فكيف بدأت الحرب في سوريا؟ قبل اندلاع هذا الصراع، اشتكى كثير من السوريين من ارتفاع نسبة البطالة والفساد وغياب الحريات السياسية تحت حكم نظام بشار الأسد، الذي خلف حافظ الأسد في الحكم بعد وفاته عام 2000. وفي مارس/آذار 2011، اندلعت الاحتجاجات المطالبة بالديمقراطية في مدينة درعا جنوبي البلاد، متأثرة بانتفاضات مشابهة في دول المنطقة ضد حكامها المستبدين. واستخدمت الحكومة السورية القوة لسحق هذه المظاهرات، وهو ما أجج المزيد من الاحتجاجات المطالبة بإقالة الرئيس في مناطق أخرى في أنحاء البلاد. وانتشرت الاضطرابات في البلاد، واشتدت وطأة الأمن في سحق الاحتجاجات. ومع الوقت، حملت المعارضة السلاح للدفاع عن نفسها في المقام الأول، ولاحقا للتخلص من قوات الأمن في المناطق التي سيطرت عليها، وتعهد الأسد بسحق ما وصفه بـ "الإرهاب المدعوم من الخارج". مواضيع قد تهمك نهاية وتصاعدت وتيرة العنف سريعا، وغرقت البلاد في الحرب الأهلية. وخرجت مئات المجموعات من المعارضة المسلحة، بحيث تحول الأمر سريعا لما هو أكبر من مجرد خلاف بين فريقين مع وضد الأسد. ما الذي تحقق من أحلام السوريين في "الربيع العربي"؟ وبدأت القوى الغربية في انتقاء الأطراف التي تدعمها بالمال والسلاح والمقاتلين. ومع تدهور الأحوال وانتشار الفوضى، ظهرت المنظمات الجهادية المتطرفة بأهدافها الخاصة، مثل تنظيم الدولة الإسلامية والقاعدة. وزاد هذا الوضع من مخاوف المجتمع الدولي الذي يرى مثل هذه المنظمات تهديدا كبيرا. وظهر بُعد جديد فرضه وجود الأكراد السوريين، الذي طالما أرادوا حكما ذاتيا، وإن كانوا لم يقاتلوا ضد قوات نظام الأسد. كم عدد القتلى؟ وثق المرصد السوري لحقوق الإنسان، وهو جهة مراقبة مقرها المملكة المتحدة ولها مصادر على الأرض في سوريا، إجمالي عدد القتلى بحوالي 387,118 قتيل بحلول ديسمبر/كانون الأول 2020، من بينهم 116,911 مدني. ولا تشمل هذه الحصيلة 205,300 شخصا آخرين، يقال إنهم مفقودون وفي عداد الموتى. من بين هؤلاء 88 ألف مدني يرجح أنهم قُتلوا أثناء التعذيب في سجون النظام السوري. وسجلت مجموعة مراقبة أخرى، هي مركز توثيق الانتهاكات، ما اعتُبر خروقات للقوانين الإنسانية الدولية وقانون حقوق الإنسان، من بينها استهداف للمدنيين. ويعتمد هذا المركز في معلوماته على ما يرصده النشطاء في أنحاء البلاد. ووثق 226,374 حالة وفاة أثناء القتال، و135,634 حالة وفاة بين المدنيين حتى ديسمبر/كانون الأول 2020. كما قتل وأصيب نحو 12 ألف طفل في هذا الصراع، وفقا لمنظمة الأمم المتحدة للطفولة (يونيسيف). من الأطراف المتورطة؟ أبرز داعمي الحكومة السورية هما روسيا وإيران، في حين دعمت تركيا والقوى الغربية وعدد من دول الخليج المعارضة بدرجات متفاوتة خلال العقد الماضي. روسيا: كانت لديها قواعد عسكرية في سوريا من قبل الحرب. وأطلقت حملة جوية لدعم الأسد في عام 2015، والتي كانت حاسمة في ترجيح كفة الحكومة في الحرب. ويقول الجيش الروسي إن ضرباته الجوية تستهدف مواقع "إرهابية"، لكن نشطاء يقولون إنها تصيب المعارضين والمدنيين بشكل متكرر. إيران: يرجح أنها أرسلت مئات الأفراد وأنفقت مليارات الدولارات لدعم الأسد. كما يقاتل آلاف المسلحين الشيعة بجوار الجيش السوري، وهم مجموعات مدربة ومدعومة من إيران، وحزب الله اللبناني، وكذلك يأتي بعض المقاتلين من العراق وأفغانستان واليمن. وقدمت الولايات المتحدة وفرنسا والمملكة المتحدة دعما في البداية لما اعتبروه مجموعات معارضة "معتدلة". لكنهم يعطون الأولوية للمساعدات غير القتالية، بعد أن سيطرت المجموعات الجهادية على المعارضة المسلحة. كما شن التحالف الدولي الذي تقوده الولايات المتحدة ضربات جوية، وأرسل قوات خاصة إلى سوريا منذ عام 2014 لمساعدة قوات سوريا الديمقراطية، وهو تحالف من المقاتلين العرب والأكراد، على انتزاع الأراضي التي سيطر عليها تنظيم الدولة الإسلامية في شمال شرق البلاد. تركيا: داعم كبير للمعارضة، لكنها تركز على استغلال مجموعات المعارضة المسلحة لمجابهة وحدات حماية الشعب الكردية التي تسيطر على تحالف قوات سوريا الديمقراطية. وتتهم تركيا وحدات حماية الشعب بأنها امتداد لحزب العمال الكردستاني المحظور في البلاد. وسيطرت تركيا والمجموعات الموالية لها على مساحات كبيرة بطول حدودها مع شمال سوريا، وتدخلت لصد هجوم القوات الحكومة على آخر معقل للمعارضة في إدلب. السعودية: تحرص على مجابهة النفوذ الإيراني، ودعمت المعارضة بالمال والسلاح في بداية الحرب. وكذلك فعلت منافستها الخليجية، قطر. إسرائيل: أظهرت مخاوفها مما رأته "نفوذا عسكريا إيرانيا" في سوريا، وشحنات الأسلحة الإيرانية لحزب الله، وغيرها من الميليشيات الشيعية، حتى أنها أطلقت حملات جوية بوتيرة متسارعة في محاولة لمواجهتهم. كيف تأثرت سوريا؟ بخلاف مئات الآلاف من الوفيات، يعاني أكثر من 2.1 مليون مدني من إصابات وإعاقات دائمة بسبب هذا الصراع، وفقا للمرصد السوري لحقوق الإنسان. وبلغ تعداد ساكنة سوريا قبل الصراع حوالي 22 مليون نسمة، فر أكثر من نصفهم من بيوتهم بعد الحرب. ويبلغ عدد المهجرين داخل البلاد حوالي 6.7 مليون شخص، يعيش كثير منهم في مخيمات، في حين سُجل 5.6 مليون آخرين كلاجئين في الخارج. ويستضيف لبنان والأردن وتركيا حوالي 93 في المئة من اللاجئين السوريين، ويعانون لاحتواء هذا العدد الكبير من اللاجئين، الذي يوصف بأنه أكبر موجة نزوح في التاريخ الحديث. وولد مليون طفل سوري في بلاد اللجوء. وبحلول يناير/كانون الثاني 2021، قدرت الأمم المتحدة أعداد السوريين المحتاجين لمساعدات إنسانية داخل سوريا بحوالي 13.4 مليون شخص، من بينهم ستة ملايين في أمس الحاجة لها. ويجاهد أكثر من 12 مليون شخص للعثور على الطعام كل يوم، في حين يعاني نصف مليون طفل من سوء تغذية مزمن. وجاءت الأزمة الإنسانية العام الماضي مصحوبة بتدهور اقتصادي غير مسبوق، إذ انخفضت قيمة العملة السورية بشكل كبير، ما أدى إلى ارتفاع جنوني في أسعار الطعام. كما تعاني البلاد من انتشار إصابات كورونا، التي لا يُعرف مداها بالتحديد بسبب القدرات المحدودة على إجراء الاختبارات وتردي نظام الرعاية الصحية. الأمم المتحدة: عشرات آلاف السوريين في عداد المفقودين وتستمر حالة الخراب في كثير من الأحياء والبنى التحتية الأساسية بعد عقد من القتال. وتُظهر صور الأقمار الصناعية التي التقطتها الأمم المتحدة تدمير أو تخريب أكثر من 35 ألف بناية في مدينة حلب وحدها، قبل أن تستعيد قوات النظام السوري السيطرة عليها في نهاية عام 2016. ورغم الحماية التي تتمتع بها الخدمات الصحية، تعرضت 350 منشأة صحية لـ 595 هجمة متفرقة، حسب ما وثقته منظمة أطباء لأجل حقوق الإنسان بحلول مارس/آذار 2020، وهو ما أدى إلى مقتل 923 من أفراد الطواقم الطبية. وتسببت هذه الهجمات في تعطيل المرافق الطبية، بحيث تعمل نصف مستشفيات البلاد فقط بشكل كامل. كما تعرض كثير من مواقع الآثار والتراث السوري للتدمير. وأصيبت مواقع التراث العالمي الستة في البلاد بخسائر كبرى، إذ فجر مسلحو تنظيم الدولة الإسلامية عدة مواقع في مدينة تدمر التاريخية. واتهم محققو جرائم الحرب الأمميين كل الأطراف بارتكاب "خروقات مشينة". ويذكر تقريرهم الأخير أن "السوريين عانوا من قصف جوي هائل لمناطق ذات كثافة سكانية كبيرة، وتحملوا هجمات بالسلاح الكيماوي، وكذلك الحصار الذي تعمد فيه المعتدون تجويع السكان، وفرض قيود شديدة ومخجلة على وصول المساعدات الإنسانية." من يسيطر على البلاد؟ استعادت الحكومة السيطرة على أكبر المدن السورية، لكن أجزاء كبرى من البلاد ما زالت تحت سيطرة المعارضة المسلحة، أو الجهاديين، أو قوات سوريا الديمقراطية التي يسيطر عليها الأكراد. وأقوى معاقل المعارضة المتبقية هي إدلب في شمال غرب البلاد، والمناطق المجاورة في شمال حماة وغرب حلب. وتسيطر هيئة تحرير الشام، الموالية لتنظيم القاعدة، على المنطقة. لكنها تضم كذلك فصائل المعارضة المسلحة الأخرى. ويعيش أكثر من 2.7 مليون نازح في هذه المنطقة، من بينهم مليون طفل، في مخيمات أوضاعها متردية. وفي مارس/آذار 2020، أُبرم اتفاق لوقف إطلاق النار بوساطة تركية وروسية، لوقف تحرك الحكومة نحو استعادة السيطرة على إدلب. ويسود المنطقة هدوء نسبي منذ ذلك الحين، لكن هذا الاتفاق قابل للانهيار في أي وقت. وأطلقت القوات التركية والفصائل السورية الموالية لها حملة في شمال شرق سوريا في أكتوبر/تشرين الأول 2019 ضد قوات سوريا الديمقراطية، بهدف خلق "منطقة آمنة" خالية من أي وجود لوحدات حماية الشعب الكردية على الجانب السوري من الحدود بين سوريا وتركيا. وتسيطر هذه القوات على 120 كيلومترا في هذه المنطقة منذ ذلك الحين. ولمواجهة التحرك التركي، أبرمت قوات حماية الشعب اتفاقا مع الحكومة السورية يمكن الجيش السوري من العودة للمناطق الكردية لأول مرة منذ سبع سنوات. وتعهدت الحكومة باستعادة السيطرة على هذه المنطقة بالكامل. هل يمكن أن تنتهي الحرب؟ لا يبدو أن هذا قد يحدث في أي وقت قريب، لكن الجميع يتفق على أهمية الحل السياسي. ويطالب مجلس الأمن بتنفيذ اتفاق جنيف لعام 2012، الذي يطرح وجود كيان حاكم انتقالي "يتم تشكيله على أسس توافقية". وفشلت محادثات جنيف 2، التي شهدت تسع جولات مناقشة، في إحداث أي تقدم. ويبدو أن الرئيس السوري غير مستعد للتفاوض مع مجموعات المعارضة السياسية التي تصر على خروجه من منصبة كجزء من التسوية. ورعت روسيا وإيران وتركيا مفاوضات موازية عُرفت باسم مفاوضات الأستانة في عام 2017. زعماء محليون في قمة سلام سورية سرية في برلين محكمة ألمانية تدين ضابطا سابقا في المخابرات السورية في جرائم ضد الإنسانية "جرائم نظام الأسد" تواجه عدالة بطيئة وغير مؤكدة - الغارديان وتوصل الأطراف لاتفاق في العام التالي، بتشكيل لجنة من 150 فردا لكتابة دستور جديد، ينتهي إلى إقامة انتخابات حرة وعادلة بإشراف أممي. لكن في يناير/كانون الثاني 2021، قال المبعوث الأممي الخاص إلى سوريا، غير بيدرسون، إنهم حتى لم يبدؤوا كتابة مسودات للإصلاحات. وأشار بيدرسون إلى أنه في وجود خمسة جيوش أجنبية نشطة في سوريا، لذلك لا يمكن للمجتمع الدولي التظاهر بأن حل الصراع في أيدي السوريين وحدهم.

1. युद्धाला सुरुवात कशी झाली? सीरियात काही वर्षांपूर्वी वादाला सुरुवात झाली. बहुतांश सीरियन नागरिकांनी बेरोजगारी, भ्रष्टाचार, मर्यादित राजकीय स्वातंत्र्य आणि सन 2000मध्ये आपले वडील हाफेज यांच्याकडून सत्ता मिळवलेले राष्ट्राध्यक्ष बशर-अल-असाद यांचा दबाव या विरोधात आवाज उठवला होता. 2011मध्ये अरब क्रांतीतून प्रेरणा घेऊन लोकशाहीसाठी सीरियातल्या दक्षिणेकडील डेरा या शहरात निदर्शनांना सुरुवात झाली. मात्र हे आंदोलन अत्यंत वाईट पद्धतीनं चिरडल्यानं राष्ट्राध्यक्षांच्या राजीनाम्याच्या मागणीचं आंदोलन संपूर्ण देशभर पसरलं. सरकारनं आंदोलन चिरडण्यास सुरुवात केल्यानं, विरोध करणाऱ्यांनी प्रथम स्वतःच्या बचावासाठी शस्त्र हाती घेतली. मात्र, नंतर त्यांनी सुरक्षा फौजांना आपल्या विभागातून परतवून लावण्यासाठी त्यांच्याविरोधातही शस्त्र वापरण्यास सुरुवात केली. असाद यांनी याला परकीय सत्ता पुरस्कृत दहशतवाद ठरवत, हा उठाव मुळापासून उखडण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले. यातून इथं हिंसाचाराचा आगडोंब उसळला आणि सुरुवात झाली गृहयुद्धाला. शंभराहून अधिक सरकारविरोधी गटांची यावेळी निर्मिती झाली आणि त्यांनी सरकारचा ताबा घेण्यासाठी प्रयत्न सुरू केले. 2. युद्ध का लांबलं? यात महत्त्वाची बाब म्हणजे या गृहयुद्धात इराण, रशिया, सौदी अरेबिया आणि अमेरिका यांसारख्या देशांनी हस्तक्षेपास सुरुवात केली. यातील काहींनी सीरियन सरकारला आणि काहींनी विरोधकांना दिलेल्या आर्थिक, राजकीय आणि लष्करी पाठबळामुळे सीरियन गृहयुद्ध अधिकचे तीव्र झाले. या गृहयुद्धामुळे देशात शिया आणि सुन्नी मुस्लिमांमध्येही संघर्ष उफाळून आला. यातून मोठ्या प्रमाणात जीवितहानीला सुरुवात झाली. त्यातच जिहादी गटांनी डोकं वर काढण्यास सुरुवात केल्यानं, या युद्धाला अजून एक बाजू निर्माण झाली. अल-कायदाशी एकेकाळी संलग्न असलेल्या अल-नुसरा आघाडीनं यावेळी हयात ताहरीर अल-शाम ही आघाडी तयार केली. सीरियाच्या उत्तर-पश्चिम भागातल्या इडलिब परगण्यावर त्यांचं वर्चस्व आहे. या दरम्यान, कथित इस्लामिक स्टेट, ज्यांच्या अधिपत्याखाली उत्तर आणि पूर्व सीरियाचा भाग येत होता. सीरियन सरकारचं त्यांच्या सोबतच्या युद्धालाही तोंड फुटलं. या कथित इस्लामिक स्टेटसह सत्ता विरोधी गट, कुर्दिश बंडखोर हेसुद्धा या युद्धांत सहभागी झाले. त्याचबरोबर कथित इस्लामिक स्टेटविरोधात रशिया आणि अमेरिका आदी देशांनीही आघाडी उघडली. सीरियातल्या शिया धार्मिक स्थळांचा बचाव करण्यासाठी इराण, लेबनॉन, इराक, अफगाणिस्तान आणि येमेन या देशांतल्या शिया बंडखोरांनी सीरियन सैन्याच्या बाजूने या युद्धांत प्रवेश केला. 3. परकीय सत्ता का सहभागी झाल्या? सीरियातला आपला रस कायम ठेवण्यासाठी रशियाला असाद यांना वाचवणं गरजेचं होतं. त्यामुळे त्यांनी सप्टेंबर 2015पासून सीरियात हवाई हल्ले करण्यास सुरुवात केली. आम्ही फक्त दहशतवाद्यांना लक्ष्य करू असं रशियानं त्यावेळी स्पष्ट केलं होतं. मात्र, त्यांनी सरकारविरोधी नागरी गटांनाच लक्ष्य केल्याचं तिथल्या नागरिकांचं म्हणणं आहे. रशियन हवाई हल्ल्यांनी डिसेंबर 2016मध्ये सीरियातल्या आलेप्पो इथे सीरियन सरकारच्या बाजूनं महत्त्वाची भूमिका बजावली. अखेर यामुळे पूर्व आलेप्पो जे सरकारविरोधी गटांकडे होतं, त्याचा ताबा सरकारनं पुन्हा मिळवला. इराणचं शिया सरकार सीरियातल्या सरकारला सहकार्य करण्यासाठी दरवर्षी करोडो डॉलर खर्च करतं. लष्करी सहकार्य, स्वस्तातली शस्त्रं आणि तेल व्यापार याचा त्यात समावेश आहे. या युद्धात त्यांनी त्यांचं सैन्यही सीरियन सरकारच्या मदतीसाठी उतरवलं असल्याचं वेळोवेळी बोललं गेलं. अरब जगतातला सीरिया हा इराणचा महत्त्वाचा सहकारी आहे. तसंच, लेबनॉनमधल्या हेझबुल्लाह या शिया चळवळीला शस्त्रपुरवठा करण्यासाठी इराणला सीरियाचीच मदत होते. सीरियातल्या हिंसाचाराला राष्ट्राध्यक्ष असाद जबाबदार असल्याचं ठाम मत अमेरिकन सरकारचं आहे. तसंच, सीरियातली शस्त्र जिहादींच्या हाती पडतील ही भीती देखील अमेरिकेला आहे. त्यामुळे सप्टेंबर 2014पासून अमेरिकेनं सीरियात हवाई हल्ले करण्यास सुरुवात केली. आपला प्रतिस्पर्धी इराणला थोपवून धरण्यासाठी सौदी अरेबियाच्या सुन्नी सरकारनं सीरियातल्या सरकारविरोधी गटांना लष्करी आणि आर्थिक सहकार्य पुरवलं. सौदी अरेबिया बरोबरच तुर्कस्तान हा देखील सरकारविरोधी गटांचा समर्थक आहे. कारण, अमेरिकेचा पाठिंबा असलेल्या सीरियन डेमोक्रॅटीक फोर्सेसचा भाग असलेल्या 'कुर्दीश पॉप्युलर प्रोटेक्शन युनिट' (YPG)चे बंडखोर आयसिसविरोधात लढत आहेत. मात्र, तुर्कस्तानात बंदी घातलेल्या तुर्कीश कुर्दीस्तान वर्कर्स पार्टी (PKK) चाच 'कुर्दीश पॉप्युलर प्रोटेक्शन युनिट' हा भाग असल्याचा आरोप तुर्कस्तानकडून करण्यात आला आहे. 4. युद्धाचा परिणाम काय झाला आहे? गेल्या 5 वर्षांत सीरियामध्ये जवळपास अडीच लाख लोकांचा मृत्यू झाल्याचे संयुक्त राष्ट्रांनी स्पष्ट केलं आहे. मात्र, संयुक्त राष्ट्रांनी ऑगस्ट 2015 पासून आकडेवारी अद्यावत करणं थांबवलं आहे. द सीरियन ऑब्झर्वेटरी फॉर ह्युमन राईट्स या युकेमधल्या संस्थेनं हा आकडा 3 लाख 21 हजार असल्याचं सांगितलं होतं. पण, फेब्रुवारी 2016मध्ये या संस्थेनं या मृत्यूंची फेरगणना केली आणि या युद्धामुळे थेट आणि अप्रत्यक्षरित्या अशा 4 लाख 70 हजार जणांचा मृत्यू झाल्याचं सांगितलं. तसंच, महिला आणि मुलांसह जवळपास 50 लाख जणांनी सीरिया सोडून स्थलांतर केल्याचं संयुक्त राष्ट्रांचं म्हणणं आहे. सीरियाच्या शेजारील लेबनॉन, जॉर्डन आणि तुर्कस्तान या देशांना आतापर्यंतच्या सगळ्यांत जास्त स्थलांतरितांना तोंड द्यावं लागलं आहे. 10 टक्के सीरियन स्थलांतरितांनी युरोपात आश्रय मिळवला आहे. त्यामुळे युरोपीय देशांनी आमच्यावर या युद्धाचं ओझं पडल्याची ओरड सुरू केली आहे. तसंच, 63 लाख सीरियन नागरिकांना सीरियाच्या दुसऱ्या भागात आश्रय शोधला आहे. 2017मध्ये सीरियातल्या 1 कोटी 30 लाख नागरिकांना मानवी दृष्टीकोनातून मदत करण्यासाठी 220 अब्ज रुपयांची गरज लागेल असं संयुक्त राष्ट्रांनी जाहीर केलं होतं. सीरियातले जवळपास 85 टक्के नागरिक गरिब आहेत. इथल्या 1 कोटी 28 लाख नागरिकांना आरोग्याच्या सेवांची नितांत गरज आहे. तर, 70 लाखांना अन्नाची चणचण भासत असून इथे अन्नाचाही तुटवडा जाणवत आहे. अनेकांना आपल्या उत्पन्नातली पाव रक्कम पाण्यावर खर्च करावी लागते. तर, 17.5 लाख मुले शाळेबाहेर आहेत. तर, 49 लाख लोक सीरियातल्या दुर्गम भागात राहत आहेत. 5. युद्ध थांबवण्यासाठी काय झालं? या युद्धात दोन्ही बाजूंनी अद्याप कोणाची हार झाली नसल्यानं, यावर केवळ राजकीय उत्तर काढणंच योग्य असल्याचं आंतरराष्ट्रीय समुदायाचं म्हणणं आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेनं 2012च्या जिनिव्हा परिषदेतील नियमांचा अवलंब सीरियात करण्यात यावा अशी मागणी केली आहे. या नियमांनुसार, सीरियातल्या दोन्ही बाजूंच्या संमतीनं एक कार्यकारी सरकार स्थापन करण्यात यावं आणि त्यांच्याकडे देश चालवण्याचे सर्वाधिकार देण्यात यावे, असं स्पष्ट करण्यात आलं आहे. तर, 2014च्या सुरुवातीला जिनिव्हात पुन्हा शांततेसाठी बैठक झाली. मात्र, दोन फेऱ्यांनंतर ही बैठक पुढे होऊ शकली नाही. सीरियन सरकारनं विरोधी गटांची बाजू ऐकण्यास नकार दिल्याचा आरोप संयुक्त राष्ट्रांनी केला. रशिया आणि अमेरिकेनंही दोन्ही गटांना जिनिव्हामध्ये होणाऱ्या शांतता बैठकीत सहभागी व्हा, असं सांगितलं होतं. तर, जानेवारी 2017मध्ये तुर्कस्तान, रशिया आणि कझाकस्तान यांनी सरकारविरोधी गट आणि सरकारी प्रतिनिधी यांच्यात थेट बैठक घेतली होती. 6. सरकारविरोधी प्रदेशांमध्ये काय शिल्लक राहिलं आहे? आल्लप्पो शहर सीरियन सरकारच्या ताब्यात आल्यानंतर आता सीरियातली एकूण चार महत्त्वाची शहरं तिथल्या सरकारच्या ताब्यात आहेत. परंतु, देशाचा मोठा भाग अद्यापही सरकारविरोधी शस्त्रधारी गटांकडे आहे. सीरियन ऑब्झर्वेटरी फॉर ह्युमन राईट्स या संस्थेच्या माहितीनुसार, सरकारविरोधी गट आणि जिहादी यांच्या ताब्यात 15 टक्के सीरियाचा भाग आहे. सीरियाच्या उत्तर-पश्चिम भागातल्या इडलिब परगण्यात आणि अलेप्पोच्या पश्चिम भागात अजूनही 50 हजार सरकारविरोधी गटाचे लोक कार्यरत असल्याचं अमेरिकेचं म्हणणं आहे. तर, होम्स परगण्याच्या मध्य भागात, दक्षिण भागातल्या डेरा आणि क्विन्टिरा परगण्यात, पूर्वेकडील घौटाच्या भागात सरकारविरोधी गट कार्यरत आहेत. या गटांना आणि सरकारला आम्ही सहकार्य करत नाही असा दावा कुर्दीश सैन्याचा आहे. मात्र, सीरियाच्या आणि तुर्कस्तानच्या सीमेवर त्यांचं वर्चस्व आहे. तसंच, देशाच्या उत्तर-पूर्व भागातही त्यांचं अस्तित्व आहे. गेल्या 2 वर्षांत कथित ISISचं मोठं नुकसान झालं असलं तरी मध्य आणि उत्तर सीरियात आणि इथल्या राक्का शहरांत त्यांचं वर्चस्व अद्यापही कायम आहे. रासायनिक शस्त्रास्त्रांची शंभर वर्षं रासायनिक शस्त्रस्त्रांची शंभर वर्षं हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


مقابر ضحايا الوباء في البرازيل. وأصبحت المستشفيات مكتظة، والناس يموتون وهم ينتظرون العلاج في بعض المدن، والنظام الصحي على وشك الانهيار في العديد من المناطق. ويبلغ مجموع الوفيات في البرازيل حوالي 337000 حتى الآن، ولذا فهي تحتل المرتبة الثانية بعد الولايات المتحدة. لكن الرئيس جايير بولسونارو يواصل معارضة أي إجراءات إغلاق للحد من تفشي المرض. ويقول إن الضرر الذي سيلحق بالاقتصاد سيكون أسوأ من آثار الفيروس نفسه، وحاول رفع بعض القيود التي فرضتها السلطات المحلية عبر المحاكم. مواضيع قد تهمك نهاية وانتقد في حديثه إلى أنصاره خارج المقر الرئاسي الثلاثاء إجراءات الحجر الصحي، وأشار، دون دليل، إلى ارتباط الوفيات بالسمنة والاكتئاب. ولم يعلق على حدوث 4195 حالة وفاة سجلت في الساعات الـ24 الماضية. ويوجد في البرازيل حتى الآن أكثر من 13 مليون حالة إصابة بفيروس كورونا، بحسب ما ذكرته وزارة الصحة. وتوفي حوالي 66570 شخصا بمرض كوفيد-19 في مارس/آذار. وقال الدكتور ميغيل نيكوليليس، الذي يتابع الحالات في البلاد عن كثب، لبي بي سي: "البرازيل الآن ... تشكل تهديدا لجهود المجتمع الدولي برمته للسيطرة على الوباء". وأضاف: "إذا لم تتم السيطرة على الوباء في البرازيل، فلن يكون الكوكب آمنا، لأننا نصنع سلالات جديدة كل أسبوع ... وسوف تعبر الحدود". ما الوضع في البرازيل الآن؟ يشغل مرضى كوفيد-19 في معظم الولايات أكثر من 90 في المئة من أسرّة وحدة العناية المركزة، بحسب ما ذكره معهد فيوكروز للصحة. وأبلغت عدة ولايات عن نقص إمدادات الأكسجين والمهدئات بها. وعلى الرغم من الوضع الحرج، فإن بعض المدن والولايات تعمل بالفعل على تخفيف الإجراءات التي تحد من حركة الأشخاص. ونقلت وكالة أسوشيتيد برس للأنباء عن ميغيل لاغو، المدير التنفيذي لمعهد دراسات السياسة الصحية البرازيلي، الذي يقدم المشورة لمسؤولي الصحة العامة قوله: "الحقيقة هي أن الخطاب المناهض للإغلاق من جانب الرئيس بولسونارو هو الذي هيمن". وأضاف: "رؤساء البلديات والمحافظون ممنوعون سياسيا من تعزيز سياسات التباعد الاجتماعي لأنهم يعرفون أن مؤيدي الرئيس، ومن بينهم كبار رجال الأعمال، سيحبطون جهودهم". وقد تراجعت شعبية بولسونارو، الذي قلل من شأن الفيروس، وأثار الشكوك بشأن اللقاحات، ودافع عن الأدوية غير المثبتة علميا علاجا، بعد الانتقادات الشديدة التي تعرضت لطريقة تعامله مع الأزمة. وغيّر نبرته بشأن اللقاحات في الفترة الأخيرة، وتعهد بجعل عام 2021 عام التطعيمات. لكن البلاد واجهت صعوبة في إطلاق برنامجها. ويقول منتقدون إن حكومته كانت بطيئة في التفاوض بشأن الإمدادات. وحتى الآن لم يتلق جرعة واحدة على الأقل من اللقاح إلا حوالي 8 في المئة فقط من السكان، بحسب برنامج يتتبع البيانات العالمية. وقالت عالمة الأوبئة، إثيل ماسيل، إن البرازيل كانت في "وضع مروع"، ونقلت وكالة الأنباء الفرنسية عنها قولها: "بمعدل تلقي الناس للقاح .. فإن الطريقة الوحيدة لإبطاء الانتشار السريع للفيروس هي الإغلاق الفعال لمدة 20 يوما على الأقل". ما السلالة البرازيلية؟ يقول معهد فيوكروز إنه اكتشف 92 نوعا مختلفا من فيروس كورونا في البلاد، بما في ذلك "بي.1"، أو السلالة البرازيلية، التي أصبحت مدعاة للقلق لأنه يُعتقد أنها أشد عدوى. هناك نقص في إمدادات الأوكسجين في المستشفيات. ويُعتقد أنها ظهرت في ولاية أمازوناس في نوفمبر/تشرين الثاني 2020، وانتشرت بسرعة في عاصمة الولاية، ماناوس، حيث استحوذت على 73 في المئة من الحالات بحلول يناير /كانون الثاني 2021، وفقا للأرقام التي حللها باحثون في البرازيل. ويخشى الخبراء من أن انتشار السلالة البرازيلية يعني زيادة الحالات على مدى عدة أشهر. وقال الدكتور نيكوليليس، الذي كان حتى وقت قريب يعمل منسق فريق الاستجابة للوباء في شمال شرق البرازيل، لبي بي سي إن استجابة البلاد كانت بمثابة "كارثة كاملة". وأضاف أنها "أكبر مأساة إنسانية في تاريخ البرازيل". وقال "قد نصل إلى 500 ألف حالة وفاة بحلول الأول من يوليو/تموز، وهذا هو أحدث تقدير. لكن جامعة واشنطن أصدرت تقديرا الجمعة يشير إلى أنه إذا ارتفع معدل انتقال العدوى بنسبة 10 في المئة، فقد نصل إلى 600 ألف حالة وفاة." وترتبط السلالة البرازيلية بارتفاع عدد الإصابات والوفيات في عدد من دول أمريكا الجنوبية.

ब्राझीलमध्ये आतापर्यंत तब्बल 2 लाख 68 हजार 370 रुग्णांचा कोरोनामुळे मृत्यू झालाय. जगभरात अमेरिकेनंतर कोरोना रुग्णांच्या मृतांच्या आकडेवारीत ब्राझील दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. ब्राझीलमध्ये आतापर्यंत तब्बल 2 लाख 68 हजार 370 रुग्णांचा कोरोनामुळे मृत्यू झालाय. बुधवारी (10 मार्च) 2,286 कोरोना रुग्णांच्या मृत्यूची नोंद करण्यात आली. कोरोना विषाणूच्या संसर्गजन्य प्रकारांमुळे प्रादुर्भाव वाढत असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात. 10 मार्चला माजी राष्ट्राध्यक्ष लुईझ इनासियो लुला दा सिल्वा यांनी साथीच्या रोगादरम्यान राष्ट्राध्यक्ष जेर बोल्सोनारो यांनी घेतलेल्या निर्णयांवर जोरदार टीका केली. बोल्सोनारो यांनी महिन्याभरात पहिल्यांदा मास्क घातल्याचे दृश्य दिसले. त्यांनी व्हायरसमुळे निर्माण होणारा धोका कमी करण्याचा सातत्याने प्रयत्न केला. गेल्या आठवड्यात त्यांनी लोकांना "ओरडणं बंद करा." असं सांगितलं. ब्राझीलमधील बहुतेक मोठ्या शहरांमध्ये आरोग्य यंत्रणांवर प्रचंड दबाव आला आहे आणि यंत्रणा कोसळण्याचीही शक्यता आहे असा इशारा ब्राझीलचे अग्रगण्य सार्वजनिक आरोग्य केंद्र फिओक्रूझ यांनी दिला. स्मशानभूमी, ब्राझील (25 फेब्रुवारी,2021) फिओक्रूझ येथील डॉक्टर आणि संशोधक मार्गारेट डाल्कोलो यांनी सांगितले की, देशाने "साथीच्या रोगाचा सर्वात वाईट काळ पाहिला." "2021 हे वर्ष देखील कठीण असणार आहे," एएफपी न्यूस संस्थेशी बोलताना त्यांनी सांगितलं. नेमकी काय परिस्थिती आहे? बुधवारी (10 मार्च) देशात 79,876 नवीन कोरोना रुग्णांची नोंद झाली. एकाच दिवसात नोंद झालेल्या रुग्णांची तिसरी सर्वाधिक संख्या आहे. 9 मार्चला ब्राझीलमध्ये 1,972 कोरोना रुग्णांच्या मृत्यूची नोंद झाली. काही दिवसांपासून विषाणूच्या अत्यंत संसर्गजन्य प्रकारामुळे प्रसार अधिक होतोय. हा पी-1 प्रकार आहे. याची सुरुवात अॅमेझॉन शहरात झाली असे मानले जाते. 10 मार्चला एकूण 2,286 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. फिओक्रूझच्या मते, 15 राज्यांच्या राजधान्यांमध्ये अतिदक्षता विभाग (ICU) आहेत ज्याची क्षमता 90 टक्क्यांहून अधिक आहे. रिपोर्ट्सनुसार, राजधानी ब्रासिलियामध्येही आता पूर्ण क्षमतेची ICU व्यवस्था आहे. तर पोर्टो अलेग्रे आणि आणि कॅम्पो ग्रांदे या दोन शहरांनी आरोग्य व्यवस्थेची क्षमता वाढवली आहे. कोरोना रुग्णांच्या संख्येत प्रचंड वाढ होत असल्याने आरोग्य यंत्रणेवर प्रचंड ताण येऊ शकतो तसंच यंत्रणा कोसळण्याचीही शक्यता आहे असा इशाराही संस्थेने आपल्या अहवालात दिला आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


أصاب فيروس كورونا أكثر من 350 ألف شخص حول العالم، وحصد أرواح أكثر من 15 ألفا آخرين وتعيش مدن عدة، بل ودول بأكملها، حالة إغلاق تام وألغيت الرحلات الجوية والأحداث الدولية والمهرجانات السنوية. وأصبحت أوروبا البؤرة الجديدة للمرض، بينما في أماكن أخرى، في أمريكا اللاتينية والولايات المتحدة والشرق الأوسط، يزداد معدل الإصابة يوميا. لكن يبدو أن بعض البلدان تمكنت، من احتواء الانتشار المفاجئ للفيروس، الذي قتل حتى 23 مارس/ آذار الجاري حوالي 15 ألف شخص، وأصاب أكثر من 340 ألفا آخرين، في جميع أنحاء العالم. العديد من الدول الآسيوية، على الرغم من قربها الجغرافي من الصين، حيث بدأ المرض، تقود الطريق في كبح معدل الإصابة بفيروس كوفيد 19. مواضيع قد تهمك نهاية وقال عالم الأوبئة تولبرت نينسوا، الأستاذ بجامعة جون هوبكنز الأمريكية، لبي بي سي: "هناك دول تمكنت من اتخاذ إجراءات لاحتواء تفشي المرض، وأعتقد أننا يجب أن نتعلم منها". وأضاف: "أنا لا أتحدث فقط عن الصين، حيث انخفض عدد الحالات بعد تطبيق إجراءات شديدة القسوة، قد لا تجدها الدول الديمقراطية الأخرى سهلة التنفيذ". وأشار نينسوا إلى أن تايوان المجاورة للصين، والتي يبلغ عدد سكانها نحو 23.6 مليون نسمة، سجلت 195 حالة إصابة بفيروس كورونا، وحالتي وفاة فقط حتى 23 مارس/ آذار الجاري. بينما سجلت هونغ كونغ، التي يبلغ عدد سكانها 7.5 مليون نسمة وتتشارك حدودا برية مع الصين، 155 حالة إصابة مؤكدة، وأربع وفيات خلال أكثر من شهرين، لكن الإصابات تزايدت مرة أخرى خلال الأسبوع الماضي، وتم اتخاذ مجموعة من الإجراءات الإضافية. نجحت اليابان في كبح انتشار الوباء أما اليابان، التي يبلغ عدد سكانها نحو 120 مليون نسمة، فقد سجلت 1100 حالة إصابة، وسجلت كوريا الجنوبية نحو 9 آلاف إصابة، لكن معدل الإصابة والوفيات انخفض كثيرا خلال الأسابيع الأخيرة. ووفقا لنينسوا، نجحت هذه البلدان في إدارة انتشار الفيروس، لأنها تصرفت بسرعة وطبقت سياسات مبتكرة. فيما يلي أكثر تلك السياسات فعالية: تتفق منظمة الصحة العالمية والخبراء، الذين استشارتهم بي بي سي، على أن التشخيص المبكر عامل أساسي في احتواء انتشار الوباء. يقول نينسوا: "لا يمكنك معرفة التأثير الحقيقي للفيروس، أو اتخاذ الإجراء المناسب إذا كنت لا تعرف عدد الأشخاص المصابين". وتتفق كريس جونسون، أستاذ علم الأوبئة في جامعة تمبل الأمريكية، مع هذا الرأي. وتقول إن هذا هو ما أحدث فارقا حقيقيا في احتواء الفيروس، فقد شهدت الدول التي اعتمدت على الاختبار انخفاض عدد الحالات الجديدة، بينما شهدت الدول التي لم يتم فيها إجراء الاختبار ارتفاعا حادا في عدد الحالات. وأضافت لبي.بي.سي: " تختبر كوريا الجنوبية نحو عشرة آلاف شخص يوميا، ما يعني أنها اختبرت خلال يومين عدد أشخاص، أكثر من الذين اختبرتهم الولايات المتحدة خلال ما يزيد عن شهر". ويقول المدير العام لمنظمة الصحة العالمية، تيدروس أدهانوم غيبريسوس، إن اختبار أي شخص يعاني من الأعراض هو "مفتاح لوقف انتشار" الوباء. وقال في مؤتمر صحفي عقده مؤخرا: "لدينا رسالة بسيطة إلى جميع البلدان: اختبر، اختبر، اختبر. يجب أن تكون جميع الدول قادرة، على اختبار جميع الحالات المشتبه فيها. لا يمكنهم محاربة هذا الوباء وهم معصوبو الأعين". الاختبار أولى خطوات احتواء الوباء وحذر أيضا من اختبار الأشخاص الذين يعانون من أعراض شديدة فقط، فالبيانات الناتجة حينئذ لن تكون موثوقة لإنشاء إحصاءات، وتشجع تلك الممارسة أولئك الذين يعانون من أعراض أكثر اعتدالا على الاستمرار في نشر الفيروس. 2- عزل المصابين تقول البروفيسور كريس جونسون: "قامت كوريا الجنوبية والصين بعمل ممتاز، في تتبع واختبار واحتواء مواطنيها". لا تقوم الاختبارات بعزل المرضى، ومنع الفيروس من الانتشار فحسب، بل تساعد أيضا في اكتشاف الحالات الجديدة المحتملة، التي قد تكون في المراحل المبكرة وبالتالي بدون أعراض، حسب البروفيسور كريس. وبحسب كريس جونسون، كانت السلطات الصينية "شديدة اليقظة"، في الكشف عن الحالات الجديدة المحتملة، ما قد يكون أحد الأسباب وراء الانخفاض الكبير في الإصابات المسجلة. وتقول: "يتم إرسال الأشخاص الذين يعانون من ارتفاع في درجة الحرارة إلى عيادات الحمى، واختبار إصابتهم بالأنفلونزا أو كوفيد 19. إذا كانت نتائج اختبارهم إيجابية للفيروس، فسيتم عزلهم في ما يطلق عليه فنادق الحجر الصحي، لتجنب إصابة عائلاتهم". اتبعت تايوان وسنغافورة وهونغ كونغ نهجا مختلفا: عزل الحالات المشتبه بها في المنزل، وفرض غرامات تزيد عن 3 آلاف دولار على من خالفوا القواعد. لكن في كلتا الحالتين، وفقا لـ نينسواه، كان مفتاح هذه الاستراتيجية هو اكتشاف وتتبع العدوى المحتملة. ويقول إنه في تايوان وسنغافورة كانت هناك استراتيجيات معمول بها، للكشف عن الأشخاص الذين كانوا على اتصال بالمرضى، ابتداء من مقابلة المصابين إلى فحص الكاميرات الأمنية أو سجلات النقل. ويضيف: "في 12 مارس/ آذار الجاري، كان لدى هونغ كونغ 445 حالة مشتبه فيها، لكنها أجرت 14900 اختبار، على جميع الأشخاص الذين كانوا على اتصال بهؤلاء المصابين، للكشف عن العدوى المحتملة، وجاءت اختبارات 19 منهم إيجابية". 3- الاستعداد والتصرف السريع يقول نينسوا، الذي عمل سابقا في منع انتشار فيروس إيبولا في غرب أفريقيا، إن أحد العناصر الأساسية لاحتواء الفيروس هو التصرف بسرعة، قبل أن تنتقل العدوى إلى السكان. ويقول: "أظهرت دول، مثل تايوان وسنغافورة، أن الإجراء السريع للكشف عن الحالات الجديدة وعزلها يمكن أن يكون عاملا حاسما، في احتواء الانتشار". نجحت تايوان حتى الآن في احتواء انتشار فيروس كوفيد 19 ويقول تقرير حديث، نشرته مجلة الجمعية الطبية الأمريكية، إن نجاح تايوان يرجع جزئيا أيضا إلى حقيقة، أن الجزيرة قد استعدت من قبل لمثل هذا الاحتمال، وأنشأت مركزا للتحكم في الأوبئة، في وقت مبكر من عام 2003. تم إنشاء ذلك المركز، الذى يضم العديد من الجهات البحثية والوكالات الحكومية، بعد أزمة وباء سارس، وأجريت منذ ذلك الحين العديد من التدريبات والدراسات. وحتى قبل تأكيد انتقال الفيروس من شخص لآخر، في منتصف يناير/ كانون الثاني الماضي، بدأت تايوان بالفعل في فحص جميع الركاب، القادمين من مدينة ووهان الصينية، حيث بدأ تفشي المرض. وبدأت هونغ كونغ في تفعيل محطات للكشف عن درجة الحرارة، في نقاط الدخول إلى أراضيها، منذ 3 يناير/ كانون الثاني، ثم فرضت حجرا صحيا لمدة 14 يوما للسياح القادمين إلى البلد، في حين تم توجيه الأطباء للإبلاغ عن أي مريض، يعاني من الحمى أو أعراض تنفسية حادة، وتاريخ السفر الأخير إلى منطقة ووهان. يقول نينسواه: "مرة أخرى، كان عامل الوقت حاسما". 4- التباعد الاجتماعي يقول نينسوا: "بمجرد أن يدخل المرض إلى بلدك بالفعل، لن تصبح إجراءات الاحتواء صالحة". بحلول ذلك الوقت، فإن الطريقة الأكثر فعالية لحماية السكان هي تنفيذ التباعد الاجتماعي بسرعة، كما هو متبع بوضوح في هونغ كونغ وتايوان. طلبت سلطات هونغ كونغ من الناس العمل من المنزل، وأغلقت المدارس وألغت جميع المناسبات الاجتماعية، بحلول أواخر يناير/ كانون الثاني الماضي. وقررت سنغافورة إبقاء المدارس مفتوحة، لكنها أجرت اختبارات وراقبت الطلاب وهيئة التدريس بشكل يومي. 5- تعزيز تدابير النظافة الشخصية تقول منظمة الصحة العالمية إن غسل اليدين بانتظام، والنظافة الشخصية أمران ضروريان لتجنب العدوى. ويقول نينسوا: "تعلمت العديد من الدول الآسيوية، من تجربة سارس في عام 2003. هذه الدول تعرف أن النظافة ستقي الناس من المرض، وتمنعهم من إصابة الآخرين". شخص يستخدم مواد مضادة للبكتيريا، في إحدى المحطات المخصصة لذلك بشوارع سنغافورة في دول مثل سنغافورة وتايوان وهونغ كونغ، توجد محطات بها مواد مضادة للبكتيريا في الشوارع، كما أن الاستخدام المنتظم لأقنعة الوجه منتشر على نطاق واسع. وعلى الرغم من أن أقنعة الوجه قد لا تكون دائما فعالة، في وقاية مرتديها من الإصابة بالمرض، إلا أنها تقلل من خطر انتقال العدوى، من خلال السعال والعطس.

चीन, इटली, स्पेनमध्ये कोरोनामुळे मृत्यूमुखी पडलेल्यांची संख्याही सर्वाधिक आहे. त्यामुळे सगळ्या जगानं या विषाणूचा धसका घेतला आहे. ब्रिटन सरकारच्या वैज्ञानिक सल्लागारांच्या मते कोरोना व्हायरसच्या संसर्गामुळे मृत्यू होण्याचं प्रमाण 0.5 ते 1 टक्का इतकं आहे, तर जगभरात या विषाणू संक्रमणामुळे मृत्यू होण्याचं प्रमाण 4 टक्के असल्याचं जागतिक आरोग्य संघटनेचं म्हणणं आहे. 23 मार्चपर्यंत ब्रिटनमध्येच हा मृत्यूदर 5 टक्के होता. कारण तोपर्यंत तिथे संसर्ग झालेल्या लोकांची निश्चित आकडेवारी समोर आली नव्हती. कोरोनाबद्दल अधिक माहिती- कोरोना संसर्गाबाबत कुणाची चाचणी घ्यायची आणि कुणाची नाही याबद्दलही वेगवेगळ्या देशांचे निकष वेगवेगळे आहेत. त्यामुळे कोरोना संसर्ग आणि त्यामुळे होणाऱ्या मृत्यूची आकडेवारीही भ्रमित करणारी असू शकते. इतकंच नाही तर रुग्णाचं वय, आरोग्य आणि त्याला आरोग्य सुविधा मिळण्याची शक्यता यावरही मृत्यू दर अवलंबून असतो. कोरोनाचा माझ्या जीवाला किती धोका आहे? तज्ज्ञांच्या मते कोरोना संसर्गामुळे वृद्धांच्या आणि आधीपासूनच एखादा गंभीर आजार असणाऱ्या व्यक्तीच्या जीवाला धोका असू शकतो. लंडनमधील इम्पेरियल कॉलेजनं केलेल्या संशोधनाच्या ताज्या निष्कर्षांनुसार 80 वर्षांपेक्षा अधिक वयाच्या लोकांमध्ये मृत्यूदर सरासरीपेक्षा दहा टक्क्यांनी जास्त आहे, तर 40 पेक्षा कमी वयाच्या लोकांमध्ये मृत्यूचं प्रमाण कमी आहे. ब्रिटन सरकारचे प्रमुख वैद्यकीय सल्लागार प्राध्यापक ख्रिस व्हीट्टी यांच्या मते वृद्धांमध्ये मृत्यूचं प्रमाण जास्त असलं तरी बहुतांश वृद्ध व्यक्तींमध्ये या संसर्गामुळे आजाराची किरकोळ ते मध्यम स्वरुपाची लक्षणं दिसू शकतात. कोरोनाच्या संसर्गामुळे तरुणांना कमी धोका असल्याचा ग्रह बाळगू नका, असा इशाराही ख्रिस व्हिट्टी यांनी दिला आहे. कोरोनाच्या संसर्गामुळे अनेक तरुण मंडळीसुद्धा आयसीयूमध्ये दाखल झालेली आहेत. त्यामुळे COVID-19 आजार पसरवणाऱ्या कोरोना फॅमिलीमधील Sars-Cov-2 या नवीन विषाणुपासून असलेल्या धोक्याला वयाशी जोडून बघू नका, असा सल्ला ते देतात. चीनमध्ये कोरोनाचा संसर्ग झालेल्या 44 हजार रुग्णांच्या माहितीचं विश्लेषण केल्यावर असं आढळून आलं, की ज्या लोकांना मधुमेह, रक्तदाब, हृदय किंवा श्वसनासंबंधीचे आजार अशा आरोग्यविषयक तक्रारी होत्या त्या लोकांमध्ये मृत्यूदर कमीत कमी पाच पट जास्त होता. ही सगळी कारणं मानवी शरीरात एकत्र काम करत असतात. जगाच्या वेगवेगळ्या कोपऱ्यातील वेगवेगळ्या प्रकारच्या माणसांमध्ये हा विषाणू कोणत्या समस्या निर्माण करू शकतो, याची माहिती सध्यातरी आपल्याला नाही. कोरोना संसर्गामुळे झालेले मृत्यू बघता कोणाला कोरोनाचा जास्त धोका आहे, हे सांगता येऊ शकतं. पण किती आणि कसा धोका आहे, हे मात्र ठोसपणे सांगता येत नाही. संसर्गाच्या अनेक प्रकरणांची नोंदच नाही? विषाणुची बाधा झालेल्या बहुतांश व्यक्तींमध्ये आजाराची किरकोळ लक्षणं आढळतात. त्यामुळे ते डॉक्टरांकडेही जात नाहीत. त्यामुळे संसर्गाच्या बहुतांश प्रकरणांची नोंदच होत नाही. याच वर्षी 17 मार्चला ब्रिटनचे मुख्य वैज्ञानिक सल्लागार सर पॅट्रीक वॉलेंस यांनी अंदाज व्यक्त केला होता, की ब्रिटनमध्ये कोरोना संसर्गाची 55 हजार प्रकरणं असू शकतात. मात्र, आजपर्यंत तिथे जवळपास 2000 प्रकरणांचीच नोंद झाली आहे. त्यामुळे कोरोनामुळे झालेल्या मृत्यूच्या संख्येला 2000 ने भाग दिला तर येणारी संख्या 55 हजारने भाग दिल्यावर येणाऱ्या संख्येच्या कितीतरी जास्त असेल. जागतिक आरोग्य संघटनेने दिलेल्या माहितीनुसार ब्रिटनमध्ये 6,600 जणांना कोरोनाची बाधा झाली आहे आणि जवळपास 335 जणांचा मृत्यू झाला आहे. वेगवेगळ्या देशांमध्ये मृत्यूदर वेगळा का? इम्पेरियल कॉलेजने केलेल्या संशोधनानुसार संसर्गाची किरकोळ लक्षणं ओळखण्याच्या तसंच विषाणूची लागण झालीये का, याची चाचणी करण्याची प्रत्येक देशाची पद्धत ही भिन्न आहे. या चाचण्यांच्या निष्कर्षांमध्येही तफावत दिसून येते. सुरुवातीच्या दिवसांमध्ये युकेमध्ये एका दिवसात 10 हजार चाचण्या होत होत्या. आता मात्र दिवसाला 25 हजार जणांची चाचणी करण्याचा त्यांचा मानस आहे. सध्या तरी इथे प्रामुख्याने हॉस्पिटल्समध्येच टेस्ट होत आहेत. एका दिवसात 20 हजार लोकांची चाचणी करण्याची जर्मनीची क्षमता आहे आणि ज्यांना संसर्गाची किरकोळ लक्षणं आहेत, त्यांच्याही चाचण्या घेणं सुरू आहे. त्यामुळेच जर्मनीत आतापर्यंत जेवढे रुग्ण आढळले आहेत त्यातील किरकोळ संसर्ग आणि गंभीर संसर्ग यांचा ठोस असा तुलनात्मक अभ्यास करता येतो. जर्मनीमध्ये कोरोनाची लागण झालेल्यांमध्ये मृत्यूदर 0.5 म्हणजेच अर्धा टक्का आहे. संपूर्ण युरोपात हा सर्वात कमी मृत्यूदर आहे. मात्र, संसर्गाची नवीन गंभीर प्रकरणं येतील, ही आकडेवारी बदलेल. कशाप्रकारचा उपचार उपलब्ध आहे आणि आरोग्य सेवा ते उपचार करण्यास सक्षम आहे का, यावरही आजाराची ओळख आणि त्यावरील उपचार अवलंबून असतो. शिवाय तुम्ही साथीच्या कोणत्या टप्प्यावर आहात, यावरही हे अवलंबून असतं. एखाद्या देशाच्या आरोग्य सेवेकडे अचानक क्षमतेपेक्षा जास्त संख्येने असे रुग्ण आले, की ज्यांना आयसीयूमध्ये ठेवण्याची गरज आहे तर तिथे मृत्यूदर वाढणं स्वाभाविक आहे. मृत्यूदराचा अचूक अंदाज कसा बांधतात? वैज्ञानिक सर्व डेटा एकत्रित करून त्यातून मृत्यूदराचं एक चित्र बनवण्याचा प्रयत्न करतात. उदाहरणार्थ- किरकोळ लक्षणांच्या प्रकरणामधलं प्रमाण काढण्यासाठी ते छोट्या गटांवर लक्ष ठेवतात. या छोट्या-छोट्या गटांशी संबंधित सर्व माहिती मिळवली जाते. उदाहरणार्थ, एका विमानात प्रवास करणाऱ्या सर्व प्रवाशांचा समूह. मात्र, अशा प्रकारे अंदाज बांधताना एक छोटासा पुरावाही संपूर्ण चित्र बदलू शकतो. शिवाय हा पुरावाही काळानुरूप बदलू शकतो. युनिर्व्हसिटी ऑफ ईस्ट एंजिलियामध्ये मेडिसीन विभागाचे प्राध्यापक असलेले पॉल हंटर सांगतात, की मृत्यूदर कमी होऊ शकतो किंवा वाढूही शकतो. त्यांनी सांगितलं, "इबोलाबाबतीत लोक या आजाराचा सामना करायला शिकले आणि मृत्यूदर घसरला. मात्र, तो वाढूही शकतो. आरोग्य सेवा यंत्रणाच कोलमडली तर मृत्यूदर वाढ होईल." म्हणूनच वैज्ञानिक मृत्यूदर सांगताना किमान आणि कमाल असे दोन दर सांगतात. शिवाय, एक अंदाजही व्यक्त करतात जो त्यावेळचा सर्वोत्तम अंदाज असतो. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


جاء التصويت بموافقة 128 دولة في مقابل رفض 9 وامتناع 35 عن التصويت وجاء التصويت بموافقة 128 دولة في مقابل رفض 9 وامتناع 35 عن التصويت. ورحبت الرئاسة الفلسطينية، بالقرار. وقال نبيل أبو ردينه، الناطق الرسمي باسم الرئاسة في بيان لوكالة وفا الرسمية إنه يعبر عن وقوف المجتمع الدولي مرة أخرى إلى جانب الحق الفلسطيني، على حد قوله. وأضاف أن أي "قرارات صادرة عن أي جهة لن تغير من الواقع ان القدس هي أرض محتلة ينطبق عليها القانون الدولي". وكان وزير الخارجية الفلسطيني رياض المالكي حث الجمعية العامة على دعم مشروع القرار، مشيرا إلى أن المنظمة الدولية تمر بـ"اختبار غير مسبوق". ودعا إلى الإبقاء على الوضع القانوني الحالي للقدس. لكن المندوبة الأمريكية لدى الأمم المتحدة نيكي هيلي أكدت على أن قرار واشنطن بشأن القدس "يعكس إرادة الأمريكيين" والموقف الذي أقره الكونغرس قبل أعوام. وقالت إن هذا الاجتماع يضر بمصداقية الأمم المتحدة. ووصف المندوب الإسرائيلي داني دانون الدول التي تدعم مشروع القرار بأنها مجموعة من "الدمى"، مشددا على أنه لن يستطيع أي قرار للجمعية العامة "إخراجنا من القدس". "القدس عاصمة اليهود منذ 3 آلاف عام" ويوم الأربعاء، حذر الرئيس الأمريكي دونالد ترامب من أن واشنطن قد تقطع المساعدات المالية عن الدول التي ستصوت لدعم مشروع القرار. وكانت هايلي قالت إن ترامب كلفها "بتقييد أسماء" الدول التي ستصوت لصالح مشروع القرار. لكن الرئيس التركي رجب طيب أردوغان ناشد الدول الأعضاء في الأمم المتحدة "بألا تبيع ارادتها الديمقراطية" مقابل "دولارات تافهة". وزير الخارجية الفلسطيني يدعو الأمم المتحدة للإبقاء على الوضع القانوني للقدس كيف صوتت الدول الأعضاء في الأمم المتحدة؟ نيكي هايلي : تصويت اليوم سيغير نظرة الأمريكيين إلى للأمم المتحدة ما هي الخلافات بشأن القدس يعد وضع القدس من أهم قضايا النزاع بين الإسرائيليين والفلسطينيين المدعومين في هذه القضية من بقية الدول العربية والإسلامية. وفي المدينة مواقع مقدسة عند المسلمين والمسيحيين واليهود، خاصة في القدس الشرقية. واحتلت إسرائيل القدس الشرقية في حرب 1967. ويطالب الفلسطينيون بها عاصمة لدولتهم المستقبلية. ولا يعترف المجتمع الدولي بسيادة إسرائيل على القدس، وتحتفظ جميع الدول بسفراتها في تل أبيب، بما فيها الولايات المتحدة الأمريكية، حليف إسرائيل الأقرب. لكن الرئيس الأمريكي طلب من وزارة الخارجية بدء العمل على نقل السفارة إلى القدس. ما الذي تضمنه قرار الأمم المتحدة؟ عقدت الجمعية العامة للأمم المتحدة، التي يشارك في عضويتها 193 دولة، جلسة طارئة بناء على طلب دول عربية وإسلامية، وذلك بعد إدانات واسعة لقرار ترامب الشهر الماضي. ودعا الفلسطينيون إلى الجلسة عقب استخدام الولايات المتحدة لحق النقض (الفيتو) ضد مشروع قرار مماثل طرح أمام مجلس الأمن الدولي. وقدمت تركيا واليمن مشروع القرار الذي لم يذكر الولايات المتحدة بالاسم، بل أعرب عن "أسف عميق تجاه قرارات اتخذت مؤخرا بشأن وضع القدس". وينص القرار على أن "أي قرارات وإجراءات تهدف إلى تغيير طابع مدينة القدس الشريف أو مركزها أو تركيبتها الديمغرافية ليس لها أي أثر قانوني، وأنها لاغية وباطلة ويجب إلغاؤها امتثالا لقرارات مجلس الأمن ذات الصلة".

संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत अमेरिकेनं इस्राईलला दिलेली मान्यता रद्द करणारा प्रस्ताव मंजूर करण्यात आला आहे. जेरुसलेमच्या सद्यस्थितीबाबत घेण्यात आलेला कोणताही निर्णय अमान्य असून, असे निर्णय घेतले गेले तर ते रद्द केले पाहिजेत, असं या प्रस्तावत स्पष्ट करण्यात आलं आहे. संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत सादर करण्यात आलेल्या या प्रस्तावाच्या बाजूनं 128 देशांनी मतदान केलं आहे, तर 9 देशांनी या प्रस्तावाविरुद्ध मतदान केलं आहे. 35 देशांचे प्रतिनिधी या मतदानाला गैरहजर होते. महत्त्वाची बाब म्हणजे भारतानंही या प्रस्तवाच्या बाजूनं, म्हणजे अमेरिकेच्या विरोधात जाऊन मतदान केलं आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी प्रस्तावाच्या बाजूनं मतदान करणाऱ्या राष्ट्रांना आर्थिक मदत थांबवण्याची धमकीही दिली होती. पाहा व्हीडिओ : जेरुसलेमबाबत जागतिक नेत्यांनी दिला ट्रंप यांना कडक शब्दात इशारा मतदानच्या आधी पॅलेस्टाईनच्या परराष्ट्र व्यवहार मंत्र्यांनी अमेरिकेच्या अशा ब्लॅकमेल आणि घाबरवण्याच्या बळी न पडण्याची अन्य राष्ट्रांना विनंती केली होती. इस्राईलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतान्याहू यांनी या नकार प्रस्तावाला विरोध केला होता. तसंच त्यांनी संयुक्त राष्ट्र खोट्या गोष्टींना सहकार्य करत असल्याची टिका केली होती. अमेरिकेसोबत 9 छोटे देश संयुक्त राष्ट्रांच्या या महासभेत सादर झालेल्या या प्रस्तावाविरुद्ध अमेरिका, इस्राईल, ग्वाटेमाला, होंडुरास, द मार्शल आयलंड, मायक्रोनेशिया, नॉरू, पलाऊ, टोगो या 9 देशांनी मतदान केलं. या प्रस्तावाच्या समर्थनार्थ मतदान करणाऱ्यांमध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या सुरक्षा परिषदेचे इतर चार स्थायी सदस्य - चीन, फ्रान्स, रशिया आणि ब्रिटन यांचा समावेश आहे. तसंच अमेरिकेचे मित्र राष्ट्र आणि मुस्लीम देशांनीही या प्रस्तावाच्या बाजूनं मतदान केलं आहे. या प्रस्तावाच्या विरोधात 9 छोट्या देशांनी मतदान केलं आहे. या मतदानापासून वेगळं राहणाऱ्या 35 देशांमध्ये मेक्सिको आणि कॅनडाचा समावेश आहे. जेरूसलेमबाबतचा नेमका वाद काय आहे? पॅलेस्टाईनसोबत 1967मध्ये झालेल्या युद्धानंतर इस्राईलनं पूर्व जेरुसलेम बळकावलं होतं. त्यापूर्वी ते जॉर्डनच्या नियंत्रणात होतं. आता इस्राईल अविभाजीत जेरुसलेमला आपली राजधानी मानतं, तर पॅलेस्टाईन आपल्या प्रस्तावित राष्ट्राची राजधानी म्हणून पूर्व जेरुसलेमला मानतं. जेरुसलेमबाबतचा अंतिम निर्णय भविष्यात होणाऱ्या शांततापूर्ण चर्चांमधून होणं अपेक्षित आहे. जेरुसलेमवर इस्राईलच्या दाव्याला अजूनही आंतरराष्ट्रीय मान्यता मिळालेली नाही. जगातल्या सगळ्याच राष्ट्रांचे दूतावास तेल अवीव शहरातच आहेत. पॅलेस्टाईनसोबत 1967मध्ये झालेल्या युद्धानंतर इस्राईलनं पूर्व जेरुसलेम बळकावले होते. अमेरिकेचे राष्ट्रपती ट्रंप यांनी त्यांच्या परराष्ट्र विभागाला दूतावास तेल अवीव शहरातून जेरुसलेममध्ये हलवण्याचे आदेश दिले आहेत. अरब आणि मुस्लीम देशांच्या आग्रहास्तव 193 सदस्य असलेल्या संयुक्त राष्ट्रांची गुरुवारी आपत्कालीन बैठक बोलवण्यात आली होती. यावेळी अरब आणि मुस्लीम देशांनी गेल्या काही दशकांपासून चालत आलेल्या अमेरिकेच्या दबाव नितीविरोधात ट्रम्प यांच्यावर गंभीर टीकाही केली. अमेरिकेची प्रतिक्रिया मतदानाआधी अमेरिकेच्या प्रतिनिधी निकी हेली यांनी संयुक्त राष्ट्रांमध्ये अमेरिकेची भूमिका मांडली. एका भाषणात हेली म्हणाल्या, "अमेरिका हा दिवस नक्कीच लक्षात ठेवेल, ज्यात अमेरिकेला एकटं पाडून संयुक्त राष्ट्रांच्या महासभेत निशाणा साधण्यात आला." "अमेरिका हा दिवस नक्कीच लक्षात ठेवेल." असं मत अमेरिकेच्या संयुक्त राष्ट्रांतील सदस्य निकी हॅले यांनी व्यक्त केलं. हेली पुढे म्हणाल्या, "अमेरिका जेरुसलेमध्ये आपला दूतावास स्थापन करणार आहे. अमेरिकेच्या लोकांचाही याला पाठिंबा आहे आणि आम्हाला हेच योग्य वाटतं. संयुक्त राष्ट्रांमध्ये करण्यात आलेलं कोणतंही मतदान आमच्या या निर्णयाला बदलू शकत नाही." ट्रंप यांनी दिली धमकी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी प्रस्तावाच्या बाजूनं मतदान करणाऱ्या राष्ट्रांची आर्थिक मदत थांबवण्याची धमकी दिली होती. बुधवारी व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना त्यांनी सांगितलं की, "ते आमच्याकडून अब्जावधी डॉलरची मदत घेतात आणि आमच्याच विरोधात मतदान करतात." ट्रम्प यांनी अमेरिकेला विरोध करणाऱ्या राष्ट्रांना सूचक इशारा देताना सांगितलं की, "त्यांना आमच्या विरोधात मतदान करू देत. त्यामुळे आम्हीही मोठी आर्थिक बचत करू. यामुळे आम्हाला काहीही फरक पडणार नाही." आणखी वाचा - (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وجاء ذاك في اليوم الأخير من المناورات العسكرية الامريكية الكورية الجنوبية السنوية. وقال متحدث باسم وزارة الدفاع في كوريا الجنوبية إن الزعيم الكوري الشمالي كيم جونج أون كان حاضرا يوم الخميس على الساحل الشرقي عند اطلاق الصواريخ. وعادة ما تكون المناورات السنوية، التي تسميها بينوغ يانغ تدريبات على حرب تشن ضدها، مؤشرا لزيادة التوترات بين البلدين. وأبدت كوريا الشمالية معارضتها لمناورات العام الحالي بإطلاق صاورخين بالستيين قصيري المدى عند بدء المناورات في وقت سابق الشهر الحالي. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت كوريا الجنوبية إن الصواريخ التي اطلقت الجمعة يبلغ مداها "عدة كيلومترات" وصواريخ أخرى يبلغ مداها 200 كيلومترا. وقال متحدث باسم وزارة الدفاع في كوريا الجنوبية لوكالة فرانس برس "نرى ذلك على أنه استعراض للقوة من الشمال تتعلق بالمناورات". وتنتهي احدى المناورات الامريكية الكورية الجنوبية يوم الجمعة وتستمر أخرى حتى إبريل/نيسان. وجاء اطلاق الصواريخ مع استمرار الخلاف بين الجنوب والشمال بشأن الأجور في منطقة كيسوغ الصناعية التي تديرانها معا. وتقع المنطقة على الحدود مع الشمال وهي منطقة التعاون الوحيدة بين الكوريتين. وفي الشهر الماضي قالت بينوغ يانغ إنها سترفع الراتب الأساسي لأكثر من 50 ألف كوري شمالي يعملون هناك، ولكن الجنوب رفض ذلك قائلا إن أي زيادة في الأجور يجب أن توافق عليها لجنة مشتركة تشرف على إدارة المنطقة.

ही क्षेपणास्त्रे कमी अंतरावर मारा करणारी होती, असा दक्षिण कोरियाच्या लष्कराने दावा केला आहे. उत्तर कोरियाने दोन क्षेपणास्त्रांचीच चाचणी केल्याच्या दक्षिण कोरियाच्या दाव्याला दुजोरा मिळाल्यास, ही चाचणी संयुक्त राष्ट्राच्या सुरक्षा परिषदेच्या नियमांचं उल्लंघन ठरेल. या चाचणीच्या काही वेळ आधीच अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं होतं की, 'त्यांना उत्तर कोरियाचे नेते किम जोंग उन यांच्याकडून एक सुंदर पत्र आलंय.' अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाच्या युद्ध सरावामुळे उत्तर कोरियाचे सर्वोच्च नेते किम जोंग उन नाराज होते, असंही डोनल्ड ट्रंप यांनी सांगितलं. क्षेपणास्त्रांची चाचणी नेमकी कुठे झाली? उत्तर कोरियाने पूर्वेकडील समुद्रात म्हणजे जपानच्या समुद्रात ही क्षेपणास्त्रं डागली. हे ठिकाण दक्षिण हॅमग्योंग प्रांतातील हॅमहंगजवळ आहे. दोन्ही क्षेपणास्त्रांमध्ये सुमारे 400 किलोमीटरचं अंतर निश्चित करण्यात आलं होतं. हे अंतर या दोन्ही क्षेपणास्त्रांनी स्थानिक वेळेनुसार 5.34 वाजल्यापासून 5.50 वाजेपर्यंत पूर्ण केलं. दक्षिण कोरियाने दिलेल्या माहितीनुसार, या क्षेपणास्त्रांनी मॅक 6.1 च्या तुलनेत अधिक गतीने कमाल 48 किलोमीटर इतकी उंची गाठली होती. डोनाल्ड ट्रंप आणि किम जोंग उन यांच्यात जून महिन्यातच चर्चा झाली होती. अण्वस्त्र निशस्त्रीकरण करार पुन्हा सुरू करणं हा या चर्चेचा मुख्य विषय होता. मात्र, त्यानंतरही उत्तर कोरियाने एकामागोमाग एक क्षेपणास्त्रांच्या चाचण्या केल्या. किम यांनी ट्रंपना पाठवलेल्या पत्रात काय म्हटलंय? क्षेपणास्त्र चाचणीआधी किम जोंग उन यांनी डोनाल्ड ट्रंप यांना एक पत्र पाठवलं होतं. हे पत्र सकारात्मक असल्याचं ट्रंप यांनी व्हाईट हाऊसमध्ये पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं. "मला वाटतंय, आम्ही पुन्हा एकदा भेटू. त्यांनी (किम) तीन पानांचं सुंदर पत्र लिहिलं आहे. म्हणजे, सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत हे पत्र अत्यंत सुंदर आहे." असं ट्रंप पत्रकारांशी बोलताना म्हणाले. अमेरिका आणि दक्षिण कोरियाचा संयुक्त युद्ध सराव अमेरिका आणि दक्षिण कोरिया या दोन देशांमधील युद्ध सराव येत्या 11 ऑगस्टपासून सुरु होणार असून, त्यासाठीची तयारी सुरू झाली आहे. हा संयुक्त युद्ध सराव मुख्यत्वे कॉम्प्युटर-सिम्युलेटेड असेल. अमेरिका आणि दक्षिण कोरियामध्ये याआधी झालेल्या युद्ध सरावांपेक्षा हा सराव वेगळा आणि महत्त्वपूर्ण आहे. दुसरीकडे, हा युद्धसराव म्हणजे चिथावणी दिल्यासारखं आहे, असं उत्तर कोरियाला वाटतंय. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وقالت زعيمة الديمقراطيين المنتخبين: "ديمقراطيتنا على المحك. الرئيس لم يترك لنا أي خيار سوى هذا التحرك". تأتي تصريحات بيلوسي، بعد يوم من بدء اللجنة القضائية بمجلس النواب النظر في التهم المحتملة ضد الرئيس الجمهوري. وطلب ترامب من الديمقراطيين التحرك بسرعة، إذا كانوا يعتزمون عزله. ماذا تقول بيلوسي؟ وقالت بيلوسي في مؤتمر صحفي صباح الخميس: "الحقائق لا جدال فيها. لقد أساء الرئيس استغلال سلطته لمصلحته السياسية على حساب أمننا القومي، من خلال حجب المساعدات العسكرية (عن أوكرانيا)، واجتماع حاسم للمكتب البيضاوي في مقابل الإعلان عن التحقيق مع منافسه السياسي". مواضيع قد تهمك نهاية وأضافت: "من المحزن، ولكن بثقة وتواضع، ومع الولاء لمؤسسينا وقلب مليء بالحب لأمريكا، أطلب اليوم من رؤسائنا المضي قدما في إجراءات المساءلة". ويحرص الديمقراطيون على إجراء تصويت في مجلس النواب على عزل ترامب، قبل نهاية العام الجاري، مع احتمال إجراء محاولة للتصويت في مجلس الشيوخ، ربما في وقت مبكر من شهر يناير/ كانون الثاني 2020. وعقدت بيلوسي اجتماعا بشأن المساءلة، خلف الأبواب المغلقة أمس الأربعاء مع زملائها الديمقراطيين، وسألتهم: "هل أنتم مستعدون؟" ورد النواب بحماسة على ذلك بكلمة "نعم"، وفقا لوكالة أسوشيتيد برس للأنباء. ماذا يقول ترامب؟ غرد ترامب قبيل تصريحات بيلوسي قائلا: "إذا كنتم سوف تحققون معي، فقوموا بذلك الآن بسرعة، حتى أتمكن من الحصول على محاكمة عادلة في مجلس الشيوخ، ومن ثم تستطيع بلدنا العودة إلى العمل". وقالت المتحدثة الصحفية باسم البيت الأبيض، ستيفاني غريشام، بعد تصريحات بيلوسي مباشرة إن الديمقراطيين "يجب أن يخجلوا". وأضافت: "نتطلع إلى محاكمة عادلة في مجلس الشيوخ". وقالت كبيرة مستشاري ترامب، كيليان كونواي، للصحفيين: "نحن مستعدون للمحاكمة". وأضافت: "هذا هو الوقت الذي يستمر فيه الدفاع"، مضيفة أن الجمهوريين يتطلعون إلى استدعاء شهودهم. وشهد ثلاثة من خبراء القانون الدستوري، أمام اللجنة القضائية بمجلس النواب أمس الأربعاء، بأن تصرفات ترامب، للحصول على مساعدة من دولة أجنبية، فعل يرقى إلى مستوى جريمة تستحق التحقيق معه. وقال خبير رابع إن تصرفات ترامب كانت خاطئة، لكنها لا تستحق المساءلة. وتستمع اللجنة القضائية إلى الشهود، وهي مكلفة بكتابة مواد المساءلة التي سيصوت عليها المجلس بكامل هيئته فيما بعد. ومن بين التهم الرسمية المحتملة، التي من المتوقع أن تنظر فيها اللجنة القضائية، إساءة استخدام السلطة وعرقلة العدالة واحتقار الكونغرس. كيف ستجري المساءلة؟ المساءلة- أو توجيه التهم - هي الجزء الأول من عملية سياسية تتم على مرحلتين، يمكن بواسطتها للكونغرس إقالة الرئيس من منصبه. وإذا صوت مجلس النواب، بعد جلسات الاستماع، لصالح تمرير مواد المساءلة، يضطر مجلس الشيوخ إلى إجراء محاكمة بدوره. ويتوجب تصويت مجلس الشيوخ بأغلبية الثلثين لإدانة الرئيس وعزله، وهو أمر غير مرجح في هذه الحالة، بالنظر إلى أن حزب ترامب يمتلك أغلبية في المجلس. وتمت مساءلة رئيسين أمريكيين فقط على مدار التاريخ، وهما بيل كلينتون وأندرو جونسون، لكن لم تتم إدانة أي منهما، بينما استقال الرئيس ريتشارد نيكسون قبل أن تتم إجراءات مساءلته.

"राष्ट्राध्यक्षांनी आमच्यासमोर दुसरा कोणताही पर्याय ठेवलेला नाही," असं पेलोसी यांनी म्हटलंय. डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं होतं की, "डेमोक्रॅटिक पक्षाला माझ्याविरोधात महाभियोगाचा प्रस्ताव आणायचा असेल, तर त्यांनी तो लवकरात लवकर आणावा." नॅन्सी पेलोसी यांच्या वक्तव्यानंतर डोनाल्ड ट्रंप यांनी ट्वीट करत म्हटलं की, "तुम्हाला माझ्याविरोधात महाभियोग आणायचा असेल तर तो आताच आणावा. जेणेकरून सदस्य याची निपक्षपातीपणे चौकशी करू शकतील आणि देशाला आपलं पुढील काम करता येईल." गुरुवारी सकाळी नॅन्सी पेलोसी यांनी संसदेत म्हटलं, "राष्ट्राध्यक्षांनी राजकीय फायद्यासाठी राष्ट्रीय सुरक्षेचा गैरवापर केला आहे. आपल्या राजकीय प्रतिस्पर्ध्याविरोधात चौकशी जाहीर करण्यासाठी त्यांनी लष्कराची मदत थांबवली." "ही आमच्यासाठी दु:खद बाब आहे की, आमच्या राष्ट्राध्यक्षाविरोधात महाभियोग प्रस्तावाचा विचार करावा लागत आहे. संसदेत यावर निष्पक्ष सुनावणी होईल," असंही त्यांनी म्हटलं आहे. ट्रंप काय म्हणाले? "काहीच काम न करणाऱ्या डेमोक्रॅटिक पक्षानं माझ्याविरोधात महाभियोग चालवण्याची घोषणा केली आहे. रॉबर्ट मिलर यांच्या प्रकरणी आधीच त्यांची पीछेहाट झाली आहे. त्यामुळे आता यूक्रेनच्या राष्ट्राध्यक्षाबरोबर झालेल्या दोन वेळच्या संभाषणांना ग्राह्य मानून ते ही पावलं टाकत आहेत," असं ट्रंप यांनी ट्वीट केलं आहे. "यापूर्वी क्वचितच वापरण्यात आलेला महाभियोग आता इथून पुढे राष्ट्राध्यक्षांविरोधात सर्रास वापरला जाऊ शकतो, अशी शक्यता यातून दिसते. देशाच्या संस्थापकांच्या मनात ही बाब नव्हती. चांगली गोष्ट आहे की, रिपब्लिकन पक्ष आज इतका यापूर्वी कधीच एकजूट नव्हता विजय आमचाच होईल." महाभियोगप्रकरणी डोनाल्ड ट्रंप दोषी आढळल्यास त्यांना राष्ट्राध्यपदावरून पायउतार व्हावं लागेल. आता काय होणार? या प्रकरणी ट्रंप आणि यूक्रेनचे राष्ट्राध्यक्ष वोलोदिमिर झेलेंस्की यांच्यातील फोनवरील संभाषणाची चौकशी होईल. नॅन्सी पेलोसी या संभाषणात डोनाल्ड ट्रंप यांनी पुढील वर्षी होणाऱ्या निवडणुकीत डेमोक्रॅटिक पक्षाचे संभाव्य उमेदवार जो बाइडेन आणि त्यांचे पुत्र हंटर बाइडेन यांच्या चौकशीची कथित मागणी केली होती. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


أثار الإعلان انتقادات بين المتشددين الهندوس وتدور قصة الإعلان حول استعدادات لحفل بمناسبة مولود جديد لزوجة هندوسية أعده أقارب زوجها المسلم. وقال منتقدو الإعلان إنه يشجع على "جهاد الحب" وهو مصطلح يستخدمه الهندوس بشكل واسع لوصف ما يقولون إنه قيام الشباب المسلم بتشجيع الفتيات على التحول إلى الإسلام عن طريق الزواج منهن. زيجات مرتبّة على يد أشهر خاطبة في الهند من جانبها، وصفت جماعات حقوقية ما جرى على أنه تهديد خطير للحرية الدينية والتسامح الديني خاصة بعد فترة من الهجمات التي شهدتها البلاد بسبب الزواج بين المسلمين والهندوس. وأطلق متشددون هندوس حملة على وسائل التواصل الاجتماعي للدعوة لمقاطعة الشركة ومنتجاتها بحيث أصبح وسم المقاطعة من أبرز الموضوعات المتداولة على تويتر. وكان الإعلان الذي يبلغ طوله 43 ثانية يروج لمجموعة مجوهرات تسمى "إكتافام" والتي تعني "الوحدة" ولم تقم الشركة بالاستجابة لطلب بي بي سي الحصول على تعليق من جانبها على سحب الإعلان. وفي البداية منعت الشركة التعليق أو الإعجاب بالإعلان على فيسبوك قبل أن تقوم بسحبه لاحقا. وغرًد عضو حزب المؤتمر الوطني المعارض شاشي ثارور قائلا " المتعصبون الهندوس يطالبون بالمقاطعة بسبب هذا الإعلان الجميل الذي يدعو للوحدة بين المسلمين والهندوس". وأضاف "إذا كانت الوحدة بين المسلمين والهندوس تضايقهم لهذا الحد فلما لا يقاطعون أعرق رمز لهذه الوحدة وهو الهند"؟. ويفضل الهنود ترتيب أعراسهم الخاصة وفق التقاليد الدينية ويتم الزواج من نفس الدين وبذلك تبقى الزيجات بين الأديان المختلفة عرضة للانتقاد بل وتؤدي إلى أعمال عنف من الأقارب في الكثير من الأحيان قد تصل إلى ارتكاب جرائم قتل. وأوضحت دراسة مسحية عام 2016 أجريت في العاصمة دلهي ومومباي وولايات منطقة أوتار براديش وراجاستان أن أغلب السكان يرفضون الزواج من ديانة مختلفة كما أشارت الإحصاءات إلى أن هذا النوع من الزيجات لا يتعدى 5 في المائة من إجمالي حالات الزواج التي تشهدها البلاد سنويا. ويقول النشطاء إن المجتمع ينظر للنساء على أنهن يدنسن شرف العائلة إذا تزوجن من ديانة مختلفة. وقبل عامين ألغى فيسبوك صفحة كانت تطالب بالثأر من 102من الشباب المسلم زعمت أنهم يحظون بعلاقات مع فتيات هندوسيات.

तनिष्कनं ही जाहिरात सोशल मीडियावरून काढून टाकली आहे. गुजरातमधील गांधीधाम या ठिकाणी तनिष्कच्या शोरूम मॅनेजरला धमकी देण्यात आली. तनिष्कने माफी मागावी अशी मागणी करण्यात आल्याची माहिती गांधी धाम पोलिसांनी दिली. इंडियन एक्सप्रेसने दिलेल्या वृत्तानुसार गांधी धाम तनिष्क शो रूमच्या मॅनेजरने लेखी माफी दिली आणि त्या माफीची प्रत दरवाजावर लावण्यात आली आहे. तनिष्कने ही जाहिरात सर्व सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवरून काढून घेतली आहे. तसेच त्यांनी या जाहिरातीमुळे कुणाच्या भावना दुखावणं आमचा उद्देश नव्हता असं स्पष्टीकरण दिलं आहे. काय होती जाहिरात? हिंदू सुनेचं डोहाळजेवण तिचे मुस्लिम सासू-सासरे करतात, अशी जाहिरात तनिष्कनं केली होती. मात्र उजव्या संघटनांकडून सोशल मीडियावर या जाहिरातीला प्रचंड विरोध झाला. ही जाहिरात 'लव्ह जिहाद'चं उदात्तीकरण करत असल्याचा आक्षेप उजव्या संघटनांनी घेतला. मुस्लिम तरुण हिंदू मुलींचं धर्मांतर करण्यासाठीच त्यांच्याशी विवाह करतात, असा आरोप करत या प्रकाराला कट्टर हिंदुत्ववादी संघटनांनी 'लव्ह जिहाद' असं संबोधलं होतं. भारतीय समाजात पहिल्यापासून हिंदू-मुस्लिम विवाहांना मोठ्या प्रमाणावर विरोध होताना दिसायचा. पण त्याला 'लव्ह जिहाद' म्हणत त्याला एक घाबरवणारा हेतू जोडण्याचा प्रकार अलीकडच्या काळात घडू लागला. सोशल मीडियावर या ब्रँडवर बहिष्कार घालावा असा ट्रेंड परंपरावाद्यांनी सोशल मीडियावर सुरू झाला. ट्विटरवर हा टॉप ट्रेंड होता. अनेकांनी आक्षेपार्ह शब्दांत पोस्ट लिहून या ब्रँडवर बहिष्कार घालण्याची मागणी केली. युट्यूबवर पोस्ट केलेया या जाहिरातीच्या डिस्क्रिप्शनमध्ये लिहिलं आहे- "तिच्यावर पोटच्या मुलाप्रमाणे माया करणाऱ्या घरात ती लग्न होऊन गेली. तिच्यासाठीच त्यांनी त्यांच्यात सहसा साजरा न होणारा सोहळाही साजरा केला. दोन वेगळे धर्म, परंपरा आणि संस्कृतीचा हा सुंदर मिलाफ आहे." 43 सेकंदांच्या ही जाहिरात दागिन्यांचा 'एकत्वम' हा ब्रँड प्रमोट करण्यासाठी तयार करण्यात आली होती. मात्र, आता ती तनिष्कच्या सर्व सोशल मीडिया चॅनेल्सवरून हटविण्यात आली आहे. बीबीसीनं याबद्दल तनिष्कशी संपर्क साधला होता, मात्र त्यांच्याकडून अजून कोणतंही प्रत्युत्तर आलं नाहीये. सुरूवातीला तनिष्कनं युट्यूब आणि फेसबुकवर कमेन्ट्स तसंच लाइक्स-डिसलाइक्स बंद केल्या. नंतर मात्र त्यांनी ती जाहिरातच काढून घेतली. काँग्रेसचे खासदार शशी थरूर यांनी त्यांच्या ट्विटर अकाऊंटवरून ही जाहिरात पोस्ट केली आणि म्हटलं, "हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचा संदेश देणाऱ्या या सुंदर जाहिरातीवर बंदी घालण्याची मागणी हिंदुत्ववाद्यांनी केली." "जर हिंदू-मुस्लिम 'एकत्वम'चा या सर्वांना एवढा त्रास होत असेल, तर ते लोक हिंदू-मुस्लिम ऐक्याचं सदासर्वकाळ टिकून असलेल्या प्रतीकावरच बंदी का घालत नाहीत?- ते प्रतीक म्हणजे भारत," असं शशी थरुर यांनी म्हटलं. बहुतांश भारतीय कुटुंबात आजही त्यांच्या धर्मात आणि जातीतच ठरवून लग्न करण्याला प्राधान्य दिलं जातं. जातीबाह्य विवाहामुळे 'ऑनर किलिंग'सारखे प्रकारही पहायला मिळाले आहेत. इंडिया ह्युमन डेव्हलपमेंट सर्व्हेच्या आकडेवारीनुसार आंतरजातीय विवाहांचं प्रमाण अवघं 5 टक्के आहे. आंतरधर्मीय विवाहांचं प्रमाण तर त्याहूनही अधिक कमी आहे. 2016 मध्ये 'सोशल अॅटिट्यूड्स रिसर्च फॉर इंडिया' नं (सारी) दिल्ली, मुंबई तसंच उत्तर प्रदेश आणि राजस्थानमध्ये एक सर्वे केला होता. या सर्वेमध्ये अनेकांनी आंतरजातीय आणि आंतरधर्मीय विवाहाला विरोध केला होता. किंबहुना अशा विवाहांवर बंदी घालण्यासाठी कायदाच करण्यात यावा, असं मत अनेकांनी व्यक्त केलं होतं. लिंगविषयक अभ्यासकांच्या मते परंपरा, संस्कृती आणि 'शुद्धता' टिकविण्याची जबाबदारी स्त्रियांवरच असते. जर एखाद्या मुलीनं परंपरागत मर्यादा ओलांडून विवाह केला, तर तिनं कुटुंब आणि समाजाच्या इभ्रतीला धक्का लावला असंच समजलं जातं. 2018 मध्ये एक फेसबुक पेज बनविण्यात आलं होतं. या पेजवर 102 मुस्लिम पुरूषांची यादी दिली होती. या पुरूषांचे हिंदू महिलांसोबत प्रेमसंबंध असल्याचा दावा करण्यात आला होता आणि त्यांना धडा शिकवण्याचं आवाहनही केलं होतं. ऑनलाइनपद्धतीनं संघर्षाला खतपाणी घालण्याचाच हा एक प्रकार होता. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


إيلون ماسك ووصل مالك شركتي "تسلا" و"سبايس أكس" إلى صدارة قائمة أثرياء العالم بعد ارتفاع قيمة أسهم "تسلا" يوم الخميس. وانتزع إيلون المرتبة الأولى من مؤسس موقع أمازون جيف بيزوس، الذي تربع على عرش أغنى رجل في العالم منذ عام 2017. وشهدت شركة "تسلا" للسيارات الكهربائية نموا كبيرا هذا العام، فقد بلغت قيمتها السوقية 700 مليار دولار للمرة الأولى يوم الأربعاء، وهو ما يجعل قيمة الشركة أعلى من قيمة مجموع شركات تويوتا وفولسفاغن وهيونداي وجي أم وفورد. وعلّق إيلون ماسك على تويتر ردّاً على أحد المستخدمين بعد نشره الخبر قائلاً: "يا للغرابة". مواضيع قد تهمك نهاية وأعاد نشر تغريدة قديمة ثبتها في أعلى صفحته قال فيها: "نحو نصف أموالي مخصصة للمساعدة في حل المشاكل على الأرض، والنصف لإنشاء مدينة مكتفية ذاتياً على المريخ، لضمان استمرار الحياة (من جميع الكائنات)، في حال ضرب نيزك كوكب الأرض...أو حدوث الحرب العالمية الثالثة". احتل جيف بيزوس المرتبة الأولى في قائمة أُثرياء العالم منذ 2017 وقال المحلل في شركة "ويدبوش سيكوريتيز" للخدمات المالية والاستثمار، إن الإعفاءات الضريبية المتوقعة على السيارات الكهربائية ستفيد شركة تسلا "التي لا تزال تمسك بالسوق بقبضة من حديد". وشهدت ثروة جيف بيزوس ارتفاعاً العام الماضي، بعد أن زاد طلب التسوق الإلكتروني عبر متاجر أمازون بسبب جائحة كورونا. لكنّ بيزوس أعطى أربعة في المئة من حصتّه في الأعمال إلى زوجته السابقة ماكينزي سكوت بعد انفصالهما، ما ساعد إيلون ماسك على التقدم إلى المرتبة الأولى.

टेस्ला आणि स्पेस-एक्स या दोन कंपन्यांमुळे इलॉन मस्क यांना सर्वाधिक श्रीमंतांच्या यादीत पहिलं स्थान पटकावता आलंय. गुरुवारी, 7 जानेवारी 2021 रोजी टेस्लाच्या शेअर्सच्या किंमती वाढल्या आणि मस्क थेट श्रीमंतांच्या यादीत पहिल्या स्थानी पोहोचले. याआधी 2017 सालापासून अमेझॉनचे संस्थापक जेफ बेजोस हे श्रीमंत व्यक्तींच्या यादीत पहिल्या स्थानी होते. मात्र, ते स्थान आता इलॉन मस्क यांच्याकडे आलंय. जेफ बोजेस इलॉन मस्क यांच्या टेस्ला या इलेक्ट्रिक कार कंपनीचं मूल्य यंदा प्रचंड वाढलंय. मंगळवारी (5 जानेवारी 2021) टेस्लाचं बाजारमूल्य (Market Value) पहिल्यांदाच 700 बिलियन डॉलरवर पोहोचलं. विशेष म्हणजे, टेस्लाचं हे बाजारमूल्य टोयोटा, फोक्सवॅगन, ह्युंदाई, जनरल मोटर्स आणि फोर्ड यांच्या एकत्रित बाजारमूल्यापेक्षाही जास्त आहे. जगातील सर्वात श्रीमंत व्यक्ती ठरल्यानंतर टेस्ला ओनर्स ऑफ सिलिकॉन व्हॅली या ट्विटर अकाऊंटवरून माहिती देणारं एक ट्वीट करण्यात आलं. त्यावर प्रतिक्रिया देताना इलॉन मस्क यांनी आपल्या नेहमीच्या शैलीतच या ट्वीटला दोन रिप्लाय दिले. पहिला रिप्लाय होता, 'हाऊ स्ट्रेंज' आणि दुसरा रिप्लाय होता, 'वेल, बॅक टू वर्क'. यूएस सिनेटच्या आगामी सत्रामुळे तर इलॉन मस्कच्या पथ्थ्यावर पडलंय. वेड्बश सिक्युरिटीजचे डॅनियल इव्ह्स म्हणतात, "ब्ल्यू सिनेट टेस्ला कंपनीसाठी 'गेम चेंजर' ठरेल. किंबहुना, इलेक्ट्रिक कारच्या निर्मिती क्षेत्रालाच महत्त्वाचं ठरेल." इलेक्ट्रिक व्हेइकल टॅक्स क्रेडिटमुळे तर टेस्लाला फायदाच होईल आणि आता टेस्लाची बाजारावर असलेली पकड आणखी मजबूत होईल, असंही इव्ह्स म्हणतात. दुसरीकडे, गेल्या काही वर्षांपासून सातत्याने जेफ बेजोस यांची संपत्ती वाढतच आहे. त्यात कोरोनाच्या काळात तर अमेझॉनला अधिक प्रतिसाद मिळाला. मात्र, जेफ बेजोस यांनी घटस्फोटानंतर पत्नीला आपल्या संपत्तीतला चार टक्के वाटा दिला. याच कारणामुळे इलॉन मस्क यांना बेजोस यांच्या पुढे जाता आलं. नव्या नियमनांचा अर्थ असा की, अमेझॉनच्या स्टॉकमध्ये वाढ झाली नाही, जी इतरवेळी होण्याची शक्यता होती. बीबीसीचे तंत्रज्ञानविषयक प्रतिनिधी रॉरी सेलान-जोन्स यांचं विश्लेषण टेस्लाचे मालक इलॉन मस्क यांनी केवळ एका वर्षाचा नफाच मिळवला आहे आणि ते टोयोटो, अमेझॉनच्या तुलनेत अगदी नगण्य असूनही, सर्वात श्रीमंत ठरले आहेत. 2020 या वर्षात टेस्लाचे शेअर्स सातपटीने वाढले आणि त्यामुळे त्यांना जेफ बेजोस यांना मागे सारून पहिल्या स्थानी जाता आलं, हे खरं आहे. मात्र, केवळ 12 महिन्यात इलॉन मस्क यांची संपत्ती इतकी वाढू शकते, असं म्हणणं तर्कहीन ठरेल. याचाच अर्थ, इलॉन मस्क यांना आता आगामी 5 वर्षात टेस्ला इतर सर्व कार कंपन्यांच्या एकत्रित नफ्याइतका नफा कमवू शकते, हे दाखवून द्यावं लागेल. मात्र, हेही खरंय की, इलॉन मस्क यांना ज्यांनी ज्यांनी कमी लेखलं, त्यांना त्यांनी खोटं ठरवून धक्के दिलेत. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर रोज रात्री कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


أقارب ضحايا هجوم أنقرة يبكون ذويهم في أحد مساجد العاصمة وتزامنت هذه العمليات مع تعهد الرئيس، رجب طيب أردوغان، بضرب الإرهاب، عقب تفجير أنقرة، الذي أسفر عن 36 قتيل. وعثر المحققون، حسب مصادر أمنية، على جثة امرأة من حزب العمال الكردستاني في مكان التفجير، ويعتقد أنها انتحارية. وكانت الصحافة التركية قد أشارت إلى أن شخصين كانا في داخل السيارة التي انفجرت الأحد في ميدان كيزيلاي، لافتة إلى أن أحدهما قد تكون الناشطة في حزب العمال الكردستاني سحر جاغلا. ونقلت وكالة فرانس برس عن مسؤول تركي الاثنين قوله إن أنقرة تعتقد أن امرأة على ارتباط بحزب العمال الكردستاني بين منفذي العملية الانتحارية بواسطة سيارة مفخخة في وسط أنقرة. مواضيع قد تهمك نهاية وأعلنت الحكومة حظر التجول في ثلاث بلدات، جنوب شرقي البلاد، بينما أغارت المقاتلات التركية على مخيمات في كردستان العراق. وقال الجيش التركي إن 11 طائرة حربية نفذت غارات جوية على 18 هدفا، من بينها مخازن ذخيرة، وملاجئ في منطقتي قنديل وجارا. وأكد حزب العمال الكردستاني المحظور الهجمات. ولم تعلن اي جماعة مسؤوليتها عن التفجير، ولكن الحكومة تتهم المتشددين الأكراد بتنفيذ الهجوم. وأفادت تقارير بأن الشرطة التركية اعتقلت عشرات من المشتبه بهم من المتشددين في مدينة أضنة الجنوبية. وقال وزير الداخلية، إفكان علاء، إن التحقيق سيحدد المسؤولين عن التفجير. وشن المتمردون الأكراد سلسلة من الهجمات على الأراضي التركية في الأشهر الأخيرة، ووداهمت أجهزة الأمن التركية مناطق الأكراد، بعد انتهاء وقف إطلاق النار العام الماضي. واستهدف تنظيم الدولة الإسلامية أيضا أنقرة في الفترة الأخيرة. وتعد تركيا طرفا في التحالف الدولي، الذي تقوده الولايت المتحدة، ضد تنظيم الدولة الإسلامية، وتسمح لطائراته باستعمال قاعدة جوية في إنجيريليك، لشن غارات جوية في العراق وسوريا. وتشن تركيا غارات جوية على مواقع مليشيا وحدات حماية الشعب الكردية في سوريا، التي تراها امتدادا لحزب العمال الكردستاني. وقال إردوغان إن الجماعات الإرهابية تستهدف المدنيين لأنها تخسر المعارك أمام أجهزة الأمن التركية. ودعا إلى الوحدة الوطنية، قائلا على تركيا أن تستعمل حقها في الدفاع عن النفس لمنع هجمات في المستقبل. وأضاف: "على شعبنا ألا يقلق، فالصراع مع الإرهاب سيكلل حتما بالنجاح، وسينتهي بإذلال الإرهاب". ولكن أنيس سينديريم، المحرر في القسم التركي في بي بي سي يقول إن أنقرة هي مركز المؤسسات الحكومية، وهذا الهجوم دليل على أن النظام هو المستهدف. ويضيف أن "دعوة أردوغان للناس بالتزام الهدوء، لم تجد آذانا مصغية". وأصدر حزب الشعوب الديمقراطي، المقرب من الأكراد، بيانا ندد فيه بالهجوم، وقال إنه "يشعر بالألم الكبير الذي يشعر به مواطنونا". ويتهم الحزب بأنه الذراع السياسي لحزب العمال الكردستاني، ولكنه ينفي ذلك، ويتهم أيضا بعدم التنديد بالعنف الذي يمارسه حزب العمال الكرستاني. وقتل الشهر الماضي 28 شخصا وجرح العشرات في تفجير استهدف قافلة عسكرية في أنقرة. وقد تبنت جماعة من المتمردين أكراد ذلك التفجير، وقالت على موقعها الالكتروني إن الهجوم رد على سياسات الرئيس أردوغان. ولكن تركيا حملت مسؤولية الهجوم لمواطن سوري عضو في مليشيا وحدات حماية الشعب الكردية. وفي أكتوبر/ تشرين الأول الماضي، قتل 100 شخص في تفجير انتحاري مزدوج استهدف تجمعا للأكراد. هجوم الأحد هو ثالث هجوم على العاصمة خلال خمسة أشهر ويقول مراسل بي بي سي في أنقرة إن هناك شكوكا جادة - بعد ثلاث هجمات في العاصمة خلال خمسة أشهر - بشأن قدرة الحكومة على الحفاظ على الأمن. وقال البيان الذي أصدره مكتب حاكم الإقليم إن حظر التجوال يبدأ اعتبارا من الساعة 11 مساء بحسب التوقيت المحلي.

सीरियामधून इस्लामिक स्टेटचा बिमोड करण्यासाठी या कुर्द सशस्त्र संघटनेनं अमेरिकी सैन्याला साथ दिली होती. मात्र, अमेरिकेने सीरियाच्या उत्तर सीमेवरून आपलं सैन्य माघारी बोलावलं आणि त्यानंतर लगेच टर्कीने या कुर्द सशस्त्र दलावर हल्ला चढवला. हे संपूर्ण प्रकरण काय, याचा हा धांडोळा. टर्कीला सीरियन कुर्दांची भीती असण्याचं कारण सीरियामध्ये आयएसचा बिमोड करण्यासाठी सीरियन डेमोक्रेटिक फोर्स (SDF) या आघाडीने महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. SDF नेच अमेरिकेच्या नेतृत्त्वाखालील बहुराष्ट्रीय आघाडीच्या मदतीने आयएसच्या ताब्यात असलेला इशान्य सीरियातला हजारो किमीचा भूभाग सोडवला. SDF ही कुर्द आणि अरब जवानांची आघाडी आहे. या आघाडीत पिपल्स प्रोटेक्शन युनिट (YPG) या कुर्द गटाचा वरचष्मा आहे. मात्र, YPG कट्टरवादी संघटना असल्याचं टर्कीला वाटतं. त्यांच्या म्हणण्यानुसार YPG टर्कीमध्ये गेल्या तीन दशकांपासून कुर्दांच्या स्वायतत्तेसाठी लढा देणाऱ्या कुर्दीस्तान वर्कर्स पार्टी (PKK) या कट्टरवादी गटाची विस्तारित संघटना आहे. PKK वर टर्कीमध्ये बंदी आहे. अमेरिका आणि युरोपीय महासंघानेदेखील PKKला कट्टरवादी संघटना असल्याचं जाहीर केलं आहे. खरंतर YPG आणि PKK या दोन्ही संघटनांची विचारधारा एकच आहे. मात्र, आपण पूर्णपणे वेगवेगळ्या आणि स्वतंत्र संघटना असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. टर्कीने YPGचे चित्र रंगवलं आहे, त्याचा अमेरिकेनेही इनकार केला आहे. असं असलं तरी टर्कीला ते मान्य नाही आणि आपण आपल्या सीमेतून YPG ला हद्दपार करणारच, असा पण त्यांनी केला आहे. टर्कीने हल्ला का चढवला? सीरियाच्या सीमेच्या आत कुर्दांपासून मुक्त असा 32 किमीचा एक 'सेफ झोन' असावा, असं टर्कीच्या राष्ट्राध्यक्षांचं म्हणणं आहे. या 32 किमी भूप्रदेशात सध्या टर्कीमध्ये शरण घेतलेल्या जवळपास 20 लाख सीरियन विस्थापितांचं पुनर्वसन करण्याचा त्यांचा मानस आहे. मात्र, आम्ही आपल्या सीमेचं रक्षण करू, असं कुर्दांचं म्हणणं आहे. 'हा प्रदेश वॉर झोनमध्ये रुपांतरित होण्यासाठी' अमेरिका आम्हाला सोडून गेल्याचा आरोप करत इथे पुन्हा इस्लामिक स्टेटचा उदय होण्याचा धोका असल्याचं त्यांचं म्हणणं आहे. विस्थापित झालेल्या नागरिकांच्या मदतीसाठी आकस्मिक योजना आखल्याचं आणि 'कुठल्याही वाईट परिस्थितीसाठी सज्ज असल्याचं' संयुक्त राष्ट्रांकडून सांगण्यात आलं आहे. तर 'मर्यादा सोडून' असलेली कुठलीही कारवाई केल्यास तुर्कीची अर्थव्यवस्था उद्ध्वस्त आणि पांगळी करू, असा इशारा ट्रंप यांनी दिला आहे. 'सेफ झोन'च्या चर्चेचा उगम आयएस पराभवाच्या उंबरठ्यावर होता त्यावेळी म्हणजेच 2018 सालच्या डिसेंबर महिन्यात अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी अमेरिका सीरियातून लवकरच सैन्य माघारी बोलवण्याची प्रक्रिया सुरू करेल, असं म्हटलं होतं. मात्र, असं केल्यास कुर्दांचं भविष्य टांगणीला लागेल, अशी भीती कुर्दांनी व्यक्त केल्यावर ट्रंप यांनी टर्कीने सीरियावर हल्ला केल्यास टर्कीला आर्थिकदृष्ट्या पांगळं करू, असा इशारा दिला. तसंच टर्की आणि सीरियाच्या सीमेला लागून असलेल्या सीरियाकडच्या भागात 32 किमीचा (20 मैल) 'सेफ झोन' उभारण्याचा प्रस्ताव सादर केला. पुढे ट्रंप यांनी सैन्य माघारी बोलवण्याची योजना पुढे ढकलली. मात्र, टर्कीचे राष्ट्राध्यक्ष रेसप तय्यब अर्दोआन यांनी 'सेफ झोन'चा प्रस्ताव लावून धरला. SDF ने मार्च 2019 मध्ये आयएसच्या ताब्यात उरलेल्या एकमेव भागावर नियंत्रण मिळवलं आणि हा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला. सेफ झोनच्या नावाखाली टर्कीकडून सीरियावर हल्ला होऊ नये, या उद्देशाने अमेरिकेने यावर्षी ऑगस्टमध्ये टर्कीशी हातमिळवणी केली. मात्र, यावेळी सेफ झोनची चर्चा झाली नाही. तर टर्कीला त्यांच्या सीमेच्या सुरक्षेविषयी असलेली काळजी मिटावी, यासाठी अमेरिकेच्या सैन्याने टर्कीच्या सैन्यासोबत मिळून सीमा भागात एक सुरक्षा यंत्रणा उभारण्याला मान्यता दिली. तिकडे YPGने आघाडी धर्माचं पालन करत सीमाभागातून आपली तटबंदी हटवण्यास सुरुवात केली. मात्र, दोन महिन्यांनंतर 6 ऑक्टोबर रोजी अर्दोआन यांनी ट्रंप यांना आपण एकट्यानेच सीरियात सेफ झोन उभारणार असल्याचा इशारा दिला. हा सेफ झोन कुर्दांपासून मुक्त असा प्रदेश असेल. शिवाय, इथे सीरियातून टर्कीमध्ये आलेल्या जवळपास 20 लाख शरणार्थींचं पुनर्वसन करू, असं अर्दोआन यांनी म्हटलं. यावर आपण सीरियाच्या सीमाभागातून आपलं सैन्य मागे बोलावू आणि SDF ने जेरबंद केलेल्या सर्व आयएस अतिरेक्यांची जबाबदारी टर्कीची असेल, असं ट्रंप यांनी सुनावलं. सीरियात जवळपास 12,000 संशयित आयएस अतिरेकी SDF ने उभारलेल्या तात्पुरत्या तुरुंगात कैद आहेत. तर आयएसशी संबंध असलेल्या जवळपास 70,000 संशयित महिला आणि लहान मुलांना छावण्यांमध्ये ठेवण्यात आलं आहे. टर्की काय करू इच्छितो? आपल्या 480 किमी लांबीच्या प्रस्तावित कॉरिडोअरमुळे टर्कीच्या सीमेची सुरक्षा सुनिश्चित होईल आणि तिथे 10 ते 20 लाख सीरियन शरणार्थींचं पुनर्वसन करता येईल, असा विश्वास अर्दोआन यांना आहे. राष्ट्राध्यक्ष अर्दोआन यांनी 9 ऑक्टोबर रोजी 'ऑपरेशन पीस स्प्रिंग' सुरू करत असल्याची घोषणा केली. "आमच्या दक्षिण सीमाभागात दहशतवादी कॉरिडोअर तयार होण्यापासून रोखणं आणि या भागात शांतता प्रस्थापित करणं", हा टर्कीचा उद्देश असल्याचंही अर्दोआन यांनी म्हटलं. ते पुढे म्हणाले, "टर्कीला असलेला अतिरेक्यांचा धोका आम्ही मोडून काढू आणि सेफ-झोन उभारू. जेणेकरून सीरियन शरणार्थींना त्यांच्या घरी परत जाता येईल. आम्ही सीरियाची प्रादेशिक अखंडता जपू आणि स्थानिक समुदायाला दहशतवाद्यांपासून मुक्त करू." सीरियातील कुर्द काय म्हणतात? तिकडे SDFचं म्हणणं आहे की अमेरिकने 'आमच्या पाठीत खंजीर खुपसला.' तसंच टर्कीच्या हल्ल्यामुळे कायमस्वरुपी 'युद्धक्षेत्र' (वॉर-झोन) तयार होईल, असा इशाराही त्यांनी दिला आहे. इतकंच नाही तर यामुळे आयएसचा पुन्हा उदय होण्याची भीतीही त्यांनी व्यक्त केली आहे. आम्ही आमच्या सीमेचं रक्षण करण्यासाठी "कोणतीही किंमत चुकवायला" तयार असल्याचं SDFचं म्हणणं आहे. टर्कीच्या सैन्य कारवाईपूर्वी उत्तर-पूर्व सीरिया "अभूतपूर्व अशा संभाव्य मानवीय संकटाच्या उंबरठ्यावर" असल्याचा इशारा SDFच्या कंमांडरने दिला होता. ते पुढे म्हणतात, "आमच्या सीमाभागात मोठ्या संख्येने लोक राहतात. त्यामुळे या हल्ल्यात हजारो निष्पाप नागरिकांचं रक्त सांडेल." इतकंच नाही तर टर्कीच्या कारवाईमुळे आयएसच्या पुनरुज्जीवनाचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो, अशी भीतीही SDFने व्यक्त केली आहे. तुर्कीने सीमेपार केलेली ही पहिलीच सैन्य कारवाई आहे का? कुर्द सशस्र दलाविरोधात टर्कीने दोन हल्ले केले आहेत. पहिला 2016 मध्ये आणि दुसरा 2018 मध्ये. 2016 साली आयएसच्या अतिरेक्यांना जाराब्लस या सीमेवरच्या एका महत्त्वाच्या शहरातून बाहेर हुसकावून लावणाऱ्या सीरियन बंडखोरांच्या गटाने केलेल्या कारवाईचं टर्कीने समर्थन केलं होतं आणि SDFच्या जवानांना पश्चिमेकडे म्हणजेच कुर्दांचा प्रदेश असणाऱ्या आफरीनकडे कूच करण्यापासून रोखलं होतं. त्यावेळी अमेरिकेने टर्की सैन्याला अरबांचं मुख्य शहर असलेल्या मनबीजचा ताबा घेण्यापासून रोखलं होतं. मात्र, शहरातून SDFच्या जवानांनी माघार घ्यावी, असा हट्ट तुर्कीच्या नेत्यांनी धरला आणि याच मुद्द्यावरून वाद अजूनही कायम आहे. जानेवारी 2018 मध्ये आपण SDFला नवीन सीमा सुरक्षा बल उभारण्याला मदत करत असल्याचं अमेरिकेने म्हटल्यानंतर टर्कीचं सैन्य आणि त्यांचं समर्थन असणाऱ्या सीरियन बंडखोरांच्या गटाने मिळून आफरीन शहरातून YPGच्या जवानांना हुसकावून लावण्यासाठी मोहीम हाती घेतली. सीरियन ऑबझर्व्हेटरी फॉर ह्युमन राईट या यूकेस्थित देखरेख ठेवणाऱ्या संस्थेने म्हटलं की 8 आठवड्यांच्या या संघर्षात 1,500 कुर्द जवान, टर्की समर्थक 400 जवान आणि टर्की सैन्याच्या 45 जवानांसह जवळपास 300 सामान्य नागरिक ठार झाले. तर 1 लाख 37 हजार सामान्य सीरियन नागरिकांनी स्थलांतरित झाले. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


هناك مخاوف من حدوث موجة ثانية لقد كانت المرحلة الثانية من الإنفلونزا الإسبانية قبل قرن أكثر فتكا من المرحلة الأولى. لذلك، هل الموجة الثانية حتمية؟ وإلى أي مدى قد تكون سيئة؟ أولا، ما هي الموجة الثانية؟ يمكنك التفكير في الأمر مثل أمواج البحر حيث يرتفع عدد الإصابات ثم يعود مرة أخرى إلى التراجع، وكل دورة هي "موجة" واحدة من فيروس كورونا. مواضيع قد تهمك نهاية ومع ذلك، لا يوجد تعريف رسمي لها. وقال الدكتور مايك تيلديسلي، من جامعة وارويك، لبي بي سي: "إن الأمر ليس علميا بشكل خاص، فكيفية تعريف الموجة يتم بشكل اعتباطي". ويصف البعض أي ارتفاع باعتباره موجة ثانية، لكنها غالبا ما تكون موجة أولى صعبة. ويحدث هذا في بعض الولايات الأمريكية. وكي نقول إن موجة واحدة انتهت، يكون الفيروس تحت السيطرة وتتراجع الحالات بشكل كبير. ولبدء موجة ثانية، ستحتاج إلى ارتفاع مستمر في العدوى. ولا تعد نيوزيلندا، التي تعاني من حالاتها الأولى بعد 24 يوما بدون فيروس كورونا، ولا بكين التي تواجه تفشي المرض بعد 50 يوما خالية من الفيروس، في هذا الوضع. لكن بعض العلماء يجادلون بأن إيران قد بدأت في تحقيق معايير الموجة الثانية. هل ستضرب موجة ثانية بريطانيا؟ يكمن الجواب بشكل شبه كامل في القرارات التي نتخذها، وبالتالي فإن الإجابة قد تذهب في أي من الاتجاهين. يقول الدكتور تيلديسلي: "أعتقد حقا أنه يوجد في الوقت الحالي قدر كبير من عدم اليقين ولكن لأكون صريحا، فهذا أمر يثير قلقي جدا". فهذا الاحتمال مطروح بشكل واضح فالفيروس مازال موجودا، ولا يقل فتكا أو قدرة على العدوى عما كان عليه في بداية عام 2020. ويعتقد أن حوالي 5 في المئة فقط من الأشخاص في بريطانيا قد أصيبوا بالعدوى، وليس هناك ما يضمن أنهم جميعا محصنون. ويقول الدكتور آدم كوتشارسكي من مدرسة لندن للصحة العامة والطب الاستوائي: "الدليل هو أن الغالبية العظمى من الناس لا يزالون عرضة للإصابة، من حيث الجوهر إذا رفعنا جميع الإجراءات فسنعود إلى الوضع الذي كنا عليه في فبراير/ شباط الماضي، إنه يماثل تقريبا البدء من الصفر مرة أخرى". أناس يقومون بالتسوق في نوريتش بعد تخفيف قيود الإغلاق ما الذي يمكن أن يؤدي إلى موجة ثانية؟ رفع قيود الإغلاق إلى حد بعيد. فقد تسببت عمليات الإغلاق في حدوث اضطراب كبير في جميع أنحاء العالم حيث أدت إلى ضياع الوظائف والتأثير على صحة الناس وإخراج الأطفال من المدارس، ولكن تمت السيطرة على الفيروس. ويقول الدكتور كوتشارسكي: "إن اللغز النهائي هو كيفية الحفاظ على هذه السيطرة، مع تقليل الاضطراب اليومي إلى الحد الأدنى". ولا يوجد أحد متأكد بنسبة 100 في المئة إلى أي مدى يمكن تحقيق ذلك. وهذا هو السبب في رفع التدابير على مراحل ويتم إدخال طرق جديدة للسيطرة على فيروس كورونا، مثل تتبع المخالطين أو الكمامات. ويقول الدكتور كوتشارسكي: "في بريطانيا والدول المجاورة يمكن أن يحدث تفش سريع إذا تم رفع الإجراءات إلى ما بعد نقطة التحكم في العدوى". ولقد بدأ ذلك بالفعل في ألمانيا حيث أثبتت نتائج اختبار الفيروس إيجابية 650 شخصا بعد تفشي المرض في أحد المجازر. ولا يعد الأمر مشكلة كبيرة إذا كان من الممكن تحديد بؤر التفشي بسرعة حيث تفرض عمليات إغلاق محلية فيتوقف انتشار الفيروس. وخلاف ذلك، فإن تلك البؤر تساهم في موجة ثانية. وقد اضطرت كوريا الجنوبية، التي حظيت بالثناء على نطاق واسع لمعالجتها لفيروس كورونا، إلى إعادة فرض بعض القيود بسبب مثل هذه البؤر. هل ستكون الموجة الثانية مماثلة للموجة الأولى؟ سيكون خطأ ما قد وقع بشكل خطير لو حدث ذلك. كانت قيمة الرقم آر R، وهو عدد الأشخاص الذين نقل لهم كل شخص مصاب بالفيروس العدوى، 3 أشخاص في المتوسط في بداية الوباء. هذا يعني أن الفيروس كان ينتشر بسرعة، لكن سلوكنا تغير مع ممارسة التباعد الاجتماعي، فمن الصعب أن نرى وصول الرقم R إلى هذا المعدل مرة أخرى. وقال الدكتور كوتشارسكي لبي بي سي: "لن تقوم أي دولة برفع كل شيء والعودة إلى وضعها الطبيعي، وحتى الدول التي لم تتحكم في فيروس كورونا مثل البرازيل والهند لم يصل الرقم R لديهما لـ 3". وإذا بدأت الحالات في التزايد مرة أخرى، فمن المحتمل أن تكون بطيئة نسبيا. ومع ذلك، ومن الناحية النظرية يمكن أن تنتهي الموجة الثانية أكبر من الموجة الأولى لأن الكثير من الناس لا يزالون عرضة للإصابة. انتشار الفيروس كالموجة ارتفاع يعقبه انخفاض ويقول الدكتور تيلديسلي: "لكن إذا زادت الحالات مرة أخرى، فيمكننا إعادة فرض الإغلاق لقمع موجة ثانية، فهذا دائما خيار متاح لنا". متى ستحدث موجة ثانية؟ وهل يزيد الشتاء الأمور سوءا؟ يقول الدكتور كورتشارسكي إنه يمكن رؤية عمليات انتشار محلية في " الأسابيع أو الأشهر المقبلة" مع رفع الإجراءات. لكن هذا لا يعني تأكيد حصول موجة ثانية. ويقول الدكتور تيلديسلي: "إذا تم تخفيف الإجراءات بشكل كبير، فقد ينتهي بنا الأمر إلى موجة ثانية في أواخر أغسطس/آب أو أوائل سبتمبر/أيلول المقبلين". وقد يكون الشتاء وقتا حاسما حيث تنتشر فيروسات كورونا الأخرى بسهولة أكبر. فإذا كنا فقط نتحكم في الفيروس، فإن أي زيادة موسمية صغيرة يمكن أن تؤدي إلى انتشاره. ويقول البروفيسور جوناثان بال، عالم الفيروسات في جامعة نوتنغهام: "الربيع ساعدنا بلا شك، والموجة الثانية تكاد تكون حتمية خاصة مع اقترابنا من أشهر الشتاء، والتحدي الذي يواجه الحكومة هو التأكد من أن الذروة ليست كبيرة لدرجة إثقال كاهل نظام الرعاية الصحية". هل يصبح الفيروس أخف وطأة ولا يعد مشكلة بعد الآن؟ إحدى الحجج ضد نظرية الموجة الثانية القاتلة هي أن الفيروسات تصبح أقل خطورة لأنها تتطور لإصابة الناس بشكل أفضل. حتى فيروس HIV نقص المناعة المكتسبة يبدو أنه أصبح أخف وطأة. وتقول النظرية إن الفيروسات تنتشر أكثر إذا لم تقتل مضيفها وبالتالي أصبحت أخف وطأة. ويقول البروفيسور بال: "لكن هذا ليس مضمونا". وهذا أمر يحدث أيضا على مدى فترات زمنية طويلة. وبعد مرور أكثر من ستة أشهر على الوباء، لا يوجد دليل واضح على أن الفيروس قد تحور لينتشر بسهولة أكبر أو أنه بات أقل فتكا. ويضيف البروفيسور بال: "أعتقد أن الفيروس يعمل بشكل جيد للغاية في الوقت الحالي. غالبا ما يعاني الناس من عدوى خفيفة جدا أو بدون أعراض، وإذا تمكنوا من نشر العدوى، فلا يوجد سبب لتخيل أن فيروس كورونا سيصبح أخف وطأة".

साथीच्या रोगांच्या बाबतील संसर्गाची दुसरी लाट येण्याची शक्यता अनेकदा खरी ठरते. स्पॅनिश फ्लूच्या संसर्गाची दुसरी लाट (किंवा साथ)पहिल्या लाटेपेक्षाही भयंकर होती. मग कोरोना व्हायरसच्या बाबतीत हीच गोष्ट खरी ठरणार का? आणि त्याचे काय परिणाम होतील? संसर्गाची दुसरी लाट म्हणजे काय असतं? कल्पना करा तुम्ही समुद्राच्या लाटा पाहात आहात. एक लाट हळूहळू मोठी होत जाते, उंचावते आणि खालावते. साथीच्या रोगांचंही असंच काहीसं असतं. संसर्गाचा आकडा वाढत जातो आणि मग खाली येतो. मग असं समजा की कोरोना व्हायरसची येऊन गेलेली किंवा येऊ घातलेली साथ ही या लाटेसारखी आहे. युनिव्हर्सिटी ऑफ वॉरविकमधले डॉ. माईक टिल्डस्ले यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं की, "साथीच्या रोगांची अशी लाटांशी तुलना करणं अगदीच शास्त्रीयदृष्ट्या योग्य नसलं तरी ही त्यातल्या त्यात जवळची व्याख्या आहे." कधी कधी पहिली लाटच वरखाली होते आणि अनेकांना वाटतं की पहिली लाट संपून दुसरी आलेली आहे. सध्या अमेरिकेमध्ये असंच काहीसं घडत आहे. संसर्गाची पहिली लाट ओसरली आहे असं म्हणण्यासाठी साथ पूर्णपणे आटोक्यात येऊन रुग्णांचा आकडा मोठ्या प्रमाणात कमी व्हायला हवा. त्यानंतर दुसरी लाट आली आहे असं म्हणायला जवळपास आटोक्यात आलेल्या संसर्गात पुन्हा सतत वाढ होत राहायला हवी. न्यूझीलंड, जिथे या जागतिक साथीच्या पहिल्या 24 दिवसात एकही पेशंट नव्हता किंवा बीजिंग, जिथे पहिल्या 50 दिवसात पेशंट नव्हता आणि आता सापडला आहे, ते या व्याख्येत बसत नाहीत. पण काही शास्त्रज्ञांच्या मते इराणमध्ये आता जी परिस्थिती आहे किंवा जे घडतंय त्याला या साथीची दुसरी लाट म्हणता येऊ शकतं. यूकेमध्ये कोरोना व्हायरसची दुसरी लाट येऊ शकते? याचं उत्तर पूर्णपणे सरकार कोणते निर्णय घेतंय त्यावर अवलंबून आहे. "सध्या काहीच स्पष्ट नाहीये, नक्की कशाचा अंदाज येत नाहीये आणि यामुळेच माझी चिंता वाढली आहे,"डॉ. टिल्डस्ले म्हणतात. असं नक्कीच होऊ शकतं. कोरोना व्हायरस अजून देशातून हद्दपार झाला नाहीये. तो तितकाच धोकादायक आणि जीवघेणा आहे जितका 2020च्या सुरुवातीला होता. आतापर्यंत यूकेच्या एकूण लोकसंख्येपैकी फक्त 5टक्के लोकांना याची लागण झाली आहे, आणि त्या सगळ्या लोकांमध्ये या रोगाविरुद्ध रोगप्रतिकारशक्ती तयार झाली असेलच याची कोणतीही खात्री नाही. "हातात असलेले पुरावे तर हेच सांगतात की लोक अजूनही धोक्याच्या बाहेर नाहीत. आपण जर सगळी बंधनं काढली तर फेब्रुवारीमध्ये जी परिस्थिती होती तशीच परिस्थिती पुन्हा उद्भवेल,"लंडन स्कूल ऑफ हायजिन अँड ट्रॉपिकल मेडसिनटचे डॉ. अॅडम कुचार्स्की सांगतात. "हे म्हणजे मनाचा निग्रह करून खाजवणं थांबवायचं आणि मग पुन्हा खाज येत असलेल्या ठिकाणी कराकरा खाजवायचं असं झालं." दुसऱ्या लाटेचा धोका कशाने वाढेल? लॉकडाऊन शिथिल केल्याने नक्कीच वाढेल. लॉकडाऊनमुळे जगभरातले व्यवहार खंडित झाले. लोकांच्या नोकऱ्या गेल्या,मुलांच्या शाळा सुटल्या आणि अनेकांच्या जेवणाचा प्रश्न उभा राहिला. पण त्याबरोबरीने हे ही खरं की त्यामुळे कोरोनाची साथ आटोक्यात राहिली. "आता व्यवहार पूर्ववत करताना संसर्ग वाढणार नाही हे समीकरण कसं जुळवायचं हा खरा प्रश्न आहे," डॉ. कुचार्स्की सांगतात. आता यातले बरेच नियम टप्प्याटप्प्याने शिथील होतायत आणि या व्हायरसला आटोक्यात ठेवण्याचे नवे मार्ग अंगिकारले जातायत जसं की कॉन्टॅक्ट ट्रेसिंग आणि मास्क घालणं. युके आणि आसपासच्या देशांमध्ये लॉकडाऊनचे निर्बंध गरजेपेक्षा जास्त शिथिल केले तर व्हायरसचे हॉटस्पॉट झपाट्याने तयार होऊ शकतात असं कुचार्स्की यांना वाटतं. जर्मनीमध्ये असं नुकतंच घडलं. या देशातल्या अबाटोयर या ठिकाणी 650 जण कोरोना पॉझिटिव्ह सापडले. असे तयार होऊ घातलेले क्लस्टर्स किंवा हॉटस्पॉट योग्य वेळी ओळखून तिथे कडक लॉकडाऊन लागू केला तर या व्हायरसचा पुढे होणारा संसर्ग टाळता येऊ शकतो. पण असं झालं नाही तर यामुळे दुसऱ्या लाटेला नक्कीच आमंत्रण मिळेल. दक्षिण कोरियाने अशा क्लस्टर्मध्ये पुन्हा संसर्ग वाढल्याने असे निर्बंध लादायला सुरुवात केली आहे. दुसरी लाट पहिल्या लाटेइतकीच धोकायदायक असेल? तज्ज्ञांना वाटतंय की पुरेशी काळजी घेतली नाही संसर्गाची दुसरी लाट कदाचित पहिल्या लाटेपेक्षा धोकादायक असेल. R - म्हणजे लागण झालेला एक माणूस आणखी किती जणांना संसर्ग करू शकतो हा आकडा, या जागतिक साथीच्या सुरुवातीला 3 इतका होता. पण नंतर आपण काळजी घ्यायला लागलो, सोशल डिस्टन्सिंग पाळायला लागलो, लॉकडाऊन जाहीर झाला आणि हा आकडा कमी झाला. आता R पुन्हा पहिल्याइतका होईल ही शक्यता कमी आहे. डॉ. कुचार्स्की म्हणतात, "ब्राझील किंवा भारतासारखे देश, जिथे कोरोना व्हायरसचा उद्रेक अजून आटोक्यात आलेला नाही, तिथेही R चा आकडा आता 3 इतका नाहीये." पण दुसरी लाट आदळली तर हा आकडा नक्कीच वाढू शकतो, कारण अनेकांना अजूनही कोरोना व्हायरसचा धोका आहे. "अर्थात असं काही झालंच तर आपण पुन्हा लॉकडाऊन लागू करू शकतो," कुचार्स्की सांगतात. व्हायरसची तीव्रता भविष्यात कमी होईल का? कोरोना व्हायरसची दुसरी लाट येणार नाही असं म्हणणारे आणखी एक मुद्दा मांडतात. त्यांचं म्हणणं आहे की जसाजसा काळ जाईल तशीतशी या व्हायरसची तीव्रता कमी होईल. उदाहरणार्थ HIV - या व्हायरसची तीव्रता गेल्या काही वर्षात कमी झाली आहे. म्हणजेच कोरोना व्हायरस लोकांना संक्रमित करेल पण त्यांचा जीव घेणार नाही. "पण याची काही खात्री नाही. मला तर हा विषाणूतज्ज्ञांचा आळशीपणा वाटतो," युनिव्हर्सिटी ऑफ नॉटिंगहॅममध्ये विषाणूतज्ज्ञ असणारे प्रा जॉनथन बॉल म्हणतात. विषाणूंची तीव्रता कमी व्हायला मोठा काळ जावा लागतो. कोरोना व्हायरसची जागतिक साथ सुरू होऊन फक्त 6 महिने झाले आहेत. इतक्या कमी काळात या व्हायरस बदललाय किंवा म्युटेट झालाय असं दाखवणारा एकही पुरावा अजून समोर आलेला नाही. प्रा. बॉल म्हणतात, "सध्या तरी या व्हायरसचं बरंच चाललं आहे म्हणायचं. अनेकदा सौम्य लक्षणं असणारे किंवा कोणतेही लक्षण नसणारे लोकही इतरांना संक्रमित करतात. असंच चालू राहिलं तर या व्हायरसची तीव्रता कमी होऊनही काही फायदा नाही." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


الكثير من النساء في اسكتلندا تعجزن عن توفير تكلفة المنتجات الصحية للحيض وأقر برلمان اسكتلندا بالإجماع مشروع قانون التوفير المجاني لمنتجات الدورة الشهرية، يوم الثلاثاء. وبموجب هذا القانون سيكون هناك إلزام للسلطات المحلية بتوفير المنتجات المجانية اللازمة للنساء أثناء الحيض مثل السدادات القطنية (تامبون) والفوط الصحية، "لأي شخص يحتاجها". وتقدمت النائبة عن حزب العمال مونيكا لينون، بمشروع القانون، وكانت تقود حملة منذ عام 2016 للقضاء على "فقر الدورة الشهرية"، أي عدم قدرة النساء والفتيات على توفير الأموال الضرورية للحصول على وسائل صحية وآمنة أثناء الدورة الشهرية. وقالت مونيكا إنه كان تشريعا "عمليا وتقدميا" وأصبح أكثر أهمية بسبب جائحة فيروس كورونا. مواضيع قد تهمك نهاية وأضافت: "الدورة الشهرية لا تتوقف بسبب الأوبئة، لذلك فهناك أهمية قصوى حاليا لتوفير المنتجات الصحية الأساسية من السدادات القطنية والفوط والمواد القابلة لإعادة الاستخدام". ما هو فقر الدورة الشهرية؟ فقر الدورة الشهرية تعاني منه النساء غير القادرات على توفير الأموال اللازمة لشراء المنتجات الصحية أثناء فترة الحيض. ولأن الدورة الشهرية تستمر في المتوسط خمسة أيام، فإن تكلفة المنتجات الصحية قد تصل خلالها إلى 8 جنيهات إسترلينية شهريا، وتكافح بعض النساء لتحمل هذه التكلفة. ما حجم هذه المشكلة؟ وجدت دراسة استقصائية أجرتها مؤسسة يونغ سكوت على أكثر من 2000 شخص، أن واحدة من بين كل أربع إناث في المدرسة أو الكلية أو الجامعة في اسكتلندا تعاني من عدم القدرة على توفير المنتجات الصحية اللازمة للحيض. ووجدت الدراسة أيضا أن حوالي 10 في المئة من الفتيات في بريطانيا غير قادرات على شراء منتجات صحية، بينما عانت 15 في المئة منهن لتوفير تكلفتها. واضطرت 19 في المئة من الفتيات لاستخدام وسائل أخرى لا تصلح بصورة كبيرة لمواجهة هذا الظرف بسبب تكلفتها. وبالإضافة إلى فقر الدورة الشهرية، يعالج مشروع القانون الوصمة السيئة المرتبطة بهذه الفترة. يقول الباحثون إنها تمثل مشكلة خاصة بالنسبة للفتيات الصغيرات. ووجدت الدراسة أن 71 في المئة ممن تتراوح أعمارهن بين 14 و21 عاما يشعرن بالحرج عند شراء المنتجات الصحية للحيض. كما يعالج مشروع القانون تأثير هذه الفترة على التعليم، حيث وجد الباحثون أن ما يقرب من نصف الفتيات اللاتي شملهن الاستطلاع قد تغيبن عن الدراسة أثناء هذه الفترة. برلمان اسكتلندا أقر قانونا يسمح بتوفير السدادات القطينة والفوط الصحية مجانا لجميع النساء في فترة الحيض ما الفرق الذي سيحدثه القانون؟ يلزم القانون الاسكتلندي السلطات المحلية بتوفير مسلتزمات الدورة الشهرية مجانا. سيكون على 32 مجلسا محليا في البلاد تقرير الترتيبات العملية اللازمة للتنفيذ، والتي تضمن إمكانية وصول "أي شخص" إلى أنواع مختلفة من المنتجات الصحية "بسهولة وكرامة معقولة". كما اقترحت وثيقة استشارية استخدام نموذج نظام المجالس الصحية الذي يوفر الواقي الذكري مجانا. ففي منطقة غلاسغو وكلايد على سبيل المثال، يمكن لأي شخص يريد واقيات ذكرية مجانية أن يطلبها من عدة مواقع تشمل عيادات الممارس العام والصيدليات والكليات والجامعات، ويمكن طلبها من خلال استمارة خاصة حتى لا يضطروا طلبها شفهيا. وسوف يتم تنفيذ المخطط في غضون عامين من تحول التشريع إلى قانون. وينص مشروع القانون على أنه يمكن للوزراء في المستقبل أن يلزموا "هيئات خدمة عامة محددة" أخرى بتوفير مستلزمات الدورة الشهرية مجانا. كما أن القانون يتضمن أيضا التوفير المجاني لهذه المستلزمات في المدارس والكليات والجامعات. قررت الحكومة الاسكتلندية في وقت سابق دعم مشروع القانون من حيث المبدأ على الرغم من معارضته سابقا، بسبب "مخاوف كبيرة وحقيقية للغاية" بشأن كيفية عمله. واقترحت الحكومة تعديلات مهمة على مشروع القانون أثناء طرحه في البرلمان، ما يعني أنه مدعوم الآن من قبل جميع الأطراف في العاصمة أدنبرة. ما هي الإجراءات الحالية لمعالجة فقر الدورة الشهرية؟ في الوقت الحاضر يتم تمويل السدادات القطنية والفوط الصحية وبعض المنتجات القابلة لإعادة الاستخدام في المدارس والكليات والجامعات في اسكتلندا. قدمت الحكومة الاسكتلندية تمويلا بقيمة 5.2 مليون جنيه إسترليني لدعم ذلك، مع منح نصف مليون جنيه إسترليني لمؤسسة Fare Share الخيرية لتقديم مستلزمات الدورة الشهرية مجانا للأسر ذات الدخل المنخفض. كما وفرت الحكومة 4 ملايين جنيه إسترليني أخرى للمجالس البلدية حتى يمكن توسيع نطاق التوزيع ليشمل أماكن عامة أخرى، بالإضافة إلى 50 ألف جنيه إسترليني أخرى لتوفيرها مجانا في النوادي الرياضية. ويتم توفير بعض المنتجات مجانا بالفعل في بعض الأماكن، بما في ذلك عدد من الحانات والمطاعم، ويتولى مالكوها هذه المهمة والتي تكون بمثابة بادرة حسن نية وليست مطلبا إلزاميا. توفير المنتجات الصحية النسائية مجانا جاء بعد تجربة سابقة لتوفير الواقي الذكري مجانا للرجال ماذا يحدث في أماكن أخرى؟ لدى الحكومة البريطانية فريق عمل خاص بالفقر خلال الدورة الشهرية، بهدف أساسي هو معالجة وصمة العار والتعليم خلال الدورة. كما أنها تريد تحسين إمكانية الوصول إلى مستلزماتها. كما تم طرح منتجات الحماية أثناء الدورة الشهرية مجانا في جميع المدارس الابتدائية والثانوية في إنجلترا في يناير/كانون الثاني الماضي. وفي الولايات المتحدة أقر عدد قليل من الولايات قوانين تنص على توفير منتجات الدورة الشهرية المجانية في المدارس. ضريبة السدادة القطنية منذ عام 2001، فرضت بريطانيا ضريبة القيمة المضافة على منتجات الدورة الشهرية بنسبة 5 في المئة، حيث تعني قواعد الاتحاد الأوروبي أن "ضريبة السدادات" هذه لا يمكن إلغاؤها أو تخفيضها أكثر من ذلك. ومع ذلك، وضعت الحكومة البريطانية على مدى السنوات الخمس الماضية الأموال، التي جمعتها من ضريبة القيمة المضافة على منتجات الدورة الشهرية، في صندوق ضرائب السدادات القطنية الذي يستخدم لدعم المنظمات النسائية والجمعيات الخيرية. وخفضت سلسلة متاجر تيسكو سعر المنتجات التي باعتها بنسبة 5 في المئة لتغطية ضريبة القيمة المضافة المفروضة على هذه العناصر. الآن بعد أن غادرت بريطانيا الاتحاد الأوروبي، سيكون الأمر متروكا للحكومة لتحديد معدل ضريبة القيمة المضافة المفروضة على منتجات الدورة الشهرية، حيث يقول الوزراء إنهم يريدون إلغاء الضريبة تماما على المنتجات الصحية النسائية في أقرب فرصة. وهناك بعض الدول التي خفضت أو ألغت الضرائب على منتجات الدورة الشهرية، تشمل 12 ولاية في الولايات المتحدة ودول مثل كينيا وكندا وأستراليا والهند وكولومبيا وماليزيا ونيكاراغوا وجامايكا ونيجيريا وأوغندا ولبنان وترينيداد وتوباغو.

स्कॉटलंडच्या संसदेत मंगळवारी (23 नोव्हेंबर) एकमतानं पीरिएड प्रॉडक्ट्स (फ्री प्रोव्हिजन) (स्कॉटलंड) बिल मंजूर करण्यात आलं. ज्या कोणाला आवश्यकता आहे, त्यांना टॅम्पॉन्स तसंच सॅनिटरी पॅडसारखी साधनं मोफत उपलब्ध करून देणं हे आता स्थानिक प्रशासनावर कायदेशीररित्या बंधनकारक असेल. स्कॉटलंडमधल्या 32 कौन्सिलवर ही जबाबदारी आहे. मजूर पक्षाच्या खासदार मोनिका लेनन यांनी हे विधेयक मांडलं. 'पीरिएड पॉव्हर्टी' म्हणजेच 'पाळीसंदर्भातील दारिद्र्य' दूर करण्यासाठी मोनिका लेनन 2016 पासून प्रयत्न करत आहेत. "हे एक 'व्यवहार्य आणि प्रागतिक' विधेयक आहे. कोरोना महामारीच्या काळात तर हे अधिकच महत्त्वाचं आहे," असं लेनन यांनी म्हटलं. "या संसर्गाच्या काळात पाळी थांबत नाही आणि त्यामुळे टॅम्पॉन्स, पॅड्स तसंच रियुजेबल आधीपेक्षाही जास्त महत्त्वाचे ठरत आहे," त्यांनी पुढे म्हटलं. पीरिएड पॉव्हर्टी म्हणजे काय? 'पीरिएड पॉव्हर्टी' (पाळीसंबंधीचं दारिद्र्य) म्हणजे अत्यंत कमी आर्थिक उत्पन्न असलेल्या महिलांना मासिक पाळीच्या वेळी लागणारी संसाधनं विकत घेता न येणं. सर्वसाधारणपणे पाळीचे पाच दिवस गृहीत धरले, तर टॅम्पॉन्स आणि सॅनिटरी पॅड्सवर होणारा महिन्याचा खर्च 8 पौंडांपर्यंत होतो. कित्येक महिलांना हा खर्चही परवडण्याजोगा नसतो. ही समस्या किती मोठी आहे? 'यंग स्कॉट'नं 2 हजारांहून अधिक लोकांचं सर्वेक्षण केलं. या सर्वेक्षणात स्कॉटलंडमधल्या शाळा, कॉलेज आणि विद्यापीठातील मुली सहभागी झाल्या होत्या. त्यात आढळून आलं की, चार पैकी एका मुलीला पाळीसाठी लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं अवघड होतं. दरम्यान, संशोधनातून हेही समोर आलं की, युकेमधील 10 टक्के मुलींना पाळीमध्ये लागणाऱ्या गोष्टी खरेदी करणं परवडत नाही. 15 टक्के मुलींना त्यासाठी बरीच धडपड करावी लागते आणि 19 टक्के मुली स्वस्तातली पर्यायी साधनं निवडतात. स्कॉटलंडमध्ये संमत झालेल्या 'पीरिएड पॉव्हर्टी'च्या विधेयकात पाळीसंबंधीच्या संकोचावरही भाष्य केलं आहे. मुलींना पॅड्स आणि गोष्टी खरेदी करताना संकोच वाटतो, हेही संशोधनातून समोर आलं. 14 ते 21 वर्षे वयाच्या 71 टक्के मुलींना पाळीचं सामान घेताना अवघडल्यासारखं वाटतं. सर्व्हेत सहभागी झालेल्या मुलींपैकी निम्म्या मुलींना पाळीदरम्यान शाळाही बुडवावी लागत असल्याचं दिसून आलं. या विधेयकाचं कायद्यात रुपांतर झाल्यानंतर दोन वर्षांच्या आत ही योजना अंमलात आणणं गरजेचं आहे. शाळा, कॉलेज आणि विद्यापीठातही पॅड्स तसंच टॅम्पॉन्स उपलब्ध करून देण्याची सोयही उपलब्ध होईल. आताही स्कॉटलंड सरकार शाळा, कॉलेज आणि विद्यापीठात टॅम्पॉन्स, पॅड्स आणि काही रियुजेबल गोष्टी पुरवतं. पण त्यासाठी सरकारकडून निधी दिला जातो. स्कॉटिश सरकार त्यासाठी 5.2 दशलक्ष पौंडांचा निधी उपलब्ध करून देतं. आता ही जबाबदारी स्थानिक प्रशासनाची असेल. इतर ठिकाणी काय आहे परिस्थिती? युके सरकारनं त्यांचा स्वतःचा 'पीरिएड पॉव्हर्टी' टास्क फोर्स स्थापन केला आहे. पाळीबद्दल योग्य मार्गदर्शन करणं हा त्यामागचा उद्देश आहे. त्याचप्रमाणे पाळीशी संबंधित गोष्टी सहजरित्या उपलब्ध व्हाव्यात यासाठीही हा टास्क फोर्स प्रयत्न करतो. अमेरिकेतही काही राज्यांनी शाळांमध्ये पाळीच्या वेळी लागणारी साधनं मोफत उपलब्ध करून देण्यासंबंधी कायदा केला आहे. केनिया, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, भारत, कोलंबिया, मलेशिया, निकाराग्वुआ, जमैका, नायजेरिया, युगांडा, लेबनॉन तसंच त्रिनिदाद आणि टोबॅगोसारख्या देशांनी सॅनिटरी पॅड्सवरचा कर कमी केला आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता. बीबीसी मराठीच्या फेसबुक पेजवर रोज रात्री 8.00 वाजता कोरोना पॉडकास्ट पाहायला विसरू नका.)


ميسي فشل في إنقاذ الأرجنتين بينما أحرز مبابي هدفي الفوز للفريق الفرنسي وحفلت المباراة، التي أقيمت السبت، بإثارة كبيرة وتبادل الفريقين تسجيل الأهداف، لكن ديوك فرنسا حسموا الموقعة لصالحهم وأقصوا راقصي التانغو، بعد أن أمطروا شباكهم بأربعة أهداف. وفشل نجم الأرجنتين وفريق برشلونة الإسباني ليونيل ميسي، في إنقاذ فريقه من الهزيمة ولم يسجل أية أهداف خلال المباراة. وصعد فريق فرنسا إلى هذا الدور بعد تصدر المجموعة الثالثة برصيد سبع نقاط، بينما حلت الأرجنتين ثانية في المجموعة الرابعة برصيد أربع نقاط.. كأس العالم 2018: ما الذي أصاب ميسي؟ مارادونا "بخير" بعد خضوعه لفحص طبي أثناء مباراة الأرجنتين ونيجيريا كأس العالم 2018: ما يجب أن تعرفه عن دور الستة عشر بادر الفريق الفرنسي بالتسجيل في الشوط الأول من ضربة جزاء في الدقيقة 13سددها أنطوان غريزمان، ونجحت الأرجنتين في إدراك التعادل في الدقيقة 41، بهدف لإنخيل دي ماريا. وفي الشوط الثاني امتلك الفريق الأرجنتيني زمام المباراة وأحرز الهدف الثاني عن طريق ميركادو في الدقيقة 48، ليتقدم راقصو التانغو بهدفين مقابل هدف واحد لديوك فرنسا. الانهيار في 10 دقائق الأرجنتين انهار أمام الفريق الفرنسي في 10 دقائق ودخل مرماه ثلاثة أهداف حاسمة ولم يمر وقت طويل حتى تدارك الفرنسيون الموقف وأحرز بينيامين بافارد، هدف التعادل في الدقيقة 57. وبعد الهدف انهار الفريق الأرجنتيني خلال 10 دقائق عزز خلالها الفرنسيون النتيجة بهدفين متتاليين للنجم كيليان مبابى، فى الدقيقتين 64 و68، لتصبح النتيجة أربعة أهداف مقابل هدفين. السنغال آخر فريق أفريقي يودع مونديال روسيا "الغرور أم الحظ"، ما الذي أطاح بألمانيا من كأس العالم؟ وظل ميسي ورفاقه يحاولون تعديل النتيجة لكنهم فشلوا أمام الدفاع الفرنسي المنظم والقوي، بل وكان بإمكان فرنسا إحراز المزيد من الأهداف من خلال الهجمات المرتدة السريعة. وفي استفاقة متأخرة نجح الأرجنتينيون في إضافة هدفهم الثالث من كرة عرضية طويلة مررها ميسي ليضعها أغويرو في الشبكة برأسه في الدقيقة 93، ليطلق بعدها الحكم صافرة النهاية معلنا خروج الأرجنتين من المونديال. وبهذه النتيجة يضع الجيل الحالي من اللاعبين الفرنسيين حدا لتفوق الأرجنتين في لقاءات كأس العالم. وحقق راقصو التانغو الفوز مرتين على الديوك، الأولى بهدف نظيف في بطولة 1930 بأوروغواى، وعادوا ليؤكدوا تفوقهم مرة أخرى في كأس العالم 1978 بالأرجنتين، وفازوا بهدفين مقابل هدف.

अतिशय रोमांचक अशा सामन्यात सात गोल बघायला मिळाले. हाफ टाइमपर्यंत सामना 1-1 असा बरोबरीत होता. पण दुसऱ्या हाफमध्ये फ्रान्सने आक्रमक खेळ करत तीन गोल केले. त्यातील दोन गोल कॅलियन बॅप्पे याने केले. इंज्युरी टाइममध्ये अर्जेंटिनाने एक गोल केला पण तोवर सामना त्यांच्या हातातून गेला होता. पहिला गोल पेनल्टीने मॅचच्या सुरुवातीपासूनच अर्जेंटिनाचं सामन्यावर वर्चस्व होतं. नवव्या मिनिटातच त्यांचा फॉर्वर्ड खेळाडू अँटोनी ग्रीझमॅनचा शॉट गोलपोस्टला लागून परत आला. 11व्या मिनिटाला मार्को रोजोनी अर्जेंटिनाच्या बॉक्समध्ये फ्रान्सचा मिडफिल्डर कॅलिअन बप्पेला पाडलं. त्यामुळे फ्रान्सला पेनल्टी मिळाली. सामन्याच्या 13व्या मिनिटाला अँटोनी ग्रीझमॅन पेनल्टी चा फायदा घेत गोल केला आणि आपल्या टीमला बढत मिळवून दिली. बरोबरीत आणला सामना त्यानंतर अर्जेंटिनाने सामन्यावर आपली पकड मजबूत करायला सुरुवात केली. 41 व्या मिनिटाला अर्जेंटिनाचे मिडफिल्डर अँजेल डी मारियाने 30 यार्डावरून एक गोल केला आणि सामना बरोबरीत आणला. हा त्याचा स्पर्धेतला दुसरा गोल होता. अर्जेंटिनाला लगेच आठ मिनिटात बढत दुसऱ्या हाफममध्ये 48व्या मिनिटाला मेस्सीने दिलेल्या पासवर मकार्डोनं गोल केला आणि टीमला 2-1 अशी आघाडी मिळवून दिली. आठ मिनिटांनंतर फ्रान्सनं लगेच दुसरा गोल केला आणि पुन्हा सामना बरोबरीत आला. 57व्या मिनिटाला फ्रान्सकडून दुसरा गोल डिफेंडर बेंजामिन पावर्डने केला. हा त्याचा स्पर्धेतला पहिला गोल होता. या पराभवाबरोबर अर्जेंटिना स्पर्धेच्याबाहेर गेला आहे आणि फ्रान्सची टीम उपांत्यपूर्व फेरीत पोहोचली आहे. हे पाहिलंत का? पाहा व्हीडिओ : फुटबॉलसाठी फॅन्सचा भन्नाट प्रवास (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وفي مقابلة مع بي بي سي، قالت مارغريت تشان، المديرة العام للمنظمة، إن تردي نوعية الهواء يمثل مشكلة أوسع نطاقا بالمقارنة مع فيروسي نقص المناعة المكتسب والإيبولا، منبهة إلى أن ذلك له انعكاسات سلبية على الصغار. وقالت المنظمة إن المخاطر البيئية - مثل تلوث الهواء في الأماكن المغلقة والأماكن المفتوحة ودخان التبغ غير المباشر وتردي الصرف الصحي والنظافة غير الكافية - تودي بحياة 1.7 مليون طفل دون سن الخامسة سنويا. وأوضحت تشان أن الإحصائيات تظهر أن تلوث الهواء في الأماكن المغلقة والمفتوحة مرتبط بوفاة 600 ألف طفل تحت عمر خمس سنوات كل عام، وذلك بسبب زيادة مخاطر الإصابة بأمراض الجهاز التنفسي (مثل الالتهاب الرئوي والربو). ودعت المسؤولة حكومات دول العالم إلى اتخاذ خطوات لمكافحة تلوث الهواء. وقالت تشان: "البيئة الملوثة بيئة مميتة، خاصة للأطفال الصغار. أعضاؤهم النامية وأنظمتهم المناعية وأجسادهم الصغيرة وشعبهم الهوائية تجعلهم على وجه الخصوص أكثر عرضة للتأثر سلبا بالمياه والهواء الملوثين". وفي تقرير بعنوان "توريث عالم مستدام: الأطلس الخاص بصحة الطفل والبيئة"، قالت المنظمة إن المخاطر يمكن أن تبدأ في رحم الأم، وتزيد من احتمال الولادة المبكرة. كما يزيد ذلك من مخاطر الإصابة بالالتهاب الرئوي خلال مرحلة الطفولة، وكذلك مخاطر الإصابة بأمراض الجهاز التنفسي المزمنة على مدى الحياة مثل الربو. وأضاف التقرير أن تلوث الهواء يزيد من مخاطر الإصابة بأمراض القلب، والسكتة الدماغة والسرطان، على مدى الحياة.

कोरोना विषाणू लगेचच जागतिक साथ ठरेल असं नाही, पण देशांनी त्यासाठी तयार रहावं असं WHO ने म्हटलंय. कोरोना विषाणूची लागण झालेले रुग्ण जगातील विविध देशांमध्येही आढळू लागल्यानं चिंता वाढलीय. त्यामुळेच कोरोना विषाणूचं जागतिक साथीमध्ये रुपांतर होण्याची भीती वाढलीय. यातील बहुतांश संसर्ग चीनमध्ये झाला असला, तरी दक्षिण कोरिया, इटली आणि इराण यांसारखी इतर राष्ट्रही या विषाणूशी झगडत आहेत. या विषाणूमुळे 'कोव्हिड-19' हा श्वसनविकार होतो. एखादा संसर्गजन्य रोग जगातील विविध भागांमध्ये व्यक्ती-व्यक्ती स्तरावर सहजरित्या पसरू लागतो तेव्हा जागतिक साथ पसरल्याचं म्हटलं जातं. चीनमध्ये गेल्या वर्षी हा विषाणू उद्भवला आणि तिथे आत्तापर्यंत सुमारे 77 हजार लोकांना याची लागण झाली असून जवळपास 2600 लोकांचा या आजारात मृत्यू झाला आहे. सव्वीस देशांमध्ये या विषाणूची लागण झालेले 1200 हून अधिक रुग्ण आढळले असून 20 हून अधिक जणांचा यात मृत्यू झाला आहे. या आजाराने सोमवारी इटलीत चौथा बळी घेतला. कोव्हिड-19ने मृत्युमुखी पडणाऱ्या रुग्णांचं प्रमाण एक टक्क्यापासून दोन टक्क्यांपर्यंत असल्याचं दिसत असलं, तरी प्रत्यक्षातील मृत्युदर अजून समजलेला नाही, असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेने दिला आहे. इराक, अफगाणिस्तान, कुवेत आणि बहारीन या देशांमध्येही कोरोना विषाणूची लागण झालेले पहिले रुग्ण सोमवारी आढळले; हे सर्व लोक इराणहून आले होते. या विषाणूला आळा घालण्याची संधी 'अंधुक' होत चालली आहे, असा इशारा जागतिक आरोग्य संघटनेचे प्रमुख तेद्रोस अदहानम घेब्रेयेसस यांनी दिला. युनायटेड किंगडममधील ईस्ट अँग्लिआ विद्यापीठातील आरोग्य संरक्षण विषयाचे प्राध्यापक पॉल हन्टर यांनी अशीच भीती व्यक्त केली. चीनबाहेरच्या रुग्णांचं वाढतं प्रमाण 'अतिशय चिंताजनक' आहे, असं ते म्हणाले. 'जागतिक साथ थोपवण्याची आपली क्षमता गेल्या 24 तासानंतर कमीकमी होऊ लागली असून जागतिक साथ पसरण्याचा टप्पा जवळ आल्याचं दिसतं आहे,' असं ते सोमवारी म्हणाले. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या प्रवक्त्या मार्गारेट हॅरिस बीबीसीशी बोलताना म्हणाल्या की, हा विषाणू अधिक दूरपर्यंत पसरण्यापासून रोखण्याचा प्रयत्न देश करत आहेत, त्यामुळे सध्या तरी या परिस्थितीकडे जागतिक साथ म्हणून पाहिलं जात नाहीये. "विविध देशांनी काहीच उपाय केले नसते, तर याहून कितीतरी अधिक पटींनी रुग्ण आपल्याला आढळले असते," असं त्या म्हणाल्या. "रोगप्रसार थोपवणं म्हणजे हेच." कोरोना व्हायरसची लक्षणं कोणती आणि आपण काळजी काय घ्यायची? ताप आणि खोकला, त्याचप्रमाणे पुरेशी हवा श्वसनावाटे आत घेता न येणं आणि श्वासोच्छवासामध्ये येणाऱ्या अडचणी, ही या संसर्गाची मुख्य चिन्हं आहेत. कोरोना व्हायरसापासून बचावासाठी आपण काळजी घेणं आवश्यक आहे. त्यासाठी साबणाने किंवा जेलने वारंवार हात धुवावेत, आजारी लोकांशी जवळचा संपर्क टाळावा आणि स्वतःचे डोळे, नाक आणि तोंड यांना न धुतलेल्या हातांनी स्पर्श करू नये. ही काळजी घेतल्यास संसर्गाचा धोका कमी होतो. खोकला आणि शिंक आल्यावर रुमाल वापरावा, कफ वा शेंबूड पुसून हात धुवून घ्यावेत, असं केल्यास हा आजार पसरण्याचा धोका कमी होईल. कोरोणू विषाणूच्या जागतिक उद्रेकाचे संकेत बीबीसीचे वैद्यकीय प्रतिनिधी फर्गस वॉल्श यांनी केलेलं विश्लेषण दक्षिण कोरिया, इराण आणि इटली इथली एकत्रित परिस्थिती पाहिली असता जागतिक साथीचे सुरुवातीचे टप्पे सुरू झाल्याचे संकेत मिळत आहेत. जगाच्या विविध भागांमधील समुदायांत कोरोना विषाणू पसरण्याचे, जागतिक उद्रेकाचे हे संकेत आहेत. यातील प्रत्येक देशामध्ये चीनशी संबंध न येताही विषाणू पसरत असल्याचं दिसतं आहे. इटलीमध्ये प्रसाराला आळा घालण्यासाठी सुरू असलेले प्रयत्न चीनशी साधर्म्य सांगणारे आहेत. विशेषतः इराणमधील परिस्थिती अधिक चिंताजनक आहे, कारण तिथल्या आरोग्य प्रशासनाने म्हटल्यानुसार, देशातील अनेक शहरांमध्ये हा विषाणू पसरला आहे, आणि लेबनॉनमधील पहिला रुग्ण इराणमधून आलेला प्रवासी असल्याचं समोर आलं आहे. जागतिक साथ आली, तरीही या विषाणूच्या प्रसाराचा वेग मर्यादित करणं महत्त्वाचं ठरणार आहे. हिवाळ्याच्या अखेरपर्यंत देशांना हा विषाणू थोडाफार थोपवता आला, तर नंतरच्या उष्ण हवामानामुळे विषाणू हवेत टिकून राहण्याचा कालावधी कमी होण्याची आशा निर्माण होईल. मोसमी फ्लूच्या बाबतीत असंच होतं. पण हे ठामपणे सांगता येणार नाही. सर्वांत गंभीर फटका बसलेले देश कोणते? दक्षिण कोरिया - चीनव्यतिरिक्त या विषाणूची लागण झालेले सर्वाधिक रुग्ण दक्षिण कोरियात आढळले आहेत. सोमवारपर्यंतच्या आकडेवारीनुसार दक्षिण कोरियात आणखी 231 लोकांना याची लागण झाली असून तिथल्या एकूण रुग्णांची संख्या 830 च्या पुढे गेली आहे. आठ लोकांचा मृत्यू झाला आहे. सैन्यातील 11 सदस्यांना हा संसर्ग झाल्यानंतर सुमारे 7,700 जवानांना वेगळं ठेवण्यात आलं आहे. पण विषाणूचा सर्वाधिक प्रसार झालेले समूह आग्नेयेकडील दाइगू शहरातील एका रुग्णालयाशी आणि धार्मिक गटाशी संबंधित आहेत. काही दक्षिण कोरियन विमान कंपन्यांनी दाइगूच्या दिशेने होणारी विमान वाहतूक थांबवली आहे. या शहराची लोकसंख्या सुमारे 25 लाख इतकी आहे. वाहतुकीचं निलंबन 27 मार्चपर्यंत सुरू राहील, असं 'कोरियन एअर' कंपनीने जाहीर केलं आहे. इटली - युरोपातील सर्वाधिक 165 कोरोनाग्रस्त रुग्ण इटलीमध्ये आहेत आणि या विषाणूचा फैलाव रोखण्यासाठी गेल्या आठवडाअखेरीला मोठ्या प्रमाणावर उपाय जाहीर करण्यात आले. लॉम्बार्डी आणि व्हेनेटो या प्रांतांमध्ये अनेक छोट्या शहरांना बंदिस्त करण्यात आलं आहे. पुढील दोन आठवडे इथल्या ५०,००० रहिवाशांना विशेष परवानगीविना शहराबाहेर पडता येणार नाही. या क्षेत्राबाहेरसुद्धा अनेक व्यवसाय आणि शाळांचं कामकाज थांबवण्यात आलं आहे, आणि 'टॉप-फ्लाइट' दर्जाच्या अनेक फुटबॉल सामन्यांसह विविध क्रीडास्पर्धाही रद्द करण्यात आल्या आहेत. दरम्यान, चीनमध्ये या विषाणूचा उद्भव सुरू झाला त्या वुहान शहराच्या अधिकाऱ्यांनी सोमवारी जाहीर केलं की, काही अनिवासी व्यक्तींमध्ये या रोगाची लक्षणं दिसत नसतील, तर त्यांना शहर सोडण्याची मुभा दिली जाईल. परंतु, हा आदेश शासकीय शिक्कामोर्तब घेऊन काढलेला नव्हता, त्यामुळे आता तो मागे घेण्यात आला आहे, असं प्रशासकीय अधिकारांनी नंतर सांगितलं. चीनमध्ये सोमवारी 409 नवीन कोरोनाग्रस्त रुग्ण आढळले. यातील बरेच जण वुहान प्रांतातील आहेत. इराणने सोमवारी जाहीर केल्यानुसार, तिथे या विषाणूची लागण झालेले 43 रुग्ण आहेत. यातील बहुतांश लोक कौम या धार्मिक महत्त्व असलेल्या शहरातील आहेत. विषाणूची लागण झालेल्यांपैकी 12 जणांचा मृत्यू झाला आहे. या रोगाने मृत्युमुखी पडलेल्यांचा हा चीनबाहेरचा सर्वांत मोठा आकडा आहे. विषाणूच्या फैलावाची व्याप्ती लपवून ठेवण्याचा प्रयत्न सरकार करत असल्याचा आरोप कौममधील खासदाराने केला आहे. केवळ या शहरातच 50 लोकांचा कोरोनामुळे मृत्यू झाल्याचं ते म्हणाले. परंतु, देशाच्या उप-आरोग्य मंत्र्यांनी हा दावा तत्काळ फेटाळून लावला. दरम्यान, कोरोना विषाणूचा प्रसार टाळण्यासाठी उत्तर कोरियाने 380 परदेशी व्यक्तींना वेगळं ठेवलं आहे. मुख्यत्वे राजधानी प्योंग्यांगमध्ये असलेल्या राजनैतिक अधिकाऱ्यांचा यात समावेश असल्याचं दक्षिण कोरियाची वृत्तसंस्था योनहापने म्हटलं आहे. उत्तर कोरियाने कोरोनाग्रस्त रुग्ण सापडल्याच्या वृत्ताला दुजोरा दिलेला नाही, पण या देशाची बरीच मोठी सीमा चीनला लागून आहे आणि ती बहुतांशाने बंदिस्त नाही. आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांखाली असलेल्या उत्तर कोरियामध्ये या आजाराशी संबंधित चाचण्या करण्यासाठी आणि त्यावरील उपचारासाठी आवश्यक पायाभूत सुविधांचा अभाव आहे, त्यामुळे कोणत्याही विषाणूचा प्रसार तिथे अनिर्बंधपणे होऊ शकतो, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)