وروسيا ليست البلد الوحيد الذي تقع فيه هذه الحوادث، ففي الولايات المتحدة، قدّر الأطباء النفسانيون نسبة الأمهات اللواتي راودتهن فكرة قتل أطفالهن، بواحدة من بين كل أربع أمهات. لكن في روسيا والعديد من البلدان الأخرى، تسود ثقافة تقول بأنه "يجب عليك أن تكون قويا من أجل البقاء والاستمرار في الحياة، ومن الأفضل عدم الحديث عن مشكلات الصحة العقلية". وتُظهر هذه القصص أن اكتئاب ما بعد الولادة غالباً لا يتم تشخيصه أو علاجه في الوقت المناسب، وللأسف غالباً يدرك الأقارب والأصدقاء هذه المشاكل بعد فوات الأوان. تحدثت، أوليسيا وسفيتلانا، وهما صحفيتان من قسم الخدمة الروسية في بي بي سي، إلى نساء في روسيا لمحاولة معرفة سبب قتلهن لأطفالهن. وكشفت تحقيقاتهما عن أن هناك حاجة إلى تفكيك الأساطير المتعلقة بالأمومة وكسر المحظورات للحديث عن الضغط الكبير الذي تتعرض له معظم النساء، كي تكون هناك فرصة أفضل لتفادي مآسي قتل الأطفال. حكاية لاجئة سورية: عندما كان صغيري يلهو بيد آدمية محاكمة أمريكي بتهمة قتل ابنه "بتركه في سيارة مغلقة" "حاولت الانتحار بعد قتل طفلها" كانت أليونا، الخبيرة الاقتصادية، متزوجة وتعيش حياة سعيدة مع زوجها بيوتر، وكانا متحمسان لولادة بكرهما. لكن لا أحد يتحدث عن المشاكل النفسية التي قد تواجهها المرأة عندما تصبح أماً لأول مرة. عانت أليونا بعد ولادة طفلها، من أرق شديد ولم تستطع التأقلم مع الوضع الجديد أو التخلص من تلك الحالة بحسب ما قالت. اتضح لاحقاً أنها عانت من اضطراب ذهني سابقاً، وكانت تتناول الأدوية وتحسنت قليلاً وقتها. وفي أحد الأيام، عاد زوجها إلى المنزل ليجد طفلهما البالغ من العمر 7 أشهر ميتاً في حوض الحمام. وعثر على زوجته بالقرب من بحيرة في ضواحي موسكو، وقد انتهت من شرب زجاجة فودكا، وكانت غائبة عن الوعي وتحاول إغراق نفسها. تجري حالياً محاكمة أيونا، وفي كل جلسة استماع، يذهب زوجها ويحاول التحدث معها وتهدئتها وهي في قفص الاتهام. يقول بيوتر: "كان من الممكن تجنب كل هذا لو كنا نعرف اكتئاب ما بعد الولادة، فلم تكن لدى أليونا أي نوايا سيئة، إنها محطمة نفسياً". "لو عاينها طبيب، أو لو أخذتها إلى المستشفى عندما طلبت مني ذلك، لما حدث هذا أبداً". ويقول أخصائيو علم الجريمة في روسيا، إن 80 في المئة من النساء ذهبن إلى الطبيب قبل قتل أطفالهن بسبب الصداع أو الأرق أو الحيض غير المنتظم. نساء ناجحات ولكن؟ في القانون الروسي، تُعرف هذه الجريمة باسم "فيليسايد"، أي قتل الطفل على يد والديه. حوكمت 33 امرأة في عام 2018، جميعهن ارتكبن نفس الجريمة. ولكن، خبراء الجريمة يعتقدون أن الرقم الحقيقي أعلى بثمانية أضعاف، ذلك لأنه يجري التكتم عليها ولا تصل إلى المحاكم إطلاقاً. وتقول مارغريتا كاتشيفا، وهي طبيبة نفسية وباحثة في معهد سربسكي للطب النفسي في موسكو: "يشغل ثلاثة أو أربعة أسرّة من أصل عشرين في جناح النساء في كل شهر، أمهات قتلن أطفالهن". وشملت الحالات التي قامت بي بي سي بدراستها، نساء من خلفيات اجتماعية مختلفة، ومنها من كانت محاسبة ومعلمة وربة منزل ومستشارة رعاية اجتماعية ونادلة وخريجة كلية الفنون وأم لعائلة كبيرة وعاملة متجر. وكانت معظم النساء اللواتي حوكمن في قضايا قتل أطفالهن، ممن لديهن مسكن وزوج وعمل وغير مدمنات على أي شيء. ويعلم الأطباء أن الأمراض العقلية قد تظهر لدى أي امرأة فجأة بعد الولادة ويتفاقم بشكل سريع. ويمكن أن تعاني المرأة من حالة مزمنة لا تظهر في الحياة العادية، وقد تظهر فجأة بفعل الحمل أو الإنجاب أو انقطاع الطمث. "ربما قتلت طفلتي" كانت المعلمة آنا تبلغ من العمر 38 عاماً، ولديها صبيان، 18 و10 أعوام، وكان افراد العائلة يتطلعون إلى ولادة المولودة الجديدة. واجهت الأم آلاماً شديدة قبل الولادة، وتفاقمت الأمور أكثر بعد الولادة. لم تستطع آنا التأقلم، نصحها طبيب نفسي بالاسترخاء. وفي أحد الأيام، وبينما كان زوجها في العمل في موسكو، تركت أطفالها مع صديق لها قائلة له أنها ذاهبة لشراء سرير. ولكن لم تفعل ذلك، بل ذهبت لزيارة قبر والدتها. وفي اليوم التالي، خرجت حافية القدمين ومعها طفلتها، ولم تستطع أن تشرح للشرطة التي أوقفها عن وجهتها. ولكن في 7 يوليو/تموز 2018، اتصلت آنا بسيارة الإسعاف بنفسها. ويبدو أن آنا حاولت خنق طفلتها باستخدام وسادة. وعندما وصلت سيارة الإسعاف، قالت لهم: "أنظروا، ربما قتلت الرضيعةً". نجحت الممرضات والطبيب في إنعاش الطفلة، ثم نُقلت الأم إلى المستشفى، وهناك تم تشخيصها بأنها تعاني من انفصام الشخصية. وتقول الطبيبة كاتشيفا: "يجب أن تفهموا إنها ليست مجنونة، فالمرأة التي قتلت طفلاً وهي مصابة بمرض عقلي، كان يمكنها أن تعيش حياة طبيعية تماماً قبل الحادث". "طفلي سرق مني كل حياتي" تقول تاتيانا البالغة من العمر 33 عاماً، وتعمل مستشارة خدمة الزبائن في شركة اتصالات كبيرة: "اعتدت أن أدين تلك الأمهات، اعتقدت أن هذا لا يمكن أن يحدث لي أبداً". "كان لدي كل ما أريد، رغبت كثيراً بأن يكون لدي طفل، كنت مهيأة تماماً، لكن الواقع كان مختلفًا". "كانت الولادة صعبة للغاية، والممرضات قاسيات، بعد ذلك بدأت أعاني من ذكريات الولادة، وأحلام يقظة مؤلمة، كنت أستيقظ مع نبضات قلبي القوية، عانيت من التهاب في الصدر وازداد وزني، بالإضافة إلى القرحة وتساقط الشعر وغيرها الكثير، كل ذلك جعلني أغضب أكثر من طفلي كما لو أنه سرق مني كل حياتي". كانت تاتيانا تنهار تماماً عندما كان طفلها يبكي ليلاً، وتقول لنفسها: "لماذا لا أستطيع فعل ذلك مثل باقي الأمهات". وتتذكر تاتيانا الحالة التي كانت تمر بها قائلةً: "كان ذلك البكاء يجعل رأسي ينفجر من الصداع، ويعود بذاكرتي إلى الوراء لأتذكر كل مشاكل الطفولة، كنت أصاب بحالة هيستيريا أثناء البكاء، وأهز الطفل بعنف وأرميه على السرير، فيبكي أكثر، كنت أصرخ فيه وأقول "ليتك تموت". وتضيف: "بعد ذلك، كنت أشعر بالذنب لأنني لم أستطع التمتع بالأمومة". وبعد عام، تدهورت الأمور أكثر. وفكرت في الانتحار وذهبت تاتيانا إلى طبيب نفسي. "فكرت أن أماً شريرة وسيئة مثلي يجب أن تُفنى، وأن طفلي يستحق أماً أفضل. ومن الأفضل أن أقتل نفسي، إلا أن الطبيب ساعدني على التخلص من ذلك". استعداد نفسي قبل الولادة عندما تثار قضية قتل الوالدين لأطفالهم، نميل إلى الحديث عن تشجيع استخدام وسائل منع الحمل وغيرها. لكن الأطباء الروس والغربيين يتحدثون أيضاً عن أهمية الوعي بحالة الأمهات ومواجهة المشاكل النفسية لديهن وخاصة اكتئاب ما بعد الولادة. وتنصح الأخصائية النفسية مارينا بيلوبرام النساء المتأهبات للولادة قائلةً: "قبل الولادة، عليك دراسة جميع السيناريوهات المحتملة، والتحدث إلى والدتك عن علاقتك ومشاعرك وأحاسيسك وزوجك". وتضيف" يجب أن تكون هناك ملصقات ليس فقط للأمهات السعيدات المبتسمات وأطفالهن على صورة الملائكة، بل يجب نشر الوعي والملصقات بالحالات المعاكسة أيضاً". وتضيف: " لدينا في موسكو وغيرها من المدن مراكز للنساء اللائي يعشن أزمات. وهذه المراكز تتعامل مع قضايا العنف المنزلي والاكتئاب. إلا أن تلك المراكز تكاد تكون شبه فارغة، لأن النساء يخشين الذهاب إليها والتحدث عن مشاكلهن ظناً منهن أن أطفالهن سيؤخذون منهن". "إنهن خائفات من الذهاب إلى الطبيب النفسي لنفس الأسباب، ولا يخبرون حتى أزواجهن وعائلاتهن خوفاً من إسكاتهن". ملاحظة: تم تغيير جميع الأسماء لحماية حقوق الاطفال الذين تأثروا بهذه الحالات. ---------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

अर्थातच ही समस्या केवळ रशियापुरती मर्यादित नाहीये. मानसशास्त्रज्ञांच्या मते अमेरिकेमध्येही चार पैकी एका महिलेच्या मनात आपल्या बाळाला ठार करण्याचा विचार आलेला असतो. इतर अनेक देशांप्रमाणेच रशियामध्येही स्वतःच्या मानसिक आरोग्याविषयी काहीही न बोलता, आपल्या भावनिक संघर्षाला वाट मोकळी करून न देता मुकाट्याने आयुष्य जगत राहण्याची मानसिकता आहे. या सर्व प्रकरणांमध्ये असं दिसून येतं, की पोस्ट-नॅटल डिप्रेशन म्हणजेच बाळंतपणानंतर येणाऱ्या नैराश्येकडे लक्ष दिलं जात नाही किंवा त्यावर वेळेत उपचार केले जात नाहीत. अगदी जवळच्या नातेवाईकांनादेखील नेमकं काय घडतंय हे कळेपर्यंत खूप उशीर झालेला असतो. मातृत्वामुळे येणारा ताण आई स्वतःच्याच बाळाचा खून का करते, हे जाणून घेण्यासाठी बीबीसी रशियाच्या पत्रकार ओलेसिया गेरासिमेंको आणि स्वेतलाना रेटर यांनी रशियातल्या अनेक महिलांशी बातचीत केली. या संवादातून त्यांच्या असं लक्षात आलं, की बालहत्येच्या शोकांतिकेतून बाहेर पडायचं असेल तर मातृत्वाविषयचं मिथक झुगारून देण्याची आणि मातृत्वामुळे महिलांवर येणाऱ्या ताणाविषयी असलेला टॅबू तोडण्याची गरज आहे. अलिओनासोबत काय घडलं? अलिओना एक अर्थतज्ज्ञ आहेत. पिओटर त्यांचे पती आहे. दोघांचंही वैवाहिक आयुष्य सुखात सुरू होतं. त्यातच पहिल्या बाळाची चाहूल लागल्यावर त्यांना मोठा आनंद झाला. त्यांनी येणाऱ्या बाळासाठी कपडे, बाबागाडी अशी सगळी खरेदी केली. अलिओना गर्भसंस्कार वर्गांनाही गेल्या. मात्र, बाळंतपणानंतर निर्माण होणाऱ्या मानसिक समस्यांची माहिती त्यांना कोणीही दिली नाही. बाळाचा जन्म झाला आणि अलिओनाला निद्रानाशाचा त्रास सुरू झाला. तिला हे सगळं सहन होत नव्हतं. त्याचाच परिणाम म्हणून तिला एका मोठ्या मानसिक धक्क्यातून जावं लागलं. त्यानंतर तिनं मानसोपचारतज्ज्ञांची मदत घेतली. त्यांनी दिलेल्या औषधांनी तिला आता थोडा फरक पडला आहे. पण अलिओनाच्या आयुष्यात नेमकं असं काय घडलं? एक दिवस पिओटर ऑफिसमधून घरी परतले तेव्हा त्यांना त्यांचं सात महिन्याचं बाळ बाथटबमध्ये मृत अवस्थेत आढळलं आणि अलिओना मॉस्को शहरातल्या एका तळ्याकाठी सापडल्या. बाळाला पाण्याच्या टबात बुडवून ठार केल्यानंतर अलिओनानं एक बॉटल व्होडका पिऊन आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न केला होता. त्यांच्यावर सध्या बाळाच्या खुनाचा खटला सुरू आहे. पिओटरवरही दुःखाचा डोंगर कोसळला आहे. मात्र, ते प्रत्येक सुनावणीला आपल्या बायकोला धीर द्यायला जातात. कुणीतरी अलिओनाला पोस्ट-नॅटल डिप्रेशनविषयी आधीच सांगितलं असतं तर हे सगळं घडलंच नसतं याची खात्री त्यांना पटली आहे. ते सांगतात, "तिचा उद्देश वाईट नव्हता. ती मानसिकदृष्ट्या खूपच खचली होती. तिला वेळीच योग्य डॉक्टरांचा सल्ला मिळाला असता तर हे घडलंच नसतं. तिने मला डॉक्टरांकडे न्यायला सांगितलं त्याचवेळी मी तिला घेऊन जायला हवं होतं." रशियातल्या गुन्हेगारीसंबंधीच्या एका अहवालानुसार स्वतःच्या बाळाची हत्या करणाऱ्या 80% महिला डोकेदुखी, निद्रानाश किंवा अनियमित मासिक पाळी यासारख्या समस्यांसाठी डॉक्टरांकडे गेल्या होत्या. या माता खरंच गुन्हेगार आहेत? आईनं आपल्या मुलाची हत्या करण्याच्या गुन्ह्याला रशियन कायद्यात 'Filicide' म्हणतात. यासाठी 'Neonaticide' अशी अजून एक संज्ञा वापरली जाते. या शब्दाचा अर्थ अगदी लहान (दोन वर्षांखालच्या) बाळाचा आईच्या हातून झालेला खून असा होतो. 2018 साली रशियात या गुन्ह्याखाली 33 खटले दाखल करण्यात आले होते. गुन्हेविषयक तज्ज्ञांच्या मते, ही संख्या याहून आठ पट अधिक असण्याची शक्यता आहे. अनेक घटना कोर्टापर्यंत येतच नाही. फॉरेंसिक सायकिअॅट्रिस्ट (न्यायवैद्यक मानसोपचारतज्ज्ञ) आणि मॉस्कोमधल्या सर्बस्की इन्स्टिट्यूट ऑफ सायकिअॅट्रीमध्ये संशोधक असलेल्या डॉ. मार्गारिटा कॅचेव्हा सांगतात, "प्रत्येक महिन्यात आमच्या महिला वार्डातल्या 20 पैकी 3 किंवा 4 बेडवर आपल्याच मुलाचा खून केलेल्या माता येतात." बीबीसी रशियाच्या पत्रकारांनी अशा जवळपास 30 महिलांची प्रकरणं तपासली. सर्व वेगवेगळी होती. कुणी अकाउंटंट होती तर कुणी शिक्षिका, कुणी नोकरी नसलेली स्त्री होती तर कुणी सामाजिक कार्यकर्ती, कुणी हॉटेलमध्ये वेटर होती तर कुणी डिझायनर स्कूलमधून पदवी घेतलेली तरुणी, कुणी मोठ्या कुटुंबातली स्त्री होती तर कुणी एखाद्या दुकानाची मालकीण. आपल्या मुलांचाच खून करणाऱ्या बहुतांश महिलांना जोडीदार, घर, नोकरी आहे आणि त्यांना कसलंही व्यसन नाही. बाळंतपणानंतर आईमध्ये मानसिक आजार अचानक वाढू शकतो, हे डॉक्टरांना माहीत आहे. महिलांना रोजच्या आयुष्यात कदाचित लक्षातही येणार नाही, असे काही जुनाट आजार (chronic condition) असू शकतात. मात्र, स्त्रीला सर्वाधिक ताण देणाऱ्या तीन गोष्टींमुळे हे आजार बळावू शकतात. या तीन गोष्टी म्हणजे गर्भधारणा, बाळांतपण किंवा रजोनिवृत्ती म्हणजेच मासिक पाळी बंद होणं. 'कदाचित मी माझ्या बाळाला ठार केलं आहे' 38 वर्षांच्या अॅना शिक्षिका आहेत. त्यांना 18 आणि 10 वर्षांची दोन मुलं आहेत आणि हे सगळेच आपल्या येणाऱ्या बहिणीची आतुरतेने वाट बघत होते. मात्र, 7 जुलै 2018 रोजी त्यांनी स्वतःच अॅम्ब्युलन्सला फोन करून बोलावलं. बाळंतपणा आधीपासूनच त्यांना खूप त्रास होता आणि बाळंतपणानंतर हा त्रास अधिकच वाढला. अॅना यांना वाटलं, की त्यांना हा त्रास सहन होणार नाही. डॉक्टरांनी त्यांना आराम करण्याचा सल्ला दिला. एक दिवस त्यांचे पती मॉस्कोमध्ये नोकरीला गेले असताना त्यांनी आपण पलंग खरेदी करण्यासाठी जात असल्याचं सांगून दोन्ही मुलांना शेजारी ठेवलं. मात्र, त्या आपल्या आईच्या थडग्यापाशी गेल्या. दुसऱ्या दिवशी त्या एकट्याच आपल्या तान्ह्या बाळाला घेऊन अनवाणी घराबाहेर पडल्या. एका पोलिसानं त्यांना थांबवलं. मात्र आपण कुठे जातोय हे त्या सांगूच शकल्या नाही. त्यांच्या सासू त्यांना घरी घेऊन गेल्या. तिथेच अॅनाने आपल्या बाळाच्या तोंडावर उशी दाबून तिला ठार करण्याचा प्रयत्न केला, हे सिद्ध करण्याचा कोर्ट प्रयत्न करतंय. 7 जुलैला अॅम्ब्युलन्स आल्यावर अॅनाने डॉक्टरांना सांगितलं, "बघा, मला वाटतं मी माझ्या बाळाला ठार केलं आहे." डॉक्टरांनी कसाबसा बाळाचा जीव वाचवला आणि अॅनाला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं. त्यांना जुनाट स्क्रिझोफेनिया हा मानसिक आजार असल्याचं निदान झालं. डॉक्टर कॅचेव्हा सांगतात, "एक गोष्ट लक्षात घेतली पाहिजे, की स्क्रिझोफेनिया म्हणजे वेड लागणे नव्हे. मानसिक आरोग्य बिघडल्यामुळे जी स्त्री स्वतःच्याच बाळाला ठार करते ती कदाचित अगदी सामान्य आयुष्य जगत आलेली असेल." "अरे देवा! डॉक्टर, मी हे काय केलं? आता मी कशी जगू?" 21 वर्षांच्या अरिनाने आपल्या तान्ह्या बाळासोबत इमारतीच्या नवव्या मजल्यावरून उडी घेतली. बाळाचा जन्म झाला त्यावेळी तिचे पती लष्करी सेवेत होते. ती जवळपास वर्षभरापासून आई-वडिलांबरोबर राहत होती. आपल्या बाळासोबत आत्महत्या करण्याचा प्रयत्न करण्याच्या आदल्या दिवशी तिने पोलिसांना फोन करून आपला नवरा आपल्याला ठार करण्यासाठी चाकूला धार करत असल्याचं सांगितलं होतं. आई आणि बाळ दोघेही चमत्कारिकरीत्या बचावले. अरिनाला हॉस्पिटलमध्ये दाखल करण्यात आलं आणि त्यानंतर तिला पोलिसांच्या स्वाधीन करण्यात आलं. मानसोपचारतज्ज्ञांनी तिला स्क्रिझोफेनिया असल्याचं निदान केलं. स्क्रिझोफेनिया झालेल्या माता आणि नैराश्य आलेल्या माता दोघेही बाळाला ठार करण्यामागे सारखीचं कारणं सांगतात. उदाहरणार्थ- "हे त्याच्यासाठी योग्यच होतं. मी अतिशय वाईट आई आहे." "हे जग खूपच वाईट आहे. इथे न राहणंच बाळासाठी योग्य आहे." डॉ. कॅचेव्हा सांगतात, "गुन्हा केल्यानंतर त्यांना कधीच चैन पडत नाही आणि अशा माता पहिल्या, दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या प्रयत्नात स्वतःला ठार करतात." अशा परिस्थितीत हस्तक्षेप करण्यात घरातली एखादी व्यक्ती यशस्वी झाली, तर या स्त्रियांना त्यांच्या संस्थेत आणलं जात असल्याचं डॉ. कॅचेव्हा सांगतात. एकदा उपचार सुरू झाले, की पूर्णपणे बरं होण्यासाठी सहा महिन्यांचा काळ पुरेसा ठरतो. अमेरिकेप्रमाणे रशियातही अशा मातांना काय शिक्षा करावी, याचा निर्णय कोर्ट घेतं. मानसोपचारतज्ज्ञांनी आई विक्षिप्त नसल्याचा शेरा दिला तर अशा मातांना कोर्ट कठोर शिक्षाही सुनावू शकतं. अशा बहुतांश स्त्रियांसोबत लहान वयात गैरवर्तन करण्यात आलेलं असतं. रशियाच्या फॉरेंसिक सायकिअॅट्रिस्टनी केलेल्या एका संशोधनात आढळलं, की आपल्याच तान्ह्या बाळांचा खून करणाऱ्या 80% स्त्रियांचं बालपण गरिबीत गेलेलं असतं आणि यातल्या 85% स्त्रियांच्या वैवाहिक आयुष्यात वाद निर्माण झालेले असतात. संशोधकांना या आकडेवारीमध्ये थेट संबंध आढळला. खोटं बोलणं, वाद, भांडण, संताप आणि व्यसनाधीनता किशोरवयीन मुलींच्या आयुष्याचा भाग बनतात आणि या मुली प्रौढ झाल्यावर त्यांच्या कुटुंबातही हेच संस्कार नेतात. आपल्या बाळाप्रती असलेल्या आक्रमकतेचं मूळ जोडप्यामधल्या ताणलेल्या संबंधातही असू शकतं. डॉ. कॅचेव्हा म्हणतात, "घरगुती हिंसाचाराला बळी पडणं हे अशा गुन्ह्यांमागचं महत्त्वाचं कारण आहे." त्या पुढे सांगतात, "यातील बहुतांश महिलांचं त्या लहान असताना भावनिक, लैंगिक आणि शारीरिकरित्यादेखील शोषण झालेलं असतं." आपल्या बाळाचाच खून करणाऱ्या महिलांचं वकीलपत्र घ्यायला अनेक वकील नकार देतात. "मला वाटलं होतं, हे माझ्याबाबतीत कधीच घडणार नाही" वेगळ्या गुन्ह्यात शिक्षा झालेली अभिनेत्री मरिना क्लेझचेव्हा सांगते, "स्वतःच्याच मुलाच्या खुनाच्या गुन्ह्याची शिक्षा भोगत असलेल्या महिला कैद्यांविषयी तुरुंगात गुप्तता पाळली जाते." "मी त्यांना पहायचे. मात्र, जोपर्यंत त्यांना भेटायला येणाऱा एखादा नातेवाईक सांगत नाही तोपर्यंत इतर कैद्यांना त्या तुरुंगात का आल्या हे माहीत नसतं. तुरुंगात त्या कुणाशीही मैत्री करत नाही. त्या खूप शांत असतात आणि आपल्याच कामात असतात. कारण त्या एखाद्या वादात सामील झाल्या तर इतर कैदी त्यांना अधिकच त्रास देऊ शकतात." मॉस्कोमध्ये मानसोपचारतज्ज्ञ असलेले याकोव्ह कोचेतोव्ह सांगतात, की खून करण्याचा विचार आपल्या मनात आला हेच या स्त्रिया नाकारतात आणि आपल्या रागाचं खापर इतर कुणावर फोडतात. हा त्यांचा बचावात्मक पवित्रा असतो. एका मोठया टेलिकम्युनिकेशन कंपनीत कॉर्पोरेट क्लायंट्ससोबत काम करणाऱ्या विशेष अधिकारी तातियाना सांगतात, "मी नेहमीच अशा मातांवर टीका करायचे. मला वाटायचं हे माझ्याबाबतीत कधीच घडणार नाही." "सेल्स, बिझनेस ट्रिप्स, मित्र-मैत्रिणी सगळं होतं. मला बाळ हवं होतं. मला वाटलं, की बाळासाठी आम्ही पूर्णपणे तयार आहोत. मात्र घडलं भलतंच." "माझं बाळंतपण खूपच कठीण गेलं आणि हॉस्पिटलमधल्या आया खूप कठोर होत्या. नंतर मला बाळ जन्माला येत असताना काय काय घडत होतं, ते आठवू लागलं. विचित्र आणि क्लेशदायी स्वप्न पडू लागली. मनावर काहीतरी मोठं ओझं ठेवल्यासारखं वाटून जाग यायची. माझ्या स्तनांवर सूज आली होती. माझं वजन वाढलं, केस गळायला लागले, अल्सर झाले. या सगळ्यांमुळे मला माझ्या बाळाचा खूप राग येऊ लागला. असं वाटायचं जणू त्याने माझं आयुष्यच हिरावून घेतलं आहे." बाळ जेव्हा रात्र-रात्र जागायचं किंवा रडायचं तेव्हा तातियानाला रडू कोसळायचं. त्यांना वाटायचं, "तू आई आहेस ना? मग जे इतर माता करू शकतात ते तुला का जमत नाही?" "रडण्याचा तो आवाज कानात घण घातल्यासारखा वाटायचा आणि लहानपणापासून सहन कराव्या लागलेल्या त्रासाच्या आठवणी ताज्या व्हायच्या." त्या पुढे सांगत होत्या, "या सगळ्याला सामोरं जावं लागेल याची मला कल्पना होती. बाळाला झोपवताना मला खूप राग यायचा आणि मी बाळाला गदागदा हलवायचे. तो घाबरायचा आणि आणखी जोरात रडायचा. एकदिवस मी सगळ्या ताकदीनिशी त्याला गादीवर फेकलं आणि जोरात ओरडले - तू मेला असतास तर बरं झालं असतं. आणखीही बरंच वाईट बोलले. त्यानंतर मी मातृत्व उपभोगू शकत नाही, याची मला खूप लाज वाटली आणि अपराधीपणा वाटला." तातियाना सांगतात त्यांच्या पतीने तू बाळाला मानसिकरित्या अधू करत असल्याचं म्हटलं, "तू आई आहेस ना? इतर स्त्रिया करू शकतात तर तू का नाही? पहिला मुद्दा म्हणजे तू या बाळाला जन्मच का दिला?" अशा प्रश्नांची सरबत्ती करत त्यांनी तातियानाच्या तक्रारी धुडकावून लावल्या. अशातच एक वर्ष गेलं आणि परिस्थिती आणखी चिघळली. तातियानाच्या मनात आत्महत्येचाही विचार आला आणि त्यांनी मानसोपचारतज्ज्ञाची मदत घेण्याचा निर्णय घेतला. त्या सांगतात, "मला वाटलं माझ्यासारख्या निष्ठूर आणि मूर्ख माता जगण्याच्या पात्रतेच्या नाहीत आणि माझ्या बाळाला माझ्यापेक्षा चांगली आई हवी. या मानसिक वेदना सहन करण्यापेक्षा स्वतःला संपवणं, माझ्यासाठी जास्त सोपं होतं. मी बराच संघर्ष केला होता. मानसोपचारतज्ज्ञांनी लगेच परिस्थिती ओळखून माझ्यावर उपचार केले." जागरुकता आवश्यक बालहत्या प्रतिबंधाचा विषय निघतो तेव्हा संततीनियमन आणि पाळणाघर असे सल्ले देण्याकडे आपला कल असतो. मात्र, रशिया आणि पाश्चिमात्य देशातले डॉक्टर मातांमध्ये उद्भवू शकणाऱ्या संभाव्य मानसिक समस्या आणि बाळंतपणानंतरचं नैराश्याबद्दलही जागरूक राहण्याचा महत्त्वाचा सल्ला देतात. मानसोपचारतज्ज्ञ असलेल्या मरिना बिलोब्राम सांगतात, "आदर्श परिस्थितीत तुम्ही बाळाच्या जन्माआधी सर्व संभाव्य परिस्थितीचा, स्वतःच्या आईसोबत असलेल्या नात्याचा, स्वतःबद्दल आणि स्वतःच्या जोडीदाराविषयी आपल्याला काय वाटतं याचा आणि बाळाच्या जन्मानंतर या सर्वांचा तुमच्यावर कसा परिणाम होईल याचाही विचार कराल." त्या पुढे सांगतात, "गोंडस बाळासोबत हसतमुख आई असलेल्या पोस्टर्ससोबतच विरुद्ध परिस्थिती काय असू शकेल याची कल्पना देणारी पोस्टरही लावली पाहिजे." डॉ मार्गारिटा कॅचेव्हा सांगतात, "मॉस्को आणि इतर प्रांतातील तणावग्रस्त महिलांसाठी आमची केंद्रं आहेत. घरगुती हिंसाचार सहन केलेल्या आणि नैराश्याचा सामना करणाऱ्या महिलांसाठी ही केंद्रं खुली आहेत. मात्र ही केंद्रं निम्मी रिकामीच आहेत. कारण स्त्रियांना वाटतं आपण गेलो आणि आपल्या समस्यांविषयी बोललो तर आपल्या मुलांना आपल्यापासून दूर केलं जाईल. याच कारणामुळे त्या स्थानिक मानसोपचारतज्ज्ञांकडे जाणंही टाळतात. इतकंच नाही तर आपल्यालाच गप्प केलं जाईल, या भीतीमुळे त्या जोडीदार किंवा कुटुंबातल्या इतर कुणालाही याविषयी बोलायचं टाळतात." (पीडित मुलांच्या हक्कांच्या रक्षणासाठी लेखातील सर्व मातांची नावं बदलण्यात आली आहेत.) हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


أقرّ ترامب بأنّ العنصرية تؤثر على حياة الناس في الولايات المتحدة، قائلاً "إنه أمر مؤسف وأجرى بوب وودورد، وهو الصحفي الذي كشف فضيحة ووترغيت، 18 مقابلة مع ترامب من ديسمبر/كانون الأول 2019 إلى يوليو/تموز 2020. ووفقا لما جاء في الكتاب الجديد، أخبر ترامب الصحفي وودورد أنّ الفيروس "قاتل"حتى قبل تسجيل أول حالة في الولايات المتحدة. وبرر ترامب ما جاء في الكتاب قائلا إنه "أراد تجنب التسبب في ذعر لدى الأمريكيين". وسبق أن وصف ترامب الكتاب بأنه "ملفق". مواضيع قد تهمك نهاية وغرّد ترامب في أغسطس/آب قائلاً: "كتاب بوب وودورد سيكون ملفقاً، كما هو الحال دائماً، مع كتب أخرى". ووصف ترامب الصحفي بـ"المدعي الذي ليس لديه أي شيء جيّد ليقوله". ونشرت بعض وسائل الإعلام الأمريكية، الأربعاء، أجزاء من المقابلات التي جرت بين ترامب ووودورد، كاشفة عن تصريحاته حول الوباء والعرق وقضايا أخرى. وفي ما يلي أبرز ما جاء في كتاب "الغضب" Rage، الذي سيصدر في 15 سبتمبر/أيلول. عن الفيروس في مقابلات مع وودورد، أشار ترامب إلى أنه كان يعرف بمدى خطورة المرض ولكنه لم يكشف عن ذلك علنا. ووفقاً لشريط المكالمة، أخبر ترامب وودورد في فبراير/شباط أنّ "فيروس كورونا أكثر فتكاً من الإنفلونزا". وفي وقت لاحق من ذلك الشهر، قال ترامب أنّ الفيروس أصبح "تحت السيطرة إلى حد كبير"، وأنّ عدد الحالات سيقترب من الصفر قريباً. كما ألمح إلى أنّ الإنفلونزا أكثر خطورة من كوفيد-19. وفي حديثه في الكابيتول هيل في 10 مارس/آذار، قال ترامب: "فقط ابقوا هادئين. وسوف يختفي (الفيروس)". وبعد تسعة أيام، وبعد أيام من إعلان البيت الأبيض حالة طوارئ وطنية بسبب الوباء، قال ترامب لوودورد: "أردت دائماً التقليل من شأنه. ما زلت أحب التقليل من شأنه، لأنني لا أريد أن أخلق حالة من الذعر". ورداً على أسئلة الصحفيين بشأن الكتاب يوم الأربعاء، قالت المتحدثة باسم البيت الأبيض إنّ الرئيس "لم يقلل من شأن الفيروس". وأضافت "الرئيس ظل هادئاً. وتعامل مع الأمر بكل جدية". وعندما سُئلت عن سبب إخبار ترامب لوودورد - ولكن ليس الشعب الأمريكي - بأنّ الفيروس قاتل، قالت المتحدثة إنّ ترامب قال الرأي نفسه في مؤتمراته الصحفية، لكنه "أراد بث جو من الهدوء". وأضافت "لقد كان دائماً صريحاً وكان دائماً يتبع نصيحة خبرائه الطبيين"، مضيفة أنّ ترامب أقرّ بأنّ الفيروس يمكن أن يقتل ما يصل إلى 200 ألف شخص. عن السباق الرئاسي عندما أثار وودورد قضية احتجاجات حياة السود مهمة في محادثة مع ترامب في 19 يونيو/حزيران، اعتبر أنّ الأشخاص "البيض ذوي الامتيازات"، مثله ومثل ترامب، يجب أن يفعلوا أكثر لفهم شعور الأمريكيين السود. فردّ عليه ترامب قائلاً: "لقد شربت حقاً الكولايد، أليس كذلك؟". وأضاف: "استمع إلى نفسك". واندلعت الاحتجاجات على مستوى البلاد ضد وحشية الشرطة والعنصرية بعد وفاة جورج فلويد في مايو/أيار. وكرّر ترامب الإيحاء بأنه قد عمل لصالح الأمريكيين من أصل أفريقي أكثر من أي رئيس باستثناء أبراهام لنكولن، الذي ألغى العبودية. وفي وقت لاحق، في 8 يوليو/تموز، كرّر ترامب مجدداً أنه "قدم قدراً هائلاً من أجل مجتمع السود" لكنه "لا يشعر بأي حب (في المقابل)". كما استشهدت صحيفة واشنطن بوست بمقابلة سأل فيها وودورد الرئيس، عمّا إذا كانت أمريكا لديها عنصرية منهجية. وقال ترامب إنه بينما توجد هذه المشكلات في كلّ مكان، "أعتقد أنه ربما يكون هنا أقل من معظم الأماكن، أو هنا أقل من أماكن كثيرة". كما أقرّ الرئيس بأنّ العنصرية تؤثر على حياة الناس في الولايات المتحدة، قائلاً "إنه أمر مؤسف". عن كوريا الشمالية يستشهد كتاب وودورد أيضاً بعشرات الرسائل بين ترامب وكيم جونغ أون، زعيم كوريا الشمالية. وبحسب ما ورد، أشار كيم في الرسائل المليئة باللغة المنمقة إلى ترامب بـ "صاحب السعادة" وأشار إلى أنّ "صداقتهما العميقة والخاصة ستعمل كقوّة سحرية". عن الرؤساء الآخرين أخبر ترامب وودوارد أنّه شعر أنّ سلفه باراك أوباما "مبالغ في تقديره". وبحسب ما ورد، قال ترامب: "لا أعتقد أنّ أوباما ذكي". وأضاف: "ولا أعتقد أنه متحدث لبق". ووفقاً لشبكة سي إن إن، أخبر ترامب وودوارد أنه جعل الرئيس جورج دبليو بوش "يبدو وكأنه معتوه غبي، وهو كذلك في حقيقة الأمر".

70च्या दशकात वॉटरगेट प्रकरणाचे उद्गाते पत्रकार आणि लेखक बॉब वूडवर्ड यांनी हे पुस्तक लिहिलं आहे. डिसेंबर 2019 ते जुलै 2020 या कालावधीत ट्रंप यांची अठरा वेळा मुलाखत घेतल्याचा दावा वुडवर्ड यांनी केला आहे. पुस्तकात म्हटलं आहे की "अमेरिकेत कोरोनाने पहिला मृत्यू होण्याआधीच ट्रंप यांनी वुडवर्ड यांना सांगितलं की हा महाभयंकर असा आजार आहे". कोरोनासंदर्भात नागरिकांमध्ये गोंधळ उडू नये असं ट्रंप यांना वाटत होतं. दरम्यान अमेरिकेत आतापर्यंत कोरोनामुळे 90 हजारहून अधिक जणांचा मृत्यू झाला आहे. बुधवारी अमेरिकेतील प्रसारमाध्यमांमी ट्रंप आणि वुडवर्ड यांच्यातील संवादाचा काही भाग प्रकाशित केला. यामध्ये कोरोना संकट, वंशवाद आणि अन्य मुद्यांचा समावेश आहे. वुडवर्ड यांचं #रेज' हे पुस्तक 15 सप्टेंबरला प्रकाशित होणार आहे. कोरोना किती विनाशकारी आहे याविषयी ट्रंप यांना पूर्ण कल्पना होती. मात्र सार्वजनिक पातळीवर त्यांनी कधी हे सांगितलं नाही. फेब्रुवारीत वुडवर्ड यांच्याशी झालेल्या संभाषणादरम्यान कोरोना हा फ्ल्यूपेक्षा गंभीर आणि धोकादायक असल्याचं त्यांनी सांगितलं होतं. हा आजार हवेच्या माध्यमातून पसरतो. तुमचा त्याच्याशी संपर्क येण्याची म्हणजे स्पर्श करण्याची आवश्यकता नाही. तुम्ही श्वास घेतलात तर तो तुमच्या श्वासावाटे शरीरात शिरतो. त्यामुळेच सर्वसाधारण फ्ल्यूपेक्षा अधिक धोकादायक आहे असं ट्रंप म्हणाले होते. फेब्रुवारी महिन्यातच ट्रंप असंही म्हणाले होती की कोरोना विषाणूचा फैलाव नियंत्रणात आहे आणि लवकरच कोरोनाबाधितांची संख्या शून्यावर येईल. याच महिन्यात कोरोना धोकादायक असल्याचं त्यांनी सार्वजनिक व्यासपीठावर सांगितलं. 10 मार्चला ते म्हणाले, नागरिकांना शांत राहावं. कोरोना निघून जाईल. नऊ दिवसांनंतर अमेरिकेत कोरोना संकटाला राष्ट्रीय आपत्ती म्हणून घोषित करण्यात आलं तेव्हा ट्रंप वुडवर्ड यांना म्हणाले, मी कोरोनाला कमी लेखू इच्छित होतो. आताही मी कोरोनाला मोठं करू इच्छित नाही. लोकांमध्ये भीतीचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही. व्हाईट हाऊसची प्रतिक्रिया बुधवारी पत्रकारांशी बोलताना ट्रंप म्हणाले, "लोकांमध्ये भयाचं वातावरण पसरावं असं मला वाटत नाही. लोकांमध्ये अफरातफरीचं माजावी असंही मला वाटत नाही. आम्हाला आत्मविश्वास दाखवायचा होता, आमची ताकद दाखवायची होतं". वुडवर्ड यांच्या पुस्तकासंदर्भात ते म्हणाले, "हे पुस्तक म्हणजे राजकीयदृष्ट्या माझ्यावरील हल्ला आहे". पुस्तकासंदर्भात विचारलेल्या प्रश्नांना ट्रंप यांच्या प्रेस सचिव केले मैकएनानी यांनी उत्तरं दिली. त्या म्हणाल्या, "राष्ट्राध्यक्षांनी कोरोनाचा धोका कमी असल्याचं दाखवलं नाही. राष्ट्राध्यक्षांना लोकांना कोरोनाविरुद्ध लढण्यासाठी दृढनिश्चयी आणि खंबीर बनवायचं होतं. कोरोनाचं संकट मोठं आणि गहिरं आहे याबाबत राष्ट्राध्यक्ष अतिशय गंभीर होते". राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीत ट्रंप यांचे प्रतिस्पर्धी जो बायडेन यांनी म्हटलं आहे की, "जीवघेणा विषाणू अमेरिकेत वेगाने पसरत होता तेव्हा अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आपलं काम करण्यात अपयशी ठरले. हा अमेरिकेच्या लोकांचा विश्वासघात आहे. कारण कोरोना हा जीवनमरणाचा प्रश्न आहे. ते पुढे म्हणाले, ट्रंप यांनी दोन आठवड्यांपूर्वी कार्यवाही केली असती तर मार्च आणि एप्रिल महिन्यात मिळून 54 हजार नागरिकांचा जीव वाचला असता. पण राष्ट्राध्यक्षांनी कोरोनाच्या धोक्याला कमी लेखलं. कोरोनाला रोखण्यासाठी कृती करण्यावर भर दिला नाही. ज्यामुळे लोकांचे जीव धोक्यात गेले आणि अर्थव्यवस्थेचंही नुकसान झालं. ही सरसकट बेपर्वाई आहे. हे वर्तन कधीही समर्थनीय होऊ शकत नाही". हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


وقال الرئيس الأمريكي دونالد ترامب إن من حق الشعب أن يكون "على دراية تامة" بكل ما يتعلق بهذا الحدث، الذي ظل مادة للعديد من نظريات المؤامرة. لكن بعض الوثائق حُجبت بناء على طلب جهات حكومية. وكشفت إحدى المذكرات أن مكتب التحقيقات الفيدرالي (إف بي آي) حذر الشرطة من أن المتهم بقتل كينيدي، لي هارفي أوزولد، مهدد بالقتل. وقال مدير مكتب التحقيقات الفيدرالي حينها، جون إدغار هوفر "لقد أبلغنا في الحال رئيس الشرطة، وأكد لنا أن الشرطة ستؤمن الحماية الكافية لأوزولد". جون كينيدي وزوجته جاكلين لكن بعد يومين من مقتل كينيدي، قُتل أوزولد، العضو السابق بسلاح مشاة البحرية، بالرصاص في قبو قسم شرطة دالاس. ومع دراسة الوثائق وتحليلها، اتضحت أمور أخرى، منها مذكرة لوكالة المخابرات المركزية الأمريكية (سي آي ايه) ترجح أن أوزولد تحدث مع بالاستخبارات الروسية (كيه جي بي) بسفارة روسيا في مكسيكو سيتي. وبحسب المذكرة، كان الضابط الذي تحدث معه أوزولد يعمل بالقسم "المسؤول عن التخريب والاغتيالات". كما كشفت مذكرة أخرى أن مسؤولين في الاتحاد السوفيتي السابق أبدوا خشيتهم من أن يطلق "جنرال غير مسؤول" صاروخا على الاتحاد في أعقاب وفاة كينيدي. وتروي مذكرة أخرى أن صحيفة "كمبريدج نيوز" المحلية في بريطانيا تلقت اتصالا هاتفيا من شخص لم يحدد هويته، تحدث عن "خبر هام" في الولايات المتحدة، وذلك قبل ساعات من الاغتيال. ونشر الأرشيف الوطني في الولايات المتحدة نسخة من المذكرة في يوليو/ تموز الماضي، لكن الأمر لم يحظ بتغطية إعلامية. ويقضي قانون أقره البرلمان الأمريكي (الكونغرس) في عام 1992 بالكشف عن جميع الملفات المتعلقة باغتيال كينيدي، والواقعة في نحو خمسة ملايين صفحة، خلال 25 عاما. وكان الموعد النهائي للنشر هو يوم 26 أكتوبر/ تشرين الأول 2017. وأُتيح بالفعل أكثر 90 في المئة من الوثائق للعامة. وأفادت تقارير بأن وكالة الاستخبارات المركزية ومكتب التحقيقات الفيدرالي ووزارة الخارجية ووكالات أخرى ضغطت في اللحظة الأخيرة لإبقاء وثائق معينة قيد السرية. وتخضع بعض الوثائق السرية للمراجعة مرة أخرى لمدة ستة أشهر، ولكن من الممكن أن تظل هذه الوثائق سرية بعد انقضاء الموعد النهائي المحدد في 26 أبريل/ نيسان من العام المقبل. ووفقا لمسؤولين في البيت الأبيض، وافق ترامب على مضض على طلبات الوكالة بالإبقاء على بعض الملفات قيد السرية. وقال "ليس لدي أي خيار سوى أن أقبل بمدة مراجعة جديدة لبعض الوثائق، فذلك أسلم من أن أعرض أمننا القومي لمخاطر لا يمكن التراجع عنها". وقد نشرت تلك الوثائق على الموقع الإلكتروني للأرشيف الوطني. ماذا حدث؟ في 22 نوفمبر/ تشرين الثاني 1963، اغتيل كينيدي برصاص بندقية أثناء مرور موكبه في مدينة دالاس. وكان يركب سيارة مكشوفة برفقة زوجته جاكلين وحاكم ولاية تكساس جون كونالي. وقد أصيب حاكم تكساس، الذى كان جالساً أمام الرئيس، بجروح. واعتقل لي هارفي أوزولد في دالاس يوم إطلاق النار، واتهم باغتيال الرئيس، لكنه نفى التهم التي وجهت له مدعيا أنه "مجرد شخص ساذج". وفي 24 نوفمبر/ تشرين الثاني، قُتل أوزولد بالرصاص في قبو قسم شرطة دالاس على يد جاك روبي، وهو صاحب ملهى ليلي محلي. ما هي الرواية الرسمية؟ قال تقرير لجنة وارن، الذي نشر في سبتمبر/ أيلول 1964، إن لي هارفي أوزولد أطلق النار على موكب الرئيس من مبنى مستودع الكتب المدرسية في تكساس. وقالت اللجنة إنه "لا يوجد دليل على أن لي هارفي أوزولد أو جاك روبي كانا جزءا من أي مؤامرة محلية أو أجنبية". وخلص تقرير أعدته لجنة التحقيق في الاغتيالات التابعة لمجلس النواب عام 1979، إلى "احتمال كبير" بوجود مسلحين نفذا الاغتيال. الرواية الرسمية تقول إن كينيدي قتل برصاص بندقية اوزولد من هو لي هارفي أوزوالد؟ كان لي هارفي عنصرا سابقا في قوات مشاة البحرية الأمريكية، وحسب زعمه كان يتبنى الفكر الماركسي، وقد سافر إلى الاتحاد السوفيتي عام 1959 و عاش هناك حتى عام 1962. وعمل أوزولد في مدينة مينسك في مصنع الراديو والتليفزيون، والتقى زوجته في المدينة. ووجدت لجنة وارن أنه زار السفارتين الكوبية والروسية في مكسيكو سيتي قبل شهرين من إطلاق النار على كينيدي. ما النظريات الأخرى حول اغتيال كينيدي؟ يشير البعض إلى أنه قد يكون هناك شخص ثان قام بإطلاق النار أيضاً، في حين يقول آخرون إن من المرجح أن الرصاص الذي قتل كينيدي أُطلق من أمامه وليس من خلفه. وأظهر اختبار بمادة البارافين أجري على صدغ أوزولد بعد اعتقاله أنه لم يطلق رصاصاً من بندقيته، لكن شُكك لاحقا في مصداقية ذلك الاختبار. كما قال حاكم ولاية تكساس إنه لم يصب بنفس العيار الناري الذي قتل كينيدي، ما يناقض كلياً النتائج التي خلصت إليها لجنة وارن.

What will top-secret JFK files tell us about Kennedy's killer? सार्वजनिक करण्यात आलेल्या या कागदपत्रांनंतर अनेक तर्कवितर्क असलेल्या या घटनेबद्दल जनतेला संपूर्ण माहिती असावी, असं डोनाल्ड ट्रंप यांनी म्हटलं आहे. मात्र सुरक्षेच्या कारणास्तव अन्य काही संवेदनशील फाइल्सची सार्वजनिक करण्यास त्यांनी नकार दिला आहे. मग यानंतरही केनेडींच्या हत्येभोवती असलेलं गूढ कायम राहणार का? 1992 मध्ये अमेरिकेच्या संसदेने संमत केलेल्या विधेयकानुसार हत्येच्या संदर्भातील 50 लाख पानांचा मजकूर 25 वर्षांत जाहीर करणं अपेक्षित होतं. याकरता 27 ऑक्टोबर ही तारीख निर्धारित होती. आणि शुक्रवारी 90 टक्क्यांहून अधिक कागदपत्रं जनतेसाठी खुली करण्यात आली आहेत. नक्की काय घडलं होतं? माजी राष्ट्राध्यक्ष केनेडी यांचा मृत्यू 22 नोव्हेंबर 1963 रोजी झाला होता. अमेरिकेतच डल्लास प्रांतात खुल्या लिमोझिन गाडीतून जात असताना त्यांच्यावर हल्ला झाला होता. जॉन एफ केनेडी यांचे संग्रहित छायाचित्र टेक्सास प्रांताचे गव्हर्नर जॉन कॉनली गाडीच्या सुरुवातीच्या भागात केनेडी यांच्यासोबत बसले होते. कॉनली या हल्ल्यात जखमी झाले आणि जेडी टिपीट या पोलीस अधिकाऱ्याचा थोड्या वेळाने मृत्यू झाला होता. याप्रकरणी ली हार्वे ओसवाल्डला अटक करण्यात आली होती आणि त्याच्यावर राष्ट्राध्यक्ष केनेडी आणि पोलीस अधिकारी टिपीट यांच्या मृत्यूचे आरोप निश्चित करण्यात आले होते. पण त्याने हे मान्य करण्यास नकार दिला. अधिकृत स्पष्टीकरण काय? सप्टेंबर 1964 मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या 'द वॉरन कमिशन'च्या अहवालानुसार ओसवाल्डने 'टेक्सास स्कूल बुक डिपॉझिटरी' बिल्डिंगमधून केनेडी यांच्या दिशेने गोळीबार केला. ली हार्वे ओसवाल्ड आणि जॅक रूबी केनेडी यांच्या हत्येच्या कटात ओसवाल्ड तसंच रूबी सामील असल्याचा कोणताही पुरावा उपलब्ध नसल्याचा निर्वाळा या अहवालात देण्यात आला. केनेडी यांच्या मृत्यूनंतर लिंडन बैन्स जॉन्सन यांनी अध्यक्षपदाचा कार्यभार स्वीकारला होता. 1979 मध्ये 'हाऊस सिलेक्ट कमिटी ऑन असॅसिनेशन्स'च्या अहवालानुसार केनेडी यांची हत्या दोन बंदूकधाऱ्यांनी केल्याची शक्यता वर्तवण्यात आली होती. ली हार्वे ओसवाल्ड कोण? माजी नौदल अधिकारी आणि स्वयंघोषित मार्क्सवादी असलेल्या ओसवाल्डने 1959 मध्ये रशियाला भेट दिली. 1962 पर्यंत तो तिथंच होता. मिन्स्क शहरात तो रेडिओ आणि टीव्ही क्षेत्रात कार्यरत होता. रशियातच त्याला आयुष्याची साथीदार मिळाली. केनेडी यांच्या हत्येच्या दोन महिने आधी ओसवाल्ड क्युबा आणि रशियाच्या दूतावासांमध्ये गेला होता, असं वॉरन कमिशनच्या अहवालात नमूद करण्यात आलं होतं. नुकत्याच उघड झालेल्या फाईल्समध्ये असं सांगितलं आहे की FBIने पोलिसांना ओसवाल्ड यांच्या जीवाला धोका असल्याचा इशारा दिला होता. FBIचे संचालक लिहितात, "आम्ही पोलीसप्रमुखांना याबाबत इशारा दिल होता. तेव्हा ओसवाल्डला पुरेसं संरक्षण देण्याचं आश्वासन पोलिसांनी दिलं होतं." केनेडी यांच्या हत्येनंतर दोन दिवसांनी डल्लास पोलीस डिपार्टमेंटच्या तळघरात त्याला ठार करण्यात आलं होतं. स्थानिक नाईटक्लबचा मालक जॅक रूबी याने ओसवाल्डवर गोळीबार केला. विविध मतप्रवाह केनेडी यांची हत्या दोन बंदूकधाऱ्यांनी केली असावी, असा एक मतप्रवाह आहे. पण दुसऱ्या एका मतप्रवाहानुसार केनेडी यांच्यावर मागून नव्हे तर समोरून हल्ला झाला होता. केनेडी यांच्या हत्येमागचं गूढ अद्यापही उलगडलेलं नाही ओसवाल्डला अटक केल्यानंतर त्याची पॅराफिन चाचणी घेण्यात आली. त्यानुसार त्याने रायफल चालवली नसल्याचं स्पष्ट झालं होतं. मात्र या चाचणीच्या वैधता आणि अचूकतेबाबत शंका व्यक्त करण्यात आली होती. केनेडी यांच्या दिशेने झाडण्यात आलेली गोळी मला लागली नसल्याचं कॉनली यांनी स्पष्ट केलं होतं. परंतु वॉरन कमिशनमध्ये याच्या परस्पराविरोधी नोंदी होत्या. (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


بوتين التقى ميدفيدف قبل إعلان الحكومة عن استقالتها واقترح بوتين إجراء استفتاء على التعديلات التي يعتقد أن من شأنها إفساح المجال أمام بوتين للبقاء في السلطة، وتحويل السلطة من الرئاسة إلى البرلمان. وطلب من رئيس الوزراء، دميتري ميدفيدف، تولي منصب نائب رئيس مجلس الأمن القومي في البلاد. وقال ميدفيدف إن اقتراحات الرئيس سوف تغير توازن السلطات في روسيا. وأضاف: "ستقدم هذه التعديلات، عند تبنيها، تغييرات جوهرية، ليس فقط لنطاق واسع من مواد الدستور، بل أيضا لتوازن السلطات، السلطة التنفيذية، والسلطة التشريعية، والسلطة القضائية". مواضيع قد تهمك نهاية وفي هذا السياق - كما يقول ميدفيدف - قدمت الحكومة بتشكيلتها الحالية استقالتها. وكان إعلان الاستقالة مفاجئا، وقدم الرئيس بوتين في بيان الشكر لما قدمته الحكومة من إنجازات. الروس العاديون يلجأون في الغالب إلى بوتين لحل مشكلاتهم وقالت مراسلة بي بي سي في موسكو، سارة رينسفورد، إن السبب وراء إزاحة بوتين لميدفيدف غير واضح. ومن المقرر أن تنتهي ولاية الرئيس بوتين الرابعة في منصبه في نهاية 2024، ولا يحق له، طبقا لمواد الدستور الحالي، الترشح لولاية أخرى. وستظل الحكومة الحالية في إدارة البلاد حتى تعين حكومة جديدة. ويقول مراسلون إن من بين المرشحين المحتملين لخلافة ميدفيدف في رئاسة الوزارة، وزير الاقتصاد ماكسيم أورشكين، وعمدة موسكو، سيرغي سوبيانين، ووزير الطاقة ألكسندر نوفاك.

व्लादिमीर पुतिन राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांच्या या प्रस्तावामुळे सत्ता संतुलनामध्ये मोठे बदल होतील असं मत दमित्रि मेदवेदेव यांनी व्यक्त केलं आहे. ते म्हणाले, या बदलांमुळे घटनेच्या सर्व कलमांमध्ये बदल तर होईलच त्याहून सत्ता संतुलन आणि अधिकारांमध्येही बदल होईल. कार्यकारी मंडळाचे अधिकार, विधानमंडळाचे अधिकार, न्यायपालिकेचे अधिकार या सर्वांमध्ये बदल होतील. त्यामुळेच सध्याच्या सरकारने राजीनामा दिला आहे. राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी घटनेतील बदलांसाठी दिलेल्या प्रस्तावावर देशभरात मतदान होईल. या प्रस्तावाद्वारे सत्तेचा जास्त अधिकार राष्ट्रपतींच्याऐवजी संसदेकडे असेल. पंतप्रधानपद सोडणाऱ्या दमित्री मेदवेदेव यांना पुतीन यांनी राष्ट्रीय सुरक्षा परिषदेचे डेप्युटी चेअरमन केले आहे. रशियन सरकारने अचानक घेतलेल्या या निर्णयामुळे आश्चर्य व्यक्त केले जात आहे. राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांनी सरकारच्या आजवरच्या कामाबद्दल धन्यवाद दिले आहेत. पुतिन यांनी मेदवेदेव यांना आपल्या पदावरुन का हटवलं आहे हे अजून स्पष्ट झालेलं नसल्याचं बीबीसीच्या मॉस्को प्रतिनिधी सारा रेंसफर्ड यांनी सांगितले आहे. त्या ट्विटरवर म्हणतात, "खरंतर पुतिन यांनी मेदवेदेव यांना पंतप्रधानपदावरुन हटवलं आहे आणि मेदवेदेव जे निर्णय घ्यायचे ते आता पुतीन स्वतः घेतील. जोपर्यंत नव्या कॅबिनेटची घोषणा होणार नाही तोपर्यंत मंत्रिपदापर्यंत राहावे असे त्यांनी मंत्र्यांना सांगितले आहे. मेदवेदेव सिक्युरिटी कौन्सीलचे डेप्युटी चेअरमन होतील. पण का?" सध्याच्या घटनेचा पुतिन यांच्या वाटेत अडथळा? राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यांचा चौथा कार्यकाळ 2024 मध्ये संपेल. सध्याच्या घटनात्मक तरतुदींनुसार ते पुन्हा राष्ट्राध्यक्ष होऊ शकणार नाहीत. जर हे नवे बदल झाले तर पुतिन दीर्घकाळ सत्तेत राहू शकतील असं मानलं जात आहे. संसदेसमोर झालेल्या वार्षिक अभिभाषणात पुतिन यांनी भविष्यात राष्ट्राध्यक्षांचा कार्यकाळ दोन वेळांपर्यंतच मर्यादित करावा असं सांगितलं होतं पुतिन यांनी स्टेट कौन्सीलचे अधिकार वाढवण्याचीही शिफारस केली आहे. त्याच्या अध्यक्षपदी पुतिन आहेत. मंत्र्यांची नियुक्ती संसद करेल आणि त्यांना पदावरुन हटवण्याचे अधिकार राष्ट्राध्यक्षांकडे असतील असाही प्रस्ताव त्यांनी मांडला आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


مهاجم الكنيسة في تكساس وجد ميتا في سيارته ووقع الحادث في كنيسة "فيرست بابتيست" في ساذرلاند بمقاطعة ويلسون. وذكرت وسائل الإعلام المحلية أن مسلحا دخل الكنيسة الساعة 11:30 صباحا بالتوقيت المحلي وبدأ في إطلاق النار. وتتراوح أعمار الضحايا من 5 أعوام إلى 72 عاما. وعثر على المسلح مقتولا في سيارته على بعد أميال من مكان الحادث. وذكرت الشرطة أنه "شاب أبيض"، وقالت وسائل الإعلام الأمريكية إن اسمه ديفن باتريك كيلي، وعمره 26 عاما. ويعتقد أن كيلي عسكري سابق سرح من سلاح الجو الأمريكي عام 2014 بعد إدانته بضرب زوجته وابنه. ولا تعرف دوافع إطلاق النار. وقال مكتب التحقيقات الفديرالي، أف بي آي إنه يبحث في احتمال أن يكون اشخاص آخرون ضالعون في العملية. وقال مدير السلامة العامة في تكساس، فريمان مارتن، إن المسلح كان يرتدي حلة سوداء وسترة مضادة للرصاص، وشرع في إطلاق النار من سلاح نصف أوتوماتيكي من خارج الكنيسة ثم دخل. وعندما غادر لاحقه أحد المواطنين وأطلق عليه النار، فترك سلاحه وغادر في سيارة، وبعد ملاحقة قصيرة انحرفت في بلدة غوادالوب المجاورة. وعثرت الشرطة على المسلح مقتولا في سيارته معه العديد من الأسلحة، ولا يعرف ما إذا كان قتل نفسه أم أنه أصيب برصاص الرجل الذي كان يلاحقه. وأكد حاكم الولاية عدد الضحايا، واصفا الحادث بأنه الأسوأ من نوعه في تاريخ تكساس. وأفاد قس الكنيسة، فرانك بومروي، في تصريح لقناة أي بي سي، بأن طفلة عمرها 14 عاما، اسمها أنابيل، من بين القتلى. ووصف بومروي، الذي كان في أوكلاهوما وقت الحادث، أنابيل، بأنها "طفلة جميلة ومتميزة". وكتب مستشفى سان أنطونيو على حسابه بموقع تويتر إنه استقبل 10 مصابين على الأقل بينهم أربعة أطفال. وقال مأمور الشرطة، جو تاكيت، إن السلطات لم تحدد هوية جميع الضحايا لأنها عمليات التحري لا تزال متواصلة. وأوضحت السلطات أنها عثرت على 23 قتيلا داخل الكنيسة، وعلى قتيلين في محيطها، ولقي شخص آخر حتفه في المستشفى. وقالت كري ماتولا، التي كانت من شهود الحادث، لقناة ان بي سي: "سمعنا إطلاق نار من سلاح نصف آلي، كنا على بعد 50 ياردة من الكنيسة. هذه بلدة صغيرة، لذلك كان الجميع يتساءلون عن الذي حدث". وكان قس الكنيسة وزوجته خارج البلدة وقت إطلاق النار. ولا يزيد عدد سكان ساذرلاند عن بضع مئات وتقع على بعد 30 كيلومترا من مدينة سان أنطونيو بولاية تكساس. وأظهرت صور ومقاطع فيديو قوات الشرطة منتشرة في موقع الحادث. ونقل الجرحى إلى المستشفيات في طائرات عمودية. وقال حاكم تكساس، غريغ أيوت: "تعازينا القلبية لجميع من مسهم هذا العمل الآثم، وتحياتنا إلى أجهزة الأمن على ما تقوم به". وكتب الرئيس، دونالد ترامب، على حسابه بموقع تويتر إنه يتابع الأوضاع من اليابان حيث يوجد في زيارة رسمية. وقال المدعي العام في تكساس، كين باكستون، في بيان: "تعازينا لسكان ساذرلاند في حادث الكنيسة، ومكتبي جاهز لمساعدة أجهزة الأمن في مهمتهم". ويأتي إطلاق النار هذا بعد شهر واحد من مقتل 58 شخصا وإصابة المئات بجروح في إطلاق نار في مهرجان موسيقي في لاس فيغاس.

विल्सन काउंटी या शहरातील सदरलॅंड स्प्रिंग येथे रविवारी प्रार्थनेच्या वेळी फर्स्ट बाप्टिस्ट चर्चवर हा झाला. स्थानिक वेळेनुसार सकाळी 11.30 वाजता (भारतीय प्रमाण वेळेनुसार रविवार संध्याकाळी 5.30 वाजता) हल्लेखोर चर्चमध्ये घुसला आणि त्यानं अंदाधुंद गोळीबार सुरू केला. 26 वर्षांच्या गोऱ्या तरुणानं हा हल्ला केला, असं पब्लिक सेफ्टी डिपार्टमेंटचे संचालक फ्रीमन मार्टिन यांनी म्हटलं. तो संपूर्ण काळ्या कपड्यात होता, असंही ते म्हणाले. असॉल्ट फायर रायफलनं त्यानं हा गोळीबार केला. डेव्हिन पी. केल्ली असं हलेखोराचं नाव असल्याचं अमेरिकेतील माध्यमांनी म्हटलं आहे. पण, पोलिसांनी मात्र अजून त्याचं नाव जाहीर केलेलं नाही. विल्सन काउंटी या शहरातील सदरलॅंड स्प्रिंग इथे हा हल्ला झाला. गोळीबार करून हा संशयित हल्लेखोर पळून जात असताना स्थानिक नागरिकांनी केलेल्या गोळीबारात तो ठार झाला असावा, असं मार्टिन यांनी सांगितलं आहे. पण तो त्याच्याच बंदुकीतून सुटलेल्या गोळीमुळं ठार झाला की स्थानिक नागरिकांनी दिलेल्या प्रत्युत्तरात ठार झाला, हे आताच सांगता येऊ शकत नाही, असं मार्टिन म्हणाले. गव्हर्नर ग्रेग अबॉट यांनी या घटनेवर शोक व्यक्त केला आहे. या हल्ल्यामुळं झालेलं नुकसान भरून निघणार नाही या शब्दांत त्यांनी पीडितांच्या कुटुंबियांचं सांत्वन केलं. ते पत्रकार परिषदेत बोलत होते. या हल्ल्यातील पीडितांमध्ये पाच वर्षांच्या बालकांपासून ते 72 वर्षांच्या ज्येष्ठ नागरिकांचा समावेश आहे. किमान 20 जण जखमी झाले आहेत. त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आले आहे अशी माहिती टेक्सासच्या पब्लिक सेफ्टी डिपार्टमेंटच्या अधिकाऱ्यांनी दिली आहे. त्यातील 10 जणांवर सॅन अॅंटोनियामध्ये उपचार करण्यात येत आहेत. चर्चचे पास्टर फ्रॅंक पॉमेरॉय यांची 14 वर्षांची मुलगी अॅनाबेल या हल्ल्यात ठार झाली आहे असं एबीसी न्यूजनं म्हटलं आहे. पॉमेरॉय हे शहराबाहेर गेले होते त्यावेळी हा हल्ला झाला. आम्ही सेमी ऑटोमेटिक गन फायरिंगचा आवाज ऐकला. आम्ही चर्चपासून 50 यार्ड (अंदाजे 150 फूट) दूर होतो असं कॅरी माटुला यांनी एनबीसी न्यूजला सांगितलं. सॅन अॅंटोनिया या शहरापासून 50 किमी दूर सदरलॅंड स्प्रिंग हे छोटं शहर आहे. अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी या घटनेवर शोक व्यक्त केला. ते सध्या जपानमध्ये आहेत. "FBI आणि पोलीस प्रशासन घटनास्थळी रवाना झालं आहे. मी जपानमधून परिस्थितीचा आढावा घेत आहे," असं ट्वीट ट्रंप यांनी केलं. "या हल्ल्यामागचं कारण काय होतं हे अजून कळलं नाही," असं सॅन अॅंटोनियाच्या FBI अधिकाऱ्यांनी म्हटलं. संशयित हल्लेखोर ठार झाला असला तरी इतर शक्यतांची पडताळणी करून पाहण्यात येईल, असं FBI अधिकाऱ्यांनी म्हटलं. गेल्या महिन्यात लास वेगास येथे एक म्युझिक फेस्टिवलदरम्यान झालेल्या गोळीबारात 58 जण ठार झाले होते. (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


الحكومة قدمت تنازلات في اللحظات الأخيرة دون جدوى فقد صدق النواب على حقهم في الموافقة على الاتفاق النهائي، بينما ترى الحكومة أن هذا الأمر قد يعيق عملية الخروج السلسلة التي تريدها. وأقر التعديل بموافقة أغلبية بسيطة هي 309 مقابل 305، وذلك بعدم صوت 11 نائبا من حزب المحافظين على عكس رغبة زعيمتهم، ماي. وقال وزراء إن هذه "الانتكاسة البسيطة" لن تمنع بريطانيا من مغادرة الاتحاد الأوروبي. وصوت ضد الحكومة 8 نواب من حزب المحافظين شغلوا من قبل مناصب وزارية. وقالت الحكومة إنها "تشعر بالخيبة" بسبب الخسارة، على الرغم من "الضمانات القوية" التي قدمتها. ووصف زعيم المعارضة، جيريمي كوربن، هذه الخسارة بأنها "إهانة لسلطة" تيريزا ماي، خاصة أنها جاءت عشية انعقاد قمة الاتحاد الأوروبي التي يناقش فيها القادة خروج بريطانيا من الاتحاد الأوروبي. واتهم منتقدون أصحاب التعديلات، التي ساندها ناشطون في حملة "البقاء"، بمحاولة "إفساد" خروج بريطانيا من الاتحاد الأوروبي ووضع الأغلال في يد الحكومة.

युरोपियन महासंघातून बाहेर पडण्याचा प्रस्ताव फोटाळून लावण्याची ही दुसरी वेळ आहे. 242 विरुद्ध 341 अशा मोठ्या फरकाने ब्रिटनच्या खासदारांनी हा प्रस्ताव नाकारला. याआधी जानेवारीत त्यांन हा प्रस्ताव नाकारला होता. मतांचं हे अंतर जानेवारीत विरोधात पडलेल्या मतांपेक्षाही अधिक आहे. सोमवारी रात्री युरोपियन महासंघाच्या नेत्यांशी मे यांनी चर्चा केली होती. खासदारांनी प्रस्तावित बदल स्वीकारावा किंवा सरसरकट ब्रेक्झिटलाच नकार द्यावा असं आवाहन मे यांनी केलं होतं. हा प्रस्ताव फेटाळल्यानंतर आता 29 मार्चला कोणतीही तडजोड न करता युरोपियन महासंघातून बाहेर पडायचं किंवा ब्रेक्झिट टाळता येईल की नाही या मुद्द्यावर संसदेत मतदान होईल असं थेरेसा मे यांनी सांगितलं. त्या म्हणाल्या की ब्रेक्झिटच्या मुद्द्यावर खासदारांना कोणतीही तडजोड न करण्याच्या मुद्द्यावर आपल्या मर्जीने मतदान करण्याची सोय असेल. याचा अर्थ असा की मतदानासाठी आता खासदारांवर पक्षश्रेष्ठींचं कोणत्याही प्रकारचं बंधन राहणार नाही. हा एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय आहे. त्यावर "आता त्यांना देशाचं नेतृत्व करण्याची इच्छा राहिलेली नाही." असं मत मजूर पक्षानं व्यक्त केलं आहे. बॅकस्टॉपच्या मुद्द्यावर कायदेशीर आश्वासन दिल्यावर या प्रस्तावित बदलांच्या बाजूने मतदान करण्याचं आवाहन थेरेसा मे यांनी खासदारांना केलं होतं. सत्ताधारी पक्षाच्या 40 खासदारांचं मन वळवण्यात त्यांना यश आलं होतं. तरीही ही मनधरणी त्यांचा पराभव रोखू शकली नाही. पराभवानंतर "काही विशिष्ट तडजोडी करून यूकेने युरोपिय महासंघाच्या बाहेर पडावं हा सध्या उपलब्ध असलेला सर्वोत्तम पर्याय आहे. आम्ही जे प्रस्तावित बदल आणले ते उत्तम होते, " असं मत थेरेसा मे यांनी व्यक्त केलं. ब्रेक्झिट पुढे ढकलायचं की पुन्हा सार्वमत घ्यायचं हा निर्णय खासदारांनी घ्यायचा आहे असंही त्या पुढे म्हणाल्या. यूकेसमोर सर्वोत्तम पर्याय होते. मात्र आता ते पर्यायही नाकारल्यामुळे जे पर्याय आहेत त्यांचा सामना करावा लागेल असा इशारा मे यांनी दिला. कोणतीही तडजोड न करता बाहेर पडायचं असेल तर त्या परिस्थितीत आयर्लंड विषयीचा निर्णय लवकरच जाहीर करण्याचं आश्वासन त्यांनी दिलं. मंगळवारी झालेल्या पराभवानंतर त्या राजीनाम्याविषयी काहीही बोलल्या नाहीत. हाऊस ऑफ कॉमन्समध्ये त्यांनी विश्वासमत प्राप्त केलं आहे, त्यामुळे राजीनाम्याचा प्रश्नच येत नाही असं पंतप्रधानांच्या प्रवक्त्यांनी सांगितलं. थेरेसा मे यांच्यासमोरील अडचणी थेरेसा मे यांच्या सरकारला समर्थन देणारे सत्ताधारी पक्षाचे खासदार आणि डेमोक्रॅटिक युनियनिस्ट पक्षाच्या खासदारांनी प्रस्तावित बदल स्वीकारण्यास नकार दिला. त्यांच्या मते यूकेने कायमस्वरुपी युरोपियन महासंघाच्या बाहेर राहू नये यासाठी जी कायदेशीर आश्वासनं देत आहेत ती अपुरी आहेत. सत्ताधारी पक्षाचे खासदार जेकब रीस मॉग यांच्या नेतृत्वात युरोपियन रिसर्च ग्रुप ने एक निवेदन जारी केलं होतं. "आमच्या आणि इतरांच्या कायदेशीर आकलननानुसार आम्ही आज सरकारने सादर केलेले प्रस्तावित बदल स्वीकारू शकत नाही," असं त्यात लिहिलं होतं. यानंतर होणाऱ्या मतदानात सरकारचा पराभव झाला तर पुन्हा निवडणूक घेण्याची वेळ येऊ शकते, असं मत 1922 मध्ये स्थापन झालेल्या कमिटी ऑफ टोरी एमपीजचे उपाध्यक्ष चार्ल्स बेकर यांनी व्यक्त केलं. याआधी अटर्नी जनरल जॅफी क्रॉक्स यांनी खासदारांना सांगितलं की, ब्रेक्झिटनंतरही युरोपियन महासंघाशी संलग्न राहिलो तर निर्माण होणाऱ्या कायदेशीर पेचात काहीही बदल होणार नाहीत. तर मजूर पक्षाचे नेते जेरेमी कॉर्बिन यांनी पंतप्रधानांनी निवडणुका घेण्याची मागणी केली आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


خرج آلاف المتظاهرين المطالبين بالديمقراطية للتنديد بالانقلاب العسكري وتعد المظاهرات التي شهدتها ميانمار السبت أكبر حركة احتجاجية ضد الجنرالات الذين استولوا على السلطة الاثنين الماضي، فقد ظلت ميانمار هادئة إلى حد كبير منذ الانقلاب. ولكن مع تنامي الغضب، تحولت أعمال العصيان المدني الصغيرة إلى مظاهرات أكبر. وضعت السلطات العسكرية في ميانمار قيودا مشددة على الإنترنت وشبكات التواصل الاجتماعي شهدت يانغون مظاهرات حاشدة ولم يحل قطع الإنترنت دون تدفق المتظاهرين في مدينة يانغون الرئيسية في ميانمار. وانضم إليهم نشطاء شباب طالبوا بالإفراج عن زعيمة البلاد، أونغ سان سو تشي، التي اعتقلها الجيش. مواضيع قد تهمك نهاية دعا المتظاهرون الشرطة للوقوف في صف المتظاهرين ضد الانقلاب العسكري قوات مكافحة الشغب تنتشر في وسط يانغون وهتف بعض المتظاهرين "يسقط يسقط الديكتاتور العسكري، والنصر للديمقراطية"، وكان الكثير منهم يرتدون اللون الأحمر - لون حزب الرابطة الوطنية للديمقراطية الذي تتزعمه سو تشي. وحمل بعض المتظاهرين صوراً لسو تشي، بينما وجه آخرون تحية بثلاثة أصابع - في إشارة إلى مقاومة "الاستبداد". المظاهرات قادها شباب يطالبون بالديمقراطية وقال أحد المتظاهرين لوكالة فرانس برس "إنهم لا يحترمون أصوات شعبنا وأعتقد أنهم يخونون البلد". "ثورتنا تبدأ اليوم". وجاءت الاحتجاجات بعد أسبوع من العصيان المدني، الذي شهد قيام المواطنين بقرع الأواني في احتجاجات ليلية، إضافة إلى إضراب المعلمين والمسعفين. قرع بعض المتظاهرين الأواني تعبيرا عن الاحتجاج وتجمع مئات المدرسين والطلاب يوم الجمعة خارج جامعة داجون في يانغون حيث قدموا التحية بثلاثة أصابع. ردا على ذلك، أمر الجيش بقطع خدمة الإنترنت وشن حملة على وسائل التواصل الاجتماعي ، وحظر تويتر وفيسبوك وإنستغرام. نظمت مظاهرات ضد الانقلاب في المستشفيات والجامعات وعلى الرغم من ذلك، وعد المتظاهرون بالعودة إلى الشوارع يوم الأحد. واستولى الجيش على السلطة بعد أن زعم أن الانتخابات التي فاز بها حزب سو تشي في نوفمبر/تشرين الثاني كانت مزورة، دون تقديم أدلة قاطعة. وقد قوبلت هذه الخطوة بغضب دولي.

अनेक महत्त्वाच्या शहरांमधल्या वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांनी संपावर जाण्याचा इशारा दिला आहे. तर लोकशाहीवादी कार्यकर्ते असहकार आंदोलनाची तयारी करत आहेत. मात्र, सध्यातरी परिस्थिती लष्कराच्या नियंत्रणात असल्याचं प्रतिनिधींचं म्हणणं आहे. म्यानमारच्या सर्वोच्च नेत्या आँग सान सू ची यांना लष्करांने ताब्यात घेतलं आहे. तेव्हापासून त्या कुठे आहेत, याची कुणालाच माहिती नाही. सू ची यांना सोडावं, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे. राजधानी नेपिटोमध्ये लष्कराने जवळपास 100 लोकप्रतिनिधींना त्यांच्या घरातच स्थानबद्ध केलं होतं. मात्र, त्यांची सुटका करण्यात आल्याचं कळतंय. म्यानमारमध्ये नुकत्याच झालेल्या निवडणुकीत आँग सान सू ची यांच्या पक्षाने घोटाळा केल्याचा आरोप करत लष्कराने सोमवारी पहाटेच उठाव करत देशात वर्षभरासाठी आणीबाणी लावत असल्याची घोषणा केलीय. सू ची यांच्या नॅशनल लिग फॉर डेमोक्रेसी (NLD) या पक्षाने सू की यांची तात्काळ सुटका करण्यात यावी, अशी मागणी केली आहे. नोव्हेंबरमध्ये झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत एनएलडी पक्षाला 80% मतं पडली होती. हा निकाल लष्कराने मान्य करावा, असं आवाहनही एनएलडीने केलं आहे. दरम्यान, उठावानंतर लष्कराने नव्याने निवडणूक आयोग आणि पोलीस प्रमुखाची नेमणूक केली आहे. मात्र, जुन्या निवडणूक आयोगाला निवडणुकीत घोटाळा झाल्याचे कुठलेच पुरावे सापडलेले नाहीत. म्यानमारमध्ये 2011 पर्यंत लष्करी राजवट होती. 2011 साली पहिल्यांदाच लोकनियुक्त लोकशाही सरकारची स्थापना झाली होती. म्यानमारमध्ये सध्या काय घडतंय? लष्करी उठावानंतर म्यानमारमधलं वातावरण सध्यातरी शांत आहे. सर्वच महत्त्वाच्या शहरांमध्ये रस्त्यावर जवानांची गस्त असते आणि रात्रीची संचाराबंदीही लागू करण्यात आली आहे. लष्करी उठावावेळी म्हणजेच सोमवारी संवादाची सर्व साधनं बंद करण्यात आली होती. ही सेवा मंगळवारी सकाळी पुन्हा बहाल करण्यात आली. मात्र, रात्र होताच रंगून शहरात रस्त्यारस्त्यावर उठावाविरोधात थाळीनाद ऐकू आला. तरुण आणि विद्यार्थ्यांनी असहकार आंदोलनाचीही हाक दिली आहे. या असहकार आंदोलनासाठी तयार करण्यात आलेल्या फेसबुक पेजला 1 लाखांहून अधिक लोकांनी लाईक केलं आहे. सू ची यांची सुटका व्हावी, या मागणीसाठी बुधवारपासून कामबंद आंदोलन करणार असल्याचं सरकारी हॉस्पिटल्समधल्या कर्मचाऱ्यांनी सांगितलं आहे. तर काही कर्मचारी आपला विरोध व्यक्त करण्यासाठी काळ्या फिती लावून काम करत आहेत. तर "अशा प्रकारचा लष्करी उठावर अजिबात सहन करण्यासारखा नाही", असं म्हणत एका डॉक्टराने राजीनामाही दिला आहे. बीबीसी बर्मिसच्या प्रतिनिधीशी बोलताना 47 वर्षांचे भूलतज्ज्ञ डॉ. नायंग हतू ऑंग म्हणाले, "जे आपला देश आणि जनतेची पर्वा करत नाही अशा लष्करी हुकूमशहाच्या नेतृत्त्वाखाली मी काम करू शकत नाही." तर याच आंदोलनात सहभागी असलेले आणखी एक डॉक्टर मायो थेट ओओ रॉयटर्स या वृत्तसंस्थेशी बोलताना म्हणाले, "आम्हाला हुकूमशहा आणि निवडून न दिलेलं सरकार मान्य नाही." "ते आम्हाला कधीही अटक करू शकतात. आम्ही याचा सामना करायचं ठरवलं आहे. आम्ही सर्वांनी हॉस्पिटलमध्ये न जाण्याचा निर्णय घेतला आहे." उठावानंतर कमांडर-इन-चीन मिन आंग लेइंग यांच्या हाती सत्ता देण्यात आली आाहे. तसंच अर्थ, आरोग्य, गृह आणि परराष्ट्र या खात्यांसह अकरा मंत्री आणि राज्यमंत्र्यांना बदलण्यात आलं आहे. मंत्रिमंडळाच्या पहिल्या बैठकीत बोलताना निवडणुकीत घोटाळा झाल्याचे आरोप लष्कराने केल्यामुळे सत्तांतर 'अपरिहार्य' होतं, असं लेइंग म्हणाले. आँग सान सू ची कुठे आहेत? सोमवारी पहाटेच्या प्रहरी टाकण्यात आलेल्या धाडीत सू ची यांना ताब्यात घेण्यात आलं. त्यानंतर त्यांना कुठे ठेवलं, याबाबत कुठलीही अधिकृत माहिती देण्यात आलेली नाही. मात्र, सू ची आणि राष्ट्राध्यक्ष विन माइंट यांना घरीच स्थानबद्ध करण्यात आल्याचं एनएलडी पक्षातल्या सूत्राकडून समजतं. सू ची यांनी म्यानमारमध्ये लोकशाही स्थापनेसाठी लढा सुरू केल्यानंतर 1989 ते 2010 या काळात तब्बल 15 वर्षं त्या नजरकैदेत होत्या. सोमवारी लष्कराने त्यांना ताब्यात घेतलं. त्याआधी जनतेला उद्देशून लिहिलेल्या पत्रात त्यांनी 'लष्करी उठावाविरोधात आंदोलन' करण्याचं आवाहन केलं आहे. 2011 साली म्यानमारमध्ये लोकशाही सरकार स्थापन झालं. मात्र, सू ची यांना परदेशी नागरिकापासून मुलं असल्याचं कारण देत त्यांना राष्ट्राध्यक्ष होण्यापासून रोखण्यात आलं होतं. मात्र, 2015 साली झालेल्या सार्वत्रिक निवडणुकीत सू ची यांच्या एनएलडी पक्षाचा दणदणीत विजय झाला आणि तेव्हापासून सू ची यांच्याकडे म्यानमारच्या सर्वोच्च नेत्या म्हणून बघितलं गेलं. म्यानमारवर एक दृष्टिक्षेप आग्नेय आशियात वसलेल्या म्यानमारची लोकसंख्या आहे 5 कोटी 40 लाख. भारत, बांगलादेश, चीन, थायलंड आणि लाओस या देशांना म्यानमारच्या सीमा जोडलेल्या आहेत. 1962 ते 2011 म्हणजे जवळपास 40 वर्षं म्यानमारवर दमनकारी लष्कराची राजवट होती. असंतोष व्यक्त करण्याच्या सर्वच मार्गांवर बंदी होती. तसंच म्यानमारमध्ये होणाऱ्या मानवी हक्क उल्लंघनाच्या आरोपांमुळे आंतरराष्ट्रीय पातळीवरून बराच निषेध झाला आणि म्यानमारवर निर्बंधही लादले गेले. अशा सर्व परिस्थितीत आँग सान सू ची यांनी लोकशाहीच्या स्थापनेसाठी मोठा संघर्ष केला. त्यानंतर 2010 सालापासून हळूहळू बदलाचे वारे वाहू लागले. 2011 साली लोकशाही सरकार स्थापन झालं. तरीही या देशावर लष्कराचा प्रभाव अजूनही कायम आहे. 2015 साली झालेल्या मुक्त निवडणुकीत आँग सान सू ची यांच्या पक्षाचा दणदणीत विजय झाला. मात्र, सत्तेत आल्यानंतर दोनच वर्षात म्यानमारमधल्या रोहिंग्या मुस्लिमांवर झालेल्या लष्करी कारवाईमुळे हजारो मुस्लिमांनी म्यानमारमधून पलायन करत बांगलादेशात शरण घेतली. यामुळे सू ची आणि आंतरराष्ट्रीय समुदायात तणाव निर्माण झाला. आंतरराष्ट्रीय पातळीवर सू ची यांच्याविषयी नाराजी व्यक्त होत असली तरी म्यानमारमध्ये त्यांची लोकप्रियता कायम होती. 2020 साली नोव्हेंबर महिन्यात झालेल्या निवडणुकीत तब्बल 80% मतांनी सू ची यांच्या एनएलडी पक्षाचा विजय झाला. मात्र, निवडणुकीत घोटाळा झाल्याचा आरोप करत लष्कराने उठाव केला आणि म्यानमारमध्ये वर्षभराची आणीबाणी घोषित केली. जागतिक प्रतिक्रिया अमेरिकेचे नवे अध्यक्ष जो बायडन यांनी म्यानमारवर पुन्हा एकदा निर्बंध लादण्याचा इशारा दिला आहे. लष्कर 'जनतेने दिलेला निर्णय नाकारू शकत नाही', असं बायडन यांचं म्हणणं आहे. यानंतर अमेरिकेच्या परराष्ट्र खात्याने म्यानमारमध्ये घडणाऱ्या घडामोडी या लष्करी उठाव असल्याचं म्हणत या देशाला दिल्या जाणाऱ्या परदेशी मदतीवर पुनर्विचार करणार असल्याचं सांगितलं. अमेरिकेसोबतच यूएन, यूके आणि युरोपीय महासंघानेही म्यानमारमधल्या घटनांचा निषेध केला आहे. या आठवड्याच्या शेवटी सू ची यांच्याशी फोनवरून बातचीत नियोजित आहे. ती होईल आणि त्यातून सू ची सुरक्षित आहेत, याची खातरजमा होईल, असं यूकेचे परराष्ट्र मंत्री निकेल अॅडम्स यांनी म्हटलं आहे. पाश्चिमात्य देशांनी दिलेल्या इशाऱ्याचा म्यानमारमधल्या लष्करावर किती परिणाम होईल, हे सांगता येत नसलं तरी बंडखोर लष्कराला या आंतरराष्ट्रीय निर्बंधाची पूर्वकल्पना असेल आणि त्यादृष्टीने त्यांनी आखणीही केली असावी, असा अंदाज आहे. यापूर्वी म्यानमारमध्ये आंतरराष्ट्रीय हस्तक्षेपाला विरोध करणाऱ्या चीनने म्यानमारमधल्या सर्वपक्षीयांनी एकत्र येऊन 'मतभेद मिटवावे', असं आवाहन केलं आहे. चीनमधल्या झिनुआ वृत्तसंस्थेने याला 'मंत्रिमंडळातील फेरबदल' म्हटलंय. तर याच प्रदेशातील कंबोडिया, थायलंड आणि फिलिपिन्सने ही म्यानमारची 'अंतर्गत बाब' असल्याचं म्हटलं आहे. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


مارغريت كينان أول من تلقى اللقاح. وقالت مارغريت كينان، التي ستكمل عامها 91 الأسبوع المقبل، إنها كانت "أفضل هدية مبكرة لعيد ميلاد". وتناولت الحقنة في الساعة 06:31 صباحا بتوقيت غرينتش - وهي أول جرعة من 800 ألف جرعة من لقاح فايزر- بيونتيك، الذي سيعطى للمرضى في الأسابيع المقبلة. ومن المتوقع وصول ما يقارب 4 ملايين جرعة بحلول نهاية الشهر الحالي. وستلقح المراكز في بريطانيا الأشخاص الذين تجاوزوا الـ80 عاما، وبعض موظفي الصحة والرعاية الصحية أولا، بهدف حماية الفئات الأكثر ضعفا وإعادة الحياة إلى طبيعتها. مواضيع قد تهمك نهاية ماذا قالت مارغريت؟ أعطيت مارغريت كينان اللقاح في المستشفى الجامعي في مدينة كوفنتري. وقالت: "أشعر بتميز كبير لأني أول شخص يطعم ضدكوفيد-19، إنها أفضل هدية مبكرة كنت أتمناها لعيد ميلادي، وهي تعني أنه يمكنني أخيرا أن أتطلع إلى قضاء وقت مع عائلتي وأصدقائي في العام الجديد، بعد أن قضيت معظم أيام العام وحيدة". وأضافت: "أنا عاجزة عن شكر ماي، التي أعطتني الجرعة، وموظفي هيئة التأمين الصحي بما فيه الكفاية، فقد اعتنوا بي بشكل كبير، ونصيحتي لأي شخص عرض عليه اللقاح أن يأخذه، فإذا كان بإمكاني تناوله وأنا في الـ90، فيمكنكم تناوله أيضا." وبريطانيا هي أول دولة في العالم تبدأ في استخدام لقاح فايزر بعد أن وافق المنظمون على استخدامه الأسبوع الماضي. والتطعيم ليس إجباريا. وليام شيكسبير كان ثاني شخص يتلقى اللقاح في مستشفى كوفنتري. ووفرت الحكومة حوالي 800.000 جرعة من لقاح فايزر بيونتيك ستعطى للمرضى في الأسابيع المقبلة. وقدمت طلبات للحصول على 40 مليون جرعة تكفي لتطعيم 20 مليون شخص، إذ يجب تناول كل شخص الجرعة مرتين. ولكن لا يتوقع أن يصبح معظم هذا العدد من الجرعات متاحا إلا في العام المقبل، على الرغم من أن مصادر حكومية قالت إن أربعة ملايين جرعة أخرى ستصل إلى البلاد بحلول نهاية هذا العام. ماذا قال وزير الصحة؟ وقال وزير الصحة مات هانكوك لبي بي سي إن أمامنا "مسيرة طويلة لكن هذا يمثل بابا للخروج". وقال إنه شعر "بعواطف متضاربة" هذا الصباح، وإنه "سعيد ومبتهج" لرؤية مارغريت تحصل على الجرعة، لكنه أكد أيضا على "أننا كدولة يجب أن نبقى متماسكين معا". وأضاف "هذا فيروس قاتل. علينا الالتزام بالقواعد". وشكر رئيس الوزراء بوريس جونسون هيئة التأمين الصحي الوطنية و"جميع العلماء الذين عملوا بجد لتطوير هذا اللقاح"، والمتطوعين و"كل من كان يتبع القواعد لحماية الآخرين". وأضاف "سنهزم هذا (الفيروس) معا". وقال هانكوك إنه يتوقع أن يستغرق الأمر "عدة أسابيع" لتلقيح أول مجموعة من العاملين الصحيين وموظفي الرعاية ومن هم فوق سن الـ80 عاما. وعبر وزير الصحة البريطاني، مات هانكوك، عن أمله "الكبير" في أن توافق الجهات المختصة على اللقاح الثاني، الذي طورته جامعة أكسفورد وشركة أسترا زينيكا للأدوية، في "الأسبوعين المقبلين". نصيحة طبيب متخصص قال البروفيسور ستيفن بويس ، المدير الطبي لهيئة التأمين الصحي الوطنية في إنجلترا إن بدء برنامج التطعيم يجعلك تحس بأن هذا "بداية النهاية". بوريس جونسون عبر عن شكره للعاملين في التأمين الصحي والعلماء. وأضاف أن 2020 كان عاما "مروعا"، لكن الحياة ستعود إلى "طبيعتها" في الأشهر المقبلة. وردا على سؤال حول رسالته إلى الأشخاص الذين قد يكون لديهم مخاوف بشأن حقنة كوفيد، قال لبي بي سي إن اللقاح هو "أحد أكثر أشكال الأدوية أمانا". وأضاف: "لقد اختبر اللقاح على عدة آلاف من الأشخاص في تجارب طبية، وفحصته الجهات المختصة بعناية - كما يحدث دائما - ومنحت موافقتها على استخدامه. "ولذا إذا اتصل بك للحضور وتلقي اللقاح، فنصيحتي أن تأخذه". وقال مراسل الشؤون الصحية في بي بي سي إن هيئة التأمين الصحي الوطنية تواجه مهمة ضخمة في إدارة برنامج التطعيم، من تخزين اللقاحات في درجات حرارة شديدة البرودة إلى توفير المزيد من الإمدادات. وكانت هناك بالفعل تقارير عن مشاكل في التصنيع، مما يعني أن بريطانيا تتوقع الحصول على حوالي نصف الجرعات التي طلبتها، وهي 10 ملايين جرعة بحلول نهاية العام من لقاح فايزر، كما كانت تخطط. وعلى الرغم من أن اليوم يمثل لحظة بالغة الأهمية، فإن بريطانيا لا تزال تعلق آمالا على لقاح جامعة أكسفورد البريطاني الصنع، الذي تنظر فيه الجهات المختصة حاليا. وقال مراسلنا إن هناك بالفعل ملايين الجرعات المخزنة في البلاد، وإذا وافقت الجهات المختصة عليها، فسيكون هناك أمل حقيقي في الأشهر القليلة الأولى من عام 2021 والعودة إلى ما يشبه الحياة الطبيعية.

मार्गारेट कीनन या पुढच्या आठवड्यात त्यांचा 91वा वाढदिवस साजरा करणार आहेत आणि ही आपल्याला मिळालेली वाढदिवसाची सर्वोत्तम भेट असल्याचं त्यांनी म्हटलंय. कॉव्हेंटरी मधल्या युनिव्हर्सिटी हॉस्पिटलमध्ये युकेतल्या वेळेनुसार सकाळी साडेसहा वाजताच्या सुमारास त्यांना इंजेक्शन देण्यात आलं. येत्या काही आठवड्यांमध्ये आता युकेमध्ये फायझर - बायोएनटेकच्या लशीचे पहिल्या टप्प्यातले 8 लाख डोसेस देण्यात येणार आहेत. या महिनाअखेरपर्यंत आणखी 40 लाख डोसेस उपलब्ध होण्याची अपेक्षा आहे. कोरोना लस – युकेतील सर्वात मोठ्या लसीकरण मोहिमेला आजपासून सुरुवात युकेमधल्या 80 वर्षांपेक्षा जास्त वय असणाऱ्या नागरिकांना आणि काही आरोग्यसेवकांना - ज्येष्ठांची काळजी घेणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना पहिल्यांदा लस देण्यात येईल. लशीचा पहिला डोस घेणाऱ्या मार्गारेट कीनन म्हणाल्या, "कोव्हिड 19 विरोधातली पहिली लस मला देण्यात आल्याचा मला आनंद आहे. माझ्यासाठी हे सर्वोत्तम बर्थडे गिफ्ट आहे. वर्षातला बहुतेक काळ एकटीने घालवल्यानंतर आता या लशीमुळे नवीन वर्षात मी माझ्या कुटुंब आणि आप्तांसोबत वेळ घालवू शकेन. ज्यांना ही लस देऊ करण्यात येतेय, त्यांना मी एकच सांगिन - जर मी 90व्या वर्षी लस घेऊ शकते, तर तुम्हीही ती घेऊ शकता. " नियामकांकडून फायझरच्या लशीला गेल्या आठवड्यात मान्यता मिळाल्यानंतर त्या लशीचा सार्वजनिक वापर सुरू करणारा युके हा जगातला पहिला देश आहे. युकेचे आरोग्य सचिव मॅट हॅनकॉक यांनी बीबीसी ब्रेकफास्ट कार्यक्रमात बोलताना सांगितलं, "आपल्याला खूप मोठा पल्ला अजून गाठायचा असला तरी यासाठीची सुरुवात आज झाली आहे." मार्गारेट कीनन यांना इंजेक्शन घेताना पाहणं आपल्यासाठी रोमांचक आणि आनंदाचं होतं, असं सांगत ते म्हणाले, "हा विषाणू भीषण आहे आणि आपण सगळ्यांनी एकत्र येत नियमांचं पालन करायला हवं." ही लस विकसित करण्यासाठी मेहनत घेणाऱ्या सर्व संशोधकांचे आणि स्वयंसेवकांचे युकेचे पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी आभार मानले आहेत. नियमांचं पालन करत इतरांचंही संरक्षण करणाऱ्या सगळ्यांचेही त्यांनी आभार मानले आहेत. युकेमध्ये सुरू झालेली ही लसीकरण मोहीम प्रत्येकासाठी बंधनकारक नाही. दुसरी लस या आजोबांना देण्यात आली. येत्या काही आठवड्यांत देण्यासाठी युके सरकारने फायझर - बायोएनटेककडून सुमारे 8 लाख डोसेस घेतले आहेत. आणि अजून 4 कोटी डोसेसची ऑर्डर देण्यात आलेली आहे. संपूर्ण रोग प्रतिकारशक्तीसाठी लशीचे 2 डोसेस घेणं गरजेचं असल्याने या डोसेसच्या मदतीने 2 कोटी लोकांना लस देण्यात येईल. या एकूण ऑर्डरपैकी या महिनाअखेरपर्यंत 40 लाख डोसेस कंपनीकडून उपलब्ध होतील. तर येत्या काही आठवड्यात ऑक्सफर्ड - अॅस्ट्राझेनकाच्या लशीलाही मान्यता मिळण्याची आपल्याला अपेक्षा असल्याचं मॅट हॅनकॉक यांनी म्हटलंय. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


رانجيتسينه ديسال يقول إن المدرسين يؤمنون دائما بالعطاء والمشاركة لكن رانجيتسينه ديسال تبرع بالفعل بنصف مليون دولار (نصف الجائزة) حيث تقاسمها مع الذين احتلوا المراكز التالية له في المسابقة حتى المركز العاشر. كما فاز جيمي فروست، وهو مدرس بريطاني يدير موقعا مجانيا لتعليم الحساب، بجائزة بطل كوفيد الخاصة. وأعلن ستيفن فراي عن اسماء الفائزين في حفل عبر الإنترنت. وحصل ديسال، الذي يدرس في مدرسة زيلا باريشاد الابتدائية في قرية باريتيوادي المعرضة للجفاف في ولاية ماهاراشترا بغرب الهند، على لقب المعلم الأكثر تميزا في العالم متقدما على 12 ألف مرشح آخر. مواضيع قد تهمك نهاية التعليم "حق مكتسب" وقال ديسال، البالغ من العمر 32 عاما: "إنه في هذا الوقت العصيب يبذل المعلمون قصارى جهدهم للتأكد من أن كل طالب يتمتع بحق الحصول على تعليم جيد". وأضاف قائلا: "إن المدرسين يؤمنون دائما بالعطاء والمشاركة"، وعلى هذا النحو تقاسم نصف جائزته المالية مع المعلمين الآخرين المدرجين في قائمة العشرة الأوائل. أعلن ستيفن فراي عن الفائزين في حفل عبر الإنترنت وأشاد حكام المسابقة بديسال لعمله من أجل ضمان ذهاب الفتيات المحرومات إلى المدرسة وتحقيق نتائج عالية، بدلا من التغيب عن المدرسة ومواجهة الزواج المبكر. كما أنه يوفر دروسا علمية عبر الإنترنت للطلاب في 83 دولة ويدير مشروعا دوليا لبناء الروابط بين الشباب في مناطق النزاع. يدير ديسال مشروعا دوليا لبناء الروابط بين الشباب في مناطق النزاع وقالت ستيفانيا جيانيني، مساعدة المدير العام لليونسكو، وهي المنظمة الشريك في هذه المسابقة: "لقد وجه وباء كوفيد ضربة قاسية لأنظمة التعليم في جميع أنحاء العالم، لكن مساهمة المعلمين خلال هذه الأوقات الصعبة هي التي تحدث الفارق". وخاطب صاني فاركي، مؤسس مؤسسة فاركي التي أطقلت مسابقة المعلمين، ديسال: "من خلال مشاركة الجائزة فإنك تعلم العالم أهمية العطاء". "بطل كوفيد" ويعني قرار ديسال بتقسيم الجائزة توزيع أكثر من 40 ألف جنيه إسترليني على 9 متسابقين من دول مثل إيطاليا والبرازيل وفيتنام وماليزيا ونيجيريا وجنوب إفريقيا وكوريا الجنوبية والولايات المتحدة وأيضا جيمي فروست من بريطانيا. وتمت الإشادة بفروست، وهو مدرس من مدرسة تيفين في كينغستون آبون تيمز، لعمله في إدارة منصة التعلم عبر الإنترنت درفروستماثس والتي ساعدت العائلات التي لديها أطفال خلال محاولات الدراسة من المنزل أثناء عمليات الإغلاق. أدار فروست منصة التعلم عبر الإنترنت درفروستماثس والتي ساعدت العائلات التي لديها أطفال خلال محاولات الدراسة من المنزل أثناء عمليات الإغلاق كما فاز فروست بجائزة بطل كوفيد الخاصة التي تطلق لمرة واحدة وتبلغ قيمتها حوالي 34 ألف جنيه إسترليني. وحذر مدرس الحساب من أن الوباء قد أدى إلى اتساع التفاوت في مجال التعليم. وقال فروست: "هذا هو السبب الذي دفعني لتكريس كل وقتي لتكييف منصتي التعليمية المجانية عبر الإنترنت لمساعدة الطلاب في جميع أنحاء العالم". وأشاد رئيس الوزراء البريطاني بوريس جونسون بـ "إبداع وبراعة" فروست والمعلمين الفائزين. تعرف على الفائز بجائزة أحسن معلم في العالم معلمة فلسطينية من بين أفضل 10 معلمين في العالم وقال جونسون: "إنه على الرغم من أنني أتحدث إليكم في ظروف صعبة وأحيانا مفجعة إلا أنه من الصواب أن نأخذ وقتا للاعتراف بالمساهمة والتضحيات الهائلة لمعلمي العالم خلال هذا الوباء". وفي العام المقبل ستكون هناك أيضا جائزة للطلاب تشارك شركة تشيغ لتكنولوجيا التعليم الأمريكية في إدارتها مع مؤسسة فاركي.

रणजितसिंह डिसले Twitter पोस्ट समाप्त, 1 युनेस्को आणि लंडनमधल्या वार्की फाउंडेशन यांच्या संयुक्त विद्यमाने दरवर्षी ग्लोबल टीचर पुरस्कार देण्यात येतो. सोलापूर जिल्ह्यातल्या माढा तालुक्यातील परितेवाडीच्या जिल्हा परिषद शाळेत डिसले प्राथमिक शिक्षक म्हणून काम करतात. या पुरस्कारासाठी जगभरातून तब्बल 12 हजार नामांकनं दाखल झाली होती. त्यापैकी 10 शिक्षकांना अंतिम यादीत स्थान मिळालं. त्यात रणजितसिंह डिसले यांचंही नाव होतं. या पुरस्काराची रक्कम 1 मिलियन अमेरिकन डॉलर्स म्हणजे 7 कोटी रुपयांहून अधिक आहे. डिसले यांनी यातली निम्मी रक्कम इतर 10 शिक्षाकांमध्ये वाटप करण्याचं ठरवलं आहे. डिसले यांच्यासोबतच इटली, ब्राझिल, व्हिएतनाम, मलेशिया, नायजेरिया, दक्षिण आफ्रिका, दक्षिण कोरिया, अमेरिका आणि यूकेमधील शिक्षक हे या यादीतल्या टॉप 10 मध्ये होते. डिसले यांच्या निर्णयामुळे या शिक्षकांना प्रत्येकी जवळपास 40 लाख रुपये मिळणार आहेत. "माझ्या मते अंतिम यादीतल्या सगळ्या शिक्षकांकडं एकसारखीच गुणवत्ता आहे. मी फक्त एक निमित्त आहे. दुसरं म्हणजे 10 शिक्षक जेव्हा वेगवेगळ्या देशांमध्ये मुलांच्या शिक्षणासाठी ही रक्कम वापरतील तेव्हा मोठा बदल घडेल," असं रणजितसिहं डिसले यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं. लंडनमधल्या नॅचरल हिस्ट्री म्युझिअममध्ये या पुरस्काराचं वितरण झालं. त्यावेळी हॉलीवुडचे सुप्रसिद्ध अभिनेते स्टीफन फ्राय यांनी डिसले यांच्या नावाची घोषणा केली. 'शिक्षण हा मुलांचा जन्मसिद्ध अधिकार आहे' सध्या आपण खूप कठिण काळातून जात आहोत. या काळात चांगलं शिक्षण मिळणं हा मुलांचा जन्मसिद्ध हक्क आहे. त्यामध्ये शिक्षकांची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची आहे, असं डिसले सांगतात. मागासवर्गातल्या मुलींच्या शिक्षणासाठी डिसले यांनी विशेष प्रयत्न केलेत. त्यामुळे या मुलींची शाळेतून गळती थांबली. तसंच बालविवाहालाही आळा बसला, असं वार्की फाउंडेशननं पुरस्कार देताना म्हटलं आहे. डिसले यांनी शिक्षणामध्ये इंटरनेट आणि तंत्रज्ञानाचा भरपूर वापर केला आहे. पुस्तकांमध्ये QR कोडच्या माध्यमातून मुलांना सोप्या भाषेत कसं शिकता येईल यावर अधिक भर ते देतात. त्यासोबत तब्बल 83 देशांतल्या मुलांसाठी ते विज्ञानाचे ऑनलाईन क्लासेस घेत आहेत. अशांत देशातील मुलांसाठी 'lets cross the border' नावाचा कार्यक्रमही ते राबवत आहेत. 'ग्रामीण पालकांमध्ये मुलांच्या शिक्षणाविषयी उदासिनता' "शहरी आणि ग्रामीण भागातील पालकांची तुलना करायची झाली तर ग्रामीण भागातील पालकांनी त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणाविषयी अधिक काळजी करायला पाहिजे. शिक्षणातली गुंतवणूक ही केवळ मुलांचं भविष्य उजळवत नाही तर त्यामुळे घराची आर्थिक परिस्थितीही उंचावते," असं डिसले सांगतात. शासकीय यंत्रणा, शिक्षक आणि शिक्षण क्षेत्रात काम करणाऱ्या बिगर सरकारी संस्थांमध्ये समन्वय वाढला तर सरकारी शाळा अधिक सुधरतीलही, त्यांना वाटतं. सध्या प्रत्येकजण अलिप्तपणे काम करताना दिसत आहे. मोठा बदल घडवण्यासाठी टीम वर्क गरजेचं आहे. शिक्षकांना पुरेसा आदर मिळायला पाहिजे, असंही त्यांनी बीबीसी मराठीशी बोलताना सांगितलं. कोणत्या कार्यासाठी पुरस्कार मिळाला? रणजितसिंह डिसले हे मूळचे सोलापूर जिल्ह्यातली बार्शी तालुक्यातले आहेत. त्यांचं शालेय शिक्षण बार्शीमधल्याच सुलाखे विद्यालयामध्ये झालं. ते 2009 पासून प्राथमिक शिक्षक म्हणून काम करत आहेत. गेल्या 11 वर्षांपासून ते या क्षेत्रात आहेत. "हा पुरस्कार माझ्या एका कामासाठी मिळालेला नाहीये. यात अनेक वर्षांची मेहनत आहे. ग्रामीण भागातल्या मुलींचं शिक्षण, अशांत देशातल्या मुलांसाठीचं काम, तसंच मुलांमध्ये विज्ञानाची गोडी वाढावी यासाठी केलेले प्रयत्न यात सामिल आहेत," असं डिसले यांनी बीबीसीशी बोलताना सांगितलं. रणजितसिंह डिसले यांना पुरस्कार जाहीर झाला तो क्षण. याआधी डिसले यांना मायक्रोसॉफ्ट फाउंडेशनचा शिक्षण क्षेत्रातील पुरस्कार मिळाला होता. QR कोडचा वापर करून मुलांना पुस्तकातील कविता, धडे, अधिक माहिती मिळवता येते, या त्यांच्या कल्पकतेला तो पुरस्कार मिळाला होता. ग्लोबल टीचर पुरस्कारातून मिळालेली रक्कम ही शिक्षण क्षेत्रातल्या नवकल्पनांना (innovation) वाव देण्यासाठी वापरली जाईल, असं डिसले यांनी सांगितलं. 'मराठी शाळेतला पट वाढत आहे' सध्या इंग्रजी माध्यमातील खाजगी शाळांकडे मुलांना पाठवण्याचा पालकांचा कल आहे याकडे तुम्ही कसं पाहता? असं विचारलं असता डिसले सांगतात, "मधल्या काळात ग्रामीण भागात खाजगी शाळांचं पेव फुटलं होतं. पण ASER चा वार्षिक रिपोर्ट पाहिला तर सरकारी शाळेतील मुलांनी चांगली कामगिरी केली असल्याचं तुम्हाला दिसेल. तसंच पालक परत एकदा त्यांच्या मुलांना सरकारी शाळेत पाठवताना दिसत आहेत." सरकारी शाळा अधिक कार्यक्षम करण्यासाठी सरकारी यंत्रणा आणि शिक्षण व्यवस्था यांच्यात समन्वय पाहिजे असं त्यांना वाटतं. तसं झालं तर सरकारी शाळेतील शिक्षणाचा दर्जा आणखी वाढेल. सरकारने शिक्षण क्षेत्रातल्या नवकल्पनांना वाव देण्यासाठी आर्थिक गुंतवणूक करणं फार गरजेचं आहे, असंही ते आवर्जून सांगत होते. हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.रोज रात्री8 वाजता फेसबुकवर बीबीसी मराठी न्यूज पानावर बीबीसी मराठी पॉडकास्ट नक्की पाहा.)


شارك طلاب في الاحتجاجات وقتل متظاهران اثنان بالرصاص مساء الأحد في مدينة إيزة جنوبي البلاد، وفي مدينة دورود غربي البلاد، واصطدمت عربة لإطفاء الحرائق، قيل إن مثيرين للشغب كانوا يقودونها، بسيارتين ما أسفر عن مقتل شخصين آخرين. وركزت المظاهرات في البداية على المشكلات الاقتصادية لكنها تحولت إلى مطالب سياسية فيما بعد حيث رفع بعض المتظاهرين شعارات باسقاط النظام. وكان الرئيس الإيراني حسن روحاني قال إن من حق المواطنين الاحتجاج ضد الحكومة على أن لا يهددوا الأمن. وجاء ذلك خلال اجتماع بعد أربعة أيام من الاحتجاجات، واعترف أن هناك مشاكل يجب حلها، ولكنه حذر من أن الحكومة لن تتهاون مع أحداث العنف. وكانت الحكومة قد فرضت قيودا على شبكات التواصل الاجتماعي التي استخدمت في تنظيم ثالاحتجاجات ضد الحكومة. وقالت وسائل الإعلام الرسمية إن القيود التي فرضت على تطبيقي انستغرام وتليغرام "مؤقتة". ونٌقل عن مصدر قوله إن القرار اتخذ "للحفاظ على الهدوء وأمن المجتمع". وهذه هي أكبر احتجاجات تشهدها إيران منذ الاحتجاجات الحاشدة ضد الحكومة عام 2009. وبدأت الاحتجاجات في شمال غرب إيران ضد الأوضاع الاقتصادية وارتفاع الأسعار، ولكنها تحولت إلى مظاهرات ذات طابع سياسي في العديد من المناطق، رددت فيها شعارات ضد آية الله على خامنئي والرئيس حسن روحاني وسياسة إيران الخارجية. ومع اشتعال العنف في العديد من المناطق، لم يتسن معرفة عدد المظاهرات التي تجري الأحد. وكان الرئيس الأمريكي دونالد ترامب قد عبر عن تعاطفه مع الاحتجاجات وقال إن "الإيرانيين بدأوا أخيرا بالنظر بحكمة إلى مآل ثروتهم التي تسرق وتبذر على الإرهاب". فرد عليه الرئيس روحاني قائلا "هذا السيد في أمريكا يحاول أن يبدي تعاطفه مع شعبنا، لكنه نسي أنه قد وصف الإيرانيين بأنهم إرهابيون قبل بضعة أشهر". وأقر روحاني أن هناك مشاكل اقتصادية يجب التعامل معها وغياب للشفافية وفسادا، لكنه دافع عن سجله. وهذه أكبر احتجاجات تشهدها إيران منذ الاحتجاجات الحاشدة ضد الحكومة عام 2009. لماذا التضييق على شبكات التواصل الاجتماعي؟ في بيئة تفرض فيها قيود مشددة على الإعلام، فإن الكثير من المعلومات عن المظاهرات ظهرت على شبكات التواصل الاجتماعي. ولجأ المحتجون والمتظاهرون إلى استخدام انستغرام وتليغرام بكثافة. ويحظى تليغرام على وجه الخصوص بشعبية كبيرة في إيران، حيث يعتقد أن أكثر من 50 بالمئة من عدد سكان البلاد البالغ 80 مليون يستخدم التطبيق. وقال بافيل دوروف، رئيس شركة تليغرام، إن السلطات الإيرانية اتخذت الإجراء بعد أن رفضت شركته إغلاق "قنوات الاحتجاج السلمي". وأوضح دوروف في رسالة عبر موقع تليغرام أن قناة أمادنيوز، وهي قناة معارضة بارزة تصدر من خارج إيران، تم حجبها السبت من قبل التطبيق بعد أن طالبت بالعنف ضد الشرطة. وقال إن "قناة سلمية" جديدة تم إنشاؤها لمئات الآلاف من المستخدمين، ولكن هذه القناة تم التضييق عليها. وكان وزير اتصالات الإيراني محمد جواد أزاري جهرومي قد اتهم قنوات مثل أماد نيوز بالترويج لـ "انتفاضة مسلحة والاضطراب الاجتماعي". كيف بدأت المظاهرات المعارضة للحكومة؟ بدأت الاحتجاجات في شمال غربي البلاد في مدينة مشهد، ثاني أكبر مدن إيران من حيث عدد السكان. وخرج الناس في مظاهرات للتعبير عن الغضب إزاء ارتفاع الأسعار، وعن غضبهم من روحاني. وأُلقي القبض على 52 شخصا لترديد "شعارات شديدة اللهجة". وكانت الاحتجاجات انتشرت الجمعة إلى ما لا يقل عن ست مدن. وفي بعض المدن اشتبكت الشرطة المجهزة بمعدات مكافحة الشغب والدراجات النارية مع المتظاهرين. وتطورت بعض الاحتجاجات إلى احتجاجات أوسع ضد السلطات، مطالبين بإطلاق سراح السجناء السياسيين وإنهاء قمع الشرطة.

यापूर्वी 6 लोकांचा मृत्यू झाल्याचं वृत्त होतं. यातील दोघांचा मृत्यू काल रात्री इजेह या शहरात झालेल्या गोळीबारमध्ये झाला होता. राष्ट्रपती हसन रुहानी यांनी लोकांना शांततेचं आवाहन केलं असूनही देशात आंदोलन सुरूच आहे. तेहरानमधील इगलेबा चौकात आंदोलकांना नियंत्रणात आणण्यासाठी पोलिसांनी अश्रुधूर आणि पाण्याचा मारा केला आहे. पश्चिमेतील करमनशाह आणि खुर्रमाबाद आणि ईशान्यकडील शाहीन शहर आणि उत्तरेतील जनजान या शहरांतही आंदोलन सुरू आहे. इराणमधील दुसऱ्या क्रमांकाचं मोठं शहर असलेल्या मशहदमध्ये 2009नंतर होत असलेली ही सर्वांत मोठी निदर्शनं आहेत. 2009मध्ये इथे झालेल्या ग्रीन मूव्हमेंट या आंदोलनाला सरकारनं चिरडलं होतं. कुठं झाले मृत्यू? सरकारी टीव्ही चॅनलनं दहा निदर्शकांचा मृत्यू झाला या वृत्ताचा मृत्यूला दुजोरा दिला आहे. यातील 6 लोक पश्चिमेतील दोरूद या शहरात शनिवारी मारले गेले आहेत. सरकारने या मृत्यूंना सुन्नी कट्टरपंथी आणि विदेशी शक्तींना जबाबदार धरलं होतं. या शहरात आंदोलकांनी अग्निशमन गाडीवर ताबा मिळवून ही गाडी लोकांवर चालवली होती. तर इथल्या स्थानिक लोकप्रतिनिधीने दिलेल्या माहितीनुसार इजेह शहरात गोळीबारमध्ये 2 लोकांचा मृत्यू झाला आहे. रुहानी यांनी दिलेल्या संदेशात हिंसा खपवून घेतली जाणार नाही, असं म्हटलं होतं. त्यांनी अर्थव्यवस्थेतील समस्यांमुळे होत असलेला लोकांचा त्रास, पारदर्शकतेचा आभाव आणि भ्रष्टाचार हे मुद्दे मान्य केले होते. पण त्यांनी त्यांच्या कारकिर्दीचं समर्थनही केलं होतं. "इराणच्या नागरिकांना सरकारच्या बद्दल असलेला असंतोष प्रकट करण्याचा पूर्ण अधिकार आहे," असं त्यांनी म्हटलं आहे. प्रशासनाची प्रतिक्रिया रुहानी यांनी त्यांच्या भाषणात जनतेमधील असंतोषांच्या कारणांना मान्य केलं होतं. ते म्हणाले, "सार्वजनिक मालमत्तेचं नुकसान करणारे, कायदा मोडणारे आणि समजात असंतोष निर्माण करणाऱ्यांना सहन केलं जाणार नाही." इराणचे राष्ट्रपती रुहानी यांनी कडक कारवाईचा इशारा दिला आहे. इराणच्या इराण रिव्होल्युशनरी गार्ड्स कॉर्पने लोकांना इशारा दिला आहे की, जर देशात राजकीय असंतोष सुरू राहिला तर त्यांना कडक भूमिका घ्यावी लागेल. रिव्होल्युशनरी गार्ड्स कॉर्पही इराणमधील शक्तिशाली व्यवस्था आहे. देशातील सर्वोच्च नेत्याचे आदेश पाळणं आणि इस्लामी व्यवस्था टिकवणं यासाठी ही व्यवस्था कार्यरत असते. इथल्या पत्रकारांच्या मते, जर रिव्होल्युशनरी गार्ड्स कॉर्प दंगलखोरांना नियंत्रणात आणण्यासाठी रस्त्यावर उतरली तर परिस्थिती अधिकच चिघळू शकते. देशभरात आतापर्यंत देशभरात 400च्यावर आंदोलकांना अटक करण्यात आली आहे. ट्रंप आणि रुहानी यांच्यात वाद मंत्रिमंडळाच्या बैठकीत राष्ट्रपती रुहानी म्हणाले होते, "काही अरब देश असे आहे जे कधीच इराणचे मित्र नव्हते. अशा देशांना आता फारच आनंद झालेला आहे. आपल्याला अशांपासून सावध राहिलं पाहिजे, कारण राष्ट्रीय सुरक्षा हीच आपली संपत्ती आहे." यापूर्वी एक दिवस आधी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी ट्वीट करून इराणमध्ये जे काही सुरू आहे ते जग पाहात आहे, असं मत व्यक्त केलं होतं. त्यांनी म्हटलं होत की, "इराणमध्ये दर तासाला मानवी हक्कांची पायमल्ली होते. इराण दहशतवादाचा समर्थक आहे. शांततेच्या मार्गाने आंदोलन करणाऱ्यांना एकमेकांशी बोलता येऊ नये म्हणून इंटरनेटही बंद केलं आहे. ही चांगली बाब नाही." ट्रंप यांनी असंही म्हटलं होत की, "इराणची जनता आता हुशार झाली आहे. त्यांना कळू लागलं आहे की कशा प्रकारे त्यांचा पैसा चोरून दहशतवादावर वापरला जात आहे." तर रुहानी यांनी याला प्रत्युत्तर देताना म्हटलं होतं की, "अमेरिकेतील हे सज्जन आजकाल आपल्या देशाबद्दल सहानभूती व्यक्त करत आहेत. पण ते विसरत आहेत की, दिवसांपूर्वी त्यांनी इराणाला कट्टरपंथी देश म्हटलं होतं. पण वस्तुस्थिती अशी आहे की हा माणूस डोक्यापासून ते पायापर्यंत इराणचा शत्रू आहे." आंदोलन : पुढे काय? बीबीसी फारसीचे प्रतिनिधी कसरा नाजी यांच्या मते, इराणमधील लोकांची आर्थिक परिस्थिती ढासळत असून लोकांतील असंतोष वाढत आहे. बीबीसीच्या हाती असलेल्या एका अहवालानुसार इराणमधील लोक गेल्या 10 वर्षांत 15 टक्क्यांनी गरीब झाले आहेत. सरकारविरोधातल्या या आंदोलनात युवक आणि पुरुष सहभागी आहेत. युवकांना इराणमधील धर्मगुरूंची सत्ता संपवायची आहे. गेल्या काही दिवसांत हे आंदोलन इराणच्या लहान शहरांतही पसरू लागले असून हे आंदोलन वाढण्याची शक्यता आहे. या आंदोलनाला कोणी नेता नाही. कारण विरोधी नेत्यांना यापूर्वीच शांत करण्यात आलं आहे. काही आंदोलकांनी देशात पुन्हा शाही शासन आणण्याची मागणी केली आहे. इराणच्या माजी शहांचा मुलगा रेजा पेहलवी यांनी अमेरिकेत आश्रय घेतला आहे. त्यांनी या आंदोलकांना पाठिंबा दिला आहे. पण हे आंदोलन कोणत्या दिशेनं जाईल हे सध्या कोणीच सांगू शकत नाही. हे वाचलं का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


من الصعب للغاية الوصول إلى قرية تورتوك الصغيرة، التي توجد في أحضان سلسلة جبال قراقرم الشاهقة ونهر شيوك في أقصى أطراف وادي نوبرا بمنطقة لاداخ في أقصى شمال الهند. ولا يمكن الدخول إليها أو الخروج منها إلا عبر طريق واحد ضيق ووعر يجتاز مرتفعات الجبال وينتهي في مدينة ليه. لكن اللافت في هذه القرية ليس مناظرها الفريدة فحسب، بل أيضا تاريخها الصاخب والحافل بالنزاعات، إذ انتزعت هذه القرية من الدولة التي كانت تابعة لها. قرية بالتية هندية يسكن قرية تورتوك البالتيون- وهي مجموعة عرقية من نسل شعب التبت ويعيش أغلب أفرادها في منطقة سكاردو بباكستان- في حين يسكن سائر منطقة لاداخ شعب التبت اللاداخيون، ويدينون بالديانة البوذية. ويتحدث سكان قرية تورتوك اللغة البالتية (إحدى لغات التبت)، ويدينون بالإسلام ويتبعون الطريقة النوربخشية الصوفية، ويرتدون الشلوار، وهو الزي التقليدي الباكستاني، وتربط بينهم وبين البالتيين، الذين يعيشون في منطقة بلتستان داخل الحدود الباكستانية، على بعد 6 كيلومترات من القرية، الكثير من السمات المشتركة. وكانت قرية تورتوك جزءا من باكستان حتى عام 1971، حين سيطرت عليها الهند في خضم معركة حدودية بين البلدين على طول خط المراقبة المتنازع عليه، الذي يفصل بين المناطق الخاضعة لسيطرة الهند والمناطق الخاضعة لسيطرة باكستان، ويمر عبر بعض أكثر الجبال ارتفاعا ووعورة على ظهر الكوكب. قرية تقسمها حدود دولية لم ترد الهند قرية تورتوك إلى باكستان قط بسبب مخاوف أمنية خشية اختراق حدودها مع باكستان. ولم يتمكن سكان القرية الذي خرجوا منها لزيارة أصدقائهم، أو للعمل خارج القرية في هذا اليوم عام 1971 من العودة إليها. وأحكمت الهند قبضتها على المنطقة وفرضت رقابة صارمة على مداخلها ومخارجها لسنوات. لكن هذه المنطقة الحدودية غدت أكثر هدوءا طيلة العقد الماضي. وفي عام 2010 سُمح للسياح بدخول قرية تورتوك، لمشاهدة طبيعة الحياة الفريدة في هذه القرية. ويستفيد سكان القرية البالتيون من الأسوار الصخرية الشاهقة لجبال القراقرم التي تحيط بالقرية، فيستخدمون حجارتها في تشييد المنازل وتمهيد الأزقة وتبطين قنوات الري لسقي المحاصيل الزراعية. حل بارع للتبريد تقع تورتوك على أراض أكثر انخفاضا من سائر أراضي منطقة لاداخ، إذ يبلغ ارتفاعها 2,900 متر. لكن في فصل الصيف يشتد الحر عند هذه الارتفاعات المتوسطة. ويستغل سكان القرية أحجار الجبال المحيطة بهم لبناء أنظمة تبريد طبيعية من الصخور لتخزين الطعام، مثل اللحوم والزبدة وغيرها من الأطعمة سريعة التلف في الأشهر الحارة. وتعرف هذه الأنظمة باسم "البيوت الباردة". وتتضمن هذه المخازن الصخرية فتحات يمر خلالها الهواء البارد ليحفظ المنتجات في الداخل عند درجات حرارة أقل نسبيا من درجات حرارة الهواء في الخارج. درجات اللون الأخضر يعتمد سكان المنطقة على حبوب الشعير، كونها الحبوب الوحيدة التي تنمو في المرتفعات. لكن تورتوك تقع على ارتفاع منخفض نسبيا بما يسمح لسكانها بزراعة الحنطة السوداء. وتسهم القرية بنصيب كبير في إجمالي إنتاج الهند من المشمش والجوز، اللذين اشتهرت بهما القرية. وتتطلب زراعة الأراضي مجهودا شاقا، وتتحول القرية في مختلف المواسم إلى بساط متجانس من درجات اللون الأخضر لحقول مزروعة أو محروثة، يتعارض مع لون الخلفية البنية الجرداء لجبال قراقرم ووادي نهر شيوك. ولاء ثقافي على الرغم من أن الصراع الباكستاني الهندي على كشمير لم يخمد بعد، إلا أن سكان قرية تورتوك ينعمون بالسلام. إذ أصدرت الهند بطاقات هوية هندية لسكان القرية ومنحتهم حق المواطنة منذ استيلائها على القرية في عام 1971. واتخذت الهند خطوات جادة لتطوير وادي نوبرا، من تحسين الطرق، والخدمات الصحية والنقل والمواصلات، كما شهدت المنطقة طفرة سياحية مؤخرا، وكل هذه المؤشرات قد تدل على أن قرية تورتوك ستشهد ازدهارا مستقبلا. إلا أن مظاهر الحياة في هذه القرية تختلف كل الاختلاف عنها في الهند، من بساتين المشمش إلى مساجد الطريقة النوربخشية والمنازل الحجرية وقنوات الري، وحتى الأطباق البالتية التقليدية، مثل خبز الحنطة السوداء المغطى بلحم ثور التبت، أو معجون المشمش والجوز، وهذه المظاهر الثقافية تعكس ولاء سكان القرية لجذورهم البالتية. ألوان الخريف تزداد القرية روعة وجمالا في فصل الخريف، حين تكتسي الخلفية الصخرية بألوان أشجار الحور الساطعة. وبينما تستخدم قرى منطقة لاداخ في سائر وادي نوبرا الصخور في أغراض مختلفة، فإن المنحوتات والمباني الصخرية في تورتوك لا مثيل لها في دقتها ومهارة تشييدها، حتى إن الجدران الصخرية البالتية تقف شامخة وصامدة في وجه الزلازل والانهيارات الصخرية. عالم مزدهر لم يتعلم سكان هذه القرية التأقلم مع البيئة القاسية والعيش في انسجام معها فحسب، بل حققوا أيضا ازدهارا كبيرا. وظل سكان القرية أوفياء لجذورهم الثقافية رغم أن القرية خرجت بين عشية وضحاها من الدولة التي كانت تابعة لها، ويتطلعون الآن للمستقبل بينما يستقبلون الضيوف من جميع أنحاء العالم. يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على موقع BBC Travel

तुरतूक... अत्यंत दुर्गम असा परिसर. लडाखमधल्या नुब्रा खोऱ्याच्या अगदी शेवटच्या टोकाला वसलेलं हे छोटसं गाव कोराकोरमच्या उंचच उंच पर्वतरांगांमध्ये वसलं आहे. गावातून शायोक नदी वाहते. दगडी बांधकाम आणि ये-जा करण्यासाठी केवळ एकच रस्ता. हाच रस्ता पुढे लेहला जातो. निसर्गाने या गावावर सढळ हस्ते सौंदर्याची उधळण केली आहे. मात्र, या निसर्ग सौंदर्यापेक्षाही अधिक रंजक आहे गावाचा इतिहास. भारतातलं 'बाल्टी' खेडं पाकिस्तानातला एक प्रदेश आहे 'बाल्टिस्तान'. बाल्टी समाज तिथे मोठ्या संख्येने राहतो. मात्र, भारतातही एक 'बाल्टी' आहे. ते म्हणजे तुरकूत. लद्दाखमध्ये बहुसंख्य लोक बौद्ध आहेत. मात्र, तुरकूत एक बाल्टी गाव आहे. (बाल्टी हा तिबेटी वंशीय समाज आहे. पाकिस्तानातल्या स्कार्डू प्रांतात हा समाज मोठ्या संख्येने राहतो.) ग्रामस्थ नूरबक्षिया या सूफी पंथाचे मुस्लीम आहेत. ते बाल्टी ही तिबेटी बोली बोलतात. सलवार-कुर्ता घालतात आणि पाकिस्तानच्या सीमेवरून अवघ्या सहा किमी आत असलेल्या बाल्तीस्तानात त्यांचे नातेवाईक मोठ्या प्रमाणावर राहतात. ...आणि तुरकूत भारताचा भाग बनला खरंतर 1971 सालापर्यंत तुरकूत पाकिस्तानचाच भाग होता. मात्र, 1971च्या भारत-पाकिस्तान युद्धात बांग्लादेशची निर्मिती झाली आणि त्याच वेळी भारताने तुरकूत ताब्यात घेतला. सुरक्षेच्यादृष्टीने हा भाग अत्यंत महत्त्वाचा असल्याने भारताने तो आपल्याकडेच ठेवला. त्यादिवशी नातेवाईकांना भेटण्यासाठी किंवा इतर कुठल्या कामानिमित्त गावाबाहेर पडलेल्या लोकांना परत गावात येता आलं नाही. तेव्हापासून भारताने या भागात कडेकोट बंदोबस्त ठेवला होता. मात्र, गेल्या दशकभरात हा भाग बऱ्यापैकी शांत आहे. 2010 सालापासून तुरकूत पर्यटनासाठी खुला करण्यात आला आहे. अलौकिक निसर्ग सौंदर्यामुळे हा भाग पर्यटकांना खुणावतो. शिवाय डोंगररांगांच्या शिखरावरच्या अतिदुर्गम भागात वसलेल्या या गावातले लोक कसे राहत असतील, हे जाणून घेण्याची उत्सुकताही दरवर्षी हजारो पर्यटकांना आकर्षित करते. हा भाग पूर्णपणे डोंगराळ असल्याने इथले लोक या दगडांचाच पूरेपूर वापर करतात. दगडाची घरं, दगडाच्याच पायवाटा, इतकंच नाही तर पिकाला पाणी देण्यासाठी करण्यात आलेली सिंचनाची सोयही याच दगडांपासून तयार केलेली आहे. नैसर्गिक कुलिंग यंत्रणा लडाखमध्ये अनेक गावं खूप उंचावर आहेत. त्यातुलनेत तुरकूत कमी उंचीवर आहे. समुद्रसपाटीपासून या गावाची उंची 2,900 मीटर आहे. त्यामुळे उन्ह्याळ्यात इथलं तापमान खूप वाढतं. अशावेळी मांस, भाजीपाला असे नाशवंत पदार्थ टिकावे यासाठी दगडांपासूनच एक उत्तम कुलिंग स्टोरेज सिस्टिम तयार करण्यात आली आहे. बाल्टी भाषेत त्याला 'नांगचुंग' म्हणतात. म्हणजे 'कोल्ड हाउस'. शीतपेटीच म्हणा ना. हे दगडाच्या खंदकासारखे असतात. या खंदकांना मध्येमध्ये असलेल्या फटींमुळे खंदकांमधली हवा खेळती राहते. त्यामुळे ती थंड होते आणि नैसर्गिक कुलिंग सिस्टिम तयार होते. तूरकूतची शेती समुद्रसपाटीपासून उंचावर असल्याने तुरकूतमध्ये जव हे मुख्य पीक आहे. मात्र, त्यासोबतच उपवासामध्ये वापरण्यात येणारं 'बकव्हिट'चंही (एक प्रकारचं कडधान्य) उत्पादन घेतलं जातं. शिवाय जर्दाळू (अॅप्रिकॉट) आणि अक्रोडसाठीही कुरकूत प्रसिद्ध आहे. ही शेती खूपच मेहनतीची असते. शेतीत वर्षभर लागवड केलेलं किंवा कापणी केलेलं पीक दिसतं. त्यामुळे रुक्ष डोंगरांमधली ही सुखद हिरवळ मन मोहून टाकते. (क्रेडीट : डेव्ह स्टॅम्बोलिस) शांतताप्रिय संस्कृती काश्मीर मुद्द्यावरून भारत आणि पाकिस्तान यांच्यात तणाव असला तरी सीमेवरच्या या गावातलं जीवन मात्र शांतताप्रिय आहे. 1971 नंतर भारत सरकारने इथल्या रहिवाशांना भारतीय ओळखपत्रं दिली आहेत. शिवाय नुब्रा खोऱ्याच्या विकासासाठीही पावलं उचलण्यात आली आहेत. रस्ते बांधणी, आरोग्य सुविधा, दळणवळणाच्या सोयी उभारण्यात येत आहेत. तुरकूत पर्यटनासाठी खुलं झाल्याने विकासाची नवी कवाडं खुली झाली आहेत. मात्र, तुरकूतला भारतीय संस्कृतीचा स्पर्श नाही. जर्दाळूच्या फळबागा, नूरबक्षीया मशीद, दगडी घरं आणि दगडाचेच पाटबंधारे तसंच याकच्या मांसापासून बनवलेलं स्टफिंग किंवा जर्दाळू आणि अक्रोडाच्या पेस्टपासून बनवलेलं मस्कत, याच्यासोबत दिला जाणारा बकव्हिट पीठापासून बनवलेला किसीर म्हणजे ब्रेड, बलय म्हणजेच बकव्हिटपासून बनवलेले नूडल्स यासारखे परंपरागत बाल्ती पदार्थ, यामुळे हे गाव अजूनही त्यांच्या बाल्ती मूळांशी घट्ट जोडलेलं आहे. (क्रेडीट : डेव्ह स्टॅम्बोलिस) शरदाचे रंग शरद ऋतूत तुरकूतचं सौंदर्य अधिकच बहरतं. एका रांगेत उभी असलेली चिनार वृक्ष आपला रंग बदलतात तेव्हा सभोवतालचा डोंगराळ भाग प्रकाशमान झाल्याचा भास होऊन एक सुंदर देखावा तयार होतो. लद्दाखच्या नुब्रा खोऱ्यात असलेल्या इतर गावांमध्येही दगडांचा वापर होतो. मात्र, तुरकूतच्या ग्रामस्थानी ज्या मेहनतीने आणि व्यापक प्रमाणात दगडांचा उपयोग करून घेतला आहे, त्याला तोड नाही. भूकंप आणि भूस्खलनासारख्या नैसर्गिक आपत्तीतही तूरकूतच्या या दगडी भिंती भक्कमपणे उभ्या राहतात. (क्रेडीट : डेव्ह स्टॅम्बोलिस) सुबत्ता असलेलं खेडं इथल्या रहिवाशांनी निसर्गावर मात करत सभोवतालच्या कठोर वातावरणाशी जुळवून तर घेतलं आहेच शिवाय भरभराटही केली आहे. या गावाने आपला देश गमावला असला आणि आता एका नव्या देशाचा ते भाग असले तरीदेखील त्यांनी आपली संस्कृती जपली आहे. (सर्व फोटोंचे क्रेडिट : डेव्ह स्टॅम्बोलिस) हे वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.'बीबीसी विश्व' रोज संध्याकाळी 7 वाजता JioTV अॅप आणि यूट्यूबवर नक्की पाहा.)


مسؤولون أمريكيون يطالبون ترامب بالكشف عما دار بينه وبين بوتين في اجتماعهما المغلق في هلسنكي وقالت سارة ساندرز في تغريدة إن المناقشات حول الزيارة كانت دائرة بالفعل. وكان ترامب قد رفض في وقت سابق اقتراحا من بوتين بالسماح لروسيا باستجواب المواطنين الأمريكيين. وعقد الزعيمان قمة في العاصمة الفنلندية هلسنكي، يوم الاثنين، لكن لم تظهر سوى تفاصيل قليلة عما ناقشاه خلالها. ولم تعلق روسيا على هذه الأنباء ولم يصدر من موسكو أي تصريح حول اجتماع ثان بين بوتين وترامب. بعد قمة هلسنكي: هل أصبح ترامب "في جيب بوتين"؟ ما يجب أن تعرفه عن قمة ترامب وبوتين ترامب يهاجم "كارهي" تحسين العلاقات مع روسيا واحتدم الجدل حول قمة هلسنكي، حيث اضطر ترامب إلى التراجع عن تصريحاته وتصحيح بعض مما قاله في المؤتمر الصحفي عقب القمة مع بوتين. لكن ترامب قال، يوم الخميس، إن اللقاء الأول كان "نجاحا كبيرا"، معربا عن تطلعه إلى اللقاء المقبل. مدير المخابرات الوطنية الأمريكي تفاجأ في لقاء على الهواء بسؤال عن دعوة ترامب لبوتين لزيارة أمريكا ما هو رد الفعل على زيارة بوتين المزمعة للولايات المتحدة؟ يبدو أن الإعلان جاء بمثابة مفاجأة لمدير الاستخبارات الأمريكي دان كوتس، الذي فوجئ بسؤال عن دعوة ترامب لبوتين لزيارةالولايات المتحدة أثناء مقابلة تليفزيونية مباشرة في منتدى أسبن للأمن، في ولاية كولورادو. ورد كوتس بابتسامة، وقال : "هذا سيكون أمرا استثنائيا". وأضاف أنه لم يكن يعرف بعد بما ناقشه ترامب وبوتين خلال لقائهما، الذي حضره المترجمون فقط. ودعا زعيم الديمقراطيين في مجلس الشيوخ الأمريكي تشاك شومر، ترامب بضرورة الكشف عما ناقشه مع بوتين. وقال في بيان "حتى نعرف ما حدث في الاجتماع الذي استغرق ساعتين في هلسنكي، يجب ألا يكون للرئيس لقاءات ومناقشات فردية مع بوتين. في الولايات المتحدة أو روسيا أو أي مكان آخر". بوتين طلب من ترامب استجواب مواطنين أمريكيين مقابل السماح بالتحقيق مع 12 مواطنا روسيا في أمريكا كيف رد ترامب على طلب لبوتين؟ الرئيس الأمريكي "رفض" اقتراح من بوتين بأن يسمح لروسيا باستجواب المواطنين الأمريكيين مقابل السماح لأمريكا باستجواب 12 روسيا على أراضيها تتهمهم الولايات المتحدة الأمريكية بالتدخل في الانتخابات الرئاسية الأمريكية. وكان البيت الأبيض قد قال، في وقت سابق، إنه سينظر في الاقتراح الروسي. وأثارت فكرة السماح لدولة أجنبية باستجواب المواطنين الأمريكيين غضب في الولايات المتحدة، وصوت مجلس الشيوخ الأمريكي ضد هذه الفكرة باغلبية ساحقة برفض 98 عضوا مقابل عدم موافقة أي عضو. وقال وزير الخارجية مايك بومبيو إن هذا "لن يحدث". وجاء طلب بوتين، بعد ان طلب منه ترامب في هلسنكي تسليم 12 عميلا للمخابرات الروسية وجهت إليهم اتهامات في الولايات المتحدة بقرصنة أجهزة الكمبيوتر التابعة للحزب الديمقراطي، وقال بوتين إنه سيحاول التوصل لاتفاق "وسط" مع الحكومة الأمريكية. وقال بوتين إن روسيا تريد استجواب الرعايا الأمريكيين الذين يتهمهم الكرملين بـ "أعمال غير قانونية". وقال نائب المدعي العام الأمريكي رود روزنشتاين، الذي أصدر، الأسبوع الماضي، لائحة الاتهام ضد 12 روسيا إن الولايات المتحدة ستسعى إلى تحذير الجمهور في المستقبل عندما تعتقد أن الدول الأجنبية تحاول التأثير في الانتخابات. مسؤولون أمريكيون اتهموا ترامب بالفشل في مواجهة بوتين وقال في منتدى أسبن للأمن :"إن جهد روسيا للتأثير على الانتخابات في 2016 هو مجرد شجرة واحدة في غابة متنامية". يأتي هذا فيما ترغب روسيا في استجواب مواطنين أمريكيين لهم علاقة بقضية الممول "بيل براودر"، وهو من أشد منتقدي بوتين الذي كان له دور أساسي في فرض الولايات المتحدة عقوبات على كبار المسؤولين الروس المتهمين بالفساد، عام 2012. وسخر براودر في تصريحات لبي بي سي، من موقف ترامب من روسيا وقال متهكما "سعيد لكون ترامب لن يسلمني إلى الرئيس بوتين"، وقال إنه كان على الزعيم الأمريكي رفض الفكرة على الفور. وكانت روسيا تسعى أيضا إلى مقابلة وسؤال مايكل ماكفول، وهو أحد منتقدي بوتين والذي كان سفيرا للولايات المتحدة في موسكو في عهد الرئيس باراك أوباما. ويعد السماح للمسؤولين الروس بمقابلة وسؤال السفير السابق ماكفول سيكون انتهاكا للتقليد القديم الذي يمنح الدبلوماسيون الأجانب حصانة قانونية. ماذا حدث أيضا بعد قمة ترامب - بوتين؟ ترامب يتراجع عن تصريحاته السابقة بشأن التدخل الروسي بعد لقائه مع فلاديمير بوتين، يواجه الرئيس ترامب اتهامات بأنه فشل في مواجهة الزعيم الروسي. واضطر ترامب للتراجع وتعديل بعض تصريحاته التي أدلى بها في مؤتمر صحفي عقب الاجتماع مع بوتين، حين قال إنه لا يرى أي سبب لتدخل روسيا في الانتخابات الأمريكية عام 2016، على الرغم من أن المعلومات الاستخبارية الأمريكية توصلت إلى ذلك. وفي حديثه إلى شبكة سي بي إس الإخبارية الأمريكية، يوم الأربعاء، قال ترامب إنه حمل بوتين مسؤولية شخصية عن التدخل في الانتخابات ، وأنه "قوي للغاية في حقيقة أننا لا نستطيع التدخل". ووصف بوتين القمة بأنها "ناجحة" لكنه حذر من أن "هناك قوى في الولايات المتحدة مستعدة للتضحية بإهمال بالعلاقات الروسية الأمريكية". ------------------------------ يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

पुतिन यांनी भेटीसाठी यावं यासाठीची चर्चा ही आधीपासूनच सुरू होती, असं ट्वीट सँडर्स यांनी केलं आहे. अमेरिकी नागरिकांना रशियात प्रश्न विचारण्याची परवानगी मिळावी असा प्रस्ताव पुतिन यांनी ट्रंप यांना दिला होता. मात्र, हा प्रस्ताव ट्रंप यांनी फेटाळून लावला होता. या दोन्ही नेत्यांमध्ये फिनलंडची राजधानी हेलसिंकी इथे गेल्या सोमवारी बैठक झाली होती. मात्र, या बैठकीतले फार थोडेच मुद्दे बाहेर आले आहेत. मात्र, या दुसऱ्या भेटीबाबत रशियाकडून अजूनही कोणतंही अधिकृत उत्तर आलेलं नाही. हेलसिंकी इथे झालेल्या परिषदेत ट्रंप यांनी अमेरिकन निवडणुकांबाबत केलेल्या वक्तव्यावर पुन्हा विरोधी मत व्यक्त केल्यानं वाद उफाळून आला आहे. परंतु, गुरुवारी ट्रंप यांनी हेलसिंकी परिषदेत खूप मोठं यश मिळाल्याचं जाहीर करत ते पुन्हा दुसऱ्या बैठकीच्या प्रतीक्षेत आहेत, असं ट्वीट केली. USच्या नॅशनल इंटिलिजन्सचे संचालक डॅन कोट्स यांनी एका मुलाखती दरम्यान या भेटीचं सूतोवाच केलं. अॅस्पेन सिक्युरिटी फोरमच्या कोलोरॅडो इथे झालेल्या कार्यक्रमात त्यांनी याबाबत माहिती दिली. "ही भेट खूपच खास ठरेल," असं ते सूचकपणे यावेळी म्हणाले. तसंच, हेलसिंकी इथे झालेल्या बैठकीत ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात नेमकी कोणती चर्चा झाली याबाबतचा तपशील त्यांच्याकडेही नसल्याचं त्यांनी सांगितलं. याबाबत केवळ या दोन्ही नेत्यांच्या दुभाषांकडेच ही माहिती उपलब्ध असल्याचंही ते म्हणाले. अमेरिका आणि रशिया यांच्यात अनेक मुद्द्यांवर अनेक वर्षांपासून मतभेद आहेत. 2016मध्ये झालेल्या अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष पदासाठीच्या निवडणुकांमध्ये रशियानं हस्तक्षेप केल्याच्या आरोपांनंतर या दोन्ही देशांच्या संबंधांमध्ये कटुता अधिकच वाढली आहे. पाहा व्हीडिओ : 'रशियाशी दुरावलेले संबंध हा मूर्खपणाच' या पार्श्वभूमीवर गेल्या सोमवारी ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात महत्त्वपूर्ण बैठक झाली. पण, या परिषदेचा तपशील बाहेर न आल्यानं आणि ट्रंप यांनी बैठकीतील जाहीर वक्तव्याला छेद देणारी वक्तव्य केल्यानं त्यांच्या भेटीची उत्सुकता वाढली आहे. USच्या सिनेटमधले डेमोक्रॅटिक नेते चक शूमर हे या भेटीबाबत म्हणाले की, "ट्रंप आणि पुतिन यांच्यात नेमका काय संवाद झाला तो त्यांनी तत्काळ सांगावा. जोपर्यंत या भेटीचा तपशीला देशाला कळत नाही, तोवर ट्रंप यांनी पुतिन यांनी रशिया किंवा अमेरिका अशा कुठल्याही ठिकाणी भेटू नये." हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


لكن ملخص التقرير، الذي قدم إلى الكونغرس الأحد، لم يوضح ما إذا كان الرئيس الأمريكي عرقل بشكل غير قانوني سير العدالة. وقدم وزير العدل الأمريكي، وليام بار، ملخص التقرير إلى الكونغرس. وغرد ترامب ردا على نتائج التقرير: "لا تواطؤ، لا تواطؤ". وكان ترامب قد وجه انتقادات للتحقيق، وقال الأحد: "كان من المخجل أن تمر بلادنا بذلك". ويمثل تقرير مولر خلاصة تحقيقات أجريت على مدار نحو عامين، وشملت بعض المساعدين السابقين المقربين من ترامب. وكتب مولر في تقريره: "بينما لا يخلص التقرير إلى أن ترامب قد ارتكب جريمة، إلا أنه أيضا لا يبرئه". ماذا جاء في ملخص التقرير؟ توضح الرسالة الموجزة، التي أرسلها وزير العدل وليام بار للكونغرس، نتائج التحقيق المتعلقة بمحاولات روسيا التأثير على الانتخابات الرئاسية عام 2016. ولخص بار قائلا: "لم يجد المحقق الخاص أن أي شخص أمريكي، أو أيا من أعضاء حملة ترامب تعاون عن علم مع روسيا". تقرير مولر جاء بعد تحقيقات استمرت على مدار نحو عامين وتطرق الجزء الثاني من الرسالة إلى قضية عرقلة مسار العدالة. وقال بار إن الأدلة لم تكن كافية، "لإثبات أن الرئيس ارتكب جريمة عرقلة العدالة". وأنهى وزير العدل رسالته إلى الكونغرس، بالقول إنه سيعلن المزيد مما جاء في التقرير الكامل، لكن بعض المواد تخضع لقيود. وكتب: "بالأخذ في الاعتبار تلك القيود، يعتمد الجدول الزمني لمعالجة التقرير، جزئيا، على مدى سرعة الوزارة في تحديد المواد، التي يحظر القانون نشرها". وتابع: "لقد طلبت مساعدة المحقق الخاص، في تحديد كل المعلومات، التي تضمنها التقرير بأسرع وقت ممكن". ما هو رد فعل السياسيين الأمريكيين؟ أكد عضو الكونغرس جيري نادلر، وهو ديمقراطي يرأس اللجنة القضائية في مجلس النواب، أن وزير العدل لم يستبعد أن ترامب قد يكون أعاق مسار العدالة. وقال نادلر "بار يقول إن الرئيس قد يكون قام بما يعوق العدالة، ولكن حتى تتم الإدانة بذلك، يتوجب على الحكومة أن تثبت بدون شكوك أن شخصا، يتصرف عمدا بنية فاسدة، اشترك في سلوك يعوق العدالة". وقالت رئيسة مجلس النواب، نانسي بيلوسي، وزعيم الأقلية الديمقراطية في مجلس الشيوخ، تشاك شومر، في بيان مشترك إن رسالة بار "تثير أسئلة كثيرة بقدر ما تجيب على أخرى"، وطالبا بنشر التقرير الكامل. ووصفت المتحدثة باسم البيت الأبيض، سارة ساندرز، نتائج التقرير بأنها "تبرئة شاملة وتامة للرئيس". وقال رودي جولياني، محامي ترامب، إن التقرير "أفضل مما توقعت". كما رحب السيناتور الجمهوري ميت رومني بـ"الخبر السار"، مغردا بالقول إنه حان "الوقت للبلد لكي تمضي قدما".

हा अहवाल अमेरिकेच्या संसदेत रविवारी सादर करण्यात आला. तब्बल दोन वर्षं रॉबर्ट मुलर या अहवालावर काम करत होते. राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांनी निवडणुकीत हस्तक्षेप केला की नाही या प्रश्नाचं कोणतंही ठोस उत्तर या अहवालात देण्यात आलेलं नाही. तसंच या अहवालात राष्ट्राध्यक्षांना अगदी क्लिन चीटही दिलेली नाही. अमेरिकेचे अॅटर्नी जनरल विलियम ब्रार यांनी सादर केला. "राष्ट्राध्यक्षांनी हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केला की नाही हे सिद्ध करणारे फारसे पुरावे नाहीत." असं या अहवालात म्हटलं आहे. हा अहवाल म्हणजे ट्रंप यांचा विजय समजला जात आहे. हा अहवाल सार्वजनिक होताच ट्रंप यांनी आनंद व्यक्त करणारं एक ट्विट केलं. ते लिहितात, "कोणत्याही प्रकारचे लागेबांधे नाहीत. पूर्णपणे दोषमुक्त." अहवालात काय माहिती आहे? 2016 मध्ये झालेली राष्ट्राध्यक्षपदाच्या निवडणुकीवर रशियाने हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केल्याचा आरोप झाला होता. त्यासंबंधी करण्यात आलेल्या चौकशीचा हा अहवाल आहे. अॅटर्नी जनरल म्हणाले, "कोणत्याही अमेरिकन नागरिकाने, ट्रंप यांच्या प्रचाराशी निगडीत अधिकाऱ्यांनी रशियाशी संधान बांधलं असं कुठेही आढळून आलेलं नाही." या अहवालाच्या दुसऱ्या भागात न्यायप्रक्रियेत हस्तक्षेपाच्या मुद्द्यावर चर्चा करण्यात आली आहे. अॅटर्नी जनरलने सांगितलं की या अहवालाशी निगडीत पूर्ण माहिती ते लवकरच सार्वजनिक करतील. सध्या काही गोष्टींवर बंदी आहे. अहवालावर प्रतिक्रिया राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रंप यांच्या वकील रुडी जुलियानी यांनी हा अहवाल अपेक्षेपेक्षा उत्तम असल्याचं सांगितलं आहे. त्याचप्रमाणे व्हाईट हाऊसच्या प्रवक्त्या सारा सँडर्स यांनी सांगितलं की ट्रंप यांना पूर्णपणे दोषमुक्त करण्यात आलं आहे. डेमोक्रॅटिक पक्षाचे जॅरी नॅडलक यांच्या मते हा अहवाल जनतेसमोर ठेवायला हवा. पारदर्शकता असणं महत्त्वाचं आहे. त्यांनी दावा केला की हा संगनमताचा प्रकार आहे. ट्रंप यांनी हस्तक्षेप केला या शक्यतेचा अटर्नी जनरलने इन्कार केला नाही. या गोष्टीकडे त्यांनी लक्ष वेधलं. हेही वाचलंत का? (बीबीसी मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी तुम्ही आम्हाला फेसबुक, इन्स्टाग्राम, यूट्यूब, ट्विटर वर फॉलो करू शकता.)


لقطات من فيديو يظهر تحليق الطائرة فوق الكوكب الأحمر. وحلقت الطائرة المسيرة، المسماة إنجينيوتي، في الجو مدة تقل عن دقيقة، وهذه أول مرة تنجح فيها ناسا في إطلاق وتحليق طائرة تعمل بالطاقة ويتحكم فيها طاقم من على كوكب آخر. وجاء تأكيد نجاح المهمة عبر القمر الصناعي في المريخ الذي نقل بيانات المروحية إلى الأرض. وتعد وكالة الفضاء الأمريكية برحلات أكثر مغامرة في اليوم التالي. وسوف يُطلب من الطائرة أن تطير إلى مسافة أعلى وأبعد، بينما يسعى المهندسون لاختبار حدود هذه التكنولوجيا. مواضيع قد تهمك نهاية صعوبة المهمة التحليق على الكوكب الأحمر ليس بالأمر السهل. فطبيعة الغلاف الجوي على سطح المريخ مختلفة، فهو رقيق للغاية، إذ لا تتعدى كثافته 1 في المئة من الكثافة على الأرض. ولا يعطي هذا المروحية الكثير من الهواء المطلوب لدفعها. الطائرة التقطت هذه الصورة لظلها كما ظهر على سطح المريخ. ولكن قوة الجاذبية على الكوكب الأحمر أقل، وهذا عامل مساعد، ومع ذلك بنى المهندسون المروحية لتكون خفيفة للغاية، إذ يبلغ وزنها 1.8 كغم فقط. فوق جسم الطائرة مروحتان يبلغ طول كل منهما 1.2 متر، وتدوران في اتجاهين متعاكسين، بسرعة تصل إلى 2500 دورة في الدقيقة. وهذه سرعة فائقة، تعادل حوالي ثلثي سرعة الصوت على المريخ. ووفر هذا لـ"انجينيوتي" القدرة التي تحتاجها للارتفاع. وراقبت وكالة ناسا الرياح في منطقة جيزيرو، التي هبطت فيها المركبة بيرسيفيرانس. وكان يتوقع أن تصل سرعة الرياح إلى 20 مترا في الثانية. وهذه سرعة أكبر مما جُرّب على الأرض ولكن الفريق كان يعتقد أن المروحية مهيأة لأداء المهمة. أين تمت الرحلة؟ هبطت المركبة المعروفة باسم بيرسيفيرانس أو "المثابرة" في منطقة من الكوكب الأحمر تسمى فوهة جيزيرو. وحمل الروبوت المروحية تحته أثناء هبوطه المحفوف بالمخاطر على سطح المريخ في فبراير/شباط. ثم سارت المركبة إلى "مهبط" يبعد حوالي 20 مترا من مكان هبوطها، وهناك أنزلت المروحية انجينيوتي على سطح المريخ والتقطت صورة شخصية (سيلفي) لها وللطائرة. ويقول المهندسون إن المروحية كانت في حالة جيدة لرحلتها التجريبية. وبعد نجاح الرحلة ستحاول ناسا القيام بأربع رحلات أخرى للمروحية خلال الأيام المقبلة، تأخذ كل رحلة منها الطائرة إلى مكان أبعد قليلا . التجربة قد تساعدنا في استكشاف كواكب أخرى كيف ترسل الطائرة الصور؟ توجد على متن المروحية كاميراتان، إحداهما بالأبيض والأسود موجهة إلى الأرض وتستخدم في الملاحة، والأخرى ملونة وعالية الدقة وعدساتها موجهة إلى الأفق. أُلصقت قطعة نسيج من طائرة الأخوين رايت بالمروحية وستتحرك المركبة أيضا بعيدا إلى مسافة تبعد حوالي 65 مترا. وستستخدم خاصية التقريب في الكاميرات المزودة بها للحصول على بعض اللقطات المقربة لتحليق المروحية. وبشيء من الحظ، قد نحصل على تسجيل مصور أيضا. ويرتبط بكل هذا تعقيدات. إذ تعمل كل من المركبة الجوالة والمروحية بشكل مستقل، وتحمل ساعات منفصلة. ويجب أن تكون أجهزة التوقيت متزامنة حتى يصبح التصوير ممكنا. لماذا تعد هذه الرحلة مهمة؟ منطقة تحليق الطائرة قريبة من مكان هبوط المركبة تقول وكالة الفضاء الأمريكية إن الرحلة ستكون بمثابة "لحظة الأخوين رايت"، وذلك في إشارة إلى انطلاق أول رحلة طائرة تعمل بالطاقة ويمكن التحكم فيها هنا على الأرض في عام 1903. واحتفالا بذلك أُلصقت قطعة نسيج بحجم طابع بريدي من جناح طائرة الأخوين رايت على مروحية "انجينيويتي" قبل أن تغادر الأرض. ويذكر أن الرحلة الأولى للأخوين رايت استغرقت 12 ثانية فقط. والأمور العظيمة دائما تبدأ بخطوات صغيرة. منطقة جيزيرو حيث هبطت المركبة والمأمول هو أن يغير هذا في النهاية كيفية استكشافنا لبعض العوالم البعيدة. يمكن استخدام الطائرات بدون طيار للبحث عن رواد الفضاء في المستقبل، وحتى رواد الفضاء بمجرد وصولهم في النهاية إلى المريخ. ووافقت ناسا بالفعل على إرسال طائرة هليكوبتر إلى تيتان، القمر الكبير لكوكب زحل. ولهذا القمر جو سميك جدا. وستصل المركبة، المعروفة باسم دراغون فلاي، إلى تيتان في منتصف عام 2030.

इनजेनिटी नावाचे हे ड्रोन एका मिनिटापेक्षाही कमी काळ हवेत राहिले, पण हे एक मोठे यश असल्याचं नासाने सांगितलं आहे. कारण जगात पहिल्यांदाच एखाद्या दुसऱ्या ग्रहावर विमानाद्वारा चालवले जाणारे आणि नियंत्रित केलेले पहिले उड्डाण होते. याची पुष्टी मंगळ ग्रहावरील एका उपग्रहाने केली. हेलिकॉप्टरचा डेटाही या उपग्रहाने पृथ्वीवर पाठवला. आगामी काळात अशीच साहसी उड्डाणं पहायाला मिळतील असंही नासाने सांगितलं आहे. अभियंत्यांनी या तंत्रज्ञानाचे अधिक संशोधन केल्यानंतर इनजेनिटीला अधिक उंचीवर उड्डाण करण्याच्या सूचना दिल्या जातील असंही नासाने स्पष्ट केलं. अमेरिकेतील पासाडेना येथील नासाच्या जेट प्रोपल्शन लॅबोरेटरीतील इंजेनिटीचे प्रकल्प व्यवस्थापक मिमी आँग म्हणाले, "माणसाने दुसऱ्या ग्रहावर एक रोटरक्राफ्ट उडवले असं आपण आता म्हणू शकतो." मंगळ ग्रहावर उड्डाण घेणे कठीण का आहे? मंगळ ग्रहावर हवेत उड्डाण घेणे खूप कठीण आहे. कारण तिथल्या वातावरणाची कक्षा पृथ्वीच्या तुलनेत अत्यंत पातळ आहे. पृथ्वीच्या वातावरणाच्या केवळ एक टक्के आहे. झेप घेण्यासाठी रोटरक्राफ्टच्या ब्लेडला खूप जोर लावावा लागतो. त्यामुळे इनजेनिटीचा अग्रभाग अतिशय हलका करून त्या ब्लेड्सना प्रति मिनिट 2,500 हून अधिक फिरण्याची क्षमता प्राप्त करण्यात आली. Nasa Ingenuity: मंगळावर जेव्हा हेलिकॉप्टर उड्डाण घेतं या यशामुळे दूरच्या जगाचा शोध घेण्याचा मार्ग बदलू शकतो अशी आशा नासाला आहे. भविष्यातील रोव्हर्ससाठी ड्रोनचा उपयोग होऊ शकतो, तसंच मंगळ ग्रहावर पोहचल्यानंतर अंतराळवीरही त्याचा वापर करू शकतात. नासाने यापूर्वीच शनी ग्रहाचे उपग्रह टायटनसाठी हेलिकॉप्टर मिशनसाठी मंजुरी दिली आहे. या मोहिमेला 'ड्रॅगनफ्लाय' असे नाव देण्यात आले आहे. 2020 दशकाच्या मध्यात ते टायटनपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे. हे वाचलंत का? (बीबीसी न्यूज मराठीचे सर्व अपडेट्स मिळवण्यासाठी आम्हाला YouTube, Facebook, Instagram आणि Twitter वर नक्की फॉलो करा. बीबीसी न्यूज मराठीच्या सगळ्या बातम्या तुम्ही Jio TV app वर पाहू शकता. 'सोपी गोष्ट' आणि '3 गोष्टी' हे मराठीतले बातम्यांचे पहिले पॉडकास्ट्स तुम्ही Gaana, Spotify, JioSaavn आणि Apple Podcasts इथे ऐकू शकता.)