فيسبوك قال إنه سيحدد للمستخدمين مصادر الأخبار الموثوق فيها وقالت الشركة إن مستخدمي الشبكة الاجتماعية سيقررون ما هي المصادر الموثوق فيها من خلال استطلاع آراء المستخدمين. وقال مؤسس فيسبوك، مارك زوكربيرغ، إن المحتوى الإخباري سيشكل قريبا نحو 4 في المئة فقط مما يظهر على صفحات تغذية الأخبار أو "نيوز فيد" مقابل 5 في المئة قبل ذلك. والخطوة هي آخر محاولة الشركة للتغلب على مشكلة انتشار ما يسمى بالأخبار الكاذبة ونشر الأكاذيب على الشبكة الاجتماعية. وفي إطار هذه المعركة المستمرة، أعلن موقع تويتر، الجمعة، أنه حدد 677 ألفا و775 مستخدما مقرهم الولايات المتحدة ممن كانوا يعيدون تغريد وتسجيل الإعجاب ومتابعة حسابات آلية روسية على الشبكة قبيل الانتخابات الرئاسية الأمريكية عام 2016. ويعتبر هذا التعديل محاولة لتحويل عمليات التقييم الرئيسية فيما يتعلق بالانحياز والدقة بعيدا عن موظفي فيسبوك وإلقائها في ملعب المستخدمين. وقال زوكربيرغ: "فكرنا في طلب المساعدة من خبراء من الخارج، من الذين قد يتخذون قرارا بعيدا عن تقييمنا، لكن لايتوقع أن يحل هذا مشكلة الموضوعية. أو قد نسألك أنت، كجمهور، وستحدد مراجعتك أنت تصنيف الأخبار." وسيطلب من المستخدمين، كما يطلب منهم أحيانا فيما يتعلق بالإعلانات، تحديد مصادر الأخبار التي يثقون فيها. ممثلون عن فيسبوك وتويتر وغوغل في جسلة لمجلس الشيوخ الأمريكي مؤخرا حول المعلومات المضللة وكتب زوكربيرغ، الذي أعلن مؤخرا أن تحديه هذا العام هو "إصلاح" فيسبوك بصورة جوهرية: "هناك الكثير من الإثارة والمعلومات الخاطئة والاستقطاب في العالم اليوم." وأضاف: "مواقع التواصل الاجتماعي مكنت الناس من نشر المعلومات بسرعة أكثر من أي وقت مضى، وإذا لم نواجه بصورة خاصة هذه المشكلات، فسوف ينتهي بنا الحال إلى تضخيمها." الرابحون والخاسرون ووفقا لتعدل فيسبوك، سيختبر نظام تصنيف الأخبار أولا وفقا لتقييم المستخدمين في الولايات المتحدة، ولن تنشر نتائج المسح على الجمهور علانية. وقال متحدث باسم فيسبوك، لبي بي سي: "هذه واحدة من كثير من الأمور التي تدخل في تصنيف الأخبار." ويتوقع أن تكون المؤسسات الإعلامية التقليدية التي لها تاريخ طويل وحضور إعلامي قوي، مثل نيويورك تايمز أو بي بي سي من بين الرابحين من تلك التعديلات. وعل الرغم من ذلك، ستعاني العلامات التجارية الناشئة إذا كان الاعتراف ليس قويا، بغض النظر عما إذا كان المحتوى جديرا بالثقة أم لا.

मार्क झुकरबर्ग "युजर सर्व्हेंचा अभ्यास करून कोणती संस्था अधिक विश्वासार्ह बातम्या देते हे ठरवलं जाणार आहे," असं फेसबुकनं म्हटलं. "फेसबुक युजर्सच्या न्यूज फीडमध्ये सध्या 5 टक्के बातम्या दिसतात. त्या कमी करून 4 टक्क्यांवर आणल्या जातील," असं फेसबुकचे सह-संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी मार्क झुकरबर्ग यांनी म्हटलं आहे. "काही लोक फेसबुकवर फेक न्यूज पसरवतात. या प्रवृत्तींना आळा घालण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला," असं मार्क झुकरबर्ग यांनी म्हटलं आहे. मार्क झुकरबर्ग ट्विटर देखील विश्वासार्हता जपण्याच्या दृष्टीनं पावलं उचलत आहे. 2016च्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीच्या वेळी रशियन बॉट अकाउंटवरून ट्वीट केली जाऊ लागली होती. या अकाउंटला लाइक करणाऱ्या किंवा या अकाउंटवरील ट्वीट रिट्वीट करणाऱ्या 6.7 लाख युजर्सला ट्विटरने नोटीस पाठवली आहे. बातम्यांची सत्यता पडताळून पाहण्याची जबाबदारी आधी फेसबुकचे कर्मचारी उचलत असत. पण आता फेसबुकनं आपल्या धोरणात बदल करून बातम्यांची सत्यता पडताळून पाहण्यासाठी युजर्सची मदत घेण्याचं ठरवलं आहे. "बातम्यांची सत्यता पडताळून पाहण्याचं काम फेसबुकचे कर्मचारी करतील असा निर्णय आम्ही घेतला होता पण त्या ऐवजी दुसरा पर्याय काय आहे याचा आम्ही शोध घेतला," असं झुकरबर्ग म्हणाले. "आम्ही तज्ज्ञांची मदत घेण्याचा विचार केला होता. पण तरीदेखील वस्तुनिष्ठतेचा प्रश्न राहिलाच असता. त्या पेक्षा आम्ही तुमची म्हणजेच फेसबुक समुदायाची मदत घेणार आहोत. कोणतं न्यूज आउटलेट अधिक विश्वासार्ह आहे आणि कोणतं नाही, हे वाचकांनीच ठरवावं," असं झुकरबर्ग म्हणाले. "फेसबुकवर जशी एखादी जाहिरात झळकते तसं न्यूज फीडमध्ये एखाद्या ब्रॅंडचा लोगो दाखवण्यात येईल. तुम्ही हा ब्रॅंड ओळखू शकता का? आणि हा ब्रॅंड तुम्हाला विश्वासार्ह वाटतो का? असं त्यांना विचारण्यात येईल. त्यांनी दिलेल्या उत्तरावरुन न्यूज आउटलेट्सच्या विश्वासार्हतेची रॅंकिंग ठरवली जाणार आहे," असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं. अद्याप फेसबुकनं या नव्या प्रयोगाला व्यापक स्तरावर सुरुवात केली नाही. काही वाचक आपल्या आवडीच्या कंपन्याना विश्वासार्ह समजतात. पण काही कंपन्यांची विश्वासार्हता बहुतेक वाचकांनी मान्य केलेली असते. वाचकांचा राजकीय कल कोणत्याही बाजूने असला तरी काही कंपन्यांच्या विश्वासार्हतेबद्दल बहुसंख्य लोकांच्या मनात शंका नसते. "फेसबुकवर सनसनाटी बातम्यांचं पेव फुटलेलं आहे, दिशाभूल करणारी माहिती देखील फेसबुकवर फिरत असते. तसंच ध्रुवीकरणाचाही प्रयत्न होताना दिसतो," असं झुकरबर्ग यांनी सांगितलं. नव्या वर्षाच्या सुरुवातीला झुकरबर्ग यांनी आपण फेसबुक स्वच्छ करणार असा संकल्प केला होता. फेसबुकवर खोट्या बातम्या पसरवण्याचं प्रमाण वाढलं आहे. "जर त्यांच्यावर वेळीच आळा घातला नाही, तर हे प्रमाण वाढतच जाईल," असं झुकरबर्ग यांनी म्हटलं. युजर्स फीडबॅकवरुन रॅंकिंग ठरवण्याचा प्रयोग सर्वांत आधी अमेरिकेत राबवला जाणार आहे. या प्रयोगाचे निकाल सार्वजनिक केले जाणार नाहीत. "रॅंकिंग ठरवण्यासाठी अनेक घटक लक्षात घेतले जातील, त्यापैकी वाचकांचा फीडबॅक हा एक घटक आहे," असं फेसबुकच्या प्रवक्त्यांनी बीबीसीला सांगितलं. "वाचकांनी दिलेल्या फीडबॅकचे निकाल जाहीर केले जाणार नाहीत, कारण या निकालांमुळं त्या विशिष्ट ब्रॅंडबद्दलच्या विश्वासार्हतेबद्दलचं पूर्ण चित्र स्पष्ट होणार नाही. एखाद्या विशिष्ट बातमीबद्दल वाचकांना काय वाटतं? याचा तो फीडबॅक असू शकतो हे देखील आपल्याला गृहित धरावं लागेल, म्हणून आम्ही हे निकाल जाहीर करणार नाहीत," असं स्पष्टीकरण फेसबुकनं दिलं. बीबीसीचे टेक्नोलॉजी प्रतिनिधी डेव्ह ली यांचं विश्लेषण जेव्हा फेसबुकसारखी मोठी कंपनी आपलं धोरण बदलते तेव्हा त्याचा फायदा काही जणांना होऊ शकतो तर काही जणांना नुकसान होऊ शकतं. बातम्यांच्या क्षेत्रात ज्या कंपन्यांची पाळंमुळं घट्ट रुजली आहेत अशा, न्यू र्क टाइम्स किंवा बीबीसी सारख्या कंपन्यांना या बदलाचा फायदा होऊ शकतो. पण जे ब्रॅंड या क्षेत्रात नव्याने आले आहेत त्यांना याचा फटका बसू शकतो. नवे ब्रॅंड विश्वासार्ह असले तरी लोक त्यांना ओळखतील की नाही हा प्रश्न कायम राहतोच. त्यामुळं त्यांचं नुकसान होऊ शकतं. बझफीड ही वेबसाइट सुरुवातीला फक्त व्हायरल कंटेटसाठी प्रसिद्ध होती. त्यामुळं ही वेबसाइट गंभीर बातम्या देत नाही असा एक ग्रह झाला होता. पण कालांतरानं बझफीडनं बातम्या द्यायलाही सुरुवात केली. बझफीडसारख्या कंपन्यांबाबत नेमका काय निर्णय घ्यायचा असा झुकरबर्ग यांच्या टीमसमोर पेचप्रसंग उभा राहिला होता, हे नाकारता येणार नाही. विज्ञान क्षेत्रातील प्रकाशनांच्या वाचकांची संख्या कमी असते पण ते विश्वासार्ह असू शकतात. अशा परिस्थितीत फेसबुक काय निर्णय घेईल याबाबत अद्याप स्पष्टता नाही. सर्वांत महत्त्वाची बाब म्हणजे या नव्या नियमांचा फटका स्थानिक न्यूज वेबसाइट्सला बसणार नाही. त्यांना संरक्षण दिलं जाईल, असं फेसबुकच्या न्यूज फीड विभागाचे प्रमुख अॅडम मोसेरी यांनी म्हटलं आहे. "त्या-त्या भागात राहणाऱ्या लोकांना स्थानिक बातम्या पाहणं हे सुलभ होईल अशी व्यवस्था आम्ही नक्की करू. ज्या बातम्या स्थानिक वाचकांसाठी महत्त्वपूर्ण आहे त्या त्यांना देण्याचं काम यापुढं देखील सुरू राहील," असं मोसेरी यांनी म्हटलं. हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


فريق يعنى بمريض منبطح على بطنه وبينما نشاهد المصابين وهم يرقدون في ردهات العناية المركزة ويخضعون للتنفس الاصطناعي، استرعى انتباهنا موضوع آخر. لماذا يرقد الكثير منهم على بطونهم؟ مواضيع قد تهمك نهاية يطلق على هذا الإجراء القديم اسم "الانبطاح"، وثبتت فعاليته في بعض المصابين الذين يعانون أصلا من مشاكل في التنفس. ويساعد هذا الأسلوب هؤلاء المرضى عن طريق زيادة كمية الأوكسجين التي يستنشقونها. لكن هذا الأمر لا يخلو من مخاطر. زيادة انسياب الأوكسجين فريق طبي ألماني يعنى بمريض في وضع الانبطاح يمكن قلب المرضى إلى وضع الانبطاح لعدة ساعات في اليوم من أجل التخلص من السوائل التي قد تكون تجمعت في الرئة وتؤثر سلبا على التنفس. ويزداد اللجوء إلى هذا الأسلوب في معالجة المصابين بفيروس كورونا (كوفيد 19) الذين تتطلب حالاتهم الخضوع للعناية المركزة. ويقول خبير العناية المركزة وأمراض الجهاز التنفسي والأستاذ في جامعة جونز هوبكينز الأمريكية باناغيس غالياتساتوس "إن العديد من المصابين بفيروس كوفيد 19 لا يستطيعون استنشاق كميات كافية من الأوكسجين، وهذا مبعث ضرر كبير، وحتى لو زودوا بالأوكسجين، لا يعد هذا كافيا في الكثير من الأحيان ولذا نقلبهم على بطونهم لمساعدة الرئة على التمدد". يقول غالياتساتوس إن الجزء الأثقل من الرئتين يقع في الظهر، ولذا فإن المرضى الراقدين على ظهورهم سيجدون صعوبة في استنشاق الكمية الكافية من الهواء نظرا لأن أوزانهم تضغط على الجزء الأكبر من الرئتين. أما أسلوب الانبطاح، فهو يسمح بتدفق كميات أكبر من الأوكسجين ويساعد في استخدام الأجزاء الأخرى من الرئتين. ويقول غالياتساتوس "بإمكان هذا الأسلوب أن يأتي بنتيجة ملموسة، وقد شاهدنا نجاحه في العديد من المرضى". وكانت منظمة الصحة العالمية قد أوصت في مارس/آذار الماضي باستخدام أسلوب الانبطاح للمصابين البالغين بفيروس كوفيد 19 الذين يعانون من متلازمة العجز التنفسي الحاد (ARDS) لمدة 12 إلى 16 ساعة في اليوم. وقالت المنظمة إن هذا الأسلوب قد يستخدم مع الأطفال أيضا، ولكن ذلك يستلزم عاملين مدربين وقدر من الخبرة من أجل ضمان أمان المرضى. وتوصل بحث أجرته الجمعية الأمريكية للأمراض الصدرية، واعتمدت فيه على 12 حالة إصابة خطيرة بكوفيد 19 لمرضى مصابين أيضا بمتلازمة العجز التنفسي الحاد وأدخلوا مستشفى جينينتان في مدينة ووهان الصينية في فبراير/شباط الماضي، إلى أن المرضى الذين لم يقضوا وقتا كافيا في وضع الانبطاح كان أداء رئتيهم أضعف من أولئك الذين أخضعوا لهذا الإجراء. أسلوب لا يخلو من مخاطر لكن وضع الانبطاح، رغم بساطته، لا يخلو من مخاطر وتعقيدات محتملة. فريق يعنى بمريض منبطح على بطنه فقلب المرضى على البطن يستغرق وقتا، ويتطلب مشاركة عدد من ذوي الخبرة في المجال الطبي. ويقول غالياتساتوس "الأمر ليس بالهيّن، ويتطلب مشاركة 4 أو 5 أشخاص لإتمامه بنجاح". وهذا قد يكون أمرا صعبا في المستشفيات التي تعاني أصلا من نقص في الكوادر الطبية والتمريضية بينما تواجه زيادات كبيرة في عدد المصابين بكوفيد 19. ويقول غالياتساتوس إن مستشفى جونز هوبكينز شكّلت فريقا متخصصا في أسلوب الانبطاح، وذلك لمواجهة العدد المتزايد لمرضى كوفيد 19. ويقول "فعندما يحتاج المرضى الموجودون في ردهات العناية المركزة لهذا الأسلوب، يستطيع الكادر الطبي طلب العون من هذا الفريق". ولكن وضع الانبطاح قد يكون له العديد من الأعراض الجانبية. ويقول غالياتساتوس "إن السمنة هي واحدة من أهم مصادر القلق بالنسبة لنا، كما وجب علينا اتخاذ الحيطة مع أولئك الذين يعانون من إصابات في الصدر والمرضى الذين أخضعوا للتنفس الاصطناعي أو الذين يستخدمون الأنابيب البولية". وثمة علاقة بين استخدام أسلوب الانبطاح وزيادة مخاطر الإصابة بالذبحة الصدرية وقد يؤدي أحيانا إلى انسداد المجاري التنفسية. "مستخدم على نطاق واسع الآن" ولوحظت فائدة استخدام أسلوب الانبطاح للمرة الأولى في سبعينيات القرن الماضي. لكن خبراء يقولون إن استخدامه لم يعمم في المستشفيات في شتى أرجاء العالم حتى عام 1986. كان لوشيانو غاتينوني واحدا من أول الأطباء الذين درسوا الأسلوب، ومن أوائل الذين استخدموه بنجاح مع مرضاهم. ويعمل غاتينوني الآن أستاذا في جامعة الدولة في ميلانو، ويعد من الخبراء البارزين في مجالي التخدير والإنعاش. وقال لبي بي سي إن استخدام أسلوب الانبطاح واجه العديد من الاعتراضات في الأيام الأولى، نظرا "للطبيعة المحافظة" السائدة في المجتمع الطبي آنذاك. لكنه يقول إن استخدامه أصبح الآن "واسع النطاق". وكانت دراسات أخرى تؤيد منافع أسلوب الانبطاح قد نشرت في أوائل القرن الحالي. فقد توصل بحث أجري في فرنسا في عام 2000 إلى أن المرضى الذين استخدم معهم أسلوب الانبطاح لم يستنشقوا كميات أكبر من الأوكسجين فحسب، بل تحسنت فرص شفائهم أيضا. وعلى أي حال، يعد هذا الأسلوب سلاحا آخرا لمواجهة جائحة راح ضحيتها عشرات الآلاف، لا يتوفر لها علاج بعد.

श्वसनाचा त्रास असणाऱ्या रुग्णांना अतिदक्षता विभागात व्हेंटिलेटर्सवर ठेवलेलं आपण बघतो. मात्र, अलिकडे एका गोष्टीने अनेकांचं लक्ष वेधलं आहे. अनेक कोरोनाग्रस्त पोटावर झोपलेले दिसतात. असं का? वैद्यकीय भाषेत याला 'प्रोनिंग'(proning) म्हणतात. लॅटिन भाषेतल्या प्रोनस (pronus) म्हणजेच पोटावर झोपणे या शब्दावरून प्रोनिंग शब्द आलाय. श्वास घेण्यास त्रास असणाऱ्या काही रुग्णांना या पद्धतीचा बराच फायदा होतोय. अशा प्रकारे पोटावर झोपल्याने फुफ्फुसामध्ये जास्त ऑक्सिजन पुरवठा होतो. मात्र, या टेक्निकचे काही दुष्परिणामही आहेत. ऑक्सिजनचा पुरवठा वाढतो रुग्णाच्या फुफ्फुसात पाणी झालं असेल आणि त्यामुळे श्वास घेण्यास अडथळा निर्माण होत असेल तर अशा रुग्णांना काही तास अशा पद्धतीने पोटावर झोपवता येतं. अतिदक्षता विभागात दाखल करण्यात आलेल्या अनेक कोरोनाग्रस्तांना हल्ली अशा पद्धतीने झोपवतात. जॉन हापकिन्सन इन्स्टिट्युटमध्ये प्राध्यापक असणारे आणि फुफ्फुसासंबंधीचे आजारतज्ज्ञ असणारे प्रा. फॅनागिस गॅलिअॅटसॅटोस म्हणतात, "बरेचदा ऑक्सिजन देऊनही ते पुरेसं ठरत नाही. मग अशावेळी आम्ही रुग्णांना पोटावर पालथ झोपवतो. अशापद्धतीने झोपल्याने त्यांचं फुफ्फुस प्रसरण पावतं." डॉ. गॅलिअॅटसॅटोस सांगतात की आपल्या फुफ्फुसांचा सर्वांत जड भाग मागच्या बाजूला असतो. त्यामुळे रुग्ण जेव्हा पाठीवर झोपतो त्यावेळी शरीराचं सगळं वजन पाठीवर पडतं आणि मग त्याला पुरेशा प्रमाणात हवा आत घ्यायला त्रास होतो. त्यामुळे रुग्णाला पोटावर झोपवलं की त्याला बराच फायदा होतो. अनेक रुग्णांच्या बाबतीत डॉक्टरांना हा अनुभव आला आहे. मार्च महिन्यात जागतिक आरोग्य संघटनेनेही श्वास घेण्यास त्रास असणाऱ्या कोव्हिड-19 रुग्णांना दिवसातून 12 ते 16 तास पालथं झोपवावं, असा सल्ला दिला होता. लहान मुलांनाही अशा पद्धतीने झोपवता येईल. मात्र, त्यासाठी प्रशिक्षित स्टाफ आणि विशेष कौशल्याची गरज आहे, असंही जागतिक आरोग्य संघटनेनं म्हटलं आहे. फेब्रुवारी महिन्यात चीनमधल्या वुहान शहरातल्या एका हॉस्पिटलमध्ये अमेरिकन थोरॅसिस सोसायटीने कोव्हिड-19 आजार असणाऱ्या आणि श्वासच्छोश्वासाचा गंभीर त्रास असणाऱ्या 12 रुग्णांवर एक अभ्यास केला. यात असं आढळून आलं की जे रुग्ण पालथे झोपले नाही त्यांच्या फुफ्फुसाची क्षमता पालथे झोपणाऱ्या रुग्णांपेक्षा कमी होती. प्रोनिंगचे धोके रुग्णाला पोटावर झोपवणं सोपं वाटत असलं तरी त्यात अनेक धोकेही आहेत. रुग्णाला पोटावर पालथ करण्यासाठी वेळ लागतो आणि त्यासाठी अनुभवी स्टाफची गरज असते. प्रा. गॅलिअॅटसॅटोस म्हणतात, "हे सोपं नाही. यासाठी चार ते पाच अनुभवी लोक लागतात." जेव्हा हॉस्पिटलमध्ये रुग्ण जास्त असतात आणि स्टाफ कमी असतो त्यावेळी प्रोनिंग प्रक्रियेसाठी वेळ मिळणं अवघड होतं. मात्र, कोरोनाग्रस्त रुग्णांची संख्या वाढू लागल्यानंतर जॉन हापक्सिन्सन हॉस्पिटलने एक टीम केवळ याच एका कामासाठी नियुक्त केली आहे. प्रा. गॅलिअॅटसॅटोस म्हणतात, "अतिदक्षता विभागातल्या कर्मचाऱ्यांना याचं प्रशिक्षण नाही. त्यामुळे अतिदक्षता विभागात एखाद्या कोरोनाग्रस्त रुग्णाला पालथं झोपवायचं असेल तर प्रशिक्षित टिमला बोलवण्यात येतं." मात्र, रुग्णाची पोझिशन बदलणं कधीकधी धोकादायकही ठरतं. डॉ. गॅलिअॅटसॅटोस सांगतात, "लठ्ठपणा एक मोठा अडसर असतो. तसंच छातीला दुखापत झालेल्या, व्हेंटिलेटरवर असलेल्या किंवा कॅथेटर ट्युब असणाऱ्या रुग्णांची जास्त काळजी घ्यावी लागते." रुग्णांना अशा पोझिशनमध्ये झोपवल्याने हार्ट अटॅक किंवा श्वसन नलिकेत अडथळा निर्माण होण्याचीही शक्यता असते. 'मोठ्या प्रमाणावर होतोय वापर' 1970च्या मध्यात प्रोनिंग श्वसनाचा त्रास असलेल्या रुग्णांसाठी फायदेशीर असल्याचं लक्षात आलं. मात्र, हॉस्पिटलमध्ये या तंत्राचा मोठ्या प्रमाणावर वापर सुरू व्हायला तब्बल 10-12 वर्षांचा काळ लोटावा लागला. लुसिअॅनो गॅट्टीनॉनी त्या पहिल्या डॉक्टरांपैकी होते ज्यांनी या तंत्राचा अभ्यास केला आणि आपल्या रुग्णांवर वापरून बघितलं. सुरुवातीला प्रोनिंगला वैद्यकीय क्षेत्रातूनच बराच विरोध झाला. मात्र, आता जगभरात प्रोनिंग मान्यता मिळाली आहे आणि त्याचा वापरही होतो. प्रोनिंगमुळे केवळ फुफ्फुसात ऑक्सिजनचा पुरवठा वाढतो, असं नाही. तर "रुग्ण जेव्हा पालथा झोपलेला असतो तेव्हा फुफ्फुसातली शक्ती सर्वत्र सारखी विभागली जाते," असं डॉ. गॅलिअॅटसॅटोस सांगतात. या शतकाच्या सुरुवातीलाही प्रोनिंगचे फायदे सांगणारी काही संशोधनं झाली. 2000 साली फ्रान्समध्ये करण्यात आलेल्या अभ्यासात असं आढळून आलं की प्रोनिंगमुळे रुग्णाच्या फुफ्फुसात ऑक्सिजनचा पुरवठा तर वाढतोच शिवाय रुग्ण बचावण्याची शक्यताही वाढते. प्रा. गॅलिअॅटसॅटोस म्हणतात, "कोरोना विषाणुमुळे हजारो लोकांचा बळी जातोय. यावर अजून औषध नाही. अशावेळी अशाप्रकारच्या उपचार पद्धतींचा अवलंब करणं योग्य ठरेल." हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


بيعت تذاكر الفيلم الأمريكي " النمر الاسود"، الذي يصور بطولات أمير خيالي، عبر الانترنت في غضون دقائق وقد جاء العرض بعد رفع الحظر عن العروض السينمائية كجزء من جملة اصلاحات كشف عنها ولي العهد الامير محمد بن سلمان العام الماضي، وثمة خطط لفتح المئات من دور عرض السينما في البلاد بحلول عام 2030. وقد بيعت تذاكر الفيلم الأمريكي " النمر الاسود"، الذي يصور بطولات أمير خيالي، عبر الانترنت في غضون دقائق. كما تضمن العرض اعلانا لأحد المشروبات الغازية تظهر فيه امرأة وهي تقود سيارة وهو ما يشير الى اصلاح آخر مرتقب في شهر يونيو حزيران المقبل، حيث سيسمح حينها للنساء بقيادة السيارات في السعودية لأول مرة في تاريخ البلاد. وشهد العام الماضي بداية مساع حثيثة لجلب الترفيه للسعودية، ويأتي ذلك ضمن خطة طموح للإصلاح السياسي والاجتماعي وضعها ولي العهد الأمير محمد بن سلمان تحت عنوان "رؤية 2030"، والتي تهدف إلى إصلاح الاقتصاد السعودي بحيث لا يعتمد على النفط بحلول 2030. ويهدف برنامج الإصلاح الاقتصادي لولي العهد السعودي إلى تحويل الاقتصاد السعودي من الاعتماد على النفط وتوفير فرص عمل جديدة وفتح فرص للسعوديين لإنفاق أموالهم داخل البلاد وليس خارجها. وكانت هناك العديد من صالات السينما في السعودية خلال سبعينيات القرن الماضي، لكن رجال الدين أقنعوا السلطات بحظرها. ويقبل السعوديون على الإعلام الغربي والثقافة الغربية، ولكنهم كانوا يشاهدون الأفلام الغربية بصورة خاصة في منازلهم عبر القنوات الفضائية أو الهواتف المحمولة. وتعتقد السلطات السعودية وسلاسل دور العرض أن هناك سوقا ضخمة جديدة لدور العرض في السعودية وقد تصل عائداتها إلى مليار دولار في العام من مبيعات التذاكر عبر 350 دار عرض بحلول 2030. وقال المصدر لوكالة رويترز للأنباء إنه لن يتم الفصل بين الجنسين في دور العرض، ولكن لم يتضح بعد نوعية الأفلام التي سيسمح بعرضها، ومن المحتمل أن تقوم الرقابة بقطع بعض مشاهد من الأفلام. وقاد ولي العهد الشاب برنامجا للإصلاح تم البدء فيه العام الماضي. ويهدف إلى زيادة الإنفاق المنزلي على أنشطة الثقافة والترفيه من 2.9 في المئة إلى 6 في المئة عام 2030. وكان ولي العهد السعودي قد أعلن السماح للنساء بقيادة السيارة لأول مرة على الإطلاق بدءا من يونيو/حزيران 2018، وهي خطوة كان يعارضها رجال الدين المحافظون. وشن الأمير ايضا حملة على الفساد في المملكة أدت إلى احتجاز المئات ومن بينهم أعداد من كبار الأعضاء في الأسرة المالكة وكبار رجال الأعمال، ثم حصولهم على عفو مقابل تسويات مالية مع الدولة. ولكن منتقديه يقولون إن الاجراءات التي اتخذها تهدف لإخضاع بعض معارضيه السياسيين، ويقولون إن الإصلاحات الاقتصادية والاجتماعية لا يتقابلها إصلاحات سياسية.

व्यापक स्तरावर समाजात घडून येत असलेल्या बदलांचाच हा एक भाग मानला जात असल्यानं सौदी अरेबियानं सिनेमावरील निर्बंध उठवण्याचा निर्णय घेतला आहे. 20व्या शतकात सत्ताधारी अल सौद राजघराणं दोनच गोष्टींवर अवलंबून राहू शकत होतं, एक म्हणजे भरपूर तेल संपत्ती आणि दुसरं म्हणजे पुराणमतवादी धार्मिक मौलवींशी केलेली अनौपचारिक तडजोड. पण आता या देशाला 21व्या शतकाचा स्वीकार करावा लागणार आहे. जिथं तेलातून आलेली संपत्ती सरकारी खर्च भागवण्यासाठी आणि नवीन रोजगार निर्माण करण्यासाठी पुरेशी नाही. राजघराण्यातल्या नव्या पिढीमुळे एकेकाळी असलेला मौलवींचा प्रभाव आता कमी झालेला आहे. इतर आखाती देशांप्रमाणंच सौदी अरेबियात तरुणांची लोकसंख्या सर्वाधिक आहे. जवळपास 3 कोटी 20 लाख एवढी लोकसंख्या तीस वर्षांखालील आहे. राजे सलमान यांनीसुद्धा त्यांच्या 32 वर्षीय मुलाला म्हणजेच मोहम्मद बिन सलमान यांना क्राऊन प्रिंस या पदावर बसवलं. देशातल्या तरुण लोकसंख्येशी नाळ जोडली जावी हेच त्यामागचं कारण होतं. सौदीतली सिनेमागृह आता महिलांसाठीही खुली करण्यात आली आहेत. पण MBS म्हणजे मोहम्मद बिन सलमान यांच्यासमोर अनेक कठीण उद्दीष्ट आहेत. तेलावर अवलंबून असलेल्या अर्थव्यवस्थेच्या संक्रमण काळत त्यांना मोठं काम करावं लागणार आहे. त्याचवेळी आताच्या तरुणांना त्यांच्या आधीच्या पिढीइतकं समृद्ध जीवनमान जगता येण्याची शक्यता कमीच आहे. सार्वजनिक क्षेत्रातल्या रोजगार संधीविषयी ते आश्वस्त करू शकणार नाहीत तर खाजगी क्षेत्राबद्दल त्यांना जास्तीचे कष्ट घ्यावे लागतील. घरांच्या किंमतीविषयी तर नेहमी तक्रार होते. दुसरीकडे आरोग्यसेवा आणि शिक्षण क्षेत्राच्या खाजगीकरणाचं काम सुरू झालं आहे. पाश्चात्य जगतातल्या जाणकारांना नेहमी वाटायचं की सौदी अरेबियाला एका दिवशी आपल्या नागरीकांना मिळणाऱ्या आर्थिक मदतीत कपात करावी लागेल आणि त्यामुळे जास्तीचे राजकीय अधिकार देण्याची मागणी वाढेल. पण मोहम्मद बिन सलमान यांच्याकडे एक दूसर मॉडेल आहे. ते म्हणतात, "जास्ती मेहनत करा आणि सिस्टमवर टीका करण्यापेक्षा आनंदी जगा." दूबईप्रमाणेच ते जास्तीचं राजकीय स्वातंत्र्य देण्याऐवजी जास्तीचं सामाजिक स्वातंत्र्य देण्यावर भर देत आहेत. सिनेमा हा त्याचाच एक भाग आहे. महिलांना वाहन चालवण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. लोकांच्या सामाजिक व्यवहारात सुद्धा वैविध्य पाहायला मिळतं. सौदी अरेबियातले अधिकारी सांगतात, अनेक वर्षं इथली जनता परंपरावादी राहीली आहे, पण आता असं वाटतंय की समाज आधीच्या तुलनेत जास्त खुल्या विचारसरणीचा, उर्जावान आणि तंत्रज्ञानाचा चाहता झाला आहे. एवढ्या मोठ्या देशात लोक वेगवेगळ्या भागात पसरलेले आहेत. त्यांचा अनुभव आणि कमाईसुद्धा वेगवेगळी आहे. दहा लाखांहून अधिक सौदी अरेबियन नागरिकांनी परदेशात शिक्षण घेतलं आहे आणि इतर अजूनही पारंपारिक जीवनमानालाच कवटाळून बसले आहेत. महिलांच्या बाबतीत बोलायचं झाल्यास शिक्षण, बाहेर फिरणं आणि काम करण्याविषयीचे निर्णय हे त्यांच्या घरातले पुरूषच घेत असतात. मग ते वडील किंवा लग्न झाल्यानंतर पती असेल. सरकारनं वाहन चालवण्याबाबत महिलांवर लावलेले निर्बंध आता हटवले आहेत आणि अनेक वर्षांपासून प्रतिबंधीत असलेल्या सिनेमांना आता प्रोत्साहन दिलं जात आहे. अशावेळी देशात संस्कृतीवरून वादविवाद सुरू झाले आहेत. खास करून महिलांना अधिकार देण्याचा विषय जेव्हा येतो तेव्हाच ही चर्चा झडायला लागते. सिनेमांविषयी बोलायचं झाल्यास तंत्रज्ञानाचा विकास झाल्यावर सिनेमावर लावण्यात आलेले निर्बंध हे तसं विचीत्रपणाचंच होतं. 2014च्या एका सर्वेक्षणानुसार सौदी अरेबियातले दोन तृतीयांश इंटरनेट युजर्स दर आठवड्याला एक सिनेमा ऑनलाइन बघतात. दहापैकी नऊ सौदी लोकांकडे स्मार्टफोन आहेत. इतकंच काय लोकं स्वस्तातली एखादी विमानसेवा वापरत बहारीन किंवा दुबईला सिनेमा बघायलासुद्धा जातात. सौदी अरेबियाची सरकारी एअरलाइन सौदी एअरवेजच्या विमानांमध्ये सिनेमा बघण्याची सुविधा उपलब्ध आहे. तथापी तिथल्या नियमांनुसार आक्षेपार्ह बाबी जशा की दारू किंवा मोकळे हात हे 'ब्लर' केलं जातं. तिथं चित्रपट महोत्सवांमध्ये पॉप स्क्रिनवर सिनेमा दाखवले जातात. सौदी सिनेमा वजदाला कान्स फेस्टीव्हलमध्ये पुरस्कार मिळाला आहे. काही लोकांनी तर सिनेमेसुद्धा तयार केले आहेत. जसं की बरखा मीट्स बरखा आणि वजदा. वजदा सिनेमाला कान्स फेस्टीव्हलमध्ये पुरस्कारही मिळालेला आहे. एका सरकारी संस्थेच्या अंदाजानुसार 2017मध्ये सौदी लोकांनी मध्यपूर्वमध्ये फक्त मनोरंजन आणि आदरातिथ्यावर जवळपास 30 अब्ज डॉलर्स खर्च केले आहेत. ही रक्कम सौदी अरेबियाच्या GDPच्या 5 टक्के आहे. जेव्हा तेलाची उपलब्धता कमी आहे आणि देशाची अर्थव्यवस्था नवीन क्षेत्रांचा विकल्प शोधत आहे अशावेळी निश्चितच मनोरजंन क्षेत्र बंधनमुक्त करण्याविषयी बोललं जाईल. त्यातून येणाऱ्या पैशातून नव्या नोकऱ्या निर्माण केल्या जातील. सौदी अरेबियामधलं पहिलं सिनेमागृह सरकारी निधीतून सुरू होत असून त्याला सार्वजनिक गुंतवणूक फंड असं म्हटलं जातं. सरकारनं आंतरराष्ट्रीय कंपनी AMCशीबरोबर त्यासाठी पार्टनरशीप करार केला आहे. सरकार फक्त सिनेमांनाच परवानगी देत नसून त्यातून आर्थिक फायदाही होईल अशी आशा त्यांना आहे. 'आत्ताच का?' असा प्रश्न उपस्थित करण्याऐवजी हा निर्णय इतक्या उशारीने का घेण्यात आला असं विचारलं जावं. पण निर्बंध फक्त जनतेच्या सल्ल्यानं नव्हते. ही परंपरावादी नीती प्रभावशाली धार्मिक नेत्यांच्या तुष्टीकरणासाठी होती. यामुळेच धार्मिक नेते लोकांना सत्ताधाऱ्यांचे आदेश मानण्याचं ज्ञान वाटत राहीले. लोकांच्या सामाजिक जीवनमानावर त्यांचा प्रभाव वाढला आणि त्याबदल्यात घराघरातले कायदेनियम हे कायम राहीले. पण आता या धार्मिक नेत्यांची राजकिय आणि सामाजिक भूमिका बदलू लागली आहे. सरकारनं नियुक्त केलेले धार्मिक नेते अद्यापही कार्यरत आहेत आणि ते आपले पारंपरिक रुढीवादी विचार पसरवत असतात. पण राजकीय नेत्यांच्या निर्णयाशी ते असहमतीही दर्शवत असतात. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وحلل فريق طبي بيانات السجلات الوطنية في السويد لأشخاص تراوحت أعمارهم بين 40 و80 عاما، وقارنوها ببيانات سجلات مقتني الكلاب. وتوصل العلماء إلى أن ثمة انخفاضا في احتمال الإصابة بأمراض القلب والأوعية الدموية لدى مقتني الكلاب، خاصة الأنواع المرباة بهدف الصيد. وبينما قد يساعد اقتناء كلب في زيادة النشاط الجسدي، قال الباحثون إن الأشخاص النشطين ربما هم الذين قد يختارون اقتناء الكلاب. وأشار الباحثون إلى أن اقتناء كلب قد يقي الأشخاص من الإصابة بأمراض القلب والأوعية الدموية عبر زيادة درجة تواصلهم الاجتماعي ورفاهيتهم، أو من خلال تغيير الميكروبيوم البكتيري لهم. والميكروبيوم هو مجموعة من الكائنات الميكروبية التي تعيش في الأمعاء. وهناك اعتقاد بأن الكلب قد يؤثر في ميكروبيوم صاحبه، إذ إن بإمكان الكلاب تغيير نمط الأوساخ في البيئات المنزلية، من خلال تعريض الإنسان إلى نوع من البكتيريا ربما لا يتعرض له في بيئات أخرى. وقال الباحثون إن للكلاب تأثيرا وقائيا خاصا بالنسبة لأولئك الذين يعيشون وحدهم. وقال الباحث الرئيسي بالدراسة، موينيا موبنغا، وهو من جامعة أوبسالا "النتائج أظهرت أن الذين يقتنون كلبا واحدا أقل عرضة بنسبة 33 في المئة لخطر الوفاة، وأقل عرضة بنسبة 11 في المئة للإصابة بالسكتات القلبية". وأظهرت دراسات سابقة أن الأشخاص الذين يعيشون وحدهم أكثر عرضة للوفاة نتيجة الإصابة بأمراض القلب والأوعية الدموية. وأضاف موبنغا "ربما يمثل الكلب عضوا مهما في الأسرة لا سيما في الأسر الوحيدة". وحلل الباحثون، الذين نشروا نتائج دراستهم في دورية "ساينتفيك ريبورتس"، بيانات السجلات الوطنية في الفترة من عام 2001 وحتى 2012. وتُسجل في السويد جميع الزيارات إلى الطبيب في قاعدة بيانات وطنية، لكن التسجيل الإجباري لاقتناء الكلاب بدأ منذ عام 2001. وأظهرت النتائج أن اقتناء كلب من الأنواع التي تُربى في الأصل للصيد، مثل "الترير" و"الريتريفر" و"السينت هاوند"، مرتبط بانخفاض احتمال الإصابة باضطرابات القلب والأوعية الدموية. وأشار توف فال، أحد معدي الدراسة البارزين، إلى وجود بعض القيود، قائلا "ذلك النوع من الدراسات الوبائية يبحث في الروابط في عدد كبير للغاية من السكان، لكنه لم يقدم إجابات عن كيفية إمكانية قدرة الكلاب على الوقاية من أمراض القلب والأوعية الدموية".

40 ते 80 वयोगटादरम्यानच्या लोकांची आकडेवारी संशोधकांनी सरकारी कार्यालयातून मिळवली आणि त्या आधारावर हा अभ्यास केला. ज्या लोकांनी कुत्रा पाळलं आहे, त्यांना हृदयरोगाचा धोका कमी असतो असं त्यांना आढळलं. विशेषतः शिकारी कुत्रे पाळणाऱ्यांना अत्यंत कमी धोका असतो असं संशोधकांचं म्हणणं आहे. कुत्रे पाळणारे लोक हे न पाळणाऱ्यांच्या तुलनेत अधिक 'अॅक्टिव्ह' असतात. कुत्रे पाळल्यावर लोक अधिक सक्रिय राहतात. किंवा शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय लोकांनाच कुत्रा पाळण्याची इच्छा होऊ शकते, अशी देखील शक्यता संशोधकांनी व्यक्त केली आहे. कुत्रे पाळणारे लोक अधिक आनंदी असतात आणि त्यांचा सामाजिक संपर्कही तुलनेनं अधिक असतो. कुत्र्यामुळे मालकाच्या मायक्रोबायोममध्ये बदल घडतात. त्यामुळं हृदयरोगाचा धोका कमी होतो. पोटात असणाऱ्या सुक्ष्मजीवांच्या समूहाला मायक्रोबायोम म्हणतात. कुत्रे पाळणारे लोक वेगळ्या प्रकारच्या जीवाणूंच्या संपर्कात येतात. कुत्र्यामुळं घरात घाण निर्माण होते आणि त्यातून मायक्रोबायोमवर परिणाम होतो. "जर तुम्ही एकटे राहत असाल आणि तुम्ही कुत्रा पाळला असेल तर त्याचा खूप फायदा होऊ शकतो," असं उपासला विद्यापीठाच्या म्वेनिया मूबांगा यांचं असं म्हणणं आहे. कुत्रा न पाळणाऱ्यांच्या तुलनेत कुत्रा पाळणाऱ्यांना मृत्यूचा धोका 33 टक्क्यांनी कमी असतो आणि हृदयविकाराचा झटका येण्याचं प्रमाण 11 टक्क्यांनी कमी होतं. "एकटे राहणाऱ्या लोकांमध्ये हृदयरोगाचं प्रमाण अधिक असतं. त्यामुळं कुत्रा पाळल्यास हा धोका टळू शकतो," असं संशोधक म्हणतात. "जे लोक एकटे राहतात त्यांच्यासाठी कुत्रा कुटुंबातील सदस्यांप्रमाणे असतो. त्यामुळे तणाव कमी होतो," असं मूबांगा म्हणतात. कुत्रा पाळायचा असल्यास स्वीडनमध्ये नोंदणी करणं आवश्यक असतं. 2001 पासून ही पद्धत अवलंबण्यात आली आहे. तसेच, रुग्णालयांना भेट दिल्यास त्यांची नोंद सरकारकडून ठेवली जाते. संशोधकांनी 2001 ते 2012 या कालखंडातला डेटा अभ्यासला. त्यातून हे निष्कर्ष मांडण्यात आले आहेत. टेरियर, रिट्रीव्हर, सेंट हाउंड्स अशा शिकारी जातींचे कुत्रे पाळले तर हृदयरोगाचा धोका कमी होतो, असं निरीक्षण 'नेचर' या प्रतिष्ठित जर्नलमध्ये नोंदवण्यात आलं आहे. "यापूर्वी देखील अशा प्रकारचं संशोधन झालं होतं, पण यावेळी झालेल्या संशोधनांमुळे अनेक गोष्टी स्पष्ट झाल्या आहेत. हे संशोधन महत्त्वपूर्ण आहे कारण या संशोधनात वापरण्यात आलेली आकडेवारी खूप मोठी आहे," असं ब्रिटिश हार्ट फाउंडेशनचे डॉक्टर माइक नॅपटन यांचं म्हणणं आहे. त्यांचं म्हणणं आहे, "कुत्रे पाळण्याचे अनेक फायदे आहेत, पण त्याबरोबरचं हृदयरोगाचा धोका टळणं हे महत्त्वपूर्ण कारणदेखील त्यात सामील झालं आहे." "पण खरं कारण हेच आहे की तुमच्याकडे कुत्रा असेल तर त्याच्यासोबत तुमचा वेळ मजेत जातो. तुमच्याकडे कुत्रा असो अथवा नसो, पण शारीरिदृष्ट्या सक्रिय राहणं हे फायदेशीर ठरतं," असं नॅपटन म्हणतात. "रोगासंदर्भात असलेल्या अशा संशोधनांना काही मर्यादा आहेत. या संशोधनातून हे तर समजलं की कुत्रा पाळणाऱ्यांना हृदयरोगाचा धोका कमी असतो, पण त्यांना हा धोका नेमका का कमी असतो त्याचं नेमकं कारण या अभ्यासातून समोर आलं नाही," अशी खंत वरिष्ठ संशोधक टोव्ह फॉल यांनी व्यक्त केली. "कुत्रा सांभाळण्याचा निर्णय घेण्याआधी कुत्रा पाळणाऱ्या आणि न पाळणाऱ्या लोकांच्या शारीरिक स्थितीचा अभ्यास करणं आवश्यक आहे. कदाचित, शारीरिकदृष्ट्या सक्रिय असणारे आणि फिरायला जाणाऱ्या लोकानांच कुत्रा सांभळण्याची इच्छा होत असेल असं मला वाटतं," नॅप्टन म्हणाले. संबंधित बातम्या: (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وأقرّت المنظمة بقلة المعلومات المتاحة عن كيفية نقل الأطفال الفيروس، لكنها أشارت إلى وجود أدلّة تظهر أن المراهقين ينقلون العدوى بالطريقة ذاتها التي ينقلها البالغون. وقالت المنظمة إن الأطفال دون الخمس سنوات لا يلزم أن يرتدوا أقنعة الوجه في الظروف العادية. وحتى الآن، مات أكثر من 800 ألف شخص حول العالم جراء الإصابة بفيروس كورونا. وسُجّلت 23 مليون حالة إصابة في شتى أنحاء العالم، أغلبها في الولايات المتحدة والبرازيل والهند، بحسب جامعة جونز هوبكينز. مواضيع قد تهمك نهاية ويسود اعتقاد بأن العدد الفعلي لحالات الإصابة أكبر بكثير، وذلك بسبب قلة الاختبارات وكذلك وجود حالات إصابة لا تصاحبها أعراض. وهناك ارتفاع جديد في عدد حالات الإصابة في مناطق شتى، منها لبنان وكوريا الجنوبية ودول أوروبية. وقال رئيس منظمة الصحة العالمية، تيدروس أدهانوم غيبريسوس، إنه يأمل انقضاء الوباء خلال عامين، لكن أحد كبار المستشارين العلميين في بريطانيا حذّر من أنه قد لا يمكن القضاء على الفيروس إطلاقا. ماذا تتضمن إرشادات منظمة الصحة بشأن الأطفال؟ نشرت المنظمة بموقعها على الإنترنت نصائح لثلاث فئات عمرية: وفي ما يتعلق بالمعلمين، قالت المنظمة "في المناطق التي يوجد بها انتشار واسع (للمرض)، يجب على البالغين الذين تقلّ أعمارهم عن 60 عاماً، والذين يتمتعون بصحة جيدة بشكل عام، ارتداء قناع من قماش إن لم يستطيعوا الحفاظ على مسافة متر واحد على الأقل عن الآخرين". "هذا الأمر مهم على نحو خاص بالنسبة للبالغين الذين يعملون مع الأطفال، الذين قد يتواصلون مع الأطفال أو في ما بينهم عن قرب". وتقول منظمة الصحة العالمية إن على من هم في سن 60 عاماً أو أكبر، وأولئك الذين يعانون من متاعب صحّية، ارتداء أقنعة طبّية. ولم تحدد المنظمة ما إذا كان على الأطفال الذين تجاوزا 12 عاماً ارتداء أقنعة الوجه في المدارس.

ज्या ज्या देशात प्रौढ लोकांना मास्कसंबंधी नियम आहेत, तेच 12 वर्षांपेक्षा अधिक वय असलेल्या मुलांनाही लागू असावेत. लहान मुलांमध्ये कोरोनाचा किती प्रसार होतो, हे अद्याप निश्चित सांगता आलं नसलं, तरी वयस्कर व्यक्तींइतकंच हे प्रमाण असल्याचे काही पुरावे हाती आले आहेत. WHO ने म्हटलंय की, 5 वर्षांखालील मुलांनी मात्र मास्क वापरू नये. तर 6 ते 11 वर्षे वयोगटातील मुलांनी मास्क वापरावा, मात्र त्यांना मास्क घालण्यासाठी आणि काढण्यासाठी नातेवाईकांनी मदत करावी. तसंच, WHO च्या मते 60 वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या लोकांनी कपड्याचा मास्क वापरावा, तर 60 वर्षांपेक्षा अधिक वय असलेल्या किंवा इतर आजार असलेल्यांनी मेडिकल मास्क वापरावा. दरम्यान, लहान मुलांना कोव्हिड-19 चा धोका किती? याचा काही महिन्यांपूर्वीच बीबीसीनं आढावा घेतला होता, तो खालीलप्रमाणे : मुंबईल्या एका नवजात बाळाला काही दिवसांपूर्वी कोरोनाची लागण झाल्याची बाब समोर आली होती. चेंबूर इथल्या खासगी हॉस्पिटलमध्ये प्रसूत झालेली महिला आणि तिच्या तीन दिवसांच्या बाळाला कोरोनाची लागण झाल्याचं लक्षात आलं होतं. त्यानंतर हे हॉस्पिटल सील करण्यात आलं. पण कस्तुरबा हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या टेस्ट नंतर या बाळाला लागण झाली नसल्याचं समोर आलं. मीडियामध्ये या प्रकारच्या बातम्याही आल्या. लहान मुलांना कोव्हिड-19 ची लागण होते? मग प्रश्न असा आहे की नवजात बालकांना, बाळांना किंवा लहान मुलांना कोरोना व्हायरसची लागण होऊ शकते का? फेब्रुवारी महिन्यात चीनमध्ये एका नवजात अर्भकाला जन्मानंतर अवघ्या 30 तासातच कोरोना व्हायरसची लागण झाली होती. तिथल्या मीडियाने दिलेल्या बातम्यांनुसार हे बाळ 2 फेब्रुवारीला वुहानमध्ये जन्मलं होतं आणि कोरोनाची लागण झाल्यानंतर जगातलं सगळ्यात कमी वयाचं कोरोनाचं रूग्ण ठरलं. बाळाच्या आईला प्रसुतीआधीच कोविड-19 चा संसर्ग झाला होता. बाळाला या रोगाचा संसर्ग कसा झाला, आईच्या पोटात असतानाच की जन्मल्यानंतर हे मात्र स्पष्ट होऊ शकलेलं नाही. जर्नल फॉर अमेरिकन मेडिकल असोसिएशननुसार नव्या कोरोना व्हायरसची लागण होणाऱ्या पेशंट्सचं सरासरी वय 49 ते 56 यामध्ये आहे. लहान मुलांना याची लागण होण्याच्या केसेस फारच कमी आहे. 2016 साली झालेल्या सार्स आणि मर्स या जुन्या कोरोना व्हायरसच्या उद्रेकात असंच काहीसं घडलं होतं. त्यावेळी वर्ल्ड जर्नल ऑफ क्लिनिकल पेडियाट्रीक्स यामध्ये प्रसिद्ध झालेल्या एका रिपोर्टनुसार लहान मुलांना या प्रकारच्या व्हायरसची लागण होण्याची शक्यता फारच कमी होती. पण याची काय कारणं आहेत हे संशोधक स्पष्ट करू शकले नाहीत. नव्या कोरोना व्हायरससंबंधात जे संशोधन नव्याने पुढे आलंय त्यात असं आढळलं की लहान मुलांना याची लागण होण्याचं प्रमाण कमी आहे असलं तरी त्यांना याची लागण होणारच नाही असं नाही. उद्योगपती एलन मस्क यांनी काही दिवसांपूर्वी ट्वीट करून म्हटलं की, लहान मुलांना कोरोना व्हायरसचा धोका नाही, ते त्यापासून सुरक्षित आहेत. मस्कच नाही, अनेकांना असं वाटतंय की नव्या कोरोना व्हायरसपासून लहान मुलांना काही धोका नाही. प्रौढांचा, विशेषतः वयोवृद्ध लोकांचा जीव घेणारा हा आजार लहान मुलांसाठी मात्र धोकादायक नाही असं काही तज्ज्ञाच्या संशोधनातून जाणवतंय. तरीही लहान मुलांना गंभीर लागण झाल्याच्या बातम्याही पुढे आल्यात. खबरदारीचा उपाय म्हणून अनेक देशांमध्ये शाळा बंद आहेत. लहान मुलांना कोरोना व्हायरसची लागण नक्कीच होऊ शकते, ऑक्सफर्ड विद्यापीठात पेडियाट्रीक इन्फेक्शन अँड इम्युनिटीचे प्राध्यापक असणारे अँड्रयू पॉलार्ड सांगतात. पण त्यांना लागण झाली तरी त्यांच्या दिसणारी लक्षण साधी असतात. फेब्रुवारी महिन्यात चीनमध्ये केलेल्या एका सर्वेक्षणात लक्षात आलं की त्यावेळी तिथे लागण झालेल्या 72314 पेशंटपैकी फक्त 2 टक्के पेशंट हे 19 वर्ष वयाखालील होते. तर अमेरिकेत याच काळात केलेल्या 508 लोकांच्या सर्वेक्षणात आढळलं की 19 वर्ष वयाखालच्या वयोगटात एकाचाही मृत्यू या रोगाने झाला नव्हता तर फक्त 1 टक्के मुलांना दवाखान्यात अॅडमिट करावं लागलं होतं. शाळांमध्ये औषध फवारणी करताना ही टक्केवारी कमी असण्याचं कारण आपण लहान मुलांच्या पुरेशा टेस्ट केल्या नाही हेही असू शकतं असं साऊथ हॅम्प्टन चिल्ड्रन्स हॉस्पिटलमध्ये पेडिआट्रीक कन्सलटंट असणाऱ्या संजय पटेल यांना वाटतं. "मुळात आपण त्याच लोकांनी टेस्ट केलीये जे गंभीर स्वरूपाची लक्षण घेऊन हॉस्पिटल्समध्ये आले. यात लहान मुलांचा आकडा नगण्य आहे. त्यामुळे आताच्या आकडेवारीपेक्षा कितीतरी अधिक मुलांना लागण झालेली असू शकते," ते म्हणतात. नवजात अर्भकांना जास्त धोका चिनी संशोधकांना केलेल्या संशोधनानुसार नवजात अर्भकांना कोव्हिड-19 चा धोका असतो. कोव्हिड-19 चं संक्रमण झालेल्या 10 पैकी एका अर्भकामध्ये गंभीर लक्षणं दिसत असली तरी वय वाढल्यानंतर हे प्रमाण फारच कमी होतं. 3-5 या वयोगटातल्या संक्रमण झालेल्या 100 पैकी फक्त 3-4 मुलांमध्ये गंभीर लक्षणं दिसून आली. कोरोना व्हायरसने आपलं आयुष्य मोठ्या प्रमाणावर व्यापलं आहे, त्यामुळे लहान मुलांना त्याची योग्य ती माहिती द्यायलाच हवी असं तज्ज्ञ सांगतात. "लहान मुलांना धोका नसला तरी या प्रसंगी आपण सगळ्यांचीच काळजी घेतली पाहिजे हे त्यांना समजावलं पाहिजे," फिनलंडमधल्या लहान मुलांच्या मानसोपचार तज्ज्ञ लिएना कार्लसन सांगतात. लहान मुलांमध्ये गंभीर स्वरूपाची लक्षणं नाहीत? सहसा लागण झालेल्या लहान मुलांमध्ये गंभीर स्वरूपाची लक्षणं दिसत नाहीत तसंच त्यांना प्रौढांइतका त्रासही होत नाही. पण तरीही बेल्जियममध्ये एका 12 वर्षांच्या मुलीचा तर यूकेमध्ये 13 वर्षांच्या मुलाचा कोव्हिड-19 मुळे मृत्यू झाला आहे. चीनमधेही एका 14 वर्षांच्या मुलाचा नव्या कोरोना व्हायरसच्या संसर्गामुळे मृत्यू झाल्याची बाब समोर आली आहे. एका चिनी अभ्यासातून जी माहिती समोर आली त्यावरून लक्षात आलं की लागण झालेल्यांपैकी दोन तृतीयांश मुलांमध्ये बारीक ताप, खोकला, घसा खवखवणे, सर्दी आणि शिंका अशी हलकी लक्षणं दिसून आली. एक तृतीयांश मुलांमध्ये न्युमोनियाची लक्षणं दिसून आली आणि अगदी थोड्या गंभीर स्वरूपाच्या केसेसमध्ये श्वास घ्यायला त्रास अशी लक्षणं दिसून आली. हॅम्प्टन चिल्ड्रन्स हॉस्पिटलमधले तज्ज्ञ ग्रॅहम रॉबर्टस सांगतात की, "कोव्हिड-19 ची लागण झालेल्या लहान मुलांच्या श्वसनसंस्थेच्या वरच्या भागावर म्हणजे नाक, तोंड आणि घशावर परिणाम होतो, त्यामुळे त्यांच्या सर्दीसारखी लक्षणं दिसतात. पण व्हायरस त्यांच्या श्वसनसंस्थेच्या खालच्या भागात म्हणजेच श्वासनलिका, फुफ्फुसं आणि छातीत पोहचत नाही त्यामुळे न्यूमोनिया, श्वास घ्यायला त्रास किंवा इतर जीवघेणी परिस्थिती उद्भवत नाही." ज्येष्ठ नागरिकांच्या तुलनेत लहान मुलांना कमी धोका का? "हा व्हायरस इतका नवा आहे की याबद्दल फारसं काहीच माहीत नाही." रॉबर्टस सांगतात. एक असू शकतं की या व्हायरसला पेशीत शिरण्यासाठी पेशीच्या पृष्ठभागावरच्या प्रोटीनची गरज असते. कोरोना व्हायरस ACE -2 या एन्झाइमचा रिसेप्टर म्हणून वापर करून फुफ्फुसात शिरतात. लहान मुलांच्या श्वसनसंस्थेच्या खालच्या भागात मोठ्यापेक्षा कमी ACE -2 इन्झाइम असतात. त्यामुळे त्यांचा कोव्हिड-19 श्वसनसंस्थेच्या वरच्या भागातच मर्यादित राहातो. यावरून लक्षात येईल की लागण झालेल्या मुलांमध्ये न्युमोनिया किंवा श्वास घ्यायला त्रास होणं यापेक्षा सर्दी, वाहतं नाक अशी लक्षणं का दिसतात. लहान मुलांमध्ये हलक्या स्वरूपाची लक्षणं दिसून आली आहेत पण फक्त एवढंच कारण नाही. अँड्रयू पॉलार्ड सांगतात, "जशी जशी आपली रोगप्रतिकारक शक्ती म्हातारी होते तसं तसं नवीन नवीन इंन्फेक्शन परतवून लावायची तिची क्षमता कमी होते. लहान मुलांची रोगप्रतिकार शक्ती तुलनेने नवी असते. पण असं असलं तरीही लहान मुलं इतर इन्फेक्शन्सला बळी का पडतात आणि त्यात त्यांचा मृत्यू का होतो याचं स्पष्टीकरण नाही.” लहान मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती मोठ्यांपेक्षा वेगळ्या प्रकारे काम करते. बालवाडीत असलेल्या मुलांची रोगप्रतिकारक शक्ती रोज अनेक प्रकारचे इन्फेक्शन परतवून लावत असते त्यामुळे त्यांच्या शरीरात आधीपासूनच अनेक अँटीबॉडीज तयार असतात. म्हणूनच लहान मुलांमध्ये अनेकदा ताप आलेला दिसून येतो. लहान मुलांना कोव्हिड-19 चं जीवघेणं संक्रमण न होण्याचं आणखी एक कारण म्हणजे सिटोकिन स्टॉर्म. गंभीररित्या आजारी असणाऱ्या प्रौढांमध्ये रोगप्रतिकारक शक्ती आपली सगळी ताकद पणाला लावते. यालाच सिटोकिन स्टॉर्म असं म्हणतात. पण याने फायदा होण्यापेक्षा धोकाच निर्माण होतो, कारण सिटोकिन स्टॉर्ममुळे मल्टिपल ऑर्गन फेल्युअरचा धोका निर्माण होतो. दुसरीकडे लहान मुलांची प्रतिकारशक्ती जेष्ठापेक्षा वेगळ्या पद्धतीने काम करत असल्यामुळे तसंच ती पूर्णपणे विकसित न झाल्यामुळे त्यांच्या शरीरात सिटोकिन स्टॉर्म्स तयार होत नाहीत. पण कोव्हिड-19 चं संक्रमण झालेल्या मुलांमध्ये गंभीर लक्षण नसली आणि त्यांना याचा धोका नसला तरी ते इतरांना होणाऱ्या संसर्गाचं कारण नक्कीच बनू शकतात. "हा खूप मोठा प्रश्न आहे. अनेकांना वाटतं की लहान मुलांना धोका नाही मग त्याबाबतीत काळजी करण्यासारखं काही नाही. ज्या लहान मुलांना क्रॉनिक इम्युनोडिफिशिएन्सी नाही त्यांच्याबाबतीत हे खरंही आहे. पण लहान मुलांमुळे कोव्हिड-19 चा कम्युनिटी स्प्रेड होऊ शकतो हे लक्षात घ्यायला हवं," रॉबर्टस सांगतात. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


أشار البحث إلى أن التصنيف الحالي لمرض السكري يفتقر إلى الدقة، وأن هناك تصنيفات أخرى تؤدي إلى نتائج أفضل والشائع عن مرض السكري، الاضطرابات في نسبة السكر في الدم، ينقسم إلى الفئة الأولى والفئة الثانية، لكن باحثين من السويد وفنلندا يرون أن هناك صورة أكثر تعقيدا لهذا المرض عما هو شائع، إذ اكتشفوا المزيد من أنواع داء السكري، في طريقهم إلى بداية عصر جديد لعلاجه وتحديد طريقة علاج خاصة بكل مريض. وقال خبراء إن الاكتشاف الذي توصل إليه الباحثون يبشر بمستقبل أفضل لعلاج مرض السكري، لكن التحول إلى طرق العلاج الجديدة لن يكون في وقت قريب. وتصل نسبة الإصابة بهذا المرض إلى واحد من 11 شخص على مستوى العالم، كما تزيد الإصابة به من خطر الأزمات والسكتات القلبية، والعمى، والفشل الكلوي، وبتر الأطراف. وتعرف الفئة الأولى من داء السكري بأنها مرض يستهدف الجهاز المناعي ويصيب 10 في المئة من مرضى السكري في بريطانيا. وتضر هذه الفئة بالغدد المسؤولة عن إفراز مركب الإنسولين في الجسم، ما يضعف قدرتها على التحكم في مستويات السكر في الدم. أما الفئة الثانية من مرض السكري فترجع الإصابة بها إلى أسلوب الحياة كأن تؤثر الدهون سلبا على الطريقة التي يعمل بها إفراز الإنسولين. خمسة أنواع واعتمد الباحثون المعدون للدراسة، من مركز أبحاث السكري التابع لجامعة لوند السويدية ومعهد دراسة الطب الجزيئي في فنلندا، على بيانات استمدوها من تحليل دم تفصيلي لعينة بحثية تتكون من 14755 مريضا. ونشرت نتائج البحث في مجلة لانسيت المتخصصة في دراسات مرض السكري والغدد الصماء، وهي النتائج التي قسمت مرضى السكري إلى خمس أنواع هي : تصل النسبة العالمية للإصابة بداء السكري إلى 1 من كل 11 شخصا وقال الباحث لايف غروب، أحد المشاركين في إعداد البحث الجديد لبي بي سي إنه "من الأهمية بمكان أن نتخذ خطوة حقيقية في الطريق إلى توفير قدر أكبر من الدقة في طرق العلاج." وأضاف أن "وفقا للسيناريو المثالي، ينطبق ما سبق على التشخيص ونستهدف تحسين طريقة العلاج"، مرجحا أن المجموعات الثلاث الأكثر خطرا ينبغي أن تخضع لعلاج أكثر تركيزا مقارنة بعلاج المجموعتين الأخف ضررا. ويمكن تصنيف من يعانون من مرض السكري من النوع الأولى على أنهم مرضى الفئة الثانية من هذا الداء لعدم المعاناة من مشكلات صحية تضر بالمناعة الذاتية. وترجح الدراسة إصابة مرضى هذه الفئة بالسكري نتيجة لعيوب في خلايا إفراز الإنسولين، لا بسبب السمنة المفرطة. ولذلك ينبغي علاجهم بالطرق المستخدمة في علاج الفئة الأولى من مرض السكري. وتنطوي النوع الثانية على خطر أكبر للإصابة بالعمى بينما تشكل النوع الثالثة خطرا على وظائف الكُلى بينما يفيد الفحص المعزز في علاج أفضل لباقي المجموعات من مرض السكري. تصنيف أفضل قالت فيكتوريا سالم، الاستشارية والباحثة في الطب السريري لدى إمبريال كوليدج، لبي بي سي إن أغلب المتخصصين كانوا "على علم بأن تقسيم مرض السكري إلى الفئة الأولى والثانية لا يمكن اعتباره نظاما دقيقا بالمرة." وأضافت أن "هذا (البحث) يجسد مستقبل كيفية النظر إلى داء السكري كمرض"، لكنها حذرت من أن هذه الدراسة لن تغير الواقع العملي علاج هذا المرض اليوم. وفي ضوء إجراء الدراسة في الدول الإسكندنافية، قالت فيكتوريا سالم إنه "ربما يصل عدد أنواع الإصابة بداء السكري إلى 500 نوعا فرعيا اعتمادا على العوامل الوراثية ومؤثرات البيئة المحلية."، مرشحة عدد المجموعات الخمس التي توصلت إليها الدراسة الحديثة للزيادة في المستقبل. وقال سودويش كومار، أستاذ الطب في كلية ورويك: "من الواضح أن هذه مجرد الخطوة الأولى، لكننا نريد أن نعرف إذا ما كان العلاج المختلف لكل نوع من أنواع داء السكري التي توصل إليها البحث سوف يؤدي إلى نتائج أفضل." ورجحت إيميلي بيرنز، من جمعية السكري البريطانية، أن فهم الأمراض قد يساعد على "تهيئة شخصية للعلاج، وهو ما من شأنه أن يقلل من خطر المشكلات الصحية التي قد تنتج عن الإصابة بداء السكري في المستقبل."

रक्तातील अनियंत्रित साखर अर्थात डायबेटिसच्या आजाराचे सर्वसाधारणपणे टाईप-1 आणि टाईप-2 असे दोन प्रकार पडतात. परंतु स्वीडन आणि फिनलॅंड इथल्या संशोधकांना असं वाटतं की, त्यांनी मधुमेहाचं अधिक किचकट रूप शोधलं आहे. त्यातून मधुमेहग्रस्तांसाठी त्यांच्या गरजेनुसार वैयक्तिक औषधं देता येतील. तज्ज्ञांचं मत आहे की, हे संशोधन मधुमेहाच्या उपचाराच्या भवितव्यासाठी मूलगामी असं आहे. पण उपचार पद्धतीतील बदल मात्र तातडीने शक्य नाही. जगभरातील दर 11पैकी एका प्रौढ व्यक्तीला मधुमेह आहे. त्यातून हृदयविकार, अंधत्व, किडनी निकामी होणं आणि पाय कापावा लागणं असे इतर आजार आणि समस्या उद्भवतात. टाईप 1 प्रकारचा मधुमेह हा रोगप्रतिकार शक्तीशी संबंधित आहे. युनायटेड किंगडममधील 10टक्के लोकांना या प्रकारचा मधुमेह आहे. शरीरातील इन्स्युलिन निर्मितीवर हा मधुमेह हल्ला करतो. त्यामुळे शरीरात इन्स्युलिनचं प्रमाण घटून रक्तातील साखर वाढते. टाईप 2 प्रकारचा मधुमेह लाईफस्टाईलमुळे होतो. चुकीच्या लाईफस्टाईलमुळे शरीरातील फॅट्स वाढतात आणि इन्सुलिनच्या कार्यपद्धतीवर परिणाम करतात. स्वीडनमधील लुंथ युनिव्हर्सिटी डायबेटिस सेंटर आणि इन्स्टिट्यूट फॉर मोलेक्युलर मेडिसिन फिनलॅंडम या दोन संस्थांनी केलेल्या अभ्यासात 14,775 पेशंटचा अभ्यास केला. या अभ्यासात त्यांच्या रक्तांच्या चाचण्यांच्या विश्लेषणाचाही समावेश आहे. हा अभ्यास द लान्सेट डायबेटिस अॅंड एंडोक्रोनालॉजीमध्ये प्रसिद्ध झाला आहे. त्यामध्ये पेशंटना 5 गटात विभागता येतं हे दाखवण्यात आले आहे. गट - 1 : तीव्र स्वरूपाचा डायबेटिस. सध्या प्रचलित असलेल्या टाईप1 प्रकारसारखाच हा गट आहे. तरुण वयात हा आजार होतो, त्यामुळे रोगप्रतिकार शक्तीशी संबंधित आजार होतात. इन्स्युलिन तयार करण्याची क्षमता यामध्ये नष्ट होते. गट - 2 : तीव्र स्वरूपाचा डायबेटिस. या गटातील पेशंटमध्ये तीव्र स्वरूपाचा इन्स्युलिनचा अभाव दिसून येतो. हा आजार सुरुवातीला टाईप 1 सारखाच दिसला. पण नंतर त्याचं वेगळं स्वरूप स्पष्ट झालं. या गटातले पेशंट तरुण होते. शिवाय त्यांचं वजनही योग्य प्रमाणात होतं, पण तरीही त्यांच्यात इन्स्युलिन निर्माण होण्यात अडचणी येत होत्या. पण त्यासाठी त्यांची रोगप्रतिकार शक्ती जबाबदार नव्हती. गट - 3 : तीव्र स्वरूपाचा डायबेटिस. या गटातील पेशंट्स सर्वसाधारणपणे स्थूल असतात. त्यांचं वजन जास्त असतं. त्यांच्या शरीरात इन्स्युलिनचं प्रमाण पुरेसं असतं. पण शरीर या इन्स्युलिनला प्रतिसाद देत नाही. गट - 4 : मध्यम स्वरूपाचा डायबेटिस. स्थूलतेशी संबंधित मधुमेहाचा हा प्रकार आहे. अतिवजन असलेल्या पेशंटमध्ये दिसून येतो. चयापचयाच्या दृष्टीने हा मधुमेह गट 3च्या जवळ जाणारा आहे. गट - 5 : मध्यम स्वरूपाचा डायबेटिस. वयाशी संबंधित असा हा मधुमेह आहे. या पेशंटमध्ये उतार वयात मधुमेहाची लक्षणं दिसू लागतात. त्यांच्यातील आजार हा मध्यम तीव्रतेचा असतो. या संशोधकांपैकी एक असलेले प्रा. लीप ग्रूप बीबीसीशी बोलताना म्हणाले, "हे अत्यंत महत्त्वाचं संशोधन आहे. याचं कारण म्हणजे यामुळे डायबेटिसची उपाचार पद्धती अधिक अचूक होण्यास मदत होणार आहे." ते म्हणाले, "निदानाच्या पातळीवर याचा वापर झाला तर अधिक अचूक उपचार करता येतील. इतर 2 मध्यम तीव्रतेच्या मधुमेहांपेक्षा उर्वरित 3 तीव्र स्वरूपाच्या मधुमेहांवर अधिक तीव्रतेचा उपचार करणं आवश्यक आहे." गट 2 मधल्या पेशंटना आता टाईप 2 डायबेटिसचे पेशंट म्हणता येईल. पण हा अभ्यास असं दाखवतो की, त्यांच्यातील आजार हा स्थूलतेपेक्षा बीटा पेशींतील दोषांमुळे होतो. त्यामुळे त्यांच्यावरची उपचार पद्धती टाईप 2 प्रकारच्या मधुमेहांना दिल्या जाणाऱ्या उपचाराशी जवळ जाणारी हवी, असं या अभ्यासात म्हटलं आहे. गट 2मधील पेशंटना अंधत्वाचा धोका अधिक असतो तर गट 3 मधील पेशंटना किडनीशी संबंधित आजार अधिक होतात. अधिक अचूक वर्गीकरण लंडनमधील इंपिरियल कॉलेजमधील क्लिनिकल सायंटिस्ट डॉ. व्हिक्टोरिया सालेम म्हणाल्या, "टाईप 1 आणि टाईप 2 हे वर्गीकरण अगदी अचूक नाही हे या क्षेत्रातील तज्ज्ञांना माहीत आहे." त्या म्हणाल्या, "मधुमेहाकडे एक आजार म्हणून आपण कसं पाहतो, या दृष्टीने या अभ्यासाकडे भविष्य म्हणून पाहता येईल." पण या अभ्यासातून तातडीने काही बदल होईल, याबद्दल त्या साशंक आहेत. हा अभ्यास स्कॅंडिनेव्हिएन देशांपुरता असून जगभरात मधुमेहाचा धोका वेगवेगळ्या प्रकारचा आहे, असं त्या म्हणाल्या. विशेषतः दक्षिण आशियात लोकांमध्ये डायबेटिसच्या रुग्णांची संख्या वाढली आहे, याकडेही त्यांनी लक्ष वेधलं. डॉ. सालेम म्हणाल्या, "जगभरात जनुकीय पातळीवर आणि स्थानिक पर्यावरणाच्या परिणामांमुळे डायबेटिसचे जवळपास 500 उपगट असू शकतील. हा अभ्यास 5 गटांत करण्यात आला असला तरी नंतर वर्गीकरण वाढू शकतं." वॉरिक मेडिकल स्कूलमधील मेडिसिनचे प्रा. सुदेश कुमार म्हणाले, "अगदी स्पष्ट सांगायचं तर हे पहिलं पाऊल आहे. या गटातील पेशंटना वेगवेगळ्या प्रकारचे उपचार दिल्याने चांगले परिणाम दिसतील का, हेसुद्धा समजलं पाहिजे." डायबेटिस यूकेमधील डॉ. इमिली बर्नस म्हणाल्या, "हा आजार समजून घेतल्याने रुग्णनिहाय वैयक्तिक उपचार पद्धती विकसित करणं आणि भविष्यातील मधुमेहाशी संबंधित गुंतागुंत कमी करणं यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे. त्या म्हणाल्या, "विशेष करून टाईप 2 डायबेटिसमधले उपगट शोधून अधिक सविस्तर विश्लेषण करावं लागेल. या प्रकारच्या मधुमेहावर उपचार करण्यासाठी याची आवश्यकता आहे." हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وانتقدت الصين "بي بي سي" بسبب تقاريرها عن تفشي فيروس كورونا واضطهاد أقلية الإيغور. وأعربت "بي بي سي" عن خيبة أملها من قرار السلطات الصينية، الذي جاء ذلك عقب قيام هيئة تنظيم الاتصالات البريطانية "أوفكوم" بإلغاء ترخيص بث شبكة تلفزيون الصين الدولية في المملكة المتحدة. وقالت إدارة الأفلام والتلفزيون والإذاعة الحكومية الصينية في قرارها الخميس، إن تقارير "بي بي سي وورلد نيوز" حول الصين تبين أنها "تنتهك بشكل خطير" إرشادات البث، بما في ذلك "شرط أن تكون الأخبار صادقة وعادلة" وألا "تضر بالمصالح الوطنية للصين". وقالت إن طلب "بي بي سي" للبث لمدة عام آخر لن يتم قبوله. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت "بي بي سي" في بيان: 'نشعر بخيبة أمل لأنّ السلطات الصينية قررت اتخاذ هذا الإجراء. تعد بي بي سي هيئة البث الإخبارية الدولية الأكثر ثقة، وهي تقدم تقارير من جميع أنحاء العالم بشكل عادل ونزيه ودون خوف أو محاباة". وتبثّ قناة "بي بي سي وورلد نيوز" باللغة الإنجليزية. ولا يسمح ببثّها في الصين إلا في الفنادق العالمية وفي بعض المجمعات الدبلوماسية، أي أن معظم الصينيين لا يستطيعون مشاهدتها. ووصف وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب الخطوة بأنها "تقييد غير مقبول لحرية الإعلام". كما انتقدت وزارة الخارجية الأمريكية القرار الصيني، قائلة إنه جزء من حملة أوسع لقمع وسائل الإعلام في الصين. مبنى إذاعة وتلفزيون هونغ كونغ وقالت محطة "أر تي أتش كاي" (تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ)، الممولة من القطاع العام، إنها ستعلّق بثّ خدمة "بي بي سي" العالمية. وكانت تبثّ في السابق يومياً من الساعة الحادية عشرة ليلاً إلى الساعة السابعة صباحاً. ومع ذلك، لا تزال برامج قناة "بي بي سي وورلد نيوز" متاحة في هونغ كونغ. ومن المتوقع أن تحتفظ هونغ كونغ - المستعمرة البريطانية السابقة - ببعض الحقوق والحريات، ومن ضمنها حرية الصحافة حتى عام 2047، كجزء من اتفاق التسليم بين الصين وبريطانيا. وقال رئيس جمعية الصحافيين في هونغ كونغ كريس يونف كين-هينغ إنّ القرار بشأن خدمة بي بي سي "مزعج ومقلق". ووصف اتحاد العاملين في "تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ" القرار بأنه "مؤسف للغاية"، وأضاف "تحت سياسة بلد واحد ونظامين، لم نشاهد مطلقاً هونغ كونغ مطالبة باتباع قرارات إدارة الإذاعة والتلفزيون والسينما الصينية الرسمية من قبل". وقالت متحدثة باسم بي بي سي: "ندين هذا القرار من قبل السلطات الصينية. الوصول إلى أخبار دقيقة ومحايدة هو حق أساسي من حقوق الإنسان ولا ينبغي حرمان سكان هونغ كونغ والبر الرئيسي للصين منه، حيث يعتمد الملايين منهم على بي بي سي نيوز كل أسبوع". ورفضت بي بي سي الاتهامات بالتحيز، وقالت إنها ستبذل قصارى جهدها لنقل الأخبار إلى جمهورها الذي "سيظل قادرا على إيجاد طرق للوصول إلى بي بي سي". وتأتي خطوة منع البث في الصين وفي هونغ كونغ بعد قيام هيئة تنظيم الاتصالات في بريطانيا (أوفكوم) بإلغاء ترخيص شبكة تلفزيون الصين الدولية إثر اكتشاف أن الترخيص تملكه شركة "ستار تشاينا ميديا" بصورة غير قانونية. واتهمت الشبكة الصينية أيضا بانتهاك قواعد البث البريطانية العام الماضي، لبثها الاعتراف القسري المزعوم للمواطن البريطاني بيتر همفري. وذكرت قناة دويتشه فيله الألمانية أن قرار أوفكوم بشأن الشبكة الصينية يسري في ألمانيا، حيث نال الترخيص موافقة هيئة الاتصالات البريطانية كجزء من مبادرة الشراكة. تدهور العلاقات شهدت العلاقات بين الصين والمملكة المتحدة تدهوراً خطيراً في الأشهر الأخيرة بسبب هونغ كونغ، حيث أصدرت بكين قانوناً أمنياً جديداً مثيراً للجدل بعد احتجاجات واسعة مؤيدة للديمقراطية. وفي يناير/كانون الثاني، استحدثت المملكة المتحدة تأشيرة جديدة تمنح 5.4 مليون من سكان هونغ كونغ الحق في العيش في المملكة المتحدة وأن يصبحوا مواطنين في النهاية لأنها تعتقد أن الصين تقوّض حقوق وحريات الإقليم. وفي العامين الماضيين، كانت الصين تحظر بشكل منهجي وسائل الإعلام الأجنبية، بما في ذلك طردها لصحفيين يعملون لصالح ثلاث صحف أمريكية في عام 2020. وفي فبراير/شباط، نشرت "بي بي سي" تقريراً يتضمن مقابلات مع نساء من الإيغور قلن إنهن تعرضن للاغتصاب والاعتداء الجنسي والتعذيب بشكل منهجي في معسكرات "إعادة التأهيل" في الصين. واتهمت وزارة الخارجية الصينية "بي بي سي" حينها بتقديم "تقرير كاذب". وقالت الولايات المتحدة الشهر الماضي إن الصين ارتكبت "إبادة جماعية" في قمعها للإيغور وغيرهم من الإقليات المسلمة. ووفقاً للتقديرات، احتجز أكثر من مليون شخص من الإيغور والأقليات الأخرى في معسكرات في الصين. وتنفي الصين اضطهاد الإيغور. وقال سفير الصين في المملكة المتحدة ليو شياومينغ لمراسل بي بي سي أندرو مار العام الماضي، إنّ التقارير عن معسكرات الاعتقال "مزيفة"، مشيرا إلى أنّ الإيغور حصلوا على المعاملة نفسها بموجب القانون، مثل الجماعات العرقية الأخرى في البلاد.

बीबीसीने चीनमधली कोरोना व्हायरसची साथ आणि शिनजियांग प्रांतात वीगर मुसलमानांचं शोषण यावर गेल्या काही महिन्यात रिपोर्टिंग केलं होतं. Twitter पोस्ट समाप्त, 1 ब्रिटनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाने आपल्या निवेदनात म्हटलं की चीनमध्ये इंटरनेट आणि माध्यमांवरती सगळ्यात कडक निर्बंध लागू आहेत. यात असंही म्हटलंय की चीनचा हा निर्णय जगभरात चीनचीच नाचक्की करेल. गेल्या आठवड्यात ब्रिटनचं माध्यम नियमक मंडळ ऑफकॉमने चीनच्या सरकारी नियंत्रणात येणारं चॅनल सीजीटीएनचं प्रक्षेपण बंद केलं होतं. दुसरीकडे बीबीसीच्या आशिया विभाग संपादकांचं म्हणणं आहे की या निर्णयाने फारसा फरक पडणार नाही कारण चीनमध्ये बहुतांश लोकांना हे चॅनल आधीपासूनच उपलब्ध नव्हतं. बीबीसीकडून प्रसिद्ध केलेल्या निवेदनात म्हटलं आहे की, "चीनच्या प्रशासनाने हा निर्णय घेतला याबद्दल आम्हाला खेद आहे. बीबीसी जगभरातल्या सगळ्यात विश्वासू माध्यमांपैकी एक आहे आणि जगभरात पूर्ण निष्पक्षपणे तसंच कोणत्याही दबावाशिवाय काम करतं." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


وقد باعت أكثر من مليوني نسخة في الولايات المتحدة وكندا بحسب آخر البيانات. وتم الإعلان عن أرقام المبيعات من قبل دار النشر "بنغوين راندوم هاوس" الجمعة. ويقول الناشر إن" الكتاب هو أيضاً من الكتب الأكثر مبيعاً في العديد من البلدان الأخرى من بينها استراليا والمملكة المتحدة وفرنسا وألمانيا وكوريا وجنوب إفريقيا". ميشال أوباما: نبذة شخصية أوباما على"نتفليكس" قريباً ويلقي الكتاب الضوء على الحياة الشخصية لعائلة أوباما قبل وبعد وخلال وقتهم في البيت الأبيض وكأول سيدة أمريكية من أصول إفريقية وأول رئيس أمريكي من أصل إفريقي. كما تكشف ميشال أوباما في مذكراتها عن الصعوبات التي عاشتها مع زوجها الرئيس السابق باراك أوباما بداية فترة زواجهما لاسيما الإجهاض إلى أن اختارت التلقيح الاصطناعي لتنجب بعدها ماليا وساشا. وانتقدت ميشال أوباما في هذه المذكرات الرئيس الأمريكي دونالد ترامب قائلة "إنني لن أغفر له أبداً لأنه عرض سلامة عائلتي للخطر بسبب تبنيه لمقولة أن زوجها لم يولد في الولايات المتحدة أي أنه ليس رئيساً غير شرعي للبلاد".

फाईल फोटो 'Becoming' असं या पुस्तकाचं नाव आहे. या पुस्तकात स्वतःच्या गर्भपातावर सविस्तर लिहिलं आहे. गर्भपातामुळे मलिया आणि साशा या दोन्ही मुलींच्या जन्मासाठी आयव्हीएफ (In Vitro Fertilisation) उपचार पद्धतीची मदत घ्यावी लागली होती, असा खुलासा मिशेल ओबामा यांनी केला आहे. 20 वर्षांपूर्वी जेव्हा गर्भपात झाला होता त्यानंतर आपल्याला 'हरवून गेल्यासारखं आणि खूप एकटं' वाटायला लागलं होतं, असं मिशेल ओबामा यांनी ABC न्यूज चॅनलच्या Good Morning America या कार्यक्रमात बोलताना सांगितलं. शिवाय 'माझ्या कुटुंबाची सुरक्षा धोक्यात आणल्याचं' म्हणत त्यांनी अमेरिकेचे विद्यमान राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यावर जोरदार टीकाही केली आहे. मिशेल ओबामा आणि अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष बराक ओबामा या दोघांनी त्यांचं लग्नं टिकवण्यासाठी 'कपल थेरपी' म्हणजेच समुपदेशन घेतलं होतं. स्वतः मिशेल ओबामा यांनी या पुस्तकाच्या माध्यमातून पहिल्यांदाच ही बाब उघड केली आहे. 426 पानांचं हे पुस्तक येत्या मंगळवारी प्रकाशित होणार आहे. या पुस्तक प्रकाशनानंतर मिशेल ओबामा लंडनसह दहा शहरांचा दौरा करणार आहेत. गरोदरपणाविषयी माजी वकील आणि हॉस्पिटल प्रशासक असलेल्या मिशेल ओबामा यांनी अमेरिकेच्या ABC न्यूज चॅनलला मुलाखत दिली आहे. गर्भपाताविषयी सांगताना त्या म्हणाल्या, "मला वाटलं होत मी अपयशी ठरले. कारण गर्भपात किती सामान्य बाब आहे, हे मला माहितीच नव्हतं. याबद्दल आपण बोलतच नाही." "आपण आपल्याच दुःखात असतो. मात्र गर्भपात होतात, हे नव्याने आई होणाऱ्या तरुणींना सांगितलं पाहिजे. ते महत्त्वाचं आहे." त्या म्हणाल्या, "34 वर्षांची झाले होते. आपलं जैविक घड्याळ बरोबर असतं. त्यामुळे बिजांडांची निर्मिती मर्यादितच असते, याची जाणीव झाली होती. त्यामुळे आई होण्यासाठी इन-व्हिट्रो फर्टिलायझेशनची (IVF) मदत घेण्याचा निर्णय घेतला." ABCच्या Good Morning America कार्यक्रमात सूत्रसंचालक रॉबिन रॉबर्टशी बोलताना त्या म्हणाला, "एक स्त्री म्हणून आपण एकमेकींशी आपल्या शरीराविषयी आणि शरीराच काम कसं चालतं यावर बोलत नाही. हे सर्वांत वाईट आहे." लग्नाविषयी स्वतःच्या वैवाहिक आयुष्यात काहीवेळा अडचणी आल्याचा खुलासाही त्यांनी केला. "बराक राजकारणात सक्रीय झाले त्यावेळी मला एकटीलाच घरी आयव्हीएफचे इन्जेक्शन्स घ्यावी लागायची. तो काळ दोघांच्या नात्यातला फार नाजूक काळ होता," असं त्यांनी सांगितलं. त्यांनी ABC शी बोलताना सांगितलं, "मॅरेज काउंसिलिंग हा आम्हा दोघांमधले मतभेद कसे दूर करावे, हे शिकण्याचा एक मार्ग होता." "अडचणींचा सामना करणाऱ्या आणि नात्यात काहीतरी चुकीचं घडतंय, असं वाटणारी अनेक तरुण विवाहित जोडपी मला माहीत आहेत. पण एकमेकांच्या आकंठ प्रेमात असलेल्या मिशेल आणि बराक यांनीही वैवाहिक जीवनातल्या अडचणी दूर करण्यासाठी प्रयत्न केले होते, हे त्यांना कळावं, असं मला वाटतं," असं त्या म्हणाल्या. "आणि जेव्हा गरज होती तेव्हा आमच्यातल्या अडचणी दूर करण्यासाठी आम्ही योग्य मदतही घेतली," असंही त्यांनी सांगितलं. शिकागोमध्ये उन्हाळ्याच्या एका रात्री बराक ओबामांच्या प्रेमात पडल्याची आठवणही त्यांनी नमूद केली आहे. त्या लिहितात, "बराक ओबामांना स्वीकारण्याचा निर्णय मी केला तेव्हा क्षणार्धात माझ्या मनात ओढ, कृतज्ञता, आश्चर्य अशा भावनांची गर्दी झाली." ट्रंप यांच्याविषयी Becoming या आपल्या जीवनचरित्रात मिशेल ओबामा यांनी ट्रंप यांच्यावर उघडपणे टीका केली आहे. पती बराक यांचा जन्म अमेरिकेत झालेला नाही, असा प्रचार करून वाद निर्माण करणाऱ्या व्यक्तीला कधीही माफ करणार नाही, असं त्या म्हणाल्या. त्या लिहितात, "हा सगळा प्रकार फारच मूर्खपणाचा आणि खालच्या पातळीचा होता. यातून त्यांची कट्टरता आणि परदेशी लोकांबद्दल वाटणारा तिरस्कारच दिसून येतो." "एखादा माथेफिरू बंदूक घेऊन वॉशिंग्टनकडे निघाला असता तर काय झालं असतं? त्याने आमच्या मुलींचं काही बरंवाईट केलं असतं तर? डोनाल्ड ट्रंप यांच्या या कर्कश आणि अविवेकी वक्तव्यांमुळे माझ्या कुटुंबाची सुरक्षाच धोक्यात आली होती आणि यासाठी मी त्यांना कधीच माफ करणार नाही." ट्रंप यांच्या निवडणूक विजयाने धक्का बसल्याचंही त्यांनी सांगितलं. दरम्यान, वॉशिंग्टनहून पॅरिसला निघण्यापूर्वी शुक्रवारी ट्रंप यांनी मिशेल ओबामा यांच्या या पुस्तकावर टिप्पणी केली. ते म्हणाले, "हे पुस्तक लिहिण्यासाठी मिशेल ओबामा यांना भरमसाठा पैसा मिळाला आहे. तुम्ही वाद निर्माण करा आम्ही त्याची परतफेड करू, असं त्यांचं नेहमीच म्हणणं राहिलेलं आहे." बराक ओबामा यांना उद्देशून ट्रम्प म्हणाले, "अमेरिकेच्या सैन्याला पुरेसा निधी न देऊन त्यांनी आपल्या सैन्याला जी वागणूक दिली आहे, त्याबद्दल मी त्यांना कधी माफ करणार नाही. सैन्याप्रति त्यांनी जे केलं, त्यामुळे हा देश खूपच असुरक्षित झाला आहे." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


تأسست المنظمة التي تتخذ من لاهاي مقرا لها للمساعدة في تطبيق بنود اتفاقية 1997 المتعلقة بالأسلحة الكيماوية. وقد أرسلت المنظمة مؤخرا مفتشين وخبراء إلى سوريا لتدمير الأسلحة الكيماوية التي تمتلكها الحكومة السورية. وستحصل المنظمة نظير فوزها بالجائزة الأشهر بين جوائز نوبل على ميدالية ذهبية ومبلغ قدره 780 ألف جنيه استرليني. وكانت المنظمة التي تتخذ من لاهاي مقرا لها قد تأسست للمساعدة في تطبيق بنود اتفاقية 1997 المتعلقة بالأسلحة الكيماوية. مرشحون آخرون وكانت الطفلة الباكستانية، ملالا يوسف زاي من بين المرشحين للجائزة، إلى جانب الطبيب، دنيس موكويغي، من جمهورية الكونغو الديمقراطية. مواضيع قد تهمك نهاية وكان من بين المرشحين للجائزة أيضا تشيلسي مانينغ (برادلي مانينغ سابقا)، الجندي الأمريكي الذي أدين بتسريب وثائق سرية لويكيليكس، وخبيرة الحاسوب المصرية ماغي جبران، التي تخلت عن عملها الأكاديمي لتصبح راهبة قبطية وتؤسس منظمة خيرية للأطفال. ويقول مراسل بي بي سي في أوسلو، لارس بيفنغر، إن الجائزة منحت اعترافا بدور منظمة حظر الأسلحة الكيماوية في الإشراف على تنفيذ أنجح اتفاقية نزع سلاح في العالم اليوم. وقد أسهمت المنظمة في تدمير نحو 80 بالمئة من مخزون الأسلحة الكيماوية في العالم. وستصبح سوريا، التي يعتقد أنها تملك مخزونا كبيرا من الأسلحة الكيماوية، الدولة رقم 131 التي توقع على الاتفاقية.

नोबेल पुरस्कार 'इंटरनॅशनल कॅम्पेन टू अबॉलिश न्युक्लियर वेपन्स' अर्थात 'आयकॅन' (ICAN ) असं या चळवळीचं नाव आहे. अण्विक अस्त्रांना रोखण्याच्या दृष्टीने आयकॅन उपक्रमाचं योगदान अतुलनीय आहे. म्हणूनच या पुरस्कारासाठी या गटाची निवड करण्यात आली, असं नोबेल समितीच्या प्रमुख बेरिट रेइस-अँडरसन यांनी सांगितलं. अण्विक अस्त्रांचा धोका सर्वाधिक असलेल्या काळात आपण आहोत, असं सांगताना त्यांनी उत्तर कोरियाचा उल्लेख केला. अण्वस्त्रं नष्ट करण्यासाठी अण्वस्त्रधारी देशांनी वाटाघाटासाठी पुढाकार घ्यावा असं अपील अँडरसन यांनी केलं. नोबेल पुरस्कार समितीच्या प्रमुख बेरिट रेइस-अँडरसन नोबेल शांतता पुरस्कारांची घोषणा आज करण्यात आली. 'आयकॅन' नक्की काय आहे? आयकॅन म्हणजे अण्वस्त्रांचा वापर रोखण्यासाठी शंभराहून अधिक देशांत कार्यरत असलेला अनेक स्वयंसेवी संस्थांचा समूह आहे. दहा वर्षांपासून अण्वस्त्रांचा वापर रोखण्यासाठी प्रयत्नशील या उपक्रमाचं मुख्यालय स्वित्झर्लंडमधील जिनीव्हा इथे आहे. डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या नोबेल पुरस्कार सोहळ्यात या गटाला 11 लाख डॉलर, पदक आणि प्रमाणपत्र यांनी सन्मानित करण्यात येणार आहे. आयकॅनचं ट्विटर हँडल अण्वस्त्रं वापरावर बंदी आणि टप्याटप्याने अण्वस्त्रं नष्ट करण्याच्या दृष्टीनं संयुक्त राष्ट्र संघटनेनं तयार केलेला तह 122 देशांनी अंगीकारला होता. अण्वस्त्रं बंदी करार अण्वस्त्र बंदी करार नेहमीच चर्चेत असतो. अमेरिका आणि इंग्लंडसह जगातल्या नऊ अण्वस्त्रधारी देशांनी या तहाच्या करारावर स्वाक्षरी केलेली नाही. नोबेल शांतता पुरस्काराची निवड कशी होते? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وقالوا إن الجهاز يستطيع إجراء جراحة استئصال للورم بطريقة أسرع وأكثر أمانا ودقة. ويأمل العلماء في أن يسهم ذلك في القضاء على الورم بالكامل. وأشارت نتائج الاختبارات، التي نشرتها دورية علوم الطب الانتقالي، إلى أن نسبة دقة التكنولوجيا المستخدمة في الجهاز بلغت 96 في المئة من الوقت. ويستفيد الجهاز، وهو عبارة عن قلم يطلق عليه "ماسبيك بين"، من عملية التمثيل الغذائي الفريدة لخلايا السرطان. كيف يعمل "القلم" يوضع القلم بطريقة تلامس الجزء المشتبه إصابته بالسرطان، ثم يطلق قطرة مياه صغيرة. تنتقل مواد كيميائية موجودة في الخلايا الحية إلى القطرة التي يمتصها القلم ثانيا لإجراء الفحص. يوصّل القلم بمطياف كتلة يمكنه قياس كمية هائلة من آلاف المواد الكيميائية كل ثانية، ثم ينتج بصمة كيميائية تخبر الطبيب بما إذا كان النسيج الذي يفحصه طبيعيا أم مصابا بالسرطان. ويواجه الجرّاحون تحديا يكمن في إيجاد حدود فاصلة بين النسيج المصاب بالسرطان والنسيج الطبيعي. وقد يظهر ذلك بوضوح في بعض الأورام، غير أن الأمر يختلف في أورام أخرى تتلاشى فيها الحدود بين النسيج الطبيعي والنسيج المصاب. ومن شأن القلم أن يساعد الأطباء في التأكد من زوال الورم بالكامل. وقالت ليفيا إيبرلين، أستاذ الكيمياء المساعدة بجامعة تكساس، لبي بي سي "المثير في هذه التكنولوجيا هو تلبيتها الحاجات الطبية بوضوح". وأضافت "الأداة رائعة وبسيطة ويمكن أن تكون متاحة لاستخدام الجراحين في وقت قصير". خلايا سرطانية في قولون مريض تجارب أجريت التجارب على التكنولوجيا الجديدة بالاستعانة بـ253 عينة كجزء من الدراسة. وتهدف الخطة إلى مواصلة إجراء الاختبارات الرامية لفحص الجهاز قبل اختباره خلال العمليات الجراحية العام المقبل. وعلى الرغم من انخفاض سعر القلم، إلا أن مطياف الكتلة باهظ التكلفة. وقالت إيبرلين "بالتأكيد تتمثل العقبة في مطياف الكتلة، ونحلم بوجود مطياف كتلة أصغر حجما وأرخص سعرا ومصمم لهذا التطبيق ويمكن نقله بين الغرف". ومن جهته، قال جيمس سوليبورك أحد الباحثين ورئيس جراحة الغدد الصماء في كلية طب بايلور "نطمح أن يأتي وقت نجري فيه للمريض جراحة أكثر دقة وسرعة وتتسم بالأمان". ويعد قلم "ماسبيك بين" أحدث مساعي العلماء لتحسين الدقة خلال العمليات الجراحية. واستطاع فريق تابع لجامعة امبيريال كوليدج لندن تطوير سكين "يشم" النسيج الذي يقطعه لتحديد ما إذا كان يزيل سرطانا أم لا. كما يستخدم فريق تابع لجامعة هارفارد أشعة الليزر لتحديد حجم السرطان الذي يجب استئصاله من المخ. وقالت إين ماكارثي، من المركز البريطاني لبحوث السرطان في بريطانيا، إنه "يمكن لهذه الأبحاث المثيرة أن تعزز قدرة الأطباء على تحديد أي الأورام سرطانية وأيها غير مصاب بسرعة فضلا عن التعرف على خصائصها". وأضافت "جمع مثل هذه المعلومات يساعد الأطباء خلال الجراحة على تحديد أفضل الخيارات العلاجية للمرضى في أسرع وقت".

मासस्पेक या पेनामुळे शस्त्रक्रियेदरम्यान कॅंसरची नेमकी गाठ लवकर आणि सुरक्षितपणे काढता येईल, तसंच शस्त्रक्रियेनंतर कॅंसर मुळापासून काढता येईल. 'सायंस ट्रांस्लेशनल मेडिसीन' या मासिकानुसार पेशींच्या विशिष्ट पचनाच्या गुणधर्मावर काम करणारं हे उपकरण 96% अचूक आहे. कॅंसरच्या उती अवाढव्य वाढत राहिल्या तर त्यांचे आंतरिक गुणधर्म इतर सामान्य उतींपेक्षा खूपच वेगळे होतात. पण, अजूनही सामान्य उती आणि कॅंसरच्या उती यातील फरक करणं डॉक्टरांसमोर एक मोठे आव्हानच आहे. काही केसेसमध्ये हे अगदी सोपं आहे, पण काहींमध्ये सामान्य उती आणि बाधीत उतींमधील फरक ओळखणं अवघड आहे. दरम्यान, या पेनामूळे कॅंसर मुळापासून काढता येऊ शकतो. अगदी थोड्या उती काढल्या तर कॅंसरच्या गाठी परत वाढण्याची भीती असते आणि जास्त उती काढून घेतल्या तर धोका निर्माण होऊ शकतो, विशेषत: मेंदुमध्ये. "या तंत्रज्ञानामूळे अशी वैदकीय गरज भरून काढण्याकडे सगळ्यांचं लक्ष लागलं आहे. तसेच वापरावयास सोपा असलेला हा पेन लवकरच डॉक्टरांकडे उपलब्ध होणार आहे," असं युनिव्हर्सिटी ऑफ टेक्सासच्या सहायक प्राध्यापक डॉ. लिवीया एबरलीन यांनी सांगीतलं. चाचण्या या तंत्रज्ञानाने आतावर तब्बल 253 नमुन्यांच्या चाचण्या करण्यात आल्या आहेत. पुढच्या वर्षी हा पेन डॉक्टरांना उपचारासाठी उपलब्ध होणार आहे. सध्या हा पेन 1.5 एमएम आकाराच्या उतींवर निरीक्षण करतो पण संशोधकांनी यापेक्षाही छोट्या, म्हणजे 0.6 एमएम आकाराच्या उतींवरही विश्लेषण करण्याचा प्रयत्न चालवला आहे. हा पेन तर स्वस्त आहे, पण यासोबत लागणारं मास स्पेक्ट्रोमीटर हे उपकरण महाग आणी खूपच मोठं आहे. "त्यामूळे मास स्पेक्ट्रोमीटरच कँसरच्या सर्जरी स्वस्त करण्यात मूख्य अडथळा आहे. ते स्पेक्ट्रोमीटर किफायतशीर आणि थोडंसं लहान, चाकं लावून ने-आण करू शकतो असं बनवण्याचा आम्ही प्रयत्न करत आहोत," असं डॉ. एबरलीन म्हणतात. बेलर कॉलेज ऑफ मेडिसीनमधील एंडोक्राइन सर्जरी विभागाचे प्रमूख डॉ. जेम्स सुलीबर्क संशोधक म्हणतात, "पेशंटला कोणत्याही क्षणी, ताबडतोब आणि सुरक्षित कसं करता येईल यावर आमचा भर आहे. आणि या तंत्रज्ञानामुळे वरील तीनही गोष्टी शक्य होणार आहे." मॅकस्पेक पेन सर्जरी अचूक करण्याचा अगदी अलिकडचा प्रयत्न आहे. इंपिरीयल कॉलेज ऑफ लंडनच्या टीमने एक चाकु विकसीत केला आहे जो नेमक्या कॅंसरच्या उतींचा वास घेऊन त्या काढण्यासाठी मदत करतो. तसेच, हार्वर्ड युनीव्हर्सिटीची टीम लेझरचा वापर करून मेंदुतील कॅंसरबाधीत पेशी कितीप्रमाणात काढायच्या याचा अंदाज घेते. कॅंसर रिसर्च युकेच्या डॉ. ऑन्या मॅकार्थी यांच्या मते, "अशा संशोधनामूळे डॉक्टरांना कॅंसरच्या गाठीची खात्री ताबडतोब करण्यास मदत होईल, तसंच त्याच्या गुणधर्मांचा अभ्यास करता येईल. अशी महत्त्वाची माहीती गोळा झाली तर डॉक्टर पेशंटवर सर्वोत्तम उपचार करू शकतील."


صاحب الـ 40 مليار أمريكي وقالت الصحيفة إن جاك ما سيبقى عضوا في مجلس إدارة الشركة لكنه سيركز على الأعمال الخيرية في مجال التعليم. وكان جاك ما قد ساهم في تأسيس شركة علي بابا عام 1999 وشهد تحولها إلى واحدة من أكبر شركات الإنترنت في العالم. وتقدر قيمة الشركة بأكثر من 400 مليار دولار، وتقدم خدمات البيع عبر الإنترنت، وإنتاج الأفلام، والحوسبة السحابية (الافتراضية). وفي مقابلة مع التايمز، قال جاك ما، وهو مدرس سابق للغة الانجليزية، إن تقاعده "لن يكون نهاية مرحلة، ولكن بداية مرحلة جديدة. وقال: "أنا أحب التعليم". وتبلغ الثروة الشخصية لجاك ما، الذي سيبلغ من العمر 54 عاما يوم الاثنين، 40 مليار دولار - ما يجعله ثالث أغنى شخص في الصين وفقاً لقائمة فوربس لأغنياء الصين عام 2017. وفي وقت سابق من هذا الأسبوع، قال جاك ما لمحطة بلومبيرغ إنه أراد إنشاء مؤسسة خاصة به متتبعا بذلك خطا بيل غيتس صاحب شركة مايكروسوفت. وقال: "هناك الكثير من الأشياء التي يمكن أن أتعلمها من بيل غيتس". وأضاف: "لا يمكنني أن أصبح بمستوى ثرائه، ولكن يمكنني أن أقوم بشيء واحد على نحو أفضل منه وهو التقاعد في وقت أبكر. أعتقد أني يوما ما، وقريبا، سأعود إلى التدريس. أعتقد أني سأنجح في هذا الأمر أكثر من كوني الرئيس التنفيذي لشركة علي بابا". وبدأ جاك ما عمله المهني كمدرس للغة الإنجليزية في جامعة هانغتشو الصينية، الواقعة في مقاطعة تشنجيانغ الشرقية. وأنشأ شركة علي بابا من داخل شقته في هانغتشو مع مجموعة من الأصدقاء.

जॅक मा कंपनीतील पदाचा राजीनामा दिल्यानंतर ते शैक्षणिक क्षेत्रात कार्यरत राहणार आहेत. कार्यकारी अध्यक्षपदाचा राजीनामा दिला तरी ते संचालक मंडळावर कायम असतील. जॅक मा यांनी 1999ला 'अलीबाबा'ची स्थापना केली. जगातील सर्वांत मोठ्या इंटरनेट कंपन्यांमध्ये 'अलीबाबा'चा समावेश आहे. ई-कॉमर्स, चित्रपट निर्मिती, क्लाउड सेवा अशांमध्ये या कंपनीची गुंतवणूक आहे. या कंपनीचं मूल्य 400 अब्ज डॉलरपेक्षाही जास्त आहे. जॅक मा स्वतःच शिक्षक होते. न्यूयॉर्क टाइम्सला दिलेल्या मुलाखतीमध्ये ते म्हणतात, "खरंतर हा शेवट नाही. ही एक नवी सुरुवात आहे. मला शिक्षणाची फार आवड आहे." जॅक मा हे सोमवारी 54 वर्षांचे होतील. त्यांची वैयक्तिक संपत्ती 40 अब्ज डॉलर इतकी असून फोर्बजच्या यादीनुसार ते चीनमधील तिसऱ्या क्रमांकाचे श्रीमंत उद्योगपती आहेत. बिल गेट्सच्या पावलांवर पाऊल ठेवत तेही स्वतःची संस्था स्थापन करणार आहेत. बिल गेट्स यांच्याकडून बरंच काही शिकण्यासारखं आहे, असं ते गेल्या आठवडयात एका मुलाखतीमध्ये म्हणाले होते. "मी कधीच श्रीमंत होऊ शकणार नाही. पण एक गोष्ट करू शकतो. मी लवकर निवृत्त होऊ शकतो आणि पुन्हा शिकवण्याकडे जाऊ शकतो. मला वाटतं अलीबाबा या कंपनीचा सीईओपेक्षाही मी हे काम चांगलं करू शकतो," असं ते म्हणाले होते मा यांनी त्यांच्या करिअरची सुरुवात इंग्रजीचे शिक्षक म्हणून केली होती. त्यांनी काही मित्रांसमवेत त्यांच्या फ्लॅटमधून 'अलीबाबा'ची सुरुवात केली होती. हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


كيم سينوا بافيل داريل هو أول إفريقي يصاب بالفيروس في الصين ومن مكان إقامته في السكن الجامعي حيث يقبع في الحجر الصحي لمدة 14 يوماً،يقول سينوا: "بغض النظر عما يحدث هنا، فأنا لا أريد أن أنقل المرض إلى إفريقيا". كان سينوا (21 عاماً)، يعاني من ارتفاع درجة حرارته والسعال الجاف وأعراض تشبه أعراض الأنفلونزا. وعندما مرض سينوا، تذكر ما مرَّ به عندما أصيب بالملاريا في صغره في الكاميرون، وكان يخشى الأسوأ. ويقول: "عندما ذهبت إلى المستشفى لأول مرة، كنت أفكر في موتي وكيف سيحدث ذلك". مواضيع قد تهمك نهاية وظل الشاب، لمدة 13 يوماً، في عزلة في مستشفى صيني محلي، حيث كان يُعالج بالمضادات الحيوية والأدوية المستخدمة عادة لعلاج مرضى فيروس نقص المناعة المكتسب. وبعد أسبوعين من الرعاية بدأت علامات الشفاء تظهر عليه. لم تظهر صور الأشعة أي أثر للمرض. لقد أصبح سينوا أول أفريقي يصاب بفيروس كورونا القاتل، وقد تعافى منه. وتحملت الحكومة الصينية نفقات رعايته الطبية. وأصبحت مصر أول دولة في أفريقيا تؤكد وجود حالة إصابة بفيروس كورونا. ويحذر خبراء الصحة من أن البلدان التي تعاني من ضعف الأنظمة الصحية قد تعاني لمواجهة تفشي المرض الذي تسبب في وفاة أكثر من 1770 شخصاً وإصابة أكثر من 72 ألفاً، معظمهم في الصين. ويقول سينوا: "لا أريد العودة إلى بلدي قبل الانتهاء من الدراسة. لا حاجة للعودة إلى بلدي لأن الحكومة الصينية تحملت جميع نفقات المستشفى". فيروس كورونا: من يجب عليه أن يعزل نفسه؟ فيروس كورونا: الصين تطلق تطبيقا إلكترونيا للكشف عن إمكانية الإصابة بالفيروس القاتل يقول سينوا إنه لا يريد نقل المرض إلى إفريقيا إخلاء أم لا؟ في أواخر شهر يناير/كانون الثاني، بدأت الحكومات الأجنبية في جميع أنحاء العالم، وعلى رأسها الولايات المتحدة، في إجلاء مواطنيها من مدينة ووهان والمدن المجاورة لها في الصين. لكن الآلاف من الطلاب الأفارقة والعمال والأسر، لا يزالون عالقين في مقاطعة هوبي الوسطى (بدأ الوباء في التفشي من عاصمة مقاطعة هوبي، ووهان). ويطالب البعض حكوماتهم ببذل المزيد من الجهود لمساعدتهم. وتقول تيسيلياني سليمة، وهي طالبة طبّ في جامعة تونجي الطبية ورئيسة رابطة طلاب زامبيا في ووهان: "صحيح أننا أبناء وبنات إفريقيا، لكن إفريقيا غير مستعدة لإغاثتنا رغم أننا في حاجة للمساعدة أكثر من غيرنا". وعاشت سليمة (24 عاماً) في الحجر الصحي لشهر تقريباً. لم يعد للوقت قيمة لدى سليمة؛ إذ باتت تمضي أيامها في النوم ومتابعة آخر الأخبار على تطبيقات التواصل الاجتماعي الصينية. وتلعب الطالبة، الآن، دور الوسيط بين سفارة بلادها وبين 186 طالباً زامبياً يعيشون في الحجر الصحي في ووهان. و يشعر الكثيرون بالقلق من سلامة الأغذية وتوفرها ونقص المعلومات، في المدينة التي شهدت 100 حالة وفاة يومياً هذا الأسبوع. وتراقب سليمة زملاءها من دول أخرى، وكيف أجلتهم دولهم من المدينة، في حين تُرك رجال ونساء بلدها دون عون. فيروس كورونا، وقصص عن التضامن في مدينة ووهان الصينية فيروس كورونا: الرئيس الصيني يحذر من تفشي الفيروس بشكل "متسارع" ويقول طالب، وافق على التحدث شرط عدم الكشف عن هويته: "معظم دول جنوب الصحراء تعاملت مع الوضع بنفس الطريقة". ويتابع: "تقول الدول الإفريقية، سراً وعلانية، إن الصين قادرة على احتواء الموقف، لكن الوضع خرج عن السيطرة. فعندما تسمع الرد الرسمي، ستعلم أن الدول الإفريقية لا تريد إزعاج الصين، نحن لا نمتلك أوراق ضغط". وتعد الصين، حاليا، أكبر شريك تجاري للقارة الإفريقية؛ حيث ازدهرت العلاقات بينهما في السنوات الأخيرة. وأصبحت الصين موطناً لثمانين ألف طالب إفريقي، انتقل العديد منهم إلى وسط الصين، عبر برامج المنح الدراسية. لكن قادة المبتعثين الأفارقة يقولون إن العائلات، صغارا وكبارا، تقطعت بهم السبل في مقاطعة هوبي دون مساعدة تذكر من حكوماتهم. فيروس كورونا: حساء الخفافيش وشائعات أخرى خاطئة عن الفيروس وتقول الفتاة النيجيرية، أنجيلا، التي لم تفصح عن اسمها الكامل: "لا تعيدوننا إلى بلادنا لأن نيجيريا لا تستطيع التعامل مع الوضع". وتضيف: "سأكون ممتنة لو أقرّوا بأن ثمة نيجيريين هنا، لكن يبدو أننا لسنا ضمن أولوياتهم، فلم نتلق أي رد من حكومتنا". اضطرت أنجيلا، الأسبوع الماضي، ولأول مرة منذ 22 يوماً قضتها قيد الإقامة المنزلية، إلى الخروج من شقتها لشراء بعض الضروريات. وتقول في مقابلة عبر الهاتف من شقتها: "المدينة تشبه مدينة الأشباح. عندما غادرت شقتي، لم أكن أعرف ما إذا كان سيُسمح لي بالعودة أم لا؛ إذ يتم فحص درجات حرارة الناس خارج بوابة المبنى". فيروس كورونا: ما أعراضه وكيف تقي نفسك منه؟ تم فحص درجات حرارة طاقم رحلة خطوط طيران جنوب الصين في مطار كينيا الرئيسي في نيروبي في 30 يناير/كانون الثاني، كتبت الجالية الكاميرونية رسالة مفتوحة إلى الرئيس حثت فيها حكومته على إجلاء المواطنين العالقين في مركز تفشي الوباء. إلا أنهم لا يزالون ينتظرون الرد، منذ أسابيع، بحسب دكتور بيسو سكوت نسكي، أحد وجهاء المدينة. ويقول سكوت نسكي إن الجالية غير موحدة حيال الرغبة في الإخلاء، ويضيف أنه يشعر بخيبة أمل بسبب عدم وجود مساعدة من حكومته. وقامت مصر والجزائر وموريتانيا والمغرب وسيشيل بنقل مواطنيها من مقاطعة هوبي في منتصف شهر فبراير/شباط الحالي . وأفادت تقارير بأن دولاً أخرى مثل غانا وكينيا قد تتخذ خطوة مماثلة. "متروكون لمواجهة مصيرنا" أرسلت بعض الدول الدعم المالي لمواطنيها. ويقول رئيس رابطة طلاب ساحل العاج في ووهان، إنه تم منح 490 دولاراً إلى 77 شخصاً من مواطني ساحل العاج في المدينة، بعد أسابيع من المناقشات مع حكومتهم. لكن الكثيرين يشعرون بإحباط شديد من موقف حكومتهم. وأرسلت غانا مساعدة مالية لمواطنيها، حسبما ذكرت بعض التقارير. وتقول سليمة: "إن البقاء هنا لا يضمن سلامتنا. لكننا في دولة تمتلك مرافق طبية أفضل". يعد معهد باستور دي داكار في السنغال أحد المختبرات التي تمتلك الكواشف اللازمة لاختبار العينات وقال طالب، وافق على التحدث بشرط عدم الكشف عن هويته: "نشعر بأننا تُركنا لمواجهة مصيرنا وحدنا، ومن الواضح أن الصينيين شعروا بالانزعاج من إجلاء الأمريكيين لمواطنيهم؛ إذ يعتقدون أن ذلك خلق ذعراً". وأضاف: "هناك زيادة في عدم الثقة بالسلطات هنا". وتقول هانا رايدر، التي تدير شركة استشارية للتنمية الدولية: "إن قرار الإجلاء ليس له علاقة بمسألة التضامن مع الصين، بل كل دولة تتحمل مسؤولية مواطنيها أينما كانوا، بما في ذلك في الصين". أما سينوا، الذي لا ينوي العودة إلى الكاميرون، فيقول: "إن فكرة العودة سيئة وخطيرة. كان الخوف الأكبر لديَّ من الفيروس نفسياً وعاطفياً، والعودة إلى الوطن خيار مستبعد في الوقت الحالي".

"काही झालं तरी मला आफ्रिकेत मला हा रोग न्यायचा नव्हता." तो त्याच्या विद्यापीठाच्या हॉस्टेलमधून बोलत होता. सध्या त्याला 14 दिवसांसाठी वेगळं ठेवण्यात आलं होतं. त्याला ताप, कोरडा खोकला झाला होता. फ्लू सारखी लक्षणं दिसत होती. त्याला लहानपणी मलेरियाची लागण झाली होती. आता जेव्हा त्याला या रोगाची लागण झाली तेव्हा त्याला ते मलेरियाचे दिवस आठवले. त्यामुळे त्याला आणखीच भीती वाटली. "जेव्हा मी रुग्णालयात गेलो तेव्हा मी कसा मरणार याचाच मी विचार करत होतो." तो पुढे सांगत होता. 13 दिवस त्यांना स्थानिक रुग्णालयात ठेवण्यात आलं होतं. HIV बाधित रुग्णांना जी प्रतिजैविकं(Antibiotics) दिली जातात, तीच या विद्यार्थ्याला दिली. दोन आठवड्यांच्या उपचारानंतर त्याला सोडण्यात आलं. CT स्कॅनमध्ये रोगाची कोणतीच लक्षणं दिसली नाही. कोरोना व्हायरसची लागण झालेला तो पहिला अफ्रिकन व्यक्ती आहे. इतकंच काय बरा होणाराही तो पहिलाच व्यक्ती आहे. त्याच्या उपचारांचा खर्च चीनने उचलला. आफ्रिका खंडात इजिप्तमध्ये या रोगाचे रुग्ण सापडले. ज्या देशांमध्ये आरोग्य व्यवस्था तितकीशी चांगली नाही त्या देशांना या रोगाशी लढण्यास त्रास होईल असं अनेक डॉक्टरांनी सांगितलं. या रोगामुळे सध्या 1700 लोकांचा मृत्यू झाला असून 72,000 लोकांना या रोगाची लागण झाली आहे. बहुतांश प्रकरणं चीनमधीलच आहे. "माझं शिक्षण पूर्ण झाल्याशिवाय मला घरी परतायचं नाही. चीन सरकारने माझ्या उपचाराचा खर्च उचलल्यामुळे तसंही मला घरी जायची गरज पडली नाही." तो पुढे सांगत होता. लोकांना परत पाठवावं की नाही? जानेवारी महिन्याच्या शेवटापासून अनेक देशांनी त्यांच्या नागरिकांना वुहान आणि आसपासच्या शहरातून मायदेशी बोलावण्यास सुरुवात केली. अमेरिका त्यात आघाडीवर होता. हजारो अफ्रिकन विद्यार्थी, नोकरदार वर्ग आणि कुटुंबं चीनमधील वुहान शहरात अडकली आहेत. इथूनच या रोगाचा प्रसार होण्यास सुरुवात झाली होती. सरकारने आणखी मदत करायला हवी होती असं अनेकांना वाटतं. "आम्ही आफ्रिकेचे नागरिक आहोत. मात्र आम्हाला जेव्हा सर्वाधिक गरज आहे तेव्हा आमचं सरकार आमची मदत करत नाहीये." असं टिस्लियानी सलिमा सांगते. ती वैद्यकीय शिक्षण घेत आहे आणि झांबियन वुहाव स्टुडंट असोसिएशनच्या अध्यक्ष आहे. सलीमा गेल्या एक महिन्यापासून स्वत:च वेगळ्या राहते आहे. तिच्यासाठी वेळेचं काही महत्त्वच उरलेलं नाही. चीनच्या सोशल मीडिया अप्स वर अपडेट्स पाहणे आणि झोपणे या दोनच गोष्टीतच त्यांचा वेळ जातो. या रोगामुळे अडकून पडलेले 186 विद्यार्थी आणि दुतावास यांच्यातली ती मध्यस्थ आहे. सध्या या शहरात एका दिवसात 100 पेक्षा अधिक लोक दगावत आहेत. त्यामुळे अनेक लोकांना अन्नाचा आणि माहितीचा पुरवठा या दोन्हीबद्दल चिंता आहे. तिच्या अनेक मित्रमैत्रिणी त्यांच्या देशात परत गेल्या. ही लोक मात्र इथेच राहिली. "बहुतांश आफ्रिकन देशांनी अशाच प्रकारचा प्रतिसाद दिला आहे. सार्वजनिकरित्या किंवा खासगीत आफ्रिकन देश सांगतात की ते ही परिस्थिती हाताळू शकतात. मात्र परिस्थिती नियंत्रणाच्या बाहेर गेली आहे." एका विद्यार्थ्याने नाव न सांगण्याच्या अटीवर ही माहिती सांगितली. "जर तुम्ही शासनाची अधिकृत प्रतिक्रिया ऐकली तर तुमच्या असं लक्षात येईल की त्यांना चीनला दुखवायचं नाही. आम्ही काहीच बोलू शकत नाही." चीनचे आफ्रिकेशी सध्या व्यापारी संबंध आहेत. हे संबंध गेल्या काही वर्षांत आणखी दृढ झाले आहेत. त्यामुळे तिथे सध्या 80,000 आफ्रिकन विद्यार्थी आहेत. तिथल्या शिष्यवृत्ती योजनांमुळे अनेक विद्यार्थी तिथे शिकायला आले आहेत. मात्र तिथल्या काही समुदायांच्या नेते सांगतात की तिथल्या नागरिकांना सरकारने अजिबात सहकार्य केलं नाही. वुहानमधील आयवरी कोस्ट असोसिएशन ने सरकारशी चर्चा करून 77 विद्यार्थ्यांना 490 डॉलर दिले. मात्र शासनाच्या भूमिकेमुळे इथली लोक वैतागली आहेत. "शहरात सध्या भुताटकी सारखं वातावरण आहे. मी बाहेर गेले तर मी परत येईन की नाही याची शाश्वती नाही. गेटवर डॉक्टर तापमान बघतात." तिच्या राहत्या घरून ती फोनवरून बीबीसीशी बोलत होती. कोरोना व्हायरसचा उद्रेक झाल्यानंतर त्यांना परत घेऊन जाण्यासंदर्भात या समुदायाच्या लोकांनी राष्ट्राध्यक्षांना एक पत्र लिहिलं होतं. मात्र सरकारने त्यांना काहीही प्रतिसाद दिला नाही असं तिथल्या समुदायाचे नेते डॉ.पिसो नेत्स्के म्हणाले. आफ्रिकन नागरिकांना परत पाठवायचं की नाही यासंदर्भात इथल्या आफ्रिकन समुदायात एकी नाही असं ते कबुल करतात. मात्र त्यांच्या सरकारने दाखवलेल्या असहकार्याबद्दल ते नाराजीही व्यक्त करतात. काही देशांनी मात्र त्यांच्या नागरिकांना सहाय्य केलं आहे. अमेरिका त्यांच्या नागरिकांना परत नेलं. त्यावरून चीनमध्ये नाराजी पसरली होती. आफ्रिकेच्या लोकांमध्येही अस्वस्थता पसरली होती. "आमची फसवणूक झाली असं आम्हाला वाटलं. जेव्हा अमेरिकेचे लोक परत जात होते तेव्हा लोक अस्वस्थ झाले. इथल्या प्रशासनावरही लोकांना विश्वास नाही." असं ते म्हणाले. Development Reimagined या बिजिंगमधील एका सल्लागार संस्थेतील हनाह रायडर म्हणतात, "लोकांना इथून परत नेणं आणि चीनवर विश्वास ठेवणं हे दोन वेगळे मुद्दे आहेत. आपल्या नागरिकांची काळजी घेणं हे प्रत्येक देशाचं कर्तव्य आहे. मग ते कुठेही का असेना. अगदी चीनही त्याला अपवाद नाही." आतापर्यंत इजिप्त, अल्गेरिया, मॉरिशस, मोरोक्को, सेचिलस या देशांनी त्यांच्या नागरिकांना चीनमधून परत आणलं आहे. या सगळ्यामुळे चीनमध्ये अडकलेले अफ्रिकेचे लोक अस्वस्थ आहेत. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


حاملة الطائرات يو إس إس أرلينغتون وستنضم حاملة الطائرات الأمريكية يو إس إس أرلينغتون، التي تحمل على متنها مركبات برمائية وطائرات مقاتلة، إلى حاملة الطائرات أبراهام لينكولن المتمركزة في مياه الخليج. ونقلت الولايات المتحدة في وقت سابق قاذفات بي 52 الاستراتيجية إلى قواعدها العسكرية في قطر. وتقول وزارة الدفاع الأمريكية (البنتاغون) إن هذه الخطوة تأتي ردا على مخاطر عمليات عسكرية إيرانية محتملة ضد القوات الأمريكية في المنطقة. ولم يوضح البنتاغون طبيعة التهديدات الإيرانية المحتملة والتي أنكرتها إيران جملة وتفصيلا ووصفت الخطوة الأمريكية بأنها "حرب نفسية" تهدف إلى ترهيبها. ماذا تقول الولايات المتحدة؟ وقال البنتاغون الجمعة إن الولايات المتحدة لا تسعى الى نزاع مع إيران، بيد أن واشنطن "جاهزة للدفاع عن القوات والمصالح الأمريكية في المنطقة". وأضاف في بيان إن "وزارة الدفاع تواصل مراقبة أنشطة النظام الإيراني عن كثب". واشار البيان ألى أن "أنظمة صواريخ باتريوت، التي قالت إنها ضد الصواريخ الباليستية وصواريخ كروز والطائرات المقاتلة المتقدمة، ستنشر في تحسبا لأي هجوم محتمل. وقال مسؤولون لوسائل إعلام أمريكية إن حاملة الطائرات أرلينغتون كان مقررا لها بشكل سابق التوجه إلى الشرق الأوسط لكن البنتاغون قرر التعجيل بالتحرك لإعطاء القوات الأمريكية في المنطقة قدرات أكبر على مستوى القيادة واتخاذ القرارات. وقالت قيادة المنطقة الوسطى في الجيش الأمريكي إن حاملة الطائرات إبراهام لينكولن قد عبرت من قناة السويس الثلاثاء. تحذير شاهد حاملة الطائرات ابراهام لينكولن تعبر قناة السويس حذرت الإدارة الأمريكية للملاحة البحرية من أن إيران قد تستهدف سفنا تجارية أمريكية، بما يشمل ناقلات نفط، أثناء إبحارها عبر الممرات المائية في منطقة الشرق الأوسط في إطار التهديدات التي تمثلها طهران لمصالح الولايات المتحدة. وتزايد التوتر بين طهران وواشنطن منذ أن قررت إدارة الرئيس الأمريكي دونالد ترامب الانسحاب من الاتفاق النووي الإيراني قبل عام وبدأت في إعادة فرض عقوبات صارمة على الجمهورية الإسلامية. وكان مستشار الأمن القومي الأمريكي جون بولتون قد أشار إلى أن التحركات العسكرية لبلاده في المنطقة "توجه رسالة واضحة للنظام الإيراني مفادها ان أي عمل ضد القوات الأمريكية سيواجه بحزم". ويقول مراسل بي بي سي للشؤون الديبلوماسية والعسكرية جوناثان ماركوس إن "نقل حاملتي الطائرات الأمريكية والقوات المرافقة لها إلى منطقة الخليج يعد أمرا غير طبيعي ويهدد بالتصعيد العسكري بين واشنطن وطهران سواء كان ذلك مخططا أو عن طريق الخطأ". "لامفاوضات" منصة إطلاق صواريخ باتريوت في منطقة الخليج- أرشيف وفي أحدث تراشق بين طهران وواشنطن، قال الحرس الثوري الإيراني إن طهران لن تتفاوض مع الولايات المتحدة واستبعد وقوع أي هجوم أمريكي، وذلك بعد تشجيع ترامب إيران على إجراء محادثات جديدة وتصريحه بأنه لا يستطيع استبعاد مواجهة عسكرية. وقدم ترامب العرض في الوقت الذي صعد فيه الضغوط الاقتصادية والعسكرية على إيران، حيث عمل هذا الشهر على وقف كل الاستثناءات من العقوبات الممنوحة لخمس دول لاستيراد النفط الإيراني بينما عزز وجود القوات البحرية والجوية الأمريكية في الخليج. وفي الوقت نفسه وضعت الولايات المتحدة قوات الحرس الثوري الإيراني في القائمة السوداء وصنفتها كمنظمة أجنبية إرهابية. وأعلنت إيران قبل أيام تعليق التزامها باثنين من بنود الاتفاق النووي الذي وقعته مع الغرب في 2015، ردا على العقوبات الاقتصادية التي أعادت الولايات المتحدة فرضها عليها. وقال الرئيس الإيراني، حسن روحاني، إن بلاده ستواصل تخصيب مخزون اليوارنيوم في الداخل، بدلا من بيعه إلى الخارج، وهدد أيضا باستئناف إنتاج يورانيوم عالي التخصيب خلال 60 يوما. كان الاتفاق النووي يهدف إلى الحد من طموح إيران النووي مقابل تخفيف العقوبات المفروضة عليها، ولكن التوتر بين واشنطن وطهران ازداد حدة في أعقاب انسحاب الولايات المتحدة من الاتفاق.

अमेरिकेची युद्धनौका यूएसएस आर्लिंगट्न अमेरिकेची युद्धनौका यूएसएस आर्लिंगट्नला आखातामध्ये अब्राहम लिंकन लढाऊ समूहात समाविष्ट करण्यात येत आहे. त्यामध्ये तैनात असलेली विमाने जमीन आणि महासागरातील शत्रूला टिपून मारू शकतात. कतारच्या एका लष्करी तळावर बॉम्ब फेकणारी US B-52 विमाने पाठवल्याचेही अमेरिकेच्या पेंटॅगॉन लष्करी विभागाने स्पष्ट केले आहे. मध्यपूर्वेत असलेल्या अमेरिकन सैन्याला इराणपासून होणाऱ्या संभाव्य धोक्यापासून वाचवण्यासाठी ही पावलं उचलंली आहेत असं पेंटॅगाननं सांगितलं आहे. पण हा कोणता धोका आहे यावर स्पष्टपणे काहीच सांगितलेलं नाही. इराणने या सर्व घडामोडीला निरर्थक म्हटले आहे. इराणने या तैनातीला 'मनोवैज्ञानिक युद्ध' म्हटलं आहे. केवळ आपल्याला घाबरवण्याचा यामागे उद्देश आहे असं इराणने म्हटलं आहे. इराण आणि अमेरिका यांच्यातील संबंध कसे आहेत? अमेरिकेचे परराष्ट्र मंत्री माइक पोम्पेओ यांनी आपल्या युरोप दौऱ्यात पत्रकारांशी बोलताना सांगितलं होतं, "इराणच्या चिथावणीखोर कृतीकडे आमचं लक्ष आहे, आमच्यावर होणाऱ्या कोणत्याही हल्ल्यासाठी आम्ही त्यांना जबाबदार ठरवू." पण ही चिथावणीखोर पावलं कोणती हे मात्र पोम्पेओ यांनी सांगितलं नाही. इराणची अर्थव्यवस्था कोसळून पडावी यासाठी अमेरिका त्या देशाचं तेल खरेदी करू नका असा दबाव अमेरिका आपल्या सहकारी देशांवर आणत आहे. तर आपण कोणत्याही स्थितीमध्ये झुकणार नाही असं इराणनं स्पष्ट केलं आहे. इराणसह सहा देशांबरोबर झालेल्या अणुकरारामधून अमेरिका बाहेर पडला होता. यूएस पॅट्रियट संरक्षण प्रणाली इराणबरोबर 2005 साली झालेल्या या करारावर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष ट्रंप नाराज होते असं सांगितलं जातं. हा करार बराक ओबामा यांच्या अध्यक्षपदाच्या काळात झाला होता. येमेन आणि सीरियामधील युद्धातील इराणच्या भूमिकेवरही अमेरिकेने टीका केली होती. इराण सरकारला नवा करार करण्यास भाग पाडू आणि त्या करारामध्ये केवळ अणुकार्यक्रमच नाही तर बॅलेस्टिक क्षेपणास्त्र कार्यक्रमाचाही समावेश होईल अशी ट्रंप प्रशासनाची आशा आहे. अमेरिकेने लादलेले निर्बंध बेकायदेशीर आहेत असं इराणनं म्हटलं आहे. अमेरिकेने लादलेल्या निर्बंधांना उत्तर देण्यासाठी आपल्याकडे विविध मार्ग आहेत असं इराणचे परराष्ट्र मंत्री मोहम्मद जवाद जरीफ यांनी म्हटल्याचं इराणी माध्यमांत प्रसिद्ध झालं आहे. जवाद जरीफ म्हणाले, "इराण अनेक पर्यायांचा विचार करत आहे. अणू प्रसारविरोधी करारातून बाहेर पडण्याचा मार्गही त्यात समाविष्ट आहे. इराणला आपलं तेल विकण्यापासून रोखलं गेलं तर त्याचे परिणाम वाईट होतील." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


ترامب يعتمد موازنة وزارة الدفاع لعام 2020 ومن بين بنودها إنشاء هيئة عسكرية جديدة للفضاء وتعد هذه القوة العسكرية الأولى التي يتم انشاؤها في البلاد منذ أكثر من 70 عاما، وتندرج ضمن القوات الجوية الأمريكية، وقد وصف ترامب في قاعدة عسكرية قرب واشنطن، الفضاء باعتباره أحدث ساحة للحرب في العالم. وأضاف ترامب: "في ظل التهديدات الخطيرة للأمن القومي الأمريكي، أصبح التفوق في مجال الفضاء مسألة حيوية للغاية". وأشار ترامب "نحن رواد، لكننا لسنا روادا بشكل كاف، وفي القريب العاجل سنصبح سباقين". ماذا سيحدث لعقولنا لو أمضينا سنوات في الفضاء؟ مواضيع قد تهمك نهاية روسيا تشك أن الولايات المتحدة سعت لقرصنة شبكتها الكهربائية كما أكد "أن قوة الفضاء ستساعد في ردع العدوان والسيطرة على الفضاء". ووقع ترامب، يوم الجمعة، على ميزانية الجيش الأمريكي السنوية وتقدر قيمتها بـ 738 مليار دولار . وسيتم تمويل إنشاء قوة الفضاء مبدئيا بـ 40 مليون دولار خلال عامها الأول. " قوة الفضاء " لا تتضمن إرسال جنود إلى الفضاء ولكن حماية الممتلكات الأمريكية كمئات الأقمار الصناعية المستخدمة في الاتصالات والمراقبة ما هو الدور المنوط " بقوة الفضاء "؟ لن يُبعث جنود إلى الفضاء ولكن ستُحمى الممتلكات الأمريكية كمئات الأقمار الصناعية المستخدمة في الاتصالات والمراقبة. ويأتي هذا في وقت يرى فيه القادة العسكريون الأمريكيون، الصين وروسيا تحرزان تقدما في تحديد جبهات عسكرية جديدة. وقال نائب الرئيس الأمريكي، مايك بنس، سابقا إن الدولتين لديهما أشعة ليزر محمولة جوا وصواريخ مضادة للأقمار الصناعية، وتحتاج الولايات المتحدة لقوة لردعها وقال بينس "تغير الفضاء بشكل جذري خلال السنوات الأخيرة فبعد أن كان سلميا أصبح مكتظا وعدائيا". وستكمل قوة الفضاء العمل الذي بدأته قيادة قوة الفضاء - سبيس كوم - التي أُنشئت في أغسطس / آب الماضي للتعامل مع العمليات الفضائية للجيش الأمريكي. وقالت قائدة القوات الجوية، باربرا باريت، إن قوة الفضاء ستضم 16 ألفا من أفراد القوات الجوية والموظفين المدنيين. وسيقود قوة الفضاء، القائد في القوات الجوية الجنرال، جار رايموند، الذي يرأس حاليا سبيس كوم. وفي وقت سابق من هذا الشهر، قال الرئيس الروسي، فلاديمير بوتين، إن التوسع الأمريكي في الفضاء يهدد المصالح الروسية ويتطلب ردا من موسكو . وقال بوتين " القيادة العسكرية والسياسية الأمريكية تعد الفضاء ساحة عسكرية وتخطط للقيام بعمليات هناك".

देशाच्या सुरक्षेसाठी अंतराळात अमेरिकेची फक्त उपस्थितीच नाही तर ती दमदार उपस्थिती असावी असं ट्रंप यांना वाटतं. त्यांनी सांगितलं की हे एक वेगळं सैन्य असेल. त्यामुळे देशाची सुरक्षा तर वाढेलच, पण त्याचबरोबर नवीन नोकऱ्यासुद्धा तयार होतील आणि अर्थव्यवस्थेत सुधारणा होईल. रशिया किंवा दुसऱ्या देशांना यामध्ये पुढे जाऊ देणार नसल्याचही ट्रंप म्हणालेत. अमेरिका पुन्हा चंद्रावर जाईल आणि लोकांना मंगळावर पाठवण्याचं आश्वासनसुद्धा ट्रंप यांनी दिलं आहे. ट्रंप यांनी घोषणा केली, "हे अतिशय महत्त्वाचं आहे. मी संरक्षण विभाग आणि अमेरिकेच्या सैन्याची सहावी शाखा म्हणून स्पेस फोर्स तयार करण्याच्या दृष्टीनं काम सुरू करण्याचा आदेश देत आहे. वायुसेनेशिवाय अमेरिकेची आणखी एक शाखा असेल. अंतराळात जे सैन्य असेल ते वायुसेनेसारखंच असेल." ट्रंप राष्ट्रीय स्पेस काऊंसिल बरोबर होणाऱ्या बैठकीच्या आधी एका पत्रकार परिषदेत बोलत होते. "मी डिसेंबरमध्ये या ऐतिहासिक आदेशावर सही केली होती. मी म्हटलं होतं की 1972 नंतर अमेरिकेला मी पुन्हा चंद्रावर घेऊन जाईन. यावेळेला आम्ही चंद्रावरच नाही तर मंगळावर जाण्यासाठी आपलं मिशन सुरू करू, हे सगळं खूप लवकर होईल," असं ते पुढे म्हणाले. ट्रंप यांनी आपल्या या वक्तव्यातून वेगानं वाढणाऱ्या स्पेस इंडस्ट्रीला बरोबर घेऊन काम करण्याचे संकेत दिले आहेत. त्यांनी सांगितलं की, ते देशातल्या धनाढ्य लोकांना आपल्या संपत्तीचा वापर रॉकेट लाँच करण्यासाठी परवानगी देतील. पण हे सगळं प्रत्यक्षात कसं उतरेल, नवीन स्पेस फोर्सचं काय रूप असेल, ते कसं काम करेल याबाबत सध्या कोणतीही माहिती उपलब्ध नाही. लष्कराची एक नवीन शाखा तयार करण्यासाठी त्यांना काँग्रेसमध्ये एक नवा कायदा संमत करून घ्यावा लागेल. त्यानंतरच या निर्णयाला वैधता प्राप्त होईल. बीबीसीच्या व्हाईट हाऊसच्या प्रतिनिधी तारा मॅकेल्वीसुद्धा या पत्रकार परिषदेत उपस्थित होत्या. त्या सांगतात की ट्रंप या भाषणादरम्यान अतिशय खूश दिसत होते. त्या म्हणाल्या, "ट्रंप यांनी स्पेस फोर्सची घोषणा केल्यावर लोकांना धक्का बसला. काही लोक हसायला लागले." खरंतर ही नवीन संकल्पना नाही. याआधी डोनाल्ड रॅम्सफेल्ड यांनी 2000 मध्ये एक स्पेस फोर्स तयार करण्याचा प्रस्ताव ठेवला. त्याचं पुढे काहीही झालं नाही. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


وحصل بولسونارو على 55 في المئة من الأصوات مقابل 45 في المئة لصالح منافسه اليساري فرناندو حداد بعد فرز أغلبية الأصوات. وكان شعار حملة بولسونارو، الذي ينتمي إلى الحزب الليبرالي الاجتماعي، وهو حزب محافظ صغير، القضاء على الفساد والعمل على تخفيض نسبة الجرائم المرتفعة في البرازيل. وكانت الحملة الانتخابية مثيرة للانقسام إذ جادل كل معسكر بأن فوز الطرف الآخر يمكن أن يدمر البلاد. وسيتسلّم بولسونارو مهامه الرئاسية في الأول من يناير/كانون الثاني خلفاً للرئيس ميشال تامر لولاية مدتها أربع سنوات. وأكسبته تصريحاته حول الإجهاض، والعرق، والهجرة، والشذوذ الجنسي، وقوانين حمل السلاح ، لقب "ترامب الاستوائي"، إلا أن الكثيرين ممن يؤيدونه يرون أنه "المخلص" الذي سيجعل البرازيل آمنة وسيقف ضد المعايير التقليدية كتلك المناهضة لحق الإجهاض. وأكد بولسونارو في حملته الانتخابية على ضرورة زيادة الأمن للمواطنين البرازيليين، وقد روج لنفسه على أنه متشدد سيعيد فرض الأمن في شوارع البرازيل. وأشار إلى أن حكومته تهدف إلى تخفيف القوانين التي تقيد امتلاك وحمل الأسلحة. ويوم السبت، حذر فرناندو حداد الناخبين من أن اقتراح بولسونارو بتسليح البرازيليين لن يؤدي إلا إلى زيادة الجريمة. لكن مؤيديه لا يهتمون، فهم متعطشون للتغيير ويؤمنون أن بولسونارو يستطيع تحقيقه. وتتضمن خطط بولسونارو للسياسة الاقتصادية مقترحات لترشيد الإنفاق الحكومي ووعود بتقليص تدخل الدولة في الاقتصاد. كما أكد بولسونارو أنه "سينظف" البرازيل من السياسيين الفاسدين، وهو وعد جعل حملته الانتخابية تحظى بشعبية كبيرة لدى البرازيليين الذين يقولون إنهم تعبوا من الفساد، وكان العشرات من كبار السياسيين من الأحزاب القائمة سجنوا جراء ذلك. وقد عانت البرازيل من زيادة في جرائم العنف وفضيحة رشوة سياسية كبيرة شوهت الطبقة السياسية برمتها. وتقلص الاقتصاد بنسبة تقارب 7 في المائة خلال أسوأ ركود تشهده البلاد في عام 2015. احتفالات مؤيدي جائير بولسونارو خارج منزله في ريو دي جانيرو

जेर बोलसोनारो सोशल मीडियावर ब्राझीलचे हजारो नागरिक बोलसोनारो यांना फॉलो करतात. अनेकांना ते 'ब्राझीलचे ट्रंप' वाटतात. माजी लष्करी अधिकारी असलेले जेर बोलसोनारो हे अनेक पोल्सनुसार माजी अध्यक्ष ल्युईझ इनासिओ लुला डीसिल्व्हा यांच्या मागे आहेत. लुला हे भ्रष्टाचाराच्या आरोपांखाली सध्या तुरुंगात आहेत, त्यामुळे राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक लढवण्याची शक्यता कमी आहे. वर्णभेदी आणि समलिंगी व्यक्तींसंदर्भात बोलसोनारो यांच्या वक्तव्यांनी ब्राझीलमध्ये खळबळ उडाली होती. मात्र गुन्हेगारीने वेढलेल्या देशाला वाचवण्यासाठी बोलसोनारो यांच्यासारख्या व्यक्तिमत्वाची आवश्यकता असल्याचं त्यांचे पाठीराखे सांगतात. रिओ दी जानेरो शहरात झालेल्या एका सभेत 3,000 समर्थकांच्या साक्षीने बोलसोनारो यांनी राष्ट्राध्यक्ष निवडणुकीसाठी आपली दावेदारी जाहीर केली. पण बोलसोनारो यांना राष्ट्राध्यक्षपदाची निवडणूक जिंकता येणार नाही असं काही लोकांना वाटतं. त्यांच्या काही वर्णद्वेषी आणि समलैंगिकांविरोधी विधानांनी लोक चिडले आहेत. बोलसोनारो निवडणुकीत सोशल लिबरल पार्टीचे उमेदवार असतील. यामुळे टीव्हीवर निवडणूक प्रचारासाठी त्यांना फक्त 10 सेकंद मिळतील. "आमचा पक्ष मोठा नाही. आमच्या पक्षाला निवडणूक निधी मिळत नाही. आम्हाला टीव्हीवर प्रचारासाठी पुरेसा वेळ मिळत नाही. मात्र आमच्याकडे ब्राझीलच्या लोकांचा पाठिंबा आहे, जो अन्य पक्षांकडे नाही," असं बोलसोनारो यांनी सांगितलं. गुन्हेगारी रोखण्यासाठी देशातला बंदुकींसंदर्भातला कायदा शिथिल करण्याचा बोलसोनारो यांचा मानस आहे. गर्भपातविरोधी कायद्यासंदर्भात त्यांच्या ठाम भूमिकेमुळे त्यांना कट्टर ख्रिश्चनांचाही पाठिंबा आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


يعد باتشان أعظم الممثلين في الهند وكتب النجم الهندي على مدونته إنه تكفل بدفع ديون 1398 مزارعا، وقال إنه يشعر بأنه "حقق انجازا كبيرا". وأوضح أن جميع المزارعين من مقاطعة أوتار براديش، التي ولد فيها. ويرزح عشرات الآلاف من المزارعين الهنود تحت وطأة الديون. ويعاني قطاع الزراعة منذ عقود من الجفاف، ومن تناقص المياه وتراجع الإنتاجية بسبب انعدام التجهيزات العصرية. وتعزى حوادث الانتحار بين المزارعين إلى هذه المشاكل التي يعانون منها، إذ انتحر نحو 300 ألف مزارع في الهند منذ 1995. ويعد أميتاب باتشان، البالغ من العمر 76 عاما، واحدا من أشهر الممثلين في الهند. ودفع الديون المستحقة على المزارعين لبنك الهند الحكومي، الذي أصدر بيانات بالقيمة التي دفعها النجم السينمائي، حسب مدونته. وبما أنه لا يمكن إحضار جميع المزارعين إلى مدينة مومباي التي يقيم فيها أميتاب باتشان، فقد حجز قطارا لنحو 70 منهم يستقبلهم في بيته ويقدم لهم بيانات الديون المدفوعة. ويتوقع أن يتم الاستقبال يوم 26 نوفمبر/ تشرين الثاني. نصف سكان الهند يعملون في الزراعة وفي مطلع هذا العام، دفع أميتاب باتشان ديون نحو 350 مزارعا من مقاطعة ماهاراشترا، التي خرج فيها آلاف المزارعين في مظاهرات مطالبين بمسح ديونهم وبرفع أسعار محاصيلهم. وكان الممثل أيضا مثارا للجدل في قضية تخص الأراضي الزراعية، إذ قضت محكمة في 2007 أنه حصل على 90 ألف قدم من الأراضي الزراعية بصفة غير قانونية. ووجهت له تهمة التزوير، لكن التهمة أسقطت لاحقا، بعدما تخليه عن المطالبة بالأراضي. وشارك أميتاب باتشان في نحو 190 فيلما، وأدى أدوارا في أفلام من إنتاج هوليوود في الأعوام الأخيرة. ويقدم نسخة هندية من برنامج "من يربح المليون"، وهو من أكثر البرامج مشاهدة في التلفزيون الهندي.

शेतकऱ्यांचं कर्ज फेडल्याचं त्यांनी काल आपल्या ब्लॉगवर जाहीर केलं आहे. या कृतीमुळे त्यांना अतिशय समाधान वाटत असल्याचंही त्यांनी नमूद केलं आहे. हे सगळे शेतकरी उत्तर भारतातील आहेत. गेल्या अनेक दशकांपासून भारतातील शेतकरी दुष्काळ, पाणीटंचाई, पिकांचं घटत जाणारं प्रमाण आणि आधुनिकतेचा अभाव अशा अनेक समस्यांशी झुंज देत आहेत. त्यामुळेच शेतकऱ्यांच्या आत्महत्येचं प्रमाण वाढत आहे. 1995पासून आतापर्यंत देशात अंदाजे तीन लाख शेतकऱ्यांनी आत्महत्या केल्या आहेत. "ज्या शेतकऱ्यांचं कर्ज फेडलं गेलं आहे आहे, त्यांना मला हे प्रत्यक्ष जाऊन सांगायचं आहे." अमिताभ पुढे लिहितात. त्यांनी राष्ट्रीयकृत बॅक, बॅक ऑफ इंडियाचं कर्ज फेडल्याचं आपल्या ब्लॉगमध्ये म्हटलं आहे. 'बँकेने सगळी देणी फेडल्याचं प्रमाणपत्र' दिल्याचंही त्यांनी पुढे म्हटलं. अमिताभ यांनी एकूण 1318 शेतकऱ्यांचं कर्ज फेडलं आहे. या वर्षाच्या सुरुवातीला अमिताभ यांनी महाराष्ट्रातल्या 350 शेतकऱ्यांचं कर्ज फेडलं होतं. मार्च महिन्यातच शेतकऱ्यांनी आपल्या प्रश्नांसाठी आणि कर्जमाफीच्या मागणीसाठी मोठ्या प्रमाणावर आंदोलनं केली तसंच लॉन्ग मार्चही आयोजन केलं. शेतकऱ्यांना हमीभआव मिळावा अशीही मागणी त्यांनी केली होती. अमिताभ आणि शेतजमिनीचा वाद शेतजमिनीवरुन झालेल्या वादात अमिताभ यांचं नावं आलं होतं. 2007 साली, फैझाबाद न्यायालयाने अभिताभ 'शेतकरी नाहीत' असा निकाल दिला होता. त्यांना मिळालेली 90,000 स्क्वेअर फुट जमीन बेकायदेशीर असल्याचं कोर्टाने म्हटलं होतं. त्यांच्यावर गैरव्यवहाराचा गुन्हा दाखल करण्यात आला होता, जो त्यांनी या जमिनीवरचा मालकी हक्क सोडून दिल्यानंतर, मागे घेण्यात आला. बच्चन यांचं बॉलिवुडमध्ये मोठं योगदान आहे. त्यांनी आजवर 190 हून अधिक हिंदी चित्रपटांमध्ये काम केलंय तसंच ते हॉलिवुडच्या चित्रपटांमध्येही झळकलेत. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


الحظر أثار موجة انتقادات واسعة على وسائل التواصل الاجتماعي وانتقد الحظر على نطاق واسع، عبر مواقع التواصل الاجتماعي. ونشرت فتيات مقاطع فيديو غنائية لهن، مستخدمة هاشتاغ بعنوان "أنا أغنيتي". وتأتي الخطوة الأخيرة وسط مخاوف من نتائج اتفاقية سلام محتملة قد تعقدها الحكومة مع حركة طالبان. وكان ممنوعا على الفتيات في أفغانستان التعلّم خلال حكم طالبان، وكانت أغلب أنواع الموسيقى محظورة. وجاء في البيان الصادر عن مدير التعليم في العاصمة كابول منع الفتيات بعد بلوغهن 12 عاما من الغناء في فعاليات المدراس، كما يحظر على الفتيات الأكبر سنا التعلم على يد أساتذة موسيقى من الرجال. مواضيع قد تهمك نهاية وصدر عن وزارة التعليم أن الحظر لا يعكس موقفها، وأنها ستجري تقييما، وقد تتخذ إجراء تأديبيا. وأثار الحظر الذي أعلن منذ أيام، موجة انتقادات واسعة على مواقع التواصل الاجتماعي. وقال نشطاء وشخصيات أدبية إنه يمثل خطوة إلى الوراء في مجال الحقوق التعليمية. وغرّدت الكاتبة والشاعرة الأفغانية البارزة، شفيقة خافلاواك قائلة: "اغفر لنا يا الله، البشر يمكن أن يكونوا قساة إلى درجة أنهم ينظرون حتى إلى طفلة من منطلق جندري". وقارن بعض النساء القرار بالحياة خلال حكم طالبان، الذي أسقط عام 2001، فقد كانت الفتيات تمنع من الذهاب إلى المدارس. ونقلت وكالة "أسوشيتد برس" عن الناشطة الأفغانية في حقوق الإنسان، سيما سامار، وصفها الحظر بـ"الطلبنة من داخل الجمهورية". ويقول مراسلون إن الحكومة الأفغانية تتعرض حالياً لضغوط من أجل التوصل إلى اتفاقية سلام مع حركة طالبان، وإنّ الكثير من النساء لديهن مخاوف بشأن حقوقهن رغم الرغبة في إنهاء العنف.

प्रतिनिधिक छायाचित्र मुलींच्या गायनावरील बंदीच्या आदेशावर सोशल मीडियावरून मोठ्या प्रमाणात टीका झाली. अनेक मुलींनी गाणी गातानाचा व्हीडिओ सोशल मीडियावर शेअर केला आणि त्यासोबत #IAmMySong असा हॅशटॅग वापरला. तालिबानसोबत शांतता कराराच्या पार्श्वभूमीवर चिंता वाढवणारा हा वाद मानला जातोय. कारण तालिबानच्या सत्ताकाळात मुलींच्या शिक्षणावर बंदी घालण्यात आली होती, तसंच संगीत क्षेत्रातही अनेक प्रतिबंध लादण्यात आले होते. काबुलमधून काढण्यात आलेल्या पत्रकानुसार, 12 वर्षं किंवा त्याहून अधिक वयाच्या मुलींना शाळेतील कार्यक्रमात गायनास बंदी घालण्यात आली आहे. तसंच, या वयातल्या मुलींना संगीत विषयासाठी पुरुष शिक्षक नसावा, असंही सांगण्यात आलं आहे. अफगाणिस्तानच्या शिक्षण मंत्रालयानं स्पष्ट केलंय की, या पत्रकाचा तपास केला जाईल आणि योग्य ती कारवाई केली जाईल. खरंतर मुलींच्या गायनावरील ही बंदी काही दिवसांपूर्वी घोषित झाली. तेव्हापासूनच या आदेशावर सोशल मीडियाच्या माध्यमातून टीका सुरू झाली. अनेक नामवंत लोकांनी या विरोधात मोहीमही सुरू केली होती. हा आदेश म्हणजे शैक्षणिक हक्कांना एक पाऊल मागे घेणारा निर्णय असल्याचं टीकाकारांचं म्हणणं आहे. "ईश्वरा, आम्हाला माफ कर. कारण माणूस प्रचंड क्रूर होऊ शकतो की, तो लहान मुलांनाही लिंगभेदाच्या दृष्टीनं पाहतो," असं प्रसिद्ध लेखिका आणि कवयित्री शफिका यांनी ट्वीट केलंय. काही महिलांनी तर या आदेशाला तालिबानच्या सत्ताकाळाशी जोडलंय. अफगाणिस्तानातील तालिबनाची सत्ता 2001 साली संपुष्टात आली. मात्र, तालिबानच्या सत्ताकाळात मुलींनी शाळेत जाण्यास आणि संगीत शिकण्यास बंदी घालण्यात आली होती. "हे प्रजासत्ताकाच्या आतून तालिबानीस्तान आहे," असं अफगाणिस्तानातील मानवाधिकार कार्यकर्त्या सीमा समर म्हणतात. सीमा समर या गेल्या 40 वर्षांपासून मानवाधिकारांसाठी काम करतायेत. त्यांनी असोशिएटेड प्रेस (AP) सोबत बोलताना ही टीका केली. अफगाणिस्तान सरकारवर सध्या तालिबानसोबत शांतता करार करण्याचा दबाव आहे. दुसरीकडे, हिंसा संपावी अशी अनेक अफगाण महिलांची इच्छा आहे. कारण त्या त्यांच्या भविष्याबाबत चिंतेत आहेत, असं प्रतिनिधींचं म्हणणं आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


وخلصت شركة "ازيا" للتسويق إلى أن معدل سعر صورة ذات شركة راعية على انستغرام قفز من 134 دولارا عام 2004 إلى 1642 دولارا عام 2019. وقال موقع "بيزينيس إنسايدر" إن الشركات التجارية المختلفة تبدو مستعدة لدفع مبالغ كبيرة كي تحصل على حق رعاية منشورات ومقاطع فيديو ومدونات نجوم شبكات التواصل الاجتماعي. لكن أحد الخبراء يؤكد أن ذلك لن يمثل نهاية لطرق الإعلان والدعاية التقليدية. وقال يوفال بن إتساك، كبير المسؤولين التنفيذيين في شركة "سوشال باكرز" للتسويق على شبكات التواصل الاجتماعي: "سيوجد دوما مزيج بين التسويق الإلكتروني والدعاية التقليدية". مواضيع قد تهمك نهاية وبحث التقرير الجديد المحتوى المدعوم من جهة راعية على فيسبوك ويوتيوب وإنستغرام وعدد من المدونات، وأسعاره في الفترة من 2014 إلى 2019. وخلص إلى أن المؤثرين على شبكات التواصل الاجتماعي، في مختلف الفئات مثل من لديهم نحو مئة ألف متابع إلى كبار مشاهير وسائل التواصل الاجتماعي، يحققون دخلا كبيرا. أبرز ما خلص إليه التقرير ومع تزايد الساعين للشهرة والنجومية على شبكات التواصل، تزايدت الجهات التي تدقق في المحتوى وتسعى لتنظيمه. وفي الشهر الماضي روج ثلاثة من نجوم انستغرام لمنتجات للحمية الغذائية تحظرها هيئة الرقابة على الدعاية في بريطانيا، ووصفت الهيئة تلك المنشورات بأنها "غير مسؤولة". وفي بداية العام حذرت هيئة التنافس والأسواق في بريطانيا من أن منشورات بعض نجوم وسائل التواصل الاجتماعي قد تخرق القانون إذا لم يوضحوا أن منشوراتهم دعاية للمنتجات التي تظهر فيها. ويشير التقرير، الذي أعدته شركة "ازيا"، إلى أن المنشورات المدعومة من قبل مؤثري شبكات التواصل الاجتماعي زادت بنحو 150 في المئة العام الماضي. ويتوقع التقرير أن الشركات والعلامات التجارية المختلقة ستزيد من إنفاقها على التسويق المدعوم من قبل نجوم شبكات التواصل الاجتماعي في عام 2020، مما يجعل منه صناعة تبلغ قيمتها 10 مليارات دولار. ويجرب إنستغرام إخفاء علامات الإعجاب بالمنشورات ولكن بن إتساك لا يعتقد أن ذلك سيؤثر على صناعة مؤثري شبكات التواصل الاجتماعي. وقال بن إتساك: "سيظل بإمكان مؤثري شبكات التواصل الاجتماعي مشاهدة مدى التفاعل الذي تحظى به منشوراتهم ومن الإجراءات المتبعة أن يمنح نجوم شبكات التواصل الاجتماعي الحق لداعميهم في رؤية التفاعل مع منشوراتهم". وأضاف: "السؤال الأهم هو هل سيستمر المستهلكون بالتفاعل مع المنشورات عندما لا يرون علامات إعجاب بها".

कायली जेनर ही मॉडेल जगातल्या प्रसिद्ध सोशल मीडिया एन्फ्लुएन्सर पैकी एक मानली जाते. सोशल मीडियावर अतिशय लोकप्रिय असणाऱ्या, वस्तू वा उत्पादनांची प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्षपणे जाहिरात करणाऱ्यांना कन्टेन्ट क्रिएटर्सना 'इन्फ्लुएन्सर' म्हणतात. इन्स्टाग्रामवर एक 'स्पॉन्सर्ड' फोटो पोस्ट करण्यासाठीची सरासरी किंमत 2014 मध्ये 134 डॉलर्स होती. ती आता 2019मध्ये तब्बल 1642 झाल्याचं मार्केटिंग कंपनी आयझियाने म्हटलंय. स्पॉन्सर्ड पोस्ट्स, व्हिडिओज, स्टोरीज आणि ब्लॉग्ससाठी सढळहस्ते पैसे देण्याची ब्रॅण्ड्सची तयारी असते, असं बिझनेस इनसायडरने म्हटलंय. पण याचा अर्थ पारंपरिक पद्धतीने जाहिरात करणं मागे पडलंय असा हो नसल्याचं तज्ज्ञांचं म्हणणं आहे. "डिजिटल मार्केटिंग हा सध्या परवलीचा शब्द झाला असला तरी जाहिरात हे नेहमीच पारंपरिक आणि आधुनिक अशा दोन्ही पद्धतींनी केली जाईल," सोशलबेकर्स या सोशल मीडिया मार्केटिंग कंपनीचे चीफ एक्झिक्युटिव्ह युवाल बेन इट्झाक म्हणतात. 2014 ते 2019 या काळातील फेसबुक, युट्यूब, इन्स्टाग्राम आणि ब्लॉग्सवरील स्पॉन्सर्ड मजकूर पाहून आणि त्यासाठी आकारण्यात आलेल्या दरांचा अभ्यास करत हा अहवाल तयार करण्यात आला आहे. ज्यांना 1 लाखांपेक्षा कमी फॉलोअर्स आहेत, त्यांना 'मायक्रो इन्फ्लुएन्सर' म्हटलं जातं. अशा मायक्रो इन्फ्लुएन्सर्सपासून ते प्रसिद्ध व्यक्तींपर्यंतचे सगळेच या माध्यमातून चांगली कमाई करत आहेत. या पाहणीत आढळलेल्या गोष्टी ग्राहक कायद्याचा बडगा सोशल मीडिया इन्फ्लुएन्सर्सची संख्या जशी वाढतेय तशी आता याकडे आता अमेरिकन प्रशासनाची नजर वळायला लागलेली आहे. गेल्या महिन्यात 3 इन्फ्लुएन्सर्सनी बंदी असलेल्या डाएट उत्पादनांविषयी पोस्ट केल्यानंतर या तिघांवर बेजबाबदार असल्याची टीका करण्यात आली होती. झोई सग, रिटा ओरा, रोझी हंटिंग्टन-व्हिटले आपण करत असलेली पोस्ट ही उत्पादनांची जाहिरात असल्याचं स्पष्ट न केल्यास तो ग्राहक कायद्याचा भंग मानला जाईल असं या वर्षाच्या सुरुवातीला अमेरिकेच्या 'कॉम्पिटिशन अॅण्ड स्टॅण्डर्डस अथॉरिटी'ने म्हटलं होतं. यानंतर ज्या 16 इन्फ्लुएन्सर्सनी आपल्या कामाच्या पद्धतीत बदल करण्याचं ठरवलं त्यात झोई सग (झोएला) (Zoella), गायिका रिटा ओरा आणि मॉडेल रोझी हंटिंग्टन-व्हिटले यांचा समावेश होता. सोशलबेकर्सच्या डेटानुसार सोशल मीडियावर जाहिरात करण्यासाठी ब्रॅण्ड्स अजूनही पैसे ओतत आहेत. गेल्या वर्षभरामध्ये इन्फ्लुएनर्ससी स्पॉन्सर्ड पोस्ट करण्याचं प्रमाण 150% वाढलंय तर ad हा हॅशटॅग वापरला जाण्याचं प्रमाण दुप्पटीपेक्षा जास्त झालंय. 2020मध्ये ब्रँण्डस या इन्फ्लुएन्सर मार्केटिंगवरचा खर्च वाढवतील आणि त्यामुळे ही एक 10 अब्ज डॉलर्सची उलाढाल असलेली इंडस्ट्री होईल असा अंदाज आहे. सध्या इन्स्टाग्राम एखाद्या पोस्टला किती 'लाईक्स' मिळाले आहेत हे दाखवणारा आकडा दाखवणं बंद करण्याच्या विचारात आहे. पण याचा या इन्फ्लुएन्सर इंडस्ट्रीवर परिणाम होणार नसल्याचं बेन इट्झाक यांना वाटतं. "आपल्या पोस्टना प्रतिसाद देणारे लोक कोण आहेत हे इन्फ्लुएन्सर्सना पाहता येईल. आणि हे पाहता यावं यासाठी ब्रॅण्डसनाही अशी परवानगी देणं ही नेहमीची बाब आहे," ते म्हणतात. "खरा प्रश्न हा आहे की लाईक्स दिसले नाहीत तर मग ग्राहक तितके त्या पोस्टला प्रतिसाद देतील का" हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)