وأضاف ترامب أمام أعضاء التحالف الدولي "سيتم الإعلان الأسبوع المقبل بأننا سيطرنا رسمياً على مئة في المئة من أرض الخلافة". والتزم ترامب الحذر قائلاً إنه "بانتظار الكلمة الرسمية". ويقول مسؤولون عسكريون وآخرون في المخابرات الأمريكية إن "تنظيم الدولة قد يعاود نشاطه في حال عدم استمرارية الضغوط ضد الإرهاب". وكان إعلان ترامب المفاجئ في كانون الأوّل/ديسمبر دحر تنظيم الدولة ونيته سحب القوات الأمريكية من سوريا خلال 30 يوماً، فاجأ أعضاء التحالف الدولي، إلا أنه تراجع عنه لاحقاً بعد سلسلة من الاستقالات من قبل مسؤولين رفيعي المستوى في وزارة الدفاع وانتقادات قوية من الجمهوريين والحلفاء في الخارج. ويضم التحالف العالمي ضد تنظيم الدولة الإسلامية نحو 80 دولة وأنشأ في عام 2014 بعدما احتل التنظيم مساحات واسعة وشن هجمات إرهابية خارج المنطقة. كيف ينظر ترامب إلى المعركة ضد تنظيم الدولة الآن؟ قال ترامب في مؤتمر يوم الأربعاء في واشنطن إن "أرضهم قد ذهبت أدراج الرياح"، مضيفاً أنه تم تدمير خلافة تنظيم الدولة الإسلامية. وأضاف "إلا أنه ما زال لديه جيوب صغيرة، مما يعتبر أمراً خطيراً"، مشيراً إلى أنه لا يجوز للمقاتلين الأجانب الوصول إلى الولايات المتحدة. وأشار ترامب إلى الدعاية الإعلامية التابعة للتنظيم والذي جند عبرها العديد من المقاتلين في أوروبا والدول الأخرى. وأردف " لفترة وجيرة، استخدموا الإنترنت ببراعة وبطريقة أفضل منا، إلا أن الأمر تغير الآن". وشكر ترامب شركاء التحالف قائلاً "سنعمل معاً لسنوات عديدة مقبلة". وتعهد وزير الخارجية الأمريكي مايك بومبيو باستمرار الولايات المتحدة بقتال تنظيم الدولة بالرغم من سحب قواتها المزمع من سوريا. ووصف انسحاب القوات الأمريكية بأنه "تغيير تكتيكي وليس تغييراً في المهمة"، مضيفاً أن العالم يدخل "عصر الجهاد اللامركزي". هل تم فعلاً دحر تنظيم الدولة الإسلامية؟ من المؤكد أن تنظيم الدولة فقد سيطرته على معظم الأراضي التي سيطر عليها بما في ذلك معاقله في الموصل في العراق والرقة في سوريا. ومع ذلك، يستمر القتال في شمال شرق سوريا حيث تقول قوات سوريا الديمقراطية التي يتزعمها الأكراد إنها أسرت عشرات المقاتلين الأجانب في الأسابيع الأخيرة. وقال جوزيف فولت، رئيس القيادة العسكرية في الجيش الأمريكي الثلاثاء أمام لجنة في مجلس الشيوخ، إن نحو 1500 من مسلحي تنظيم الدولة ما زالوا في جيب على مساحة 20 كيلومتراً مربعاً على الحدود السورية مع العراق. وأردف أن التنظيم ما زال لديه "قادة ومقاتلون وموارد وأيدولوجية تغذي جهودهم". وفي غضون ذلك، أشار تقرير صادر عن جهاز مراقبة تابع لوزارة الدفاع الأمريكية إلى أنه من دون ضغوط متواصلة على التنظيم، فإنه من المحتمل أن يعاود نشاطه في سوريا خلال ستة إلى 13 شهراً. التحدي الآخر يتمثل بما يتوجب فعله مع مئات المقاتلين الأجانب الذين قٌبض عليهم مع عائلاتهم من قبل قوات سوريا الديمقراطية. فالحكومات في بلدانهم الأصلية مترددة في استعادة المتطرفين الموالين لتنظيم الدول الإسلامية.

ਟਰੰਪ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਗਠਜੋੜ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ 100 ਫੀਸਦੀ ਖੇਤਰ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ 'ਅਧਿਕਾਰਤ ਐਲਾਨ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਦੋ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 20 ਹਜ਼ਾਰ ਵਰਗ ਮੀਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਮੂਸਲ ਅਤੇ ਰੱਕਾ ਦੋਹਾਂ ਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਟਰੰਪ ਨੇ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਜਿਹਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਆਈਐਸ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹੀ ਬਚੇ ਹਨ। ਕੀ ਆਈਐਸ ਵਾਕਈ ਹਾਰ ਗਿਆ ਹੈ? ਆਈਐਸ ਨੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਲਾਕਿਆਂ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਗਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਈਐਸ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਇਰਾਕ ਵਿਚ ਮੂਸਲ ਅਤੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਰੱਕਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਸੀਰੀਆ ਵਿਚ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਰਦਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸੀਰੀਅਨ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਫੋਰਸਿਜ਼ (ਐਸਡੀਐਫ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਹਫਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਫੜ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸੈਂਟਰਲ ਕਮਾਂਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਜਨਰਲ ਜੋਸੇਫ ਵੋਟਲ ਨੇ ਸੀਨੇਟ ਦੀ ਇਕ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਤਕਰੀਬਨ 1500 ਆਈਐਸ ਅੱਤਵਾਦੀ 20 ਵਰਗ ਮੀਲ (52 ਸਕੁਏਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਵਿਚ ਸੀਰੀਆ ਦੀ ਸਰਹੱਦ 'ਤੇ ਇਰਾਕ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਹਾਲੇ ਵੀ "ਆਗੂ, ਲੜਾਕੇ, ਸਹਾਇਕ, ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਗਲਤ ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।" ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਕਮਾਂਡ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਿਨਾਂ "ਸੀਰੀਆ ਵਿਚ ਛੇ ਤੋਂ 12 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇੱਕ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਕਿ ਐਸਡੀਐਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਬੰਦੀ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸੈਂਕੜੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲੜਾਕਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਕੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਕੱਟੜਪੰਥੀ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸਲਾਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਨ। ਆਈਐਸ ਖਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਨੂੰ ਟਰੰਪ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ? ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ "ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਇੰਨੀ ਜਲਦੀ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲੇ ਵੀ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਇਲਾਕੇ ਹਨ ਜੋ ਕਾਫ਼ੀ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਆਈਐਸ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਜਿਹਾ ਆਵੇਗਾ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗਾ।" ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਟੇਟ ਆਫ਼ ਯੂਨੀਅਨ ਸਪੀਚ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ "ਮਹਾਨ ਦੇਸ ਅੰਤਹੀਣ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਲੜਦੇ।" ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ? ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਈਕ ਪੋਂਪੀਓ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਸੱਦਣਾ ਸਿਰਫ਼ 'ਇੱਕ ਵਿਹਾਰਕ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ...ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।' ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫੌਜ ਨੂੰ "ਸੀਰੀਆ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਲੜਾਈ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਇਸ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰਹਾਂਗੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੁਨੀਆਂ 'ਜੇਹਾਦ ਦੇ ਵਿਕੇਂਦਰੀਕਰਨ ਦੇ ਯੁੱਗ' ਵਿੱਚ ਦਾਖਿਲ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੇ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਮਦਦ ਲਈ 'ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ' ਸੱਦੇਗਾ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وأصيب في الزلزال الذي وقع الأحد مئات الأشخاص، بحسب ما قاله مسؤولون، معظمهم في المنطقة الشمالية من الجزيرة. وكان الزلزال، الذي بلغت درجته 6.9 ضحلا إذ حدث فقط على عمق 30 كم. ودمر آلاف المباني، وأدى إلى قطع الكهرباء. وأجلي حوالي 1000 سائح أجنبي من جزر جيلي القريبة، كما قتل شخص واحد على الأقل في بالي.

ਰਿਕਟਰ ਪੈਮਾਨੇ ਉੱਪਰ 6.9 ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੇ ਇਸ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਲਾਮਬੋਕ ਦੇ ਪੜੋਸੀ ਟਾਪੂ ਬਾਲੀ ਤੋਂ ਆਈ ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਲੋਕ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਭਜਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਿਲੀ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 1000 ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉ 'ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਫੜਾ-ਤਫੜੀ ਸੀ' ਲਾਮਬੋਕ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਹਫਤੇ ਵੀ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 16 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੁਨਾਮੀ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਏਐਫਪੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਲਾਮਬੋਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰ ਮਤਾਰਾਮ ਦੀਆਂ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਮਤਾਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਘਰੋਂ ਬਾਹਰ ਭਜਿਆ। ਹਰ ਕੋਈ ਹੜਬੜੀ ਵਿੱਚ ਸੀ।" ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਦੇ ਟਾਪੂ ਲਾਮਬੋਕ 'ਤੇ 9.1 ਤੀਬਰਤਾ ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਦੀ ਦਸਤਕ 'ਹਸਪਤਾਲ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ' ਬਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇਨਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ। ਦੇਨਪਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੁਰੂ 'ਚ ਤਾਂ ਹਲਕੇ ਝਟਕੇ ਸਨ, ਪਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਏ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਚੀਕਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ - ਭੂਚਾਲ। ਸਾਰਾ ਸਟਾਫ ਹੜਬੜਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਭਜਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰੀ ਕੇ ਸ਼ਨਮੁਗਮ ਇੱਕ ਕਾਂਨਫਰੰਸ ਲਈ ਲਾਮਬੋਰ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਦੋਂ ਭੂਚਾਲ ਆਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਟਲ ਦਾ ਕਮਰਾ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਖੜਾ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ।" ਗਿਲੀ ਟਾਪੂ ਦੇ ਇੱਕ ਅਫਸਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬਾਹਰ ਕੱਢੇ ਜਾਣ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸੀ। ਕੁਝ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਬਾਲੀ ਅਤੇ ਲਾਮਬੋਕ ਦੇ ਹਵਾਈ ਅੱਢੇ ਖੁਲੇ ਹਨ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وقالت الهيئة التنظيمية للأدوية ومنتجات الرعاية الصحية في بريطانيا إن اللقاح، الذي يوفر حماية بنسبة 95 في المئة، آمن للاستخدام على نطاق واسع. ويمكن البدء خلال أيام في منح اللقاح للفئات الأكثر احتياجا له، مثل المسنين في دور الرعاية. وطلبت المملكة المتحدة بالفعل 40 مليون جرعة، تكفي لتطعيم 20 مليون شخص، حيث يحصل كل شخص على جرعتين. وستكون عشرة ملايين جرعة متاحة قريبا جدا، وستصل 800 ألف جرعة إلى المملكة المتحدة خلال أيام. مواضيع قد تهمك نهاية وهذا هو أسرع لقاح يتم تطويره في التاريخ، حيث استغرق 10 شهور للمرور عبر الخطوات التي تستغرق سنوات في العادة. وقال وزير الصحة مات هانكوك في تغريدة بموقع تويتر "الغوث في الطريق. دائرة الصحة مستعدة لبدء عملية التطعيم بداية الأسبوع القادم". وهناك حوالي 50 مستشفى على أهبة الاستعداد، كما يجري تجهيز مراكز للتلقيح في عدة أماكن مثل قاعات المؤتمرات. وبالرغم من أن بالإمكان بدء التطعيم قريبا، يتوجب على الناس توخي الحذر واتخاذ الخطوات الضرورية لمنع انتقال العدوى ووقف انتشار الفيروس، كما يقول الخبراء. وهذا يعني أن هناك ضرورة للتقيد بإجراءات التباعد الاجتماعي واستخدام الكمامات وفحص الناس الذين يشتبه بحملهم للفيروس وعزلهم. ما هو اللقاح الذي أُقر؟ هو نوع جديد من اللقاحات يُطلق عليه mRNA. ويستخدم هذا اللقاح أجزاء دقيقة من الشفرة الوراثية للفيروس من أجل تدريب الجسم على مكافحة مرض كوفيد-19 وبناء مناعة ضده. ولم يقر لقاح من هذا النوع من قبل للاستخدام البشري، لكن البعض حصلوا عليه خلال مرحلة التجارب. ويتوجب حفظ اللقاح في درجة حرارة 70 تحت الصفر. وسوف يجري نقله في صناديق خاصة تحوي ثلجا جافا. وبمجرد وصولها يمكن أن تحفظ لمدة خمسة أيام في الثلاجة.

ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਟੀਕਾਕਰਨ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਰੈਗੂਲੇਟਰ, ਐੱਮਐੱਚਆਰਏ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, ਕੋਵਿਡ-19 ਲਈ 95 ਫੀਸਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਲਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ 40 ਮਿਲੀਅਨ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 20 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡੋਜ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਕਰੀਬ 10 ਮਿਲੀਅਨ ਖ਼ੁਰਾਕਾਂ ਛੇਤੀ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਗੇੜਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਲਈ 10 ਮਹੀਨੇ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਕਿ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਸਕੱਤਰ ਮੈਟ ਹੈਨਕੌਕ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮਦਦ ਜਲਦ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇਗੀ, ਐੱਨਐੱਚਏ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਟੀਕਾਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ।" ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਚੇਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਸਬੰਧੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਸਿੰਗ ਅਤੇ ਮਾਸਕ ਪਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਕਿਹੜੀ ਹੈ? ਇਹ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ mRNA ਵੈਕਸੀਨ ਹੈ, ਜੋ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ-19 ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਰੋਗ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧਕ ਸਮਰਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਜੈਨੇਟਿਕ ਕੋਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੀ ਹੈ। (ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ ) mRNA ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆਂ ਗਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲੀਨਿਕਲ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਲਈ -70C ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਡਰਾਈ ਆਇਸ ਦੇ ਸਪੈਸ਼ਲ ਬਕਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਇਸ ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ 5 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਫਰਿਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕਿਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗੀ? ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਸੂਚੀ ਉਲੀਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖ਼ਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸਾਮੂਹਿਕ ਟੀਕਾਕਰਨ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੇਅਰ ਹੋਮਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਟਾਫ, 80 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਮਾਜਕ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸਟੌਕ ਅਗਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਮੂਹਿਕ ਟੀਕਾਕਰਨ ਵਿੱਚ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਨੌਜਵਾਨ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਸਟੌਕ 2021 ਵਿੱਚ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। 21 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਵਕਫ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਟੀਕੇ ਲੱਗਣਗੇ। ਹੋਰ ਵੈਕਸੀਨ ਕਈ ਹੋਰ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਵੀ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦ ਹੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੌਡਰਨਾ ਵੀ ਫਾਈਜ਼ਰ ਵਾਂਗ ਸੁੱਰਿਅਤ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੂਕੇ ਨੇ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ 7 ਮਿਲੀਅਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾ ਟੀਕਾ ਤੁਹਾਡੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ‘ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪਲਾਨ’ ਜਾਣੋ ਯੂਕੇ ਨੇ ਓਕਸਫੋਰਡ ਅਤੇ ਐਸਟਰਾ-ਜ਼ੈਨੇਕਾ ਤੋਂ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਬਚਾਅ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ 100 ਮਿਲੀਅਨ ਖੁਰਾਕਾਂ ਦਾ ਆਰਡਰ ਦਿੱਤੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸਾਨ-ਰਹਿਤ ਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਪੁਤਨਿਕ ਹੈ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਫੌਜ ਨੇ ਵੀ ਕੈਨਸਿਨੋ ਬਾਓਲੌਜਿਕਸ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਓਕਸਫੌਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਾਂਗ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ولكن بدلاً من الاستمتاع بهذه الفرصة، وجدت المتسابقات أنفسهن وسط زوبعة من الانتقادات بعد تجميع صورهن في صورة واحدة أراد منتقدون أن يوصلوا من خلالها رسالة مفادها أن منظمي الحفل مهووسون بالبشرة الفاتحة. تظهر الصور 30 وجها لنساء مشاركات في مسابقة الجمال ونشرت مجتمعة في صحيفة (تايمز أوف إنديا)، التي تملكها المجموعة المنظمة لمسابقة ملكة الجمال السنوية. وبدأ سيل الانتقادات عندما كتب أحد مستخدمي تويتر السؤال التالي معلقا على الصورة: "ما الخطأ في هذه الصورة؟". وبسبب تشابه هيئاتهن: خصلات لامعة من الشعر، ومرتبة جدا وتصل كلها إلى أطراف الكتفين، وبسبب لون البشرة الذي يكاد يكون متطابقا، سخر بعضهم من مدى تماثل المتسابقات، حتى أنهم تساءلوا، حتى ولو من باب المزاح، ما إذا كن في الحقيقة المرأة ذاتها في كل الصور. وأوضح منتقدون أنه لا شيء خاطئ في صور النساء أنفسهن، ولكن عندنا وضعت الصور متجانبة ظهرت قلة التنوع في لون البشرة، فطفت إلى السطح مجددا مشكلة تؤرق الهند وهي تفضيل البشرة الفاتحة. وقالت لبي بي سي شاميتا سينغا، وهي خبيرة التجميل في المسابقة، إنه كان ينبغي تعديل الصور الأصلية إذ بدت المتسابقات "مثل الدمى". وأصرت على أنه طلب من فريق تعديل الصور (باستخدام فوتوشوب) عدم تغيير لون البشرة، وألقت باللوم على اقتراب موعد طباعة الجريدة ما تسبب بضغط أثناء العمل. وأضافت "ليست هذه ألوان البشرة الحقيقية في الصور الأصلية"، موضحة أن بعض الفائزات السابقات كانت بشراتهن داكنة. وقالت: "هذه مجرد صور لبناتنا في العام الماضي. بشرة الجميع بقيت كما هي". ومنذ منتصف التسعينيات تؤخذ مسابقة ملكة الجمال على محمل الجد في الهند، إذ قدمت البلاد كثيرا من النساء اللاتي أصبحن من شهيرات وحصلن أيضا على ألقاب عالمية. وتحصل كثيرات منهن على عقود تمثيل مربحة في بوليوود. وانتشرت بكثرة طوال السنوات الماضية مؤسسات تدرب الشابات الراغبات في المشاركة في مسابقة ملكة الجمال في جميع أنحاء البلاد، ومجددا كانت معظم الرابحات من ذوات البشرة الفاتحة. لكن هذا الأمر لم يعد مثيرا للاستغراب. ايشواريا راي إن هوس الهند بالبشرة الفاتحة، خاصة عند النساء، أمر معروف جدا؛ إذ ينظر للبشرة الفاتحة على أنها متفوقة على البشرة الداكنة كما أنه من المتعارف عليه أن ذوات البشرة الفاتحة مفضلات عند الزواج. ومنذ سبعينيات القرن الماضي، وبعد طرح كريم "فير أند لافلي"، أصبحت مستحضرات تفتيح البشرة من أكثر المنتجات مبيعا في البلاد، وظهر ممثلون وممثلات في بوليوود في إعلانات لدعم هذا المنتج. ولم تقتصر وعود الإعلانات التجارية لمثل هذه الكريمات على بشرة فاتحة فقط، بل وصلت إلى درجة الوعود بوظيفة ذات بريق أو العثور على الحب أو حتى بالزواج. وترسخ مثل هذه المسابقات التي تفضل لونا محددا للبشرة صورا نمطية تضع المرأة في قوالب معينة. وفي عام 2005 ظهر أول كريم لتفتيح بشرة الرجال اسمه "فير آند هاندسم"، وبدعم من نجم بوليوود شاه روخ خان (شاروخان) سرعان ما ذاع صيت المستحضر. وفي السنوات الأخيرة أطلقت حملات مثل "Dark is Beautiful" ودعوات بأن يحتفي الناس بلون بشرتهم، لكن هذا لم يوقف تدفق طوفان الكريمات التي تعد بتفتيح كل شيء، بدءا من الإبط وحتى الأعضاء التناسلية الأنثوية. ويمكن قياس مدى شعبية مثل هذه المستحضرات في الهند من حقيقة أن عائداتها تصل إلى نحو مئات الملايين من الدولارات كل عام، وفقا لإحدى التقديرات، ومن المتوقع أن تصل عائدات سوق منتجات تفتيح البشرة لدى النساء لنحو 716 مليون دولار بحلول عام 2023. ويقول المدافعون عن منتجات تبييض البشرة إنها مسألة خيار شخصي؛ فإذا كان بإمكان النساء استخدام أحمر الشفاه لجعل شفاههن أكثر احمرارا، فلم لا يستخدمن كريمات تفتح بشرتهن؟ لكن ناشطين أشاروا إلى أن هذا الهوس بالبشرة الفاتحة موقف غير عادل إلى حد كبير؛ إذ يقولون إن "تفوق" البشرة الفاتحة يعزز ويديم التحامل المجتمعي، ويجرح كرامة ذوي البشرة الداكنة الذين يكبرون مع شعور بعدم الثقة بأنفسهم، كما يؤثر على نجاحهم الشخصي والمهني. سمعنا عن عارضات ذوات بشرة أغمق قلن إنهن خسرن وظائف بسبب لون بشرتهن، كما أننا لا نجد في بوليوود إلا عددا قليلا من الممثلات ذوات البشرة الغامقة في الأدوار الرئيسية. عام 2014، أصدر مجلس معايير الإعلان في الهند (ASCI)، وهو هيئة تنظيم ذاتي للمعلنين، مجموعة إرشادات منعت القائمين على الإعلانات التجارية من تقديم ذوي البشرة الداكنة على أنهم "غير جذابين، أو غير سعداء، أو مكتئبين أو يشعرون بالقلق". ومع ذلك، استمر هذا النوع من الإعلانات، وما تغير هو أنها أصبحت أقل فجاجة وأكثر تحفظًا مقارنة بالحملات السابقة. كما تواصل دعم ممثلات وممثلين في الأفلام التي تحظى بشعبية لمثل هذه الإعلانات. ولكن، وأثناء كتابتي لهذه القصة، جاء في الأخبار أمر يفرح القلب: "أكدت ممثلة من جنوبي الهند، اسمها ساي بالافي، رفضها صفقة بقيمة 20 مليون روبية لتظهر في إعلان كريم تفتيح بشرة". وجاء على لسان الممثلة: "ماذا سأفعل بكل هذا المال الذي كنت سأحصل عليه من مثل هذا الإعلان؟ ليس لدي احتياجات كبيرة". وأضافت: "يمكنني القول إن المعايير التي لدينا خاطئة. هذا لون بشرة أبناء الهند. لا يمكننا الذهاب إلى الأجانب وأن نطلب منهم تغيير لون بشرتهم البيضاء. هذا لون بشرتهم وهذا لوننا". ورحب كثيرون بهذه التعليقات والتي جاءت منعشة خاصة عقب قصة المتسابقات على لقب ملكة الجمال، واللاتي ظهرن فيها متشابهات وذوات بشرة فاتحة.

ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰੀ ਦੀਆਂ 30 ਫਾਈਨਲਿਸਟ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਡਲਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਕਾਰਨ ਕਾਫ਼ੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਗੋਰੀ ਚਮੜੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਪ੍ਰੇਮੀ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਆਂ 30 ਪ੍ਰਤਿਭਾਗੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਫੋਟੋ ਕੋਲਾਜ਼ ਲੱਗਿਆ। ਇਹੀ ਗਰੁੱਪ ਸਲਾਨਾ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਜੋ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ ਉਹ 15 ਜੂਨ ਨੂੰ 'ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ 2019' ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣਗੀਆਂ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਜੇਤੂ ਮਾਡਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰੇਗੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਪੂਰੇ ਪੰਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰੋਮੋਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ ਸੀ, "ਇਸ ਵਾਰੀ ਕੌਣ ਹੋਵੇਗੀ 'ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ'?" ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। "ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਾਰ ਜ਼ੋਨਜ਼ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ- ਉੱਤਰੀ, ਪੂਰਬੀ, ਪੱਛਮੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਸੂਬੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਜੇਤੂ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ।" ਪਰ ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਇੱਕ ਗਲਤ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਟਰੋਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜ਼ਰ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ?" ਕਾਫ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਮੈਂਟ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਭ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਹੈ। ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੀ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਹੀ ਹੋਣ। ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀ ਪਰ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਮੱਧ 1990 ਤੋਂ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਨਅਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਿਸ ਇੰਡੀਆ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਐਸ਼ਵਰੀਆ ਰਾਏ, ਸੁਸ਼ਮਿਤਾ ਸੇਨ, ਪ੍ਰਿਅੰਕਾ ਚੋਪੜਾ। ਕਈ ਤਾਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਕਮਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਮਯਾਬ ਮਾਡਲਜ਼ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਲਈ ਖਾਸ ਲਗਾਅ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕਈ ਲੋਕ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਹ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 1970 ਤੋਂ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਫੇਅਰ ਐਂਡ ਲਵਲੀ ਕਰੀਮ ਬਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਰੀਮਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਕਈ ਵੱਡੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਅਦਾਕਾਰ ਅਤੇ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ 1994 ਵਿੱਚ ਮਿਸ ਵਰਲਡ ਬਣੀ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਰਾਏ ਨੇ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਨਾਮਣਾ ਖੱਟਿਆ ਹੈ ਇਹ ਕਰੀਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ ਸਗੋਂ ਚੰਗੀ ਨੌਕਰੀ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ 'ਆਸਾਨ' ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵੀ ਇਸੇ ਸੋਚ 'ਤੇ ਮੋਹਰ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ 2005 ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਸਿਰਫ਼ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਗੋਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕਰੀਮ ਆਈ। ਇਸ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ ਨੇ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਈ। ਹਾਲ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ 'ਡਾਰਕ ਇਜ਼ ਬਿਊਟੀਫੁਲ' ਤੇ #unfairandlovely। ਇਹ ਮੁਹਿੰਮਾਂ ਰੰਗਭੰਦ 'ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਮੈਂ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਬਾਰੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਰੀਮਾਂ ਅਤੇ ਜੈਲਜ਼ 'ਤੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੱਛਾਂ ਦੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਪਤ ਅੰਗ ਦਾ ਰੰਗ ਗੋਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। “ਵਾਲ ਹੋਣ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਹੈ” ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰੀਮਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰੀਮਾਂ ਅਤੇ ਬਲੀਚ ਸਲਾਨਾ ਕਰੋੜਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਬਜ਼ਾਰ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ 50 ਬਿਲੀਅਨ ਰੁਪਏ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿੱਜੀ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਔਰਤ ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਲਿਪਸਟਿਕ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਗੋਰਾ ਰੰਗ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰੀਮ ਜਾਂ ਜੈੱਲ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਇਹ ਤਾਰਕਿਕ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲਈ ਇੰਨੀ ਚਾਹਤ ਵਿਤਕਰਾ ਹੈ। ਗੋਰੀ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਮੰਨਣ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਜਿਕ ਪੱਖਪਾਤ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਠੇਸ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਘੱਟਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਤੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਮਾਡਲਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੇਣ ਦੌਰਾਨ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੁਝ ਹੀ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਅਹਿਮ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਹਨ। ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਹੈ ਕਿ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਐਡਵਰਟਾਈਜ਼ਿੰਗ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਕੌਂਸਲ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਦੇ ਲਈ ਦਿਸ਼ਾ -ਨਿਰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 'ਉਦਾਸ, ਮਾਯੂਸ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ 'ਤੇ ਰੋਕ ਲਾ ਦਿੱਤੀ'। ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿ ਉਹ ਵਿਆਹ, ਨੌਕਰੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾ ਹੋਣ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਸ਼ਹੂਰੀਆਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਚੌਕੰਨੇ ਹਨ। ਮਸ਼ਹੂਰ ਅਦਾਕਾਰ ਹਾਲੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਂਡੋਰਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਲਿਖ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਦੋਂ ਹੀ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਵੀ ਆਈ ਕਿ ਤੇਲਗੂ ਅਦਾਕਾਰਾ ਸਾਈ ਪੱਲਵੀ ਨੇ ਗੋਰੇ ਰੰਗ ਦੀ ਕਰੀਮ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਮਿਲਣੇ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਜਿਹੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰੂੰਗੀ। ਮੇਰੀਆਂ ਕੋਈ ਵੱਧ ਲੋੜਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਪਦੰਡ ਗਲਤ ਹਨ। ਇਹ ਭਾਰਤੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਉਹ ਗੋਰੇ ਕਿਉਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰੰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡਾ।" ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


يواجه هارفي واينستين في مقاطعة لوس أنجليس 11 تهمة بالاعتداء على خمس نساء وتتعلق التهم الجديدة بمزاعم اعتداء على ضحيتين منذ أكثر من عشر سنوات. وقالت المدعية العامة جاكي لانسي في بيان إن واينستين يواجه الآن في مقاطعة لوس أنجليس 11 تهمة بالاعتداء الجنسي على خمس نساء. وفي شهر مارس/ آذار، صدر حكم قضائي بسجن واينستين 23 سنة لإدانته بالاعتداء الجنسي والاغتصاب. وأثناء المحاكمة التي جرت في نيويورك، أدين واينستين (68 عاماً) باعتداء جنسي من الدرجة الأولى بحق امرأة، وباغتصاب من الدرجة الثالثة بحق امرأة أخرى. مواضيع قد تهمك نهاية وبحسب التهم الجديدة، فإن واينستين اغتصب امرأة في فندق في بيفرلي هيلز بين 2004 و2005، واغتصب امرأة أخرى مرتين في نوفمبر/ تشرين الثاني 2009 ونوفمبر 2010. ولقد وُجّهت إليه تهمة في يناير/ كانون الثاني بالاعتداء الجنسي على امرأتين عام 2013. وفي أبريل/ نيسان، أضيفت تهمة بالاعتداء على امرأة في فندق في بيفرلي هيلز عام 2010. وكان مسؤولون في لوس أنجليس قد بدأوا إجراءات لترحيل واينستين، لكن الأمر تأجل بسبب انتشار فيروس كورونا. ومن المتوقع أن تعقد جلسة استماع لطلب الترحيل في ديسمبر/ كانون الأول. وقيل في مارس/ آذار أن واينستين أُصيب بفيروس كورونا داخل سجنه في نيويورك. وقال متحدث باسم المنتج الشهير "طالما أصر هارفي واينستين على أن جميع علاقاته الجسدية كانت تتم بالتراضي. هذا لم يتغيّر". ورفض المتحدث التعليق على التهم الإضافية. وبدأت مزاعم الاعتداء الجنسي ضدّ واينستين تطفو على السطح في عام 2017، وذلك بعدما نشرت صحيفة "نيويورك تايمز" للمرة الأولى تقريرا عن حوادث حصلت منذ عقود. وقدّم واينستين اعتذاراً وأقرّ بأنه تسبّب "بالكثير من الألم" لكنّه نفى التهم الموجهة إليه. ومع ظهور عشرات التهم الإضافية، طُرد واينستين من مجلس إدارة شركته وأُبعد عن هوليوود. وبدأ تحقيق جنائي في نيويورك في عام 2017، لكن لم يتم توجيه تهم إلى واينستين حتى مايو/ أيار 2018، حين سلّم نفسه للشرطة. وعند صدور الحكم بسجنه في مارس/ آذار هذا العام، برأته هيئة المحلفين من تهمة الاعتداء الجنسي الافتراسي، وهو ما ألغى إمكانية سجنه مدّة أطول.

ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਹਵਾਲੇ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ ਹਾਰਵੀ ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕੀਤਾ। 66 ਸਾਲਾ ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਉੱਤੇ ਦਰਜਨਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਏ ਸੀ। ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਖ਼ੁਦ 'ਤੇ ਲੱਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਗਵੀਨੇਥ ਪੌਲਤਰੋਵ, ਏਂਜਲੀਨਾ ਜੋਲੀ, ਕਾਰਾ ਡੇਲਵੀਨੇ, ਲਿਆ ਸੇਡੌਕਸ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਰਕਵੇਟਾ, ਮੀਰਾ ਸੋਰਵੀਨੋ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਅਦਾਕਾਰਾਵਾਂ ਨੇ ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬੁਰੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਨਿਊ ਯਾਰਕ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, ''ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰੇਪ, ਕ੍ਰਿਮੀਨਲ ਸੈਕਸ ਐਕਟ ਅਤੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੈਅ ਹੋਏ।'' ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੀੜਤਾਂ ਦਾ ਆਵਾਜ਼ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲਈ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਾਇਨਸਟੀਨ ਉੱਤੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲੱਗੇ ਸਨ। ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਸੀ ਤੇ #MeToo ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ ਗਈ। ਪਤਨੀ ਜੌਰਜੀਨਾ ਚੈਪਮੈਨ ਨੇ ਹਾਰਵੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ ਕੌਣ ਹਨ ਹਾਰਵੀ ਵਾਇਨਸਟੀਨ? (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


اللقاح الروسي وجاء في التقرير، الذي نشر في دورية لانسيت الطبّية أن كلّ شخص تناول اللّقاح طوّر أجساماً مضادة لمحاربة الفيروس دون التعرّض لأي آثار جانبية خطيرة. ومنحت روسيا الرخصة لاستخدام اللقاح محلياً في شهر آب/أغسطس لتكون الدولة الأولى التي تقوم بهذه الخطوة. ويقول الخبراء إن التجارب كانت أصغر من أن تثبت فعاليتها وسلامتها. لكنّ موسكو أشادت بالنتائج ردّا على الانتقادات. وأبدى بعض الخبراء الغربيين قلقهم من سرعة عمل الروس، ورجحوا أن الباحثين اختصروا الطريق أثناء عملهم. مواضيع قد تهمك نهاية وقال الرئيس فلاديمير بوتين الشهر الماضي إن "اللقاح تجاوز جميع التجارب المطلوبة وإنه أعطاه لواحدة من بناته". ماذا جاء في التقرير؟ وتحدثت صحيفة لانسيت عن حدوث تجربتين للقاح يدعى "سبوتنيك- في" ما بين شهري يونيو /حزيران ويوليو / تموز. وشارك في كل تجربة 38 متطوعًا سليمًا، تتراوح أعمارهم بين 18 و60 عاماً. تمّ إعطاؤهم جرعة من اللقاح، تبعها جرعة أخرى بعد ثلاثة أسابيع. وخضع المشاركون إلى المراقبة خلال 42 يوماً، وطوروا جميعاً أجساماً مضادة خلال ثلاثة أسابيع. آلام الرأس وألم ألمفاصل كانت أبرز الآثار الجانبية التي ظهرت لدى المشاركين. وذكر التقرير أنّ هناك "حاجة إلى تجارب واسعة وطويلة الأمد، تتضمن المزيد من المراقبة لإثبات سلامة وفعالية اللقاح على المدى الطويل للوقاية من عدوى كوفيد-19". وذكرت الصحيفة أن المرحلة الثالثة من الاختبارات ستشمل 40 ألف متطوّع من "متخلف الفئات العمرية والفئات المهددة بمخاطر (صحّية)". ويستخدم اللقاح الروسي سلالات معدّلة من الفيروس الغدي، الذي يسبب عادة نزلات البرد المألوفة، لتحفيز استجابة المناعة. "ردّ على المنتقدين" وقال كيريل ديميترييف ، رئيس صندوق استثمار روسي في صنع اللقاح، خلال مؤتمر صحفي إن التقرير كان "ردّا قويا على المشككين الذين انتقدوا اللقاح الروسي دون مبرّر". وتحدث عن ضمّ 3000 شخص للمرحلة التالية من الاختبارات. وقال وزير الصحة الروسي ميخائيل موراشكو إن البلاد ستبدأ باستخدام اللقاح بدءاً من نوفمبر/تشرين الثاني أو ديسمبر/كانون الأول، مع التركيز على الفئات المعرضة للخطر. لكن الخبراء حذروا من أنه لا يزال هناك طريق طويل يجب عبوره قبل دخول القاح إلى السوق. وقال بريندن وين، أستاذ في أمراض الميكروبات في كليّة "الصحة وطب المناطق الاستوائية" في لندن، في حديث لوكالة رويترز إن التقرير يوضع في خانة "جيّد جداً حتى الآن". وفقًا لمنظمة الصحة العالمية ، العمل جار على تطوير 176 لقاحًا محتملاً في جميع أنحاء العالم. ويجري اخبتار 34 من بينها على الأشخاص مع تقدّم ثمانية منها إلى المرحلة الثالثة.

ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ ਮੈਡੀਕਲ ਜਰਨਲ ਦਿ ਲੈਂਸੇਟ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਰੇਕ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਨੇ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਗੰਭੀਰ ਸਾਈਡ-ਇਫ਼ੈਕਟ ਇਸ ਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਏ ਹਨ। ਰੂਸ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਅਗਸਤ ਵਿਚ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰੂਸ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਡਾਟਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮਾਹਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਟ੍ਰਾਇਲ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ ਪਰ ਮਾਸਕੋ ਨੇ ਆਲੋਚਕਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਪੱਛਮੀ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗਤੀ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੋਜਕਰਤਾ ਕਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿਦਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਨੇ ਸਾਰੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੜਾਅ ਲੰਘੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇਕ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ 18 ਅਤੇ 60 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 42 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ 'ਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ? ਦਿ ਲੈਂਸੇਟ ਪੇਪਰ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਪੂਟਨਿਕ-ਵੀ ਨਾਮ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਦੋ ਟਰਾਇਲ ਜੂਨ ਅਤੇ ਜੁਲਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਹਰੇਕ ਵਿੱਚ 38 ਤੰਦਰੁਸਤ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਬੂਸਟਰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ 18 ਅਤੇ 60 ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 42 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ‘ਚ ਐਂਟੀਬਾਡੀਜ਼ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਦਰਦ ਅਤੇ ਜੋੜਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਟ੍ਰਾਇਲ ਖੁੱਲੇ ਲੇਬਲ ਸਨ ਅਤੇ ਬੇਤਰਤੀਬੇ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਭਾਵ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਪਲੇਸਬੋ ਨਹੀਂ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰ ਜਾਣਦੇ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, "ਕੋਵਿਡ -19 ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਲਈ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਲੰਬੀ ਮਿਆਦ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਸਮੇਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਟ੍ਰਾਇਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।" ਪੇਪਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ "ਵੱਖ ਵੱਖ ਉਮਰ ਅਤੇ ਜੋਖ਼ਮ ਸਮੂਹਾਂ" ਦੇ 40,000 ਵਲੰਟੀਅਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ। ਰੂਸ ਦੀ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ ਐਡੀਨੋਵਾਇਰਸ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਸਟ੍ਰੇਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜ਼ੁਕਾਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਨਾਲ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਪੜ੍ਹੋ ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਨੇ ਪੜਾਅ-2 ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ ਅਜੇ ਇਹ ਰਸਤਾ ਕਾਫ਼ੀ ਲੰਮਾ ਹੈ ਫਿਲਪਾ ਰੌਕਸਬੀ, ਬੀਬੀਸੀ ਸਿਹਤ ਪੱਤਰਕਾਰ "ਉਤਸ਼ਾਹਜਨਕ" ਅਤੇ "ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਈ ਚੰਗਾ"... ਯੂਕੇ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ - ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਬਹੁਤ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਅਜੇ ਵੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਨੇ ਪੜਾਅ-2 ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਲੰਟੀਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਚਾਏਗਾ। ਇਹ ਗੱਲ ਅਜੇ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਪਾਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਵੈਕਸੀਨ 18 ਤੋਂ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪਰ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਕੀ, ਜੋ ਸਿਹਤਮੰਦ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਵਿਡ -19 ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੋਖ਼ਮ ਹੈ - ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਚਿਰ ਅਸਰ ਕਰੇਗੀ? ਇਸਦਾ ਉੱਤਰ ਸਿਰਫ਼ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਡਮੀ ਟੀਕਾ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਟ੍ਰਾਇਲ 'ਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਅਨੇਕਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਰਹਿਣਗੀਆਂ - ਇਹ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਵੈਕਸੀਨ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਹੀਂ ਢੁੱਕਵੀ ਰਹੇ। ਰੂਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਮਿਖਾਇਲ ਮੁਰਾਸ਼ਕੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨਵੰਬਰ ਜਾਂ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕੀ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਆਏ ਹਨ? ਵੈਕਸੀਨ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਇੱਕ ਰੂਸ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਕਿਰਿਲ ਦਮਿੱਤਰੀਵ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿਊਜ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ "ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੰਕਾਵਾਦੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਜਵਾਬ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਦੇ ਟੀਕੇ ਦੀ ਬੇਵਜ੍ਹਾ ਅਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ"। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲਾਂ ਲਈ 3,000 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਮਿਖਾਇਲ ਮੁਰਾਸ਼ਕੋ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਨਵੰਬਰ ਜਾਂ ਦਸੰਬਰ ਤੋਂ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਲੰਡਨ ਦੇ ਸਕੂਲ ਆਫ਼ ਹਾਈਜੀਨ ਐਂਡ ਟ੍ਰੋਪਿਕਲ ਮੈਡੀਸਨ ਦੇ ਮਾਈਕਰੋਬਿਅਲ ਪਾਥੋਜੇਨੇਸਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ, ਬਰੈਂਡਨ ਵੇਨ ਨੇ ਰਿਊਟਰਸ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ: "ਰਿਪੋਰਟ 'ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਚੰਗੀ" ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ 176 ਸੰਭਾਵਿਤ ਵੈਕਸੀਨ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ 34 ਵੈਕਸੀਨ ਲੋਕਾਂ 'ਤੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪਰਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਅੱਠ ਵੈਕਸੀਨ ਪੜਾਅ ਤਿੰਨ 'ਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ ਇਹ ਵੀ ਵੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


أُدخل مئات الأشخاص إلى المستشفى وقال الأطباء إن المرضى عانوا من مجموعة واسعة من الأعراض تراوحت بين الغثيان إلى النوبات وفقدان الوعي. ويحقق المسؤولون في سبب المرض الذي اجتاح بلدة إليرو خلال عطلة نهاية الأسبوع. ويأتي المرض الجديد في الوقت الذي تستمر فيه الهند في مكافحة وباء كوفيد- 19، إذ يشهد البلد ثاني أعلى حالات الإصابة بالوباء على الصعيد العالمي. ويُذكر أن ولاية أندرا براديش تعتبر من أشد الولايات الهندية تضررا من جراء الوباء، إذ تجاوز عدد المصابين 800 ألف شخص. مواضيع قد تهمك نهاية لكن يبدو أن الوباء ليس هو السبب في نقل هؤلاء الأشخاص إلى المستشفى خلال عطلة نهاية الأسبوع. تشمل أعراض المرضى القيء وفقدان الوعي وقال وزير الصحة في الولاية، علا كالي كريشنا سرينيفاس، إن الاختبارات التي أجريت على المرضى أظهرت أنهم غير مصابين بكوفيد-19. وقال مسؤول طبي في المستشفى الحكومي بمدينة إليرو لصحيفة إنديان إكسبرس "الأشخاص الذين أصابهم المرض، وخصوصا الأطفال، بدأوا فجأة في التقيؤ بعدما اشتكوا من التهاب عيونهم". وأضاف قائلا: "بعض الأشخاص أُغْمِي عليهم أو عانوا من نوبات صرع". وغادر المستشفى 70 مريضا، بينما لايزال 157 شخصا يتلقون العلاج، حسب مسؤولين. وقال الوزير الأول في الحكومة المحلية في الولاية، جاكانموهان ريدي، إن فرقا طبية متخصصة أرسلت إلى بلدة إلورو بهدف التحقيق في سبب المرض الغامض. ويتوقع ريدي أيضا أن يزور البلدة بهدف الالتقاء بالمرضى وعائلاتهم. وأضاف: "استبعدنا تلوث المياه أو تلوث الهواء كعامل مسبب للمرض بعدما زار مسؤولون المناطق التي شهدت إصابات بين المرضى". ومضى قائلا: "يتعلق الأمر بمرض غامض ولن يكشف عن طبيعة المرض سوى التحاليل المختبرية". ودعا حزب المعارضة في الولاية، تيليجو ديسام، إلى إجراء تحقيق في ملابسات الحادث، مصرا على أن التلوث هو سبب المرض الغامض.

ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਇਲੁਰੁ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜੀ ਕੱਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਅਤੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਵਰਗੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਲੱਛਣ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਲੁਰੁ ਕਸਬੇ ਵਿੱਚ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫ਼ੈਲੀ ਇਸ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਹੋਇਆ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਜੰਗ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ 8 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਤੀਜੇ ਨੰਬਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ 70 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ 157 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਲਾਜ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਵਿਡ-19 ਨੈਗੇਟਿਵ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਅੱਲਾ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਕੋਵਿਡ-19 ਟੈਸਟ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਲੁਰੁ ਸਰਕਾਰੀ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ‘ਦਿ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ’ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬਿਮਾਰ ਹੋਏ ਖ਼ਾਸਕਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਨ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਚਾਨਕ ਉਲਟੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਦੌਰੇ ਪਏ।" ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 70 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਛੁੱਟੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਹੋਰ 157 ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਇਲਾਜ਼ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸੂਬੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਜਗਨਮੋਹਨ ਰੈੱਡੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ਨੂੰ ਇਲੁਰੁ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਖੂਨ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਇਰਲ ਇੰਨਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਦਾ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮਾਣ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, "ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਉਨਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਬੀਮਾਰ ਹੋਏ ਸਨ, ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਦੁਸ਼ਿਤ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਦੁਸ਼ਿਤ ਹਵਾ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਈ ਭੇਤਭਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੈਬ ਅਧਿਐਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੈ।" ਹਾਲਾਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਤੇਲਗੂ ਦੇਸਮ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਭੇਦਭਰੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੋਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦਿਆ, ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


خلال السنوات الأخيرة، لاقت حركة مناهضة اللقاحات اهتماماً على شبكة الانترنت، وحوّل النشطاء المعارضون للقاحات تركيزهم على إطلاق ادعاءات تتصل بفيروس كورونا. مزاعم حول تأثيرها على الحمض النووي في البداية، ظهر فيديو يتضمن مزاعم غير دقيقة بشأن فيروس كورونا أعدته طبيبة العظام كاري ماديج وحقق رواجاً على وسائل التواصل الاجتماعي. ويطرح فيديو كاري ماديج إدعاءاً خاطئاً بأن اللقاحات تغير الحمض النووي ( الذي يحمل الصفات الوراثية) مواضيع قد تهمك نهاية "اللقاحات المضادة لكوفيد -19 صُممت لتجعلنا كائنات حية معدلة وراثياً". وتزعم أيضاً -دون أي دليل- أن اللقاحات "ستربطنا جميعاً بوسيط ذكاء اصطناعي". يخضع 25 لقاحاً محتملاً حول العالم للتجارب السريرية، بحسب منظمة الصحة العالمية، لكن لا يوجد من بينها أي لقاج سيقوم بتغيير الحمض النووي البشري، ولا تحتوي كذلك على تكنولوجيا لربط الناس بوسيط ذكاء اصطناعي. تطرح كاري ماديج عدداً آخر من الادعاءات الكاذبة، منها أن تجارب اللقاحات "لا تتبع أي بروتوكول علمي مقبول للتأكد من سلامتها". تقول ميشيل روبرت محررة شئون الصحة بموقع بي بي سي الإلكتروني إن "اللقاحات الجديدة تخضع لاختبارات صارمة للتحقق من سلامتها قبل أن يُنصح باستخدامها على نطاق واسع". طلبنا من كاري ماديج التعليق على هذه المزاعم، لكننا لم نتلق رداً قبل موعد النشر. مظاهرة محدودة خرجت في جنوب أفريقيا بعد أسبوع من بدء تجربة على لقاح ضد كوفيد-19 في جوهانسبرغ أين تم تداول الفيديو؟ تم نشر الفيديو لأول مرة على موقع يوتيوب في يونيو /حزيران، حيث سجل أكثر من 300 ألف مشاهدة، كما لاقى رواجاً على فيسبوك وإنستغرام. ولايزال يتم تداوله في الولايات المتحدة والمملكة المتحدة وبلدان أخرى. تقول سارة دوانز وهي عالمة في جنوب أفريقيا تكتب منشوراتها مستخدمة الاسم المستعار "ميستريس أوف ساينس" (أو سيدة العلوم) إن والدتها هي التي نبهتها للفيديو بعدما تداولته مجموعة دينية تنتمي إليها. أرسلت العالمة إلى هذه المجموعة مالديها من معلومات لإثبات كذب تلك المزاعم، قائلة "إنهم الآن على دراية أفضل، وهذا يسعدني، لأنهم جميعاً كانوا مأخوذين بالفيديو". مزاعم بشأن وتيرة تجارب اللقاحات حين نُشرت النتائج الأولية لدراسة أوكسفورد بشأن لقاح فيروس كورونا يوم الإثنين الماضي، أثار الموضوع جدلاً كبيراً على صفحات مجموعات فيسبوك المهتمة بفيروس كورونا. نشر بعض مستخدمي فيسبوك تعليقات تقول إنهم لا يريدون اللقاح لأنهم يشعرون بأنه يتم استخدامهم "كحيوانات تجارب" وإنه يجري "التعجيل في انتاج اللقاح بسرعة بالغة". يقول البروفيسور أندرو بولارد رئيس فريق جامعة أوكسفورد لبي بي سي إنه على الرغم من احتمال وجود بعض المخاوف بشأن السلامة بالنظر إلى سرعة وتيرة تطوير اللقاح، إلا أنه يجري الالتزام بإجراءات السلامة الصارمة في كافة التجارب. ويشمل ذلك رفع تقارير السلامة إلى الجهات الرقابية في الدول المشاركة في تطوير اللقاح. وقد تحركت التجربة بسرعة كبيرة في مرحلتيها الأولتين نتيجة انطلاقها مستندةً إلى الجهد السابق لجامعة أوكسفورد حول لقاحات فيروس كورونا، وكذلك نتيجة الإسراع في الإجراءات الإدارية والتمويلية، والاهتمام الهائل بالتجربة وهو ما أدى إلى عدم إهدار الوقت في البحث عن متطوعين. ومع تحرك التجربة باتجاه مرحلتها الثالثة ومشاركة الآف آخرين من المتطوعين، سيخضع جميع المشاركين للرقابة للوقوف على أي آثار جانبية محتملة. ولم تشهد المرحلتان الأولى والثانية تسجيل آثار جانبية خطيرة للقاح، رغم أن ما بين 16-18% من المشاركين في التجربة أبلغوا بحدوث ارتفاع في درجة حرارة الجسم. ويقول الباحثون إن الآثار الجانبية يمكن تلافيها باستخدام الباراسيتامول. وكانت مزاعم قد ظهرت مع بدء تجربة جامعة أوكسفورد تفيد بوفاة أول متطوع. وقد تم دحض هذه المزاعم على الفور عن طريق فريق تقصي الحقائق، وأجرى مراسل بي بي سي الطبي فيرغوس والش مقابلة مع المتطوع. متطوع في تجارب لتطوير لقاح مضاد لفيروس كورونا يروي قصته " خرافات كورونا" بودكاست أسبوعي يحقق في نظريات المؤامرة والإشاعات المحيطة بالفيروس مزاعم بشأن اللقاحات والإنفلونزا الموسمية يتم تداول منشور على وسائل التواصل الاجتماعي يزعم أن اللقاحات كانت مسؤولة عن 50 مليون وفاة خلال تفشي وباء الإنفلونزا الاسبانية عام 1918، غير أن هذا عارٍ تماماً عن الصحة. أولاً، وكما يقول المركز الأمريكي لمكافحة الأمراض فإنه لم يكون هناك لقاح في ذاك الوقت. زعم منشور تم تداوله على مواقع التواصل الاجتماعي أن لقاحاً ضد الإنفلونزا الموسمية تسبب في وفاة 50 مليون شخص عام 1918 وقد اختبر علماء في بريطانيا والولايات المتحدة لقاحات بدائية مضادة للبكتيريا، لكنها ليست باللقاحات كما نعرفها في وقتنا الحالي، كما يقول المؤرخ والمؤلف مارك هونينغزباوم. كان هذا "لسبب وجيه لم يكن أحدٌ يعرفه، وهو أن الإنفلونزا كانت ناجمة عن فيروس". هناك سببان رئيسيان للوفاة، العدوى الأولية للإنفلونزا أو رد فعل قوى لجهاز المناعة يتسبب فيه الفيروس ويؤدي إلى امتلاء الرئة بالسوائل.

ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਟੀਕਾਕਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਆਨਲਾਈਨ ਅਭਿਆਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਟੀਕਿਆਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। DNA ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਦਾਅਵਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਕਾਫ਼ੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਸਟੀਓਪੈਥ ਕੈਰੀ ਮਡੇਜ ਦਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵੈਕਸੀਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗ਼ਲਤ ਦਾ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ DNA ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਦੇਵੇਗਾ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ''ਕੋਵਿਡ-19 ਦਾ ਵੈਕਸੀਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਵੰਸ਼ਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਦਲ ਦੇਵੇਗਾ।'' ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਤਸਦੀਕ ਦੇ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ''ਵੈਕਸੀਨ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ਿਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਇੰਟਰਫੇਸ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜ ਦੇਵੇਗਾ।'' ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜੇ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ 'ਚ ਕੋਰੋਨਾ ਦੇ 25 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਚੱਲ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਇਨਸਾਨਾਂ ਦੇ ਡੀਐੱਨਏ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ਿਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਇੰਟਰਫੇਸ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਇਸ 'ਚ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਵੈਕਸੀਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੈਰੀ ਮਡੇਜ ਕਈ ਹੋਰ ਵੀ ਗ਼ਲਤ ਦਾਅਵੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾਅਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ, ''ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕਾਲ ਦਾ ਪਾਲਣ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।'' ਬੀਬੀਸੀ ਆਨਲਾਈਨ ਹੈਲਥ ਐਡੀਟਰ ਮਿਸ਼ੇਲ ਰਾਬਰਟਸ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਇਸਤੇਮਾਲ ਲਈ ਅਪਣਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨਵੇਂ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈਕੇ ਪੂਰੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'' ਬੀਬੀਸੀ ਨੇ ਕੈਰੀ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਲੇਖ ਦੇ ਛਪਣ ਤੱਕ ਕੋਈ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਯੂ-ਟਿਊਬ ਉੱਤੇ ਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਅਫ਼ਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਗਿਆਨੀ ਸਾਰਾ ਡਾਉਂਸ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਜਿਸ ਪ੍ਰੇਅਰ ਗਰੁੱਪ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵੀਡੀਓ 'ਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਪੋਲ ਖੋਲ੍ਹਦੀ ਆਪਣੀ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ''ਹੁਣ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਸਹੀ-ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹਾਂ।'' ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਦਾਅਵੇ ਜਦੋਂ ਔਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵੱਲ਼ੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਵੈਕਸੀਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਛਪੀ ਤਾਂ ਕਈ ਫੇਸਬੁੱਕ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਕੁਝ ਫੇਸਬੁੱਕ ਯੂਜ਼ਰਜ਼ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 'ਗਿਨੀ ਪਿਗ' ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ 'ਬੇਪਰਵਾਹ ਰਫ਼ਤਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦਾ 'ਉਤਪਾਦਨ' ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੈਕਸੀਨ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖ਼ਦਸ਼ੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਔਕਸਫੋਰਡ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ ਐਂਡਰਿਊ ਪੋਲਾਰਡ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਰਿਪੋਰਟਸ ਦਾ ਵੀ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਦਾ ਟ੍ਰਾਇਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇਸ ਲਈ ਹੋ ਸਕਿਆ ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਉੱਤੇ ਔਕਸਫੋਰ਼ਡ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਈ ਕੰਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਅਤੇ ਫੰਡਿਗ ਦੇ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਹੋ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਕਤ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪਿਆ। ਪ੍ਰੋ. ਪੋਲਾਰਡ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟ੍ਰਾਇਲ ਜਦੋਂ ਤੀਜੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਤਾਂ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦੀ ਲੋੜ ਪਏਗੀ। ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਟ੍ਰਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 16-18 ਫੀਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਮੂਲੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਰਿਸਰਚ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ ਨੂੰ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਠੀਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਔਕਸਫੋਰਡ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵੈਕਸੀਨ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ ਸੀ ਉਦੋਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਪਹਿਲਾ ਵਲੰਟੀਅਰ ਟ੍ਰਾਇਲ ਦੌਰਾਨ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਬੀਬੀਸੀ ਮੈਡੀਕਲ ਰਿਪੋਰਟਰ ਫਰਗੁਸ ਵਾਲਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਵਲੰਟੀਅਰ ਦਾ ਇੰਟਰਵਿਊ ਕਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਵੈਕਸੀਨ ਤੇ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਫਲੂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗ਼ਲਤ ਦਾਅਵੇ 1918 ਵਿੱਚ ਆਏ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਫਲੂ ਵਿੱਚ ਵੈਕਸੀਨ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਪੰਜ ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮੀਮ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਵਾਇਰਲ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗ਼ਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ। ਯੂਐੱਸ ਸੈਂਟਰਸ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਮਾਰਕ ਹੋਨਿੰਗਸਬਾਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੱਕ ਮਾਮੂਲੀ ਬੈਕਟੇਰਿਅਲ ਵੈਕਸੀਨ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਅੱਜ ਵਾਂਗ ਕੋਈ ਵੈਕਸੀਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ''ਇੰਫ਼ਲੂਏਂਜਾ ਕੋਈ ਵਾਇਰਸ ਸੀ।'' ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਪੇਨਿਸ਼ ਫਲੂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਰਣ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਣ ਸਨ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਫਲੂ ਦੀ ਲਾਗ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਲਾਗ ਦੌਰਾਨ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰ ਪੈਣ ਨਾਲ ਫ਼ੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਭਰ ਜਾਣਾ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ملابس الأطباء للوقاية من الفيروس غير مريحة في البلاد الحارة ويعيش عدد كبير من السكان في الدول النامية ويعملون في ظروف قد تعرّض حياتهم للخطر. وهذا يشمل الأعمال في الأماكن المغلقة مثل المصانع والمستشفيات، أو في العمل في الهواء الطلق مثل المزارع ومواقع البناء. وسيزيد الاحتباس الحراري من احتمال أن تصبح فصول الصيف "شديدة الحرارة" على الأشخاص وعلى ظروف عملهم. يعمل طبيب الطوارئ الدكتور جيمي لي على مساعدة المصابين بفيروس كورونا في الحرارة الاستوائية الخانقة في سنغافورة . مواضيع قد تهمك نهاية حين التقينا به، كان العرق يتصبب من عنقه، وتكثفت طبقة من البخار على زجاج نظاراته. يعمل لي وفريقه غياب التكييف، وهو خيار معتمد لمنع انتشار الفيروس. ويتفاقم إحساسه بارتفاع درجة الحرارة لارتدائه معدات الوقاية الشخصية، المكونة من عدة طبقات من البلاستيك. وقد بدأ يلاحظ زيادة الانفعال وضيق سعة الصدر بين زملائه. يقول إن ظروف العمل طوال ثماني ساعات يومياً تؤثر سلباً على المعنويات. ويدرك أن أحد مخاطر ارتفاع الحرارة، التسبب ببطئ قدرة العاملين في الطب على القيام بامر بالغ الأهمية، وهو اتخاذ قرارات سريعة. الخطر الآخر، هو تجاهلهم للإشارات التحذيرية لما يسمى "الإجهاد الحراري"، مثل الإغماء والغثيان، واستمرارهم في العمل إلى أن ينهاروا. ملابس الأطباء للوقاية من الفيروس غير مريحة في البلاد الحارة ما هو الإجهاد الحراري؟ هو الوضع الذي يصبح فيه الجسد غير قادر على التبريد بالشكل المطلوب، فتستمر درجة حراراته الأساسية في الارتفاع إلى مستويات خطيرة قد تؤدي إلى توقف أعضاء رئيسية عن العمل. وهذا يحدث عندما تتعطل التقنية الرئيسية للتخلص من الحراراة الزائدة - إفراز الجلد للعرق - بسبب كثافة الرطوبة في الهواء. ووجد الدكتور جيمي لي وأطباء آخرون أن الزيّ المتعدد الطبقات للحماية من الإصابة بالفيروس، يمنع تبخر العرق. ووفقا لربيكا لوكاس، الباحثة في علم وظائف الأعضاء في جامعة برمينغهام، يمكن أن تتصاعد أعراض الإجهاد الحراري من الإغماء وفقدان التوازن، إلى التشنّج وفشل الأمعاء والكلى. وتقول إن الأمر يمكن أن يصبح شديد الخطورة مع ارتفاع درجات الحرارة، وفي جميع أجزاء الجسد. كيف نكتشفالإجهاد الحراري؟ يستطيع نظام يعرف ب"ويت بالب غلوب تامبرتشر (دبليو بي جي تي)" قياس درجة الحرارة وكذلك الرطوبة وعوامل أخرى للمساهمة في تقديم وصف واقعي للظروف المناخية. استخدمه الجيش الأميركي في الخمسينيات تطبيقاً لإرشادات سلامة الجنود. مثال على ذلك، حين يشير نظام "دبليو بي جي تي" إلى الرقم 29 كدرجة حرارة مئوية، ينصح بإعفاء غير المتأقلمين مع الطقس من التمارين. هذه الدرجة التي يعمل خلالها دكتور لي وزملاؤه باستمرار في مستشفى "نغ تنغ فونغ" العام في سنغافورة. وحين يشير النظام إلى أعلى درجاته، 32 درجة مئوية، تطلب الولايات المتحدة إيقاف التمارين الشاقة لأن الخطر قد يصبح شديداً. وقد رصدت مستويات درجة حرارة مماثلة في مستشفيات مقاطعة تشيناي في الهند، من قبل فيديا فينوغوبال، البروفيسور في جامعة "شري راماشاندرا". ووجدت أن العاملين في أحواض الملح يعملون خلال تسجيل 33 درجة مئوية، في الوقت الذي يجدر بهم يجدر الاحتماء في الظلّ. وفي مصنع للصلب، سجل مستوى قاس جداً بلغ 41.7 درجة مئوية. ويعتبر عمّاله من بين الأكثر تعرضاً لما يسمّى "الحرارة الهائلة" وتقول البروفيسور فينوغوبال إن العمل في هذا الظروف بشكل يومي يعرّض الناس إلى الإصابة "بالجفاف وبمشاكل في القلب وحصى في الكلى، وبالإرهاق من جراء الحرارة". الحديث عن تجنب الإجهاد الحراري أسهل من تطبيقه ما هو تأثير التغيير المناخي؟ يصحب ارتفاع الحرارة على مستوى العالم، كثافة في الرطوبة، مما يعني تعرّض عدد أكبر من الناس إلى أيام إضافية من ذلك المزيج الخطير ما بين الحرارة والرطوبة. وأشارت نماذج حاسوبية قام بتشغيلها البروفيسور ريشارد بيتس من مكتب الأرصاد الجوية البريطانية، إلى إمكانية زيادة عدد الأيام التي سيرصد خلالها نظام "دبليو بي جي تي" حرارة تفوق 32 درجة مئوية، وهذا يتوقف على تقليل كمية انبعاثات غاز الاحتباس الحراري. ويوضح المخاطر التي يتعرض لها الملايين من لأشخاص الذين يعملون في هذا المزيج القاسي من الحرارة الشديدة والرطوبة العالية. ويقول: "نحن البشر تطورنا للعيش في نطاق معين من درجات الحرارة ، لذا من الواضح أنه إذا واصلنا التسبب في ارتفاع درجات الحرارة على مستوى العالم ، فعاجلاً أم آجلاً، ستشهد الأجزاء الأكثر سخونة في العالم، ظروفا شديدة الحرارة بالنسبة لنا." وحذرت دراسة نشرت في وقت سابق من هذا العام من أن الإجهاد الحراري قد يصيب نحو 1.2 مليار شخص بحلول العام 2100. الحديث عن تجنب الإجهاد الحراري أسهل من تطبيقه ما هي الحلول؟ يقول الدكتور جيمي لي إنه على الناس تناول كمية كبيرة من السوائل قبل مباشرة عملهم، واللجوء بشكل منتظم إلى فترات استراحة، والشرب مجدداً خلال استراحتهم. وقد باشرت المستشفى حيث يعمل بتوفير المشروبات نصف المثلجة لمساعدة العاملين على تبريد جسدهم، لكن الدكتور جيمي لي يقرّ بأن الكلام عن تجنب الإجهاد الحراري أسهل من فعله. وقد تشكل فترة الاستراحة بالنسبة له ولزملائه، عملية شاقة بسبب وجوب التخلص من ملابس الوقاية الشخصية واستبدالها بأخرى بعد الاستراحة. ويضيف أن هناك مشاكل عملية أيضاً: "البعض لا يريد أن يشرب كي يتجنب الذهاب إلى المرحاض". ويتحدث عن وجود إرادة مهنية في الوقت ذاته للاستمرار بالعمل رغم الصعوبات وعدم خذلان الزملاء والمرضى خلال الأزمات. وغالبا ما يكون الأشخاص الأكثر اندفاعاُ، الأكثر عرضة للخطر بحسب الدكتور جايسون لي، الأستاذ المساعد في علم الوظائف الحية في جامعة سنغافورة الوطنية، والعضو الرائد في مجموعة متخصصة في مخاطر الحرارة الشديدة، والتي صممت إرشادات لمساعدة الفرق الطبية على التعامل مع وباء كوفيد -19. ويحثّ الدكتور جايسون لي على تصميم استراتيجية رئيسية لمواجهة الإجهاد الحراري بالإضافة إلى تدابير تناول السوائل وأخذ فترة استراحة واللجوء إلى بالنسبة للعاملين في الهواء الطلق. كما ينصح بالمحافظة على اللياقة البدنية التي تزيد من القدرة على حمّل الحرارة. وينظر إلى ما يعانيه الأطباء خلال ارتدائهم معدات الوقاية الشخصية على أنه اختبار لهم تحضيراً لارتفاع درجات الحرارة في المستقبل. ويقول إن "وحش التغيير المناخي سيكبر ونحن نحتاج إلى تنسيق الجهود عبر الدول للتحضير لما هو آت"، وإلا "يجب دفع الثمن".

ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ, ਜੋ "ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਰਮ" ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਨ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਰੂਬਰੂ ਕਰਦੀਆ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਾਰਮ, ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਾਂ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਗਰਮੀ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗੀ, ਜੋ "ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਰਮ" ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਡਾ. ਜਿੰਮੀ ਲੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਗਰਮ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗਰਦਨ ਤੋਂ ਪਸੀਨਾ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਸੰਕਟਕਾਲੀਨ ਦਵਾਈ, ਉਹ ਕੋਵਿਡ -19 ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਗਰਮ ਸਿੰਗਾਪੋਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਏਅਰ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ - ਇਕ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ- ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ "ਵਧੇਰੇ ਚਿੜਚਿੜੇ" ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣ, ਜੋ ਲਾਗ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪਰਤਾਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਸੀਨੇ ਵਾਲੀ 'ਮਾਈਕਰੋ-ਜਲਵਾਯੂ' ਬਣਾ ਕੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜਦਾ ਹੈ। ਡਾ. ਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿਫ਼ਟ ਦੌਰਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੇਚੈਨ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ - ਇਹ ਮਨੋਬਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਕ ਹੋਰ ਖ਼ਤਰਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਸਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਉਹ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ 'ਜਲਦੀ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ' ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੌਲੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਾਕਟਰੀ ਅਮਲੇ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਣਾਅ ਵਜੋਂ ਚਿਤਾਵਨੀਆਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰ ਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ - ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਅਤੇ ਮਤਲੀ - ਅਤੇ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਤੱਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣ। ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ (ਪੀਪੀਈ) ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ - ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ - ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗਰਮੀ ਦਾ ਤਣਾਅ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੰਢਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਤਾਪਮਾਨ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਵਧਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਅੰਗ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਕਨੀਕ - ਚਮੜੀ 'ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦਾ ਭਾਫ਼ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਵਾ 'ਚ ਹੁੱਮਸ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡਾ. ਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੈਡੀਕਲ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਨਿੱਜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਉਪਕਰਣਾਂ (ਪੀਪੀਈ) ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ - ਜੋ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ - ਪਸੀਨੇ ਨੂੰ ਭਾਫ਼ ਬਣਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਰਮਿੰਘਮ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਫਿਜ਼ੀਓਲੌਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਡਾ. ਰੇਬੇਕਾ ਲੂਕਾਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੱਛਣ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖੱਲ੍ਹੀਆਂ ਪੈਣ ਅਤੇ ਫਿਰ ਗੁਰਦੇ ਦੀ ਅਸਫ਼ਲਤਾ ਵੱਲ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। "ਸਰੀਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।" 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਜੀ.ਟੀ. ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਵੈੱਟ ਬੱਲਬ ਗਲੋਬ ਤਾਪਮਾਨ (ਡਬਲਯੂ.ਬੀ.ਜੀ.ਟੀ.) ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਸਿਸਟਮ, ਹਾਲਤਾਂ ਦਾ ਵਧੇਰੇ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਵੇਰਵਾ ਦੇਣ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਗਰਮੀ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਪਦਾ ਹੈ। 1950 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਯੂਐਸ ਦੀ ਫੌਜ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਡਬਲਯੂਬੀਜੀਟੀ 29 ਸੈਲਸਿਅਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰੇਕ, ਜਿਸ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਅਨੁਕੂਲ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਲਈ ਅਭਿਆਸ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਹ ਪੱਧਰ ਹੈ, ਜੋ ਡਾ. ਲੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਐਨਜੀ ਟੈਂਗ ਫੋਂਗ ਜਨਰਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿਚ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਸਿਖਰ 'ਤੇ - ਜਦੋਂ ਡਬਲਯੂਬੀਜੀਟੀ 32 ਸੈਲਸਿਅਸ ਰਜਿਸਟਰ ਕਰਦਾ ਹੈ - ਅਮਰੀਕਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ 'ਸਖ਼ਤ ਸਿਖਲਾਈ' ਬੰਦ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਜੋਖਮ "ਅਤਿਅੰਤ" ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਤੂ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮਚੰਦਰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਵਿਧਿਆ ਵੇਣੂਗੋਪਾਲ ਦੁਆਰਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚੇਨਈ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਿਕਾਰਡ ਤਾਪਮਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪ੍ਰੋ: ਵੇਨੂਗੋਪਾਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜੇ ਇਹ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਡੀਹਾਈਡਰੇਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਗੁਰਦੇ 'ਚ ਪੱਥਰੀ, ਥਕਾਵਟ ਆਦਿ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਗਲੋਬਲ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਏਗਾ? ਜਿਉਂ-ਜਿਉਂ ਗਲੋਬਲ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਵਧੇਰੇ ਨਮੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਨਮੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਯੂਕੇ ਮੈੱਟ ਆਫਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਰਿਚਰਡ ਬੈੱਟਸ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਮਾੱਡਲ ਚਲਾਏ ਹਨ ਜੋ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ 32 ਸੈਲਸਿਅਸ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦੇ ਡਬਲਯੂਬੀਜੀਟੀ ਨਾਲ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣਾ ਗ੍ਰੀਨਹਾਉਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਹ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਨਮੀ ਦੇ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਸੁਮੇਲ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। "ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਹੋਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਵਧਣਾ ਜਾਰੀ ਰਿਹਾ ਤਾਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਵਧੇਰੇ ਹਿੱਸੇ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਹੋਣਗੇ।" ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਇਕ ਹੋਰ ਅਧਿਐਨ ਵਿਚ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੇ ਤਣਾਅ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਤਕਰੀਬਨ 1.2 ਬਿਲੀਅਨ ਲੋਕ 21ਵੀਂ ਸਦੀ 'ਚ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜੋ ਕਿ ਹੁਣ ਨਾਲੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਅਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਜੇਸਨ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਟ ਇਨਜਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਹੱਲ ਕੀ ਹੈ ਡਾ ਜਿਮੀ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਸਪਤਾਲ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਟਾਫ ਲਈ ਸਲਸ਼ੀ ਰਖੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿ ਸੈਮੀ ਫਰੋਜ਼ਨ ਡ੍ਰਿੰਕ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਲਈ, ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪੀਪੀਈ 'ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਵੀਂ ਪੀਪੀਈ ਪਾਉਣਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿੱਕਤ ਵੀ ਹੈ। "ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਪੀਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਇਲੇਟ ਨਾ ਜਾਣਾ ਪਏ।" ਉਹ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ ਤਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ ਸਿੰਗਾਪੁਰ ਦੇ ਅਸੋਸੀਏਟ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਜੇਸਨ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਵੱਧ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀਟ ਇਨਜਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਡਾ ਜੇਸਨ ਗਲੋਬਲ ਹੀਟ ਹੈਲਥ ਇਨਫੋਰਮੇਸ਼ਨ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਹ ਗਰੁਪ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰੀਖਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਡਾ ਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਕਿ ਫਿੱਟ ਰਹੋ। "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਰੱਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋ ਤੇ ਇਸ ਦੇ ਹੋਰ ਫਾਇਦੇ ਵੀ ਹਨ।" ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ ਲਈ ਪੀਪੀਈ ਪਾ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ 'ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਰਮੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਡਰੈਸ ਰਿਹਰਸਲ ਹੈ'। "ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਪਏਗਾ। ਜੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰੀ ਕੀਮਤ ਚੁਕਾਉਣੀ ਪਏਗੀ।" ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وكان جونسون يتلقى العلاج الطبي، بعد إصابته بعدوى فيروس كورونا المستجد، في مستشفى سانت توماس، في لندن، منذ الأحد الماضي. وقال المتحدث إن جونسون "نقل هذا المساء من وحدة العناية الفائقة إلى جناح طبي، حيث سيظل تحت المعاينة الطبية عن قرب خلال المرحلة الأولى من تعافيه من المرض". وأوضح أن جونسون يتمتع بروح معنوية جيدة. وكان رئيس الوزراء نُقل إلى المستشفى، الأحد، بعد 10 أيام من تشخيص إصابته بمرض كوفيد-19، ثم نقل إلى وحدة العناية الفائقة الاثنين. مواضيع قد تهمك نهاية وقال متحدث باسم داوننغ ستريت، في وقت سابق، إنه كان "يتلقى الأوكسجين بطريقة عادية ولم يحتج إلى جهاز التنفس الاصطناعي، أو إلى أي مساعدة أخرى". وأضاف أن حالة رئيس الوزراء الصحية استمرت بالتحسن، في أعقاب قضائه "ليلة حسنة"، شاكرا العاملين في هيئة الصحة الوطنية البريطانية على "العناية الصحية الرائعة". وينوب وزير الخارجية، دومينيك راب، حاليا، عن جونسون في تولي مهامه، وقال، في وقت سابق، أثناء الإيجاز اليومي الذي يقدمه بشأن تطورات وباء كورونا إنه لم يتحدث إلى جونسون منذ نقله إلى المستشفى. وأضاف "من المهم أن نَدعه يُركز على عملية تعافيه من المرض. ونحن في الحكومة نغطي مهامه في غيابه". وأوضح راب أنه "حصل على السلطات التي يحتاجها" لاتخاذ القرارات مع زملائه في الوزارة. وقالت مراسلة بي بي سي السياسية، جيسيكا باركر، إنه كان من المتوقع أن يواصل وزير الخارجية ممارسة تفويضه في رئاسة الوزراء. وحث راب الناس على البقاء في منازلهم خلال عطلة عيد الفصح، قائلاً إنه بعد ثلاثة أسابيع من الإغلاق "بدأنا نرى تأثير التضحيات التي قدمناها جميعاً". وأضاف "دعونا لا ندمرها الآن". وقال راب إن القرار بشأن تخفيف إجراءات الإغلاق لن يأتي حتى "نهاية الأسبوع المقبل". وتوفي 7978 شخصاً، حتى الآن، في المشافي البريطانية، بعد أن ثبتت إصابتهم بفيروس كورونا، بزيادة 881 عن أمس الأربعاء. وفي رد فعله على آخر التطورات، غرّد الرئيس الأمريكي، دونالد ترامب، قائلاً "أخبار رائعة: تم إخراج رئيس الوزراء، بوريس جونسون، للتو من العناية المركزة. أتمنى لك الشفاء بوريس". كذلك غرّد وزير الصحة البريطاني، مات هانكوك: "جيد جداً لدرجة أن رئيس الوزراء أصبح خارج العناية المركزة وعلى طريق التعافي. إن نظام الرعاية الصحية هنا لنا جميعاً وأنا أعلم أن طاقمه المدهش قد منحه رعاية مميزة على مستوى رفيع". وفي التطورات الأخرى:

ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਵਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਆਈਸੀਯੂ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਕਾਫੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ ਇਹ ਕਦਮ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਮੰਗਲਵਾਰ 8 ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੀਆਂ LIVE ਅਪਡੇਟ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇਹ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਹਰ ਪਹਿਲੂ 'ਤੇ ਬੀਬੀਸੀ ਦੀ ਕਵਰੇਜ ਆਈਸੀਯੂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਈਸੀਯੂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਵਾਰਡ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਤਾਂ ਕਿ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ 'ਤੇ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਪੂਰਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਕਰੀਬ ਨਾਲ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਉਪਕਰਣ ਲੱਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਆਈਸੀਯੂ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਸ ਨੂੰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਸਦੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਰਜਰੀ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਿਕਵਰੀ ਲਈ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਸਦਮੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਰੱਖਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿ ਸਿਹਤ ਮਾੜੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਵਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਇਲਾਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਮਿਲੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਈ ਹੈ। ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਜਾਣ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਲਈ ਕਈ ਉਪਕਰਨ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ 'ਤੇ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਦੇ ਸਾਹ ਚਲਦੇ ਰਹਿਣ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੀਪੀਏਪੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੀ ਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਾਸਕ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਆਕਸਿਜ਼ਨ ਹਲਕੇ ਦਬਾਅ ਦੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਵੈਂਟੀਲੇਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਭਰਤੀ ਮਰੀਜ਼ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਟਿਊਬਾਂ, ਤਾਰਾਂ ਤੇ ਕੇਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨੂੰ ਮਾਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਇੰਜੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੂਸਰੇ ਇਲਾਜ ਦੇ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਟਿਕ ਤੱਤ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੇਂਟ ਥਾਮਸ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਲਾਜ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਬਹੁਤੇ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਈਫ਼ ਸਪੋਰਟ ਸਿਸਟਮ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਈਸੀਐਮਓ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਲ ਤੇ ਫੇਫੜਿਆਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਈਸੀਯੂ ਤੋਂ ਠੀਕ ਹੋਣਾ ਆਈਸੀਯੂ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਿਸੇ ਵਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਈਸੀਯੂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਥਾਂ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ 2-4 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ 1-2 ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵੀ ਕੱਟਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وأقنع بيدرو رويز، 22 عاما، صديقته موناليزا بيريز، 20 عاما وأم لطفلين، بأن تطلق النار عليه من مسدس من مسافة قريبة معتقدا أن الرصاص لن يخترق كتابا سميكا سيضعه أمام صدره، على أمل أن يحقق الفيديو انتشارا على الإنترنت. لكن الصدمة وقعت في يونيو/حزيران الماضي، وتحولت المزحة إلى مأساة عندما اخترقت الرصاصة الكتاب وقتلت بيدرو فورا وسجلت الكاميرا هذا المشهد المفزع. السجن مدى الحياة لامرأة أمريكية قتلت صديقها بطعنه بكعب حذائها العالي فرنسا تحقق في مقتل ضابط وصديقته طعنا وتعتبره "عملا إرهابيا" وقبلت موناليزا بتسوية قضائية مع النائب العام لولاية مينسوتا في ديسمبر/كانون أول، أقرت بموجبها بالذنب في تهمة القتل من الدرجة الثانية. ويمكن لها أن تقضي الأشهر الثلاثة الأخيرة من عقوبتها في الحبس المنزلي، لكنها ستخضع لمراقبة تحت إشراف الشرطة لمدة 10 سنوات. وكان الصديقان يسجلان الفيديو من أجل قناتهما الخاصة على يوتيوب كجزء من مقاطع عن حياتهما اليومية وفي سياق نوع من المزاح. وقالت موناليزا إن رفيقها هو من أقنعها بإطلاق النار عليه قائلا لها إن الرصاصة لن تخترق الكتاب وأظهر لها كتابا مثله لم تخترقه رصاصة، بحسب الشرطة. وكتبت موناليزا تغريدة على موقع تويتر قبل تصوير مقطع الفيديو قالت فيها :"من المحتمل أن نصور أنا وبيدرو أحد أكثر مقاطع الفيديو خطورة، إنها فكرته هو وليست فكرتي". وقالت العائلة والأصدقاء في ذلك الوقت إن بيدرو كان يتحدث عن أداء تلك الحيلة لبعض الوقت. مقتل رجل في شيكاغو يُبث مباشرة على فيسبوك وقالت عمة الشاب كلوديا رويز، لمحطة تليفزيون محلية:"طلبت منه ألا يفعل ذلك". وأكدت على أن الضحية رد عليها بأنه سيفعل هذا لأنه يريد "المزيد من المشاهدين". ولا تزال قناة الرفيقين نشطة على يوتيوب وحققت مقاطع الفيديو التابعة لهما مشاهدات من نحو 5.3 مليون شخص. وكجزء من التسوية القضائية لاعترافها بالجريمة، وافقت موناليزا على عدم السعي لتحقيق مكاسب مالية من وضعها، كما حظر عليها امتلاك أسلحة نارية.

ਚਾਈਐੱਨ ਰੋਜ਼ (ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ), ਮ੍ਰਿਤਕ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਗਾਰਗੋਲ ਨਾਲ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਮਹਿਲਾ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਨਾਲ ਕਤਲ ਵਿੱਚ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤੀ ਬੈੱਲਟ ਸਣੇ ਵੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। 21 ਸਾਲਾ ਚਾਈਐੱਨ ਰੋਜ਼ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਗਾਰਗੋਲ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਗੁਨਾਹ ਕਬੂਲ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਦਾ ਕਤਲ ਦੋ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਇੰਨੇ ਖ਼ੂੰਖ਼ਾਰ ਕਤਲ ਕਿਉਂ? ਕੌਣ ਹੈ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀ 'ਦੂਜੀ ਸੰਨੀ ਲਿਓਨੀ'? ਚਾਈਐੱਨ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਗੁਨਾਹ ਦੇ ਲਈ 7 ਸਾਲ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਹੈ। ਚਾਈਐੱਨ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਕਤਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਗਾਰਗੋਲ ਦਾ ਕਤਲ ਗਲਾ ਘੁਟ ਕੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਸਸਕਾਤੂਨ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਲਾਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਾਈਐੱਨ ਦੀ ਬੈੱਲਟ ਮਿਲੀ ਸੀ। 'ਵਾਰਦਾਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਯਾਦ ਨਹੀਂ' ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਗਾਰਗੋਲ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਈਨਐੱਨ ਰੋਜ਼ ਨੇ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਨਾਲ ਫੇਸਬੁੱਕ ਤੇ ਸੈਲਫੀ ਪਾਈ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਨੇ ਉਹ ਬੈੱਲਟ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਅਦਾਲਤ ਤੋਂ ਸੀਬੀਸੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕਤਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚਾਈਐੱਨ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੁਰਮ ਕਬੂਲ ਲਿਆ। ਚਾਈਐੱਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਬਹਿੱਸ ਹੋਈ ਸੀ। ਚਾਈਐੱਨ ਨੇ ਗਾਰਗੋਲ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤਾਂ ਕਬੂਲ ਲਈ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਤਲ ਦੀ ਵਾਰਦਾਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। 'ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਉਸ ਰਾਤ ਕੀ ਹੋਇਆ?' ਆਪਣੇ ਵਕੀਲ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਕਦੇ ਮੁਆਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਮੁਆਫੀ ਮੰਗਦੀ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ।'' ਚਾਈਐੱਨ ਰੋਜ਼ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਗਾਰਗੋਲ ਦੀ ਆਂਟੀ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਅਸੀਂ ਇਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਸ ਰਾਤ ਆਖ਼ਰ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਜੱਦੋਜਹਿਦ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬ੍ਰਿਟਨੀ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।'' (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


الهجوم استهدف عرضا عسكريا بمدينة الأهواز وتشير التقارير إلى أن الهجوم أدى إلى إصابة 20 شخصا، على الأقل. وبحسب وسائل إعلام حكومية، فإن المسلحين هاجموا العرض انطلاقا من منتزه قرب موقع تنظيمه. واستمر إطلاق النار لمدة تصل إلى حوالي 10 دقائق. وتشير بعض التقارير إلى أن المسلحين كانوا يرتدون ملابس عسكرية. وتزامن الهجوم مع إحياء إيران لذكرى الحرب مع العراق، التي استمرت في الفترة بين عامي 1980 و1988. وأفادت وكالة "فارس" الإخبارية بأن الهجوم بدأ في الساعة التاسعة بالتوقيت المحلي، مشيرة إلى أن مسلحين على الأقل نفذا الهجوم. وبحسب "فارس"، فإن المهاجمين أطلقوا النار على مدنيين وحاولوا إصابة مسؤولين عسكريين. وتظهر بعض الصور الواردة من موقع الهجوم جنودا جرحى. وكانت مدينة الأهواز من بين عدد من المدن الإيرانية التي شهدت احتجاجات معارضة للحكومة نهاية العام الماضي بسبب تردي الأوضاع المعيشية.

ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਲਿਜਾ ਰਿਹਾ ਫੌਜੀ ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਹਮਲੇ ਪਿੱਛੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਹੈ। ਸਟੇਟ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੋ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਸਟੇਜ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸਿਓਂ ਪਰੇਡ ਉੱਤੇ ਫਾਇਰਿੰਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ 10 ਮਿੰਟ ਤੱਕ ਫਾਇਰਿੰਗ ਹੁੰਦੀ ਰਹੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ ਹਮਲਾਵਰ ਨੂੰ 'ਤਕਫੀਰੀ ਦਹਿਸ਼ਤਗਰਦ' ਕਰਾਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਕੱਟੜਵਾਦੀ ਸੂੰਨੀ ਗਰੁੱਪ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਪਰੇਡ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਇਰਾਨ-ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਦੀ 38ਵੀਂ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਮੌਕੇ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਵੀ ਜਤਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ; ਇਸੇ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਫੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਫਾਰਸ ਖ਼ਬਰ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਵਾਰਦਾਤ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿਚ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਫ਼ੌਜੀ ਅਫ਼ਸਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਸਥਾਨਕ ਡਿਪਟੀ ਗਵਰਨਰ ਅਲੀ ਹੁਸੈਨ ਹੋਸਨੀਜਾਧ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ''ਸੁਰੱਖਿਆ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਨੇ ਦੋ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੋ ਨੂੰ ਗ਼੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਹਮਲੇ ਵਿਚ 9 ਫੌ਼ਜੀ ਜਵਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਖ਼ਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਈ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।'' ਗੋਲੀਬਾਰੀ ਵੇਲੇ ਮੋਰਚਾ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਫੌਜੀ ਇਰਨਾ ਨਾਮੀ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ, ''ਪਰੇਡ ਦੇਖਣ ਆਏ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਹਨ।'' ਹਮਲੇ ਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲਈ ਹੈ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


Pre-recorded bongs from Big Ben played out as the UK left the European Union وشهدت اللحظة التاريخية، التي وقعت في الساعة 23:00 بتوقيت غرينتش، احتفالات واحتجاجات للمناهضين لخروج بريطانيا من الاتحاد الأوروبي. وأقيمت وقفة احتجاجية على ضوء الشموع في اسكتلندا، التي صوتت للبقاء في الاتحاد الأوروبي، بينما احتفل مؤيدو الخروج في ميدان البرلمان وسط لندن. وقد أحدث الجدل حول مغادرة الاتحاد الأوروبي أو البقاء فيه انقساما في المجتمع البريطاني، إذ خرج الكثيرون للاحتفال بهذا اليوم حاملين الأعلام البريطانية أمام ساحة البرلمان، بينما يخيم الصمت على بعض المناطق من البلاد. ودعا رئيس الوزراء، بوريس جونسون، إلى الوحدة، واصفا هذه الخطوة بأنها فصل جديد في تاريخ الأمة. مواضيع قد تهمك نهاية وسيكون تأثير الخروج محدودا في البداية، لأن العلاقة بين بريطانيا والاتحاد الأوروبي لن تتغير كثيرا في المرحلة الانتقالية التي اتفق عليها الطرفان. "مفاوضات شاقة" وستبدأ مباشرة مفاوضات شاقة على شروط العلاقة الجديدة، التي يأمل جونسون أن تنتهي في نهاية شهر ديسمبر/ كانون الأول باتفاق شامل. وقال جونسون في بيان أصدرته رئاسة الوزراء إنه "يتفهم شعور المتخوفين" من تأثير الخروج من الاتحاد الأوروبي على حياتهم، مؤكدا أن مهمة الحكومة هي "لم شمل جميع البريطانيين والمضي بهم قدما". وأضاف: "إنه فجر مرحلة جديدة لا نقبل فيها أن تكون حظوظ نجاحك مرهونة بالمنطقة التي نشأت فيها، إنها اللحظة التي نبدأ فيها بناء الوحدة والمساواة، نزرع الأمل ونفتح الفرص في جميع مناطق بريطانيا". وأعلن ما وصفها بأنها مرحلة جديدة من التعاون الودي بين بريطانيا والاتحاد الأوروبي. ما الذي سيحدث الآن؟ سيلاحظ المواطنون البريطانيون بعض التغييرات، إذ لم يعودوا مواطنين في الاتحاد الأوروبي. أغلب قوانين الاتحاد الأوروبي ستبقى سارية في البلاد، بما فيها حرية تنقل الناس، حتى 31 ديسمبر/ كانون الأول، عندما تنتهي الفترة الانتقالية. تسعى بريطانيا إلى اتفاق تجارة حرة دائم مع الاتحاد الأوروبي شبيه باتفاق الاتحاد مع كندا. ولكن قادة دول الاتحاد حذروا بريطانيا من أنها ستواجه مفاوضات شاقة للتوصل إلى اتفاق في الآجال المحددة. وقالت رئيسة المفوضية الأوروبية، أورسولا فان در ليان، إن بريطانيا وبروكسل ستصارعان من أجل مصالحهما في المفاوضات التجارية. ونوهت بالمواطنين البريطانيين "الذين ساهموا في بناء الاتحاد الأوروبي وتعزيزه"، قائلة إن يوم خروج بريطانيا من الاتحاد كان يوما "مؤثرا". لحظات رمزية أخرى:

ਯੂਰਪ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਔਖੀ ਲੜਾਈ ਹੈ 31 ਜਨਵਰੀ 2020 ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ 11 ਵੱਜਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਾਢੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟਾਂ ਪਾ ਕੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ ਆਖ਼ਰ ਬ੍ਰੈਗਿਜ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ, ਪਰ ਕਿਵੇਂ? 23 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਆਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, 52 ਫੀਸਦ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਤੇ 48 ਫੀਸਦ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੈਂਡਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢੇ ਗਏ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਲਈ ਵੋਟਾਂ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਇਆ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਉਮੀਦ ਦੀ ਘੜੀ ਹੈ, ਉਹ ਘੜੀ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਆਏਗੀ ਹੀ ਨਹੀਂ।" ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਬਾਹਰ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਵਿਰੋਧੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਰੈਲੀ ਕੱਢੀ "ਕਈ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਤੀਜਾ ਉਹ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਸਰਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ ਸਾਡਾ ਕੰਮ ਹੈ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜੋੜਨਾ ਤੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣਾ।" ਵੀਡੀਓ: ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਲਿਆਓ ਆਪਣੇ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਹੁਣ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਕੁਝ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ 31 ਦਸੰਬਰ ਤੱਕ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਆਵਾਜਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦਾ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਪਰ ਯੂਰਪ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ ਔਖੀ ਲੜਾਈ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰਿਹਾ ਜੋਸ਼ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪੱਬਾਂ ਤੇ ਕਲੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਜਸ਼ਨ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਪਾਰਲੀਮੈਂਟ ਸੁਕੇਅਰ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਪੱਖੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਹਾਮੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਕੱਠ ਕੀਤੇ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੂੰ ਭਾਵ ਭਿੰਨੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਰੈਲੀਆਂ ਤੇ ਕੈਂਡਲ ਮਾਰਚ ਕੱਢੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਨਿਭਾਈਆਂ ਗਈਆਂ— ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਬ੍ਰਸਲਜ਼ ਸਥਿਤ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਯੂਨੀਅਨ ਜੈਕ ਲਾਹੇ ਜਾਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਉੱਤਰੀ ਆਇਰਲੈਂਡ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਵਿਰੋਧੀ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ਼ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਨਾਲ ਮੁਜ਼ਾਹਰੇ ਕੀਤੇ। ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਦੀ ਫਰਸਟ ਮਨਿਸਟਰ, ਨਿਕੋਲਾ ਸਟਰਗਨ ਨੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੇ ਝੰਡੇ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਟਵੀਟ ਕੀਤੀ ਤੇ ਲਿਖਿਆ, 'ਸਕਾਟਲੈਂਡ ਇੱਕ ਅਜ਼ਾਦ ਮੁਲਕ ਵਜੋਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਪਰਤੇਗਾ - #LeaveALightOnForScotland' ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਦੀ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਉਰਸਲਾ ਵੋਨ ਡੈਰ ਲਿਅਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਤੇ ਬ੍ਰਸਲਜ਼ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜਾ ਭਾਵੁਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਰਾਂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਮੈਨੂਅਲ ਮੈਕਰੋਂ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕੀਤਾ, "ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, 70 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੋਈ ਦੇਸ਼ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਵੇਗਾ।" ਪਿਛਲ ਝਾਤ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਜਦੋਂ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਜਨਵਰੀ 1973 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯੂਰਪੀਅਨ ਇਕਨੌਮਿਕ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਰਫਰੈਂਡਮ ਹੋਇਆ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਰਾਇ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2016 ਵਿੱਚ ਤਤਕਾਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਡੇਵਿਡ ਕੈਮਰੂਨ ਨੇ 2015 ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਵਾਅਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਚੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਲਈ ਦੂਜਾ ਰਫਰੈਂਡਮ ਕਰਵਾਇਆ। ਕੈਮਰੂਨ ਆਪ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਦੇ ਹਾਮੀ ਨਹੀਂ ਸਨ ਪਰ ਰਫਰੈਂਡਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਗਜ਼ਿਟ ਪੱਖੀਆਂ ਦੀ 48 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 52 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਹੋਈ। ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੈਮਰੂਨ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਟੈਰੀਜ਼ਾ ਮੇਅ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਦੌੜ ਭੱਜ ਕੀਤੀ ਪਰ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਸੰਸਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੇ। ਆਖ਼ਰ ਮੱਧਵਰਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਗੁਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਹੁਦਾ ਛੱਡਣਾ ਪਿਆ। ਜਾਣੋ ਕੌਣ ਹੈ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਮੇਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੌਰਿਸ ਜੋਨਸਨ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਤੇ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਪਾਸ ਨਾ ਕਰਾ ਸਕੇ। ਆਖ਼ਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਮੱਧ ਵਰਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਿਆ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਆਏ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਦ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਬਹੁਮਤ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਨਾ ਲਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਡੀਲ ਤੇ ਸੰਸਦ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰ ਲਾਈ ਤੇ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵੀਡੀਓ: ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਦਾ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਰਾਹੀਂ ਪੰਜਾਬੀ ਕਨੈਕਸ਼ਨ! ਵੀਡੀਓ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਡਰ ਵੀਡੀਓ: ਮੰਜ ਮਿਊਜ਼ਕ ਦਾ ਸੰਗੀਤ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


شارك الرياضيون الروس تحت علم اللجنة الأولمبية الدولية وسيحرم هذا القرار الرياضيين الروس المشاركين في أولمبياد بيونغتشانغ من السير تحت علم بلادهم في مراسم اختتام دورة الألعاب الشتوية. وقال رئيس اللجنة الأولمبية الدولية توماس باخ، إنه شعر بخيبة أمل كبيرة حين أظهر الفحص تعاطي اثنين من الرياضيين الروس للمنشطات. غير أنه أكد على رفع الحظر عن الفريق الأولمبي الروسي فيما بعد إذا تأكد عدم حدوث أي انتهاكات أخرى لتعاطي المنشطات في بيونغتشانغ. وأشار باخ إلى أنه "لا يوجد دليل على تعاطي المنشطات بشكل منتظم ولا دليل على تورط اللجنة الأولمبية الروسية في هذه الحالات". وشارك في دورة ألعاب بيونغتشانغ فريق قوامه 168 رياضيا روسيا دون تمثيل رسمي لبلدهم، وفشل اثنان من الرياضيين في الفريق في اختبارات تعاطي المنشطات. لماذا فرض الحظر على روسيا؟ وفرض هذا الحظر على روسيا بعد تحقيق أجرته اللجنة الأولمبية الدولية في ادعاءات انتشار تعاطي المنشطات بين الروس وكذلك تلاعب المسؤولين الروس باختبارات المنشطات في أولمبياد سوتشي في روسيا عام 2014. وقد نفت السلطات الروسية مرارا تورط الدولة في تعاطي المنشطات وتعهدت بالعمل مع الهيئات الرياضية الدولية للحد من استخدام العقاقير المحظورة لتحسين الأداء في البلاد. وعندما أعلنت اللجنة الأولمبية الدولية عن حظر روسيا في ديسمبر الماضي، قال باخ إن تعاطي المنشطات في دورة ألعاب سوتشي لعام 2014 "كان ضربة موجعة لنزاهة الألعاب الأولمبية وللرياضة بصورة عامة". واستندت اللجنة في قرارها إلى ما قالت إنه ظهور دليل على "التلاعب المنهجي غير المسبوق" في نظام مكافحة المنشطات في روسيا. وعلى الرغم من القرار بحظر مشاركة روسيا كدولة إلا أن اللجنة تركت الباب مفتوحا للرياضيين الروس للمشاركة تحت علم اللجنة الدولية، طالما أنهم يستوفون شروطا صارمة ويجتازون اختبارات المنشطات. كيف كان رد الفعل الروسي على الحظر؟ وتقول اللجنة الأولمبية الروسية إنها تأمل في استعادة وضعها الشرعي تحت ظل اللجنة الأولمبية الدولية "في الأيام القليلة القادمة". ورحبت اللجنة الروسية بقرار اللجنة الدولية وقالت "في ضوء الوضع الراهن نرى أن استعادة اللجنة الأولمبية الروسية وكافة الرياضيين الروس لحقوقهم وشرعيتهم هو الناتج الأهم لدورة ألعاب بيونغتشانع". غير أن بعض الرياضيين الروس أعربوا عن خيبة أملهم إزاء عدم تمكنهم من رفع علمهم الوطني في مراسم حفل الختام.

ਪਰ ਰੂਸੀ ਐਥਲੀਟ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਬਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸਾਫ਼ ਹਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਇਕ ਨਿਰਪੱਖ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਹੈ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ? ਇਹ ਸਭ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਡੋਪਿੰਗ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਇਲਜ਼ਾਮ ਸੋਚੀ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਵਲੋਂ ਆਯੋਜਿਤ 2014 ਖੇਡਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗੇ ਸਨ। 'ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ 9 ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰੇ 'ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਏਜੰਟ' ਐਲਾਨੇ' 9 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਦਿਖਦੀ ਰਹੀ ‘ਰੱਬ ਦੀ ਪੀਂਘ’ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡੋਪਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਖਿੱਚਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਥਾਮਸ ਬੈਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਲੌਸੇਨੇ ਵਿਚ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 17 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਂਚ ਦੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਂਚ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਵਿਟਜਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੈਮੂਅਲ ਸਕਮਿਡ ਸਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਪੜਤਾਲ ਡਾ. ਗਿਰਗਾਰੀ ਰੋਡਚੇਨਕੋਵ, ਜੋ ਕਿ ਰੂਸ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਰੋਧੀ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਸਨ, ਨੇ ਸੋਚੀ 2014 ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਦੇਸ ਨੇ ਡੋਪਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਥਲੀਟਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪਦਾਰਥ ਬਣਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੀਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰੂਸ ਦੀ ਕਿਵੇਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਹੈ? ਰੂਸ ਦੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਐਲੇਗਜ਼ੈਂਡਰ ਜ਼ੁਕੋਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਫ਼ ਸੁਥਰੇ ਖਿਡਾਰੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਪੱਖ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਹਾਲੇ ਵੀ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਯੇਰੋਸ਼ਲਮ: ਤੁਰਕੀ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਸੰਸਦ 'ਚ ਸਮਲਿੰਗੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਰੂਸੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਅਤੇ ਅਥਲੀਟ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਓਲੰਪਿਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ 'ਤੇ ਇਕਮੁੱਠ ਸਨ। ਰੂਸੀ ਸੰਸਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਚੇਅਰਮੈਨ ਫਰੈਂਟਸ ਕਲਿੰਟਸਵਿਚ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਦੇ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 2018 ਵਿੱਚ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਹੇਠ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


سيارة إسعاف يُعتقد أنها تقل الأطفال الأربعة، الذين اُنقذوا، إلى المستشفى. وبدأت السلطات عملية الإنقاذ لفريق كرة قدم مدرسي مكون من 12 صبيا ومدربهم، يوم السبت، بعد تزايد المخاوف من زيادة منسوب المياه داخل الكهف بسبب هطل الأمطار المستمر. وقال تاساثيب بونوتونج، مسؤول الصحة في فريق الإنقاذ، لـ"رويترز": "أخرجنا طفلين في البداية، وهما حاليا في المستشفى الميداني قرب الكهف". ويقوم غواصو إنقاذ بتقديم مساعدات للفتية ومدربهم في ظل حالة الظلام الدامس داخل الكهف وبقائهم على صخرة مرتفعة عن المياه طوال أسبوعين. ويحاول المنقذون اقتياد الأطفال إلى خارج شبكة الكهوف المعقدة. ولم تحدد السلطات المدة التي قد تستغرقها عملية الإنقاذ. وهناك 18 غواصا بينهم 13أجنبيا دخلوا ومعهم خمسة من أفراد القوات الخاصة بالبحرية التايلاندية لإخراج الأطفال. ماذا يحدث داخل الكهف؟ تجمع عدد كبير من المتطوعين وعمال الإنقاذ بالإضافة إلى العديد من وسائل الإعلام حول فتحة الكهف، خلال الأسبوع الماضي، لمتابعة عملية الإنقاذ لحظة بلحظة. وطالبت السلطات الصحفيين، صباح السبت، بإخلاء المنطقة المحيطة بالكهف لتسهيل مهمة فرق الإنقاذ. وقال حاكم منطقة تشيانغ راي، التي يقع فيها الكهف، نارونغاسك أوسوتانكورن، إن "الأطفال مستعدون لمواجهة أي تحدي للخروج من الكهف". وأضاف أن طبيبا أستراليا في فريق الإنقاذ تفقد الحالة الصحية للفتية مساء السبت وأكد أنهم أقوياء جسديا ومعنويا ويمكن بدء عملية إنقاذهم. وأكد الحصول على موافقة الأطفال وعائلاتهم بالبدء في عملية الإنقاذ. وقد قررت السلطات التحرك بعد الاعتقاد بأن منسوب المياه داخل الكهف هو في أدنى مستوياته الآن بعد شفط ملايين اللترات إلى الخارج. وأضاف أوسوتانكورن، أن الظروف الآن "مواتية بدرجة ممتازة"، لكن ثمة مخاوف من هطول الأمطار الموسمية، ما سيؤدي إلى امتلاء ممرات المرور الضيقة بالمياه. وكان الأطفال يستكشفون معالم الكهف عندما محاصرتهم ومدربهم بسبب ارتفاع منسوب المياه في 23 يونيو/حزيران. ويواصل غواصو الإغاثة منذ ذلك الحين إرسال الغذاء وأسطوانات الأوكسجين والمساعدات الطبية، بينما يعمل فريق دولي ضخم على وضع خطة لإنقاذهم من الكهف. وقال أوسوتانكورن "الآن وخلال الأيام الأربعة المقبلة، الظروف مواتية بدرجة ممتازة (لإجلاء الأطفال) من حيث منسوب المياه وحالة الطقس وحالة الأطفال الصحية". وشدد قائلا: "علينا اتخاذ قرار واضح بشأن ما يمكننا القيام به الآن". رسائل الأطفال المحاصرين في الكهف في تايلاند وفي وقت سابق السبت، نشرت البحرية التايلاندية رسائل كتبها الأطفال إلى أسرهم لطمأنتهم. وكتب أحد الأطفال: "لا تقلقوا، فنحن أقوياء"، وأضاف مازحا: "إلى أستاذي، لا تكلفني بواجبات كثيرة". وكتب آخر: "إذا تمكنت من الخروج، فمن فضلكما، أمي وأبي، أحضرا لي موكاثا (لحم مشو تايلاندي) لأكله". وقدم مدرب كرة القدم الذي اصطحب الأطفال إلى الكهف اعتذاره للآباء، لكن كثيرا منهم قالوا إنهم لا يلومونه. ما هي الخطة؟ تسابق فرق الإنقاذ المدنية والعسكرية الزمن لتحرير الأطفال ومدربهم وسط درجة عالية من الخطورة. واتضحت خطورة الوضع عندما لقي غواص سابق في البحرية التايلاندية حتفه بعدما وضع أسطوانات الأوكسجين على طريق محتمل للخروج، الجمعة. وقال أوسوتانكورن إن الأطفال الآن يجلسون على رف صخري جاف، لكن الأمطار يمكنها تقليص تلك المساحة إلى "أقل من 10 أمتار مربعة". ويقول مسؤولون إن إنبوبا للأوكسجين جرى تركيبه لتقليل آثار زيادة ثاني أكسيد الكربون الناجم عن تنفس عدد كبير من الأشخاص في مساحة صغيرة كهذه. كما جرى حفر آبار داخل الصخر لتجفيف المياه وتصريفها إلى الخارج. وقيل، في وقت سابق، إن الأطفال يمكن أن يبقوا في الكهف لشهور، سواء لتعلم الغوص أو الانتظار لحين انخفاض منسوب المياه أو لضخها إلى الخارج. وفي وقت مبكر من السبت، قال أوسوتانكورن إن الأطفال لم يتعلموا مهارات الغوص بعد حتى يتمكنوا من العبور بسلام. والسيناريو الأفضل لتحرير الأطفال هو شفط ما يكفي من المياه من الكهف ما يسمح لهم بالتسلق إلى الخارج. كيف حدث هذا؟ عثر فريق إنقاذ بريطاني على الأطفال داخل الكهف على بعد 4 كيلومترات من مخرج الكهف. وينتمي الأطفال، الذين تتراح أعمارهم بين 11 و16 عاما، إلى فريق كرة قدم يسمى "وايلد بورز"، وعلق الأطفال خلال رحلة استكشافية بصحبة مدربهم داخل الكهف. واستغرق العثور عليهم في تلك الأعماق داخل الكهف نحو عشرة أيام. وجبات الطعام الحلال إلى عمال الإنقاذ في كهف تايلاند -------------------------------------------------------------------------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول

ਟੀਮ ਆਪਣੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਵਜੇ ਕੋਚ ਇਕਾਟੋਲ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਗੋਤਾ ਖੋਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ, ਹਨੇਰੀਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਚ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਲਿਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਜੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਫ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ ਕਿ ਇਹ ਬਚਾਅ ਕਾਰਜ ਹੋਰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸਵਾਲ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਏ ਕਿਉਂ ਸਨ ਅਤੇ ਫੇਰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਫ਼ਸ ਕਿਵੇਂ ਗਏ? ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ? ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਈ ਕਿਉਂ? ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸੰਤੋਖਜਨਕ ਉੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਕੋਚ ਨਾਲ ਆਖ਼ਰ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਏ ਹੀ ਕਿਉਂ ਸਨ। ਬੀਬੀਸੀ ਥਾਈ ਮੁਤਾਬਕ ਟੀਮ ਆਪਣੀ ਫੁੱਟਬਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਲਈ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਵਜੇ ਕੋਚ ਇਕਾਟੋਲ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਟੀਮ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਕੋਚ ਨੇ 10:42 'ਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਦੀ ਲਾਈਵ ਵੀਡੀਓ ਫੇਸਬੁੱਕ 'ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਲਗਪਗ 3 ਵਜੇ ਥਾਮ ਲੁਆਂਗ-ਖੁਨਾਮ ਨੰਗਨੌਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਸਟਾਫ ਨੇ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਮੁਹਾਣੇ ਉੱਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਈਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ ਜਿਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਹਿਕੀਕਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੜਕੇ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਟਾਫ਼ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ। ਮੁੱਢਲੀ ਖੋਜ 24 ਜੂਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਮਸਾਈ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਗੁੰਮਸ਼ੁਦਾ ਫੁੱਟਬਾਲ ਟੀਮ ਦੀ ਇਤਲਾਹ ਮਿਲੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਬੱਚੇ ਅਭਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਲਈ ਸਰਪਰਾਈਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਉੱਤਰੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਲੜਕਾ ਗੇਮ, ਸ਼ਨਿੱਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਾਓਸੋਡ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਏ ਸਨ ਪਰ ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। "ਅਸੀਂ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਸੀ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਟਾਰਚਾਂ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸੀ ਕਿ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹਰ ਕੋਈ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਵੇ।" ਗੇਮ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਸਿਹਤ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਦਿਨ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ। "ਅਸੀਂ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਇੱਕ ਟੀਮ ਮੈਂਬਰ ਦਾ ਜਨਮ ਦਿਨ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਅਜਿਹਾ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਰਪਰਾਈਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਰੱਖ ਰਹੇ ਸਨ।" ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸ ਕਿਵੇਂ ਗਏ? ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਟੀਮ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਮਾਨਸੂਨ ਦਾ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਤਰਨ ਲੱਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਅੰਦਰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਚ ਗੁਫਾ ਦੀ ਡੂੰਘ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਬੱਚੇ ਉੱਚੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਹੋਰ ਅੰਦਰ ਉੱਤਰਦੇ ਗਏ। ਇਹ ਗੁਫ਼ਾ 10,316 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਅਤੇ ਥਾਈਲੈਂਡ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੇਵ ਰੈਸਕਿਊ ਕਾਊਂਸਲ ਦੇ ਬਿੱਲ ਵ੍ਹਾਈਟਹਾਊਸ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗੋਤਾਖੋਰਾਂ ਨੂੰ "ਲਗਪਗ 1500 ਮੀਟਰ ਦੇ ਅੱਧ-ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਅੱਧ-ਭਰੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਚਿਆ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਨੀ ਪਈ।" ਗੁਫ਼ਾ ਅੰਦਰ ਗਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ। 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਬਚਾਅ ਕਰਮੀਆਂ ਨੂੰ ਗੁਫ਼ਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੂੰਹ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਉਸ ਥਾਂ ਤੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ ਜਿੱਥੇ ਬੱਚੇ ਫ਼ਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਬਚਣ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈ। ਗੁਫ਼ਾ 'ਚ ਗੁੰਮੇ ਅਤੇ ਮੁੜ ਲੱਭੇ ਲੋਕ ਸਥਾਨਕ ਖ਼ਬਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ (ਥਾਈ ਟੀਵੀ-3 ਅਤੇ ਪੋਸਟ ਟੂਡੇ ) ਇਨਸੋਰਨ ਕੇਇਸਫੌਂਗ ਜੋ ਕਿ ਮਸਾਈ ਦੇ ਬੈਨ ਜੌਂਗ ਪਿੰਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਕਮਿਊਨਿਟੀ ਲੀਡਰ ਹਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇੱਕ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਯਾਤਰੀ ਸਾਲ 1986 ਵਿੱਚ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦਿਨ ਗੁੰਮ ਰਹਿਣ ਮਗਰੋਂ ਬਚਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੜ੍ਹ ਨਹੀਂ ਸਨ ਆਏ ਹੋਏ। ਸਾਲ 2016 ਦੇ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੁਥੀਰੋਜ ਪੋਲੀਓਤਾਸਤਾ ਜੋ ਕਿ ਮੈਫਲਾਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਸਨ, ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਗੁੰਮੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਕਾਓਸੋਡ ਮੁਤਾਬਕ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਨੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਈਕਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗੁਫ਼ਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਿਆਨ ਸਾਧਨਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅਭਿਆਨ ਚਲਾਏ ਗਏ ਪਰ ਲੱਭੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ। ਫੇਰ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੱਕ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਜ਼ੋਰਟ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ꞉ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


حي دارافي (يمين) أكثر جذباً للسياح من تاج محل (يسار) هذا الزائر هو واحد من بين آلافٍ قرروا المغامرة في ولوج الأزقة الضيقة لأكبر الأحياء الفقيرة في آسيا والإسهام في الاقتصاد المتنامي لما يسمى بـ "سياحة الفقر". ويشمل هذا الاتجاه المثير للجدل سياحاً يبحثون عن أحياء تعاني من الفقر عندما يذهبون في عطلة، للتعرف على الحياة الحقيقية لأفقر المجتمعات هناك. ويصف موقع " TripAdvisor" إحدى هذه الجولات المنظمة في حي دارافي الفقير بأنها التجربة السياحية المفضلة في الهند، وتتفوق بذلك على "تاج محل". ويقول كريشنا بوجاري، الذي شارك في تأسيس شركة "رياليتي" للسياحة والسفر عام 2005، وهي الشركة التي تشرف على جائزة موقع السفريات، "إن معظم الزائرين من الولايات المتحدة والمملكة المتحدة وأستراليا". وعلى المستوى المحلي، من المعروف أنها واحدة من أوائل الشركات السياحية التي تركز فقط على الأحياء الفقيرة في دارافي. ويضيف، "عندما اقترح شريكي في التأسيس وصديقي البريطاني كريست واي، لأول مرة البدء بجولات للأحياء الفقيرة، كنت في حيرة من أمري، متسائلاً لماذا قد يرغب أي شخص زيارة أحد الأحياء الفقيرة؟ لكنني أدركت أن هناك كثيراً من الأشياء ينبغي رؤيته والتعلم منها". هل تحب شوكولاتة فيريرو روشيه ونوتيلا؟ إنهما ممزوجتان بعرق الأطفال الأكراد هل يملك 85 ثرياً ما يعادل نصف ثروة فقراء العالم؟ فقراء الهند وصيد العملات دارافي أكبر حي فقير في آسيا والأكثر جذباً للسيّاح ويقع حي دارافي وسط مدينة مومباي، ويعيش فيه ما يقرب من مليون شخص في امتداد لا ينتهي من الممرات الضيقة وورش العمل والمنازل الضيقة. ورغم وجود المراحيض العامة وصنابير المياه، إلا أن نظام الصرف الصحي وشروط النظافة معدومة تماماً. ويعمل العديد من السكان في الصناعات الصغيرة ذات الحجم المحلي التي تنتج الملابس المطرزة والسلع الجلدية ذات الجودة التصديرية والفخار والبلاستيك. و يقدر حجم الأعمال السنوي هنا بأكثر من 650 مليون دولار. ولكن هناك أيضاً من يعمل بجمع القمامة، فضلاً عن سائقي سيارات الأجرة والعمال اليدويين وآخرين لا تعرف مهنهم أو هويتهم، وجميعهم يمارسون اعمالهم بشكل يومي رتيب، دون أي اجازات أو أوقات للراحة. إذاً، ما الذي يجبر السائح المقتدر على المجيء إلى هذا الحي الإطلاع على نمط الحياة فيه؟ تقول ميليسا نيسبيت، التي قامت بجولة استمرت ست ساعات في حي دارافي عام 2016، "زرنا أحياء يعود تاريخها إلى العصر الفكتوري، بغرض الترفيه أولاً ثم من أجل الإصلاح الاجتماعي". واختارت ميليسا واحدة من الوكالات التي تعمل وتنظم الرحلات في دارافي. ثم هناك آخرون يشبهون أولئك الذين في مومباي، يقدمون أيضاً تجربة تناول وجبة داخل أحد الأحياء الفقيرة بغرض "التبادل الثقافي القيّم". وتعتقد ميليسا أن هذه السياحة جعلت رواد العالم الشمالي يرغبون في زيارة الأحياء الفقيرة للإطلاع على سبل العيش في مجتمعات فقيرة". هو المكان الذي يذهب فيه أناس من "الشمال العالمي إلى الجنوب العالمي للنظر في المجتمعات الفقيرة". في الواقع، تعد الهند من القادمين الجدد نسبياً مقارنة بالبرازيل وجنوب إفريقيا، إذ أن الزيارات المستمرة للأحياء الفقيرة بدأت منذ فترة ليست طويلة. "وفي جولة دارافاي التي قمت بها، شعرت أن السائحين الآخرين كانوا يأتون للسبب نفسه: الحصول على فهم أفضل لواقع الحياة في أحد الأحياء الفقيرة." يقول كريشنا بوجاري المؤسس المشارك لـ Reality Tour & Travel ، إن الرحلات توفر فهماً أفضل للكثير من الأحياء الفقيرة "الفقر كمنتجع سياحي" انزعجت ميليسا مما رأت وسمعت عن انطباعات الزوار. وتقول، "لم تُقَدَّم الأحياء الفقيرة على أنها مشكلة، وغُضَّ الطرف عن الفقر، معتبرين الأمر عادياً وطبيعياً بل وحتى رومانسياً في بعض الحالات !" "ولم نُشَجع على التفاعل مع سكان الحي، لذلك من الصعب معرفة مشاعرهم. كانوا ينهمكون في تفاصيل حياتهم اليومية ولا يهتمون بنا." عندما عادت من الرحلة، قرأت المئات من التعليقات والانطباعات التي تركها زوار الحي على موقع السفر " TripAdvisor" لفهم تجارب السياح الآخرين. شعرت بالفزع من أن حقيقة أن معظم الزوار بدأوا جولتهم وهم مهتمون بالفقر، لكنهم غادروها ولديهم فكرة أن كل شيء على ما يرام ولا مشكلة هناك إطلاقاً. وتقول: "أعتقد أن هناك خطأ ما، إذا كان هذا هو ما يفكر فيه الناس عندما يغادرون الأحياء الفقيرة." "جرت الجولة بحسن نية وصورت الأحياء الفقيرة كقوة اقتصادية، لكنهم أغفلوا حقيقة أن الأغلبية تواجه التمييز بسبب طبقتهم الاجتماعية المتدنية في النظام الطبقي الهندوسي، أو أنهم لا يحصلون على الكهرباء والمياه النظيفة بشكل صحيح، ضمن أشياء كثيرة أخرى." تتذكر ميليسا منظمي الرحلات السياحية الآخرين الذين يسمحون بالتصوير ولكنها قاللت إن ذلك قد يُشعِر سكان الحي بعدم الارتياح. تقدم الجولات للمسافرين لمحة عن الحياة في منطقة قد لا يزورونها بطريقة أخرى ويقول أديتي راتو، الذي درس هذا الموضوع في مؤسسة أوبزرفر ريسيرش، "يشعر السكان بعزلة وقلقٍ أقل لأن الكثير من السياح الأجانب يهتمون بحياتهم". "في الوقت نفسه ، لم يشِر إلا القليلون إلى جني المكاسب من وراء هذه السياحة، لذلك فإن النتائج الإيجابية التي يمكن أن تحصل، غير مهمة لأنها قصيرة الأجل"، لكن كريشنا بوجاري يختلف معه. روح مغامرة ويقول كريشنا بوجاري إن شركته تؤمن بتغيير مفهوم الحياة في الأحياء الفقيرة من خلال إظهار ما يتحلى به سكانها من روح إقدام وجرأة، ولكن أيضاً إعطائها رؤية واضحة وكاملة. "نتحدث عن الواقع بشكل تام في رحلاتنا، بدءاً من الأسلاك الكهربائية المعلقة إلى صناعة إعادة التدوير المزدهرة. لكننا نريد تغيير الرواية التي تدور بين الناس والذين يعتقدون أنه لا يوجد في الأحياء الفقيرة سوى الفقر والتسول أو الخطر ويمكن لضيوفنا أن يشاهدوا ذلك بأنفسهم ". كما أن شركته تحدّ من التقاط الصور. وقال "لدينا سياسة صارمة لمنع الكاميرات". يقول كريشنا بوجاري إن شركته هي شركة اجتماعية لها برامج تعليمية متنوعة يتم تنظيمها لسكان الأحياء الفقيرة من خلال جناحها الخيري (عطاءات رياليتي) ، ويقول إن الشركة تستخدم نسبة معينة من أرباحها لهذا الغرض. لكن هذه واحدة من المبادرات، في بلد يعيش فيه حوالي 65 مليون شخص في أحياء فقيرة، وفقاً لاحصاء عام 2011، والذي يعرّف الأحياء الفقيرة بأنها "مناطق سكنية لا تصلح المنازل فيها للسكن البشري". يقول أحد المرشدين السياحيين، كريشنا بوجاري، إن دارافي لديها مشروع وصناعة كل خمسة أمتار يعتقد محمد، الذي يقوم بجولة في الأحياء الفقيرة داخل مومباي، أنه يجب على السياح أن يكونوا قادرين على رؤية مثابرة ومرونة الناس هنا، ويضيف "أود أن أقول إن تجاهل هذا المجتمع، والتظاهر بأنه غير موجود سيكون جريمة حقيقية ضد الإنسانية. " لكن هل تتجاوز هذه الرحلات الإثراء الشخصي وتضغط من أجل التغيير الهيكلي؟ وقال فابيان فرينزيل، وهو محاضر في جامعة ليستر بالمملكة المتحدة "قد لا تعالج هذه الجهود القضايا المعقدة الواسعة النطاق والمتعلقة بالفقر النسبي بشكل كافٍ". "بدلاً من ذلك ، فإن التأثير الإيجابي لمثل هذه الرحلات هو أنها توفر إمكانية الوصول إلى المناطق العشوائية وتمكن السكان من تقديم مطالبات بتوزيع أكبر للموارد أو ضد تهديدات مثل عمليات الإخلاء." إمكانات سياسية قد تحمل روايات الرحلات والزيارات الجارية حاليا خطر التصور أحادي البعد ، لكن فابيان يعتبرها فرصة لتشكيل وعي سياسي واجتماعي. "الهند تطلق صواريخ إلى القمر، بينما لا تزال قطاعات كبيرة لا تتلقى الخدمات التي تستحقها، بما في ذلك السكن الملائم والصرف الصحي". ويضيف "قد تشكل السياحة في الأحياء الفقيرة حرجاً للنخب الهندية، ولكن من الواضح أن لها أيضاً إمكانات سياسية، من خلال تسليطها الضوء على الخيارات السياسية والظلم الاجتماعي". --------------------------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

ਇਹ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੌਪੜੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਜਾਣਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ 'ਸਲਮ ਟੂਰਿਜ਼ਮ' ਜਾਂ 'ਗਰੀਬ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ' ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਦਰਅਸਲ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਟਰੈਂਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸੈਲਾਨੀ ਗੁਆਂਢੀ ਮੁਲਕਾਂ ਦੇ ਗਰੀਬ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖ ਸਕਣ। ਟਰਿਪਐਡਵਾਈਜ਼ਰ, ਟਰੈਵਲ ਚੁਆਇਸ ਐਵਾਰਡ ਦੀ ਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਦੌਰਾ ਮੁੰਬਈ ਦੀ ਬਸਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਜਿਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਜ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਪਛਾੜ ਦਿੱਤਾ। 2005 ਵਿੱਚ ਟੂਰ ਐਂਡ ਟਰੈਵਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਸੈਲਾਨੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ ਅਤੇ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਾਵੀ ਸਲਮ ਲਈ ਦੌਰਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਸਹਿ-ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨਵੀ ਦੋਸਤ ਕ੍ਰਿਸਟ ਵੇਅ ਨੇ ਸਲਮ ਟੂਰੀਜ਼ਮ ਬਾਰੇ ਸੁਝਾਇਆ ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਲਝਣ 'ਚ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਝੁੱਗੀ-ਝੌਂਪੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਦੇਖਣ ਜਾਵੇਗਾ? ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਈ ਲੋਕ ਹਨ ਜੋ ਉੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਧਾਰਾਵੀ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਵਿੱਚੋ-ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ (ਪ੍ਰਾਈਮ ਪ੍ਰੋਪਰਟੀ) ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਸੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਬੇਹੱਦ ਤੰਗ ਗਲੀਆਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਖੰਡਰ ਘਰਾਂ 'ਚ ਕਰੀਬ 10 ਲੱਖ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜਨਤਕ ਬਾਥਰੂਮ ਅਤੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਟੂਟੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਗਲੀਆਂ 'ਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਸੀਵਰਾਂ ਸਣੇ ਸਾਫ਼-ਸਫਾਈ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਛੋਟੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਕਢਾਈ, ਚਮੜੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਭਾਂਡੇ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਪਾਰ ਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਟਰਨ-ਓਵਰ ਕਰੀਬ 35 ਕਰੋੜ ਪਾਊਂਡ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕੂੜਾ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ, ਟੈਕਸੀ ਡਰਾਈਵਰ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੀ ਭਾਲ 'ਚ ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਜਾਂ ਘੁੰਮਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਇੱਥੇ ਖਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ? ਸਾਲ 2016, ਧਾਰਾਵੀ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ 6 ਘੰਟੇ ਉੱਥੇ ਬਿਤਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੈਲੀਸ਼ਾ ਨਿਸਬੈਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਅਸੀਂ ਵਿਕਟੋਰੀਅਨ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਹੀ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੋਰੰਜਨ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਧਾਰ ਲਈ।" ਉਹ ਕਈ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸੰਗਠਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਦੌਰਾ ਚੁਣਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਧਾਰਾਵੀ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੈਸੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੰਨਾ ਕੁ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਕਈ ਟੂਰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੁੰਬਈ ਅੰਦਰ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ "ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਵਟਾਂਦਰੇ ਵਜੋਂ" ਝੁੱਗੀ-ਝੋਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਲੀਸ਼ਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਦਾ ਨਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਟਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ "ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਕ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਤੱਕ ਗਰੀਬ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਸ ਟਰੈਂਡ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਧਾਰਾਵੀ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਦੇਖਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਸੈਲਾਨੀ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਦੀ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ।" ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਗਰੀਬੀ 'ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ' ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਹੋਣ ਹੀ ਨਾ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿਜ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸ਼ੈਅ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਈ ਵਾਰ ਤਾਂ ਰੁਮਾਨੀ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਸਾਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਰੋਜ਼ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਮੈਲੀਸ਼ਾ ਵਾਪਸ ਗਈ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਟਰੈਵਲ ਸਾਈਟ ਟਰਿਪਐਡਵਾਈਜ਼ਰ 'ਤੇ ਪਏ ਸੈਂਕੜੇ ਪੋਸਟਾਂ ਦਾ ਰਿਵੀਊ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਗਰੀਬੀ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਟੂਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਪਰ ਅਖ਼ਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਇਸ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕੁਝ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਪੜੀਆਂ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਵੇਲੇ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਦੌਰੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੀ ਕਿ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀ ਇੱਕ ਅਰਥਿਕ ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤੱਥ ਨੂੰ ਵਿਸਾਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਜਾਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੁਕੰਮਲ ਸਪਲਾਈ ਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਰਗੀਆਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਮੈਲੀਸ਼ਾ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰਨਾਂ ਟੂਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਸੋਚਦੀ ਹੈ ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਸਹਿਜ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਣਗੇ। ਆਬਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਦਿਤੀ ਰਾਓ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ, "ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਐਨੇ ਸਾਰੇ ਸੈਲਾਨੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਖ ਸਮਝਣ ਲਗਦੇ ਅਤੇ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਕੁਝ ਸਥਾਨਕ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥਿਕ ਲਾਭ ਜਾਂ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਜ਼ਰੀਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੋ ਵੀ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਨਤੀਜੇ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਚਿਰ ਲਈ ਜਾਂ ਨਿਗੂਣੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" ਪਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪੁਜਾਰੀ ਇਸ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਉੱਦਮੀਪਣ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਉੱਦਮੀਪਣ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਮੁਕੰਮਲ ਸੱਚਾਈ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਗਰੀਬਾਂ, ਖ਼ਤਰੇ ਜਾਂ ਭਿਖਾਰੀਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਮਹਿਮਾਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਗਵਾਹ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।" "ਸਾਡੀ ਕੰਪਨੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸੀਮਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ 'ਨੋ-ਕੈਮਰਾ' ਪੌਲਿਸੀ ਜਾ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਪੁਜਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਚੈਰਿਟੀ ਵਿੰਦ ਵੱਲੋਂ ਝੁੱਗੀ ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸੈਰ-ਸਪਾਟੇ ਵਿਚੋਂ ਮਿਲੇ ਲਾਭ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਇਹ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੈ ਪਰ ਸਾਲ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ ਦੇਸ ਵਿੱਚ 6.5 ਕਰੋੜ ਲੋਕ ਝੁੱਗੀਆਂ-ਝੋਪੜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਲਮ ਟੂਰ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਮੁਹੰਮਦ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਲਾਨੀ ਇਥੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਹੋਣਗੇ। "ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰਨਾ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਪਰਾਧ ਹੈ।" ਪਰ ਕੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਭ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਲੀਸੈਸਟਰ ਦੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਲੈਕਚਰਾਰ ਫੈਬੀਆਂ ਫਰੈਂਜਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਗਰੀਬੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰਾਂ ਅਤੇ ਔਖੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ। "ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੌਰਿਆਂ ਦਾ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਸਰ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਝੁੱਗੀ-ਝੋਂਪੜੀਆਂ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਸਿਆਸੀ ਸਮਰੱਥਾ ਮੌਜੂਦਾ ਦੌਰਿਆਂ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਅਯਾਮੀ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਫੈਬੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਪ ਦੇਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਸਮਝਦੀ ਹਨ। "ਭਾਰਤ ਚੰਦਰਮਾ 'ਤੇ ਰਾਕਟ ਭੇਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਤਬਕੇ ਨੂੰ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਜਿਸ ਦੇ ਉਹ ਲਾਇਕ ਹਨ।" "ਸਲਮ ਟੂਰਿਜ਼ਮ ਨਾਲ ਰਸੂਖ਼ਦਾਰੀ ਭਾਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਜੋ ਸਿਆਸੀ ਨੀਯਤ ਤੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।” ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


يبلغ طول الجسر 42,2 كيلومترا يبلغ طول الجسر الجديد 42,2 كيلومترا، ويربط مدينة تشينغداو الساحلية بضاحية هوانغداو عبر خليج جياوزو. ويقول الاعلام الصيني إن الجسر – ونفقا ملحقا به - اجتازا اختبارات السلامة الهندسية يوم الاثنين وافتتحا يوم الخميس لحركة النقل. يذكر ان هذا طول الجسر يتجاوز عرض بحر المانش الفاصل بين بريطانيا وفرنسا – والبالغ عرضه 32 كيلومترا - بسهولة. ويتفوق الجسر الصيني الجديد على حامل الرقم القياسي السابق جسر بحيرة بونتشارتين في ولاية لويزيانا الامريكية. افتتح الجسر باحتفال رسمي واستغرق العمل في بناء الجسر اربع سنوات، ويقول الاعلام الصيني إن كلفة المشروع تجاوزت عشرة مليارات يوان (1,55 مليار دولار) ويبلغ عدد الدعائم التي شيد عليها 5200. وتبلغ طاقة الجسر اكثر من ثلاثين الف سيارة يوميا، وسيوفر 30 دقيقة في الرحلات بين تشينغداو وهوانغداو. ولكن الجسر لن يحتفظ بلقب اطول جسر في العالم لفترة طويلة، إذ بدأت الصين في عام 2009 ببناء جسر يربط اقليم غوانغدونغ الجنوبي – وهو مركز صناعي مهم – بمدينتي هونغ كونغ وماكاو سيتفوق على جسر تشينغداو بالطول. وسيفتتح هذا الجسر عام 2016.

55 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਇਹ ਪੁਲ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਤੋਂ ਮਕਾਊ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਜੂਹਾਈ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੁੱਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਉੱਤੇ 20 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰੀ ਦੇਰ ਹੋਈ। ਅਲੋਚਕਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਫਿਜੂਲ ਖਰਚਾ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵੀ ਸਵਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੀ ਉਸਰੀ ਦੌਰਾਨ 18 ਵਰਕਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਪੁਲ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਅਲ ਟਾਪੂ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪੁੱਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਇਹ ਪੁਲ ਕਿਉਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ? ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਾਂਗਕਾਂਗ, ਮਕਾਓ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ 9 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ 68 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਘਰ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਜੂਹਾਈ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਘੰਟੇ ਲਗਦੇ ਸਨ ਪਰ ਹੁਣ ਮਹਿਜ਼ ਅੱਧਾ ਘੰਟਾ ਲਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਲ 'ਤੇ ਸਫਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੇਬ ਢਿੱਲੀ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਲ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਏਗੀ ਜਿਸ ਲਈ ਕੋਟਾ ਸਿਸਟਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪਏਗਾ। ਇਹ ਪੁਲ ਪਬਲਿਕ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਇਸ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ਟਲ ਬੱਸਾਂ ਵੀ ਚਲਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰੇਲ ਲਿੰਕ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 9200 ਗੱਡੀਆਂ ਲੰਘ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੈੱਟਵਰਕ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ। ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ 1.44 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਲੋਕ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ? ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਅਲੋਚਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉੱਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਪੁਲ ਨੂੰ 'ਮੌਤ ਦਾ ਪੁਲ' ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਾਲੇ ਪਾਸੇ 9 ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 9 ਲੋਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਸ ਪੁਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਸੈਂਕੜੇ ਵਰਕਰ ਜ਼ਖਮੀ ਵੀ ਹੋਏ ਹਨ। ਪੁੱਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ 18 ਕਾਮਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਤਾਵਰਨ ਉੱਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਵੀ ਫਿਕਰ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਾਫੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ ਚਿੱਟੀ ਡਾਲਫਿਨ ਵੀ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੈ। ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵਰਲਡ ਵਾਈਡ ਫੰਡ ਫਾਰ ਨੇਚਰ (ਡਬਲੂਡਬਲੂਐਫ) ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 148 ਵਿੱਚੋਂ 47 ਡਾਲਫਿਨ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਡਾਲਫਿਨ ਹੁਣ ਪੁਲ ਦੇ ਨੇੜਿਓਂ ਗਾਇਬ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੀ ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਇਸ ਪੁਲ, ਲਿੰਕ ਰੋਡ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ਅਲ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਲਈ 20 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਖਰਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਕੱਲੇ ਮੁੱਖ ਪੁੱਲ ਉੱਤੇ 6.92 ਬਿਲੀਅਨ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ 148 ਵਿੱਚੋਂ 47 ਡਾਲਫਿਨ ਹੀ ਰਹਿ ਗਈਆਂ ਹਨ ਚੀਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਅਰਥਚਾਰੇ ਨੂੰ 1.44 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਵਿਧਾਇਕ ਤਾਨਿਆ ਚੈਨ ਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਬੀਬੀਸੀ ਨਿਊਜ਼ ਚਾਈਨੀਜ਼ ਨੂੰ ਤਾਨਿਆ ਚੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਬਚੇਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ ਕਿ ਕਦੇ ਲਾਗਤ ਮੁੱਲ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਪੁੱਲ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਪਏਗੀ ਬੀਬੀਸੀ ਚਾਈਨੀਜ਼ ਦੇ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਪੁੱਲ ਤੋਂ ਟੋਲ ਰਾਹੀਂ ਸਲਾਨਾ ਕਮਾਈ ਡਾਲਰ 86 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁੱਲ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਤੀਜਾ ਹਿੱਸਾ ਖਰਚ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਲਾਹਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਸੰਕੇਤਕ ਹੈ, ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਕਰਨਾ ਕਿ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹੇ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)