यकर्त्यांचं म्हणणं होतं. पत्रानं उठलं वादळ फ्रेंच महिला लेखक, शिक्षणतज्ज्ञ आणि कलाकारांनी सही केलेलं हे पत्र 'ला मोन्डे' या वर्तमानपत्रानं मागच्या मंगळवारी प्रसिद्ध केलं होतं. त्यातल्या वक्तव्याबद्दल माफी मागण्यासाठी कॅथरिन यांनी 'लिबरटन'मध्ये पत्र लिहिलं. 'लिबरटन' या दैनिकाच्या वेबसाईटवर प्रसिद्ध झालेल्या एका पत्रात कॅथेरिन म्हणतात, "ला मोन्डे या वर्तमानपत्रात प्रकाशित झालेल्या या पत्राने पीडितांना त्रास झाला. मी त्यांचा सन्मान करते आणि त्यांची मनापासून माफी मागते." त्या पुढे लिहितात की, 'ला मोन्डे' या वृत्तपत्रात प्रकाशित झालेल्या पत्रात छळवणुकीचं किंवा अत्याचारांचं कोणत्याही प्रकारचं समर्थन केलेलं नाही. असं असतं तर मी पत्रावर कधीही केली नसती." हार्वे वेइनस्टाइन या हॉलिवूड निर्मात्यावर करण्यात आलेल्या लैंगिक अत्याचारांच्या आरोपांनंतर अशा सेलेब्रिटींची निषेध करण्याची एक लाट अमेरिकेत आली होती. अशा सेलेब्रिटींचा निषेध व्हावा यासाठी अमेरिकेत एक स्वाक्षरी मोहीम देखील राबवण्यात आली होती. अशी मोहीम म्हणजे एक नव्या प्रकारचा नैतिकतावाद आहे असे आरोप या मोहिमेवर झाले. या प्रकरणात हार्वे विनस्टीन यांनी जबरदस्तीनं लैंगिक संबंध ठेवल्याच्या आरोपाचा इन्कार केला होता. पण आपल्या त्या वागणुकीमुळे खूप त्रास झाला असंही त्यांनी सांगितलं. मागच्या आठवड्यात केलं होतं वादग्रस्त वक्तव्य हार्वे विनस्टीन प्रकरणाचा जगभरातून निषेध झाला आणि शोषण करणाऱ्या पुरुष सेलेब्रिटींविरोधात ऑनलाईन मोहिमच सुरू झाली. त्याचा प्रतिवाद करणाऱ्यांचाही गट मग कार्यरत झाला. त्याचाच भाग म्हणून जगभरात नुकत्याच उघड झालेल्या लैंगिक अत्याचाराच्या घटनांनंतर उफाळून आलेल्या 'नैतिकतावादा'बाबत सावध करणारं खुलं पत्र फ्रान्समधील 100 महिलांनी लिहिले होतं. कॅथरिन या पत्र लिहिणाऱ्या 100 महिलांपैकी एक होत. लैंगिक अत्याचाराच्या घटनांचं महत्त्व कमी करणाऱ्या या पत्राचा फ्रान्समधल्या स्त्रीवादी महिलांनी निषेध केला. खुल्या पत्रात नेमकं काय म्हटलं होतं? फ्रान्समधल्या 'ला मोन्डे' वृत्तपत्रात मंगळवारी इथल्या कलाकार महिला आणि लेखिकांनी एक पत्र प्रसिद्ध केलं. अमेरिकेतील बडे चित्रपट निर्माते हार्वी विनस्टीन यांच्यावर बलात्काराचे आरोप झाले आहेत. "एखाद्या महिलेला चुकून स्पर्श केल्यानं किंवा चोरून चुंबन घेण्याचा प्रयत्न केला तर पुरुषांना त्याची लगेच शिक्षा केली जाते. बलात्कार हा गुन्हा आहे. मात्र, एखाद्यानं वारंवार स्त्रीला आकर्षून घेण्यासाठी लगट करण्याचा प्रयत्न केल्यास त्याला पुरुषांकडून केलेला हल्ला समजू नये," असं पत्रात म्हटलं होतं. जगात सध्या नव्या प्रकाराचा 'नैतिकतावाद' उफाळून आला असल्याचंही या पत्र लेखिकांनी म्हटलं आहे. एखाद्या पुरुषाकडून होणाऱ्या शक्तीच्या दुरुपयोगाबाबत बोलणं कायद्यानं आवश्यक असलं तरी त्यासाठीच्या निषेधाचं प्रमाण हाताबाहेर गेलं आहे, असं महिलांनी पुढे म्हटलं आहे. या प्रकारामुळे स्त्रिया दुबळ्या असतात आणि त्या शाश्वत पीडित असतात अशी सामाजिक भावना निर्माण होत आहे, असं या पत्रलेखिकांनी म्हटलं होतं. महिला म्हणून आम्ही स्वत:ला या प्रकारच्या स्त्रीवादात मोडत नाही. ज्यात शक्तीच्या दुरुपयोगाचा निषेध न करता फक्त पुरुष आणि लैंगिकतेचा तिरस्कार तेवढा केला जातो. पत्रावर स्वाक्षरी कुणाकुणाची? कॅथरिन डेन्यू या पत्र लिहिलेल्या महिलांपैकी एक आहेत. या पत्रावर स्वाक्षरी केलेल्या इतर 99 महिलांमध्ये काही प्रसिद्ध नावांचाही समावेश आहे. यात अभिनेत्री ख्रिश्चिन बोईसन, पत्रकार एलिझाबेथ लेव्ही, 1970च्या पॉर्न स्टार आणि सध्याच्या टॉक-शो होस्ट ब्रिजिट लाहिय, लेखक आणि मासिकाच्या संपादक कॅथरिन मिलेट यांचा समावेश आहे. मनोरंजन, कला, माध्यम आणि शिक्षण क्षेत्रातील काही नामवंतांचाही यात समावेश होता. पण स्वाक्षरी केलेल्यांत बहुतेक जण असे आहेत ज्यांच्याबद्दल फ्रान्समधल्या सामान्य जनतेला विशेष माहिती नाही. पत्राला प्रतिसाद कसा मिळाला? दरम्यान या पत्रामुळे फ्रान्समध्ये वाद निर्माण झाला आहे. मागच्या बुधवारी 30 स्त्रीवाद्यांनी एका निवेदनाद्वारे डेन्यू आणि इतर स्वाक्षरी केलेल्या महिलांवर आरोप केला होता. ज्यात विनस्टीन यांच्यावरील लैंगिक अत्याचारावर या महिला पडदा टाकण्याचा प्रयत्न करत आहेत, असं म्हटलं होतं. सर्व स्त्रिया एकत्र येऊन एकाच आवाजात बोलू शकत नाहीत, याबद्दलची खंत फ्रान्समधल्या एका ट्वीटर युजर्सनी व्यक्त केली आहे. कोणत्याही वर्तमानपत्राच्या पहिल्या पानावर या पत्रासंबंधीची बातमी नसताना तसंच हे पत्र ट्वीटवर ट्रेंड होत नसतानाही त्यावर अनेक संमिश्र प्रतिक्रिया येत आहेत. जुन्या पिढीतील लोकांमध्ये या पत्राबद्दल खासकरून चर्चा सुरू आहे. 1960 साली मिळालेल्या लैंगिक स्वातंत्र्यावर #Metoo आणि त्यासारख्या मोहीमा म्हणजे धोका आहे, असं त्यांना वाटतं. याविरुद्धचं मत तरुण कार्यकर्त्यांचं आहे. त्यांना छळवणुकीविरुद्धचा हा लढा म्हणजे महिलांच्या हक्कांसाठीचा नवीन टप्पा आहे, असं वाटतं. डेन्यू यांची कारकीर्द महिलांच्या छळवणुकीबद्दल आरोपी ठरवलेल्या पुरुषांविरोधात सोशल मीडियावर चालवलेल्या मोहिमांविरोधात 74 वर्षांच्या डेन्यू मागील वर्षी बोलल्या होत्या. लैंगिक छळवणूक झालेले जगभरातील महिला आणि पुरुष त्यांचे-त्यांचे अनुभव #MeToo या हॅशटॅगखाली सोशल मीडियावर शेअर करत आहेत. फ्रान्समध्ये ट्वीटर युजर #Balancetonporc ("rat on your dirty old man") या हॅशटॅगचा वापर महिलांना त्यांची छळवणूक करणाऱ्यांविरोधात आवाज उठवण्यास मदत व्हावी यासाठी करत आहेत. आतापर्यंत 100 पेक्षा अधिक चित्रपटांत काम करणाऱ्या डेन्यू यांना ऑस्करसाठी नामांकन मिळालं होतं. डेन्यू यांनी 1957 साली चित्रपट क्षेत्रातल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली होती. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


أسانج قبض عليه بعد تخلي أكوادور عن حمايته في سفارتها ورفض القاضي طلب الترحيل بسبب تأثير ذلك على صحته النفسية، ومخاوف من انتحاره في الولايات المتحدة. وطلبت واشنطن ترحيله لمواجهة تهم نشر آلاف الوثائق السرية في عامي 2010 و2011. وتدعي أمريكا أن التسريبات خالفت القانون وشكلت تهديدا لحياة الناس. ويرفض أسانج ترحيله ويقول إن المحاكمة لها دوافع سياسية. وأمام السلطات الأمريكية 14 يوما للطعن في الحكم ويتوقع أن تفعل ذلك. وهذا يعني عدم الإفراج عن أسانج من سجن بيلمارش في لندن. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت القاضية، فانيسا باريتسر، إن الادعاء الأمريكي قدم أسباب طلب ترحيل أسانج للمحاكمة، ولكن الولايات المتحدة غير قادرة على منعه من محاولة الانتحار. وعرضت أدلة على إيذائه لنفسه، وتفكيره في الانتحار، قائلة إن "الصورة العامة عنه أنه إنسان يعاني من الاكتئاب واليأس أحيانا، والخوف من المستقبل". وأضافت: "في ظروف السجن شبه الانفرادي، دون عوامل الحماية وتخفيف المخاطر المتوفرة في سجن بيلمارش أنا متيقنة من أن الولايات المتحدة غير قادرة على منع أسانج من محاولة الانتحار، ولهذا قررت أن الترحيل سيكون قمعا نفسيا وأمرت بالإفراج عنه". خطيبة أسانج ستيلا موريس، قالت إن "انتصار اليوم هو خطوة أولى نحو العدالة". وكان أسانج في قفص الاتهام يرتدي بدلة زرقاء ويضع كمامة خضراء، وأغمض عينيه عندما كانت القاضية تتلو منطوق الحكم. أما خطيبته، ستيلا موريس، التي لها ولدان منه فأجهشت بالبكاء، وكان إلى جانبها رئيس تحرير ويكيليكس، كريستيان رافونسون. أنصار أسانج تجمعوا أمام المحكمة وقال المحامون إن أسانج يواجه، إذا أدين في الولايات المتحدة، عقوبة بالسجن تصل إلى 175 سنة. ولكن السلطات الأمريكية تقول إن هذه العقوبة تترواح ما بين 4 و6 سنوات من السجن. ويواجه أسانج 18 تهمة من بينها التآمر لقرصنة قاعدة بيانات عسكرية أمريكية، بهدف الحصول على معلومات سرية حساسة، متعلقة بالحرب في العراق وأفغانستان، ونشرها لاحقا على موقع ويكيليكس. ويقول إن هذه المعلومات تكشف تعسف القوات الأمريكية. ولكن الادعاء الأمريكي يقول إن تلك المعلومات السرية عرضت حياة الناس للخطر، ولذلك طلب ترحيله من بريطانيا، لمحاكمته في الولايات المتحدة.

असांज यांची मानसिक स्थिती आणि आत्महत्येची भीती यामुळे कोर्टाने त्यांच्यासाठी करण्यात आलेल्या प्रत्यार्पण अपिलाला फेटाळलं आहे. 2010-11 साली हजारो गुप्त दस्तावेज प्रसिद्ध केल्याबद्दल 49 वर्षीय असांज यांचा तपास सुरू आहे. दस्तावेज प्रसिद्ध करून असांज यांनी आपले कायदे मोडले आहेत असा अमेरिकेचा दावा आहे तसंच त्यामुळे अनेक लोकांचं आयुष्य धोक्यात आलं आहे असं अमेरिकेचं म्हणणं आहे. या प्रत्यार्पण मागणीला विरोध करत हे आरोप राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचं असांज सांगत आहेत. कोर्टाच्या निर्णयाविरोधात आपण अपील करू, असं अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी सांगितलं आहे. जिल्हा न्यायाधीश वॅनेसा बरायटसर यांनी म्हटलं, "अमेरिकन अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीकडे पाहिलं तर असांज आत्महत्या करू शकतात. त्यामुळे त्यांच्या प्रत्यार्पणाला परवानगी दिली जाऊ शकत नाही." जर अमेरिकेत ते दोषी आढळले तर त्यांना 175 वर्षांपर्यंत कारावास होऊ शकतो. परंतु अमेरिकन अधिकाऱ्यांच्यामते त्यांना 4 ते 6 वर्षांपेक्षा जास्त शिक्षा होणार नाही. इराक आणि अफगाणिस्तान युद्धाशी संबंधित गुप्त दस्तावेज उघड केल्याचा आरोप असांज यांच्यावर आहे. त्यातून अमेरिकन सैनिकांनी तेथे शोषण केल्याचं स्पष्ट होतं असं असांज सांगतात. असांज यांनी जामिनाच्या अटींचा भंग केला म्हणून मे 2019मध्ये त्यांना 50 आठवड्यांची शिक्षा झाली. 2012 ते 2019 ते लंडनमधील इक्वेडोरच्या दुतावासात राजकीय आश्रित म्हणून राहिले होते. एप्रिल 2019मध्ये त्यांना अटक झाली होती. त्यांच्यावर एका महिलेच्या लैंगिक छळाचा आरोप होता, त्यामुळे अटक होऊन त्यांना स्वीडनकडे त्यांना प्रत्यार्पित करावं लागलं असतं, असे होऊ नये म्हणून त्यांनी एक्वेडोरच्या लंडनस्थित दूतावासात आश्रय घेतला. पण आता त्यांच्याविरोधातला लैंगिक छळाचा आरोप मागे घेण्यात आला आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


قالت شركة فيسبوك إنها اتخذت الخطوة "بقلب مثقل" واستيقظ الأستراليون يوم الخميس ليجدوا أن صفحات جميع المواقع الإخبارية المحلية والعالمية بموقع فيسبوك غير متاحة. كما حُظرت عدة صفحات حكومية، مثل تلك الخاصة بالصحة والطوارئ، يوم الخميس - وهو أكد القائمون على فيسبوك لاحقًا أنه حصل عن طريق الخطأ. وقالت الحكومة الأسترالية إن الحظر يهدد "مصداقية" فيسبوك. كما يتعذر على الأشخاص خارج أستراليا قراءة أو الوصول إلى أي محتوى لصحف أسترالية عبر منصة التواصل الاجتماعي. مواضيع قد تهمك نهاية ويأتي قرار فيسبوك هذا رداً على قانون مقترح في أستراليا من شأنه أن يجعل عمالقة التكنولوجيا يدفعون مقابل المحتوى الإخباري. وجادلت شركات، مثل غوغل وفيسبوك، بأن القانون لا يعكس كيفية عمل الإنترنت وأنه "يعاقب" منصاتها بشكل غير عادل. وقالت الحكومة الأسترالية إنها تمضي قدماً في تنفيذ القانون الذي أقره مجلس النواب يوم الأربعاء. وقال وزير الاتصالات الأسترالي، بول فليتشر، لشبكة ايه بي سي: "يحتاج فيسبوك إلى التفكير ملياً في ما يعنيه ذلك لسمعته ومكانته". وجاء إجراء فيسبوك بعد ساعات من موافقة غوغل على الدفع لمجموعة "نيوز كورب" الإعلامية، التي أسسها روبرت مردوخ، مقابل المحتوى الذي تنتجه مواقع إخبارية تابعة للمجموعة. لماذا اتخذت شركة فيسبوك هذه الخطوة؟ قالت هيئة تنظيم المنافسة الأسترالية إنها وضعت قوانين "لتسوية ساحة المنافسة" بين عمالقة التكنولوجيا والناشرين في ما يتعلق بالأرباح. لكن فيسبوك قالت إن القانون تركها "أمام خيار صارم: محاولة الامتثال لقانون يتجاهل حقائق هذه العلاقة، أو التوقف عن السماح بمحتوى إخباري على خدماتنا في أستراليا". وقالت الشركة في منشور بمدونتها: "بقلب مثقل، نختار الخيار الثاني". ويُحظر أيضاً على الناشرين الأستراليين مشاركة أو نشر أي روابط على صفحاتهم بموقع فيسبوك. ومن هؤلاء، التلفزيون الوطني، وشبكة ايه بي سي، وصحف لها ملايين المتابعين مثل "ذا سيدني مورنينغ هيرالد" و"ذي أستراليان". وقالت شركة فيسبوك إنها ساعدت الناشرين الأستراليين على كسب حوالي 407 ملايين دولار أسترالي (316 مليون دولار أمريكي) العام الماضي من خلال إحالة المستخدمين إلى محتواهم، ولكن بالنسبة لفيسبوك كانت "مكاسب المنصة من الأخبار ضئيلة". وقال وليام إيستون، المدير المحلي للشركة، إنّ القانون سعى إلى "معاقبة فيسبوك على المحتوى الذي لم يأخذه أو يطلبه". ماذا حدث للمواقع الحكومية؟ أدى اجراء فيسبوك إلى حرمان الأستراليين من الوصول إلى صفحات العديد من الوكالات الحكومية الرئيسية، بما في ذلك صفحات الشرطة وخدمات الطوارئ والإدارات الصحية ومكتب الأرصاد الجوية. طال الحظر "عن غير قصد" الصفحات الحكومية الرسمية كما تأثرت صفحات أخرى لجمعيات خيرية وسياسيين وجماعات رياضية وغيرها من الجهات غير الإخبارية. وأصدرت شركة فيسبوك في وقت لاحق بياناً قالت فيه إن هذه الصفحات "تأثرت عن غير قصد" وستتم إعادتها، رغم أنها لم تحدد موعداً لذلك. وقال متحدث باسم فيسبوك إنّ الشركة "اتخذت تعريفاً واسعاً" لمصطلح "المحتوى الإخباري" المذكور في القانون. كيف استجاب الأستراليون؟ أثار الحظر رد فعل عنيفا وفوريا، اذ غضب العديد من الأستراليين من فقدانهم المفاجئ للوصول إلى المصادر الموثوقة والرسمية. وأشار العديد منهم إلى أن فيسبوك كان إحدى الطرق الأساسية لتلقي الأشخاص تحديثات بالأخبار العاجلة بشأن وباء فيروس كورونا وحالات الكوارث الوطنية. وقال بيتر فيرث، وهو من سيدني، لبي بي سي: "من الواضح أن الأمر يبدو مقيداً للغاية في ما يتعلق بما سيسمح فيسبوك للناس بفعله في المستقبل، ليس فقط في أستراليا ولكن في جميع أنحاء العالم". وقالت مستخدمة تُدعى أميليا مارشال إنها لا تستطيع تصديق قرار الشركة "في وسط الوباء"، مضيفة: "لقد اتخذت القرار الذي طال انتظاره بحذف حسابي في فيسبوك بشكل نهائي". وقالت مديرة منظمة هيومن رايتس ووتش في أستراليا، إيلين بيرسون، إن موقع فيسبوك يفرض رقابة على تدفق المعلومات في البلاد، واصفةً ذلك بأنه "تحول خطير في الأحداث". وأضافت: "قطع الوصول إلى المعلومات الحيوية عن بلد بأكمله بين عشية وضحاها أمر غير معقول". ماذا تفعل الحكومة؟ تلتزم حكومة أستراليا المحافظة بالقانون - والذي سيتم مناقشته مرة أخرى في البرلمان اليوم. ولدى الحكومة دعم واسع من قبل الأحزاب جميعها. وقال أمين الخزانة جوش فرايدنبرغ عبر موقع تويتر إنه أجرى مناقشة "بنّاءة" مع الرئيس التنفيذي لفيسبوك مارك زوكربيرغ يوم الخميس. "لقد أثار [زوكربيرغ] بعض القضايا العالقة المتبقية بشأن قانون الحكومة لمساومة وسائل الإعلام الإخبارية واتفقنا على مواصلة حديثنا لمحاولة إيجاد طريق للمضي قدماً".

स्थानिक आणि जागतिक मीडिया ऑर्गनायजेशन्सचे फेसबुक पेजेस उपलब्ध नसल्याचं गुरुवारच्या (18 फेब्रुवारी) सकाळी ऑस्ट्रेलियन नागरिकांच्या लक्षात आलं. इतकंच काय तर आरोग्य, आपात्कालीन आणि इतर सरकारी सेवांचे पेजेसही ब्लॉक करण्यात आले आहेत. या पद्धतीची बंदीची कारवाई फेसबुकच्या विश्वासार्हतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करणारी असल्याचं ऑस्ट्रेलियन सरकारनं म्हटलं आहे. ऑस्ट्रेलियाच्या बाहेर असलेल्यांनाही फेसबुकवर ऑस्ट्रेलियाच्या कोणत्याच मीडिया ऑर्गनायजेशन्सची बातमी वाचता येत नाहीये. ऑस्ट्रेलियात एक नवीन कायदा प्रस्तावित आहे. ज्यामध्ये तंत्रज्ञान कंपन्यांना बातमीशी संबंधित मजकुरासाठी पैसे मोजावे लागणार आहे. याला प्रतिसाद म्हणून फेसबुकनं हे पाऊल उचलल्याचं म्हटलं जात आहे. "इंटरनेट कशा पद्धतीनं काम करतं, हे या कायद्यातून स्पष्ट होत नाही. तसंच यामुळे आमच्यावर चुकीच्या पद्धतीनं दंड बसणार आहे," असा युक्तिवाद गुगल आणि फेसबुकसारख्या कंपन्यांनी केला आहे. पण, या कायदा पुढे चालू ठेवणार असल्याचं सरकारनं सांगितलं आहे. बुधवारी (17 फेब्रुवारी) संसदेच्या खालच्या सभागृहात या कायद्याला मंजुरी देण्यात आली. "याप्रकारची कारवाई म्हणजे आपल्या प्रतिष्ठेला किती हानी पोहोचू शकते, याचा फेसबुकनं काळजीपूर्वक विचार करायला पाहिजे," असं दूरसंचार मंत्री पॉल फ्लेचर यांनी एबीसीला सांगितलं. फेसबुक असं का करत आहे? ऑस्ट्रेलियातील स्पर्धा नियामकांनी सांगितल्यानुसार, तंत्रज्ञानातील दिग्गज कंपन्या आणि प्रकाशक यांच्यातील 'खेळाच्या मैदानात समतोल' राखण्यासाठी कायदे तयार केले आहेत. पण फेसबुकच्या मते, "प्रकाशक आणि कंपन्या यांच्या नातेसंबंधांमधील वास्तविकतेकडे दुर्लक्ष करणाऱ्या कायद्याशी जुळवून घ्या किंवा ऑस्ट्रेलियामध्ये आमच्या सेवांवर बातमीस परवानगी देणे थांबवा, अशाप्रकारची एकच निवड यातून करावी लागणार आहे." वाईट अंतकरणानं आम्ही दुसरी गोष्ट निवडली आहे, असं फेसबुकनं ब्लॉग पोस्टमध्ये म्हटलं आहे. ऑस्ट्रेलियन प्रकाशनं त्यांच्या फेसबुक पेजवरून कोणतीही लिंक पोस्ट किंवा शेयर करू शकत नाहीये. एबीसी सारखी राष्ट्रीय संस्था, द सिडनी, मॉर्निंग हेराल्ड आणि द ऑस्ट्रेलियन या वृत्तपत्रांचे लाखो फॉलोअर्स आहेत. फेसबुकनं म्हटलं आहे की, "ऑस्ट्रेलियन प्रकाशकांना रेफरल्सद्वारे गेल्या वर्षी जवळपास 316 मिलियन डॉलर मिळवण्यास मदत झाली आहे. पण, बातम्यांमधून आम्हाला खूप कमी मिळकत आहे." फेसबुक जो कंटेट घेणार किंवा ज्याची मागणी करणार, यासाठी फेसबुकवर या कायद्यांतर्गत कारवाई होणार असल्याचं कंपनीचे स्थानिक संचालक विलियम ईस्टन यांनी म्हटलं आहे. सरकारी साईट्सबाबत काय झालं? फेसबुकच्या या बदलत्या धोरणांमुळे ऑस्ट्रेलियन सरकारच्या वेगवेगळ्या संस्थांचे जसं की आपत्कालीन सेवा, आरोग्य विभाग यांचे पेजेसही बंद करण्यात आले. याशिवाय धर्मादाय संस्था, राजकारणी, क्रीडा समूह आणि इतर स्वयंसेवी संस्थांनाही याचा फटका बसलाय. याविषयी फेसबुकनं नंतर एक निवेदन प्रसिद्ध केलं. ज्यामध्ये म्हटलं की, या पेजेसवर 'अनवधानाने परिणाम झाला' आणि ती लवकरच पुन्हा कार्यान्वित केली जातील. असं असलं तरी यासाठीची डेडलाईन मात्र फेसबुकनं दिलेली नाहीये. कंपनीच्या प्रवक्त्याने याविषयी सांगितलं की, "या कायद्यातील न्यूज कंटेट या संकल्पनेची व्यापक अशी व्याख्या कंपनीनं ग्राह्य धरली होती." ऑस्ट्रेलियन लोक काय म्हणाले? याप्रकारच्या बंदीमुळे ऑस्ट्रेलियन नागरिकांमध्ये संतापाचं वातावरण दिसून आलं. कोरोनासारखा साथीचा रोग आणि राष्ट्रीय आपत्तीविषयीच्या बातम्या लोकांपर्यंत पोहोचवण्यात फेसबुकनं महत्त्वाची भूमिका निभावली होती. "फेसबुक भविष्यात लोकांना काय करण्यास परवानगी देणार आणि काय नाही, जगभरातही असं घडू शकतं. यासारख्या गोष्टींमुळे खूप बंधनं आल्यासारखी वाटतात," असं एका पादचाऱ्यानं सांगितलं. ह्यूमन राईट्स वॉच ऑस्ट्रेलियाच्या संचालकांनी म्हटलं की, "फेसबुक देशातल्या माहितीच्या प्रवाहावर नियंत्रण ठेवत आहे. घटनांना लागलेलं हे धोकादायक वळण आहे." "रात्री उशिरापर्यंत संपूर्ण देशात महत्त्वाची माहिती पुरवणं बंद करणं हा मूर्खपणा आहे," असं इलेन पियरसन म्हणाल्या. सरकार काय करतंय? ऑस्ट्रेलियाचं सरकार खंबीरपणे या कायद्याच्या पाठीशी उभं आहे. आज पुन्हा यावर संसदेत चर्चा होणार आहे. सगळ्याच पक्षांनी या कायद्याला पाठिंबा दिला आहे. कोषाध्यक्ष जोश फ्रायडनबर्ग यांनी गुरुवारी फेसबुकचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी मार्क झुकरबर्ग यांच्याशी 'विधायक' चर्चा केल्याचे ट्विट केलं. "मार्क झुकरबर्ग यांनी या कायद्याविषयी काही प्रश्न उपस्थित केले आणि यातून मार्ग काढण्यासाठी चर्चा चालू ठेवण्यास दोन्ही बाजू तयार आहेत," असं त्यांनी म्हटलं. जेम्स क्लेटन, अमेरिकास्थित तंत्रज्ञान प्रतिनिधी यांचं विश्लेषण ऑस्ट्रेलिया हे काही फेसबुकसाठी मोठं मार्केट नाहीये. तसंच न्यूजमधून पुरेसा महसूल मिळत नसल्याचंही कंपनीनं म्हटलं आहे. मग या कायद्याविषयी फेसबुक इतकी काळजी का घेत आहे? कारण इतर देश ऑस्ट्रेलियातल्या घडामोडींकडे लक्ष ठेवून आहेत. कॅनडा, युरोपीय युनियनसुद्धा ऑस्ट्रेलियाच्या पावलावर पाऊल टाकतील, अशी चर्चा आहे आणि फेसबुकला ते टाळायचं आहे. आधीच फेसबुक काही बातम्यांसाठी पैसे देत आहे. उदाहरणार्थ, यूकेमधील मीडिया कंपन्यांशी त्यांचे व्यावसायिक करार झाले आहेत. आता नेमकं काय करायचे हे फेसबुकला ठरवायचं आहे. यात सरकारनं पडू नये कारण तसं केल्यास त्यांना बातम्यांसाठी पैसे द्यावे लागतील, असं फेसबुकच्या अधिकाऱ्यांचं मत आहे. फेसबुकसारख्या मोठ्या तंत्रज्ञान कंपनीविरोधात अशी कारवाई करणार असाल तर तुम्हाला असे परिणाम भोगावे लागू शकतात, असंही फेसबुक सरकारला दाखवून देत आहे. पण, याचा उलटा परिणाम होऊ शकतो. फेसबुकनं माध्यम संस्थांचे पेजेस ब्लॉल केल्यामुळे आधीच यावर लोकशाहीविरोधी, तसंच काही भागांत हुकूमशाही पाऊल अशी टीका केली जात आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


جوليان أسانج: القبض على مؤسس ويكيليكس في لندن ولجأ أسانج إلى سفارة الإكوادور منذ سبعة أعوام لتجنب الترحيل إلى السويد بشأن قضية اعتداء جنسي تم إسقاطها. وقالت شرطة العاصمة البريطانية إنه اعتقل لعدم تسليم نفسه للمحكمة. وقال لينين مورينو، رئيس الإكوادور، إن بلاده سحبت اللجوء من أسانج بعد انتهاكاته المتكررة للأعراف الدولية. ولكن ويكيليكس قالت في تغريدة إن الإكوادور اتخذت إجراء غير قانوني بإلغاء اللجوء السياسي لأسانج "فيما يعد خرقا للقانون الدولي". وقال وزير الداخلية البريطاني ساجد جاويد في تغريدة "أؤكد أن جوليان أسانج تتحفظ عليه الشرطة ويواجه العدالة في بريطانيا". ورفض أسانج، 47 عاما، مغادرة السفارة، قائلا إنه إذا غادرها، سيتم ترحيله إلى الولايات المتحدة للاستجواب بشأن أنشطة ويكيليكس. وقالت سكوتلاند يارد إن سفير الإكوادور دعاها إلى دخول السفارة، بعد سحب اللجوء من أسانج. ويوجد خلاف طول المدى بين سلطات الإكوادور وأسانج بشأن الممنوع والمسموح له في السفارة. وسيبقى اسانج رهن الاحتجاز في مركز للشرطة وسط لندن، قبل المثول أمام محكمة ويستمنستر "في أسرع فرصة ممكنة"، حسبما قالت شرطة سكوتلاند يارد في تصريحها.

सात वर्षांपुर्वी असांज यांनी आपली अटक टाळण्यासाठी या दुतावासात आश्रय घेतला होता. त्यांच्यावर एका महिलेच्या लैंगिक छळाचा आरोप होता, त्यामुळे अटक होऊन त्यांना स्वीडनकडे त्यांना प्रत्यार्पित करावं लागलं असतं, असे होऊ नये म्हणून त्यांनी एक्वेडोरच्या लंडनस्थित दुतावासात आश्रय घेतला. पण आता त्यांच्याविरोधातला लैंगिक छळाचा आरोप मागे घेण्यात आला आहे. असांज यांना ताब्यात घेण्यात आलं असून त्यांना वेस्टमिंस्टर कोर्टासमोर हजर करण्यात येईल असं लंडन मेट्रोपॉलिटन पोलिसांनी सांगितलं. कोर्टात हजर न राहिल्याने त्यांना अटक केल्याचं पोलिसांनी सांगितलं. इक्वेडोरचे राष्ट्राध्यक्ष लेनिन मोरेनो यांनी म्हटलं की असांज यांनी सतत आंतरराष्ट्रीय नियमांचं उल्लंघन केल्यामुळे त्यांचा राजाश्रय आम्ही काढून घेत आहोत. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وقالت الشرطة لبي بي سي إن 5 أشخاص آخرين، على الأقل، أصيبوا بجروح في الهجومين، مشيرة إلى العثور على المشتبه به ميتا في منزله، إلى جانب جثة أخرى، قالت لاحقا إنها جثة والدته. ويقول المسؤولون إن هناك أدلة على أن المسلح يميني متطرف. وكان المشتبه به قد نشر رسائل اعتراف ومقاطع فيديو تدعم وجهات نظر اليمين المتطرف. وقالت الشرطة إن المشتبه به قتل نفسه وأنه لم يكن هناك على ما يبدو شركاء في تنفيذ الجريمة، لكن التحقيق مستمر. هل مات نائب هتلر الذي ولد في مصر؟ مواضيع قد تهمك نهاية "الثائرة الهولندية": الصبية التي أغوت النازيين وقتلتهم ما حقيقة يهودية والد هتلر؟ ووقع الحادث الأول في مقهى لتدخين الأرجيلة "الشيشة" بوسط هاناو، واستهدف الثاني مقهى آخر لتدخين الأرجيلة في حي كيسيلشتات. وتفيد تقارير بأن أغلب مَن يترددون على المقهى الثاني من أصول كردية. وكانت ألمانيا قد شهدت في السنوات الأخيرة عدة حوادث بطلها اليمين المتطرف: قتل مهاجم شخصين وحاول اقتحام كنيس يهودي في هال وبث الهجوم على الإنترنت وقد اعترف المهاجم لاحقا بأن دوافعه يمينية متطرفة ومعاداة السامية. مقتل وولتر بلوك السياسي الألماني المؤيد للهجرة برصاصة في الرأس بحديقة منزله. وقد اعترف يميني متطرف لاحقا بارتكابه الجريمة. قام مراهق عمره 18 عاما بإطلاق النار في مركز تجاري بميونيخ مما أسفر عن مقتل 9 أشخاص ثم قتل نفسه. وقالت السلطات لاحقا إن هذا المراهق يميني متطرف. فما هي حكاية اليمين المتطرف في ألمانيا؟ أخذ اليمين المتطرف في الصعود في ألمانيا فيما تحاول البلاد استيعاب نحو مليون مهاجر تدفقوا عليها منذ فتحت المستشارة الألمانية أنغيلا ميركل الحدود عام 2015. وكان قرار ميركل هذا قد أدى إلى انقسام البلاد بشدة، ومنذ ذلك الحين تزداد النازية الجديدة قوة وانتشارا بحسب المسؤولين والباحثين الاجتماعيين. ملصق حزب البديل من أجل ألمانيا "أوقفوا الأسلمة" وبات حزب البديل من أجل ألمانيا اليميني المتشدد أكثر قوة في البرلمان بفضل المشاعر الغاضبة تجاه المهاجرين. وكان اليمين الشعبوي والمتطرف في ألمانيا قد تمكن منذ تأسيسه عام 2013 ومشاركته في أول انتخابات على مستوى الولايات الألمانية من الدخول إلى 11 برلمانا من مجالس الولايات النيابية من بين 16 برلمانا. ضد الهجرة في عام 2017، دخل حزب "البديل من أجل ألمانيا" البرلمان الألماني الاتحادي (البوندستاغ) كحزب قومي متطرف لأول مرة منذ الحرب العالمية الثانية. إذ حصل وقتها على 90 مقعداً من أصل 598. واستغل الحزب لجوء أكثر من مليون شخص إلى ألمانيا ما بين عامي 2015 و2016، وكان أغلبهم من دول ذات أغلبية مسلمة، ليثير الخوف لدى الناخب الألماني من الإسلام والمهاجرين، ولكسب المزيد من الأصوات والشعبية. ويتمتع الحزب بشعبية كبيرة في القسم الشرقي من ألمانيا رغم أن أعداد المهاجرين في هذا القسم أقل من بقية الأجزاء في ألمانيا. موقف الحزب من الإسلام وصف زعيم الحزب ألكسندر غاولاند الإسلام بأنه "ظاهرة سياسية ليست جزءاً من ألمانيا". يطالب الحزب بمنع الحجاب الذي يعتبره علامة دينية سياسية على خضوع النساء للرجال وطرحت قيادات الحزب إحصاءات عن ارتفاع معدل جرائم العنف بين المهاجرين المسلمين وطالبي اللجوء السياسي، مشيرة إلى أن وجود عدد كبير من المسلمين يؤدي إلى "تآكل دولة القانون والنظام". ويطالب الحزب بحظر الآذان ومنع التمويل الأجنبي لبناء المساجد في ألمانيا، ويعتبرها رمزا للهيمنة الإسلامية، كما يطالب بمنع النقاب الذي يراه تعبيرا عن خضوع النساء للرجال، وإخضاع جميع الأئمة لرقابة وتدقيق الدولة. ويدعو إلى إعادة العمل بالرقابة على الحدود داخل الاتحاد الأوروبي وإغلاق حدود الاتحاد الخارجية في وجه اللاجئين، وحتى السماح بإطلاق النار على اللاجئين الساعين إلى الدخول إلى الاتحاد بطرق غير شرعية. مدينة كيميتس وإذا كان حزب البديل من أجل ألمانيا اليميني المتشدد بات أكثر قوة في البرلمان، باتت مدينة كيمنتس شرقي البلاد اختبارا لسلطة الدولة بل وحتى اختبار لديموقراطية ألمانيا ما بعد الحرب العالمية الثانية، بحسب صحيفة نيويورك تايمز. حشد لليمين المتطرف في كيميتس وتقول الصحيفة إنه من وقت لآخر تجوب مجموعة غاضبة شوارع مدينة كيمنتس، ملوحة بأعلام ألمانيا فيما يؤدي بعض أفرادها التحية النازية، وهي تبحث عن أصحاب البشرة الداكنة الذين يطاردونهم كـ "الذئاب"، في ما يخشى أفراد الشرطة الذين يفوقون المجموعة عددا التدخل. ويقول مسؤولون في المدينة التي يسكنها نحو 250 ألف شخص في شرق ألمانيا إن لديها تاريخا في احتجاجات النازية الجديدة.

अरेना बार कॅफे बातम्यांनुसार, एका अज्ञात हल्लेखोराने हनाऊमधील एका बारमध्ये गोळीबार केला. तर शहराजवळच्या केसेल्तोद परिसरातही एका बारमध्ये गोळीबार झाल्याची माहिती समोर आली आहे. हा हल्ला अति उजव्या विचारसरणीच्या लोकांकडून झाला असावा असा संशय पोलिसांनी व्यक्त केला आहे. स्थानिक माध्यमांनी सांगितल्यानुसार या एका हल्ल्यातील संशयिताची ओळख पटली आहे. त्या व्यक्तीचं नाव तोबियस आर आहे. त्याच्याकडे लायसन्स असलेली बंदूक होती. हल्ल्यानंतर त्याने आत्महत्या केली. बंदुकधारी हल्लेखोरांनी स्थानिक वेळेनुसार रात्री 10 वाजता हा गोळीबार केला. पोलीस अधिकारी आणि हेलिकॉप्टर्सच्या मदतीने दोन्ही परिसरातील गस्त घालण्यात येत आहे. स्थानिक जर्मन प्रसारमाध्यम हेसेनशाऊ यांनी दिलेल्या बातमीनुसार, पहिल्या गोळीबारात तीनजण तर दुसऱ्या गोळीबारात पाचजणांचा मृत्यू झाला आहे. हल्ला केल्यानंतर हल्लेखोर घटनास्थळावरून पळून गेल्याची माहिती जर्मन वृत्तपत्र बिल्डनं दिली आहे. हनाऊ जर्मनीच्या हेसेन राज्यातील एक शहर आहे. हे शहर फ्रँकफर्ट शहरापासून सुमारे 25 किलोमीटरवर आहे. हल्लेखोरांचा उद्देश अद्याप तरी स्पष्ट होऊ शकला नाही. याप्रकरणी अधिक माहिती मिळवण्यात येत आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)