واعتمدت شركات شهيرة هذه العملة وسيلة للدفع، وتضاعفت قيمتها ثلاث مرات منذ نهاية العام الماضي. لكن بعض المحللين قالوا إن سبب ارتفاع قيمة بيتكوين يعود إلى حزمة التحفيز الاقتصادية الضخمة التي أقرتها الولايات المتحدة قبل أيام. وتجاوزت القيمة الإجمالية لبيتكوين في السوق تريليون دولار الشهر الماضي. ولدى العملة الإلكترونية سجل من التقلبات، فقد شهدت هبوطا حادا في قيمتها أكثر من مرة منذ إنشائها عام 2009. مواضيع قد تهمك نهاية وفي الفترة الأخيرة، ساهمت شركات كبرى في ارتفاع قيمة بيتكوين. وكان إيلون ماسك، أعلن في شباط/فبراير عن شراء شركته "تسلا" للسيارات الكهربائية، ما يساوي 1.5 مليار دولار من عملة البيتكوين، وأعلن أنه سيقبل بها مستقبلا في عمليات بيع سياراته. وتخطط شركة "شركة ماستر كارد" لقبول بعض العملات المشفرة كوسيلة للدفع، بينما تبحث "بلاك روك" أكبر شركة لإدارة الأصول في العالم، في طرق استخدام العملة الرقمية. ولعبت جائحة كورونا دورا في رفع ثمن بيتكوين، بسبب توجه المزيد من الناس للتسوق عبر الإنترنت، مبتعدين عن النقود المعدنية والأوراق النقدية. ويرى البعض أن بيتكوين لا تعد عملة حقيقية، بل هي أداة مضاربة تفتح المجال أمام التلاعب بالسوق. وتثار كذلك مخاوف بشأن تأثيرها البيئي، بسبب احتياجها كميات هائلة من الطاقة للقيام بالتحويلات.

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਸਾਢੇ 4 ਫ਼ੀਸਦ ਦਾ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਮੁਦਰਾ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰੀਬ ਸਾਢੇ 6 ਲੱਖ ਹੋ ਗਈ। ਲਕਜ਼ਮਬਰਗ ਅਧਾਰਿਤ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੇ ਮੁਤਾਬਿਕ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਅਪਣਾ ਸਫ਼ਰ 1000 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਯਾਨਿ ਕਿ ਜਨਵਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਦੇ ਬਦਲੇ 1000 ਡਾਲਰ ਮਿਲਦੇ ਸੀ। '....ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੀਆਂ 'ਪੂਰੀਆਂ' ਪਾਇ ਆਏ?' ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਚੋਣ ਦੀਆਂ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਕਿਸ ਨੇ ਘੜੀ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਸਾਜਿਸ਼ 2009 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਇਸ ਵਰਚੁਅਲ ਕਰੰਸੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਤਾਰ-ਚੜਾਅ ਆਉਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਰਚੁਅਲ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਵੀ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਬੈਂਕ ਜੇਪੀ ਮੌਰਗਨ ਚੇਜ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਧਿਕਾਰੀ(ਸੀਈਓ) ਜੇਮੀ ਡਿਮੌਨ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਟਕੁਆਇਨ ਦਾ ਹਾਲ ਕਿਤੇ ਸਤੱਰਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਟਿਊਲਿਪ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਚਾਨਕ ਉਛਾਲ ਵਰਗਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਇਸਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ 1623 ਦੀ ਇੱਕ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਏਮਸਟਰਡਮ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਟਾਊਨ ਹਾਊਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਵੇਲੇ ਟਿਊਲਿਪ ਦੀ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਦਸ ਗੰਢਾਂ ਖ਼ਰੀਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸੀ। ਉਸ ਪੈਸੇ 'ਤੇ ਵੀ ਟਿਊਲਿਪ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਸੌਦਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸੱਤਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸੌਦੇ ਦੀ ਚਰਚਾ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਤਾਂ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ-ਨਵੀਂ ਖੂਬੀਆਂ ਵਾਲੇ ਟਿਊਲਿਪਸ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਗੰਢਾਂ ਵੀ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਇਸ ਕਿੱਸੇ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਆਈ ਮਾਈਕ ਡੈਸ਼ ਦੀ ਕਿਤਾਬ ''ਟਿਊਲਿਪੋਮੈਨਿਆ' ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਟਿਊਲਿਪ ਦੇ ਕਿੱਸੇ ਸੱਤਾਰਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਟਿਊਲਿਪ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੂਬੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਲੋਕ ਉਸ ਵੇਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਯਾਨਿ ਟਿਊਲਿਪ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਣ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਟਿਊਲਿਪ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਦੇ ਬਦਲੇ 'ਚ ਵੇਚੇ ਜਾਣ ਦੇ ਕਈ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣੇ ਗਏ ਸੀ। 1633 ਦੇ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਇਸਦੀ ਮੰਗ ਐਨੀ ਵੱਧ ਗਈ ਕਿ ਟਿਊਲਿਪ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ, ਸੇਂਪਰ ਔਗਸਟਨ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਢ 5500 ਗਿਲਡਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕੀ। ਗਿਲਡਰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੌਲੈਂਡ ਦੀ ਕਰੰਸੀ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਚਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਐਨੀ ਰਕਮ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਅੱਧੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦਾ ਖ਼ਰਚਾ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ। 1637 ਦੇ ਆਉਂਦੇ-ਆਉਂਦੇ ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੁਲੰਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਮੋਚੀ, ਤਰਖ਼ਾਣ ਅਤੇ ਦਰਜੀ ਤੱਕ ਟਿਊਲਿਪ ਦੇ ਧੰਦੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ ਸੀ। ਟਿਊਲਿਪ ਦੀਆਂ ਕਈ ਗੰਢਾਂ ਤਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਦਸ ਵਾਰ ਵਿੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸੀ। ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਆਉਣੀ ਹੀ ਸੀ। 1637 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਟਿਊਲਿਪ ਦਾ ਬਜ਼ਾਰ ਢਹਿ ਗਿਆ। ਕਾਰਨ ਸਾਫ਼ ਸੀ।ਅਮੀਰ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕ, ਸਸਤੇ ਤੋਂ ਸਸਤਾ ਟਿਊਲਿਪ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦ ਪਾ ਰਹੇ ਸੀ। ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਇਵਾਂਕਾ ਟਰੰਪ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬੈਠਿਆ ਤਾਂ ਤਮਾਮ ਦਿੱਕਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੁਸੀਬਤ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਗਈ। ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਟਿਊਲਿਪ ਤਾਂ ਠੱਪ ਹੋਇਆ ਹੀ, ਪਰ ਹੌਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ੌਕ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਸਲੀ ਫੁੱਲ ਗਾਇਬ ਹੋਏ ਤਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਪੇਟਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। ਕੀ ਹੈ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਇੱਕ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਡੇਢ ਕਰੋੜ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪਤਾ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ 27 ਤੋਂ 34 ਅੱਖਰਾਂ ਜਾਂ ਅੰਕਾਂ ਦੇ ਕੋਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਚੁਅਲ ਪਤੇ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਚੁਅਲ ਪਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਜਿਸਟਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਪਹਿਚਾਣ ਗੁਪਤ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਤਾ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਵੌਲੇਟ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਿਟ-ਕੁਆਇਨ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


تاكاهيرو شيرايشي إثر اعتقاله في عام 2017 واعتقل تاكاهيرو شيرايشي، الذي يُطلق عليه لقب "قاتل تويتر" ، في عام 2017 في أعقاب العثور على أشلاء من أجساد القتلى في شقته. وقال لمحكمة في العاصمة طوكيو يوم الأربعاء إن المزاعم ضده "كلها صحيحة". لكن محاميه يحاجج بأن التهم الرسمية الموجهة إليه ينبغي تخفيفها لأن الضحايا وافقوا على ما يبدو على قتلهم. وإذا أُدين بالقتل، فإن شيرايشي يواجه عقوبة الإعدام شنقا. مواضيع قد تهمك نهاية واجتذبت القضية اهتماما واسعا، إذ أن أكثر من 600 شخص اصطفوا في مقاعد شرفة الجمهور الــ 13 لمشاهدة أول جلسة استماع الأربعاء، حسب وسيلة الإعلام اليابانية العامة NHK . ما الذي حصل؟ يقول الادعاء إن المتهم افتتح حسابا في تويتر في مارس/آذار 2017 بهدف "الاتصال بالنساء اللاتي يفكرن في الانتحار، واللاتي اعتبرهن أهدافا سهلة". ثمانية من ضحاياه نساء وإحداهن تبلغ من العمر 15عاما. وقالت وسائل إعلام يابانية إن الذكر الوحيد من بين الضحايا كان يبلغ من العمر 20 عاما، وقُتِل بعدما واجه شيرايشي بشأن مكان وجود صديقته. ويُعتقد أن شيرايشي، البالغ من العمر 29 عاما، استدرج ضحاياه بالقول إن في استطاعته المساعدة في قتل أنفسهم وفي بعض الحالات ادعى أنه سيقتل نفسه إلى جانبهم. وورد في حسابه على تويتر الكلمات الآتية "أريد أن أساعد الناس الذين يشعرون فعلا بالألم. يُرجى إرسال رسالة لي في أي وقت". وسلطت الأضواء لأول مرة على عمليات القتل المتسلسلة عندما كانت الشرطة تحقق في اختفاء امرأة شابة، والتي اتضح لاحقا أنها إحدى الضحايا. وزار ضباط شقة شيرايشي في مدينة زاما، قرب طوكيو، حيث عثروا على أشلاء. ماذا يقول محاموه؟ يجادل محامو شيرايشي بأن الضحايا وافقوا على قتلهم، ولهذا ينبغي تخفيف التهم إلى "القتل بالموافقة". وتنطوي هذه التهمة على عقوبة بالسجن تتراوح ما بين 6 أشهر و 7 سنوات. بيد أن التقارير تشير إلى أن شيرايشي يختلف مع محاميه. وقال لصحيفة محلية تسمى ماينيشي شيمبان إنه قتل ضحاياه بدون الحصول على موافقتهم. وأضاف في تعليقات نُشِرت الأربعاء "هناك كدمات تم رصدها في خلف الرؤوس. ويعني هذا أنه لم يتم الحصول على إذن قتلهم، وقمت بذلك حتى لا يقاوموا". ما أصداء جرائم القتل؟ صدمت جرائم القتل الشارع الياباني. وعندما كُشِفَت في عام 2017، ولدَّت نقاشا جديدا على مواقع الإنترنت التي تناقش الانتحار. وأشارت الحكومة آنذاك إلى أنها قد تطرح قوانين جديدة. وتسببت عمليات القتل في تغيير تويتر لقواعده، إذ أدخل عليها تعديلات حتى "لا يروِّج المستخدمون أو يشجعوا الانتحار أو إيذاء النفس". وقال كبير المديرين التنفيذيين في تويتر، جاك دورسي، آنذاك إن القضية "محزنة للغاية". وتعاني اليابان من واحد من أكثر معدلات الانتحار في الدول الصناعية بالرغم من أن الأرقام تدنت منذ طرح إجراءات وقائية منذ أكثر من عقد مضى.

ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ 2017 ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ "ਟਵਿੱਟਰ ਕਿਲਰ" ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹੀਰੋ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ਲੈਟ ਵਿੱਚੋਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਸਰੀਰਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਲ 2017 ਵਿੱਚ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। 30 ਸਾਲਾ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਕਬੂਲਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗ ਕੱਟੇ। ਇਹ ਸਭ ਉਹ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਸਨ ਜੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਜ਼ਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ। ਲੜੀਵਾਰ ਕਤਲੇਆਮ ਨੇ ਇਹ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਖ਼ੁਦਕੁਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਆਨਲਾਈਨ ਚਰਚਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੰਗਲਵਾਰ 400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਿਆ ਜਦਕਿ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹਿਜ਼ 16 ਸੀਟਾਂ ਹੀ ਉਪਲੱਬਧ ਸਨ। ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਲਈ ਜਨਤਕ ਹਮਾਇਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਇੱਕ ਵਿਕਸਿਤ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸ਼ਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭਦੇ ਸਨ? ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਬਲਾਉਣ ਲਈ ਟਵਿੱਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਮਰਨ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖ਼ੁਦ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪੀੜਤਾਂ ਟੋਕੀਓ ਤੋਂ ਸਨ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਜਪਾਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਕਿਓਡੋ ਨਿਊਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਸ ਨੇ 15 ਤੋਂ 26 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦਰਮਿਆਨ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮਰਦ ਦਾ ਗਲ਼ਾ ਘੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।" ਕਾਤਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਉਸ ਸਾਲ ਹੈਲੋਵੀਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਟੋਕੀਏ ਨੇੜੇ, ਜਪਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਜ਼ਾਮਾ ਵਿਚਲੇ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਫ਼ਲੈਟ ਵਿੱਚ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਗ ਮਿਲੇ। ਜਾਂਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨੌਂ ਸਿਰ, ਕਈ ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਕਈ ਲੱਤਾਂ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਕੂਲਰਾਂ ਅਤੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਬਕਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਪਾਨੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਇਹ ਇਸਨੂੰ "ਭੈਅ ਦਾ ਘਰ" ਕਿਹਾ। ਸੁਣਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਸਰਕਾਰੀ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਦੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਿਆ, ਲਈ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਨੇ ਤਰਕ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਘੱਟ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੀੜਤਾਂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬਚਾਅ ਟੀਮ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਕਤਲ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਕਾਤਲ ਟਵਿੱਟਰ ਉੱਤੇ ਰਾਬਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਦਾ ਸੀ ਮੰਗਲਵਾਰ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜੱਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੋਈ ਵੀ ਪੀੜਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਸਟ੍ਰੇਟਸ ਟਾਈਮਜ਼ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਾਓਕੁਨੀ ਯਾਨੋ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਚਾਅ ਪੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।" ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਅਸਰ ਕੀ ਪਿਆ? ਜਪਾਨੀ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਐਨਐਚਕੇ ਮੁਤਾਬਕ, 25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਪੀੜਤ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਸ਼ਿਰੈਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਦੀ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੇ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਰ ਜਾਵੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦੀ ਉਮਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਓ।" ਇਨਾਂ ਕਤਲਾਂ ਨੇ ਜਪਾਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ, ਜਿਨਾਂ 'ਚ ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀਆਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛਿੜੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ। ਕਤਲਾਂ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਜਿਸਨੇ ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ, ਇਹ ਕਹਿਣ ਲਈ ਕਿ ਯੂਜਰ "ਖ਼ੁਦਕਸ਼ੀ ਜਾਂ ਸਵੈ-ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਾ ਕਰਨ"। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ويتولى ساكورادا الوزارة المكلفة بدورة الألعاب الأولمبية طوكيو 2020. وقال أعضاء برلمانيون في المعارضة، إن تأخر ساكورادا يعكس عدم احترام لمنصبه، وقاطعوا اجتماعًا للجنة الميزانية لخمس ساعات احتجاجًا. وأظهر هؤلاء الأعضاء انتقادًا شديدًا لـ ساكورادا بعد سلسلة من الهفوات وقع فيها الوزير. وقال ساكورادا الأسبوع الماضي، إنه أصيب بالخذلان لدى تشخيص بطلة السباحة الواعدة ريكاكو إيكي بسرطان الدم. ونُقل عنه القول: "إنها مرشحة للحصول على ميدالية ذهبية (في دورة ألعاب طوكيو 2020)، وهي رياضية من ذلك النوع الذي نُعّلق عليه آمالا كبرى. أنا فعلا محبَط". وقد أثار تصريحه هذا انتقادات أجبرته على الاعتذار. وفي عام 2016، تعرض ساكورادا للانتقاد بعد أن وصف مَن يُعرفن بـ "نساء المتعة" -من الكوريات اللواتي أُجبرن على العمل في بيوت الدعارة العسكرية اليابانية زمن الحرب العالمية الثانية- بـ "عاهرات محترفات". وخلال العام الماضي، قال ساكورادا، الذي يشغل أيضا منصب وزير الأمن الإلكتروني، إنه لم يستخدم أبدًا أي جهاز حاسوب، مضيفا أنه دائما ما يعهد بالعمل إلى مرؤوسيه. وتكررت دعوات المعارضة باستقالة ساكورادا. ومع أن الوصول متأخرا عن الاجتماعات لا يُعتبر خطأ قاتلا في الثقافة اليابانية، إلا أن المعارضة استثمرت هذه الحادثة الأخيرة لتسليط الضوء على ما ترى أنه إخفاق من جانب ساكورادا. وفي استطلاع للرأي، أجرته صحيفة أساهي اليابانية في وقت سابق من الأسبوع الجاري، عمّا إذا كان ساكورادا مناسبا لمنصبه، قالت نسبة 65 في المئة من عينة الاستطلاع إنه غير مناسب، بينما قالت نسبة 13 في المئة إنه مناسب. وعُيّن ساكورادا في منصبه في أكتوبر/تشرين أول العام الماضي. وتتضمن مهامه الإشراف على عمليات التحضير للدفاع عن الفضاء الإلكتروني في دورة الألعاب الأولمبية في طوكيو 2020.

ਸਕੂਰਾਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਕਾਰਨ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਪਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸੰਭਾਲਿਆ ਸੀ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਆਪਣੇ ਦਫ਼ਤਰ ਪ੍ਰਤੀ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਬਜਟ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਪੰਜ ਘੰਟਿਆਂ ਲਈ ਬਾਈਕਾਟ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਪਾਨੀ ਤੈਰਾਕ ਰਿਕਾਕੋ ਇਕਲੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਲਿਊਕੇਮੀਆ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। "ਉਹ ਟੋਕੀਓ 2020 ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨ ਤਗਮਾ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਖਿਡਾਰੀ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਮੀਦਾਂ ਸਨ, ਮੈਂ ਵਾਕਈ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਪਈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਯੋਸ਼ਟਿਕਾ ਸਕੂਰਾਡਾ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਪਾਨੀ ਫੌਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਖੌਤੀ 'ਕੰਮਫਰਟ ਵੂਮਿਨ' ਨੂੰ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵੇਸਵਾਵਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਦੇਸ ਦੇ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਵੀ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਾਤਹਿੱਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕੰਮ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਸਤੀਫ਼ੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਆਉਣ ਨੂੰ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਹੁਣ ਵਿਰੋਧੀ ਯੋਸ਼ਟਿਕਾ ਸਕੂਰਾਡਾ ਦੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਹਫਤੇ ਅਸਾਹੀ ਸ਼ਿੰਮਬੁਨ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਰਵੇ ਵਿੱਚ 67 ਫੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੋਸ਼ਟਿਕਾ ਸਕੂਰਾਡਾ ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਦਕਿ 33 ਫੀਸਦੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਯੋਸ਼ਟਿਕਾ ਸਕੂਰਾਡਾ ਟੋਕੀਓ-2020 ਉਲੰਪਿਕ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਸਾਈਬਰ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وانتقدت الصين "بي بي سي" بسبب تقاريرها عن تفشي فيروس كورونا واضطهاد أقلية الإيغور. وأعربت "بي بي سي" عن خيبة أملها من قرار السلطات الصينية، الذي جاء ذلك عقب قيام هيئة تنظيم الاتصالات البريطانية "أوفكوم" بإلغاء ترخيص بث شبكة تلفزيون الصين الدولية في المملكة المتحدة. وقالت إدارة الأفلام والتلفزيون والإذاعة الحكومية الصينية في قرارها الخميس، إن تقارير "بي بي سي وورلد نيوز" حول الصين تبين أنها "تنتهك بشكل خطير" إرشادات البث، بما في ذلك "شرط أن تكون الأخبار صادقة وعادلة" وألا "تضر بالمصالح الوطنية للصين". وقالت إن طلب "بي بي سي" للبث لمدة عام آخر لن يتم قبوله. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت "بي بي سي" في بيان: 'نشعر بخيبة أمل لأنّ السلطات الصينية قررت اتخاذ هذا الإجراء. تعد بي بي سي هيئة البث الإخبارية الدولية الأكثر ثقة، وهي تقدم تقارير من جميع أنحاء العالم بشكل عادل ونزيه ودون خوف أو محاباة". وتبثّ قناة "بي بي سي وورلد نيوز" باللغة الإنجليزية. ولا يسمح ببثّها في الصين إلا في الفنادق العالمية وفي بعض المجمعات الدبلوماسية، أي أن معظم الصينيين لا يستطيعون مشاهدتها. ووصف وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب الخطوة بأنها "تقييد غير مقبول لحرية الإعلام". كما انتقدت وزارة الخارجية الأمريكية القرار الصيني، قائلة إنه جزء من حملة أوسع لقمع وسائل الإعلام في الصين. مبنى إذاعة وتلفزيون هونغ كونغ وقالت محطة "أر تي أتش كاي" (تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ)، الممولة من القطاع العام، إنها ستعلّق بثّ خدمة "بي بي سي" العالمية. وكانت تبثّ في السابق يومياً من الساعة الحادية عشرة ليلاً إلى الساعة السابعة صباحاً. ومع ذلك، لا تزال برامج قناة "بي بي سي وورلد نيوز" متاحة في هونغ كونغ. ومن المتوقع أن تحتفظ هونغ كونغ - المستعمرة البريطانية السابقة - ببعض الحقوق والحريات، ومن ضمنها حرية الصحافة حتى عام 2047، كجزء من اتفاق التسليم بين الصين وبريطانيا. وقال رئيس جمعية الصحافيين في هونغ كونغ كريس يونف كين-هينغ إنّ القرار بشأن خدمة بي بي سي "مزعج ومقلق". ووصف اتحاد العاملين في "تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ" القرار بأنه "مؤسف للغاية"، وأضاف "تحت سياسة بلد واحد ونظامين، لم نشاهد مطلقاً هونغ كونغ مطالبة باتباع قرارات إدارة الإذاعة والتلفزيون والسينما الصينية الرسمية من قبل". وقالت متحدثة باسم بي بي سي: "ندين هذا القرار من قبل السلطات الصينية. الوصول إلى أخبار دقيقة ومحايدة هو حق أساسي من حقوق الإنسان ولا ينبغي حرمان سكان هونغ كونغ والبر الرئيسي للصين منه، حيث يعتمد الملايين منهم على بي بي سي نيوز كل أسبوع". ورفضت بي بي سي الاتهامات بالتحيز، وقالت إنها ستبذل قصارى جهدها لنقل الأخبار إلى جمهورها الذي "سيظل قادرا على إيجاد طرق للوصول إلى بي بي سي". وتأتي خطوة منع البث في الصين وفي هونغ كونغ بعد قيام هيئة تنظيم الاتصالات في بريطانيا (أوفكوم) بإلغاء ترخيص شبكة تلفزيون الصين الدولية إثر اكتشاف أن الترخيص تملكه شركة "ستار تشاينا ميديا" بصورة غير قانونية. واتهمت الشبكة الصينية أيضا بانتهاك قواعد البث البريطانية العام الماضي، لبثها الاعتراف القسري المزعوم للمواطن البريطاني بيتر همفري. وذكرت قناة دويتشه فيله الألمانية أن قرار أوفكوم بشأن الشبكة الصينية يسري في ألمانيا، حيث نال الترخيص موافقة هيئة الاتصالات البريطانية كجزء من مبادرة الشراكة. تدهور العلاقات شهدت العلاقات بين الصين والمملكة المتحدة تدهوراً خطيراً في الأشهر الأخيرة بسبب هونغ كونغ، حيث أصدرت بكين قانوناً أمنياً جديداً مثيراً للجدل بعد احتجاجات واسعة مؤيدة للديمقراطية. وفي يناير/كانون الثاني، استحدثت المملكة المتحدة تأشيرة جديدة تمنح 5.4 مليون من سكان هونغ كونغ الحق في العيش في المملكة المتحدة وأن يصبحوا مواطنين في النهاية لأنها تعتقد أن الصين تقوّض حقوق وحريات الإقليم. وفي العامين الماضيين، كانت الصين تحظر بشكل منهجي وسائل الإعلام الأجنبية، بما في ذلك طردها لصحفيين يعملون لصالح ثلاث صحف أمريكية في عام 2020. وفي فبراير/شباط، نشرت "بي بي سي" تقريراً يتضمن مقابلات مع نساء من الإيغور قلن إنهن تعرضن للاغتصاب والاعتداء الجنسي والتعذيب بشكل منهجي في معسكرات "إعادة التأهيل" في الصين. واتهمت وزارة الخارجية الصينية "بي بي سي" حينها بتقديم "تقرير كاذب". وقالت الولايات المتحدة الشهر الماضي إن الصين ارتكبت "إبادة جماعية" في قمعها للإيغور وغيرهم من الإقليات المسلمة. ووفقاً للتقديرات، احتجز أكثر من مليون شخص من الإيغور والأقليات الأخرى في معسكرات في الصين. وتنفي الصين اضطهاد الإيغور. وقال سفير الصين في المملكة المتحدة ليو شياومينغ لمراسل بي بي سي أندرو مار العام الماضي، إنّ التقارير عن معسكرات الاعتقال "مزيفة"، مشيرا إلى أنّ الإيغور حصلوا على المعاملة نفسها بموجب القانون، مثل الجماعات العرقية الأخرى في البلاد.

ਬੀਬੀਸੀ ਦਾ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਘੱਟ-ਗਿਣਤੀ ਵੀਗਰ ਮੁਸਲਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਚੀਨ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਉੱਪਰ "ਹਤਾਸ਼ਾ' ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮੀਡੀਆ ਰੈਗੂਲੇਟਰਨ ਔਫਕਾਮ ਵੱਲੋਂ ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬਰਾਡਕਾਸਟਰ ਚਾਈਨਾ ਗਲੋਬਲ ਟੈਲੀਵਿਜ਼ਨ ਨੈਟਵਰਕ (CGTN) ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਲਾਈਸੈਂਸ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਔਫਕਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਸੀਜੀਟੀਐੱਨ ਦਾ ਲਾਇਸੈਂਸ ਗਲਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰ ਚਾਈਨਾ ਮੀਡੀਆ ਲਿਮਿਟਡ ਕੋਲ ਸੀ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਜੀਟੀਐੱਨ ਦਾ ਲਾਈਸੈਂਸ ਬਰਖ਼ਾਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵੀ ਸੀਜੀਟੀਐੱਨ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਰਾਡਕਾਸਟਿੰਗ ਰੈਗੂਲੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਨਾਗਰਿਕ (ਪੀਟਰ ਹਮਫ਼ਰੀ) ਦਾ ਧੱਕੇ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮ, ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ ਐਡਮਨਿਸਟਰੇਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀਆਂ ਚੀਨ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰਣ ਦਿਸ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ "ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾ" ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ "ਖ਼ਬਰਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ" ਅਤੇ "ਚੀਨ ਦੇ ਕੌਮੀ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਾਸਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀਆਂ ਹੋਣ" ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਚੀਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਸਾਰਣਕਰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਖਪਾਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਭੈਅ ਜਾਂ ਲਗਾਵ ਦੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੁਹਾਨ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ 'ਚ ਬੰਦ ਲੋਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ-ਜੁੱਟ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸੁਣਾਈ 4 ਸਾਲ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وحصل بولسونارو على 55 في المئة من الأصوات مقابل 45 في المئة لصالح منافسه اليساري فرناندو حداد بعد فرز أغلبية الأصوات. وكان شعار حملة بولسونارو، الذي ينتمي إلى الحزب الليبرالي الاجتماعي، وهو حزب محافظ صغير، القضاء على الفساد والعمل على تخفيض نسبة الجرائم المرتفعة في البرازيل. وكانت الحملة الانتخابية مثيرة للانقسام إذ جادل كل معسكر بأن فوز الطرف الآخر يمكن أن يدمر البلاد. وسيتسلّم بولسونارو مهامه الرئاسية في الأول من يناير/كانون الثاني خلفاً للرئيس ميشال تامر لولاية مدتها أربع سنوات. وأكسبته تصريحاته حول الإجهاض، والعرق، والهجرة، والشذوذ الجنسي، وقوانين حمل السلاح ، لقب "ترامب الاستوائي"، إلا أن الكثيرين ممن يؤيدونه يرون أنه "المخلص" الذي سيجعل البرازيل آمنة وسيقف ضد المعايير التقليدية كتلك المناهضة لحق الإجهاض. وأكد بولسونارو في حملته الانتخابية على ضرورة زيادة الأمن للمواطنين البرازيليين، وقد روج لنفسه على أنه متشدد سيعيد فرض الأمن في شوارع البرازيل. وأشار إلى أن حكومته تهدف إلى تخفيف القوانين التي تقيد امتلاك وحمل الأسلحة. ويوم السبت، حذر فرناندو حداد الناخبين من أن اقتراح بولسونارو بتسليح البرازيليين لن يؤدي إلا إلى زيادة الجريمة. لكن مؤيديه لا يهتمون، فهم متعطشون للتغيير ويؤمنون أن بولسونارو يستطيع تحقيقه. وتتضمن خطط بولسونارو للسياسة الاقتصادية مقترحات لترشيد الإنفاق الحكومي ووعود بتقليص تدخل الدولة في الاقتصاد. كما أكد بولسونارو أنه "سينظف" البرازيل من السياسيين الفاسدين، وهو وعد جعل حملته الانتخابية تحظى بشعبية كبيرة لدى البرازيليين الذين يقولون إنهم تعبوا من الفساد، وكان العشرات من كبار السياسيين من الأحزاب القائمة سجنوا جراء ذلك. وقد عانت البرازيل من زيادة في جرائم العنف وفضيحة رشوة سياسية كبيرة شوهت الطبقة السياسية برمتها. وتقلص الاقتصاد بنسبة تقارب 7 في المائة خلال أسوأ ركود تشهده البلاد في عام 2015. احتفالات مؤيدي جائير بولسونارو خارج منزله في ريو دي جانيرو

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਗੇੜ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਈ। ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਨੇ ਖੱਬੇਪੱਖੀ ਆਗੂ ਫਰਨਾਂਡੋ ਹਰਦਾਦ ਨੂੰ 10 ਫੀਸਦ ਵੋਟਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਨਾਲ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮਤਦਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਏ ਓਪੀਨੀਅਨ ਪੋਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦੇ ਆਸਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਰਾਰ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦੇ ਰਹੇ। ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੌਰਾਨ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ 'ਤੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਵੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਤ ਮਗਰੋਂ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ 63 ਸਾਲਾ ਜ਼ਾਇਰ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਔਰਤ ਵਿਰੋਧੀ, ਨਸਲ ਵਿਰੋਧੀ, ਸ਼ਰਨਾਰਥੀ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭੜਕਾਊ ਬਿਆਨ ਦੇ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਫੌਜ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਨੂੰ 1964-85 ਵਾਲੇ ਫੌਜ ਦੇ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮਹਿਲਾ ਵਿਰੋਧੀ ਬਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਆਪਣੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਕਈ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਕਈ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। 'ਹਿਟਲਰ ਵਰਗਾ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹ' ਕੁਝ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਟਰੰਪ ਆਫ਼ ਟਰੌਪਿਕਸ' ਯਾਨਿ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਟਰੰਪ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰਚਾਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਟਰੰਪ ਦੇ ਚੋਣ ਪ੍ਰਚਾਰ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਾਇਰ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਰਾਓ ਗੋਮੇਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਹਿਟਲਰ' ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਰਿਓ ਡੀ ਜਨੇਰੋ ਤੋਂ ਬਤੌਰ ਕਾਂਗਰਸ ਉਮੀਦਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੋਟ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਉਹ ਕਈ ਭੜਕਾਊ ਬਿਆਨਾਂ ਕਰਕੇ ਸੁਰਖ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੌਜ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਅਤੇ ਸਮਲਿੰਗਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਜੁਰਮ ਵਿਚਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਸੰਦੀਦਾ ਬਣਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜ਼ਾਇਰ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਸਿਰਾਓ ਗੋਮੇਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਹਿਟਲਰ' ਵੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ 11 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, ''ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਾਡੀ ਪਹਿਲ ਹੈ। ਲੋਕ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਿੱਖਿਆ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਜੇਕਰ ਉਹ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੁੱਟ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।'' ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਪਲੇਬੁਆਏ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ''ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਸਮਲਿੰਗੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰਦਾ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ।'' ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸਾਊ ਪਾਓਲੋ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਿਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸ਼ੋਭਨ ਸਕਸੈਨਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ- ''ਜੇਕਰ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਦਾਦ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਬੰਦੀ ਬਣਾ ਕੇ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸਨ।'' ''ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 54-60 ਫ਼ੀਸਦ ਲੋਕ ਜਾਂ ਤਾਂ ਅਫ਼ਰੀਕੀ ਮੂਲ ਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਿਕਸ ਰੇਸ ਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਰਗ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਗੋਰੇ ਲੋਕ ਹਨ।'' ''ਇੱਥੋਂ ਦਾ ਸਮਾਜ ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਥੇ ਗੋਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਰ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਦਬਦਬਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।" "ਪਰ ਸਾਲ 2002 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਵਿੱਚ ਖੱਬੇ-ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਗ਼ਰੀਬਾਂ ਦਾ ਭੱਤਾ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਗ਼ਰੀਬੀ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਆਏ।'' ਜ਼ਾਇਰ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਦਾ ਜਨਮ 21 ਮਾਰਚ 1955 ਨੂੰ ਸਾਓ ਪਾਊਲੋ ਦੇ ਕੈਂਪੀਨਾਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ ''ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਹਾਲਾਤ ਹਨ ਉਹ ਇਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਦੋ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਕਰਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖੱਬੇ-ਪੱਥੀ ਦਾ ਮਾਡਲ ਹੈ।'' ''ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਸਾਬਕਾ ਆਰਮੀ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਇੱਕ ਆਰਮੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਲੀਡਰ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਹਾ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਇਹ ਮੁੱਖ ਧਾਰਾ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ ਤੋਂ ਕਾਂਗਰਸ ਮੈਂਬਰ ਬਣ ਕੇ ਕਾਂਗਰਸ ਗਏ।'' ''ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਆਰਮੀ ਹੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਾਇਰ ਬੋਲਸਾਨਰੋ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸਿਆਸੀ ਕਰੀਅਰ ਫੌਜ ਦੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਆਧਾਰ ਉਹੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਗੇ ਤਾਂ ਪੂਰਾ ਕੈਬਨਿਟ ਫੌਜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।'' ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੌਣ ਹੈ ਬੋਲਸੋਨਾਰੂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


اليابان لديها واحد من أدنى معدلات الخصوبة في العالم واعتباراً من العام المقبل ستقوم اليابان بتقديم دعم مالي للحكومات المحلية التي تدير أو ستبدأ مشاريع تستخدم الذكاء الاصطناعي للجمع بين الراغبين بالزواج. فقد انخفض عدد المواليد الجدد في اليابان العام الماضي إلى أقل من 865,000- وهذا انخفاض قياسي. وتبحث اليابان، وهي الدولة التي تشيخ بسرعة، منذ مدة طويلة عن طرق لزيادة واحد من أدنى معدلات الخصوبة في العالم. وتعتبر زيادة استخدام الذكاء الاصطناعي أحد جهودها الأخيرة بهذا الصدد. مواضيع قد تهمك نهاية وبحسب وكالة فرانس برس، فإن الحكومة اليابانية تعتزم تخصيص مبلغ ملياري ين (19 مليون دولار) العام القادم للسلطات المحلية من أجل زيادة معدل الإنجاب. وتقدم العديد من السلطات المحلية بالفعل خدمات بإدارة بشرية لإيجاد شريك الحياة والبعض منها أدخل أنظمة الذكاء الاصطناعي على أمل أن تقوم بتحليل أكثر تطوراً لنماذج الطلبات الموحدة التي يضع الناس عليها التفاصيل الخاصة بهم. وينحصر عمل بعض الأنظمة القائمة حالياً في دراسة معايير مثل الدخل والعمر، بحيث لا تعطي نتيجة إلا إذا كان هناك تطابق تام. وتقول وسائل إعلام محلية إن التمويل يهدف إلى إتاحة المجال أمام السلطات المحلية للاستفادة من الأنظمة المتطورة الأكثر تكلفة والتي تأخذ في الحسبان عوامل مثل الهوايات والقيم. وقال مسؤول في الحكومة لوكالة فرانس برس: "نحن نخطط بشكل خاص لتقديم إعانات مالية للحكومات المحلية التي تدير أو تبدأ مشاريع لإيجاد شريك الحياة باستخدام الذكاء الاصطناعي. ونأمل أن يؤدي هذا الدعم إلى عكس التراجع في معدل الانجاب في الدولة". ويتوقع ان ينخفض عدد سكان اليابان من 128 مليون نسمة في 2017 إلى أقل من 53 مليون نسمة بحلول نهاية القرن الحالي. ويسابق صنّاع القرار السياسي في اليابان الزمن من أجل ضمان قدرة القوى العاملة في البلاد على تلبية النفقات المتزايدة للرعاية الاجتماعية.

ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਤੋਂ ਏਆਈ ਜ਼ਰੀਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਾਲੂ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 865,000 ਬੱਚੇ ਘੱਟ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮੁਲਕ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਜਨਮ ਦਰ ਨੂੰ ਉਲਟਾ ਕੇ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਏਆਈ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਯਤਨ ਹੈ। ਜਨਮ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਯਤਨ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਏਐਫ਼ਪੀ ਮੁਤਾਬਿਕ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਜਨਮ ਦਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ 2ਅਰਬ ਯੈਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਮਨੁੱਖੀ ਸਮਝ 'ਤੇ ਅਧਾਰਿਤ ਜੀਨਵਸਾਥੀ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੇ ਏਆਈ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਇਸ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਫ਼ਾਰਮਾਂ 'ਚ ਦਰਜ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਵੇਰਵਿਆਂ ਦਾ ਵੱਧ ਸੂਖ਼ਮਤਾ ਨਾਲ ਅਧਿਐਨ ਕਰੇਗੀ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਕਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਮਹਿਜ਼ ਉਮਰ ਅਤੇ ਆਮਦਨ ਵਰਗੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਇੰਨਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸਹੀ ਮੇਲ ਖਾਂਦਾ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ੰਡਿੰਗ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪੱਖੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਸਿਸਟਮ ਜਿਹੜੇ ਸ਼ੋਕ ਅਤੇ ਕਦਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਰਗੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕੈਬਨਿਟ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਐਐਫ਼ਪੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਅਸੀਂ ਖ਼ਾਸ ਤੋਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀਆਂ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਿ ਏਆਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਾਲੇ ਮੈਚਮੇਕਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚਲਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮਦਦ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਘੱਟਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।" ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜਪਾਨ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਪਰਲੇ ਸਤਰ 12,8ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੇ ਸਦੀ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ 5.3ਕਰੋੜ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ। ਨੀਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ ਕਿ ਦੇਸ ਦੇ ਠੇਕੇ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ (ਕੰਟਰੈਕਟ ਇੰਮਪਲਾਈ) ਭਲਾਈ ਸਕੀਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਿਆਂ ਕਰ ਸਕਣ। ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਹਨ ਜਪਾਨ ਦੀ ਟੈਂਪਲ ਯੁਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਜਿਕ-ਸਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਨਵ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸੇਚੀਕੋ ਹੁਰੀਗੁਚੀ, ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕੋਲ ਜਨਮ ਦਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਏਆਈ ਮੈਚਮੇਕਿੰਗ ਨੂੰ ਸਬਸਿਡੀ ਦੇਣ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਘੱਟ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਜਿਹੜੀ ਆਮਦਨ ਦੇ ਨੀਵੇਂ ਪੱਧਰ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਬਾਲਗ ਜਪਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੋਮਾਂਸ ਭਰੇ ਸੰਬੰਧਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਛਾ ਦੀ ਕਮੀਂ ਵਿੱਚ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਡਾ. ਹੁਰੀਗੋਚੀ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਜੇਕਰ ਉਹ ਡੇਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਤਾਂ ਮੈਚਮੇਕਿੰਗ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਹੀਣ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਤਕਨੀਕਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਰੱਖਣੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਏਆਈ ਰੋਬੋਟ, ਜਿਹੜੇ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਾਂਭ ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣਗੇ।" ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਗੱਲ ਵੱਧ ਧਿਆਨ ਦਵਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜਪਾਨ ਵਿੱਚ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮਾਵਾਂ ਲਈ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਕਮੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੂਰੀ ਆਸ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਘਰ ਦੇ ਵੀ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹਾਲ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੰਮਲ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲਿੰਗ ਅਧਾਰਿਤ ਫ਼ਾਸਲੇ ਵਧੇ ਹਨ। ਵਰਲਡ ਇਕਨਾਮਿਕ ਫ਼ੋਰਮ ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਿੰਗ ਬਰਾਬਰਤਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਜਪਾਨ 153 ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 121ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 11ਸਥਾਨ ਹੇਠਾਂ ਸਰਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


الرسالة التي رآها السكان في هاواي وتلقت الهواتف المحمولة رسالة تقول: "صاروخ باليستي في طريقه إلى هاواي. ابحثوا عن ملجأ. هذا ليس تدريبا." واعتذر حاكم الولاية، دافيد إيغ، وقال إن الأمر حدث بعد أن ضغط موظف على الزر الخطأ. وأعلنت الحكومة الأمريكية فتح تحقيق شامل في الحادث. وتخضع أنظمة الإنذار في الولاية لحالة التأهب بسبب قربها من مدى صواريخ كوريا الشمالية الباليسيتة. وفي ديسمبر/ كانون أول الماضي، اختبرت الولاية صافرات إنذار بالتعرض لهجوم نووي للمرة الأولى منذ نهاية الحرب الباردة. كيفية إطلاق الإنذار؟ رسالة الإنذار الخاطئ أرسلت إلى أجهزة المحمول في الولاية، كما أذيعت على محطات التلفزيون والراديو. ووصلت الرسالة، التي كانت مكتوبة بالأحرف الكبيرة، في تمام الساعة 08:07 (18:07 بتوقيت غرينتش). وصُحّحت الرسالة عبر البريد الإلكتروني بعد 18 دقيقة، لكن لم تكن هناك متابعة للرسالة على الهواتف المحمولة لمدة 38 دقيقة، وفقا لصحيفة "هونولولو ستار أدفرتايزر". وفي تعليق على موقع تويتر، قالت وكالة إدارة الطوارئ في الولايات المتحدة: "لا تهديد صاروخي لهاواي." وقطعت برامج التلفزيون والراديو في أنحاء الولاية إرسالها برسالة طارئة مسجلة توجه الناس إلى المكوث في منازلهم. وأضافت الرسالة: "إذا كنت بالخارج فابحث عن مأوى فورا وابق في البيت بعيدا عن النوافذ. وإذا كنت تقود فأوقف سيارتك إلى جانب الطريق وابحث لك عن مأوى. سنعلمكم عندما ينتهي التهديد. هذا ليس تدريبا." كيف كان رد فعل السكان في هاواي؟ كان يتبادل السكان في الولاية الأمريكية أخبارا وقصصا مليئة بالذعر والخوف بعد تلقيهم الإنذار. وأظهرت أشرطة الفيديو المتداولة على مواقع التواصل الاجتماعي الطلاب في جامعة هاواي يركضون بحثا عن ملجأ بعد صدور الإنذار. لوحة إعلانية في هاواي بعد صدور الإنذار الكاذب وكان مات لوبريستي، عضو مجلس النواب في هاواي، في بيته عندما تلقى التحذير على هاتفه المحمول. ووصف لوبريستي كيف بحث هو وأسرته عن ملجأ في حوض الاستحمام. وقال لوريستي لمحطة "كيه جي إم بي" المحلية: "لقد أخذنا أطفالنا وإمدادات الطوارئ التي لدينا، ووضعناها في أكثر الأماكن إحكاما في منزلنا وهو الحمام." ماذا حدث مع الزر؟ وبعد أن أكد الجيش الأمريكي أنه لم يجر الكشف عن أي تهديد بالصواريخ وأعلن أنه إنذار كاذب، قال حاكم الولاية دافيد إيغ إن أحد الموظفين ضغط على الزر بالخطأ. وأعلن رئيس مفوضية الاتصالات الفيدرالية الأمريكية، أجيت باي، على تويتر، فتح تحقيق في الحادث. وقال البيت الأبيض إن الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، كان في فلوريدا وقت إطلاق الإنذار، وإنه قد أبلغ بالأمر. وقال السيناتور الديمقراطي في ولاية هاواي، مازي هيرونو: "إنذار اليوم كان كاذبا، في أي من أوقات التوتر المتصاعد، علينا أن نتأكد من دقة جميع المعلومات التي يجرى نشرها للسكان، ونحن بحاجة إلى معرفة ما الذي حدث ونتأكد من أنه لن يتكرر." لماذا هاواي تحديدا على أهبة الاستعداد؟ يعتبر برنامج كوريا الشمالية للصواريخ والصواريخ النووية تهديدا متزايدا للولايات المتحدة، وتعد هاواي إحدى أقرب الولايات الأمريكية من كوريا الشمالية. وفي سبتمبر/ أيلول، نفذت بيونغيانغ سادس تجاربها النووية. وفي الشهر الماضي، قالت هونولولو ستار أدفرتايزر إن صاروخا أطلق من كوريا الشمالية، وإن لديه القدرة على ضرب هاواي في غضون 20 دقيقة من إطلاقه.

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, "ਹਵਾਈ ਵਿੱਚ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲੇ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਪਨਾਹ ਲਈ ਟਿਕਾਣਾ ਲੱਭੋ। ਇਹ ਕੋਈ ਫ਼ੌਜੀ ਮਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਕੋਲ ਕਿਹੜੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਇਲਾਂ? ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ 'ਜੰਗੀ ਕਾਰਵਾਈ': ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਦੇ 'ਇਸ਼ਾਰੇ' ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ? 'ਹਵਾਈ' ਸੂਬੇ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਸਹੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੀਤ-ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਹਿਲੀ ਬਾਰ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਘੁੱਗੂ ਦਾ ਪਰੀਖਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਈ? ਝੂਠੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਆਇਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਟੀਵੀ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ 8:07 ਵਜੇ ਆਇਆ। ਇਸ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ 18 ਮਿੰਟਾਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਈ-ਮੇਲ ਜਰੀਏ ਝੂਠਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਅਗਲੇ 38 ਮਿੰਟਾਂ ਤਕ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਈਐੱਮਏ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕ ਵਰਨ ਮਿਆਗੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਅਣਭੋਲ ਗ਼ਲਤੀ ਸੀ,ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਇਸ 'ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ।" ਗਵਰਨਰ ਲਗੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਘਟਨਾ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਬਦਲਣ ਵੇਲੇ ਹੋਈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਸਟਮ ਸਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਹਵਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ? ਇਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕ ਇਸ ਮੌਕੇ ਦੌਰਾਨ ਫੈਲੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਤੇ ਪੋਸਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵੀਡੀਓ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕੇ ਹਵਾਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਪਨਾਹ ਲਈ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ। ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਠੱਲਣ ਲਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਨੇ ਘੜੀ ਰਣਨੀਤੀ ਚੀਨ 'ਚ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਹੇਠ ਦੋਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਦੀ ਛੁੱਟੀ ਹਵਾਈ ਸੂਬੇ ਦੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਮੈਟ ਲੋਪਰੇਸਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੋਬਾਈਲ 'ਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਬਾਥਰੂਮ ਦੇ ਟੱਬ ਵਿੱਚ ਪਨਾਹ ਲਈ। ਅਗਾਂਹ ਤੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਪਰਾਲੇ ਅਜੀਤ ਪਾਈ ਜੋ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਫੈਡਰਲ ਸੰਚਾਰ ਕਮਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਹਨ, ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ ਜ਼ਰੀਏ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਜੋ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫਲੋਰੀਡਾ ਵਿੱਚ ਸਨ. ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੈਨੇਟਰ ਮਾਜ਼ੀਏ ਹਿਰੋਨੋ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਅੱਜ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਝੂਠੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪਹੁੰਚੇ।" ਇੱਥੇ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸੂਬਾ ਹਵਾਈ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨੇੜਲੇ ਸੂਬਿਆਂ 'ਚੋ ਇੱਕ ਹੈ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


بطل المصارعة الإيراني أفكاري وغرد ترامب على تويتر الخميس "إلى قادة إيران، سأكون ممتنا للغاية لو أنقذتم حياة هذا الشاب ولم تعدموه". وحُكم على أفكاري، 27 عاما، بالإعدام مرتين في قضية قتل حارس أمن خلال احتجاجات في مدينة شيراز الإيرانية. لكن هناك مخاوف من أن اعترافه انتزع منه تحت التعذيب. كما حكم على شقيقيه وحيد وحبيب بالسجن لمدة 54 و 27 عاما في القضية نفسها، وفقا لنشطاء حقوق الإنسان في إيران. مواضيع قد تهمك نهاية ونقل تقرير إعلامي عن ترامب قوله إن "التصرف الوحيد الذي قام به المصارع كان مظاهرة مناهضة للحكومة في الشوارع". وغردت المتحدثة باسم وزارة الخارجية الأمريكية، مورغان أورتيغوس قائلة "إننا ننضم إلى العالم في إعلان الغضب من حكم الإعدام الذي فرضه النظام الإيراني على نويد أفكاري، الذي تعرض للتعذيب كي يدلي باعتراف كاذب بعد مشاركته في احتجاجات سلمية عام 2018". وأضافت "كما عذب النظام شقيقيه وحكم عليهما بالسجن لعقود. أطلقوا سراحهما!" وطالب عدد من شخصيات ونشطاء لعبة المصارعة الدولية بالإفراج عن الأخوين، كما وقع أكثر من 10000 شخص على عريضة تدعو إلى إنقاذ حياة أفكاري. وقد أكدت وكالة أنباء إيرانية تابعة للتلفزيون الحكومي، الخميس، أنه حكم على نويد بالإعدام. لكن نويد قال في تسجيل صوتي مسرب من السجن المحتجز فيه، إنه تعرض للتعذيب. وفي غضون ذلك، قالت والدته إن أبناءها أجبروا على الشهادة ضد بعضهم البعض تحت التعذيب. وقال، حسن يونسى، محامي الشقيقين في تغريدة على موقع تويتر إنه خلافا للتقارير الإخبارية الإيرانية لا يوجد هناك فيديو يظهر لحظة مقتل حارس الأمن. وأضاف أن اللقطات التي استخدمت كدليل في القضية التقطت قبل ساعة من وقوع الجريمة. وفي عام 2018، خرج متظاهرون إلى الشوارع في جميع مدن إيران بسبب الأوضاع الاقتصادية والقمع السياسي. كما نُظمت مظاهرات أخرى أواخر العام الماضي احتجاجا على ارتفاع أسعار الوقود. وفي تقرير صدر هذا الأسبوع، أفادت منظمة العفو الدولية أن أكثر من 7000 شخص، بينهم أطفال لا تتجاوز أعمارهم 10 أعوام، اعتقلوا في حملة القمع التي أعقبت اضطرابات 2019.

27 ਸਾਲਾ ਨਾਵੇਦ ਅਫਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ‘ਤਸੀਹੇ’ ਦੇ ਕੇ ਬਿਆਨ ਲਿਖਾਵਾਏ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਧੰਨਵਾਦੀ ਹੋਵਾਂਗਾ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੌਜਵਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿਓਂ ਤੇ ਮਾਰੋਂ ਨਾ।" 27 ਸਾਲਾ ਨਾਵੇਦ ਅਫਕਾਰੀ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਸ਼ਿਰਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਜ਼ਾਮ ਦੇ ਕਤਲ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ-ਏ-ਮੌਤ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਤੌਖਲੇ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪਹਿਲਵਾਨ ਨੂੰ ਜਿਸ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਉਹ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਭਾਅ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧਾ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਅਫਕਾਰੀ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਹਿਦ ਅਤੇ ਹਬੀਬ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸੇ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 54 ਅਤੇ 27 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ? ਅਫਕਾਰੀ ਅਜਿਹੇ ਇਕੱਲੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਜਿਹੇ ਤਸੀਹਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨ ਲਏ ਗਏ ਹੋਣ। ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 50ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੇ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਦਮਨਕਾਰੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 7000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਇੰਝ ਲਿਆਓ ਆਪਣੀ ਹੋਮ ਸਕਰੀਨ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਸੰਸਥਾ ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਨੇ ਇੱਕ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਜਾਅਲੀ ਇਕਬਾਲਨਾਮੇ ਲੈਣ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਲ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਹਾਲੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਉੱਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕੂਕਾਂ ਦੀ ਘੋਰ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਦਰਜਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੇ ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਝੂਠੇ ਇਕਬਾਲਨਾਮੇ ਲੈਣ ਖ਼ਾਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਬੈਂਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਬਿਜਲੀ ਲਾਈ ਗਈ ਜਾਂ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਵੱਲੋਂ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਉੱਪਰ ਕੀਤੀ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਲਗਭਗ 7,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ 450 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਬਾਰੇ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲੇ ਕੋਈ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਬੁਨਿਆਦ ਕਹਿ ਕੇ ਨਕਾਰਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਵਧਾ ਦੇਣ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਸਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਈਰਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਰੜੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਅਤੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਆ ਗਏ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਪਾਸ਼ਟਪਤੀ ਹਸਨ ਰੁਹਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭੋਰਾ ਵੀ ਨਰਮੀ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਣਗੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ ਆਗੂ ਨੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ-ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਭੜਕਾਏ ਹੋਏ ਕਹਿ ਕੇ ਭੰਡਿਆ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਮਨ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਅਰੰਭ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਨੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਸਤਿਆਂ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ 302 ਮਰਦਾਂ,ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਵੇਰਵੇ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮੌਤਾਂ ਗੋਲੀ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ। ਈਰਾਨ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਮੌਤਾਂ ਸਵਾ ਦੋ ਸੌ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਨ। ਈਰਨ ਦੇ ਸੰਸਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਮੁਤਾਬਕ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 7,000 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਦਕਿ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਗਿਣਤੀ ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ (Iran: Trampling Humanity) ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲਏ ਗਏ 60 ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ 14 ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਤਸ਼ਦੱਦ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ ਜਾਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਕਬਾਲਨਾਮੇ ਕਢਾਉਣ ਲਈ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇੱਕ ਰੁਟੀਨ ਸੀ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੁਜ਼ਾਹਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ ਸਗੋਂ ਉਹ ਕਿਸ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਨ ਜਾਂ ਕਿਸ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਗਠਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ ਜਾਂ ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਆਦਿ ਬਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਤਸੀਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਟਰਬੋਰਡਿੰਗ, ਕੁੱਟਣਾ, ਬੈਂਤ ਮਾਰਨੇ, ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਝਟਕੇ, ਗੁਪਤ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਕਾਲੀਆਂ ਮਿਰਚਾਂ ਦੀ ਸਪਰੇਅ, ਜਿਣਸੀ ਹਿੰਸਾ, ਨਹੁੰ ਪੁੱਟਣਾ, ਇਕਾਂਤ ਕੈਦ ਜੋ ਕਿ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਭਾਅ ਵਧਾਏ ਜਾਣ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਰਹੇ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫ਼ਾਸੀ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਲਾਈ ਗਈ ਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਲੱਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਸੂਈਆਂ ਚੁਭੋਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹੋਣ। ਜੇ ਮੈਂ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦਿੰਦਾ ਤਾਂ ਉਹ ਵੋਲਟੇਜ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਝਟਕੇ ਦਿੰਦੇ ਸਨ... ਤਸੀਹਿਆਂ ਦਾ ਮੇਰੀ ਮਾਨਸਿਕ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਉੱਪਰ ਲੰਬਾ ਅਸਰ ਪਿਆ।" ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਰਦਨਾਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲਟਕਾਇਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਅਫ਼ਸਰ "ਚਿਕਨ ਕਬਾਬ" ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ। "ਦਰਦ ਅਸਹਿ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੰਨਾ ਦਬਾਅ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਹੀ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰ ਦੇਣਾ ਸੀ।" ਉਸ ਨੇ ਅਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਤਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤਸੀਹੇ ਦਿੱਤੇ ਕਿਹੋ-ਜਿਹੇ ਗਏ ਸਨ।" ਐਮਨੈਸਿਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਂਕੜੇ ਮੁਜ਼ਾਹਰਾਕਾਰੀਆਂ ਉੱਪਰ "ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਜਾਂ ਜਾਅਲੀ ਇਲਜ਼ਾਮ" ਲਾਏ ਗਏ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਪੱਖਪਾਤੀ ਜੱਜਾਂ ਨੇ ਬੰਦ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਕੀਤੀ' ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਸੁਣਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਧਾਰ ਤਸੀਹੇ ਦੇ ਕੇ ਲਏ ਗਏ ਇਕਬਾਲੀਆ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੈਦ, ਬੈਂਤ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵੀਡੀਓ: ਡਾ਼ ਕਫ਼ੀਲ ਕੌਣ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਤੁਰੰਤ ਰਿਹਾਅ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਵੀਡੀਓ: ਪੱਕੀ ਨੌਕਰੀ ਮੰਗ ਰਹੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ 'ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਡੰਡੇ ਚਲਾਏ, ਥੱਪੜ ਮਾਰੇ ਵੀਡੀਓ: ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੇਗੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਲੰਡਨ ਇਹ ਬੱਸ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTER ਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


باكستانيون يحتجون على تخفيض المساعدات الأمريكية للبلد. سُلِّطت الأضواء على العلاقات بين إسلام آباد وواشنطن منذ تغريدة الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، في السنة الجديدة إذ اتهم باكستان بـ "الأكاذيب والخداع". ومنذ ذلك الحين، أعلنت واشنطن أنها ستتوقف عن تزويد باكستان بالمساعدة الاستخباراتية، وبادر السياسيون الباكستانيون إلى التعبير عن امتعاضهم إذ قال وزير الخارجية الباكستاني إن البلدين لم يعودا حليفين، كما قال رئيس الأركان إنه يشعر بـ "بالخيانة". لكن وراء هذا الخطاب، يتعامل الطرفان بحذر أكبر مما قد تعتقد مع هذا الواقع. وقال مسؤولون أمريكيون إن تعليق المساعدة الأمنية مؤقت، وإن الموارد المالية قد تُصرف للبلد حسب الحالة التي يتعامل معها الباكستانيون، بناء على التعاون القابل للقياس الذي مددته اسلام أباد. وفي الوقت ذاته، يعتقد القليلون أن إعلان وزير الدفاع الباكستاني ليس أكثر من تصريح رمزي، وذلك بسبب أن باكستان قلصت معظم أوجه التعاون الاستخباري مع الولايات المتحدة خلال العقدين الماضيين. تضارب المصالح بعد هجمات الحادي عشر من سبتمبر/يلول ظلت الولايات المتحدة وباكستان حليفتين منذ أوائل الخمسينات من القرن العشرين عندما وصلت المساعدات الأمريكية لتلبية الاحتياجات الاقتصادية والأمنية للبلد. وقدمت باكستان ما بين 1959 و1970 قاعدة قرب مدينة بيشاور إلى وكالة الاستخبارات المركزية الأمريكية (سي أي آي) لاستخدامها كمركز للاستماع للبث الإذاعي الذي يتم اعتراضه من الاتحاد السوفيتي. تظل الحدود الباكستانية الأفغانية مرتعا لتسلل المتمردين. وفي الثمانينات من القرن العشرين، تعاون البلدان بشكل وثيق خلال الحرب الأفغانية والتي شنها المقاتلون الأفغان بالأساس انطلاقا من الأراضي الباكستانية بتنظيم وتدريب وكالة الاستخبارات الباكستانية. لكن العلاقات الثنائية للبلدين اصطدمت بتضارب المصالح بعد هجمات الحادي عشر من سبتمبر/أيلول 2001 في الولايات المتحدة. لقد أنشأ الأمريكيون حضورا فعليا في أفغانستان إذ أخذوا في استخدام باكستان كطريق لإمداد قواتهم هناك وكمصدر للمعلومات الاستخبارية. وكان الترتيب الأولي يقتضي أن تستخدم الولايات المتحدة التكنولوجيا مثل اعتراض الاتصالات واستخدام طائرات بدون طيار بغية جمع المعلومات الاستخبارية على أن تقدم باكستان المعلومات الاستخبارية البشرية. وتكمن قيمة هذه العلاقة في أن المقاتلين الإسلاميين الذين هم العدو الرئيس للولايات المتحدة كانوا يتركزون في المنطقة الحدودية بالشمال الغربي من باكستان ولا يمكن هزيمتهم إلا بمساعدة باكستان. وتتمثل مشكلة هذه العلاقة في أن باكستان تعلمت كيف تستخدم هذه المجموعات المتمردة للتصدي للنفوذ الهندي في أفغانستان. وبما أن الحال كذلك، لم يكن بالإمكان أن تتخلى باكستان عن هذا النفوذ. ولهذا، ففي الوقت الذي أعلنت فيه باكستان أنها تقف إلى جانب التحالف الذي تقوده الولايات المتحدة في أفغانستان، فإنها في الواقع خلقت الظروف التي تتيح لهذه المجموعات التسلل إلى الأراضي الباكستانية وإقامة ملاذات آمنة في المناطق القبلية الخاضعة للإدارة الاتحادية بمحاذاة الحدود مع أفغانستان. حقائق عن باكستان حقائق عن أفغانستان ترامب يتهم باكستان بـ "خداع" الولايات المتحدة وهكذا، زود الباكستانيون الولايات المتحدة بالمعلومات للقضاء على عدة قادة في تنظيم القاعدة أو اعتقالهم في المنطقة القبلية، لكن في المقابل لم يعتقل أي قيادات بارزة في تنظيم طالبان أو شبكة حقاني ممن تستخدمهم إسلام آباد كوكلاء لها في أفغانستان. توترات طالبان الاستثناء الوحيد حدث في عام 2010 حيث اعتقل أحد كبار قادة طالبان الميدانيين وهو الملا بيرادار. لكن الكثير يعتقدون أن إزاحة بيرادار من الصورة كان يناسب عناصر في المؤسسة الباكستانية لأنه كان يحتفظ بمباحثات سرية لإبرام السلام مع الحكومة الأفغانية التي مالت إلى مواقف الهند. وساعدت باكستان الولايات المتحدة في توجيه ضربات لبعض قادة ما يسمى بحركة طالبان باكستان مثل بيت الله محسود وآخرين لكن السبب يكمن في أن هذه المجموعات انقلبت ضد باكستان بعد مقتل متشددين في المسجد الأحمر بإسلام آباد عام 2007. وفي عام 2014، عندما أعلن الرئيس الأمريكي السابق، باراك أوباما، عن تخفيض القوات الأمريكية في أفغانستان، شنت باكستان عملية تطهير للمنطقة القبلية لتأمين حدودها. وبينما عمدت باكستان إلى إبعاد العناصر التي اعتبرت "ضارة" بمصالحها إلى حدود أفغانستان، فإن العناصر "الصديقة" ظلت بدون أن يلحق بها أذى. كما أن قادة عسكريين مهمين في طالبان يمكن رؤيتهم في مدن باكستانية مثل كويتا، وبيشاور، وكراتشي وحتى في العاصمة إسلام آباد. وفي ظل هذا الوضع، لا يمكن أن تحرز الولايات المتحدة سوى القليل من وراء تبادل المعلومات الاستخبارية مع باكستان. وبالمثل، هناك القليل الذي يمكن أن تحجبه باكستان عن الولايات المتحدة، وفي الأحوال العادية تكون إسلام آباد راغبة في تبادل هذه المعلومات مع واشنطن. السبيل الوحيد المتاح لباكستان لإحداث المشاكل للولايات المتحدة يتمثل في إغلاق الحدود البرية أمام حركة التموين بهدف حرمان القوات الأمريكية في أفغانستان من المؤون. لكن إلى حد الآن، لم تعط باكستان إشارات على أنها يمكن أن تقوم بذلك. ويرى مراقبون أن أسوأ شيء يمكن أن تقوم به باكستان حاليا هو رفع رسوم العبور أمام حركة التموين للقوات الأمريكية في أفغانستان أو إحداث عراقيل من وقت لآخر لتأخير تسليم هذه المؤن. وهذا مؤشر على وجود التوترات وإثبات القدرة على الانتقام لكن هذا المؤشر لا يكاد يرقى من حيث السوء إلى خطاب الطرفين كما يسود الاعتقاد.

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇਸਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਮਦਦ ਦਾ ਬੰਦ ਹੋਣਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਟਵਿਟਰ 'ਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਤਿਵਾਦ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਰੋਕੀ ਸੀ ਮਦਦ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤਿਵਾਦ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਦਦ ਰੋਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦਾ ਟੀਚਾ ਪਾਕਿਸਾਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਦੁਹਰਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਦਾ ਸਫਾਇਆ ਕਰ ਸਕਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖੁਆਜ਼ਾ ਆਸਿਫ਼ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੱਤਰਿਕਾ ਵੌਲ ਸਟ੍ਰੀਟ ਜਨਰਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਤੋਂ ਤਲਖੀ ਹੋਈ ਸ਼ੁਰੂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਲਖ਼ੀ ਆਉਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਅਦ ਵੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਇਸ ਟਵੀਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਖੁਆਜ਼ਾ ਆਸਿਫ਼ ਨੇ ਟਵੀਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ, "ਅਸੀਂ ਜਲਦ ਹੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਅਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਤੱਥਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਦਾ ਫਰਕ ਦੱਸਾਂਗੇ।'' ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਮਦਦ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੱਕਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਿਹੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


يعد باتشان أعظم الممثلين في الهند وكتب النجم الهندي على مدونته إنه تكفل بدفع ديون 1398 مزارعا، وقال إنه يشعر بأنه "حقق انجازا كبيرا". وأوضح أن جميع المزارعين من مقاطعة أوتار براديش، التي ولد فيها. ويرزح عشرات الآلاف من المزارعين الهنود تحت وطأة الديون. ويعاني قطاع الزراعة منذ عقود من الجفاف، ومن تناقص المياه وتراجع الإنتاجية بسبب انعدام التجهيزات العصرية. وتعزى حوادث الانتحار بين المزارعين إلى هذه المشاكل التي يعانون منها، إذ انتحر نحو 300 ألف مزارع في الهند منذ 1995. ويعد أميتاب باتشان، البالغ من العمر 76 عاما، واحدا من أشهر الممثلين في الهند. ودفع الديون المستحقة على المزارعين لبنك الهند الحكومي، الذي أصدر بيانات بالقيمة التي دفعها النجم السينمائي، حسب مدونته. وبما أنه لا يمكن إحضار جميع المزارعين إلى مدينة مومباي التي يقيم فيها أميتاب باتشان، فقد حجز قطارا لنحو 70 منهم يستقبلهم في بيته ويقدم لهم بيانات الديون المدفوعة. ويتوقع أن يتم الاستقبال يوم 26 نوفمبر/ تشرين الثاني. نصف سكان الهند يعملون في الزراعة وفي مطلع هذا العام، دفع أميتاب باتشان ديون نحو 350 مزارعا من مقاطعة ماهاراشترا، التي خرج فيها آلاف المزارعين في مظاهرات مطالبين بمسح ديونهم وبرفع أسعار محاصيلهم. وكان الممثل أيضا مثارا للجدل في قضية تخص الأراضي الزراعية، إذ قضت محكمة في 2007 أنه حصل على 90 ألف قدم من الأراضي الزراعية بصفة غير قانونية. ووجهت له تهمة التزوير، لكن التهمة أسقطت لاحقا، بعدما تخليه عن المطالبة بالأراضي. وشارك أميتاب باتشان في نحو 190 فيلما، وأدى أدوارا في أفلام من إنتاج هوليوود في الأعوام الأخيرة. ويقدم نسخة هندية من برنامج "من يربح المليون"، وهو من أكثر البرامج مشاهدة في التلفزيون الهندي.

ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨੇ ਬਲਾਗ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਨੇ ਬਲਾਗ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1398 ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ ਅਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ 'ਇੱਕ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।' ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਮਿਤਾਭ ਬੱਚਨ ਇਸੇ ਸੂਬੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਘਰ ਛਾਪੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਗ੍ਰੇਨੇਡ ਹਮਲੇ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਸਤਿਕਾਰ ਕਮੇਟੀ ਸਣੇ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਪੰਥੀਆਂ ਤੋਂ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਦੇ 25 ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਊਂਡ-ਅਪ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਈ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਦਲ ਖਾਲਸਾ ਦੇ ਸਿੱਖ ਯੂਥ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਰਮਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮੰਡ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਰਜੰਟ ਸਿੰਘ ਦੇ ਘਰ ਵੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ, ਜਥਾ ਹਿੰਮਤ-ਏ-ਖਾਲਸਾ ਅਤੇ ਜਥਾ ਸਿਰਲੱਥ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਘਰ ਵੀ ਛਾਪਾ ਮਾਰਿਆ। ਐਸਆਈਟੀ ਸਾਹਮਣੇ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪੇਸ਼ੀ ਬੇਅਦਬੀ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਅਤੇ ਬਹਿਬਲ ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪੁਲਿਸ ਫਾਈਰਿੰਗ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਐੱਸਆਈਟੀ ਅੱਜ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਦਾਕਾਰ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਵੱਲੋਂ ਅਪੀਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੀ ਥਾਂ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਬਿਆਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐੱਸਆਈਟੀ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੇ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਸਮਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ 16 ਨਵੰਬਰ, 19 ਨਵੰਬਰ ਅਤੇ 21 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਐਸਆਈਟੀ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਹੋਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਉੱਤੇ ਮਿਰਚ ਸੁੱਟੀ ਦਿ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਮੁਤਾਬਕ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਅਰਵਿੰਦ ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਉੱਤੇ ਮਿਰਚ ਪਾਊਡਰ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਹਮਲਾ ਦਿੱਲੀ ਸਕਤਰੇਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫਤਰ ਬਾਹਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਅਨਿਲ ਕੁਮਾਰ ਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਉਪ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮਨੀਸ਼ ਸਿਸੋਦੀਆ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵੱਲੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਅੰਬੈਸਡਰ ਨੂੰ ਸੰਮਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਅਖਬਾਰ ਡੌਨ ਅਨੁਸਾਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਸਕੱਤਰ ਤਹਿਮੀਨਾ ਜੰਜੂਆ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਉੱਤੇ ਲਾਏ ਗਏ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਖਿਲਾਫ਼ ਵਿਰੋਧ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਂਦਿਆਂ 'ਯੂਐਸ ਚਾਰਜਡ ਅਫੇਅਰਜ਼' ਐਂਬੈਸਡਰ ਪੌਲ ਜੋਨਸ ਨੂੰ ਸੰਮਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਲਕਾਇਦਾ ਮੁਖੀ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਇਕ ਪ੍ਰੈਸ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ ਜੰਜੂਆ ਨੇ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੋਨਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਂਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਖੂਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕਾਰਨ ਹੀ "ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਦੇ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ" ਅਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਸੀ, ''ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਚ ਹਰ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਜੋ ਪਾਕਸਿਤਾਨੀ ਮਿਲਟਰੀ ਅਕੈਡਮੀ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨੇੜੇ ਸੀ।'' (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


أشار البحث إلى أن التصنيف الحالي لمرض السكري يفتقر إلى الدقة، وأن هناك تصنيفات أخرى تؤدي إلى نتائج أفضل والشائع عن مرض السكري، الاضطرابات في نسبة السكر في الدم، ينقسم إلى الفئة الأولى والفئة الثانية، لكن باحثين من السويد وفنلندا يرون أن هناك صورة أكثر تعقيدا لهذا المرض عما هو شائع، إذ اكتشفوا المزيد من أنواع داء السكري، في طريقهم إلى بداية عصر جديد لعلاجه وتحديد طريقة علاج خاصة بكل مريض. وقال خبراء إن الاكتشاف الذي توصل إليه الباحثون يبشر بمستقبل أفضل لعلاج مرض السكري، لكن التحول إلى طرق العلاج الجديدة لن يكون في وقت قريب. وتصل نسبة الإصابة بهذا المرض إلى واحد من 11 شخص على مستوى العالم، كما تزيد الإصابة به من خطر الأزمات والسكتات القلبية، والعمى، والفشل الكلوي، وبتر الأطراف. وتعرف الفئة الأولى من داء السكري بأنها مرض يستهدف الجهاز المناعي ويصيب 10 في المئة من مرضى السكري في بريطانيا. وتضر هذه الفئة بالغدد المسؤولة عن إفراز مركب الإنسولين في الجسم، ما يضعف قدرتها على التحكم في مستويات السكر في الدم. أما الفئة الثانية من مرض السكري فترجع الإصابة بها إلى أسلوب الحياة كأن تؤثر الدهون سلبا على الطريقة التي يعمل بها إفراز الإنسولين. خمسة أنواع واعتمد الباحثون المعدون للدراسة، من مركز أبحاث السكري التابع لجامعة لوند السويدية ومعهد دراسة الطب الجزيئي في فنلندا، على بيانات استمدوها من تحليل دم تفصيلي لعينة بحثية تتكون من 14755 مريضا. ونشرت نتائج البحث في مجلة لانسيت المتخصصة في دراسات مرض السكري والغدد الصماء، وهي النتائج التي قسمت مرضى السكري إلى خمس أنواع هي : تصل النسبة العالمية للإصابة بداء السكري إلى 1 من كل 11 شخصا وقال الباحث لايف غروب، أحد المشاركين في إعداد البحث الجديد لبي بي سي إنه "من الأهمية بمكان أن نتخذ خطوة حقيقية في الطريق إلى توفير قدر أكبر من الدقة في طرق العلاج." وأضاف أن "وفقا للسيناريو المثالي، ينطبق ما سبق على التشخيص ونستهدف تحسين طريقة العلاج"، مرجحا أن المجموعات الثلاث الأكثر خطرا ينبغي أن تخضع لعلاج أكثر تركيزا مقارنة بعلاج المجموعتين الأخف ضررا. ويمكن تصنيف من يعانون من مرض السكري من النوع الأولى على أنهم مرضى الفئة الثانية من هذا الداء لعدم المعاناة من مشكلات صحية تضر بالمناعة الذاتية. وترجح الدراسة إصابة مرضى هذه الفئة بالسكري نتيجة لعيوب في خلايا إفراز الإنسولين، لا بسبب السمنة المفرطة. ولذلك ينبغي علاجهم بالطرق المستخدمة في علاج الفئة الأولى من مرض السكري. وتنطوي النوع الثانية على خطر أكبر للإصابة بالعمى بينما تشكل النوع الثالثة خطرا على وظائف الكُلى بينما يفيد الفحص المعزز في علاج أفضل لباقي المجموعات من مرض السكري. تصنيف أفضل قالت فيكتوريا سالم، الاستشارية والباحثة في الطب السريري لدى إمبريال كوليدج، لبي بي سي إن أغلب المتخصصين كانوا "على علم بأن تقسيم مرض السكري إلى الفئة الأولى والثانية لا يمكن اعتباره نظاما دقيقا بالمرة." وأضافت أن "هذا (البحث) يجسد مستقبل كيفية النظر إلى داء السكري كمرض"، لكنها حذرت من أن هذه الدراسة لن تغير الواقع العملي علاج هذا المرض اليوم. وفي ضوء إجراء الدراسة في الدول الإسكندنافية، قالت فيكتوريا سالم إنه "ربما يصل عدد أنواع الإصابة بداء السكري إلى 500 نوعا فرعيا اعتمادا على العوامل الوراثية ومؤثرات البيئة المحلية."، مرشحة عدد المجموعات الخمس التي توصلت إليها الدراسة الحديثة للزيادة في المستقبل. وقال سودويش كومار، أستاذ الطب في كلية ورويك: "من الواضح أن هذه مجرد الخطوة الأولى، لكننا نريد أن نعرف إذا ما كان العلاج المختلف لكل نوع من أنواع داء السكري التي توصل إليها البحث سوف يؤدي إلى نتائج أفضل." ورجحت إيميلي بيرنز، من جمعية السكري البريطانية، أن فهم الأمراض قد يساعد على "تهيئة شخصية للعلاج، وهو ما من شأنه أن يقلل من خطر المشكلات الصحية التي قد تنتج عن الإصابة بداء السكري في المستقبل."

-ਸ਼ੂਗਰ ਦੋ ਨਹੀਂ 5 ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਇੰਸੂਲਿਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਮ ਕਰਕੇ ਟਾਈਪ-1 ਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਨਲੈਂਡ ਤੇ ਸਵੀਡਨ ਦੇ ਖੋਜੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਮਗਰੋਂ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਰੂਪ ਹੁਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਖੋਜ ਨਾਲ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਲਈ ਦਵਾਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਬਣਾਈ ਜਾ ਸਕੇਗੀ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕੋਈ ਤਬਦੀਲੀ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਸਟਰੋਕ, ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟਣ ਤੱਕ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਦੌਰੇ, ਸਟਰੋਕ, ਅੰਨ੍ਹਾਪਣ, ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਤੇ ਅੰਗ ਕੱਟਣ ਤੱਕ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਆ ਖੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਟਾਈਪ-1 ਕਿਸਮ ਦੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਇਨਸੂਲਿਨ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਬੀਟਾ ਸੈਲਾਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਨਸੂਲਿਨ ਬਣਨਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਗਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਾਰਮੋਨ (ਇਨਸੂਲਿਨ) ਦੀ ਕਮੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਟਾਈਪ-2 ਕਿਸਮ ਦੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਲਾਈਫ ਸਟਾਈਲ ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ 'ਚ ਜਮਾਂ ਹੋਇਆ ਫੈਟ ਜਾਂ ਚਰਬੀ ਇਨਸੂਲਿਨ ਦੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਵੀਡਨ ਦੀ ਲੂਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਫ਼ਿਨਲੈਂਡ ਦੇ ਇਨਸਟੀਟਿਊਟ ਫਾਰ ਮੋਲਿਕਿਊਲਰ ਮੈਡੀਸਨ ਨੇ ਇਹ ਅਧਿਐਨ 14,775 ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਉੱਪਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਖੋਜ ਦੇ ਨਤੀਜੇ, ਦਿ ਲੈਨਸਿਟ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਐਂਡੋਕ੍ਰਿਨੋਲੋਜੀ ਜਰਨਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗੁੱਟਾਂ ਜਾਂ ਕਲਸਟਰਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਲੀਫ ਗਰੂਪ ਇਸ ਖੋਜੀਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ,"ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਾਕਈ ਸਟੀਕ ਮੈਡੀਸਨ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਾਂ।" "ਆਦਰਸ਼ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਇਲਾਜ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਸਮੇਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪਾਂ ਦਾ ਘੱਟ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਲਸਟਰ-2 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਪ-2 ਕਿਸਮ ਦੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਚਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਲਸਟਰ-2 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੀਟਾ-ਸੈਲਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਨਾ ਕਿ ਮੋਟਾਪੇ ਕਰਕੇ। ਸੰਭਵ ਤੌਰ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਟਾਈਪ-1 ਕਿਸਮ ਦੀ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਲਸਟਰ-2 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ੍ਹੇਪਣ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਖ਼ਤਰਾ ਸੀ ਜਦ ਕਿ ਕਲਸਟਰ-3 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਕੁਝ ਕਲਸਟਰਾਂ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਸਕਰੀਨਿੰਗ ਨਾਲ ਲਾਭ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਿਹਤਰ ਵਰਗੀਕਰਨ ਡਾ. ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਸਲੇਮ, ਇੰਪੀਰੀਅਲ ਕਾਲਜ ਲੰਡਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਲਾਹਕਾਰ ਤੇ ਕਲੀਨੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬਹੁਤੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਟਾਈਪ-1 ਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਵਰਗੀਕਰਨ ਤੋਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਵੀ ਸੁਚੇਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਖੋਜ ਨਾਲ ਤੁਰਤ-ਫੁਰਤ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ। ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਸਿਰਫ਼ ਸਕੈਂਡੇਨੇਵੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ, ਪਰ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ 'ਤੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਿਮਾਰੀ ਗਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ। ਡਾ਼ ਸਲੇਮ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਜਨੈਟਿਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੇ ਅੰਤਰਾਂ ਕਰਕੇ 500 ਉਪ-ਸਮੂਹ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵਿੱਚ 5 ਕਲਸਟਰ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ।" ਡਾ਼ ਐਮਲੀ ਬਰਨਸ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਯੂਕੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਸਮਝ ਵਧਣ ਨਾਲ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਇਲਾਜ ਕਰਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਸਦਕਾ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮਸਿਆਵਾਂ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਖੋਜ ਨਾਲ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰਿਤ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ ਪਰ ਫੇਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਹਾਲਤ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਲਸਟਰਾਂ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਨਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।" (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


برايان وزوجته إيرين التي توفيت هذا الشهر كان برايان لي هيتشنز وزوجته إيرين قد أطلعا على مزاعم مختلفة على الانترنت تشير إلى أن موضوع الفيروس مفبرك برمته، أو له علاقة بتكنولوجيا اتصالات الجيل الخامس، أو أنه شبيه بالإنفلونزا. ولم يتبع الزوجان الإرشادات الصحية، ولم يطلبا المساعدة الطبية كذلك حين شعرا بالمرض في أوائل شهر مايو / أيار الماضي. تعرف على 10 دول في العالم لم يصلها فيروس كورونا أعراض الإصابة بفيروس كورونا وكيف تحمي نفسك منه مواضيع قد تهمك نهاية وقد تعافي برايان من الإصابة بينما تفاقمت الحالة المرضية لزوجته البالغة من العمر 46 عاما بشكل خطير وتوفيت خلال الشهر الحالي بسبب مشكلات في القلب لها صلة بالفيروس. تحدث برايان لبي بي بي في يوليو/ تموز الماضي في إطار تحقيق بشأت التكلفة البشرية للمعلومات المضللة حول فيروس كورونا. وكانت زوجته وقتها قد وضعت على جهاز التنفس الصناعي في المستشفي. نظريات مؤامرة قاتلة كانت إرين -والتي كانت قسيسة في فلوريدا- تعاني بالفعل من مشكلات صحية، فقد كانت مصابة بالربو واضطراب النوم. أوضح زوجها أنهما لم يتبعا الإرشادات الصحية في بداية تفشي الوباء بسبب المزاعم الزائفة التي اطلعا عليها على الانترنت. استمر برايان في ممارسة عمله كسائق تاكسي واستلام العلاج الخاص بزوجته دون مراعاة قواعد التباعد الاجتماعي أو ارتداء كمامة. ولم يطلب الزوجان كذلك المساعدة الطبية بصورة عاجلة حين شعرا بالمرض في مايو/ أيار، وقد تم تشخيص إصابتهما بكوفيد-19 لاحقا. برايان وإيرين صادفا معلومات مغلوطة عن نظريات المؤامرة على فيسبوك قال برايان لبي بي سي إنه "يتمنى لو اتبع الإرشادات منذ البداية ويأمل أن تسامحه زوجته. ويضيف "هذا فيروس حقيقي يؤثر على الناس بأشكال مختلفة. لا يمكنني تغيير الماضي. بإمكاني فقط أن أعيش في الوقت الحاضر، وأقوم باختيارات أفضل من أجل المستقبل". "هي لم تعد تعاني، إنها ترقد في سلام. تمر علي أوقات أفتقدها فيها، لكنني أعلم أنها في مكان أفضل". " خرافات كورونا" بودكاست أسبوعي يحقق في نظريات المؤامرة والإشاعات المحيطة بالفيروس "هذا الشيء حقيقي" يقول برايان إنه وزوجته لم يؤمنا بشكل راسخ بوجود فيروس كوفيد-19. بل على النقيض، كانا يتأرجحان بين الاعتقاد أن الفيروس خدعة، أو متصل بتكنولوجيا اتصالات الجيل الخامس، أو أنه مرض حقيقي ولكن بسيط. وقد صادفا هذه النظيرات على موقع فيسبوك. ويضيف برايان "اعتقدنا أن الحكومة تستخدمه لصرف أنظارنا، أو أنه على صلة بشبكات الجيل الخامس". لكن بعدما أصيب الزوجان بالفيروس في مايو / أيار كتب برايان منشوراً على فيسبوك - تم تدواله بشكل واسع- شرح فيه تعرضه للتضليل بسبب ما قرأه عن الفيروس على الإنترنت. كتب برايان " إذا خرجت من المنزل رجاء التزم الحكمة ولا تكن أحمقاً كما كنت، حتى لا تتعرض لما تعرضت له أنا وزوجتي". في شهر مايو/ أيار، توصل فريق بي بي سي لتقصي المعلومات المضللة الخاصة بفيروس كورونا أن تلك المعلومات تسببت في اعتداءات وحوادث حرق عمد ووفيات. ويحذر الأطباء والخبراء من أن الضرر المباشر المحتمل الذي تسببه الشائعات ونظريات المؤامرة والمعلومات الطبية الخاطئة على الانترنت يظل هائلا، لاسيما ما يخص نظريات المؤامرة المناهضة للقاحات والمنتشرة على وسائل التواصل الاجتماعي. ورغم ما بذلته شركات التواصل الاجتماعي من محاولات للتعامل مع المعلومات المضللة بشأن فيروس كورونا على منصاتها، يرى كثيرون أنه ينبغي فعل المزيد خلال الشهور القادمة. وقال متحدث باسم فيسبوك لبي بي سي "نحن لا نسمح بنشر المعلومات المضللة على منصاتنا، وخلال الفترة بين شهري إبريل/ نيسان ويونيو /حزيران قمنا بإزالة أكثر من 7 ملايين منشور مضلل بشأن كوفيد-19، تضمن مزاعم بشان علاجات مزيفة وحديث عن عدم جدوى التباعد الاجتماعي".

ਬ੍ਰਾਇਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇਰੀਨ ਦਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ ਬ੍ਰਾਇਨ ਲੀ ਹਿਚਨਜ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਈਰਿਨ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਮਨਘੜੰਤ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 5ਜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਜਾਂ ਫਲੂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਜੁਲਦਾ ਹੈ। ਮਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਏ ਤਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਐਹਿਤੀਆਤ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਲਈ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਠੀਕ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 46 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਾਰਨ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਬੰਧੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਕਾਰਨ ਮਨੁੱਖ 'ਤੇ ਅਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਸੀ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਬੰਧੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਥਿਊਰੀ ਫਲੋਰਿਡਾ ਵਿੱਚ ਪਾਦਰੀ ਈਰਿਨ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਸਨ। ਉਹ ਦਮੇ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਝੂਠੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਮਾਸਕ ਪਹਿਨੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਪਤਨੀ ਲਈ ਦਵਾਈ ਲਿਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਈ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਹੋਏ ਸਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਲਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੀ ਲਾਗ ਲੱਗਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਕਾਸ਼! ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਹੁੰਦੀ।" ਅਤੇ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਫ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਾਇਰਸ ਹੈ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਅੱਜ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਚੋਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਹੁਣ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ ਬਲਕਿ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਹੈ।" 'ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ' ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਬਾਰੇ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਇੱਕ ਅਫ਼ਵਾਹ ਹੈ ਜੋ ਕਿ 5ਜੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਪਰ ਹਲਕੀ ਬੀਮਾਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਇਸ ਥਿਉਰੀ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸਾਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸ ਦਾ 5ਜੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਸੀ।" ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਈ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਬੀਮਾਰ ਹੋਏ ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਇਨ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਪੋਸਟ ਪਾਈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਜੋ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਮਰਾਹ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦਿਮਾਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਾਂਗ ਮੂਰਖ ਨਾ ਬਣੋ ਤਾਂ ਕਿ ਜੋ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਮਈ ਵਿੱਚ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਇੱਕ ਟੀਮ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਬੰਧੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਹਮਲੇ, ਅੱਗ ਲਾਉਣ ਅਤੇ ਮੌਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ। ਬ੍ਰਾਇਨ ਅਤੇ ਇਰੀਨ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਬੰਧੀ ਆਨਲਾਈਨ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ 'ਤੇ ਯਕੀਨ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਫਵਾਹਾਂ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਥਿਉਰੀ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਪ੍ਰਤੱਖ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਖ਼ਾਸਕਰ ਟੀਕਾਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਕਈ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ 'ਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਆਲੋਚਕ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇੱਕ ਫੇਸਬੁੱਕ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਸ 'ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਅਪ੍ਰੈਲ ਅਤੇ ਜੂਨ ਦੇ ਵਿਚਾਲੇ ਅਸੀਂ ਕੋਵਿਡ -19 ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ 70 ਲੱਖ (ਸੱਤ ਮਿਲੀਅਨ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਸਟਾਂ ਹਟਾਈਆਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝੂਠੇ ਇਲਾਜਾਂ ਜਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਸਣੇ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਬੇਅਸਰ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।" ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


كارتر قال إن الاتصال مع موسكو سيقتصر على مناقشة إجراءات السلامة لطياري التحالف وأوضح كارتر في مؤتمر صحفي خلال زيارته لروما "ما سنفعله هو مواصلة المناقشات الأساسية والفنية بشأن إجراءات السلامة لطيارينا الذين يحلقون فوق سوريا". ويأتي هذا في الوقت الذي أعلن قال فيه متحدث باسم وزارة الدفاع الأمريكية (البنتاغون) الأربعاء إن طائرات تابعة للتحالف الدولي غيرت مسارها "مرة واحدة على الأقل في الأيام الستة الأخيرة لتجنب مواجهة عن قرب مع طائرات روسية". ولم يفصح المتحدث باسم البنتاغون جيف ديفيز عن تفاصيل نوع الطائرات أو كيفية تغيير مسارها. وتشن الولايات المتحدة وحلفاؤها منذ عام غارات جوية ضد تنظيم "الدولة الإسلامية" في سوريا وفي العراق. وبدأت روسيا الأسبوع الماضي شن غارات جوية في سوريا ضد تنظيم الدول وجماعات أخرى معارضة للرئيس السوري بشار الأسد. مواضيع قد تهمك نهاية وجاءت تصريحات وزير الدفاع الأمريكي في أعقاب ما أعلنته روسيا بأنها نفذت ضربات صاروخية من سفن حربية في بحر قزوين ضد أهداف تابعة لتنظيم الدولة في سوريا. وقال وزير الدفاع الروسي سيرغي شويغو إن أربع سفن حربية أطلقت 26 صاروخا من طراز كروز ضد 11 هدفا، وأن الأهداف دُمّرت.

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ 'ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਰੱਦ-ਉਲ-ਫਸਾਦ' ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਲਸ਼ਕਰ-ਏ-ਤੱਇਬਾ ਦੇ ਸੰਸਾਥਪਕ ਹਾਫ਼ਿਜ਼ ਸਈਦ ਜਮਾਤ ਉਦ ਦਾਵਾ ਦੇ ਮੁਖੀ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਉਰਦੂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ 'ਚ ਖ਼ੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕਈ ਸੰਗਠਨਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਧੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ, "ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬੰਦੂਕਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਸ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਵਂਗੇ ਬਲਕਿ ਉਹ ਵਕਤ ਲੰਘ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਟੀਕ ਅਤੇ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਲੈ ਰਹੇ ਹਾਂ।" ਕਿਵੇਂ ਫੈਲੀ ਕੋਰੇਗਾਂਓ ਭੀਮਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਿੰਸਾ? ਗੁੱਸੇ 'ਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਲਿਤ ਕਿਉਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਉੱਤਰੇ? 'ਜਦੋਂ ਦਲਿਤਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਮਰਾਠਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਜੜਾਂ ਪਾਈਆਂ' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਮਾਤ ਉਦ ਦਾਵਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਸੋਚ ਸਮਝ ਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਮਹਿਫੂਜ਼ ਹੋ ਸਕੇ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ ਵੀ ਕਿਸੇ ਸਕੂਲ 'ਚ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਗੋਲੀਆਂ ਨਾ ਮਾਰ ਸਕਣ।" ਟਰੰਪ ਦੀ ਸਖ਼ਤੀ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਖ਼ੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਟਵੀਟ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਕਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ 'ਨਜ਼ਰੀਆ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੰਘੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਹਾਂਪੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਪਰ 'ਜਨਤਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਾਂਪੱਖੀ ਧਾਰਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੌਜੂਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਰੇਸ਼ਨ 'ਜ਼ਰਬੇ ਅਜ਼ਬ' ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰੀਆਂ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਮਯਾਬ ਆਪਰੇਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਾਸਿਲ ਹੋਇਆ ਹੈ।'' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਮਰੀਕਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦੀ ਕਿਵੇਂ ਰੋਕੀ ਜਾਏ, ਇਹ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਬਜਾਇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਖ਼ੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਦੇ ਸਬੰਧ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ 'ਅਸਿੱਧੀ ਭੂਮਿਕਾ' ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਦਾਰ ਠਹਿਰਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਭਾਰਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।'' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ਹੁਣ 'ਦੋਸਤੀ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਨਾ ਲਗਾਏ। ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨਹੀਂ ਬਣਨ ਦਵਾਂਗੇ: ਟਰੰਪ ‘ਬਰਬਾਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ’ 'ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਕੋਈ ਡੈਡਲਾਇਨ' ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹੱਕਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਡੈਡਲਾਇਨ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਖੰਡਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇੱਕ 'ਅਜ਼ਾਦ' ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੈਡਲਾਇਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਰਣਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਖ਼ੁਰਰਮ ਦਸਤਗੀਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਹਿਯੋਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਾਂਪੱਖੀ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਭਾਸ਼ਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਜਨਤਾ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ।" ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਹਫਤੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਸਾਇਟ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਬੀਤੇ ਸਾਲਾਂ 'ਚ ਅਰਬਾਂ ਡਾਲਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਿਵਾਏ ਝੂਠ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


جيون فمن خلال نافذة بالطابق الثالث في برج سكني بمدينة يانجي نجحتا في الهبوط باستخدام أغطية الفراش بعد ربطها كحبل. وكانت ميرا قد عبرت الحدود منذ 5 سنوات وجيون منذ 8 سنوات وقد سلمهما لعصابة المواقع الإباحية من ساعدهما على الهروب من كوريا الشمالية للصين. وفي تلك المواقع كانتا تقومان بممارسات إباحية أمام الكاميرا. الموقع الإباحي ويعتبر عبور الحدود في كوريا الشمالية دون موافقة السلطات أمر غير قانوني والبعض يعرض نفسه للموت ليهرب. ورغم أن كوريا الجنوبية تمنح الملاذ للهاربين إلا أنه من المستحيل تقريبا عبور الحدود بين الكوريتين فهي منطقة مدججة بالسلاح ومليئة بالألغام. لذلك يفضل الكثيرون الهروب عبر الحدود الصينية شمالا. ولكن يعتبر المنشقون الكوريون الشماليون في الصين مهاجرين غير شرعيين وفي حالة ضبطهم يتم إرسالهم لبلادهم، ومن يتم إعادته يتعرض للتعذيب والسجن بتهمة "خيانة أرض الآباء". حقائق عن كوريا الجنوبية معلومات أساسية عن كوريا الشمالية "تراجع" عدد المنشقين عن كوريا الشمالية في عهد كيم جونغ أون كيم جونغ اون: زعيم كوريا الشمالية الذي يثير ذعر العالم الانتهاكات الجنسية ضد النساء "شائعة" في كوريا الشمالية وخلال تسعينات القرن الماضي هرب الكثيرون إثر مجاعة ضربت كوريا الشمالية وأودت بحياة نحو مليون شخص. ولكن منذ وصول كيم جونغ أون للسلطة عام 2011 تراجع عدد المنشقين سنويا لأكثر من النصف بسبب تكثيف الحراسة على الحدود ورفع المهربين لأجورهم. حكاية ميرا كانت ميرا تبلغ من العمر 22 عاما عندما انشقت. كانت قد ولدت مع اقتراب المجاعة من نهايتها فترعرعت وسط جيل جديد من الكوريين الشماليين بفضل تنامي أسواق سرية عرفت باسم جانغمادانغ والتي من خلالها يمكن الحصول على أدوات التجميل والملابس ذات الماركات المزيفة ومشغلات الدي في دي وشرائح الذاكرة المحملة بالأفلام الأجنبية. فمثل هذه المواد شجعت على إقناع البعض بالهروب، كما قدمت الأفلام المهربة من الصين لمحة عن العالم الخارجي ودافعا للمغادرة. وكانت ميرا من الذين تأثروا وتقول:" تأثرت بالأفلام الصينية، وأردت الزواج بصيني وتطلعت لسنوات عديدة لمغادرة كوريا الشمالية." وكان والدها، وهو جندي سابق وعضو في الحزب، متشددا وكان يضربها أحيانا. وتقول: "كان والدي عضوا في الحزب وكان يعارض مشاهدتي الأفلام الأجنبية، وكان علي النوم والاستيقاظ في أوقات معينة، ولم تكن لي حياة خاصة." عملية انقاذ فتاتين اجبرتا على العمل في المواقع الإباحية وتضيف أنها حاولت لسنوات العثور على مهرب يساعدها في عبور نهر تومين والتسلل للصين ولكن علاقة أسرتها بالحكومة لم تشجع المهربين الذين كانوا يخشون إبلاغها عنهم. وبعد 4 سنوات عثرت على مهرب يساعدها ولكن لم يكن معها ما يكفي من المال لذلك وافقت على أن "تباع" لتسديد دينها واعتقدت حينئذ أنها ستعمل في مطعم لتسديد الدين. ولكنها تعرضت للخداع من قبل عصابة تهريب تساعد الكوريات الشماليات على الهروب لدفعهن لاحقا للعمل بالجنس. وبعد تسللها للصين نقلت لمدينة تانجي حيث سلمت لرجل هو "المدير". ولأن الكوريات الشماليات الهاربات وضعهن غير قانوني في الصين فإن بعضهن يباع كزوجات في المناطق الريفية بينما يدفع بالبعض الآخر للعمل في البغاء مثل ميرا التي دفعوا بها للمواقع الإباحية. ولدى وصول ميرا للشقة كشف لها المدير عن طبيعة عملها. وكان لها شريكة في غرفتها كان على ميرا مراقبتها والتعلم منها. نهر تومين وتقول ميرا:" لم أصدق نفسي، فمن المهين لأي امرأة خلع ملابسها أمام الناس. وعندما انفجرت في البكاء قالوا هل تبكين لأنك تفتقدين الوطن؟". ومعظم مستخدمي الموقع الاباحي من الرجال الكوريين الجنوبيين وهم يدفعون بالدقيقة لذلك كان على النساء شد انتباه الرجال أطول فترة ممكنة. وفي كل مرة كان يبدو على ميرا الخوف كان المدير يهددها بإعادتها لكوريا الشمالية. وتقول ميرا: " إن كل أفراد أسرتي يعملون في الحكومة وعودتي تجلب لهم العار، لذلك كنت أفضل الموت على العودة." ويوجد نحو 9 نساء في الشقة، وعندما هربت رفيقة ميرا في الغرفة أتوا لها بأخرى وكانت جيون. قصة جيون كانت جيون تبلغ من العمر 16 عاما عندما هربت في عام 2010. كان والداها قد طلقا وهي في الثانية من العمر ووقعت أسرتها فريسة الفقر، فتوقفت عن الذهاب للمدرسة وهي في سن الـ 11 عاما وأخيرا قررت الذهاب للصين لكسب بعض المال والعودة. ولكن مثل ميرا وقعت فريسة عصابة المهربين التي تتعامل مع المواقع الإباحية. وعندما وصلت يانجي حاول المدير إعادتها لكوريا الشمالية فقد كانت "ضئيلة جدا وقبيحة". ورغم الوضع المذري رفضت جيون العودة. جيون وتقول جيون: " إنه عمل أحتقره بشدة ولكنني خاطرت بحياتي لآتي للصين ولا أستطيع العودة خاوية الوفاض." وتضيف قائلة: " أحلم بأن أطعم جدي وجدتي بعض الأرز قبل أن يموتا، أريد إرسال بعض المال لهما." وبذلت جيون جهدا كبيرا في العمل معتقدة أن المدير سيكافئها وسيسمح لها بالاتصال بأسرتها وإرسال بعض المال لهم. وكانت جيون تنام أحيانا لـ 4 ساعات فقط لتحقق الهدف اليومي وهو جني 177 دولارا. وكانت تعتقد أن اجتهادها سيكون السبيل لإطلاق سراحها. وفي هذا الوقت التقت ميرا فحاولت إقناعها بعدم التمرد والانصياع للمدير. ولكن بمرور الوقت لم تتغير ميرا بل اقتنعت جيون بعدم جدوى الخضوع. رحلة الهروب غير أن الشقة كانت تخضع لحراسة مشددة من قبل أسرة المدير إذ ينام والديه في غرفة المعيشة ويبقيان مدخل الشقة مغلقا. والمدير هو الذي يقدم للفتيات الطعام في حين يقوم شقيقه الذي يسكن قريبا بإزالة المخلفات يوميا. وتقول جيون: " لقد كان الوضع أسوأ من سجن." وكان يسمح للفتيات الكوريات الشماليات بالخروج مرة كل 6 أشهر وإذا كانت الأرباح عالية يصبح الخروج مرة شهريا للتسوق وتصفيف الشعر، ولكن لا يسمح لهن مطلقا بالحديث مع أي مخلوق. وتقول ميرا: "إن المدير كان يسير قريبا جدا منا كعشيق خوفا من هروبنا ولم يكن مسموحا لنا بالتحدث مع أحد." وقام المدير بتعيين إحدى الفتيات الكوريات الشماليات كمدير فكانت تقوم بدور الحراسة في غيابه. وكان المدير قد وعد ميرا بأن يزوجها رجلا صينيا إذا عملت بجد واجتهاد، كما وعد جيون بالسماح لها بالاتصال بأسرتها. وعندما طالبته جيون بإطلاق سراحها قال لها إنها بحاجة لأن تكسب أكثر من 53 ألف دولار لتغطية تكاليف رحلتها ثم أبلغها أنه لا يستطيع إطلاق سراحها لعدم عثوره على مهربين لمساعدتها. ولم تحصل ميرا وجيون على أي شيء من المال الذي ربحتاه من العمل في الموقع الإباحي، رغم أن المدير كان قد وافق في وقت سابق على منحهما 30 بالمئة من الأرباح لدى إطلاق سراحهما. وبمرور الوقت أدركت ميرا وجيون أنه لن يطلق سراحهما. القس شون كيوون وتقول جيون: " حينئذ حاولت قتل نفسي بتناول جرعة زائدة من العقاقير أو إلقاء نفسي من النافذة." وكان قد مر على ميرا خمس سنوات في الشقة وعلى جيون 8 سنوات. القس شو كييون وفي ذلك الوقت تعاطف مع ميرا أحد عملائها في الموقع الإباحي فأوصلها بالقس شون كيوون الذي يساعد المنشقين الكوريين الشماليين لأكثر من 20 عاما. بدأ القس كيوون في التخطيط لإخراجهما من الصين ولكن التحرك في هذا البلد دون بطاقة هوية أمر محفوف بالمخاطر. لقد كان الهدف هو الوصول لبلد ثالث ثم اللجوء لسفارة سول هناك والتي ستضعهما على طائرة إلى كوريا الجنوبية حيث تحصلان على اللجوء. سفارة كوريا الجنوبية بعد هروبهما من الشقة قامت ميرا وجيون برحلة طويلة عبر الصين بمساعدة متطوعين في منظمة القس كيوون الخيرية والتي تحمل اسم دوريهانا. وخلال رحلة الهروب كانتا تنامان في القطارات أو تقضيان الليل دون نوم في المطاعم. وقد عبرتا الحدود إلى دولة مجاورة للصين بتسلق أحد الجبال، ولكن لن يتم الكشف عن الطريق أو البلد للحفاظ على هذا الطريق لعمليات هروب مستقبلية محتملة. وللمرة الأولى بعد 12 يوما من هروبهما التقتا القس شون. وبعد ذلك تم نقلهما بالسيارة نحو 27 ساعة لسفارة كوريا الجنوبية. ودخل القس شون مع الفتاتين من بوابة السفارة ثم غادر وحده. لقد انتهت مهمته. ميرا وديون بعد هروبهما من الصين سيتم نقل ميرا وجيون إلى كوريا الجنوبية حيث ستخضعان لتحريات استخبارات سول للتيقن من كونهما ليستا جاسوستين. وبعد ذلك سيتم إرسالهما لمركز إعادة توطين لمدة 3 أشهر وهو مركز مخصص لتعليم المنشقين من كوريا الشمالية مهارات تساعدهم في حياتهم الجديدة.

ਸੈਕਸਕੈਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜਿਊਨ ਲਾਈਵ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਚੀਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯੈਂਜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਟਾਵਰ ਬਲਾਕ ਦੀ ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਲ ਤੋਂ ਦੋ ਜਵਾਨ ਔਰਤਾਂ ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਚਾਦਰਾਂ ਫਾੜ ਕੇ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸੁੱਟਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਚੱਦਰ ਉੱਪਰ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰੱਸੀ ਬੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿੱਕਲ ਕੇ ਉੱਤਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਤਾਕੀਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ, "ਜਲਦੀ ਕਰੋ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਉਹ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਹੇ ਕੈਰੀਅਰ ਵੱਲ ਭੱਜਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਖਤਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀਆਂ ਡੀਫੈਕਟਰ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਧੋਖੇ ਨਾਲ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਚਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਫਸਾਇਆ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਕੋਰੀਆਂ ਤੋਂ ਛੁਡਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੇ ਹੀ ਸੈਕਸਕੈਮ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ "ਦਲਾਲ" ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੂੰ ਪਿਛਲੇ ਅੱਠ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ "ਸੈਕਸਕੈਮ ਗਰਲਜ਼" ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਲਾਈਵ ਵੈੱਬਕੈਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਸ਼ਲੀਲ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਸੈਕਸਕੈਮ ਸਾਈਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਰਮਨਾਕ ਲੱਗਦੀ ਸੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਖੇਡ ਕੇ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹ ਹੈ ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚਾਲੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫੌਜ ਨੂੰ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਇਨਜ਼ ਬਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉੱਥੋਂ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭੱਜ ਨਿੱਕਲਣਾ ਲਗਪਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਦੇਸ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰ ਚੀਨ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ "ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀ" ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਫੜ੍ਹੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਵਾਪਿਸ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਇੰਨ੍ਹਾਂ ਬਗ਼ਾਵਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਤਸ਼ੱਦਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ "ਪਿਤਾਭੂਮੀ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਧਰੋਹ" ਲਈ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 1990 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਦੇਸ ਵਿੱਚ 'ਦਾ ਆਰਡੂਅਸ ਮਾਰਚ' ਨਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਕਾਲ ਕਾਰਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਕਿਮ ਜੋਂਗ ਉਨ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਅੱਧੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਕਮੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਾਰਨ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਅਤੇ ਦਲਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਏ ਜਾਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਦੋਂ ਮੀਰਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਭੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ। ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੀਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਲੀ-ਵੱਡੀ ਹੋਈ। ਅੰਡਰਗਰਾਉਂਡ ਮਾਰਕਿਟ ਦੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਥਾਨਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੈਂਗਮਾਡੈਂਗ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੀ ਮਦਦ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡੀਵੀਡੀ ਪਲੇਅਰ, ਕਾਸਮੈਟਿਕਸ, ਫਰਜ਼ੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਰ ਕੱਪੜੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗ਼ੈਰ - ਕਾਨੂੰਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਡ ਕੀਤੀ USB ਸਟਿਕਸ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੀਰਾ ਆਪਣੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਭੱਜੀ ਤਾਂ ਉਹ 22 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਬਾਹਰੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਇਸ ਆਮਦ ਨੇ ਕੁਝ ਨੂੰ ਦੇਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਬਗਾਵਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਤਸਕਰੀ ਕਰ ਕੇ ਲਿਆਂਦੀਆਂ ਗਈਆਂ ਫਿਲਮਾਂ ਨੇ ਬਾਹਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਵੀ। ਮੀਰਾ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। "ਮੈਂ ਚੀਨੀ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਬਹੁਤ ਦੇਖਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਆਦਮੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇੱਕ ਚੀਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਛੱਡਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੀ ਰਹੀ।" ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਸਖ਼ਤ ਸੁਭਾਅ ਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁੱਟਦੇ ਵੀ ਸਨ। ਮੀਰਾ ਡਾਕਟਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਇਸ 'ਤੇ ਵੀ ਰੋਕ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਰਹਿਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸੁਪਣਾ ਦੇਖਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। "ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਪਾਰਟੀ ਮੈਂਬਰ ਸੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਮ ਘੁਟਨ ਵਾਲਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਾਹਰ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਮੈਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਜਾਗਣਾ ਅਤੇ ਸੌਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੀਰਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰੋਕਰ (ਏਜੰਟ) ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉਹ ਟੂਮੇਨ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸਖਤ ਪਹਿਰੇ ਵਾਲੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਬੱਚ ਕੇ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭੱਜ ਸਕੇ। ਪਰ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਰਕਾਰ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆ ਕਾਰਨ ਤਸਕਰ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕਿਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੂਚਿਤ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਟੂਮੈਨ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ ਲੱਗੇ ਹਨ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਚਾਰ ਸਾਲ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਕਿਵੇਂ ਲੱਗੀ ਦਲਾਲ ਦੇ ਹੱਥ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹੋਰ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੀਰਾ ਕੋਲ ਵੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਏਜੰਟ ਨੂੰ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੇ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਖੁਦ ਨੂੰ "ਵੇਚੇ" ਜਾਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਕਰਜ਼ਾ ਚੁਕਾਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਮੀਰਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਪਰ ਉਸ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਹੋਇਆ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤਸਕਰੀ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਜੋ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਟੂਮੇਨ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਯੈਂਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਰੀਆਈ-ਚੀਨੀ ਆਦਮੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਜਿਸ ਨੂੰ "ਡਾਇਰੈਕਟਰ" ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਯੈਂਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਯਾਂਬੀਆਂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਮੂਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਆਬਾਦੀ ਵਾਲਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਚੀਨੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਚੀਨ ਵਿਚ ਲੁਕ ਕੇ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਕੇ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਤਾਤਰ ਔਰਤਾਂ ਹਨ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਰਜਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਹੋਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾੜੀ ਵਜੋਂ ਵੇਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਬਰੀ ਦੇਹ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਧੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਸੈਕਸਕੈਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮੀਰਾ ਪਹੁੰਚੀ ਅਪਾਰਮੈਂਟ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ 'ਤੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਨਵੀਂ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕੀ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਮਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਮੀਰੇ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਸਿੱਖਣਾ ਸੀ ਅਤੇ ਅਭਿਆਸ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਮੀਰਾ (ਵਿਚਾਲੇ) ਅਤੇ ਜਿਊਨ (ਸੱਜੇ), ਦੋਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਘਰ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮੀਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦੇਣਾ, ਇਹ ਸਭ ਸ਼ਰਮਸਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਂ ਰੋ ਪੈਂਦੀ ਤਾਂ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਕਿ ਕੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਰਹੀ ਹੈ।" ਸੈਕਸਕੈਮ ਸਾਇਟ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਯੂਜ਼ਰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸਨ। ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਪ੍ਰਤੀ ਮਿੰਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਦੇ ਸਨ ਇਸ ਲਈ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਈਟ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਰ ਤੱਕ ਆਦਮੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਕੇ ਰੱਖਣ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੀਰਾ ਡਰੀ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਤਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਾਪਸ ਭੇਜ ਦੇਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ। "ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੇ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਮਾਰ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਾਂਗੀ।" ਜਿਊਨ ਤੇ ਮੀਰਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਔਰਤਾਂ ਰਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਮੀਰਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਰੂਮਮੇਟ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੁੜੀ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਭੱਜ ਗਈ ਤਾਂ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੀਰਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਜੀਊਨ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਜੀਊਨ ਸਿਰਫ਼ 16 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਲ 2010 ਵਿੱਚ ਦੇਸ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਤਲਾਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਗਰੀਬੀ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ। 11 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਸਕੂਲ ਜਾਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕੇ ਅਤੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਚੀਨ ਜਾਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਵਾਪਿਸ ਲੈਕੇ ਆ ਸਕੇ। ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਊਨ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜ਼ਖਮ ਹੋ ਗਏ ਪਰ ਮੀਰਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨਾਲ ਵੀ ਏਜੰਟ ਨੇ ਧੋਖਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸੈਕਸਕੈਮ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੈਂਜੀ ਪਹੁੰਚੀ ਤਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ "ਬਹੁਤ ਕਾਲੀ ਅਤੇ ਬਦਸੂਰਤ" ਸੀ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਜੀਊਨ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਫ਼ਰਤ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ 'ਤੇ ਖੇਡ ਕੇ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚੀ ਸੀ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖਾਲੀ ਹੱਥ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ।" "ਮੇਰਾ ਸੁਪਣਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ-ਦਾਦੀ ਦੇ ਇਸ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੌਲ ਜ਼ਰੂਰ ਖਵਾ ਸਕਾਂ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਸਹਿੰਦੀ ਰਹੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।" ਜੀਊਨ ਨੇ ਬਹੁਤ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ ਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਇਨਾਮ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਰੱਖਦੋ ਹੋਏ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਸਕੇਗੀ, ਉਹ ਘਰ ਵਿਚ ਬਾਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸੇ ਲੈਕੇ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਰੁਕੇ ਤਾਂ ਜਿਊਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਬਾਹਰ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵੱਲ ਹੀ ਸੀ "ਮੈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਕਿ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਦੇਖੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇ ਮੈਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੀ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਹਾਅ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।" ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਹੀ ਸੋਇਆ ਕਰਦੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ $177 (£140) ਦੇ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਛੂ ਸਕੇ। ਉਹ ਹਰ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੀਊਨ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿਆ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨਾਲ ਬਾਗ਼ੀ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਰਦੀ, "ਪਹਿਲਾਂ ਮਿਹਨਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਫਿਰ ਵੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਿਸ ਨਹੀਂ ਭੇਜਦਾ ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਦਲੀਲ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ।" ਜੀਊਨ ਮੁਤਾਬਿਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਕੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਾਇਆ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਸ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਪੱਖ ਲਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। "ਮੈਨੂੰ ਲਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪਰਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਕਮਾਈ ਘੱਟਦੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਆ ਜਾਂਦਾ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਝਿੜਕਦੇ ਸਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਮਿਹਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਅਤੇ ਨਾਟਕ ਦੇਖਣ ਵਰਗੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।" ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਆਰਾ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਕੜੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ ਲਿਵਿੰਗ ਰੂਮ ਵਿਚ ਸੋਇਆ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਬੰਦ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੁੜੀਆਂ ਤੱਕ ਖਾਣਾ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਭਰਾ ਜੋ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ ਉਹ ਰੋਜ਼ ਇੱਥੇ ਕੂੜਾ ਸੁੱਟਣ ਆਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਭੱਜ ਨਿਕਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਊਨ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਮਾਨ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਜੀਊਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਾਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਦ ਵਿਚ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਜੇਲ੍ਹ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਬੁਰੀ ਸੀ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਵਾਲ ਬਣਵਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ, "ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਮੀ ਵਾਂਗ ਸਾਡੇ ਬਹੁਤ ਨੇੜੇ ਹੋਕੇ ਤੁਰਿਆ ਕਰਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਭੱਜ ਜਾਵਾਂਗੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਘੁੰਮਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ ਪਰ ਮੈਂ ਘੁੰਮ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੋਤਲ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਮੂਰਖ ਵਾਂਗ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।" ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਉੱਤਰੀ-ਕੋਰੀਆਈ ਔਰਤ ਨੂੰ 'ਮੈਨੇਜਰ' ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦੀ ਗ਼ੈਰ-ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਾਡੇ ਸਾਰਿਆਂ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਮੀਰਾ ਨਾਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਮਿਹਨਤ ਕਰੇਗੀ ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਵਿਆਹ ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਕਰਵਾਏਗਾ। ਜੀਊਨ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਜੀਊਨ ਦਾ ਉਸਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਵਾਏਗਾ। ਜਦੋਂ ਜੀਊਨ ਨੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ ਜੀਊਨ ਨੂੰ $53,200 ਕਮਾਉਣੇ ਪੈਣਗੇ। ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਹਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕੋਈ ਦਲਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸੈਕਸਕੈਮ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਕਮਾਇਆ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ। ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਦੀ 30 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਕਮ ਦੇਣ ਲਈ ਮੰਨ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਰਕਮ ਰਿਹਾਅ ਹੋਣ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣੀ ਸੀ। ਪਰ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਣ ਲੱਗੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਜੀਊਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ, "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਾਇਦ ਮੈਂ ਕਦੀ ਵੀ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੀ ਵੀ ਨਾ ਪਰ ਮੈਂ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਓਵਰਡੋਜ਼ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਿੜਕੀ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਦੀ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ।" ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੀਰਾ ਦਾ ਸਮਾਨ ਸਾਲ ਬੀਤਦੇ ਰਹੇ- ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੂੰ ਅੱਠ ਸਾਲ। ਫਿਰ ਮੀਰਾ ਦੇ ਇੱਕ ਸੈਕਸਕੈਮ ਗਾਹਕ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਸ 'ਤੇ ਤਰਸ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮੀਰਾ ਦਾ ਰਾਬਤਾ ਪਾਦਰੀ ਚੁੰਨ ਕੀਵੰਨ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ ਜੋ ਪਿਛਲੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਮੀਰਾ ਦੇ ਗਾਹਕ ਨੇ ਮੀਰਾ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਇੰਸਟਾਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਪਾਦਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਸਕੇ। ਪਾਦਰੀ ਚੁੰਨ ਕੀਵੰਨ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਡੀਫੈਕਟਰਜ਼ ਵਿਚ ਕਾਫ਼ੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਟੀਵੀ ਵੱਲੋਂ ਅਕਸਰ ਉਸ ਨੂੰ "ਅਗਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ" ਜਾਂ ਫਿਰ "ਕੋਨ-ਮੈਨ" ਆਖ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਸਾਧੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 1999 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਇਸਾਈ ਚੈਰਿਟੀ ਦੁਰਿਹਾਨਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਹ 1,200 ਦੇ ਕਰੀਬ ਬਾਗ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਚਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਬਚਾਉਣ ਬਾਬਤ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਲਗਿਆ। "ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਕੈਦ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਮਾਮਲਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਦੋਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਨੀ ਦੇਰ ਤੱਕ ਕੈਦ ਕਰਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ।" ਸੈਕਸਕੈਮ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੇ ਹੁੰਦੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਇੱਖ ਵੀ ਪੈਸਾ ਮੀਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਚੁੰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਗੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਆਯੋਜਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਫ਼ੌਜੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਵਾਰੀ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ "ਕੋਰੀਅਨ ਪਿੱਗ ਟਰੇਡ" ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸੈਂਕੜੇ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਲੈਕੇ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਡਾਲਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਧਿਕਾਰਕ ਅੰਕੜੇ ਹਾਸਿਲ ਕਰਨੇ ਔਖੇ ਹਨ ਪਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆਈ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਉੱਚੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੋ ਰਹੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਯੂਐਸ ਸਟੇਟ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦੀ ਸਲਾਨਾ 'ਟਰੈਫਿਕਿੰਗ ਇਨ ਪਰਸਨਜ਼ ਰਿਪੋਰਟ' ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਤਸਕਰੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜੇ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਣ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਚੁੰਨ ਸੈਕਸਕੈਮ ਸਾਇਟ 'ਤੇ ਇੱਕ ਕਲਾਇੰਟ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਕੁੜੀਆਂ ਇਹ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰ ਸਕੀਆਂ ਕਿ ਉਹ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਨੇ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭੱਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ, "ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੀਫ਼ੈਕਟਰਜ਼ ਆਪਣੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਪੱਟੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਰਾਤ ਸਮੇਂ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਯੈਂਜੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਹੋਟਲ 'ਤੇ ਲੱਗਿਆ ਸਾਈਨ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਸਨ।" ਗੂਗਲ ਮੈਪਸ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਭਾਲ ਕੇ ਚੁੰਨ ਆਪਣੀ ਸੰਸਥਾ ਦੁਰਿਹਾਨਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਲੰਟੀਅਰ ਭੇਜਣ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਬਾਗ਼ੀ ਲਈ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਖਤਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਤੀਸਰੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਦੂਤਾਵਾਸ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਾਪਿਸ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪਰ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦੇ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਚੁੰਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ "ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਬਾਗ਼ੀ ਲੋਕ ਨਕਲੀ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਕਲ੍ਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਕਲੀ।" ਚੁੰਨ ਕਿਵੋਨ ਨੂੰ ਮੈਸੇਜ ਮਿਲਿਆ ਕਿ ਮੀਰਾ ਤੇ ਜਿਊਨ ਚੀਨੀ ਸਰਹੱਦ ਤੋਂ ਪਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਰਿਹਾਨਾ ਵੋਲੰਟੀਅਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਆਈਡੀ ਦੇ ਬਿਨ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਟਲ ਜਾਂ ਹੋਸਟਲ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕ ਸਕਦੀਆਂ ਸਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ 'ਤੇ ਸੌਣ ਜਾਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗ ਕੇ ਰਾਤਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਸਨ। ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ ਵਿਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਰੂਟ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਪਾਰਟਮੈਂਟ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਦੇ 12 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਚੁੰਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੋਈ। ਜੀਊਨ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਾਂਗੀ, ਪਰ ਪਾਦਰੀ ਚੁੰਨ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਮੈਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਮਿਲਨ ਦੇ ਖਿਆਲ ਨਾਲ ਹੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ।" ਉਹ ਗੱਡੀ ਰਾਹੀਂ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲਕੇ ਹੋਰ 27 ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆਈ ਦੂਤਾਵਾਸ ਪਹੁੰਚੇ। ਚੁੰਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਅਨ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੱਡੀ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। "ਇਹ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਉਲਟੀਆਂ ਕਾਰਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਸਤਾ ਨਰਕ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਦੂਤਾਵਾਸ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੀਰਾ ਥੋੜਾ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਲਕਾ ਮੁਸਕੁਰਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਦਾ ਰੋਣ ਦਾ ਮੰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜੀਊਨ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ, "ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਨਰਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਬਹੁਤ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਾਂਗੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਬੁਰਾ ਵੀ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਛੱਡਣ ਪਿੱਛੇ ਮੇਰਾ ਇਹ ਮੰਤਵ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।" ਪਾਦਰੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਇਕੱਠੇ ਹੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਾਖਿਲ ਹੋਏ। ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਬਾਅਦ ਸਿਰਫ਼ ਚੁੰਨ ਬਾਹਰ ਵਾਪਸ ਆਏ ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੁਮਿਕਾ ਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਮੀਰਾ ਅਤੇ ਜੀਊਨ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਭੇਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕੌਮੀ ਖੂਫੀਆ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਨਾਉਣ ਲਈ ਕਿ ਉਹ ਜਾਸੂਸ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਚੀਨੀ ਸਰੱਹਦ ਦੇ ਪਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚਣ ਤੇ ਮੀਰਾ (ਖੱਬੇ) ਅਤੇ ਜਿਊਨ (ਸੱਜੇ) ਚੀਨ ਵੱਲ ਦੇਖਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਅੱਗੇ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਹਾਨਾਵੰਨ ਪੁਨਰਵਾਸ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਤੀਤ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਨਵੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਹਾਰਕ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਤੋਂ ਬਾਗ਼ੀ ਹੋਕੇ ਆਏ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਰਾਸ਼ਨ ਦੀ ਖਰੀਦਾਰੀ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਚਲਾਉਣਾ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ, ਫ੍ਰੀ ਮਾਰਕੀਟ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਸਿਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਕਾਉਂਗਲਿੰਗ ਵੀ ਹਾਸਿਲ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੁਪਣਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮੀਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਮੈਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਟੂਅਰ ਗਾਇਡ ਬਣ ਸਕਾਂ।" ਜੀਊਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਮ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਤੀਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਕੈਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਕੌਫ਼ੀ ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ" "ਕਿਸੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਇਹ ਬਾਰਿਸ਼ ਰੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ ਪਰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮੀਂਹ ਦਾ ਮੌਸਮ ਇੰਨਾ ਲੰਮਾਂ ਚੱਲਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਹੋਂਦ ਬਾਰੇ ਭੁੱਲ ਹੀ ਗਈ ਸੀ।" ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ليونيد سلوتسكي يقول إن ما حدث مؤامرة سياسية وتعد فريدة روستاموفا الصحفية في الخدمة الروسية في بي بي سي ثالث صحفية تتهم علنا عضو البرلمان الروسي ليونيد سلوتسكي بارتكاب هذا السلوك غير اللائق. ونفى النائب في الدوما تلك الاتهامات، وهدد برفع دعوى عليها في المحكمة للإساءة إلى سمعته. ولم تشهد روسيا رد الفعل العنيف الذي ظهر في الولايات المتحدة وأوروبا الغربية في مواجهة التحرش الجنسي في أعقاب الفضائح التي تعرضت لها شخصيات مرموقة. "فقدان القدرة على التعبير" ولدى روستاموفا تسجيل صوتي للحادثة، التي وقعت قبل عام مضى. ويوجد ذلك التسجيل في حوزة بي بي سي، ولكنها قررت عدم نشره. وكانت فريدة روستاموفا قد زارت في 24 مارس/آذار 2017 ليونيد سلوتسكي في مكتبه في البرلمان لمعرفة تعليقه على زيارة مرشحة الرئاسة الفرنسية آنذاك، مارين لوبان، إلى روسيا. وخلال اللقاء غيّر سلوتسكي فجأة موضوع الحديث، وسألها إن كانت تريد العمل معه، وتترك عملها في بي بي سي. وعندما رفضت روستاموفا، قال شاكيا: "أنت تحاولين الابتعاد عني، أنت لا تريدين أن تقبليني، لقد جرحت مشاعري". وفي التسجيل الصوتي للحادثة، يُسمع صوت روستاموفا وهي تشرح له أن لديها صديقا مقربا وأنها تأمل في الزواج منه. فريدة روستاموفا تقول إن سلوتسكي لم يحاول الاعتذار لها ثم يسمع صوت سلوتسكي وهو يقول لها "عظيم، تكونين زوجته، وعشيقتي". ويقول مراسلنا إن السياسي الروسي اقترب من الصحفية بعد ذلك، وبدأ - بحسب ما تقوله هي - "لمس منطقة الجزء السفلي من جسمي براحة يده". _______________________________________________________________________________ التحرش الجنسي في روسيا _____________________________________________________________________________ وتقول روستاموفا "لم أفهم ما حدث. لقد فقدت القدرة على التعبير، وصرت أغمغم، وأصبت بالخدر. وتلفظت بكلمات تعني أني لن أراه مرة أخرى، لأنه تحرش بي جنسيا". ولم يوافق سلوتسكي على وصفها لما حدث، بحسب رده الموجود في التسجيل الصوتي. وقال "أنا لا أتحرش جنسيا بأحد. ربما بعض الشيء. (التحرش جنسيا بالناس) تعبير قبيح". وطلبت بي بي سي من سلوتسكي التعليق على ما جرى في 24 مارس/آذار 2017، لكنه لم يستجب. نائبة رئيس تحرير قناة آر تي في آي صحفية أخرى اتهمت النائب الروسي بالتحرش وكانت صحفيتان أخريان هما نائبة رئيس تحرير قناة آر تي في آي، يكاترينا كوتريكادزي، وداريا تشوك، المخرجة في محطة تلفزيون راين، قد اتهمتا خلال الأسبوعين الماضيين ليونيد سلوتسكي بتصرفات جنسية غير لائقة. وأقر سلوتسكي بالفضيحة عقب الخطاب الذي أدلى به الرئيس فلاديمير بوتين الأسبوع الماضي، لكنه قال إنها كانت مؤامرة سياسية. وقال لمراسل بي بي سي "لقد أمروهم بالكتابة عن هذا". وأضاف "الناس غير سعداء بزيادة سلطة لجنة الشؤون الخارجيةفي البرلمان، بمن فيها رئيس اللجنة. وهذا للأسف مثال على الصحافة المغرضة، التي لم تحقق غرضها في تقليص سلطتنا، بل قوتها". وقال البرلمان الروسي إن ما قيل عن سلوتسكي لم يثبت بالدليل، وشجع الضحايا على رفع دعاوى إلى لجنة القيم في البرلمان. وتعد روستافوما حاليا بيانا ستقدمه إلى تلك اللجنة. وتقول إن سلوتسكي لم يحاول أبدا الاعتذار إليها طيلة العام الماضي.

ਲਿਓਨੀਡ ਸਲਤਕੀ ਰੂਸੀ ਸੰਸਦ ਡੂਮਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੀ ਲਿਬਰਲ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰੂਸੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਲਿਓਨੀਡ ਸਲਤਸਕੀ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕਰਦਿਆਂ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਮੁੱਕਦਮੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਬਾਰੇ ਓਨੀ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਛਿੜੀ ਹੈ ਜਿੰਨੀ ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਕੋਲ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਮੌਜੂਦ ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਹ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਬੀਬੀਸੀ ਕੋਲ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰੂਸੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਸਲਤਸਕੀ ਉੱਪਰ ਅਜਿਹੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤੀਜੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਹੈ। ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ 24 ਮਾਰਚ 2017 ਨੂੰ ਲਿਓਨੀਡ ਸਲਤਸਕੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਸਲਤਸਕੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ, ਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਹੁਦੇ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਮਰੀਨ ਲੇ ਪੈਨ ਨੇ ਰੂਸੀ ਫੇਰੀ ਉੱਤੇ ਆਉਣਾ ਸੀ। ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਲਤਸਕੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਜਾਨਣ ਗਏ ਸਨ। ਕੀ ਹੈ ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ? ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਸਲਤਸਕੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਬੀਬੀਸੀ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਜਦੋਂ ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਨੇ ਇਹ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਸਲਤਕੀ ਨੇ ਸ਼ਕਾਇਤ ਦੇ ਲਹਿਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ," ਤੁਸੀਂ ਮੈਥੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀਆ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਾਈ ਹੈ।" ਰਿਕਾਰਡਿੰਗ ਵਿੱਚ ਫਰੀਦਾ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਆਏ ਫਰੈਂਡ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਆਹ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ 'ਤੇ ਸਲਤਸਕੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਧੀਆ ਤੁਸੀਂ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਮੇਰੀ ਰਖੇਲ ਬਣੋਗੇ।" ਸਾਡੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਗੂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਮੇਰੀ ਜਿਵੇਂ ਆਵਾਜ਼ ਹੀ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਬੋਲਿਆ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਾ ਰਿਹਾ।" ਲਿਓਨੀਡ ਸਲਤਕੀ ਪੱਤਰਕਾਰ ਦੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸਲਤਸਕੀ ਨੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਸਲਤਸਕੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੱਖ ਜਾਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਪਰ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ। ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਕਟਰੀਨਾ ਕਟੋਰੀਕਡਜ਼ਾ ਜੋ ਕਿ ਆਰਟੀਵੀਆਈ ਦੀ ਉਪ ਸੰਪਾਦਕ ਹੈ ਅਤੇ ਟੀਵੀ ਰੇਨ ਦੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਦਾਰੀਆ ਜ਼ੁਕ ਨੇ ਸਲਤਸਕੀ ਉੱਪਰ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਹਫਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਜਿਨਸੀ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ ਹਨ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੂਤਿਨ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਲਤਸਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬੀਬੀਸੀ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਭ ਲਿਖਵਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਰੂਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਸਦਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸਲਤਸਕੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੋਏ ਤੇ ਉਹ ਸੰਸਦ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ। ਯਕਟਰੀਨਾ ਕਟੋਰੀਕਡਜ਼ਾ ਜੋ ਕਿ ਆਰਟੀਵੀਆਈ ਦੇ ਉਪ ਸੰਪਾਦਕ ਹਨ ਡੂਮਾ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਨੇ ਰੂਸੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵੈਡੋਮੋਸਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਿਆਸਤ ਸਿਆਸਤਦਾਨਾਂ ਲਈ ਛੱਡ ਦੇਈਏ ਪਰ ਹਰ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੋ ਪਹਿਲੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਜਾਂਚ ਮਗਰੋਂ ਇਹ ਉਕਸਾਹਟ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਿਕਲਿਆ ਤਾਂ ਫੇਰ ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰਾਂਗੇ? ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਕਸਾਇਆ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰੂਸੀ ਸੰਸਦ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਰੀਦਾ ਰੁਸਤਾਮੋਵਾ ਫਿਲਹਾਲ ਸੰਸਦ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸਲਤਸਕੀ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਰੂਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ ਜਿਨਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)