الإيغور يقولون إنهم يواجهون تمييزا ويشكل محصول القطن في الصين خُمس إجمالي الإمدادات العالمية. وتقول الحكومة الصينية إن الادعاءات ملفقة بالكامل. لكن بعض الشركات العالمية ترفض شراء القطن من شينجيانغ. وتقول بكين إنها تشارك في حملة للقضاء على التطرف والفقر في شينجيانغ. وتفيد تقارير بأنها ربما وضعت مليون مسلم من الإيغور في معسكرات إعادة تأهيل. ضغوط على شركات بارزة مواضيع قد تهمك نهاية من المرجح أن يؤدي البحث الذي نشره الاثنين مركز أبحاث السياسة العالمية في واشنطن إلى زيادة الضغط على الشركات المشهورة، مثل نايكي، وغاب، وأديداس، على ضوء المزاعم بشأن إجبار الإيغور على العمل في سلسلة توريد المنسوجات الخاصة بها. الإيغور أقرب الى شعوب أسيا الوسطى وقال نشطاء في مجال حقوق الإنسان إن شينجيانغ موطن لشبكة واسعة من معسكرات الاعتقال خارج نطاق القضاء، سجن فيها ما لا يقل عن مليون شخص، ولكن الصين تقول إنهم في مراكز تدريب مهني لمكافحة التطرف. وحذر باحثون من "العواقب الوخيمة المحتملة" على سلسلة توريد القطن العالمية، إذ ينتج إقليم شينجيانغ أكثر من 20 في المئة من القطن العالمي، ونحو خمس الخيوط المستخدمة في الولايات المتحدة تأتي من تلك المنطقة. وذكرت بي بي سي أنها سألت 30 علامة تجارية دولية كبرى إن كانت تعتزم الاستمرار في الحصول على منتجات من الصين بعد كشف نتائج التقرير، ومن بين من أجابوا، قال أربعة فقط إن لديهم سياسة صارمة تفرض ألا تكون العناصر التي يحصلون عليها من أي مكان في الصين تستخدم القطن الخام الوارد من شينجيانغ. وقال تقرير مركز الأبحاث إن المشاركين في برنامج نقل العمالة يخضعون لمراقبة الشرطة الشديدة، خلال عمليات النقل من نقطة إلى أخرى، و"إدارة تتم على النسق العسكري"، ولتدريب أيديولوجي، مستشهدا بوثائق حكومية. يعد إقليم شينجيانغ موطن أقلية الإيغور وكتب أدريان زينز، الذي كشف الوثائق، في التقرير: "من الواضح أن عمليات نقل العمالة لقطف القطن تنطوي على مخاطر عالية للغاية من العمل القسري". وأضاف: "قد تُظهر بعض الأقليات درجة من الموافقة فيما يتعلق بهذه العملية، وقد تستفيد مالياً. ومع ذلك ... فمن المستحيل تحديد نقطة انتهاء الإكراه، ونقطة بدء الموافقة المحلية". ماذا تقول الصين؟ قالت بكين إن جميع المحتجزين في شينجيانغ "تخرجوا" من المراكز، لكن تقارير أشارت إلى أن العديد من السجناء السابقين نقلوا إلى وظائف صناعية تتطلب مهارات متدنية، وترتبط غالبا بالمعسكرات. ويقول التقرير أيضا إن هناك حافزا أيديولوجيا قويا لتطبيق المخطط، إذ إن زيادة الدخل في المناطق الريفية تسمح للمسؤولين بتحقيق أهداف تقليل حدة الفقر التي تفرضها الدولة. يجري العمل في بناء المزيد من معسكرات الاحتجاز في الاقليم ونفت الصين بشدة مزاعم إجبار الإيغور في شينجيانغ على العمل. وتقول إن برامج التدريب وخطط العمل والتعليم الأفضل ساعدت في القضاء على التطرف في المنطقة. وردا على سؤال حول التقرير قالت بكين الثلاثاء إن العمال "من جميع الأعراق في شينجيانغ يوقعون على عقود عمل مع شركات بناء على اختيارهم طواعية للمهنة". وهاجم المتحدث باسم وزارة الخارجية، وانغ وين بين، كاتب التقرير زينز، قائلا إنه "العمود الفقري لمنظمة أبحاث مناهضة للصين تأسست في ظل تلاعب وكالة المخابرات الأمريكية، التي تختلق بشكل رئيسي شائعات مناوئة للصين وتشوه سمعتها". وكانت الولايات المتحدة قد حظرت في وقت سابق من هذا الشهر استيراد القطن الذي تنتجه شركة شينجيانغ للإنتاج والبناء، وهو كيان شبه عسكري يغطي حوالي ثلث المحاصيل المنتجة في المنطقة بأكملها. وهناك مشروع قانون آخر مقترح يحظر جميع الواردات من شينجيانغ مازال في انتظار موافقة مجلس الشيوخ الأمريكي عليه.

अति-पश्चिमेकडील भागातील डेमोग्राफी (लोकसंख्येची रचना) बदलण्याचा हा प्रयत्न असल्याचं वृत्त चिनी सरकारनं फेटाळलं आहे. नोकरीनिमित्त केलेल्या या बदल्या उत्पन्नात वाढ करण्याच्या दृष्टिने केल्या आहेत. ग्रामीण भागातील वर्षानुवर्षांची बेरोजगारी तसंच गरीबी हटविण्यासाठीही हे पाऊल उचलण्यात आल्याचंही चिनी सरकारनं म्हटलं आहे. पण आमच्या हाती आलेल्या पुराव्यांवरून हे दिसत आहे की, शिंजियांगमध्ये गेल्या काही वर्षांमध्ये उभारण्यात आलेल्या शैक्षणिक शिबीरांसोबतच या नवीन धोरणामुळेही धाकदपटशाहीचा धोका वाढू शकतो. शैक्षणिक धोरणाप्रमाणेच नोकऱ्यांमधील बदल्यांचं हे धोरणही अल्पसंख्यांकांची जीवनशैली तसंच विचारसरणी बदलण्यासाठी आखल्याचंही जाणवत आहे. हा अभ्यास ज्येष्ठ अधिकाऱ्यांनी एकदा नजरेखालून घालावा यासाठी तयार केला होता, पण अपघाताने तो ऑनलाइन प्रसिद्ध केला गेला. प्रोपागंडा रिपोर्टस, मुलाखती आणि चीनमधील वेगवेगळ्या कारखान्यांना दिलेल्या भेटींवर बीबीसीची जी शोधमोहिम होती, त्यामध्ये या अभ्यासाचाही समावेश करण्यात आला आहे. वीगर मजुरांच्या बदल्या आणि दोन महत्त्वाच्या पाश्चिमात्य ब्रँड्समधलया संभाव्य लागेबांध्यांसंबंधीही आम्ही प्रश्न विचारले. कारण त्यासंबंधी जागतिक पातळीवर अनेक प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. शिंजियांगच्या दक्षिणेकडे असलेल्या गावामध्ये शेतात गवताच्या गंजी रचल्या जात होत्या आणि गावकरी फळं तसंच ब्रेड वगैरे गोष्टी त्यांच्या 'सुपां'मध्ये ठेवत होते. याभोवतीच पारंपरिक वीगर कुटुंबांचं आयुष्य फिरत असतं. ताक्लामाकन वाळवंटाकडून येणारे उष्ण वारे मात्र काहीशी काळजी आणि बदल सोबत घेऊन आले आहेत. चीनमधील कम्युनिस्ट पक्षाकडून चालविण्यात येणाऱ्या वृत्तवाहिनीवर दाखवलेल्या एका व्हीडिओ रिपोर्टमध्ये दाखविण्यात आलं की, गावामध्ये अधिकाऱ्यांचा एक गट लाल रंगाचं बॅनर घेऊन बसला होता. या बॅनरवर 4 हजार किलोमीटर लांब असलेल्या अन्हुई प्रांतात नोकरी असल्याची जाहिरात होती. दोन दिवस उलटून गेल्यानंतर रिपोर्टर आपल्या नॅरेशनमध्ये सांगत आहे की, गावातील एकही व्यक्ती या नोकरीसाठी नोंदणी करायला पुढे आली नाहीये. त्यामुळे आता अधिकारी घरोघरी फिरत आहेत. त्यानंतर वीगर, कझाक आणि इतर अल्पसंख्याकांना दूरच्या फॅक्टरींमध्ये काम करण्यासाठी भाग पाडल्याचंही फुटेज समोर आलं. त्यांच्या घरापासून हे अंतर प्रचंड आहे. हा व्हीडिओ 2017 मधला आहे. त्यावेळी या धोरणाची तीव्रता वाढली होती. पण आजपर्यंत कोणत्याही आंतरराष्ट्रीय बातम्यांमध्ये याला प्रसिद्धी मिळाली नाही. अधिकारी एका वडिलांशी बोलत होते. ते गृहस्थ आपल्या मुलीला इतक्या लांबवर पाठवायला नाखूश असल्याचं स्पष्ट दिसत होतं. "ज्याला तिकडे जायचंय असं कोणीतरी असेलच ना," ते अधिकाऱ्यांना विनंती करण्याचा प्रयत्न करत होते. "आम्ही इथं आमचं भागवतोय. आम्हाला आमच्या पद्धतीनं जगू द्या ना." वडिलांना न जुमानता ते अधिकारी थेट 19 वर्षांच्या बुझनापशी बोलायला लागतात. ते तिला सांगतात की, जर ती इथंच राहिली तर लवकरच तिचं लग्न लावून देतील आणि मग तिला कधीच बाहेर पडता येणार नाही. "विचार कर एकदा. जाशील का तू कामाला?" ते विचारतात. सरकारी अधिकाऱ्याची ती रोखलेली करडी नजर आणि सरकारी मालकीच्याच चॅनेलचे पत्रकार समोर असतानाही ती मान हलवून नकार देत म्हणते, "मी नाही जाणार." पण तरीही ते तिच्यावर दबाव टाकतच राहतात. शेवटी हुंदके देत ती म्हणते, "जर इतर जण जाणार असतील तर मी पण जाईन." ही फिल्म आई आणि मुलींच्या भावूक निरोपावर येऊन संपते. बुझनाप आणि तिच्यासोबत कामावर घेतलेले इतर जण आपलं कुटुंब, संस्कृती मागे ठेवत दूर जाण्यासाठी एकत्र जमलेले असतात. प्रोफेसर लॉरा मर्फी या युकेमधील शेफिल्ड हलम विद्यापीठात मानवी हक्क आणि समकालीन गुलामगिरी विषयाच्या तज्ज्ञ आहेत. त्या 2004 ते 2005 या कालखंडात शिंजियांग इथे राहिल्या होत्या. त्यानंतरही लॉरा इथे येत राहतात. "हा व्हीडिओ उल्लेखनीय आहे," त्यांनी बीबीसीशी बोलताना म्हटलं. "चिनी सरकार वारंवार सांगत आहे की, लोक या कार्यक्रमात स्वयंप्रेरणेनं सहभागी होत आहेत. पण या व्हीडिओतून हे स्पष्टपणे दिसून येतंय की चिनी सरकार दडपशाहीचा वापर करत आहे, लोक विरोध करूच शकत नाहीयेत." "दुसरी गोष्ट म्हणजे यातून दिसणारा सरकारचा अंतस्थ हेतू," त्या सांगतात. "लोकांना दारिद्रयरेषेखालून बाहेर काढण्यासाठी ही योजना आहे, असं सांगितलं जात असलं तरी हा लोकांचं आयुष्य आमूलाग्र बदलण्याचा प्रयत्न आहे. त्यांना त्यांच्या कुटुंबापासून दूर करून त्यांची लोकसंख्या विखुरायची आणि त्यांची भाषा, संस्कृती, कुटुंबपद्धती बदलून टाकायची. यामुळे गरीबी कमी होण्यापेक्षा वाढण्याचीच शक्यता अधिक आहे." शिंजियांगमधील प्रशासनाबद्दल चिनी सरकारच्या बदललेल्या धोरणांना दोन घटना कारणीभूत ठरल्याचं दिसतं. एक म्हणजे 2013 साली बिजिंगमध्ये पादचाऱ्यांवर झालेला जीवघेणा हल्ला आणि 2014 साली कनमिंग शहरात झालेला हल्ला. या हल्ल्यासाठी वीगर मुसलमान आणि फुटीरतावाद्यांना जबाबदार धरण्यात आलं. शैक्षणिक कँप आणि नोकऱ्यांच्या निमित्तानं करण्यात आलेल्या बदल्यांच्या योजनांच्या केंद्रस्थानी वीगर मुस्लिमांमधील इस्लामिक श्रद्धांमध्ये परिवर्तन घडवून 'आधुनिक' बनविण्याचा प्रयत्न करणं हा आहे, जेणेकरून त्यांच्या निष्ठा कम्युनिस्ट पार्टीकडे वळतील. चीनमधील बहुसंख्याकांच्या हान संस्कृतीच्या प्रवाहात वीगर मुस्लिमांना सामावून घेणं हेच शिंजियांगमधील नोकऱ्यांच्या बदल्यांमागचं उद्दिष्ट असल्याचं वरिष्ठ चिनी अधिकाऱ्यांसाठी तयार केलेल्या अभ्यासातून दिसून येत आहे. शिंजियांगमधील होतान प्रीफेक्चरमध्ये मे 2018 साली केलेल्या फिल्ड वर्कमधील अहवालातून चिनी अधिकाऱ्यांसाठी नोकऱ्यांमधल्या बदल्यासंबंधीचा अभ्यास तयार करण्यात आला होता. तो डिसेंबर 2019 मध्ये ऑनलाइन प्रसिद्ध केला गेला आणि त्यानंतर अचानकपणे काही महिन्यांतच तो मागे घेतला गेला. चीनमधील नानकाई विद्यापीठातील अभ्यासकांच्या एका गटानं लिहिलेल्या या अभ्यासात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आलं होतं की, वीगर अल्पसंख्याकांवर प्रभाव टाकण्याच्या, त्यांना सामावून घेण्याच्या प्रक्रियेत मोठ्या संख्येनं मजुरांची बदली करणं हे महत्त्वाचं ठरू शकतं. त्यातून त्यांच्या विचारप्रक्रियेतही बदल होऊ शकतो. त्यांना एका ठिकाणहून चीनमधली दुसऱ्या कोणत्याही प्रांतात घेऊन जाण्यामुळे वीगर मुसलमानांची लोकसंख्येंची घनताही कमी होऊ शकते, असंही या अहवालात म्हटलं आहे. परदेशात राहणाऱ्या एका वीगर संशोधकाला हा अभ्यास रिपोर्ट आढळला. विद्यापीठाला त्यांची चूक लक्षात येऊन त्यांनी तो रिपोर्ट काढण्याआधी त्याचं एक व्हर्जन सेव्ह केलं गेलं. डॉ. अड्रियन झेन्झ हे वॉशिंग्टनमधील व्हिक्टिम्स ऑफ कम्युनिझम मेमोरियल फाउंडेशनमध्ये सीनिअर फेलो आहेत. त्यांनी या अहवालावरचं सविस्तर विश्लेषण लिहिलं आहे. त्याचं इंग्लिश भाषांतरही आहे. 'शिंजियांगमध्ये उच्चस्तरीय अक्सेस असलेले माजी सरकारी अधिकारी आणि आघाडीच्या अभ्यासकांनी तयार केलेला हा रिपोर्ट अभूतपूर्व आणि अधिकृत आहे,' असं डॉ. झेन्झ यांनी बीबीसीला दिलेल्या मुलाखतीत म्हटलं आहे. त्यांच्या विश्लेषणात एरिन फारेल रोझेनबर्ग यांचंही कायदेशीर मतप्रदर्शन आहे. रोझेनबर्ग हे स्वतः अमेरिकेतील होलोकोस्ट मेमोरियल म्युझियमचे माजी ज्येष्ठ सल्लागार होते. त्यांच्या मते जबरदस्तीनं केलेल्या बदल्यांमधून मानवतेविरोधातले गुन्हे असल्याचं नानकाई रिपोर्ट्समधून स्पष्ट होतं. चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने एका लेखी निवेदनामध्ये म्हटलं आहे की, या रिपोर्टमधून लेखकाचा केवळ वैयक्तिक दृष्टिकोन दिसून येतो. त्यातील बहुतांश भाग हा वस्तुस्थिला धरून नाहीये. "शिंजियांग मधील गोष्टींचं रिपोर्टिंग करताना पत्रकार चिनी सरकारनं प्रसिद्ध केलेली अधिकृत माहिती वापरतील हीच आमची अपेक्षा आहे," असं चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयानं म्हटलं आहे. नानकाई रिपोर्टच्या लेखकांनी हा गरिबीविरुद्धच्या लढाईतला एक भाग असून कामाच्या ठिकाणी येण्यासाठी स्वेच्छेनं लोक तयार झाले आहेत असं म्हटलं आहे. शिवाय या फॅक्टरीमधून कामगारांना नोकरीतून बाहेर पडण्याची आणि घरी परत जाण्याचीही मुभा आहे. पण ही धोरणं प्रत्यक्षात ज्यापद्धतीनं राबविली जात आहेत, ते नानकाई रिपोर्टच्या लेखकांनी केलेल्या दाव्याशी विसंगत वाटतं. यासंदर्भात काही 'लक्ष्यं' निर्धारित करून दिली आहेत. जेव्हा हा उपक्रम हाती घेतला गेला त्यावेळी एकट्या होतान प्रीफेक्चर इथं अडीच लाख मजुरांना बाहेरून आणण्यात आलं होतं. ही उद्दिष्टं गाठण्यासाठी दबाव आहे. जवळपास प्रत्येक गावात नोकरभरती केंद्र उभं करण्यात आलं आहे आणि अधिकाऱ्यांना घरोघरी जाऊन भरती करण्याचं काम दिलं आहे. जसं 19 वर्षांच्या बुझनापच्या बाबतीत घडलं होतं. प्रत्येक पातळीवर सरकारी नियंत्रणाच्या खुणा पाहायला मिळतात. नोकरीत घेतलेल्या प्रत्येकाला राजकीय विचारधारांसंबंधीचं प्रशिक्षण दिलं जातं, त्यानंतर त्यांना फॅक्टरीमध्ये गटागटानं पाठविलं जातं. ज्या शेतकऱ्यांना त्यांची जमीन किंवा गाई-गुरं मागे सोडून जायची इच्छा नसते, त्यांना केंद्रीकृत सरकारी योजनेत नाव नोंदविण्यासाठी प्रोत्साहन दिलं जातं. या योजनेत नाव नोंदविलेल्यांच्या जमिनीची व्यवस्था त्यांच्या अनुपस्थितीतही ठेवली जाते. जेव्हा नव्यानं भरती केलेले लोक त्यांच्या नवीन फॅक्टरीमध्ये जातात तेव्हा त्यांच्यासोबत केंद्रीकृत व्यवस्थापनाचे अधिकारी असतात, जे अगदी खातापितानाही त्यांच्यासोबत राहतात. पण यंत्रणेमधील भेदभावाची वागणूक स्थानिक पोलिसांमध्ये दिसून येते. वीगर मुस्लिमांच्या भरभरून येणाऱ्या रेल्वेगाड्यांनी त्यांना धोक्याचा इशारा दिला आहे. याठिकाणी चीनच्या शिंजियांग प्रांतातील पोलिसांसाठी समस्या वाढल्या आहेत. येथील पुनर्शिक्षण केंद्रात भरती करण्यात आलेल्या लोकांची संख्या आता कट्टरवाद्यांपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त झाली आहे. संपूर्ण वीगर समाजावरच दंगलखोरपणाचा शिक्का मारू नये, असंही त्यात सांगितलं आहे. हुबेईच्या ग्रे औद्योगिक परिसरात हुआफू टेक्स्टाईल कंपनी आहे. हा परिसर चीनच्या पूर्व भागात येतो. टीव्हीवर दाखवण्यात आलेल्या बातमीत याच कारखान्याचा उल्लेख होता. बीबीसीने याठिकाणी भेट दिली, त्यावेळी पाच मजल्याच्या वीगर वसतिगृह पुनर्वसन केंद्रात आम्ही गेलो. इथं एका खिडकीत मोज्यांची एक जोडी वाळत घातलेली होती. इथले वीगर लोक घरी परतल्याचं तिथल्या गेटवरच्या राखणदाराने सांगितलं. कोव्हिड प्रतिबंधक नियमांमुळे याठिकाणी शिंजियांग परिसरातील कोणताच कामगार ठेवला जात नाही, अशी माहितीही त्या रखवालदाराने दिली. अॅमेझॉनच्या युकेमधील वेबसाईटवर हुआफू येथे बनवण्यात आलेली काही उशीचे कव्हर्स विक्रीला असल्याचं दिसतं. पण त्याचं उत्पादन इथंच होतं किंवा नाही, याबद्दल जास्त माहिती मिळू शकली नाही. ही उत्पादनं सध्या उपलब्ध नाहीत. अॅमेझॉन कामगारांवर होणारा अत्याचार सहन करत नाही. त्यामुळे त्यांनी या उत्पादनांची विक्री आता बंद केल्याचं त्यांनी सांगितलं. चीनमधील आंतरराष्ट्रीय पत्रकारांच्या एका समुहासोबतही बीबीसीने एकूण सहा कंपन्यांना भेट दिली. ग्वांगझेऊ प्रांतातील डोंगन लुझू शू फॅक्टरीत एका कामगाराने वीगर कामगारांबद्दल माहिती दिली. या कारखान्यात स्केचर्स कंपनीचे शूज तयार होत असल्याचं तिथल्या कामगाराने सांगितलं. विगर कामगार स्वतंत्र वसतिगृह वापरतात, त्यांचं कँटीनही वेगळं असतं, असंही त्याने सांगितलं. या कंपनीतील एक व्हीडिओ मध्यंतरी व्हायरल झाला होता. त्यामध्ये विगर कामगार हे शूज बनवताना दिसत होता. या व्हीडिओची सत्यता पडताळता आलेली नव्हती. पण याबाबत स्केचर्सने स्पष्टीकरणही दिलं होतं. कोणत्याही कामगारासोबत जबरदस्ती सहन केली जाणार नाही, असं त्यांनी म्हटलं होतं. या प्रकरणावर डोंगल लुझू कंपनीने कोणतीही प्रतिक्रिया देण्यास नकार दिला. याठिकाणी लोकांशी बोलताना वीगर कामगारांना कुठेही फिरण्याचं स्वातंत्र्य आहे, असंच आम्हाला सांगण्यात आलं. पण काही ठिकाणी वेगळ्या गोष्टीही समोर आल्या. काही ठिकाणी या व्यक्तींच्या फिरण्यावर बंधनं होतं. वुहानमधील एका हान चायनीज कामगाराने याबाबत माहिती दिली. त्याच्या कंपनीतील जवळपास 200 सहकाऱ्यांना मोकळेपणाने फिरू दिलं जात नाही, त्यांना बाहेर जाण्याची परवानगी नाही, असं त्याने सांगितलं. तीन महिन्यांनी बुझनाप पुन्हा तिच्या गावी तिचं राजकीय प्रशिक्षण सुरू करण्यासाठी परतली. त्यावेळी चीनच्या शासकीय टीव्ही चॅनेलने पुन्हा तिची भेट घेतली. याही वेळी ती हुआफू टेक्स्टाईल कंपनीमध्येच होती. पुन्हा एकदा अहवाल केंद्रस्थानी ठेवूनच ही बातमी करण्यात आलेली आहे. या बातमीत एका ठिकाणी बुझनाप अत्यंत भावनिक होताना दिसते. तिला सुरुवातीला रागावलं जातं, पण अखेर यामध्ये बदल होताना दिसतो. तिला कामाची परवानगी मिळाल्याच दाखवलं जातं. म्हणजेच, जीवनशैली आणि विचारसरणी या दोन्ही बदलत चालल्याचं हे उदाहरण आहे. निर्माती - कॅथी लाँग हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


وأضافوا أن أسطولًا صغيرًا من السفن كان يبحث في الموقع، ومن المفترض أن يتمكن غواصو البحرية قريبًا من استعادة مسجلي الطائرة التي اختفت السبت. وتم العثور على أجزاء من حطام الطائرات ورفات بشرية. وكانت طائرة سريويجايا إير بوينغ 737 تقل 62 راكبًا عندما اختفت عن الرادار أثناء رحلتها إلى بورنيو. ونقلت وكالة فرانس برس عن سورجانتو تججونو، رئيس لجنة سلامة النقل الإندونيسية، قوله "حددنا موقع الصندوقين الأسودين". مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف "سيبدأ الغواصون في البحث عنهم الآن ونأمل ألا يمر وقت طويل قبل أن نحصل عليهما". ويقوم المحققون بتحليل العناصر التي يعتقدون أنها إطار وجزء من جسم الطائرة. وقال جوناثان هيد، مراسل بي بي سي في جنوب شرق آسيا ، إن البحر في هذا الجزء من إندونيسيا ضحل نسبيًا والطقس السيئ الذي كان يعيق عمليات الإنقاذ قد تحسن الآن، ما يزيد من احتمالية استعادة أجزاء مهمة. ويبدو أن البحث لا يقدم أي أمل في العثور على أي ناجين. وقال المتحدث باسم شرطة جاكرتا، يسري يونس، إنه تم استلام حقيبتين من وكالة البحث والإنقاذ. وقال في تصريحات صحفية "الحقيبة الأولى كانت تحتوي على ممتلكات ركاب وحقيبة أخرى تحتوي على أشلاء"، مضيفا "ما زلنا نتعرف على هذه النتائج". وعلقت جهود البحث والإنقاذ ليلا لكنها استؤنفت في ساعة مبكرة من صباح الأحد. كما تم نشر أربع طائرات للمساعدة في البحث. والطائرة المفقودة ليست من طراز 737 ماكس، وهو طراز طائرات بوينغ الذي تم إيقافه من مارس/آذار 2019 حتى ديسمبر/كانون الأول الماضي بعد حادثين مميتين. ماذا حدث للطائرة؟ غادرت طائرة الركاب التابعة لشركة سريويجايا اير من مطار جاكارتا الساعة 14:36 بالتوقيت المحلي (07:36 بتوقيت غرينتش) يوم السبت. وبعد دقائق، في تمام الساعة 4:40 ، تم تسجيل آخر اتصال بالطائرة، وفقًا لوزارة النقل. وتستغرق الرحلة المعتادة إلى بونتياناك، في مقاطعة كاليمانتان الغربية في غرب جزيرة بورنيو، 90 دقيقة. وقال رئيس وكالة البحث والإنقاذ الوطنية، باجوس بوروهيتو، إن الطائرة لم ترسل إشارة استغاثة. ويُعتقد أنها فقدت أكثر من 3000 متر في أقل من دقيقة، وفقًا لموقع تتبع الرحلات الجوية "فلايت تراكر توينتو فور". وقال شهود إنهم شاهدوا وسمعوا انفجارا واحدا على الأقل. من كان على متن الرحلة؟ يُعتقد أن الطائرة كانت تقل 50 راكبًا - من بينهم سبعة أطفال وثلاثة رضع - و 12 من أفراد الطاقم، رغم أن الطائرة تتسع لـ 130 راكبًا. وينتظر أقارب الركاب بقلق في مطار بونتياناك، وكذلك في مطار سوكارنو هاتا الدولي في جاكارتا. وقال يمان زاي في تصريجات صحفية وهو يبكي "لدي أربعة أفراد من عائلتي على متن الطائرة .. زوجتي وأولادي الثلاثة... [زوجتي] أرسلت لي صورة طفلي الرضيع اليوم ... كيف لا يمزق قلبي؟" ماذا نعرف عن الطائرة؟ وبحسب تفاصيل التسجيل، فإن الطائرة هي من طراز بوينغ 737-500 وعمرها 26 عامًا. وقال جيفرسون إيروين جاوينا، الرئيس التنفيذي لشركة سريويجايا للطيران، للصحفيين إن الطائرة في حالة جيدة. وقال إن الإقلاع تأخر لمدة 30 دقيقة بسبب الأمطار الغزيرة. وتأسست شركة سريويجايا في عام 2003، وهي شركة طيران محلية أسعارها مخفضة تطير إلى وجهات إندونيسيا وغيرها من وجهات جنوب شرق آسيا. وفُقدت الطائرة على بعد حوالي 20 كيلومترا شمال العاصمة جاكارتا، على مقربة من مكان تحطم طائرة أخرى في أكتوبر 2018. وتوفي 189 شخصا عندما سقطت طائرة تابعة لشركة لايون إير الإندونيسية في البحر بعد حوالي 12 دقيقة من إقلاعها من المدينة. وأُلقي اللوم في تلك الكارثة على سلسلة من الإخفاقات في تصميم الطائرة ، ولكن أيضًا عيوب شركة الطيران والطيارين. وقال جيروم ويراوان، مراسل بي بي سي في جاكارتا ،إن الأحداث الأخيرة ستثير أسئلة والكثير من الغضب في إندونيسيا، التي تعرضت صناعة الطيران فيها لتدقيق شديد منذ تحطم طائرة لايون إير.

श्रीविजया एयर बोइंग 737चा जकार्ताच्या कलिमनतन प्रांतातल्या रस्त्यात संपर्क तुटला. त्यानंतर विमान बेपत्ता झालं होतं. या विमानात 62 प्रवासी होते. नौदलातील चालक असलेल्या 10 हून अधिक बोटी विमान कोसळल्याच्या ठिकाणाकडे रवाना झाल्या आहेत. परिवहन मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, विमानाचा शोध घेण्यासाठी बचावपथकांना सक्रिय करण्यात आलं आहे. मात्र, शोधकार्य रात्री अंधारामुळे थांबवण्यात आले होते. मात्र, पहाटेपासून पुन्हा शोधकार्यास सुरुवात करण्यात आली आहे. नेमकं काय घडलं? श्रीविजया एअर हे प्रवासी विमानानं इंडोनेशियाची राजधानी जकार्ता येथील विमानतळावरून शनिवारी (9 जानेवारी) स्थानिक वेळेनुसार दुपारी 2 वाजून 36 मिनिटांनी उड्डाण घेतलं. काही मिनिटांनंतर म्हणजे 2 वाजून 40 मिनिटांनी या विमानाशी शेवटचा संपर्क झाला होता. SJY182 असा कॉल साईन होता, अशी माहिती परिवहन मंत्रालयानं दिली. या विमानातून कुठल्याही संकाटाचा सिग्नल पाठवण्यात आला नव्हता, अशी माहिती इंडोनेशियाच्या राष्ट्रीय शोधकार्य आणि बचावकार्य यंत्रणेचे प्रमुख एअर मार्शल बगस पुरुहितो यांनी दिली. फ्लाइट ट्रैकिंग वेबसाइट फ्लाइटरडार 24 डॉट कॉमनुसार, हे विमान एका मिनिटापेक्षा कमी वेळात 10 हजार फूट खाली आलं. एका प्रत्यक्षदर्शीनं एका मोठा आवाज ऐकल्याचं सांगितलं. सोलिहिन नावाच्या एका मच्छीमारानं बीबीसीच्या इंडोनेशियन सर्व्हिसशी बोलताना म्हटलं की, त्यांनी हा अपघात होताना पाहिला. त्यानंतर त्यांनी त्यांच्या कॅप्टनसोबत बेटावर परतण्याचा निर्णय घेतला. त्यांनी म्हटलं, "विमान विजेच्या वेगानं समुद्रात कोसळलं आणि मोठा आवाज झाला. आम्ही जवळच होतो. काही तुकडे आमच्या जहाजावरही येऊन आदळले." जकार्तामधील बीबीसी प्रतिनिधी जेरोमी विरावान यांच म्हणणं आहे की, विमान अपघाताची ही घटना इंडोनेशियासमोर काही प्रश्नं उपस्थित करणारी आहे. या देशाची एअरलाइन इंडस्ट्री 2018 मधील भीषण विमान अपघातानंतर अतिशय कठोर अशा समीक्षेला सामोरी जात आहे. नॅशनल सर्च अँड रेस्क्यू एजन्सीचे एक अधिकारी बामबैंग सुरयो अजी यांनी म्हटलं, "आम्ही अपघाताचं अचूक स्थान शोधण्याचा प्रयत्न करत आहोत. आज रात्रीपर्यंत त्याचा पत्ता लागेल, अशी आम्हाला आशा आहे. समुद्राची खोली जवळपास 20-23 मीटर आहे." '26 वर्षं जुनं होतं विमान' बीबीसीचे प्रतिनिधी थियो लेगेट यांच्या मते इंडोनेशियातील अनेक विमानं खूप जुनी झाली आहेत. शनिवारी बेपत्ता झालेलं विमान 26 वर्षं जुनं होतं. सुरक्षित विमान उड्डाणांबाबत इंडोनेशियाचा इतिहास फारसा चांगला नाहीये. ऐंशी आणि नव्वदच्या दशकात बनलेली अनेक विमानं इंडोनेशियात अजूनही वापरली जातात. इंडोनेशियामध्ये याआधीही दोन मोठे विमान अपघात झाले होते, ज्यामध्ये 737 मॅक्स बोइंग विमानं दुर्घटनाग्रस्त झाली होती. शनिवारी (9 जानेवारी) जकार्ताहून टेक ऑफ केलेलं विमान 737 मॅक्स श्रेणीतलं नाहीये. ऑक्टोबर 2018 मध्ये इंडोनेशियातील लायन एअरच्या विमानाला अपघात झाला होता. या अपघातात 189 लोक मृत्यूमुखी पडले होते. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


تحذير: المضمون يحتوي إشارة إلى الانتحار تتحدث نجمة تلفزيون الواقع في بريطانيا، زارا ماكديرموت، عن فترة مؤلمة من حياتها عندما كانت في سن الرابعة عشرة؛ إذ شعرت بضغط من قبل صبي في مدرستها طلب منها إرسال صور لجسدها، وفعلت. لم تكن المدرسة مرحلة سعيدة بالنسبة لزارا، التي عرفها الجمهور في بريطانيا بعد مشاركتها في أحد برامج الواقع واسمه Love Island. أثناء المدرسة، تعرضت زارا للتنمر وشعرت بالوحدة لذلك ظنت أنه إذا أحبها ذاك الصبي فسيتحسّن وضعها الاجتماعي بين زملائها في الفصل. لكن الصبي نشر صورها بين كل طلاب المدرسة، مما زاد وضعها سوءا. تقول لبي بي سي: "لم أتمكن حقا من فهم ما جرى. حدث ذلك في وقت مفصليّ في حياتي. في وقت كنت أحاول فيه معرفة من أنا. مررت بوقت عصيب. وكنت منهكة تماما بعد أيام قليلة من تداول الصورة. لم أكن أتناول الطعام جيدا، وأذكر أنني لم أنم جيدا، وأذكر كيف بقي مزاجي سيئا لفترات طويلة". مواضيع قد تهمك نهاية وتضيف: "وصلت إلى درجة أنني فكرت بالانتحار. كان الأمر سيئا للغاية. وعرفت أنه بظهور (تلك الصور) سأتعرض أكثر للتنمر. لم أكن قادرة على تحمل الوضع. ولا يزال تأثيره يرافقني حتى يومنا هذا". لم تكن تلك الحادثة هي الوحيدة التي وثقت فيها زارا بشخص وتشاركه صورها الخاصة ومن ثم تعرضت لخيانته لتلك الثقة. حدث ذلك مجددا عندما كانت بعمر الحادية والعشرين أثناء ظهورها في برنامج لوف أيلند عام 2018. في ذلك الوقت، أرسلت صورها عبر عدة مجموعات واتساب، لكن لم تدري بذلك لأنها كانت داخل الفيلا أثناء البرنامج، وبدون هاتفها النقّال، ولكن في نهاية الأمر بلغها الخبر بعد أن كان قد أصبح حديث الصحافة. في الفيلم الوثائقي الذي أنتجته بي بي سي 3، تقول زارا وهي تبكي: "لا أستطيع حتى وصف ذاك الشعور. كنت أشعر وكأن والديّ يخجلان مني. كيف سينظران لي مرة أخرى؟ كان الأمر محرجا للغاية. أردت فقط أن أموت". تزعم زارا أن رجلا كانت تواعده قبل مشاركتها في البرنامج هو من بدأ مشاركة صورها، لكنه أنكر ذلك. الحديث عن الأمر زارا وحبيبها سام في الفيلم الوثائقي الذي أنتجته بي بي سي تتحدث زارا عن تأثير الانتقام الإباحي (كما هو المصطلح الإنجليزي Revenge Porn)، أي مشاركة صور حميمة بشكل مؤذ ودون موافقة الشخص المعني، وعن الدعم المتاح لضحايا هذا الفعل. تشعر زارا بالغضب إذ تعرضت لانتهاك أكثر لحظاتها خصوصية ومشاركتها مع العالم ليس مرة واحدة، بل اثنتين. وهي ليست غاضبة فقط من الأشخاص الذين شاركوا الصور، ولكن أيضا من ردود الفعل على ذلك: إذ تعرضت للملاحقة عبر الإنترنت، وأُنحي باللائمة عليها؛ إذ قال لها أشخاص إنها هي من أرسلت الصور إلى شخص ما، بدلا من القول إن ذلك الشخص شاركها مع العالم دون موافقتها. وتضيف أن الناس قد يصابون بالصدمة عندما يعلمون أن مشاركة الصور مع الشريك هي أمر شائع لكن الحديث عن هذا الموضوع يبقى من المحرمات. كما تقول: "المشكلة عندما يقول لك الناس 'لماذا فعلت ذلك؟' ثم لا يقتنعون بما أقول. قرأت بعض التعليقات على الإنترنت، من قبيل 'لا أفهم سبب قيامها (بحملة توعية بشأن مشاركة الصور الحميمية)، في حين أنها ترتدي البيكيني على إنستغرام". "لم يفهموا المقصود. لم يفهموا أن خصوصيتي قد انتُهكت تماما ودُمرت ثقتي بالأخرين، وأن شخصا خرق القانون. أما وضع صور البيكيني على إنستغرام فليس مخالفا للقانون". "نشر حبيبي السابق صوري العارية على إنستغرام" وزارا ليست وحدها من مر بتجربة كهذه. تقول التقارير إن المراهقين ومن هم في منتصف العشرينات أكثر من يتعرض للانتقام عبر نشر صور حميمة، وفقا لمؤسسة "سيف لاين Safeline" الخيرية المختصة بالاعتداء الجنسي. كانت كلوي مراهقة وفي طريقها إلى المنزل عائدة من العمل عندما تلقت رسالة على سناب تشات من حساب لم تتعرف عليه. تجمدت من صدمتها عندما فتحت الرسالة ورأت صورة لها وهي عارية، ووصلتها رسائل أخرى تهدد بأنها إذا لم تشارك المزيد من الصور الخاصة بها مع الحساب بحلول الساعة الثامنة مساء، فستنشر صورها في كل مكان. واستمر الحساب في إرسال صور لها لم تشاركها إلا مع زوجها السابق. وبعد ساعات قليلة تلقت مكالمة من صديق. قال لها "كلوي، ما هذا الذي نشرته عبر إنستغرام؟" تقول كلوي إن زوجها السابق، الذي تقول إنه كان مسيئا لها عاطفيا، خمّن كلمة المرور لحسابها على التطبيق ونشر صورة عارية لها. "كان أول ما خطر على بالي: ماذا لو رأت عائلتي هذه الصورة؟ ماذا لو رآها أصدقائي؟ ثم هل سأقال من عملي إن رأى زملائي الصورة؟ كانت هناك مليون فكرة تدور في ذهني". وتتذكر كلوي وهي تبكي أول نوبة هلع تعرضت لها إذ خشيت أن تضطر لأن تشرح كل ذلك لوالديها. وتقول: "أتذكر أنني عدت إلى المنزل تلك الليلة وكنت وحدي. جلست أفكر: ما الهدف من الحياة؟ لم أستطع رؤية طريق أتمكن فيه من تجاوز ما كان يحدث لي. كيف يمكن أن أثق بأي شخص مرة أخرى؟". "لقد كان وقتا عصيبا حقا بالنسبة لي، حتى أنني كنت أفكر في إيذاء نفسي لأنني شعرت بأنه لا قيمة لها". ولأسابيع، كانت كلوي خائفة جدا من المشي في الأماكن العامة، حتى أقنعها أحد الأصدقاء بالذهاب معا إلى الحانة. وفي تلك الليلة اقترب منها عدد من الرجال كانوا أكبر منها سنا، علقوا على حجم ثدييها بعد أن أخبروها أن صورها قد أرسلت لهم عبر واتساب. تريد كلوي أن يفهم الناس مدى خطورة إساءة استخدام الصور الحميمية التي يمكن أن تؤثر على الصحة العقلية للضحية. وتضيف: "لم أشعر أبدا بإهانة كهذه طيلة حياتي، وأنا أرى أولئك الشباب الغرباء قد شاهدوا تلك الصورة وظنوا أنه لا بأس من إرسالها إلى مجموعات الدردشة". تعد مشاركة صور أو مقاطع فيديو جنسية خاصة بشخص آخر دون موافقته جريمة في المملكة المتحدة، ولكن فقط في حال تمكن الشخص من إثبات أن الشخص الذي شاركها فعل ذلك لإحراج أو مضايقة الشخص الآخر. ودخل هذا التشريع حيز التنفيذ في عام 2015 ويصل حكم السجن لمدة تصل إلى عامين. تشرح كيت إيزاك، من حملة "Not Your Porn"، التي تدعو إلى قوانين أفضل أن هذا القانون "من الصعب فعلا تطبيقه. إذ عليك إثبات أن مشاركة الصور عمل خبيث، وهذا أمر يصعب إثباته في المحكمة". "وفيما يتعلق بتبادل هذه الصور في المدارس، مثلما حدث لزارا، فعلى الأطفال معرفة أنهم إن أصبحوا ضحايا بسبب تلك الصور، فلن يلاموا هم على التقاط الصور. هم بحاجة لأن يشعروا بالقدرة على إبلاغ المدرسة أو الشرطة بذلك دون خوف من الوقوع في مشاكل". "شعرت وكأنني مجرمة" يمكن لنشر الصور الحميمية أن يدمر حياة الضحايا، وتركهم بالتالي يشعرون بالخزي على الرغم من عدم اقترافهم هم الخطأ. يصف الضحايا معاناتهم بسبب استغلال صورهم الحميمية وكأن ذلك تسبب بجعل عالمهم كله يتضاءل من شدة القلق، بسبب الشعور بأن كل شخص يمر قربهم في الشارع قد شاهد صورهم. ويخلّف هذا الأمر، في كثير من الحالات، ضررا دائما على صحتهم العقلية. عام 2020، شهد خط الدعم المتعلق بهذا الموضوع زيادة بنسبة 87 بالمئة في عدد البالغين الذين سعوا للحصول على دعم جراء إساءة استخدام صورهم الحميمية، وذلك وفقا لبيانات حصلت عليها بي بي سي؛ سجلت 3,136 حالة - وهذا أعلى رقم شهده خط المساعدة على الإطلاق. أحيل أكثر من نصف هؤلاء الأشخاص إلى خدمات الصحة العقلية؛ حيث كشف 45 منهم عن الرغبة بالانتحار نتيجة لإساءة استخدام الصور الحميمية. حملات كثيرة للتوعية بخطر مشاركة الصور الحميمية وقالت مديرة خط الدعم، صوفي مورتايمر، لبي بي سي إن إساءة استخدام الصور الحميمية تتزايد بمعدل ينذر بالخطر. وتوضّح: "إن عدد الأشخاص الذين يتصلون بنا للحصول على المساعدة يتزايد أسبوعا بعد آخر. كنا نكافح للتعامل مع ارتفاع أعداد الحالات حتى قبل الوباء". بلّغت كلوي عن زوجها السابق، لكن الشرطة حذرتها من أنها إذا وجهت اتهامات ضده، فقد تتورط هي أيضا في المشاكل بسبب عمرها. إذ يمكن أن يعتبر التقاط صور حميمية لمن هم أقل من 18 عاما وتداولها، حتى وإن تم ذلك من قبل الشخص نفسه، جريمة. وتقول: "عندها اعتقدت أن كل ذلك كان ذنبي بالتأكيد لأنني أنا من أرسلتُ الصور وهذه جريمة". وتضيف كلوي أن التأثيرات طويلة المدى التي تركها لومها لذاتها على صحتها العقلية بدأت الآن فقط بالتلاشي. ومثل كلوي، أنحت زارا أيضا باللوم على نفسها بعد الحادث عندما كانت في الرابعة عشرة من عمرها وكانت هي من فصلت من المدرسة بدلا من الصبي الذي نشر صورها. وتقول: "آخر شيء في ذهني كان محاولة طلب المساعدة لنفسي، لأنني كنت أنا 'المجرمة' في تلك الحالة، عندما كنت في الرابعة عشرة من عمري. يُحمّل الناس مسؤولية شيء حدث لهم، ولذا فلن يطلبوا المساعدة بخصوص الآثار اللاحقة لأنهم يلومون أنفسهم". وقال متحدث باسم هيئة الادعاء الملكي: "غالبا لا يكون في المصلحة العامة مقاضاة طفلين من نفس العمر في علاقة وتبادلا توافقيا الصور، ولكن قد تكون المقاضاة مناسبة في سيناريوهات أخرى". وتقول زارا إنها لم تحصل على أي علاج للحديث عن تأثير مشاركة صورها الحميمية على صحتها العقلية، لكنها تعتقد أن التحدث إلى شخص ما قد يكون مفيدا لها. وتضيف كيت، من حملة Not Your Porn، قائلة إن نشر الصور الحميمية بلا موافقة "لا تؤخذ جديا على أنها شكل من أشكال الاعتداء الجنسي". وتقول "يجب إيقاف ذلك. يجب إزالة العبء عن كاهل الأشخاص الذين التقطوا الصورة وجعل الجاني (الذي شارك الصورة) يدرك أنه قام بعمل غير قانوني ويمكن أن تكون له آثار ضارة عقليا وعاطفيا". وبعد عشر سنوات من على تلك الحادثة، تأمل زارا أن ينشر فيلمها الوثائقي مزيدا من الوعي بخصوص هذا الموضوع وعواقبه. وتقول: "أريد أن يعرف الناس أنهم ليسوا وحدهم، وأن آخرين كثر مروا بهذا الأمر"، في إشارة منها إلى الرسائل التي تتلقاها على وسائل التواصل الاجتماعي من قبل أخريات تعرضن لإساءة مماثلة.

ब्रिटमधील डेटिंग रिअॅलिटी शो लव आयलँडची माजी स्पर्धक झारा मॅकडरमॉट सांगत होती. ती 14 वर्षांची असतानाचे ते दिवस होते. हा काळ तिच्या आयुष्यात एक दुःस्वप्नाप्रमाणे राहिल्याचं तिला अजूनही वाटतं. त्यावेळी झाराच्या शाळेत शिकणाऱ्या एका मुलाच्या दबावामुळे तिने आपली काही खासगी छायाचित्रे त्याला पाठवून दिली होती. शाळेत घालवलेले ते दिवस साराला बिलकुल आवडत नाही. त्यावेळी तिच्यावर दबाव टाकला जात होता. तिला एकटेपणा वाटायचा. एखादा मुलगा मला पसंत करू लागला तर इतरांच्या नजरेत माझी प्रतिमा उंचावली जाईल, या गैरसमजातून तिने त्या गोष्टी केल्या. पण त्या मुलाने संपूर्ण शाळेत तिचे फोटो शेअर केले. त्यानंतर परिस्थिती आणखी बिकट होत गेली. झूम कॉलदरम्यान या गोष्टी सांगताना झारा भावनिक झाली होती. आपण त्यावेळी असं का करत होतो, हे आपल्याला कळत नव्हतं, असं ती म्हणाली. झारा सांगते, "हे सगळं आयुष्याच्या महत्त्वाच्या टप्प्यावर असताना घडलं होतं. तुम्ही वयात येत असता, स्वतःचा शोध घेत असता, असा तो काळ होता." आत्महत्येचे विचार झारा पुढे सांगते, "तो माझ्या आयुष्यातील अत्यंत अंधःकारमय काळ होता. मी त्यावेळी सगळ्यांपासून लपून राहण्याचा प्रयत्न करत होते. ते फोटो पसरल्यानंतर काही दिवस मी अत्यंत त्रासले होते. मी नीट जेवत नव्हते. झोपही यायची नाही. माझी वागणूक विचित्रच बनली. मी अत्यंत खचले होते. यातून पुन्हा उभारी घेऊ शकेन की नाही, असं मला वाटायचं." "नंतर नंतर माझ्या मनात आत्महत्येचे विचार येऊ लागले. तो माझ्यासाठी किती वाईट काळ होता, ते तुम्ही समजू शकता. हे फोटो बाहेर आल्यानंतर मला आणखी जास्त धमकावलं जाईल, हे मला माहीत होतं. मी हे सगळं सहन करू शकले नाही. त्या गोष्टीचा प्रभाव आजही माझ्यावर आहे," असं तिने सांगितलं. बीबीसी थ्रीच्या 'झारा मॅकडरमॉट: रिव्हेंज पॉर्न' या डॉक्युमेंटरीमध्ये झारावर रिव्हेंज पॉर्नच्या झालेला परिणाम दाखवण्यात आलेला आहे. रिव्हेंज पॉर्न म्हणजे एखाद्या व्यक्तीच्या सहमतीशिवाय तिचे खासगी फोटो सार्वजनिकरित्या शेअर करणं होय. हा प्रकार नेहमी वाईट हेतूने अथवा बदला घेण्याच्या मानसिकतेतून केला जातो. लोकांना रिव्हेंज पॉर्नचा शिकार कसं बनवलं जातं, हे या डॉक्युमेंट्रीमध्ये दाखवण्यात आलं आहे. अशा प्रकारांना बळी पडलेल्या लोकांच्या मदतीसाठी काय पर्याय आहेत, हेसुद्धा या डॉक्युमेंट्रीमध्ये दाखवण्यात आलं आहे. झारासोबत अशा प्रकारे विश्वासघात झाल्याची ती एकमेव घटना नाही. तर 2018 मध्ये वयाच्या 21 व्या वर्षी ती लव आयलँड कार्यक्रमात सहभागी झाली, त्यावेळीही तिला अशा प्रकारच्या घटनेचा सामना करावा लागला. त्यावेळीही झाराचे फोटो कित्येक व्हॉट्सअॅप ग्रुपवर पाठवण्यात आले. पण लव आयलँड व्हिलामध्ये तिच्याकडे फोन नव्हता. त्यामुळे झाराला या प्रकाराची खबर नव्हती. झारा शोच्या बाहेर पडल्यानंतर तिला याची माहिती मिळाली. तोपर्यंत माध्यमांनीही त्याबाबत बातम्या प्रसिद्ध केल्या होत्या. डॉक्युमेंट्रीच्या सुरुवातीला झारा म्हणते, "त्यावेळी मला काय वाटत होतं हे आता सांगणं खूप अवघड आहे. तुमचे आई-वडील तुमच्यामुळे लज्जित झाले आहेत. त्यांच्यासमोर वाढलेली आधीची झारा आता राहिलेली नाही. हे सगळं प्रचंड लज्जास्पद होतं. आता मी मरून जावं, असं मला वाटत होतं." दोनवेळा खासगी फोटो व्हायरल लव आयलँडमध्ये येण्याआधी एका व्यक्तीशी भेटणं झाराने सुरु केलं होतं. त्यानेच हे फोटो पसरवल्याचं ती सांगते. याबाबत जाब विचारताच त्या व्यक्तीने तसं केल्याचं फेटाळून लावलं. आपले अत्यंत खासगी क्षण दोनवेळा सार्वजनिक जगात बाहेर पडल्याने झारावर जी परिस्थिती ओढवली, त्यामुळे तिचा राग आपण समजू शकतो. तिचा राग फक्त ज्यांनी फोटो शेअर केले, त्यांच्यावर नाही. तर या प्रकारानंतर ज्या प्रतिक्रिया आल्या, त्यावरूनही ती नाराज होती. ऑनलाईन ट्रोलिंग, सहमतीशिवाय फोटो शेअर करणं वगैरे गोष्टींनी ती त्रस्त होती. झाराने हे फोटो पाठवलेच कसे, असा प्रश्न सगळे जण विचारत होते. कुणी आपल्या पार्टनरला असे फोटो कसं काय पाठवू शकतो, असं विचारलं जाऊ लागलं. पण सध्याच्या काळात असे फोटो पाठवणं साधारण मानलं जातं. मात्र, समाजात याला मान्यता नसल्यामुळे ही गोष्ट टॅबू मानली जाते. त्यामुळे हे सर्वांच्या पचनी पडत नव्हतं. झारा म्हणते, "मी असं का केलं, असं जेव्हा लोक विचारतात, त्यावेळी मला जास्त त्रास होतो. हे बोलून लोक नाक उंच करून निघून जातात. मी एका लेखाखालची कमेंट वाचली होती. "झारा रिव्हेंज पॉर्नबद्दल जागरूकता निर्माण करण्याच्या कामात कशी लागली आहे. इंस्टाग्रॅमवर तर ती बिकिनीवर पोझ देत फिरते." "मला अपमानित करण्यात आलं हे लोकांना कळत कसं नाही. माझा विश्वास तोडण्यात आला. हे कृत्य करून एका व्यक्तीने कायद्याचं उल्लंघन केलं. त्याने गुन्हा केला. पण बिकिनी घालून इंस्टाग्रॅमवर फोटो टाकणं हा अपराध नाही. मग मला का दोष दिला जातो," असा प्रश्न झारा विचारते. माझ्या आधीच्या प्रियकराने माझे न्यूड फोटो इंस्टाग्रामवर टाकले अशा घटनांना सामोरे जाणारी झारा ही एकटीच नाही. लैंगिक अत्याचार प्रकरणात काम करणाऱ्या सेफलाईन सामाजिक संस्थेने याबाबत अधिक माहिती दिली. रिव्हेंज पॉर्नचा प्रकार सगळ्यात जास्त 20 ते 30 वर्ष वयोगटातील तरूणांमध्ये पाहायला मिळतो, असं त्यांनी सांगितलं. क्लोई नामक एका तरूणीचं उदाहरण त्यांनी दिलं. क्लोई त्यावेळी कुमारवयीन होती. एके दिवशी कामावरून घरी परतत असताना तिला स्नॅपचॅटवर एक मेसेज आला. ते अकाऊंट तिच्या ओळखीचं नव्हतं. तिने मेसेज पाहिला तर तिला धक्काच बसला. त्या मेसेजमध्ये तिचा न्यूड फोटो होता. आज रात्री आठपर्यंत अशा प्रकारचे आणखी फोटो पाठवले नाहीत, तर हा फोटो ठिकठिकाणी पोस्ट करू, अशी धमकी सोबत दिली होती. तिच्या आधीच्या प्रियकराला तिने पाठवलेले फोटोच तिला परत मिळत असत. काही तासांतच तिला एका मित्राने फोन केला. इंस्टाग्रामवर अशा प्रकारचा फोटो का पोस्ट केला, असा प्रश्न मित्राने विचारला. क्लोईच्या माजी प्रियकराला तिचा मानसिक छळ करायचा असल्याने त्याने हे कृत्य केलं होतं. त्याने माझं अकाऊंट हॅकसुद्धा केलं होतं. माझ्या कुटुंबीयांनी हा फोटो पाहिला तर काय होईल, हा प्रश्न सर्वप्रथम माझ्या मनात आला. माझ्या मित्रांना या गोष्टी कळतील. हे फोटो सोशल मीडियावर शेअर केले जातील. माझी बदनामी होईल. ही चर्चा माझ्या ऑफिसपर्यंत येईल. यातून मला नोकरीसुद्धा गमवावी लागेल, अशा कित्येक विचारांनी क्लोईच्या मनात थैमान घातलं होतं. आता पुढे काय करावं, तिला काहीच कळत नव्हतं. तिला आपल्या आई-वडिलांना याबाबत सांगताना प्रचंड भीती वाटत होती. ती सांगते, "मला अजूनही आठवतं. त्यादिवशी मी उशिरा घरी आले. माझ्या खोलीत बसून विचार करत होते. आता आयुष्यात काय ठेवलं आहे. माझ्यासोबत जे काही घडलं ते स्वीकारणं माझ्यासाठी कठीण होतं. मी आता पुन्हा कुणावर विश्वास ठेवू शकेन किंवा नाही?" त्यानंतर क्लोई कित्येक दिवस घराबाहेर पडलीच नाही. अखेर एका मित्राने तिला पबला जाण्यासाठी राजी केलं. पण तिथं मुलांचा एक ग्रुप आला होता. त्यांनी तिच्या स्तनांकडे पाहत कमेंट केली. तिचे फोटो आमच्याकडे आहेत, असं ती मुलं म्हणत होती. आपल्या खासगी फोटोंचा दुरुपयोग एखाद्या व्यक्तीच्या मानसिक आरोग्यासाठी किती हानीकारक असू शकतो हे लोकांनी समजून घ्यावं, असं क्लोईला वाटतं. कायदा काय सांगतो? कोणत्याही व्यक्तीच्या सहमतीशिवाय खासगी फोटो किंवा व्हीडिओ इतरांना पाठवणं हा गुन्हा आहे. पण हे कृत्य एखाद्या व्यक्तीला लज्जित करण्यासाठी किंवा त्रास देण्यासाठी शेअर करण्यात आलेला हे यामध्ये सिद्ध व्हावं लागतं. हा कायदा युकेमध्ये 2015 मध्ये आणला होता. त्यासाठी दोन वर्षांपर्यंत तुरुंगवासही होऊ शकतो. केट आयजॅक नॉट यूअर पॉर्न हे कॅम्पेन चालवतात. कमर्शिअल पॉर्न व्यावसायिकांनी नियमावली तयार करण्याची मागणी त्या कित्येक दिवसांपासून करत आहेत. या माध्यमातून कोणाच्याही सहमतीशिवाय इंटरनेटवर अशा प्रकारचे व्हीडिओ किंवा फोटो पसरवणं रोखता येऊ शकतं. अशा प्रकारच्या कृत्यांविरुद्ध व्यावहारिक स्वरुपात कायदा लागू करणं अत्यंत अवघड आहे. हा फोटो वाईट हेतूने शेअर करण्यात आला, हे तुम्हाला सिद्ध करावं लागतं. खरंतर कोर्टात हे सिद्ध होणं अवघड आहे. या प्रकरणात आरोपीचा बचाव सोपा आहे. माझा वाईट हेतू नव्हता. मित्रांना फक्त दाखवायचं होतं. चुकून शेअर झाले, वगैरे युक्तिवाद बचावासाठी केला जातो. ज्या व्यक्तींचे अशा प्रकारचे फोटो शेअर झाले आहेत, त्यांना यासाठी दोषी मानलं जाऊ नये. तरच ते पुढे येऊन तक्रार दाखल करतील. रिव्हेंज पॉर्न एखाद्या व्यक्तीला आयुष्यातून उठवू शकतो. यात आपली चूक नसतानाही आयुष्यभर लज्जास्पद जगणं आणि त्रास या गोष्टींचा सामना आपल्याला करावा लागतो. आपल्या समोर फिरणाऱ्या प्रत्येक व्यक्तीने आपला तो फोटो किंवा व्हीडिओ पाहिला आहे, असं मनात सतत वाटत राहतं. याचा मानसिक आरोग्यावरही परिणाम होतो. बीबीसी थ्रीने मिळवलेल्या आकडेवारीनुसार, युकेमध्ये 2020 वर्षात रिव्हेंज पॉर्न हेल्पलाईनमध्ये अशा प्रकारच्या फोटो शेअर करण्याच्या घटनांमध्ये 87 टक्क्यांनी वाढ झाली आहे. याबाबत 3136 गुन्हे दाखल करण्यात आले आहेत. अशा घटनांना तोंड दिलेल्या लोकांना मानसिक आरोग्य सांभाळण्यासाठी मानसोपचार तज्ज्ञांकडे पाठवून देण्यात आलं. त्यापैकी 45 लोकांना आत्महत्येचे विचार येत होते. स्वतःला दोष देणं क्लोईने आपल्या माजी प्रियकराविरुद्ध पोलिसांत तक्रार दिली होती. पण पोलिसांनी तिलाच एक इशारा दिला. तिचं वय 18 पेक्षा कमी आहे आणि असं असतानाही तिने आपले खासगी फोटो पाठवले. त्यामुळे त्याने दबाव टाकल्यास चाईल्ड पॉर्नोग्राफीअंतर्गत तुझ्यावरही गुन्हा दाखल होईल, असं पोलिसांनी क्लोईला सांगितलं. पोलिसांनी हे सांगितल्यानंतर ही माझी चूक होती का, याबाबत मी विचार करू लागले, असं क्लोई सांगते. यानंतर ती याचा दोष स्वतःलाच देऊ लागली होती. बरेच दिवस तिची मानसिक स्थिती बिघडलेली होती. आता हळुहळु ती यातून बाहेर पडत आहे. क्लोईप्रमाणेच झारानेही 14 व्या वर्षी स्वतःला अपराधी मानणं सुरू केलं होतं. त्यावेळी तिला शाळेतून काढून टाकण्यात आलं. पण ज्याने तो फोटो शेअर केला त्याच्यावर काहीच कारवाई झाली नाही. झारा सांगते, "त्या प्रकरणात मीच दोषी होते. जो पीडित आहे, त्यालाच अशा वेळी जबाबदार धरलं जातं. त्यामुळे तो व्यक्ती न्याय मागायलाही घाबरतो." रिव्हेंज पॉर्नचा बळी ठरल्यास काय कराल? आपल्या डॉक्युमेंट्रीमुळे लोकांमध्ये याबाबत जागरूकता निर्माण होईल, अशी झाराला अपेक्षा आहे. ती म्हणते, "या डॉक्युमेंट्रीने लोकांना बळ द्यावं, असं मला वाटतं. फक्त तुम्ही अशा प्रकारच्या घटनांना तोंड दिलेलं नाही तर जगात तुमच्यासारख्या अनेक व्यक्ती आहेत, हे सर्वप्रथम आपण लक्षात घेतलं पाहिजे." अशा प्रकारच्या प्रकरणात अनेक महिलांचे मेसेज झाराला येतात. ती त्यांना याबाबत मार्गदर्शन करत असते. "रिव्हेंज पॉर्नच्या प्रकरणात महिलांना मदत मिळाली पाहिजे. लोकांनी जास्त खुलेपणाने याबाबत चर्चा करायला हवी. या घटनांचा बळी ठरलेल्या लोकांना आरोपीच्या पिंजऱ्यात उभं करणं सर्वप्रथम बंद केलं पाहिजे. त्यांना दोषी ठरवू नये," असं ती म्हणते. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


وظل مارادونا شخصية مثيرة للجدل أُطلقت عليها أوصاف مختلفة ومتناقضة، فهو اللاعب المبهر والعبقري الكروي الاستثنائي، لكنه في الوقت المدمن على المخدرات وسيء السمعة الذي تلاحقه الفضائح. ويعد مارادونا أحد أكثر لاعبي كرة القدم موهبة في تاريخ اللعبة، إذ يتمتع هذا اللاعب الارجنتيني بمزواجة نادرة بين قدرات متعددة. فهو صاحب أسلوب لعب مميز ورؤية متقدة، فضلا عن اتسامه بالحيوية والسرعة في اللعب، الصفات التي تسحر مشجعيه. لكنه في الوقت نفسه أغضب جمهوره بهدفه المختلف عليه، الذي وصفه بعبارته الشهيرة بأنها "يد الرب" إذ شابته لمسة يد خفيفة، في مرمى منتخب انجلترا في بطولة العالم عام 1986، وبإدمانه لاحقا على تناول المخدرات وأزماته الشخصية التي عاشها خارج الملعب. مارادونا يحمل كأس العالم قصير وجميل وعبقري كرة مواضيع قد تهمك نهاية ولد دييغو أرماندو مارادونا قبل نحو 60 عاما في حي فقير في مدينة بوينس آيريس، وهرب من واقع الفقر في شبابه بتحوله إلى نجم كرة قدم شهير يعتبره البعض حتى أعظم من اسطورة كرة القدم البرازيلي، بيليه. سجل اللاعب الارجنتيني 259 هدفا في 491 مباراة، وتفوق على منافسه الأمريكي الجنوبي في حصيلة الأصوات التي حصل عليها في عملية الاقتراع لاختيار أعظم لاعب في القرن العشرين، قبل أن يغير اتحاد كرة القدم الدولي (فيفا) قواعد التصويت ويخلص إلى تكريم اللاعبين معا. وأظهر مارادونا قدرات استثنائية منذ مراهقته عندما لعب مع فرق الناشئين والشباب، ابتدأها باللعب مع نادي أستريلا روجا ثم فريق نادي أرجنتينوس جونيورز، قبل أن يتقدم لاحتراف اللعب عالميا وهو بعمر 16 عاما و 120 يوما، حيث لعب أول مباراة دولية له مع منتخب الإرجنتين ضد منتخب المجر. لا يبدو مارادونا في صوة الرياضي المثالية؛ فهو قصير وبدين نسبيا ولا يتجاوز طوله خمسة أقدام وخمس بوصات، بيد أن مهاراته الفائقة في اللعب وخفة حركته وقدرته على المراوغة والانسلال بين اللاعبين وسيطرته على الكرة وتمريراته الناجحة، كلها مهارات تعوض وتغطي على نقص السرعة والوزن الزائد نسبيا. وإذا كان مارادونا بارعا في مناورة وإشغال حلقات دفاع الخصم، إلا أنه وجد أن من الصعب عليه المراوغة وتفادي المشاكل في حياته الحقيقية. يد الرب وهدف القرن إن أهداف ماردونا الـ 34 من 92 مشاركة مع منتخب الارجنتين تحكي جانبا واحداً فقط من قصة احترافه كلاعب دولي لامع. فقد قاد منتخب بلاده إلى الفوز في بطولة العالم في عام 1986 في المكسيك، وإلى مكان في نهائي البطولة بعد أربع سنوات من هذا التاريخ. وفي جولة ربع النهائي في بطولة العالم تلك، وفي مباراة فريق بلاده مع منتخب إنكلترا وقعت حادثتان، طبع الجدل بشأنهما مجمل حياة ماردونا الكروية. كان مارادونا دائم التردد على كوبا فقد اتسمت تلك المباراة بشحنة احتكاك وتحدٍ إضافية بسبب حرب فوكلاند التي وقعت بين البلدين قبل أربع سنوات منها. وحتى الدقيقة 51 من المباراة كانت نتيجة المباراة التعادل السلبي بدون أهداف، بيد أن مارادونا قفز في مواجهة حارس المرمى بيتر شيلتون ليسجل هدفا واضعا الكرة في شبكة المنتخب الانجليزي. لكنه قال لاحقا إن الهدف جاء بفضل "جزء من ضربة رأس من مارادونا والجزء الآخر من يد الرب"، وظل هذا الهدف مثار جدل في كرة القدم تشوبه شبهة أنه جاء من لمسة يد. وبعد أربع دقائق، عاد مارادونا ليسجل ما وصف بـ "هدف القرن العشرين" عندما التقط الكرة في نصف ملعب فريقه وانطلق في هجمة ساحرة تجاوز فيها العديد من اللاعبين وليخدع حارس المرمى شيلتون مودعا الكرة في مرماه. وقال المعلق الرياضي في بي بي سي باري ديفز "يجب أن نقول أنه هدف هائل - و لا يوجد أي شك في صحته. فقد كان نتاج عبقري كرة قدم خالص". وقد تراجعت إنجلترا في البطولة بعد هذه المباراة لتتأهل الأرجنتين، ليقول مارادونا إنه كان "أكبر بكثير من فوز بمباراة، لقد كان سقوطاً للانكليز بالضربة القاضية". مارادونا والزعيم الفنزويلي الراحل هيوغو شافير أرقام قياسية حطم مارادونا الرقم القياسي العالمي في سعر انتقاله مرتين، الأولى عندما انتقل من نادي بوكا جونيورز في موطنه إلى برشلونة الإسباني في عام 1982 ( 3 مليون جنيه استرليني) وعندمت انضم إلى نادي نابولي الإيطالي بعد ذلك بعامين مقابل ( خمسة ملايين جنيه إسترليني). كان هناك أكثر من 80000 مشجع في انتظاره عندما حط بطائرة عمودية على أرض الملعب في ايطاليا. قدم أفضل عروضه الكروية في إيطاليا وحظي بتكريم الجماهير حيث فاز نابولي بلقب الدوري الايطالي عامي 1987 و 1990 وكأس الاتحاد الأوروبي عام 1989. استمر حفل الاحتفال بالانتصار الأول مدة خمسة أيام مع نزول مئات الآلاف إلى الشوارع وبات مارادونا محط الاهتمام والآمال ومحاصراً حسب قوله عندما قال "هذه مدينة رائعة لكنني بالكاد أستطيع التنفس. أريد أن أكون حرا في التجول، أنا فتى مثل أي شخص آخر". ونشأت علاقة بينه وبين عصابة المافيا كامورا بسبب إدمانه على المخدرات. وفي اعقاب خسارة بلاده امام ألمانيا في كأس العالم التي جرت في إيطاليا 1990أظهرت اختبارات تعاطيه للمنشطات مما أدى إلى إيقافه لمدة 15 شهراً عام 1991. وقاد فريق بلاده مرة أخرى ووصل نهائي كأس العالم في الولايات المتحدة في 1994 لكنه أعيد إلى بلاده بعد إخفاقه في اختبار المخدرات. بعد اختباره الإيجابي الثالث بعد ثلاث سنوات تقاعد من كرة القدم في عيد ميلاده السابع والثلاثين،لكنه ظل يعاني من المشاكل. ادمان المخدرات والكحول وحكم على مارادونا بالسجن عامين و 10 أشهر مع وقف التنفيذ بعد إدانته في إطلاق نار على الصحفيين ببندقية هوائية. وأدى تعاطيه للكوكايين وإدمان الكحول إلى العديد من المشكلات الصحية وزاد وزنه حيث وصل إلى 128 كيلو غراماً في وقت من الأوقات، وتعرض لأزمة قلبية شديدة في عام 2004 ودخل العناية المركزة. خضع لعملية جراحية في المعدة للمساعدة في القضاء على السمنة التي كان يعاني منها وتوجه إلى كوبا للاستجمام وللتغلب على مرضه. كان مارادونا يعاني من متاعب صحية خلال السنوات الأخيرة وعلى الرغم من كل هذا تم تعيين مارادونا مدرباً للمنتخب الأرجنتيني الوطني في عام 2008 وقاد الفريق إلى ربع نهائي كأس العالمبعد ذلك بعامين أن ينتهي عهده بهزيمة 4-0 أمام ألمانيا في مرحلة ربع النهائي. احتاج مارادونا إلى جراحة ترميمية على شفته بعد أن عضه أحد كلابه واقر علناً أبوته لابنه دييغو أرماندو جونيور الذي ولد من علاقة غرامية. وخير مثال على أسلوب حياته الفوضوية كان عندما حضر مباراة الأرجنتين ضد نيجيريا في كأس العالم 2018 في روسيا. فقد كشف النقاب عن لافتة تحمل صورته، ورقص مع أحد مشجعي نيجيريا وتضرغ إلى السماء قبل المباراة واحتفل بشدة عندما سجل مواطنه ليونيل ميسي هدفاً لبلاده ونام وألقى تحية مزدوجة بإصبعه الوسطى بعد هدف الأرجنتين الثاني. وأشارت بعض التقارير إلى أنه احتاج إلى علاج طبي بعد ذلك. مشين، ملهم، ممتع، عظيم، قمة كلمات تختصر شخصية مارادونا الذي عاش حياة صاخبة وحافلة.

दिएगो मॅराडोना बॉलवर नियंत्रण मिळवण्याची हातोटी, अफलातून पदलालित्य आणि गोल करण्यातलं अद्भुत कौशल्य यामुळे मॅराडोना यांचं नाव दिग्गज फुटबॉलपटूंच्या मांदियाळीत घेतलं जातं. दिएगो मॅराडोना यांच्या नेतृत्वात खेळणाऱ्या अर्जेंटिनाने फुटबॉल विश्वविजेतेपदावर नाव कोरलं होतं. मॅराडोना यांनी कारकीर्दीत 491 मॅचमध्ये 259 गोल केले. विसाव्या शतकातील सर्वोत्कृष्ट फुटबॉलपटू असं त्यांचं वर्णन करण्यात येत असे. अर्जेंटिनाचे मिडफिल्डर म्हणून जगभरात नावलौकिक कमावलेल्या मॅराडोना यांना कार्डिअक अरेस्टचा त्रास झाला. नोव्हेंबर महिन्यात मॅराडोना यांच्या मेंदूतील रक्ताच्या गुठळ्या शस्त्रक्रियेच्या माध्यमातून काढण्यात आल्या होत्या. मद्यसेवनाची सवय सुटावी यासाठी त्यांच्यावर उपचार सुरू होते. 5 फूट 5 इंच उंचीमुळे सेंटर ऑफ ग्रॅव्हिटी कमी असल्याने मॅराडोना यांचं बॉलवर नियंत्रण मिळवून प्रतिस्पर्ध्यांच्या तावडीतून निसटून गोल करणं यामध्ये मॅराडोना यांची खासियत होती. दिएगो मॅराडोना 30 ऑक्टोबर 1960 रोजी त्यांचा जन्म अर्जेंटिनातल्या ब्युनॉस आयर्समध्ये झाला होता. अत्यंत गरीब वातावरणात बालपण गेलेल्या मॅराडोना यांना फुटबॉलचा ध्यास होता. मॅराडोनाचं याचं कौशल्य अर्जेंटिनाच्या ज्युनियर टीमच्या कोचच्या लक्षात आलं. त्यातूनच मॅराडोना यांनी अर्जेंटिनाच्या ज्युनियर संघासाठी खेळायला सुरुवात केली. 1986च्या वर्ल्डकप स्पर्धेत इंग्लंड आणि अर्जेंटिना यांच्यातली मॅच मॅराडोना यांच्या गोलमुळे संस्मरणीय ठरली. इंग्लंड आणि अर्जेंटिना यांच्यातील युद्धाची या मॅचला पार्श्वभूमी होती. मॅराडोना यांनी केलेला गोल त्यांच्या हाताला लागून गोलपोस्टमध्ये गेला. फुटबॉलमध्ये बॉल हाताला लागणं नियमबाह्य मानलं जातं. परंतु रेफरींनी हा गोल अर्जेंटिनाला बहाल केला. या गोलमध्ये माझं डोकं आणि थोडा दैवाचा हात आहे असं मॅराडोना यांनी म्हटलं. हा गोल फुटबॉलविश्वात 'हँड ऑफ गॉड' म्हणून प्रसिद्ध आहे. दरम्यान 22 ऑगस्ट 2005 रोजी हा गोल मुद्दामहून हाताने गोलपोस्टमध्ये ढकलल्याचा खुलासा मॅराडोना यांनी केला होता. फुटबॉल विश्वातल्या नामुष्कीकारक घटनांमध्ये या प्रसंगाची नोंद झाली. या गोलनंतर चार मिनिटात मॅराडोनाने आणखी एक गोल केला. त्याला फिफाने गोल ऑफ द सेंच्युरी किताबाने गौरवलं. मॅराडोना बार्सिलोना आणि नेपोली या क्लबसाठी खेळले. मॅराडोना अविभाज्य घटक असलेल्या नेपोली क्लबने सीरी ए स्पर्धेचं जेतेपद पटकावलं होतं. सध्या जिम्नेशियाया इस्ग्रिमा या अर्जेंटिनातल्या फुटबॉल क्लबचे प्रशिक्षक म्हणून काम पाहत होते. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


وحثت الولايات المتحدة والاتحاد الأوروبي وبريطانيا إسرائيل والفلسطينيين على خفض التوتر في أسرع وقت ممكن. وكان العنف قد تصاعد ليل الاثنين بعد أن أطلق مسلحون فلسطينيون صواريخ باتجاه القدس. ثم شن الجيش الإسرائيلي غارات جوية على قطاع غزة. وقال مسؤولو صحة فلسطينيون في غزة إن 25 شخصا بينهم تسعة أطفال قتلوا في الغارات. وقال الجيش الإسرائيلي إن ما لا يقل عن 15 عضوا في حركة حماس التي تحكم غزة كانوا من بين القتلى. مواضيع قد تهمك نهاية وهددت حماس بشن هجوم بعد إصابة مئات الفلسطينيين في اشتباكات مع الشرطة الإسرائيلية في القدس الاثنين. وقال رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو إن حماس "تجاوزت الخط الأحمر" وإن إسرائيل سترد "بقوة كبيرة". الشيخ جراح: ما أصل المشكلة؟ وهل يمكن إيقاف ترحيل الفلسطينيين؟ ماذا قال دبلوماسيون زاروا الشيخ جراح؟ عبر سفراء وقناصل الاتحاد الأوروبي، الذين زاروا حي الشيخ جراح بالقدس الشرقية المحتلة، عن دعمهم للعائلات المهددة بالإخلاء في الحي. وكانت عائلات مقدسية قد طالبت بتدخل دولي وأوروبي لا يقتصر فقط على بيانات التنديد. وتجول قناصل وسفراء أوروبيون في حي كرم الجاعوني المهدد بالإخلاء في المنطقة نفسها التي تشهد مناوشات يومية بين الشرطة الإسرائيلية والفلسطينيين. ويشهد الحي زيارات يصفها الفلسطينيون بأنها استفزازية من قبل أعضاء كنيست من حزب الصهيونية الدينية الداعم للمستوطنين. وأفاد مراسلنا في القدس بأن العائلات المهددة عبرت عن استيائها من عدم وجود ما وصفته بالتدخل الأوروبي الحقيقي لوقف المحاولات الاستيطانية في الحي. وقالت منظمة العفو الدولية إن إسرائيل تستخدم القوة "التعسفية والمفرطة ضد المتظاهرين الفلسطينيين السلميين إلى حد كبير" في اشتباكات بالقدس الشرقية، أسفرت عن إصابة مئات المتظاهرين وعشرات من رجال الشرطة. دورية من جنود الحدود في أحد الأزقة في القدس القديمة. دافعت إسرائيل يوم الثلاثاء بحزم عن سلوك ضباطها، وأصرت على أنهم ردوا على المشاغبين الفلسطينيين العنيفين بالإجراءات المناسبة. لكن منظمة العفو الدولية التي تتخذ من لندن مقرا لها وصفت بعض هذه الإجراءات بأنها "غير متناسبة وغير قانونية" ، واتهمت قوات الأمن الإسرائيلية بارتكاب "هجمات غير مبررة على المتظاهرين السلميين". وجاء بيان المنظمة وسط تصاعد التوتر في القدس الشرقية التي ضمتها إسرائيل، ويتركز جزء كبير منها في مجمع المسجد الأقصى ، ثالث أقدس المواقع الإسلامية. وفي اشتباكات في أماكن أخرى في القدس الشرقية، استخدمت الشرطة القنابل الصوتية والرصاص المطاطي والغاز المسيل للدموع وخراطيم المياه، ردا على الفلسطينيين الذين ألقوا الحجارة والزجاجات والألعاب النارية على عناصر الشرطة. ماذا قالت منظمات دولية؟ قالت منظمة العفو الدولية إن إسرائيل استخدمت القوة المفرطة على مدى أسابيع عديدة من احتجاجات القدس الشرقية، بحسب ما ذكرته وكالة فرانس برس للأنباء. وأضافت أن القوات الإسرائيلية، في إحدى الحوادث، فككت الأسبوع الماضي دائرة سلمية من الفلسطينيين الذين هتفوا شعارات مناهضة لمحاولة الإسرائيليين إجلاءهم من منازلهم في حي الشيخ جراح بالمدينة. وقالت منظمة العفو إن قوات الخيالة، بحسب ما ذكرته وكالة فرانس برس، انطلقت نحو المحتشدين وداست على رجل كان يحاول الهرب. ودعت منظمة حقوق الإنسان المجتمع الدولي إلى "محاسبة إسرائيل على انتهاكاتها الممنهجة". ونقلت الوكالة عن إسرائيل قولها في رسالة بالبريد الإلكتروني: "لن نسمح بإخلال النظام مع الإضرار بنسيج الحياة والتحريض على الإضرار بقوات الشرطة والعنف ضد ضباط الشرطة والمدنيين". وصرح مفوض الشرطة كوبي شبتاي لتلفزيون إن 12 الإسرائيلي الاثنين، أن أفراد الشرطة في القدس في الأيام الأخيرة "أظهروا الكثير من ضبط النفس". وقالت جماعة "أنقذوا الأطفال" ومقرها لندن، إنها "شعرت بالرعب" من الضربات الجوية الإسرائيلية وطالبت بوقف "الاستهداف العشوائي وقتل المدنيين". وقال المتحدث باسم الجيش الإسرائيلي، جوناثان كونريكوس، إن إسرائيل "تبذل كل ما في وسعها للحد من الأضرار الجانبية". وأضاف أنه لا يوجد تأكيد على أن الضربات الإسرائيلية أثرت على المدنيين في غزة. وقال مكتب حقوق الانسان التابع للأمم المتحدة الثلاثاء إنه يشعر بقلق عميق ازاء تصاعد العنف في الأراضي الفلسطينية المحتلة والقدس الشرقية وإسرائيل. وقال المتحدث باسم المكتب، روبرت كولفيل، للصحفيين في جنيف "ندين كل أعمال العنف وكل التحريض على العنف والانقسام العرقي والاستفزازات". وأضاف أن قوات الأمن الإسرائيلية يجب أن تسمح بحرية التعبير وتكوين الجمعيات والتجمع. وقال المتحدث باسم مكتب المفوض السامي لحقوق الإنسان التابع للأمم المتحدة "يجب عدم استخدام القوة في مواجهة من يمارسون حقوقهم بشكل سلمي". وأضاف أنه عندما يكون استخدام القوة ضروريا، يجب أن يمتثل تماما للمعايير الدولية لحقوق الإنسان. الهلال الأحمر ينقل جرحى في القدس وقال كولفيل إن مكتب المفوضة السامية لحقوق الإنسان في الأمم المتحدة، ميشيل باشليت، يشعر بقلق خاص بشأن تأثير العنف على الأطفال. وقال "يجب إطلاق سراح الأطفال المحتجزين. الأمور بحاجة إلى الهدوء". تصاعد التوتر تصاعد التوتر في القدس إلى أسوأ اضطرابات تشهدها المدينة بعد عام 2017 عندما اشتبكت شرطة مكافحة الشغب الإسرائيلية مع حشود كبيرة من المصلين الفلسطينيين في يوم الجمعة الأخير من شهر رمضان المبارك. وأعلنت حركة الجهاد الإسلامي، إحدى الجماعات الفلسطينية المسلحة الرئيسية في غزة، الثلاثاء أن اثنين من قادتها قتلا في غارات جوية إسرائيلية استهدفت القطاع. وقالت مصادر داخل الحركة إن الضربات في وسط مدينة غزة "أصابت ثمانية أشخاص بينهم امرأة وطفلاها". وهددت المواجهات العنيفة المتزايدة بين الشرطة الإسرائيلية والمتظاهرين الفلسطينيين في البلدة القديمة بالقدس، بإشعال صراع أوسع. وكان الفلسطينيون غاضبين من القيود المفروضة على الوصول إلى المجمع، حيث يوجد المسجد الأقصى، ثالث أقدس موقع في الإسلام. يسير القوميون اليهود كل عام عبر المدينة القديمة لبلوغ حائط المبكى المقدس لديهم. وفي وقت مبكر من يوم الثلاثاء، قال الهلال الأحمر الفلسطيني، إن أكثر من 700 فلسطيني أصيبوا في اشتباكات مع قوات الأمن الإسرائيلية في القدس وأنحاء الضفة الغربية. ما هي ردود الفعل العالمية؟ قال وزير الخارجية الأمريكي، أنتوني بلينكين، إن على حماس إنهاء الهجمات الصاروخية "على الفور"، مضيفا "على جميع الأطراف وقف التصعيد". ورددت المتحدثة باسم البيت الأبيض جين بساكي تلك المطالب، قائلة إن الرئيس الأمريكي جو بايدن يشعر بقلق بالغ إزاء العنف. وفي تغريدة، قال وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب إن الهجمات الصاروخية "يجب أن تتوقف"، داعيا إلى "إنهاء استهداف السكان المدنيين". وقال مسؤول السياسة الخارجية في الاتحاد الأوروبي، جوزيب بوريل، إن "التصعيد الكبير في العنف" في الضفة الغربية وغزة والقدس الشرقية "يجب أن يتوقف على الفور". أطلقت صواريخ من غزة باتجاه القدس وعقد مجلس الأمن الدولي اجتماعا عاجلا يوم الإثنين لمناقشة العنف. ولم يتم إصدار أي بيان. ونقلت تقارير عن مسؤول دبلوماسي قوله إن الأمم المتحدة ومصر وقطر، الذين غالبا ما يتوسطون بين إسرائيل وحماس، يحاولون وقف القتال. وكانت السلطات الإسرائيلية قد غيرت مسار مسيرة لقوميين يهود عبر شوارع البلدة القديمة في القدس لتجنب إثارة احتجاجات وردود فعل. وتنظم جهات يمينية إسرائيلية المسيرة عبر شوارع القدس الشرقية احتفالا بذكرى احتلالها عام 1967، ويشارك فيها عادة المئات من الشبان اليهود يلوحون بأعلام أثناء مرورهم عبر الأحياء العربية في المدينة بالقرب من باب دمشق، مرددين أغان قومية. مواجهات القدس: تفاعل مع اشتباكات بين يهود متشددين وفلسطينيين الشيخ جراح: إصابة عشرات الفلسطينيين في اشتباكات في القدس ويعتبر الفلسطينيون الحدث استفزازا متعمدا، وصادف موعد هذه المسيرة الأيام الأخيرة من شهر رمضان هذه السنة. وشهد حي الشيخ جراح في القدس في الأيام الأخيرة صدامات بين محتجين فلسطينيين والشرطة الإسرائيلية، حيث كان مستوطنون يهود يريدون الاستيلاء على منازل تقيم فيها عائلات فلسطينية منذ عقود، بزعم أنها كانت مملوكة ليهود قبل عام 1948. وكان من المقرر أن تعقد جلسة استماع في محكمة العدل العليا الإثنين، لكن الجلسة أجلت بسبب الأحداث. ماذا حدث في المسجد الأقصى؟ قالت قوات الشرطة الإسرائيلية إن آلاف الفلسطينيين تحصنوا في المبنى خلال الليل، مع كميات من الحجارة والزجاجات الحارقة تحسبا لأي مواجهة خلال مسيرة القوميين اليهود التي كان من المقرر أن تجري في الساعة الرابعة عصر الاثنين . وتلقى الجنود تعليمات باقتحام المسجد لإخراج المعتصمين صباح الإثنين، بعد أن تعرضت نقطة للشرطة للهجوم وألقيت الحجارة باتجاه شارع مجاور، حسب الشرطة الإسرائيلية. وألقت الشرطة قنابل صوتية على المحتجين، وأطلقت الرصاص المطاطي عليهم. وظهرت في لقطات فيديو حشود تفر بحثا عن ملجأ، وسقطت بعض القنابل الصوتية في داخل المسجد. ويقع المسجد الأقصى ضمن مجمع مبني على قمة تلة، ويدعوه اليهود جبل الهيكل، إذ يعتبرونه موقعا توراتيا. وقد تعرضت سيارة للرجم بالحجارة خلال الاشتباكات فاصطدمت بأحد الأعمدة وصدمت رجلا. النيران تشتعل في غزة بعد الغارات الإسرائيلية. وقالت منظمة الهلال الأحمر الفلسطيني إن 305 فلسطينيين جرحوا خلال الصدامات ونقل 228 شخصا للمستشفيات، بينهم سبعة في حالة حرجة. وقالت الشرطة الإسرائيلية إن 21 من أفرادها جرحوا، ثلاثة منهم تطلبت حالتهم علاجا في المستشفى. ودافع رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو عن سلوك الشرطة. وقال "هذه معركة بين التسامح وعدم التسامح، بين النظام والفوضى. العناصر التي تريد مصادرة حقوقنا تضطرنا أن نكون أقوياء، وهذا ما يفعله ضباط الشرطة". وأدان الرئيس الفلسطيني محمود عباس السلوك الإسرائيلي. وقال نبيل أبو ردينة المتحدث باسمه إن "الهجمات الوحشية لقوات الاحتلال الإسرائيلي على المصلين في المسجد الأقصى المبارك وساحاته تشكل تحديا جديدا للمجتمع الدولي". وجاء التصعيد يوم الإثنين بعد أسبوع من الصدامات بين فلسطينيين وقوات الشرطة الإسرائيلية في محيط المسجد الأقصى . ووردت تقارير عن صدام بين قوات الشرطة الإسرائيلية ومتظاهرين في مدينة حيفا وبالقرب من مدينة رام الله. وأدان عبد الله الثاني ملك الأردن "الانتهاكات الإسرائيلية والتصعيد في محيط المسجد الأقصى المبارك". ما الذي يجعل القدس بؤرة للصدام؟ المدينة بأماكنها الدينية هي المكان الأكثر قدسية، وهي الأكثر حساسية في الصراع الذي يدور منذ عقود بين إسرائيل والفلسطينيين. وبالإضافة لأهميتها الدينية فهناك نزاع قومي عليها، فقد ضمت إسرائيل القدس الشرقية وتعتبر المدينة الموحدة عاصمة لها، مع أن معظم دول العالم لا تعترف بهذه الخطوة الأحادية الجانب. ويرغب الفلسطينيون في أن يكون الجزء الشرقي من المدينة عاصمة لدولتهم المستقبلية.

अमेरिका, ब्रिटन आणि युरोपीय संघाने इस्रायल आणि पॅलेस्टाइननं लवकरात लवकर तणाव कमी करण्याचा आग्रह केला आहे. सोमवारी (10 मे) रात्री पॅलेस्टाइनमधील काही कट्टरपंथीयांकडून जेरुसलेमवर रॉकेटनं हल्ला करण्यात आला. त्यानंतर या भागात हिंसाचार वाढला आहे. प्रत्युत्तरादाखल इस्रायलनंही गाझा पट्टीमध्ये काही ठिकाणी हल्ले केले. कट्टरपंथी संघटना हमासचे किमान तीन लोक या हल्ल्यात मारले गेल्याचा दावा इस्रायली लष्करानं केला आहे. जेरूसलेममध्ये अल-अक्सा मशिदीजवळ इस्रायली सुरक्षा दलांसोबत झालेल्या संघर्षामध्ये शेकडो पॅलेस्टिनी जखमी झाल्यानंतर सोमवारी (10 मे) कट्टरपंथी संघटना हमासनं हल्ला करण्याची धमकी दिली होती. कट्टरपंथी संघटनेद्वारा करण्यात आलेल्या हल्ल्यानंतर इस्रायली पंतप्रधान नेतन्याहू यांनी म्हटलं की, हमासनं आपली मर्यादा ओलांडली आहे आणि इस्रायल याला पूर्ण ताकदीनिशी प्रत्युत्तर देईल. जेरुसलेममध्ये पॅलेस्टिनी आणि इस्रायली पोलिसांमध्ये सोमवारी (10 मे) सलग तिसऱ्या दिवशी चकमक झाली आहे. शहरातील अल-अक्सा मशिदीजवळ आंदोलकांनी पोलिसांवर दगडफेक केली. त्यामुळे पोलिसांनी आंदोलकांवर ग्रेनेडनं हल्ला केल्याचं सांगितलं जात आहे. जेरुसलेमध्ये ज्यू लोकांनी काढलेल्या नॅशनलिस्ट मार्चपूर्वी ही घटना घडली आहे. यामुळे परिसरात तणावाचं वातावरण निर्माण झालं आहे. स्थानिक माध्यमांनुसार, गेल्या तीन दिवसांपासून सुरू असलेल्या हिंसाचारात 20हून अधिक इस्रायली पोलीस आणि शेकडो पॅलेस्टिनी जखमी असल्याची बातमी आहे. आज जेरुसलेम दिनाच्या औचित्यानं निघणाऱ्या फ्लॅग मार्चदरम्यान शहरात हिंसा होऊ शकते, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. जेरुसलेम दिन हा 1967मध्ये इस्रायलकडून पूर्व जेरुसलेम परत मिळवण्याच्या स्मरणार्थ साजरा केला जातो. या दिवशी ज्यू तरूण मुस्लीम भागातून एक मार्च काढतात. पण हे म्हणजे जाणूनबुजून उसकावण्याची कृती असल्याचं बहुतेक पॅलेस्टिनी नागरिकांवना वाटतं. या दिवशाच्या आयोजन सोहळ्यात अनेकदा हजारोंची गर्दी पाहायला मिळाली आहे. या दिवशी ज्यू लोक जुन्या जेरुसलेममधील वेस्टर्न वॉलपर्यंत मार्च काढतात. वेस्टर्न वॉलला ज्यू लोकांमध्ये एक पवित्र स्थळ मानलं जातं. आताचा हिंसाचार अल-अक्सा मशिदीजवळ घडून आला आहे. अल-अक्सा मशीद जुन्या जेरुसलेम शहरात आहे. ही मशिद मुस्लीम धर्मीयांसाठी अत्यंत पवित्र मानली जाते. पण याच ठिकाणी टेंपल माऊंट हे ज्यू धर्मीयांचं पवित्र स्थळसुद्धा आहे. वाद काय? इस्रायलनं जेरुसलेमचा पूर्व भाग 1967 साली आपल्या ताब्यात घेतला होता आणि संपूर्ण शहर आपल्या मालकीचं असल्याचा त्यांचा दावा आहे. पण बहुतांश देशांना हा दावा मान्य नाही. दुसरीकडे पॅलेस्टिनी लोक स्वतंत्र देशाची आशा करत असून ईस्ट जेरुसलेम ही त्या देशाची राजधानी असेल असं त्यांना वाटतं. गेल्या काही दिवसांपासून जेरुसलेममधला तणाव वाढला आहे. ईस्ट जेरुसलेमवर हक्क सांगणाऱ्या ज्यू लोक येथून पॅलेस्टिनी लोकांना हिसकावून लावत असल्याचा आरोप केला जात आहे. दोन्ही समुदायांतल्या वादामुळे या परिसरात सातत्याने हिंसाचाराच्या घटना घडताना दिसतात. इस्रायलच्या सुप्रीम कोर्टात दीर्घ काळ प्रलंबित असलेल्या या प्रकरणावर आज सुनावणी होणार होती, पण हिंसाचाच्या घटनांमुळे तिला स्थगिती देण्यात आली आहे. नमाजानंतर हिंसाचार 7 मे रोजी रमजान महिन्याचा शेवटचा शुक्रवार असल्यामुळे या ठिकाणी हजारो नागरिक जमा झाले होते. इस्रायल पोलिसांचा दावा आहे, की नमाजनंतर इथे हिंसाचाराला सुरुवात झाली आणि परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी पोलिसांनी बळाचा वापर केला. घटनास्थळाचे दृश्य त्यानंतर अक्सा मशिदीतील विश्वस्तांनी मशिदीच्या स्पीकरवरून शांतता राखण्याचं आवाहन केलं. पोलिसांनी स्टन ग्रेनेडचा वापर थांबवावा. तरूणांनी संयम बाळगावा आणि शांतता राखावी, असं आवाहन मशिदीतून करण्यात येत होतं. आंतरराष्ट्रीय संघटनांनीही या परिसरातील तणाव कमी करण्याचं आवाहन केलं आहे. येथील वाढत्या तणावामुळे आपण चिंताग्रस्त झालो आहोत, अशी प्रतिक्रिया अमेरिकेने एका प्रसिद्धीपत्रकामार्फत दिली आहे. मध्य-पूर्वेत संयुक्त राष्ट्रांचे विशेष समन्वयक म्हणून काम पाहणारे टॉर वेनेस्लँड यांनीही याबाबत प्रतिक्रिया दिली. शांतता आणि स्थैर्य कायम राखण्यासाठी जुन्या जेरुसलेममधील जैसे थे स्थितीचा सर्वांनीच सन्मान करावा, असं वेनेस्लँड म्हणाले. तसंच इस्रायलने तिथून कोणालाही हटवू नये. आंदोलनकर्त्यांविरोधात बळाचा वापर करताना त्यांनी संयम बाळगावा, असंही वेनेस्लँड यांनी म्हटलं. हे वाचलंत का? (बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा. बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता. 'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


شهدت الهند ارتفاعا حادا في أعداد الإصابة والوفاة بفيروس كورونا وقالت وزارة الصحة الأسترالية إن القرار اتُخذ "بناء على نسبة الأشخاص الذين أصيبوا في الهند بعدوى كوفيد-19 ممن يخضعون للحجر الصحي". وفي وقت سابق، حظرت أستراليا جميع الرحلات القادمة من الهند. وتشير تقديرات إلى أن عدد الأستراليين في الهند 9000، بينهم 600 مصنفون في دائرة الخطر. وبحسب وسائل إعلام محلية، ستكون هذه أول مرة يُجرّم فيها الأستراليون لعودتهم إلى بلدهم. مواضيع قد تهمك نهاية وقال أحد الأطباء في حديث لقناة "ايه بي سي" إن خطوة الحكومة لا تتناسب مع الخطر الذي يشكله العائدون من الهند. وقال الطبيب فيوم شارمر: "عائلاتنا تحتضر بالمعنى الحرفي للكلمة في الهند... عدم وجود أي طريقة على الإطلاق لإخراجهم يعتبر تخليا (عنهم)". واعتبارا من يوم الاثنين، سيُمنع دخول أي شخص كان في الهند خلال الأسبوعين السابقين لموعد وصوله المتوقع إلى أستراليا. وقد يؤدي عدم الامتثال للقرار الجديد إلى عقوبة بالسجن مدة خمس سنوات أو غرامة قدرها 66 ألف دولار أسترالي أو كليهما. وقالت وزارة الصحة إنه سيعاد النظر في القرار في 15 مايو/ أيار. وقال وزير الصحة غريغ هانت في بيان إن: "الحكومة لا تتخذ مثل هذه القرارات باستخفاف". وأضاف: "من المهمّ حماية الأنظمة الأسترالية للصحة العامة والحجر الصحي، وتقليل عدد حالات كوفيد-19 في مرافق الحجر الصحي إلى مستوى يمكن التحكم فيه". وأعلنت وزارة الصحة الأسترالية أنها اتفقت مع الهند على إرسال إمدادت طبية عاجلة، منها أجهزة التنفس ومعدات الحماية الشخصية. وجاء في بيان وزارة الصحة: "قلوبنا مع شعب الهند ومجتمعنا الهندي-الأسترالي". وشهدت الهند ارتفاع عدد حالات الإصابة إلى 19 مليونا، وإجمالي حالات الوفاة إلى 200 ألف. وشهد الأسبوع الماضي تسجيل أكثر من 300 ألف حالة إصابة جديدة كل يوم. وفرضت أستراليا سلسلة من الإجراءات الصارمة لإبقاء الفيروس خارج البلاد منذ أن بدأ انتشار الجائحة في فبراير/ شباط 2020. وبينما تتمتع أستراليا بمعدلات إصابة تقترب من الصفر، وتسجّل عدد حالات وفاة أقل بكثير من معظم البلدان، فإن سياسات الإغلاق الصارمة تركت العديد من الأستراليين عالقين في الخارج. ويمثّل الحظر المفروض على الوافدين من الهند تصعيدا - إذ أنها المرة الأولى التي توقف فيها أستراليا عمليات إجلاء وتمنع تماماً المواطنين من العودة إلى بلدهم.

ऑस्ट्रेलियन नागरिक आता भारतातून त्यांच्या देशात परतू शकत नाहीत. ऑस्ट्रेलियाच्या आरोग्य मंत्रालयाने म्हटलंय, "भारतातून कोव्हिड 19चा संसर्ग घेऊन आलेल्या आणि सध्या क्वारंटाईन असणाऱ्या लोकांचं प्रमाण पाहता हा निर्णय घेण्यात आला आहे." भारतातून येणाऱ्या सगळ्या विमानांवर ऑस्ट्रेलियाने या आठवड्याच्या सुरुवातीला बंदी घातली. जवळपास 9 हजार ऑस्ट्रेलियन नागरिक भारतात राहतात. यापैकी 600 जण Vulnerable म्हणजे असुरक्षित असल्याचं म्हटलं गेलंय. स्वतःच्याच देशात परतणं ठरणार गुन्हा स्वत:च्याच देशात परतणं गुन्हा ठरवण्यात येण्याचं इतिहासात पहिल्यांदाच घडत असल्याचं ऑस्ट्रेलियन माध्यमांनी म्हटलंय. भारतातून परतणाऱ्यांपासून जितका धोका आहे, त्याच्या तुलनेत हे पाऊल बरंच मोठं असल्याचं एका डॉक्टरांनी ABC न्यूजशी बोलताना सांगितलं. जनरल फिजीशियन आणि आरोग्य विषयक घडामोडींवर भाष्य करणारे डॉ. व्योम शार्मर म्हणतात, "आमच्या कुटुंबीयांचा भारतात जीव जातोय. त्यांना तिथून सोडवण्याची कोणतीही संधी आम्हाला न देणं हे संकटकाळात त्यांना वाऱ्यावर सोडण्यासारखं आहे." ऑस्ट्रेलियामध्ये दाखल होण्याच्या 14 दिवस आधी भारतात असणारी व्यक्ती सोमवार (3 मे) पासून ऑस्ट्रेलियात दाखल होऊ शकणार नाही. या नियमांचं उल्लंघन करणाऱ्यांना पाच वर्षांचा तुरुंगवास किंवा 66,000 ऑस्ट्रेलियन डॉलर्सचा दंड किंवा दोन्ही ठोठावलं जाण्याची शक्यता आहे. ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री काय म्हणाले? सरकारने विचारपूर्वक हा निर्णय घेतल्याचं ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट यांनी म्हटलंय. ऑस्ट्रेलियाचे आरोग्य मंत्री ग्रेग हंट ते म्हणाले, "ऑस्ट्रेलियातलं सार्वजनिक आरोग्य आणि क्वारंटाईन यंत्रणांसाठी हे गरजेचं आहे आणि कोव्हिड 19ची लागण झालेल्या क्वारंटाईन संस्थांमधल्या रुग्णांची संख्या कमी करणं आमचं उद्दिष्टं आहे. भारतातील नागरिक आणि भारतीय - ऑस्ट्रेलियन समाजाच्या आम्ही सोबत आहोत." भारतात एकीकडे कोरोनाच्या संसर्गाची संख्या वाढतेय तर दुसरीकडे ऑस्ट्रेलियामध्ये सध्या साथ जवळपास संपुष्टात आली आहे. इतर देशांच्या तुलनेत इथे मृत्यूही कमी झाले आहेत. लॉकडाऊनच्या कडक नियमांमुळे अनेक ऑस्ट्रेलियन नागरिक परदेशातच अडकले आहेत. हा हक्कांचा प्रश्न- फ्रांन्सिस माओ, बीबीसी न्यूज सिडनी यांचं विश्लेषण प्रत्येक ऑस्ट्रेलियन पासपोर्टच्या कव्हरच्या आतल्या बाजूला काही वाक्यं कोरलेली असतात. यामध्ये परदेशात असणाऱ्या ऑस्ट्रेलियन नागरिकांना संरक्षण आणि मदत देण्याबद्दल सांगितलेलं असतं. पण, ऑस्ट्रेलियातल्या लोकांना स्वतःच्याच देशात परतण्यासाठी संघर्ष करावा लागेल, असा विचार कोणीही केला नव्हता. आपल्या देशात परतता येणं आणि तिथे राहता येणं ही नागरिकत्वाची मूलभूत वैशिष्ट्यं असतात. पण संयुक्त राष्ट्रांच्या कराराला ऑस्ट्रेलियन कोर्टात आव्हान देता येत नाही. बाहेर अडलेल्या नागरिकांबाबत नागरिकत्वाचे अनेक अधिकार आणि इतर प्रकारच्या स्वातंत्र्याची हमी दिली जात नाही. म्हणूनच आणीबाणीच्या काळात एखादी गोष्ट गुन्हा असल्याचा निर्णय सरकारला रातोरात घेता येऊ शकतो. कोव्हिड 19चा धोका पाहता ऑस्ट्रेलियात येणाऱ्या लोकांना आता नवीन नियमांचा सामना करावा लागू शकतो. दोन आठवड्यांच्या या निर्बंधांना कायदेशीर आव्हान द्यायला वेळ लागेल आणि यासाठी खर्चही खूप येईल. जनतेने विरोध करत दबाव आणणं हा एकमेव मार्ग अशा परिस्थितीत उरतो. हे वाचलंत का? (बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा. बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता. 'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)


ترامب التقى كيم في المنطقة منزوعة السلاح بين الكوريتين وقال كيم إنه من "الرائع" الاجتماع مع ترامب، مضيفا أنه لم يكن يتوقع أن يلتقي مع الرئيس الأمريكي في هذه المنطقة. وتصافح الزعيمان أمام الكاميرات قبل عقد اجتماع دام ساعة، واتفقا على تشكيل فريقين لاستئناف المحادثات النووية. وكان الاجتماع السابق بين ترامب وكيم، في شهر فبراير/شباط الماضي، قد انتهى دون إحراز تقدم في الطريق إلى نزع السلاح النووي في كوريا الشمالية. ووصف منتقدو اجتماع الزعيمين، وهو الثالث خلال سنة، بأنه لقاء استعراضي، إذ يرون أن على بيونغيانغ إثبات أنها جادة في التخلص من الأسلحة النووية. ماذا حدث في المنطقة المنزوعة السلاح؟ تصافح الزعيمان في اللقاء، الذي تحقق بعد أن وجه ترامب الدعوة لكيم عبر موقع التواصل الاجتماعي "تويتر"، والتقيا على الخط الحدودي الفاصل بين الكوريتين قبل أن يعبر ترامب الحدود إلى كوريا الشمالية في خطوة رمزية. وقال كيم لضيفه "أرحب بك مجددا، لم أكن أتوقع أن نلتقي في هذا المكان". فأجاب ترامب "لحظة تاريخية، تقدم هائل". وعبر كيم الحدود إلى كوريا الجنوبية رفقة ترامب. وكان اللقاء قد وصف في البداية بأنه "تحية قصيرة"، لكنه تطور إلى اجتماع دام ساعة في بناية يطلق عليها اسم "بيت الحرية" على الجانب الكوري الجنوبي. وانضم إلى اللقاء لفترة قصيرة الرئيس الكوري الجنوبي مون جاي إن، في اجتماع ثلاثي غير مسبوق. وفي حديث نادر إلى الصحافة، قال كيم إن اللقاء رمز للعلاقة الممتازة. ومن جهته وصف ترامب العلاقة بين الجانبين بأنها "عظيمة"، ووصف يوم اللقاء بأنه "يوم عظيم للعالم أجمع"، وعبر عن إحساسه بالفخر لعبوره الخط الفاصل بين الكوريتين. وكان أكثر من رئيس أمريكي قد زار المنطقة التي تفصل بين الكوريتين منذ نهاية الحرب عام 1953، بشكل أساسي للتعبير عن دعم كوريا الجنوبية. وكان الرئيسان الأمريكيان السابقان جيمي كارتر وبيل كلينتون قد زارا كوريا الشمالية ، لكن بعد مغادرتهما البيت الأبيض. ماذا نفهم من اللقاء؟ سيجتمع مفاوضون من البلدين في الأسابيع المقبلة لمواصلة النقاش حول برنامج كوريا الشمالية النووي، كما قال ترامب للصحفيين. وأضاف أنه "لا يبحث عن السرعة بقدر اهتمامه بتحقيق إنجاز". وأضاف أن العقوبات المفروضة على بيونغيانغ ستبقى، مع أنه أبقى احتمال رفعها قائما. وقال أيضا إنه دعا كيم لزيارة واشنطن. ويشكك منتقدون في أن يسفر اللقاء عن مكاسب مهمة في موضوع نزع السلاح النووي لكوريا الشمالية. وقالت سو مي تيري، التي عملت مساعدة في مجلس الأمن القومي الأمريكي مختصة بالشؤون الكورية، إن الاجتماع قد يسفر عن تقدم لو أعرب ترامب عن استعداده لقبول اتفاق جزئي بدلا من الاتفاق الشامل. كيف تبدو العلاقة بين كوريا الشمالية والولايات المتحدة؟ توترت العلاقات بعض الشيء منذ التقى ترامب وكيم في العاصمة الفيتنامية، هانوي، في فبراير/شباط، حيث انتهت القمة فجأة دون تحقيق تقدم في ملف نزع السلاح النووي الكوري الشمالي. وأصر ترامب على أنه يتعين على كوريا الشمالية تفكيك ترسانتها النووية قبل رفع العقوبات الاقتصادية عنها. لكن ترامب، الذي هدد كوريا الشمالية ذات مرة "بالنار والغضب"، تحدث بلهجة أكثر تصالحية مؤخرًا، واصفا كيم بأنه "رجل ذكي جدًا" وأنه يتوقع "الكثير من الأشياء الجيدة" من بيونغيانغ. وكان ترامب أرسل، الأسبوع الماضي، خطابا شخصيًا للزعيم الكوري الشمالي، الذي أشاد من جانبه بمحتوى الخطاب ووصفة "بالممتاز". وقال الرئيس الأمريكي خلال الشهر الجاري إن كوريا الشمالية تمتلك "إمكانات هائلة" تحت قيادة الزعيم كيم.

पण इतर जगापासून संपूर्णपणे तुटलेल्या या देशात अशा आर्थिक बदलांमुळे नक्की काय परिणाम होतील? उत्तर कोरियातील एका सामान्य कुटुंबावर त्याचा काय परिणाम होईल? काही तज्ज्ञांची मदत घेऊन बीबीसीनं अशाच एखाद्या काल्पनिक कुटुंबावर होणाऱ्या परिणामांचा आढावा घेतला. कुटुंबीयांचं आडनाव ली आहे असं समजूया. आता त्यांची कहाणी ऐका. वडिलांच्या दोन-दोन नोकऱ्या ज्यांना कोरियाबदद्ल काहीच माहिती नाही त्यांच्यासाठी एक माहिती आधीच सांगायला हवी की तिथलं एक सामान्य कुटुंब कसं असतं हे बाहेरच्या जगाला कळणं तसं अवघड आहे. तिथं सामाजिक आणि धार्मिक पातळीवर बरेच फरक आहेत आणि त्या देशातलं आयुष्य कसं आहे हे आपल्याला काहीच माहिती नाही. ली या कुटुंबाचे कुटुंबप्रमुख हे इतर लोकांसारखे खाणकामावर अवलंबून आहेत. खाणकाम हा उत्तर कोरियाच्या निर्यातीचा सगळ्यांत मोठा भाग आहे. अनेक दशकांपासून परकीय चलनाचा एक मोठा स्रोत आहे. कोळशाबरोबर उत्तर कोरियाकडे खनिजं आणि रेअर अर्थचे साठे आहेत असं कोरियाचं म्हणणं आहे. तज्ज्ञांकडून जी माहिती मिळाली आहे त्यानुसार उत्तर कोरियाच्या लोकांच्या उत्पन्नात दोन-तीन गोष्टींचा समावेश असतो. त्यात पगार, बोनस, तसंच सरकारकडून मिळणारं स्वस्त धान्य, घरं यांचा समावेश असतो. पण या लोकांचा मूळ पगार इतका कमी असतो की त्यातून अगदी काही दिवसांचं अन्नधान्य मिळू शकतं. 2017 साली कोळसा, खनिजं, आणि रेअर अर्थ यांच्या निर्यातीवर निर्बंध घालण्यात आले होते त्यामुळे अनेक खाणींना त्यांच्या उत्पादनात कपात करावी लागली होती. सरकार नियंत्रित अर्थव्यवस्थेत म्हणजेच कमांड इकॉनॉमीमध्ये बेरोजगारीवर बंदी असते. त्यामुळे ली यांची नोकरी जाणार नाही यांची त्यांना शाश्वती आहे. पण ली यांचं उत्पन्न आधीच क्षुल्लक आहे त्यात हे निर्बंध म्हणजे त्यांची परिस्थिती बिकट होईल यात शंका नाही. त्यामुळे उत्तर कोरियाच्या इतर लोकांसारखीच ली यांना सुद्धा धोकादायक वाट चोखाळावी लागणार यात शंका नाही. ही धोकादायक वाट म्हणजे मासेमारीची. ली यांना त्यांच्या वरिष्ठांना लाच द्यावी लागेल. तसंच सैन्याला एक बोट घेण्यासाठी लाच द्यावी लागेल. म्हणजे ते आणि त्यांचे मित्र मासेमारी करतील आणि स्थानिक बाजारात मासे विकण्याचं काम करतील. हा अतिशय धोकादायक व्यापार आहे. चांगले मासे पकडण्यासाठी समुद्रात खोलवर जाण्यासाठी दबाव असतो. त्यामुळे बोटीतलं इंधन संपण्याची किंवा समुद्रात हरवून जाण्याची भीती असते. अनेकदा पश्चिम जपानच्या किनाऱ्यावर हाडाचा सांगाडा असलेल्या बोटी येऊन थडकतात. ज्या लोकांना किनाऱ्यापर्यँत जाता येत नाही त्याच लोकांचे हे मृतदेह असावेत असं समजण्यात येतं. ली आता नेमका हाच धोका पत्करतील. मासेमारीमुळे ली यांना उत्पन्नाचा चांगला पर्याय उपलब्ध झाला आहे. मात्र या क्षेत्रावरसुद्धा अनेक निर्बंध आले आहेत. 2017 च्या उन्हाळ्यापासून इंधनाचे भाव दुप्पट झाले आहेत. त्यामुळे समुद्राचा प्रवाससुद्धा महाग झाला आहे. चीनमध्ये निर्यात होणाऱ्या सी फूडवर बंदी घालण्यात आली आहे. आईला नोकरी करावी लागणार तज्ज्ञांच्या मते ली कुटुंब जगमदंग पिढीचे प्रतिनिधी आहेत. जगमदंग म्हणजे बाजार. या पिढीनं 1990च्या दशकात दुष्काळाचा सामना केला आहे. त्या वेळेपर्यंत देशात कमांड इकॉनॉमीचं वर्चस्व होते. त्या काळी सगळी कामं आणि वस्तू शासनातर्फे वाटली जात. या दुष्काळानंतर हे सगळं चित्र बदललं. या दुष्काळानंतर लाखो लोकांचा उपासमारीमुळे मृत्यू झाला. नागरिकांना आपली सोय बघण्यास सांगितलं गेलं. त्यामुळे भांडवलवादाची वाढ झाली. हा काळ कसाबसा तरी गेला पण त्यामुळे देशाची सगळी मनोवृत्तीच बदलली. अनेक स्त्रिया उद्योजिका झाल्या. घरातल्या कर्त्या झाल्या. खाणकामगार ते मासेमारी करायला लागलेल्या ली यांची पत्नी नेमका हाच विचार करतेय. त्या सध्या कापडाच्या फॅक्टरीत काम करतात. चीनला होणाऱ्या निर्यातीमुळे हे क्षेत्र तग धरून होतं. पण निर्बंध लादल्यामुळे हे क्षेत्र देखील बंद झालं. सध्याच्या नोकरीवर अवलंबून राहता येणार नाही हे आता त्यांना पुरतं कळून चुकलं होतं, त्यामुळे त्या इतर पर्यायांचा विचार करत आहेत. आजुबाजुंच्या बायकांना गोळा करून घरी टोफू (सोयाबिनपासून बनलेलं पनीर) तयार करावं आणि बाजारात विकावं हा त्यातला मुख्य पर्याय आहे. स्वप्नवत नोकरी धोक्यात ली कुटुंबात उत्पन्नाचा आणखी पर्याय आहे. त्यांचा एक नातेवाईक परदेशात काम करतो. ली यांचा भाऊ रशियात एका बांधकाम साईटवर काम करतो आणि घरी पैसे पाठवतो. त्यांच्या मित्रांसाठी स्वप्नवत असलेल्या या नोकरीसाठी ली यांच्या भावानं लाच देण्याचाच मार्ग स्वीकारला. उत्तर कोरियातले जवळजवळ 1 लाख नागरिक परदेशात काम करतात असा अंदाज बांधला जातो. त्यात सरकार आपला वाटा घेतंच. पण उत्तर कोरियापेक्षा या देशात जास्त पैसा मिळतो. संयुक्त राष्ट्रांनी डिसेंबरमध्ये उत्तर कोरियावर काही निर्बंध लादले होते. त्यानुसार परदेशात राहणाऱ्या उत्तर कोरियाच्या नागरिकांना 24 महिन्यांच्या आत परत यावं लागणार आहे. तसंच कोणालाही बाहेर पाठवता येणार नाही. शाळेतून बेदखल जर आर्थिक परिस्थिती आणखी बिकट झाली तर ली यांना त्यांच्या मुलीला शाळेतून काढावं लागेल. मग ही मुलगी तिच्या आईला मदत करू शकेल. उत्तर कोरियातील मुलांना 12 वर्षं शाळेत जाणं अनिवार्य आहे. पण गरीब लोकांना त्यांच्या पाल्यांना शाळेत पाठवणं कधीकधी शक्य होत नाही. अशा वेळेला ते कामाला हातभार लावतात. शिक्षकांना सुद्धा पैसै कमावण्यासाठी अतिरिक्त काम करावं लागतं तेव्हा शाळेत शिक्षक नसतात. निर्बंध कमी झाले तर ली कुटुंबीयांना आणि सरकारला सुद्धा उत्पन्नाचे आणखी पर्याय उपलब्ध होतील. त्यांच्या मुलीला अभ्यास करायला आणि खेळायला आणखी वेळ मिळेल. तिच्या पालकांना मदत करण्याची वेळ येणार नाही. तिच्या शाळेत शिकवतात की अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया हे देश उत्तर कोरियाचे शत्रू आहेत. कदाचित हेसुद्धा बदलेल. दक्षिण कोरियातून येणारे बेकायदा टीव्ही शोज असोत किंवा परदेशात काम करून येणाऱ्या लोकांमुळे कळणारं बाहेरचं जग हे उत्तर कोरियापेक्षा नक्कीच चांगलं आहे याची कल्पना इथल्या नागरिकांना असेलच. अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाच्या फौजांपेक्षा आपल्याच देशातून विरोध होईल अशी भीती उत्तर कोरियाला आहे. म्हणूनच कदाचित उत्तर कोरियाला हे निर्बंध नकोयेत. ली कुटुंबीयांचं चित्र उभं करण्यासाठी बीबीसीनं कुकिम विदयापीठातील अँड्रेई लांकोव, NK न्यूजमधील फ्योदोर टर्टिस्की आणि पीटर वार्ड, ग्रिफिथ युनिव्हर्सिटीचे अंड्रे अब्रामनहिन आणि दैनिक NK ची मदत घेतली. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وأضاف أن القرار اتخذ "بعد مراجعة دقيقة للتغريدات الأخيرة من حساب realDonaldTrump@ والسياق المحيط بها". وكان حساب ترامب على تويتر قد أُغلق في وقت سابق لمدة 12 ساعة. وقال الموقع حينها إنه سيعلّق حساب ترامب "بشكل دائم" إذا خرق قواعد المنصة مرة أخرى. ويأتي ذلك بعد أن غرد ترامب بعدة رسائل يوم الأربعاء، وصف فيها الأشخاص الذين اقتحموا مبنى الكابيتول الأمريكي بأنهم "وطنيون". مواضيع قد تهمك نهاية وقال موقع فيسبوك يوم الخميس إنه أوقف حساب ترامب "إلى أجل غير مسمى". كما فرضت منصة الألعاب الشهيرة تويتش حظراً غير محدد على قناة الرئيس المنتهية ولايته التي استخدمها لبث تجمعاته. وغرد ترامب من خلال الحساب الرسمي للرئيس الأمريكي لافتا إلى أنه "يفكر في احتمال تأسيس منصتنا الخاصة في المستقبل". لكن موقع توتير قام بحذف التغريدات فور نشرها. وتعليقاً على حظر حساب ترامب على تويتر، غرّد مستشار حملة ترامب الانتخابية جايسون ميلر قائلاً: "هذا مقزّز..إن كنت لا تعتقد بأنهم سيأتون من أجلك لاحقاً، فأنت مخطئ". وكان المئات من أنصار ترامب اقتحموا الأربعاء مبنى الكابيتول خلال جلسة أعضاء الكونغرس للتصديق على فوز بايدن. وأدّت أعمال العنف التي تلت اقتحام المحتجين إلى مقتل خمسة أشخاص من بينهم ضابط في الشرطة. وأتى حصار الكابيتول بعد ساعات على توجه ترامب إلى مناصريه قائلاً: "لن نستسلم أبداً، لن نخضع أبداً". ونشر تويتر بياناً الجمعة جاء فيه أنه "في سياق الأحداث المروعة هذا الأسبوع، أوضحنا يوم الأربعاء أن الانتهاكات الإضافية لقواعد تويتر من المحتمل أن تؤدي إلى هذا الإجراء بالذات. وأشار إلى أن "إطار المصلحة العامة لدينا موجود لتمكين الجمهور من الاستماع إلى المسؤولين المنتخبين وإلى زعماء العالم بشكل مباشر. إنه مبني على مبدأ أن للناس الحق في مساءلة السلطة في العلن". وأضاف البيان: "أوضحنا منذ سنوات أن هذه الحسابات ليست فوق قوانيننا، ولا يمكنها استخدام تويتر للتحريض على العنف. سنستمر في الشفافية بشأن سياساتنا وبشأن تطبيقها". ووجّه نحو 350 موظفاً في تويتر هذا الأسبوع رسالة إلى الرئيس التنفيذي في الشركة، جاك دورثي، لمطالبته بحظر ترامب عقب أحداث الكابيتول. وجاء في الرسالة: "رغم جهودنا لخدمة النقاش العلني، كنّا منبرا لترامب، وساعدنا في إشعال الأحداث المميتة في 6 يناير/كانون الثاني".

ट्विटरने याबाबत सांगताना राष्ट्राध्यक्षा डोनाल्ड ट्रंप यांनी गेल्या काही दिवसात केलेल्या ट्वीट्सचा दाखला दिलाय. ट्विटरच्या म्हणण्यानुसार, @realDonaldTrump अकाऊंटवरील ट्वीट्सच्या संदर्भांना पाहिलं गेलं आणि त्यानंतरच अकाऊंट कायमस्वरूपी निलंबित करण्यात आलं. याआधी ट्विटरने 12 तासांसाठी डोनाल्ड ट्रंप यांचं अकाऊंट बंद केलं होतं. तेव्हाच खरंतर ट्विटरकडून सांगण्यात आलं होतं की, ट्विटरच्या नियमांचं उल्लंघन केल्यास ट्रंपना कायमचं निलंबित करण्यात येईल. 6 जानेवारी 2021 रोजी ट्रंप यांनी ट्वीट केले, त्यात त्यांनी कॅपिटोल हिल हिंसेतील समर्थकांना 'देशभक्त' म्हटलं होतं. या समर्थकांनी अमेरिकन काँग्रेसच्या इमारतीत अर्थात कॅपिटल इमारतीत घुसून तोडफोड आणि घोषणाबाजी केली होती. त्यावेळी अमेरिकन काँग्रेसमध्ये नवनिर्वाचित राष्ट्राध्यक्ष जो बायडन यांच्या निवडीची औपचारिक घोषणेची प्रक्रिया सुरू होती. समर्थकांच्या या हिंसेआधी ट्रंप यांनी भाषण केलं होतं आणि त्यात त्यांनी म्हटलं होतं की, "आपण हार मानायची नाही. आपण हे स्वीकारायचं नाही." दुसरीकडे, गुरुवारी (7 जानेवारी) फेसबुकनेही डोनाल्ड ट्रंप यांचं अकाऊंट अनिश्चित काळासाठी निलंबित करण्याची घोषणा केली आहे. त्याचसोबत, गेमिंग प्लॅटफॉर्म ट्विचने निलंबनाची कारावई केलीय. या प्लॅटफॉर्मवरून ट्रंप आपल्या भाषणांचं लाईव्ह प्रक्षेपण करत असत. आता ट्रंप यांच्याकडे स्नॅपचॅट उरलंय. ट्विटरनं निलंबनाची कारवाई का केली? डोनाल्ड ट्रंप हे ट्विटरचा खुबीनं वापर करायचे. लोकांना सांगावयाची असलेली गोष्ट ते तातडीने ट्वीट करायचे. थोडक्यात व्यक्त होण्याचं ट्विटरसारखं माध्यम त्यांना आवडत होतं. एका क्लिकवर कोट्यवधी लोकांपर्यंत पोहोचण्याची क्षमता असलेलं माध्यम म्हणजे ट्विटर. 6 जानेवारीला कॅपिटोल इमारतीवर हल्ला झाल्याच्या 48 तासांतर ट्विटरनं ट्रंप यांचं अकाऊंट निलंबित केलं. अर्थात, ट्विटरसाठी काही हा सहजपणे घेण्याचा निर्णय नव्हता. ट्रंप यांचं ट्विटरवर असणं हे ट्विटरच्या फायद्याचंच होतं. जगातील सर्वात ताकदवान व्यक्तीचे ताजे अपडेट ट्विटरवरून लोकांना कळत असत. मात्र, काही कारणांमुळे ट्विटरला ट्रंप यांचं अकाऊंट निलंबित करावं लागलं. ट्विटरल येणाऱ्या काळात हिंसेला प्रोत्साहन देऊ शकतात, असं अंदाज वर्तवला जातोय. मात्र, ट्रंप हे आता सत्तेपासून दूर जातायेत, हेही एक कारण मानलं जातंय. आता ट्रंप सर्वसामान्य अमेरिकन नागरिकासारखे असतील. आता 'ट्रंपवादा'चं पुढे काय होईल? सातत्याने चुकीची माहिती पसरवणं, खोट्या बातम्या देणं आणि हिंसेसाठी प्रवृत्त करणं यांमुळे साधरणत: सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून निलंबन केलं जातं. ट्रंप यांच्या निलंबनामागे यातलीही काही कारणं आहेत. आता प्रश्न पुढे आहे, तो म्हणजे, मुख्य प्रवाहातल्या ट्विटरसारख्या सोशल प्लॅटफॉर्म नसताना 'ट्रंपवाद' जिवंत कसा राहील? की ट्रंप इंटरनेटच्या जगतातून कायमचे गायब होतील? ट्विटरनं शुक्रवारी (8 जानेवारी) एक ब्लॉग पोस्ट लिहिली, त्यात म्हटलं होतं : "या आठवड्यात खूप भयंकर घटना घडल्या. आम्ही बुधवारीच स्पष्ट केलं होतं की, ट्विटरवरील नियमांचं उल्लंघन केल्यास निलंबित केलं जाईल. जनहित हेच आमचं फ्रेमवर्क आहे, जे जगातील सर्वा नेते आणि निवडक अधिकाऱ्यांना थेट ऐकण्याची संधी देतं." "लोकांना आपलं म्हणणं मांडण्याचा अधिकार आहे, असा आमचा सिद्धांत आहे. मात्र, ट्विटरच्या नियमांच्या पलीकडे नाही. ट्विटरचा वापर हिंसा पसरवण्यासाठी होऊ शकत नाही. आम्ही धोरणांबाबत अत्यंत पारदर्शक आहोत आणि राहू," असंही ट्विटरनं ब्लॉगपोस्टमध्ये म्हटलंय. याआधी ट्विटरनं ट्रंप यांचे निकटवर्तीय माजी राष्ट्रीय सुरक्षा सल्लागार मायकल फ्लिन आणि अटॉर्नी सिडनी पॉवेल यांना कायमचे निलंबित केले होते. ट्विटरच्या 350 कर्मचाऱ्यांना स्वाक्षरीसह पत्र लिहून सीईओ जॅक डोर्सी यांना विनंती केली होती की, कॅपिटोल हिंसेबाबत ट्रंप यांचं अकाऊंट बॅन करून कारवाई करावी. याआधी ट्विटरने ट्रंप यांच्या ट्वीट्सना फॅक्ट चेक जोडलं होतं. मात्र, तेव्हा फक्त ते मतदानातील गडबडीचा आरोप करत असत. आता मुद्दा हिंसेचा होता. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


جو بايدن قد يحرم ترامب من فرصة البقاء في البيت الابيض لأربع سنوات أخرى وحصل بايدن في أغسطس/ آب الماضي على ترشيح الحزب الديمقراطي رسميا لتمثيله في سباق التنافس للفوز بالرئاسة، بعد تصويت غالبية المندوبين الديمقراطيين في مؤتمر الحزب الوطني العام الذي جرت وقائعة افتراضيا بسبب تفشي فيروس كورونا. ويعرف بايدن بأنه سياسي ديمقراطي مخضرم، له حضوره في السياسة الأمريكية منذ سبعينيات القرن الماضي، كما عمل نائبا للرئيس إبان حكم الرئيس السابق باراك أوباما للفترة من 2009 إلى 2017. وبايدن في الـ 77 من العمر، وأصبح الرئيس الأكبر سنا في تاريخ الولايات المتحدة. بالنسبة إلى مؤيديه هو خبير في السياسة الخارجية وصاحب عقود من الخبرة في واشنطن وهو متحدث مقتدر صاحب لسان فصيح بمقدوره الوصول إلى الناس العاديين ورجل واجه بشجاعة مآس شخصية كبيرة عديدة. مواضيع قد تهمك نهاية بالنسبة لمناوئيه هو ابن مؤسسة الحكم في واشنطن وصاحب زلات لا تصدق (لديه أيضاً ميل غريب إلى شم شعر النساء) . رسميا، جو بايدن مرشح الحزب الديمقراطي في مواجهة ترامب الخطيب السريع دخل بايدن معترك السياسة قبل ولادة العديد من الناخبين الحاليين بايدن ليس غريباً عن الحملة الانتخابية، فقد بدأت مسيرته المهنية في واشنطن في مجلس الشيوخ الأمريكي عام 1973 (قبل 47 عاماً) وقاد أول حملة لانتخابات الرئاسة في عام 1987 (قبل 33 عاماً). يملك القدرة على جذب الناخبين والاقتراب من قنبلة موقوتة قابلة للانفجار ليقف على بعد جملة واحدة من كارثة. بايدن متحدث حماسي امام الحشود لكنه يرتكب بعض الهفوات التي تتحول الى عناوين في وسائل الاعلام كرر خلال التجمعات الانتخابية قوله: "كان أسلافي يعملون في مناجم الفحم في شمال شرق ولاية بنسلفانيا" وأنه غاضب لأنهم لم يحصلوا على الفرص التي يستحقونها في الحياة. لم يكن أي من أسلافه من عمال مناجم الفحم فقد سرق هذه المقولة والعديدة غيرها من خطابات السياسي البريطاني العمالي نيل كينوك الذي كان أقاربه عمال مناجم فعلاً. وكانت تلك مجرد واحدة من بين العديد مما بات يعرف باسم "قنابل جو". وقال عام 2012 أمام حشد كبير متفاخراً بتجربته السياسية: "يمكنني القول أنني عرفت ثمانية رؤساء، ثلاثة بشكل حميمي" مما فهم من هذا الكلام أنه مارس الجنس معهم بدلاً من كونهم مجرد أصدقاء مقربين. خلال الفترة ما بين 2009 الى 2017 كان بايدن نائبا للرئيس أوباما وبصفته نائباً للرئيس أوباما في عام 2009 أثار الفزع لدى الناس عندما قال هناك "احتمالا بنسبة 30 في المائة أننا سنخطئ في تعاملنا مع المسألة الاقتصادية". وربما كان محظوطاً لأنه تم اختياره ليكون نائباً لأول رئيس أسود في تاريخ الولايات المتحدة رغم أنه وصفه بأنه "أول أميركي أفريقي طليق اللسان ولامع ونظيف ووسيم". ورغم ذلك يحظى بايدن بشعبية كبيرة بين الناخبين السود خلال حملة الانتخابات الرئاسية الحالية ولكن في الآونة الأخيرة ظهر في برنامج محادثة في ضيافة مذيع اسود وتطور الحديث وكاد أن يقع في ورطة كبيرة بعد أن ادعى: "إذا كانت لديك مشكلة في معرفة فيما اذا كنت ستصوت لي أم لترامب ، فأنت لست أسود ". جو بايدن ينفي مزاعم الاعتداء الجنسي على معاونة له منذ 30 سنة أثارت هذه الجملة عاصفة إعلامية اجبرت فريق مستشاريه على محاولة التقليل من فكرة أن حصوله على أصوات الأمريكيين من أصل أفريقي أمر مسلم به. خلال حديثه الاذاعي مع الناشط الاسود شارلمان ثا كاد ارتكب بايدن هفوة كبيرة من السهل أن ترى لماذا كتب صحفي في مجلة نيويورك العام الماضي أن "الكلام الذي يتحدث به بايدن دون أن يفكر مليا بما يقوله بات الشغل الشاغل لفريق حملته بأكمله ويركز على تجنبه بأي ثمن". صاحب الحملات المخضرم بايدن يتمتع بالقدرة على التعامل السلس مع الناخبين ولكن هناك جانب آخر لمهاراته الخطابية في عالم يضم الكثير من الساسة الآليين الذين يتكلمون كما يملى عليهم. بايدن هو شخص حقيقي يتكلم بما هو مؤمن به. ويقول إن التلعثم الذي كان يعاني منه في مرحلة الطفولة جعله يكره القراءة من جهاز عرض الخطابات المعد سلفاً وبدلاً من ذلك يفضل أن يتحدث من القلب. فاز بايدن بعضوية مجلس الشيوخ لسبع دورات بايدن قادر على اثارة مشاعر تجمع من العمال ذوي الياقات الزرقاء عبر خطاب مباشر وتلقائي وبعدها يختلط بالحشد فيصافح ويربت على الظهور ويلتقط صور شخصية مثل نجم روك بشعر فضي. وقال وزير الخارجية الأمريكي السابق والمرشح الرئاسي جون كيري لمجلة نيويوركر: "إنه يجذبهم ويحتضنهم معنوياً وجسدياً أحياناً". "إنه سياسي قريب من القلب وكل ذلك حقيقي وبلا تمثيل أو تصنع". ولكن كيف بات يشعر باللمس فعلاً أصبح مصدر متاعب ومشاكل لبايدن”. اتهامات اشتكت عدة نساء من تعامل بايدن معهن تقدمت ثمان سيدات العام الماضي واتهمن بايدن باللمس أو المعانقة أوالتقبيل غير اللائق، وقامت القنوات الإخبارية الأمريكية بنشر مقاطع عن طريقته الشخصية اللصيقة في تحية النساء في المناسبات العامة والتي يبدو أنها تتضمن أحياناً شم شعرهن. ورداً على ذلك، تعهد بايدن بأن يكون "أكثر حرصاً" في تعاملاته مع الآخرين. ورغم ذلك في مارس/آذار الماضي زعمت تارا ريد أنه أسند ظهرها إلى الحائط واعتدى عليها جنسياً قبل 30 عاماً عندما كانت تعمل في مكتبه.. شعار "صدقوا الضحايا" تحول الى حملة مناهضة للتحرش الجنسي ونفى بايدن هذا الاتهام وأصدرت حملته بياناً قالت فيه: "لم يحدث هذا على الإطلاق". سوف يشير الديموقراطيون الذين يدافعون عن مرشحهم الرئاسي إلى أن أكثر من اثنتي عشرة امرأة اتهمن علناً الرئيس ترامب بالقيام بإعتداءات جنسية مختلفة عليهن. ولكن هل يمكن تحويل هذه المسألة المهمة الى مجرد لعبة أرقام؟ منذ ظهور حركة #MeToo يصر الديمقراطيون بمن فيهم بايدن على أن المجتمع يجب أن يصدق النساء وأي محاولة للتهوين من الادعاءات ضده ستترك العديد من النشطاء غير مرتاحين للغاية. وقالت ريد في مقابلة تلفزيونية حديثة: "لقد كان وكيله يقول أشياء مروعة عني وعبر وسائل التواصل الاجتماعي". "لم يكن هو نفسه الذي يقوم بذلك. هناك قدر من النفاق لدى القائمين على حملته عندما يقولون إن الحملة آمنة، لا إنها ليست آمنة". وقد رفضت حملة بايدن هذا الادعاء. تجنب تكرار الأخطاء في انتخابات 2016 فاز ترامب على هيلاري كلينتون رغم ان ترامب لا خبرة سياسية سابقة لديه على الرغم من أن الأمر بات في طيات الماضي لكن أنصاره يأملون أن أسلوبه الأقل تكلفاً والأقرب الى الناس العاديين سوف يمنعه من الوقوع في الفخ نفسه مثل العديد من المرشحين الديمقراطيين السابقين للرئاسة. فهو صاحب خبرة كبيرة في العمل السياسي في العاصمة، أمضى فيها ثلاثة عقود عضواً في مجلس الشيوخ وثماني سنوات كنائب للرئيس أوباما، لكن هذا النوع من السيرة الذاتية الطويلة غير مفيدة دائماً. آل جور (ثماني سنوات في مجلس النواب، وثماني سنوات في مجلس الشيوخ، وثماني سنوات نائباً للرئيس بيل كلينتون) وجون كيري (28 عاماً في مجلس الشيوخ) وهيلاري كلينتون (ثماني سنوات كسيدة أولى، وثماني سنوات في مجلس الشيوخ) جميعهم لم يحققوا الانتصار على المرشحين الجمهوريين الأقل خبرة في الانتخابات الرئاسية الأخيرة. يأمل أنصار بايدن بأن تمكنه شخصيته المتواضعة تجنب مصير العديد من المرشحين الديمقراطيين في مواجهة الجمهوريين. ليس من السهل ان يدعي بايدن أنه يحمل لواء التغيير لأنه منذ ما يقارب من نصف قرن في أروقة السلطة في واشنطن أكثر من مرة أثبت الناخبون الأمريكيون أنهم يصوتون للمرشحين الذين يدعون أنهم ليسوا من افراد مؤسسة الحكم في واشنطن لكنهم يريدون الوصول إلى البيت الأبيض لتغيير المؤسسة السياسية. وهذا أمر يكاد يكون من المستحيل على بايدن إدعاءه بعد قضاء ما يقرب من خمسين عاماً في اروقة السياسة في واشنطن، بل يمكن استخدام هذا السجل الطويل ضده. سجل طويل خاض بايدن غمار اول سباق رئاسي عام 1987 لقد شارك بايدن في اتخاذ قرارات وكانت له مواقف بشأن كل حدث رئيسي خلال العقود القليلة الماضية وقد لا تبدو هذه القرارات محبذة كثيراً في المناخ السياسي الحالي. في سبعينيات القرن الماضي انحاز بايدن إلى رافضي الاختلاط في الولايات الجنوبية في معارضة نقل الأطفال البيض والسود في حافلات مشتركة من أجل الاسراع في الاندماج بين البيض والسود في المدارس العامة. وقد استخدم هذا الموقف مرارا ضده خلال هذه الحملة. يحب الجمهوريون الإشارة إلى موقف وزير الدفاع في إدارة الرئيس أوباما روبرت غيتس من بايدن إذا وصفه بقوله: "من المستحيل ألا يحب المرء بايدن، ولكنه كان "مخطئاً في كل قضايا السياسة الخارجية والأمن القومي الرئيسية تقريباً على مدار العقود الأربعة الماضية". وعلى بايدن توقع سماع هذا الموقف مرارا خلال الحملة الانتخابية. مآسي عائلية بايدن مع زوجته الأولى نيليا التي قتلت مع ابنتهما الاولى في حادث سير للأسف أحد الأسباب التي تجعل بايدن يبدو أقل بعداً عنا مقارنة بغيره من الساسة أنه مر بالتجربة الوحيدة التي تؤثر علينا جميعاً ألا وهو الموت. فبينما كان يستعد لأداء اليمين الدستورية بعد وقت قصير من فوزه بأول انتخابات لمجلس الشيوخ توفيت زوجته نيليا وابنته نعومي في حادث سير إضافة إلى إصابة ولديه بو وهانتر. عمل ابن بايدن الراحل بو جنديا في الجيش الأمريكي في العراق وتولى منصب المدعي العام في ديلاوير توفي بو لاحقاً بسبب ورم سرطاني في المخ في عام 2015 عن 46 سنة. إن فقدان بايدن للكثيرين من المقربين منه عندما كانوا في سن مبكرة جعله قريبا من العديد من الأمريكيين إذ أكد ذلك أنه على الرغم من مكانته السياسية وثرائه فإنه واجه مآسي مثل غيره من الامريكيين العاديين. لكن بعض جوانب حياته العائلية مختلفة تماما فيما يتعلق بابنه هانتر. السلطة والفساد والأكاذيب؟ تسبب هانتر بمتاعب سياسية لوالده بايدن أصبح هانتر محامياً ويدير جماعة ضغط قبل أن تخرج حياته الشخصية عن سيطرته. أشارت زوجته الأولى إلى تعاطيه المخدرات والكحول ونوادي التعري في أوراق الطلاق، وتم طرده من قوات الاحتياط في البحرية الأمريكية بعد أن كشفت الاختبارات تعاطيه للكوكائين. واعترف هانتر لمجلة نيويوركر أنه حصل على حجر ألماس من أحدة كبار رجل أعمال صيني متنفذ يعمل في مجال الطاقة والذي تم التحقيق معه لاحقاً من قبل سلطات بكين بتهم الفساد. جمع هانتر بين طريقة حياة شخصية علنية صاخبة ومليئة بالأحداث من جهة (في العام الماضي تزوج من زوجته الثانية بعد أسبوع واحد من مقابلتها) وكسب مبالغ كبيرة من المال من جهة أخرى وهو ما جعل والده مادة لعناوين أخبار سلبية. قد يتعاطف العديد من الأمريكيين مع شخص يعاني من مشاكل الإدمان على المخدرات لكن توليه رغم ذلك وظائف تدر عليه مبالغ طائلة يؤكد مدى اختلاف فرص الحياة بالنسبة لأبناء النخبة السياسية أمثال بايدن مقارنة مع الاناس العاديين.. محاولة عزل ترامب حاول الديمقراطيون عزل ترامب لكنهم فشلوا في ذلك من بين الأعمال المجزية التي تولاها هانتر كان عمله في أوكرانيا الأمر الذي شجع الرئيس ترامب على الطلب من رئيس اوكرانيا البلاد التحقيق في عمل هانتر هناك بشبهة فساد. أدت المكالمة الهاتفية بين ترامب ونظيره الأوكراني إلى مساءلة ترامب من قبل مجلس الشيوخ لكن محاولة عزله باءت بالفشل بسبب الاغلبية التي يتمتع بها الجمهوريون في مجلس الشيوخ، وكانت مناورة سياسية ما كان بايدن يرغب بالتورط فيها. السياسة الخارجية بايدن يتمتع بخبرة طويلة على الصعيد العالمي إذا ثبت تورط بايدن في أي فضيحة خارجية سيكونذلك مدمراً لفرص فوزه في الانتخابات لأن إحدى نقاط قوته هي خبرته الدبلوماسية. وقد كان سابقاً رئيساً للجنة العلاقات الخارجية بمجلس الشيوخ وتفاخر بأنه "التقى بكل زعيم دولي كبير في السنوات الـ 45 الماضية". في حين أن هذا يطمئن الناخبين بأنه يمتلك خبرة ليصبح رئيساً لكن من الصعب التنبؤ بمدى أهمية هذه الخبرة في استمالة الناخبين. مثل الكثير من سياساته يمكن وصفه بأنه معتدل في توجهاته الخارجية. صوت ضد حرب الخليج عام 1991 ثم لصالح غزو العراق عام 2003 لكنه أصبح لاحقاً من كبار منتقدي تورط بلاده في غزو العراق. صوت بايدن ضد حرب الخليج الأولى لكنه أيد الغزو الأمريكي للعراق عام 2003 وبطبيعة الحال نصح أوباما بعدم شن عملية القوات الخاصة التي قتلت أسامة بن لادن في باكستان. ومن المفارقات أن زعيم القاعدة لم يفكر كثيراً في بايدن. وكشفت الوثائق التي حصلت عليها وكالة المخابرات المركزية من مخبأ بن لادن وأفرجت عنها أن الأخير أمر أنصاره باستهداف أوباما وليس نائب الرئيس آنذاك لأنه كان يعتقد أن "بايدن غير مناسب تماماً لهذا المنصب وسيقود الولايات المتحدة إلى أزمة لو وصل إلى الرئاسة ". لا تروق العديد من وجهات نظر بايدن كثيراً للناشطين الشباب في الحزب الديمقراطي الذين يفضلون الآراء المناهضة بشدة للحرب لأمثال بيرني ساندرز أو إليزابيث وارن لكنه مسالم أكثر من اللازم بالنسبة للعديد من الأمريكيين الذين هللوا لخطوة ترامب الامر بتصفية الجنرال قاسم سليماني في غارة بطائرة بدون طيار اوائل هذا العام. الكثير من برنامجه السياسي يسير على نفس المنوال وليس من المرجح أن يثير حماسة اغلبية الناشطين الديمقراطيين لكنه معتدل بما فيه الكفاية كما يأمل للوصول إلى الناخبين الذين لم يقرروا بعد لمن سيصوتون. وفي نوفمبر/ تشرين الثاني المقبل ليس على الناس الإدلاء بأصواتهم بحماس بل عليهم فقط التصويت لصالحه. كل شيء أو لا شيء سواء فاز أو خسر بايدن الانتخابات سيكون ذلك نهاية مسيرته السياسية الحافلة تضع استطلاعات الرأي بايدن في مقدمة الرئيس ترامب بنحو خمس إلى عشر نقاط في السباق إلى البيت الأبيض لكن الانتخابات لا تزال بعيدة وستكون هناك بالتأكيد العديد من المعارك المريرة. وقد تواجه المرشحان بالفعل حول الاحتجاجات التي تشهدها البلاد تنديداً بعنف الشرطة ضد الأمريكيين السود ومعالجة البيت الابيض لأزمة تفشي فيروس كورونا. وحتى أقنعة الوجه أصبحت قضية سياسية حيث يبدو بايدن غالباً مرتديا قناعاً للوجه في الخارج، بينما اتخذ ترامب الموقف المعاكس. إذا فاز بايدن فستكون تتويجاً لمسيرة سياسية طويلة ومليئة بالأحداث وإذا خسر فسوف يمنح أربع سنوات أخرى لرجل يعتقد أنه "غير مؤهل بتاتاً ليكون رئيساً للولايات المتحدة الأمريكية"، لشخص "غير جدير بالثقة" ببساطة. قال بايدن قبل بضع سنوات عندما كان يفكر بدخول السباق الرئاسي عام 2016: "يمكنني أن أموت سعيداً دون أن أكون رئيساً" لكن ذلك لم يعد ممكنا بعد الآن.

डोनाल्ड ट्रंप 2016मध्ये राष्ट्राध्यक्ष होण्याआधी एक अतिशय यशस्वी उद्योजक होते, आणि त्यांच्या कंपनीने मुंबईतही एक टॉवर बांधलाय. डोनाल्ड ट्रंप यांचा व्हाईट हाऊसपर्यंतचा प्रवास तुम्हाला माहीत आहे का? कोण आहेत डोनाल्ड ट्रंप? डोनाल्ड ट्रंप यांचे वडील फ्रेड ट्रंप हे न्यूयॉर्कच्या रिअल इस्टेट क्षेत्रातलं मोठं नाव. त्यांचं चौथं अपत्य म्हणजे डोनाल्ड ट्रंप. शाळेमध्ये व्रात्यपणा करायला लागल्यावर 13व्या वर्षी डोनाल्डची रवानगी सैनिकी शाळेत करण्यात आली. त्यानंतर त्यांनी पेन्सलव्हेनिया विद्यापीठातल्या व्हॉर्टन स्कूल (Wharton School) मधून शिक्षण घेतलं. डोनाल्ड यांचा मोठा भाऊ - फ्रेडने पायलट व्हायचं ठरवलं आणि वडिलांच्या बिझनेसचा उत्तराधिकारी होण्याची संधी डोनाल्ड यांच्याकडे आली. खरंतर श्रीमंत कुटुंबात जन्मलेल्या डोनाल्ड यांनी वडिलांच्या कंपनीमध्ये अगदी खालच्या पातळीवरून काम करायला सुरुवात करावी, अशी कुटुंबाची अपेक्षा होती. पण फ्रेड ट्रंप यांचं वयाच्या 43व्या वर्षी दारूच्या व्यसनामुळे निधन झालं. यामुळे आपण आयुष्यभर दारू आणि सिगरेटपासून दूर राहिल्याचं त्यांच्या भावाचं - डोनाल्ड यांचं म्हणणं आहे. ट्रंप टॉवरमध्ये डोनाल्ड ट्रंप वडिलांच्या कंपनीत रुजू होण्यापूर्वी आपण वडिलांकडून 10 लाख डॉलर्सचं 'लहान' कर्जं घेऊन रिअल इस्टेट व्यवसायात प्रवेश केल्याचं डोनाल्ड ट्रंप सांगतात. डोनाल्ड ट्रंप यांनी सुरुवातीला त्यांच्या वडिलांचं न्यूयॉर्कमधल्या गृह प्रकल्पांचं काम सांभाळलं. त्यानंतर त्यांनी 1971मध्ये कंपनीची धुरा हातात घेतली आणि कंपनीचं नाव बदलून ट्रंप ऑर्गनायझेशन केलं. 1999मध्ये फ्रेड ट्रंप यांचं निधन झालं. "ते माझं प्रेरणास्थान होते," असं डोनाल्ड ट्रंप त्यावेळी म्हणाले होते. 'बिझनेसचा बादशहा' ट्रंप कुटुंबाचा व्यवसाय सुरुवातीला होता न्यूयॉर्कच्या ब्रुकलिन आणि क्वीन्स भागाध्ये निवासी संकुलं उभारण्याचा. डोनाल्ड ट्रंप यांनी या उद्योगाचा रोख मॅनहटनमधल्या ग्लॅमरस प्रोजेक्ट्सकडे वळवला. जुनाट कोमोडोर हॉटेलचं रुपांतर त्यांनी ग्रँड हयातमध्ये केलं. आणि सोबतच उभारलं त्यांचं आतापर्यंतच सगळ्यात प्रसिद्ध बांधकाम - फिफ्थ ॲव्हेन्यू (5th Avenue) वरचा 68 मजली ट्रंप टॉवर. पुढे याच नावाची आणखी काही प्रसिद्ध बांधकामं उभी राहिली - ट्रंप प्लेस, ट्रंप वर्ल्ड टॉवर, ट्रंप इंटरनॅशनल हॉटेल अँड टॉवर आणि इतर काही. याशिवाय मुंबई, इस्तंबूल आणि फिलीपिन्समध्येही ट्रंप टॉवर आहेत. डोनाल्ड ट्रंप यांनी हॉटेल्स आणि कॅसिनोही सुरू केले. त्यांच्या उद्योगाच्या या शाखेने आतापर्यंत 4 वेळा दिवाळखोरी जाहीर केली आहे. (उद्योगांची दिवाळखोरी, वैयक्तिक दिवाळखोरी नाही.) याशिवाय त्यांनी मनोरंजन क्षेत्रामध्येही साम्राज्यं उभं केलं. मिस युनिव्हर्स, मिस USA, मिस टीन USA या सौंदर्य स्पर्धांची मालकी 1996 पासून 2015पर्यंत त्यांच्याकडे होती. द अप्रेंटिंस शोची ट्रंप टॉवरवर लावण्यात आलेली जाहिरात अमेरिकेतल्या NBC वाहिनीवर त्यांचा द अप्रेंटिस ( The Apprentice) नावाचे एक रिऍलिटी शो होता. या शोचे स्पर्धक ट्रंप यांच्या कंपनीमध्ये मॅनेजमेंटच्या नोकरीसाठी एकमेकांसोबत स्पर्धा करत. डोनाल्ड ट्रंप यांनी 14 सीझन्स हा शो केला. हा शो सुरू होता त्या काळामध्ये आपल्याला NBC नेटवर्कने एकूण 213 दशलक्ष डॉलर्स दिल्याचं त्यांनी त्यांच्या अर्थविषयक कागदपत्रांमध्ये दाखवलं होतं. यासोबतच डोनाल्ड ट्रंप यांनी अनेक पुस्तकं लिहीली आहेत, शिवाय त्यांच्या मालकीची उत्पादन कंपनी (मर्चंडाईझ) ही त्यांच्या ब्रँडच्या नावाच्या नेक-टायपासून ते बाटलीबंद पाण्यापर्यंत सर्व काही विकते. पती आणि पित्याच्या भूमिकेत डोनाल्ड ट्रंप डोनाल्ड ट्रंप यांनी आतापर्यंत तीन वेळा लग्न केलंय. त्यांची पहिली पत्नी इवाना झेलनिकोवा ही चेक ॲथलिट आणि मॉडेल होती. या लग्नातून ट्रंप यांना 3 मुलं झाली - डोनाल्ड ज्युनियर, इव्हांका आणि एरिक. इवाना आणि डोनाल्ड ट्रंप - 1989 1990मध्ये या जोडप्याने घटस्फोट घेतला. या घटस्फोटाविषयीच्या अनेक बातम्या त्यावेळी टॅब्लॉईड्समध्ये झळकल्या होत्या. ट्रंप यांनी इवानाचा छळ केल्याचे आरोप या बातम्यांमधून करण्यात आले होते. पण नंतर इवानाने हे प्रकरण फार पुढे नेलं नाही. 1993मध्ये डोनाल्ड ट्रंप यांनी अभिनेत्री मार्ला मेपल्सशी लग्न केलं. त्यांना टिफनी नावाची मुलगी झाली. 1999मध्ये त्यांनी घटस्फोट घेतला. यानंतर त्यांनी त्यांची आताची पत्नी मेलानिया ट्रंप यांच्याशी 2005मध्ये लग्न केलं. त्यावेळी त्या मॉडेल म्हणून काम करत. या जोडप्याला बॅरन विल्यम ट्रंप नावाचा मुलगा आहे. ट्रंप यांच्या पहिल्या नात्यापासून त्यांना झालेली मुलं आता ट्रंप ऑर्गनायझेशन चालवतात. अध्यक्षपदासाठीची पहिली शर्यत अमेरिकेचं राष्ट्राध्यक्षपद आपल्याला भूषवायचं असल्याचं डोनाल्ड ट्रंप यांनी खरंतर 1987मध्येच बोलून दाखवलं होतं. 2000 साली ते रिफॉर्म पक्षाचे उमेदवार म्हणून या स्पर्धेत उतरलेही होते. बराक ओबामांचा जन्म अमेरिकेत झाला वा नाही याविषयी सवाल उपस्थित करणाऱ्या 'Birther' मोहीमेमध्ये बोलणाऱ्यांमध्ये 2008 साली डोनाल्ड ट्रंप आघाडीवर होते. नंतर या सगळ्या दाव्यांमधली सत्यता पडताळून पाहण्यात आली आणि बराक ओबामांचा जन्म हवाईमध्ये झाल्यावर शिक्कामोर्तब झालं. या दाव्यांमध्ये काहीही तथ्य नसल्याचं नंतर ट्रंप यांनीही ते अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत असताना मान्य केलं. पण असे दावे केल्याबद्दल त्यांनी कधीही माफी मागितली नाही. अध्यक्षपदासाठीची उमेदवारी जाहीर करताना ट्रंप. सोबत पत्नी मेलानिया आणि मुलं आपण व्हाईट हाऊससाठीच्या शर्यतीत उतरणार असल्याचं जून 2015मध्ये ट्रंप यांनी जाहीर केलं. "आपल्याला अशा व्यक्तीची गरज आहे जो अक्षरशः या देशाचा ताबा घेईल आणि पुन्हा एकदा देशाला महान बनवेल. मी असं करू शकतो," आपली उमेदवारी जाहीर करताना त्यांनी सांगितलं होतं. एक उमेदवार म्हणून अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत उतरत असताना इतरांप्रमाणे आपल्याला निधी उभारायला (Fundraise) लागणार नाही त्यामुळे कोणत्याही विशिष्ट गटात आपलं स्वारस्य असणार नाही म्हणून आपण एक योग्य 'Outsider' उमेदवार असल्याचं ट्रंप यांनी म्हटलं होतं. 'मेक अमेरिका ग्रेट अगेन' हे ट्रंप यांच्या कॅम्पेनचं ब्रीदवाक्य होतं. अमेरिकन अर्थव्यवस्था पुन्हा बळकट करण्याचं वचन ट्रंप यांनी त्यांच्या वादग्रस्त कॅम्पेनदरम्यान दिलं होतं. यासोबतच मेक्सिको आणि अमेरिकेमधल्या सीमेवर भिंत उभारणं आणि 'नेमकं काय सुरू आहे ते देशाच्या प्रतिनिधींना समजेपर्यंत' मुस्लिमांनी देशात येण्यावर तात्पुरती बंदी घालू असंही ट्रंप प्रचारादरम्यान म्हणाले होते. त्यांच्या प्रचाराच्या वेळी अनेक ठिकाणी मोठी निदर्शनं झाली, रिपब्लिकन पक्षातल्याच नेत्यांनीही त्यांना विरोध केला. पण अखेरीस डोनाल्ड ट्रंप यांचीच रिपब्लिकन पक्षाचे अधिकृत उमेदवार म्हणून निवड करण्यात आली. अध्यक्षीय निवडणुकीचे विजेते डोनाल्ड ट्रंप यांची 2016मधली कॅम्पेन अनेक गोष्टींमुळे वादग्रस्त ठरली. 2005मध्ये त्यांनी महिलांबद्दल केलेली वक्तव्यंही या दरम्यान समोर आली त्यावरूनही वाद झाला. ते राष्ट्राध्यक्षपदासाठी योग्य नाहीत असं त्यांच्या पक्षाच्या सदस्यांसकट इतर अनेकांनाही वाटत होतं. ओपिनियन पोल्स डोनाल्ड ट्रंप हे हिलरी क्लिंटन यांच्यापेक्षा पिछाडीवर असल्याचे दाखवत होते. पण यासगळ्यावर मात करून आपण जिंकू आणि आपलं अध्यक्षपदी निवडून येणं हा प्रस्थापितांसाठी सगळ्यात मोठा धक्का असेल, यामुळे 'वॉशिंग्टनमध्ये साचून राहिलेला गाळ' वाहून जाईल असं ट्रंप सातत्याने त्यांच्या पाठिराख्यांना सांगत होते. असं होण्याची शक्यता फार कमी जाणकारांना वाटत होती. पण या सगळ्या जाणकारांना धक्का देत डोनाल्ड ट्रंप यांनी हिलरी क्लिंटन यांचा पराभव केला आणि अमेरिकेचे 45वे राष्ट्राध्यक्ष म्हणून 20 जानेवारी 2017ला ओव्हल ऑफिसचा ताबा घेतला. डोनाल्ड ट्रंप यांनी बराक ओबामांकडून राष्ट्राध्यक्षपदाची सूत्रं हाती घेतली. यापूर्वी कोणत्याही इतर पदावर निवडून न आलेले वा लष्कराशी संबंध नसणारे डोनाल्ड ट्रंप हे पहिले अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष आहेत. राष्ट्राध्यक्षपदाचा कार्यकाळ ट्रंप यांच्या प्रचार मोहीमेप्रमाणेच त्यांचा 2017पासूनचा राष्ट्राध्यक्षपदाचा कार्यकाळही वादग्रस्त राहिलेला आहे. कोरोना व्हायरसच्या संसर्गाची परिस्थिती ट्रंप यांनी ज्याप्रकारे हाताळली त्यावर विरोधकांनी टीका केली. पहिल्या डिबेटदरम्यान जो बायडन यांनीही हा मुद्दा उचलत ट्रंप तर मास्क वापरण्याबद्दलही गंभीर नसल्याचं म्हटलं. जागतिक साथीच्या काळात ट्रंप यांनी कोव्हिड 19वरचे उपाय सुचवताना केलेली 'जंतुनाशकं इंजेक्शनद्वारे द्यावीत' यासारखी विधानं, WHO सोबतचे संबंध तोडण्याचा निर्णय यागोष्टीही जगभर चर्चेचा विषय ठरल्या. कृष्णवर्णीय अमेरिकन नागरिक जॉर्ज फ्लॉईड यांच्या मृत्यूनंतर अमेरिकेमध्ये उसळलेल्या निदर्शनांची परिस्थिती ज्या प्रकारे हाताळली, त्या काळात ट्रंप यांनी निदर्शनं मोडून काढण्यासाठी जी पद्धत वापरण्याची धमकी दिली, त्यावरही टीका झाली. राष्ट्राध्यक्ष पदावर आपली पुन्हा नेमणूक व्हावी यासाठी ट्रंप यांनी युक्रेनची मदत घेतल्याचा आरोपही झाला. जो बायडन आणि त्यांच्या मुलाची चौकशी सुरू करण्यासाठी ट्रंप यांनी युक्रेनवर दबाव आणल्याचा आरोप करण्यात आला. याबद्दल त्यांच्यावर महाभियोग (Impeachment) ही चालवण्यात आला. पण नंतर त्यांची या आरोपांमधून मुक्तता करण्यात आली. इमिग्रंट्स म्हणजेच बाहेरच्या देशांतून अमेरिकेत येणाऱ्या शरणार्थींबाबत डोनाल्ड ट्रंप आणि त्यांच्या प्रशासनाने घेतलेल्या भूमिकेवर विरोधकांनी सातत्याने आक्षेप घेतलाय. 2017 ते 2020 या ट्रंप यांच्या राष्ट्राध्यक्ष पदाच्या काळातच अमेरिका आणि चीनचे व्यापारी संबंध ताणले गेले आणि ट्रेड वॉरला सुरुवात झाली. चीनवर अवलंबून राहण्याचं प्रमाण आपल्याला कमी करायचं असल्याचं ट्रंप यांनी बोलून दाखवलेलं आहे. असं करत असताना दुसरीकडे त्यांनी रशिया आणि उत्तर कोरियासोबतचे संबंध सुधारण्यावर भर दिला. हवामान बदलाविषयीचं ट्रंप यांचं धोरणही वादात सापडलं. पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी घालण्यात आलेले अनेक निर्बंध ट्रंप प्रशासनाने उठवले. अध्यक्ष असतानाच्या काळात त्यांनी कर म्हणून फक्त 750 डॉलर्स भरल्याचा दावा न्यूयॉर्क टाईम्सने काही दिवसांपूर्वीच केला आहे. ट्रंप यांनी हे वृत्त म्हणजे 'फेक न्यूज' असल्याचं म्हटलं आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप ऑक्टोबर 2019मध्ये ह्युस्टनमध्ये आयोजित करण्यात आलेल्या पंतप्रधान नरेंद्र मोदींसोबतच्या ट्रंप यांच्या 'हाऊडी मोदी' कार्यक्रमाला अमेरिकेतल्या भारतीयांनी मोठा प्रतिसाद दिला होता. फेब्रुवारी 2020मध्ये डोनाल्ड ट्रंप भारत भेटीवर आले होते. त्यांच्यासाठी भेटी निमित्ताने अहमदाबादमध्ये 'नमस्ते ट्रंप' कार्यक्रमाचं आयोजन करण्यात आलं होतं. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)