وروسيا ليست البلد الوحيد الذي تقع فيه هذه الحوادث، ففي الولايات المتحدة، قدّر الأطباء النفسانيون نسبة الأمهات اللواتي راودتهن فكرة قتل أطفالهن، بواحدة من بين كل أربع أمهات. لكن في روسيا والعديد من البلدان الأخرى، تسود ثقافة تقول بأنه "يجب عليك أن تكون قويا من أجل البقاء والاستمرار في الحياة، ومن الأفضل عدم الحديث عن مشكلات الصحة العقلية". وتُظهر هذه القصص أن اكتئاب ما بعد الولادة غالباً لا يتم تشخيصه أو علاجه في الوقت المناسب، وللأسف غالباً يدرك الأقارب والأصدقاء هذه المشاكل بعد فوات الأوان. تحدثت، أوليسيا وسفيتلانا، وهما صحفيتان من قسم الخدمة الروسية في بي بي سي، إلى نساء في روسيا لمحاولة معرفة سبب قتلهن لأطفالهن. وكشفت تحقيقاتهما عن أن هناك حاجة إلى تفكيك الأساطير المتعلقة بالأمومة وكسر المحظورات للحديث عن الضغط الكبير الذي تتعرض له معظم النساء، كي تكون هناك فرصة أفضل لتفادي مآسي قتل الأطفال. حكاية لاجئة سورية: عندما كان صغيري يلهو بيد آدمية محاكمة أمريكي بتهمة قتل ابنه "بتركه في سيارة مغلقة" "حاولت الانتحار بعد قتل طفلها" كانت أليونا، الخبيرة الاقتصادية، متزوجة وتعيش حياة سعيدة مع زوجها بيوتر، وكانا متحمسان لولادة بكرهما. لكن لا أحد يتحدث عن المشاكل النفسية التي قد تواجهها المرأة عندما تصبح أماً لأول مرة. عانت أليونا بعد ولادة طفلها، من أرق شديد ولم تستطع التأقلم مع الوضع الجديد أو التخلص من تلك الحالة بحسب ما قالت. اتضح لاحقاً أنها عانت من اضطراب ذهني سابقاً، وكانت تتناول الأدوية وتحسنت قليلاً وقتها. وفي أحد الأيام، عاد زوجها إلى المنزل ليجد طفلهما البالغ من العمر 7 أشهر ميتاً في حوض الحمام. وعثر على زوجته بالقرب من بحيرة في ضواحي موسكو، وقد انتهت من شرب زجاجة فودكا، وكانت غائبة عن الوعي وتحاول إغراق نفسها. تجري حالياً محاكمة أيونا، وفي كل جلسة استماع، يذهب زوجها ويحاول التحدث معها وتهدئتها وهي في قفص الاتهام. يقول بيوتر: "كان من الممكن تجنب كل هذا لو كنا نعرف اكتئاب ما بعد الولادة، فلم تكن لدى أليونا أي نوايا سيئة، إنها محطمة نفسياً". "لو عاينها طبيب، أو لو أخذتها إلى المستشفى عندما طلبت مني ذلك، لما حدث هذا أبداً". ويقول أخصائيو علم الجريمة في روسيا، إن 80 في المئة من النساء ذهبن إلى الطبيب قبل قتل أطفالهن بسبب الصداع أو الأرق أو الحيض غير المنتظم. نساء ناجحات ولكن؟ في القانون الروسي، تُعرف هذه الجريمة باسم "فيليسايد"، أي قتل الطفل على يد والديه. حوكمت 33 امرأة في عام 2018، جميعهن ارتكبن نفس الجريمة. ولكن، خبراء الجريمة يعتقدون أن الرقم الحقيقي أعلى بثمانية أضعاف، ذلك لأنه يجري التكتم عليها ولا تصل إلى المحاكم إطلاقاً. وتقول مارغريتا كاتشيفا، وهي طبيبة نفسية وباحثة في معهد سربسكي للطب النفسي في موسكو: "يشغل ثلاثة أو أربعة أسرّة من أصل عشرين في جناح النساء في كل شهر، أمهات قتلن أطفالهن". وشملت الحالات التي قامت بي بي سي بدراستها، نساء من خلفيات اجتماعية مختلفة، ومنها من كانت محاسبة ومعلمة وربة منزل ومستشارة رعاية اجتماعية ونادلة وخريجة كلية الفنون وأم لعائلة كبيرة وعاملة متجر. وكانت معظم النساء اللواتي حوكمن في قضايا قتل أطفالهن، ممن لديهن مسكن وزوج وعمل وغير مدمنات على أي شيء. ويعلم الأطباء أن الأمراض العقلية قد تظهر لدى أي امرأة فجأة بعد الولادة ويتفاقم بشكل سريع. ويمكن أن تعاني المرأة من حالة مزمنة لا تظهر في الحياة العادية، وقد تظهر فجأة بفعل الحمل أو الإنجاب أو انقطاع الطمث. "ربما قتلت طفلتي" كانت المعلمة آنا تبلغ من العمر 38 عاماً، ولديها صبيان، 18 و10 أعوام، وكان افراد العائلة يتطلعون إلى ولادة المولودة الجديدة. واجهت الأم آلاماً شديدة قبل الولادة، وتفاقمت الأمور أكثر بعد الولادة. لم تستطع آنا التأقلم، نصحها طبيب نفسي بالاسترخاء. وفي أحد الأيام، وبينما كان زوجها في العمل في موسكو، تركت أطفالها مع صديق لها قائلة له أنها ذاهبة لشراء سرير. ولكن لم تفعل ذلك، بل ذهبت لزيارة قبر والدتها. وفي اليوم التالي، خرجت حافية القدمين ومعها طفلتها، ولم تستطع أن تشرح للشرطة التي أوقفها عن وجهتها. ولكن في 7 يوليو/تموز 2018، اتصلت آنا بسيارة الإسعاف بنفسها. ويبدو أن آنا حاولت خنق طفلتها باستخدام وسادة. وعندما وصلت سيارة الإسعاف، قالت لهم: "أنظروا، ربما قتلت الرضيعةً". نجحت الممرضات والطبيب في إنعاش الطفلة، ثم نُقلت الأم إلى المستشفى، وهناك تم تشخيصها بأنها تعاني من انفصام الشخصية. وتقول الطبيبة كاتشيفا: "يجب أن تفهموا إنها ليست مجنونة، فالمرأة التي قتلت طفلاً وهي مصابة بمرض عقلي، كان يمكنها أن تعيش حياة طبيعية تماماً قبل الحادث". "طفلي سرق مني كل حياتي" تقول تاتيانا البالغة من العمر 33 عاماً، وتعمل مستشارة خدمة الزبائن في شركة اتصالات كبيرة: "اعتدت أن أدين تلك الأمهات، اعتقدت أن هذا لا يمكن أن يحدث لي أبداً". "كان لدي كل ما أريد، رغبت كثيراً بأن يكون لدي طفل، كنت مهيأة تماماً، لكن الواقع كان مختلفًا". "كانت الولادة صعبة للغاية، والممرضات قاسيات، بعد ذلك بدأت أعاني من ذكريات الولادة، وأحلام يقظة مؤلمة، كنت أستيقظ مع نبضات قلبي القوية، عانيت من التهاب في الصدر وازداد وزني، بالإضافة إلى القرحة وتساقط الشعر وغيرها الكثير، كل ذلك جعلني أغضب أكثر من طفلي كما لو أنه سرق مني كل حياتي". كانت تاتيانا تنهار تماماً عندما كان طفلها يبكي ليلاً، وتقول لنفسها: "لماذا لا أستطيع فعل ذلك مثل باقي الأمهات". وتتذكر تاتيانا الحالة التي كانت تمر بها قائلةً: "كان ذلك البكاء يجعل رأسي ينفجر من الصداع، ويعود بذاكرتي إلى الوراء لأتذكر كل مشاكل الطفولة، كنت أصاب بحالة هيستيريا أثناء البكاء، وأهز الطفل بعنف وأرميه على السرير، فيبكي أكثر، كنت أصرخ فيه وأقول "ليتك تموت". وتضيف: "بعد ذلك، كنت أشعر بالذنب لأنني لم أستطع التمتع بالأمومة". وبعد عام، تدهورت الأمور أكثر. وفكرت في الانتحار وذهبت تاتيانا إلى طبيب نفسي. "فكرت أن أماً شريرة وسيئة مثلي يجب أن تُفنى، وأن طفلي يستحق أماً أفضل. ومن الأفضل أن أقتل نفسي، إلا أن الطبيب ساعدني على التخلص من ذلك". استعداد نفسي قبل الولادة عندما تثار قضية قتل الوالدين لأطفالهم، نميل إلى الحديث عن تشجيع استخدام وسائل منع الحمل وغيرها. لكن الأطباء الروس والغربيين يتحدثون أيضاً عن أهمية الوعي بحالة الأمهات ومواجهة المشاكل النفسية لديهن وخاصة اكتئاب ما بعد الولادة. وتنصح الأخصائية النفسية مارينا بيلوبرام النساء المتأهبات للولادة قائلةً: "قبل الولادة، عليك دراسة جميع السيناريوهات المحتملة، والتحدث إلى والدتك عن علاقتك ومشاعرك وأحاسيسك وزوجك". وتضيف" يجب أن تكون هناك ملصقات ليس فقط للأمهات السعيدات المبتسمات وأطفالهن على صورة الملائكة، بل يجب نشر الوعي والملصقات بالحالات المعاكسة أيضاً". وتضيف: " لدينا في موسكو وغيرها من المدن مراكز للنساء اللائي يعشن أزمات. وهذه المراكز تتعامل مع قضايا العنف المنزلي والاكتئاب. إلا أن تلك المراكز تكاد تكون شبه فارغة، لأن النساء يخشين الذهاب إليها والتحدث عن مشاكلهن ظناً منهن أن أطفالهن سيؤخذون منهن". "إنهن خائفات من الذهاب إلى الطبيب النفسي لنفس الأسباب، ولا يخبرون حتى أزواجهن وعائلاتهن خوفاً من إسكاتهن". ملاحظة: تم تغيير جميع الأسماء لحماية حقوق الاطفال الذين تأثروا بهذه الحالات. ---------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕਲੇ ਰੂਸ ਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਮਨੋਵਿਗੀਆਨੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਚਾਰ 'ਚੋਂ ਇੱਕ ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਰੂਸ 'ਚ , ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਵੀ ਰੀਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਹਾਲਤ 'ਚ ਆਪਣਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਨਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਨਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਲਗਦਾ ਕਿ ਇਹ ਹੋ ਕੀ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਤਣਾਅ ਦੀ ਭਣਕ ਲਗਦੀ ਹੈ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਵਹਿਮ- ਭਰਮ ਬੀਬੀਸੀ ਰੂਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਓਲੇਸੀਆ ਗ੍ਰੇਸੀਮੇਂਕੋ ਅਤੇ ਸਵੈਤਲਾਨਾ ਰੇਟਰ ਨੇ ਰੂਸ 'ਚ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਕਿ ਕਿਉਂ ਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ ਹੱਥ ਰੰਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਾਂਵਾਂ ਸਬੰਧੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੀਆਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਮਿੱਥਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜੋ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਸਾਡੇ ਦਿਲੋ ਦਿਮਾਗ 'ਚ ਘਰ ਕਰ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਅਸਲ 'ਚ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਸਬੰਧੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਹੋ ਰਹੇ ਕਤਲ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਅਲੀਓਨਾ ਅਲੀਓਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹੈ , ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਪਿਓਟਰ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਿਤਾ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਖਿਡੌਣੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕੁੱਝ ਖਰੀਦਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਲੀਓਨਾ ਨੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਬੱਚੇ ਲਈ ਕੁੱਝ ਖਾਸ ਕਲਾਸਾਂ ਵੀ ਲਈਆਂ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਮਾਂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜ਼ਿਕਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲੀਓਨਾ ਇਨਸੋਮਾਨੀਆ ਭਾਵ ਉਨੀਂਦਰੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਤੀਤ 'ਚ ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਝੱਲਿਆ ਉਸ ਕਰਕੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨੀ ਡਾਕਟਰ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਵਾਈਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿ ਅਲੀਓਨਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕੁਝ ਸੁਧਾਰ ਹੋਇਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਇਆ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦਾ 7 ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਬੱਚਾ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਟੱਬ 'ਚ ਮਰਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਡੋਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਲੀਓਨਾ ਨੇ ਵੋਡਕਾ ਪੀਤੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਨੂੰ ਵੀ ਡੋਬ ਕੇ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੋਸ਼-ਓ-ਹਾਵਾਸ ਖੋ ਬੈਠੀ। ਹੁਣ ਅਲੀਓਨਾ 'ਤੇ ਮੁਕੱਦਮਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕਿਆ ਪਿਓਟਰ ਹਰ ਸੁਣਵਾਈ ਭੁਗਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਲੀਓਨਾ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਟਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨੇ ਵੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਲਈ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਸਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, " ਅਲੀਓਨਾ ਦਾ ਕੋਈ ਬੁਰਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਮਾਨਸਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਗਈ।" "ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਉੱਚਿਤ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਇਲਾਜ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਮੈਂ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਨਹੀਂ ਸੀ ਵਾਪਰਨਾ।" ਰੂਸ ਦੀ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ 80 ਫ਼ੀਸਦ ਔਰਤਾਂ ਉਹ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿਰ ਦਰਦ, ਉਨੀਂਦਰੇ, ਅਨਿਯਮਿਤ ਮਹਾਵਾਰੀ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੀਤੀ ਸੀ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਅਣਗੋਲਿਆ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ? ਰੂਸ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਰਮ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਫਿਲੀਸਿਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਚ ਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ 'ਚ ਨੈਨੋਸਾਈਡ ਵੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਵ-ਜੰਮੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 2 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਦਾ ਕਤਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2018 'ਚ ਰੂਸ 'ਚ ਅਜਿਹੇ 33 ਮਾਮਲੇ ਵੇਖੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਅਪਰਾਧਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਠ ਗੁਣਾ ਮਾਮਲੇ ਅਜਿਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਅਦਾਲਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਮਾਸਕੋ ਦੀ ਮਨੋਰੋਗ ਸਰਬਸਕਾਈ ਸੰਸਥਾ 'ਚ ਮੋਹਰੀ ਖੋਜਕਾਰ ਮਰਗਰੀਟਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਡ 'ਚ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਚਾਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਕਾਊਂਟੈਂਟ, ਇੱਕ ਅਧਿਆਪਕ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਔਰਤ, ਇੱਕ ਸਮਾਜਿਕ ਭਲਾਈ ਸਲਾਹਕਾਰ , ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਹਿਲਾ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਈ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਰੇ ਬੀਬੀਸੀ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ 'ਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੱਖ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਸਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਸਨ, ਘਰ-ਬਾਰ ਸੀ, ਨੌਕਰੀ ਵੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਸ਼ੇ ਦੀ ਲੱਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਡਾਕਟਰ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਜਾਣੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ 'ਚ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਕਈ ਵਾਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਰਭ ਅਵਸਥਾ, ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮਾਹਵਾਰੀ ਦੇ ਰੁਕਣ ਸਮੇਂ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਭਾਪਿਆਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: " ਵੇਖੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਰਿਆ" 38 ਸਾਲਾ ਆਨਾ, ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਅਧਿਆਪਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਬੇਟੇ 18 ਅਤੇ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਹਨ। ਆਹਨਾ ਇੱਕ ਧੀ ਦੀ ਉਡੀਕ 'ਚ ਸੀ। ਪਰ 7 ਜੁਲਾਈ, 2018 ਨੂੰ ਆਹਨਾ ਨੇ ਖੁਦ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਸੀ। ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜ ਸਹੀ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਹਨਾ ਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ ਪਰ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਮਾਸਕੋ ਵਿਖੇ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਗਿਆ ਤਾਂ ਆਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਦੇ ਘਰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਬੈੱਡ ਖਰੀਦਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਆਹਨਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਕਬਰ 'ਤੇ ਗਈ ਸੀ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਹਨਾ ਨੰਗੇ ਪੈਰੀ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਹਾਲਤ 'ਚ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਕੁਝ ਵੀ ਕਹਿਣ 'ਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੱਸ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਲੈ ਗਈ। ਅਦਾਲਤ ਮੁਤਾਬਕ ਆਹਨਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿਰਹਾਣੇ ਨਾਲ ਸਾਹ ਘੁੱਟ ਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। 7 ਜੁਲਾਈ ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਆਈ ਤਾਂ ਆਹਨਾ ਨੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੇਖੋ , ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੈ।" ਫੌਰੀ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਬੱਚਾ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਹਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਹਸਪਤਾਲ 'ਚ ਭਰਤੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਪਾਈ ਗਈ। ਡਾ. ਕਾਛੇਵਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, " ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਕ ਔਰਤ ਜੋ ਕਿ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬੀਮਾਰ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਹਾਦਸੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਮ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।" "ਹਾਏ ਮੇਰਿਆ ਰੱਬਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ? ਡਾਕਟਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜੀਅ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? 21 ਸਾਲਾ ਅਰੀਨਾ ਨੇ ਹੱਥਾਂ 'ਚ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਦੇ ਨਾਲ 9ਵੀਂ ਮੰਜਿਲ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਅਰੀਨਾ ਦੇ ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਸੀ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਪਰਤਿਆ ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਅਰੀਨਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਰੀਨਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਦਾਸ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ। ਅਰੀਨਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਰਹੀ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਇੱਕ ਤਿੱਖੇ ਚਾਕੂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਾਂ ਪ੍ਰਮਾਤਾਮਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਚ ਗਏ। ਅਰੀਨਾ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲਿਸ ਹਿਰਾਸਤ 'ਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮਨੋਵਿਗਿਅਨਕ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਅਰੀਨਾ ਨੂੰ ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੱਸਿਆ। ਸਾਈਜ਼ੋਫਰੀਨੀਆ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਝੱਲ ਰਹੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਹੱਦ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। " ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁਰੀ ਮਾਂ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੁਨੀਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੱਚੇ ਦਾ ਇਸ ਦੁਨੀਆ 'ਤੇ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।" ਡਾ. ਕਾਛੇਵਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੁਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਰਾਮ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅਕਸਰ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸੰਸਥਾ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਚ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ 6 ਮਹੀਨੇ ਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋਣ ਲਈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤਰਜ 'ਤੇ ਹੀ ਰੂਸ 'ਚ ਵੀ ਅਦਾਲਤਾਂ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਹਥਿਆਰਣਾਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇਕਰ ਜਾਂਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਪਾਗਲ ਨਹੀਂ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ 'ਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਝਿੜਕਿਆ ਵੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਦੇ ਫੋਰੈਂਸਿਕ ਮਨੋ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਖੋਜ 'ਚ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ 'ਚੋਂ 80 ਫ਼ੀਸਦ ਗਰੀਬ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ 85% ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਖੋਜਕਾਰਾਂ ਨੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ 'ਚ ਝੂਠ, ਮਨਮੁਟਾਵ, ਝਗੜੇ, ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬੀ ਹੋਣ ਦੀ ਆਦਤ ਅਤੇ ਬਾਅਦ 'ਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ 'ਚ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਜੋੜਿਆ ਹੈ । ਮਾਪਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਖਾਲੇ ਸਬੰਧ ਨਾ ਹੋਣਾ ਵੀ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਚੋਂ ਵਧੇਰੇ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾੜਾ ਵਿਹਾਰ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਜਜ਼ਬਾਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਫਿਰ ਜਿਨਸੀ ਜਾਂ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ। ਕਈ ਵਕੀਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੇ ਮੁਕੱਦਮੇ ਲੜਨ ਤੋਂ ਨਾਂਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। " ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਦੇ ਨਾ ਹੋਵੇ" ਮਰੀਨਾ ਜੋ ਕਿ ਇਕ ਅਦਾਕਾਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਅਪਰਾਧਾਂ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਭੁਗਤ ਰਹੀ ਸੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੂਜੇ ਕੈਦੀਆਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਸਕੋ ਦੇ ਇਕ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਯਾਕੋਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਖਤਰਨਾਕ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ 'ਚ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ। " ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਤਰਸ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।" 33 ਸਾਲਾ ਤਾਤਿਆਨਾ ਜੋ ਕਿ ਵੱਡੀ ਟੈਲੀਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਕੰਪਨੀ 'ਚ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਗਾਹਕਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੋਚਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਵਾਪਰੇ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤਿਆਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। " ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣਾ ਅਸਲ 'ਚ ਹੀ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਕਾਰਜ ਸੀ ਅਤੇ ਦਾਈਆਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਚਿੜਚਿੜੀਆਂ ਸਨ। ਬਾਅਦ 'ਚ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਆਉਣ ਲੱਗੀ, ਕਿ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਲੱਗਿਆ ਦਰਦ ਸਹਿਆ ਸੀ। ਸੁਪਨਿਆਂ 'ਚ ਵੀ ਉਹ ਸਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਘੁਮੰਣ ਲੱਗੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦੀ। ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ, ਭਾਰ ਦਾ ਵੱਧਣਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੋ ਚਾਰ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਵੱਧਦਾ ਹੀ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੈਨੂੰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਹੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰ ਪਾ ਰਹੀ।'' ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਜਾਂ ਰੋਂਦਾ ਤਾਂ ਤਾਤਿਆਨਾ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟ ਹੀ ਜਾਂਦੀ। " ਤੂੰ ਇਕ ਮਾਂ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਹੀਂ? ਹੋਰ ਮਾਵਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁੱਝ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?'' ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਤਾਤਿਆਨਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚੇ ਦਾ ਰੋਣਾ ਕਿਵੇਂ ਸਿਰ ਦਰਦ ਲਗਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਪਨ 'ਚ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮੁੜ ਦੁਹਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਆਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਮੈਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੀ। ਉਹ ਡਰ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਉਹ ਹੋਰ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਰੋਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੈੱਡ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਚੀਕ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ, " ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜੇ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਵੇ।" ਪਰ ਬਾਅਦ 'ਚ ਮੈਂ ਸ਼ਰਮ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਮਾਂ ਹੋਣ ਦਾ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ ਮਾਣ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਤਾਤਿਆਨਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੂੰ ਇੱਕ ਮਾਂ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਹੀਂ? ਦੂਜੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਵੀ ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ? ਇਕ ਸਾਲ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਗਈ। ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤਾਤਿਆਨਾ ਨੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਮੈਂ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਮਾਂ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕਦੀ? ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਰਲ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦੇਵਾਂ ਜਾਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਰੋਕਥਾਮ ਜਦੋਂ ਫਿਲੀਸਿਡ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਗਰਭ ਨਿਰੋਧਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਪਰ ਰੂਸ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਵਾਂ 'ਚ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਣ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਮਾਰੀਨਾ ਬਿਲੋਬਰਮ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਬੱਚੇ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਾਣੂ ਹੋਵੇ। ਡਾ.ਮਰਗਰੀਟਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਸਕੋ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ 'ਚ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਔਰਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵੀ ਗੁਰੇਜ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਗੇ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਾਲਪਨਿਕ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਚਿੱਤਰ: ਤਾਤਿਆਨਾ ਓਸਪੇਨੀਕੋਵਾ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


تشديد القيود على استخدام الوقود الأحفوري يدفع العلم لإيجاد طرق جديدة لإنتاج مكون رئيسي للحياة الحديثة: البلاستيك ولولا البلاستيك، لما كانت هناك موسيقا والأفلام المسجلة، كما أن الطب الحديث يعتمد بكثرة على البلاستيك. فكِّر في أكياس الدم والأنابيب والمحاقن، وأجزاء السيارة والطائرة، كلها تعتمد على البلاستيك، وهي التي سهلت علينا السفر حول العالم. وبالطبع، أجهزة الكمبيوتر والهواتف وجميع تجهيزات تكنولوجيا الإنترنت. وحتى هذه المقالة التي تقرأها، ربما تكون بفضل البلاستيك. إن إنتاج البلاستيك يتطلب حالياً، حرق الوقود الأحفوري ( النفط) وإطلاق ثاني أكسيد الكربون (CO2) وهو أحد غازات الدفيئة التي تساهم في تغير المناخ. مواضيع قد تهمك نهاية ولكن ماذا لو استطعنا إيجاد طريقة لصنع فرش نوم بلاستيكية أو مواد عازلة أو أدوات بلاستيكية أو حاويات طعام قابلة لإعادة الاستخدام دون انطلاق غاز ثاني أكسيد الكربون، أو حتى امتصاصه من الجو؟ تعد التقنيات الحديثة بتحويل انبعاثات ثاني أكسيد الكربون إلى بلاستيك، مما يقلل من كمية الغاز التي نطلقها في الغلاف الجوي. ولكن كيف؟ دعونا نلقي نظرة على الشرح العلمي للذلك. أصبح التلوث البلاستيكي مشكلة بيئية كبيرة صناعة النايلون من CO2 البلاستيك عبارة عن مركبات كيميائية صناعية، وجزيئات على شكل سلاسل طويلة متكررة مرتبطة ببعضها البعض. ففي مركز المملكة المتحدة لاستغلال ثاني أكسيد الكربون، اكتشف الباحثون طريقة لصنع النايلون من غاز ثاني أكسيد الكربون. ويقول الدكتور بيتر ستيرينغ ، مدير المركز وأستاذ الهندسة الكيميائية والكيمياء بجامعة شيفيلد البريطانية: "إنه ضرب من الجنون الاعتقاد بأنه يمكن صنع النايلون من ثاني أكسيد الكربون، لكننا قمنا بذلك فعلياً". ويضيف: "بدلاً من استخدام الوقود الأحفوري كمادة خام، يمكنك قلب الصناعة رأساً على عقب واستخدام ثاني أكسيد الكربون المهدور باستخدام حيل كيميائية. وسيحدث هذا ثورة في قطاع البتروكيماويات" . وفي الوقت الحالي، لا يأتي معظم ثاني أكسيد الكربون المستخدم من الانبعاثات نفسها، بل هو منتج ثانوي لعملية كيميائية. لكن هدف الباحثين هو جمع الكربون الصادر عن المصانع. المواد البلاستيكية متينة ومرنة ومعقمة ومتعددة الاستخدامات النوم على الغاز يتعين على العلماء استخدام محفزات متطورة من أجل تصنيع البلاستيك من ثاني أكسيد الكربون، وهذه المحفزات عبارة عن مواد تسرّع من التفاعل الكيميائي دون أن تستهلك في العملية. في مجموعة " Covestro" للبتروكيماويات في ألمانيا، نجح العلماء في إنتاج فرش نومٍ عشرين بالمئة من مكوناتها مصنوعة من ثاني أكسيد الكربون، وتحمل اسم "كارديون". لقد اكتشفوا محفزاً يطلق التفاعل بين ثاني أكسيد الكربون والمركبات الأخرى، مما أدى إلى وجود مجموعة من المواد الكيميائية المستخدمة لصنع "البولي يوريثان" - وهي مادة تدخل في صناعة فرش النوم والوسائد ومواد العزل في الثلاجات. وإذا علمنا أن أكثر من 15 مليون طن من مادة البولي يوريثان يتم تصنيعها على مستوى العالم كل عام، فإن التحول إلى ثاني أكسيد الكربون كمادة خام قد يكون له تأثير كبير في خفض انبعاثات الكربون. ابتكر العلماء فرش نوم مصنوعة جزئياً من ثاني أكسيد الكربون (CO2) هواء أنظف في جميع أنحاء العالم، يستخدم العلماء ثاني أكسيد الكربون لإنتاج أنواع مختلفة من البلاستيك. وشركة " Econic " التي مقرها في المملكة المتحدة، تنتج البولي يوريثان من ثاني أكسيد الكربون ، وتتوقع الحصول على منتجات رغوية في غضون عامين، بالإضافة إلى الدهانات ومانعات التسرب والمركبات الكيميائية التي تتمتع بمرونة شبيهة بالمطاط. ويقول لي تايلور، رئيس قسم المبيعات في الشركة إن هذه المواد لا تتطابق فقط مع جودة البلاستيك التقليدية، بل يمكن أن تتجاوزها في بعض الأحيان. وأضاف: "لقد اكتشفنا أن بعض موادنا قد تحسنت، مثل قدرتها على وقف الاشتعال أو مقاومة الخدش". وتقدر " Econic " أنه إذا تم تصنيع 30 في المئة من جميع البوليولات (الجزيئات المستخدمة كعوامل ربط ) من ثاني أكسيد الكربون، فإن هذا سيؤدي إلى توفير 90 مليون طن من الانبعاثات إلى الغلاف الجوي، أي ما يعادل أربعة ملايين شجرة، أو إيقاف سير مليوني سيارة. وأكثر من ذلك، لأن ثاني أكسيد الكربون أرخص بكثير من المواد الخام القياسية (حوالي 100 دولار للطن الواحد ، مقارنة بـ 2000 دولار لأكسيد البروبيلين) ويمكن أن توفر العملية الكثير من النفقات على المعامل. كيف تحدث "المزارع العمودية" ثورة في مجال الزراعة؟ يعمل العلماء على إنتاج المنتجات البلاستيكية مثل مادة البولي يوريثان العازلة مستقبل واعد في أماكن أخرى حول العالم، يقوم العلماء بتطوير مركبات البولي كربون، لاستخدامها في صناعة حاويات المواد الغذائية القابلة لإعادة الاستخدام وزجاجات الأطفال، من خلال الجمع بين CO2 والسكريات. فعلى سبيل المثال مادة "إكسيلوز" يمكن الحصول عليها من من حبوب القهوة المستخدمة بسهولة. وسيكون هذا الحل القائم على السكر أكثر أماناً من استخدام المنتجات الحالية التي يتم تصنيعها باستخدام BPA وهي مادة كيميائية محظورة في زجاجات الأطفال وأكواب الشرب في كندا في عام 2010. والهدف الأكثر طموحاً، هو إنتاج الإيثيلين من ثاني أكسيد الكربون، إذ يتم إنتاج حوالي نصف البلاستيك الذي ننتجه على مستوى العالم باستخدام الإيثيلين، مما يجعله أحد أهم المواد الخام في العالم. انقراض الكائنات: أزمة خفية ترسم شكل الحياة على كوكبنا يمكن استخدام البولي القائم على السكر في منتجات الأطفال، مثل زجاجات وأكواب الأطفال المزودة بالمصاصات وفي جامعة سوانزي بالمملكة المتحدة، يحاول الأستاذ إنريكو أندريولي تطوير محفزات لإنتاج الإيثيلين من خلال الجمع بين ثاني أكسيد الكربون والماء والكهرباء. وقد يستغرق إنتاج البولي إثيلين على نطاق تجاري من الاثيلين المصنوع من ثاني أكسيد الكربون 20 عاماً، لكن البروفيسور أندريولي يقول إن هذا الهدف يستحق العناء والمضي قدماً. "لن نتمكن من إنتاج الإيثيلين من الوقود الأحفوري في غضون 30 أو 40 عاماً، لذلك يتعين علينا اللجوء إلى طرق أخرى لإنتاجه من ثاني أكسيد الكربون". ستة رسوم توضيحية تشرح تغير المناخ إلى أي مدى ارتفعت حرارة مدينتك؟ تحتوي المواد البلاستيكية الحيوية على أوراق اعتماد خضراء ولكنها تحتاج إلى مزيد من الطاقة وثاني أكسيد الكربون لإنتاجها هل البلاستيك الحيوي حل أم مشكلة أكبر؟ سلط الإعلام مؤخراً الكثير من الضوء على السكاكين التي تستخدم لمرة واحدة والمصنوعة من البطاطس والزجاجات المصنوعة من الذرة وأكياس القمامة المصنّعة من بقايا الطعام وما إلى ذلك وكلها أمثلة على البلاستيك الحيوي. لكنها لا تتحلل بسهولة كما يوحي الاسم، وغالباً ما يتطلب ذلك مواد صناعية وذلك يتطلب المزيد من الطاقة. وإذا أخذنا بعين الاعتبار حصاد المحصول بالآلات ومعالجة المواد الخام في المصانع وما إلى ذلك لإنتاج هذا البلاستيك ستكون كمية الكربون المنتجة أعلى من الكربون الناجم عن انتاج البلاستيك التقليدي. وهو ما يعيدنا إلى تصنيع البلاستيك من ثاني أكسيد الكربون، فهو لن يحل مشكلة تلوث الأرض، ولكنه قد يجعله أكثر خضرة بطرق أخرى. ------------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

ਫਿਰ ਵੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਪੱਖ਼ ਵੀ ਹਨ - ਸਾਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇਨਕਲਾਬ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਲਾਸਟਿਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਬਲੱਡ ਬੈਗ, ਟਿਊਬਿੰਗ ਅਤੇ ਸਰਿੰਜਾਂ ਬਾਰੇ ਜ਼ਰਾ ਸੋਚੋ, ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਪੁਰਜੇ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਲਾਸਟਿਕ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਮੁੱਚੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਦੇ ਕਾਬਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕਰਨਾ ਤੇ ਫਿਲਮਾਂ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਕਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਕਈ ਪੁਰਜ਼ੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤੋਂ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੇ ਇੰਟਰਨੈਟ ਆਦਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੋ ਸਕੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਲੇਖ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਮੋਬਾਈਲ ’ਤੇ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ। ਇੰਝ ਬਣੇਗਾ ਲੌਬਸਟਰਾਂ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਬਾਲਣਾ ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਸਕਸਾਈਡ (CO2) ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਕਰਨੀ, ਜੋ ਜਲਵਾਯੂ ਨਿਘਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਰਸਤਾ ਨਿਕਲ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਪੈਦਾ ਕੀਤਿਆਂ ਇਸ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਮੈਟਰਿਸ, ਫੋਮ ਇੰਨਸੂਲੇਸ਼ਨ, ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਾਂਟੇ ਛੁਰੀਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਸਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਕੁਝ ਉਪਯੋਗੀ ਵਸਤਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਣ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਕਸਾਈਡ ਵਾਤਾਵਰਨ ਵਿੱਚ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਸਗੋਂ ਹਵਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚੋਂ ਖਿੱਚ ਕੇ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਪਲਾਸਟਿਕ ਵਿਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇਸ ਗੈਸ ਦਾ ਰੀਲੀਜ ਘਟਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਕਾਰਨ ਹੀ ਪੜ੍ਹ ਰਹੇ ਹੋ। ਇਸ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੀ ਸਾਇੰਸ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਆਓ ਉਸ ਬਾਰੇ ਜਾਣੀਏ — ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਨਾਈਲੋਨ ਪਲਾਸਟਿਕ ਇੱਕ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਪੋਲੀਮਰ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਅਣੂ ਲੰਬੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੜੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਯੂਟੀਲਾਈਜੇਸ਼ਨ (ਸੀਡੀਯੂਯੂਕੇ) ਵਿੱਚ ਸਾਇੰਸਦਾਨ ਨੇ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਨਾਈਲੋਨ-ਪੋਲੀਮਰ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਪੌਲੀ-ਐਕ੍ਰਾਲਾਈਮੇਡ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੀਡੀਯੂ ਯੂਕੇ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਸ਼ੀਫੀਲਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕੈਮੀਕਲ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦੇ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਡਾ. ਪੀਟਰ ਸਟਾਯਰਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ, ''ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਬੜਾ ਅਜੀਬ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਨਾਈਲੋਨ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।'' ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਪਥਰਾਟ ਬਾਲਣ ਨੂੰ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਥਾਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਸਇਣਕ ਜੁਗਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆ ਜਾਵੇਗੀ।'' ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗੈਸ ਇੱਕ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਇੱਕ ਉਪ ਉਤਪਾਦ ਹੈ। ਜਦਕਿ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾਂ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ ਕਿ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਕਾਰਬਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕੇ। ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ ਗੈਸ 'ਤੇ ਸੌਣਾ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਕੈਟਾਲਿਸਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅਜਿਹਾ ਪਦਾਰਥ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੈਮੀਕਲ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਦੀ ਦਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ ਭਰੇ ਸਵੀਮਿੰਗ ਪੂਲ ’ਚ ਤੈਰਾਕੀ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਕੈਮੀਕਲ ਗਰੁੱਪ 'ਕੋਵੇਸਟਰੋ' ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ 20% ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨਾਲ 'ਕਾਰਡੀਅਨ' ਨਾਂ ਦੇ ਗੱਦੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੈਟਾਲਿਸਟ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਯੋਗਿਕਾਂ (ਕੰਪਾਊਂਡਜ਼) ਵਿਚਕਾਰ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਿੱਟੇ ਵਜੋਂ ਅਜਿਹੇ ਰਸਾਇਣ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪੋਲੀਯੂਰੇਥੇਨ (polyurethane) ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ-ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਜਿਹੜੀ ਗੱਦਿਆਂ, ਕੁਸ਼ਨ ਅਤੇ ਫਰਿੱਜ਼ ਇੰਸੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 15 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੋਲੀਯੂਰੇਥੇਨ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਸਵੱਛ ਹਵਾ ਸਮੁੱਚੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵਿਭਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰਹੇ ਹਨ। ਯੂਕੇ ਦੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਪੋਲੀਯੂਰੇਥੇਨ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੰਪਨੀ ਇਕੋਨਿਕ ਨੂੰ ਦੋ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਫੋਮ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਰਬੜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਚਕੀਲੀ ਕੋਟਿੰਗ, ਸੀਲੈਂਟਸ ਅਤੇ ਇਲੈੱਸਟੋਮੀਟਰ-ਪੋਲੀਮੀਟਰ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸੇਲਜ਼ ਹੈੱਡ ਲੇਹ ਟੇਲਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਪਦਾਰਥ ਸਿਰਫ਼ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਣਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ, ''ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਕਾਰਜਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਖੋਜ ਕਾਰਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅੱਗ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਸਕਰੈਚ ਪੈਣ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। '' ਇਕੋਨਿਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਾਰੇ ਪੋਲੀਓਲਜ਼ (ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਏਜੰਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਅਣੂ) ਦਾ 30% ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਤੋਂ 90 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ ਨਿਕਾਸੀ ਦੀ ਬੱਚਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜੋ ਚਾਰ ਮਿਲੀਅਨ ਦਰੱਖਤਾਂ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਤੋਂ ਦੋ ਮਿਲੀਅਨ ਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗੀ। 5 ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਲਿਆਓ ਤੇ ਬੱਸ ਦਾ ਮੁਫ਼ਤ ਸਫ਼ਰ ਪਾਓ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸਟੈਂਡਰਡ ਕੱਚੇ ਮਾਲ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਸਤੀ ਹੈ-ਪ੍ਰੋਪਲੀਨ ਆਕਸਾਈਡ ਲਈ 2000 ਡਾਲਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਟਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ਼ ਦਾ ਬਹੁਤ ਪੈਸਾ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਭਵਿੱਖ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਗਿਆਨੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੋਲੀਕਾਰਬੋਨੇਟ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਮੁੜਵਰਤੋਂ ਯੋਗ ਫੂਡ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ ਸਿਲੋਜ਼ (xylose) ਬਹੁਤ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਗਏ ਕੌਫ਼ੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੀਨੀ ਆਧਾਰਿਤ ਸਲਿਊਸ਼ਨ ਮੌਜੂਦਾ ਬੀਪੀਏ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬੀਪੀਏ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਪ ਕੱਪਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਏਥਲੀਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਏਥਲੀਨ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। 2010 ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਬੀਪੀਏ ਕੈਮੀਕਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਤਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਪ ਕੱਪਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਯੂਕੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਨਸੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਐਨਰਿਕੋ ਆਂਦਰੇਓਲੀ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਏਥਲੀਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੈਟਾਲਿਸਟ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਬਣੇ ਏਥਲੀਨ ਤੋਂ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 20 ਸਾਲ ਲੱਗਣਗੇ, ਪਰ ਪ੍ਰੋ. ਆਂਦਰੇਓਲੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੀਚਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, ''ਅਸੀਂ 30 ਜਾਂ 40 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜੈਵਿਕ ਈਂਧਣ ਤੋਂ ਏਥਲੀਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਾਂਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਤੋਂ ਇਸਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ।'' ਬਾਇਓਪਲਾਸਟਿਕ ਇੱਕ ਹੱਲ ਹੈ ਜਾਂ ਇੱਕ ਸਮੱਸਿਆ? ਇੱਕ ਪੱਖ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਲਾਸਟਿਕ ਸਬੰਧੀ ਸਾਡੀਆਂ ਕਈ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਵਿਗਾੜ ਵੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਇਓਪਲਾਸਟਿਕ-ਆਲੂਆਂ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਡਿਸਪੋਜ਼ਏਬਲ ਕਟਲਰੀ, ਮੱਕੀ ਤੋਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਬੋਤਲਾਂ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਰਹਿੰਦ ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਬੈਗ ਆਦਿ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਓਨੇ ਬਾਇਓਗ੍ਰੇਡਿਡ ਨਹੀਂ ਹਨ ਜਿੰਨੇ ਨਾਂ ਤੋਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਆਮਤੌਰ 'ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਲਈ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪੋਜ਼ਿਟਰ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਪੱਖੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਨਾਲ ਫਸਲਾਂ ਦੀ ਬਿਜਾਈ, ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੱਚਾ ਮਾਲ ਬਣਾਉਣ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਬਾਇਓ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰਵਾਇਤੀ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਥਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸਾਨੂੰ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਤੋਂ ਪਲਾਸਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ-ਇਸ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਇਹ ਹੋਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਰਿਆਲੀ ਭਰਿਆ ਜ਼ਰੂਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ)


وقال ابنه الرئيس السابق جورج دابليو بوش في تصريح على تويتر أعلنه ممثل للأسرة"يحزننا أنا وجيب ونيل ومارفين ودورو أن نعلن وفاة والدنا العزيز بعد 94 عاما مميزة". وأضاف "جورج هربرت ووكر بوش كان رجلا ذا شخصية مثالية وأفضل أب يتمناه أي ابن أو ابنه". وتأتي وفاة جورج بوش الأب بعد أشهر على وفاة زوجته باربرا بوش في نيسان/ابريل الماضي. نبذة عن الرئيس الامريكي السابق جورج بوش (الاب) وكان بوش الأب طيارا في الحرب العالمية الثانية وقطبا من أقطاب صناعة النفط في تكساس قبل دخول مجال السياسة كجمهوري عام 1964. وفي إبريل/نيسان خضع بوش الأب للعلاج في وحدة العناية المركزة في المستشفى بعد الإصابة بالتهاب بعد أسبوع من وفاة قرينته باربرا بوش. وكان جورج بوش الأب الرئيس الأمريكي الـ 41 وتولى لمدة 8 سنوات منصب نائب الرئيس رونالد ريغان، وأصبح أول نائب رئيس ما زال في المنصب ينتخب رئيسا منذ اكثر من 150 عاما. وحددت سياسات بوش الخارجية ملامح فترة ولايته، وذلك في فترة شهدت انهيار الانظمة الشيوعية في اوروبا الشرقية وتفكك الاتحاد السوفييتي مما ابقى الولايات المتحدة بوصفها القوى العظمى الوحيدة في العالم. وكان لسياساته الفضل في ترميم مصداقية الولايات المتحدة في العالم، وفي التخلص من ذكريات التدخل العسكري الامريكي في فيتنام.

ਸਾਬਕਾ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਰਜ ਐੱਚ. ਡਬਲਿਊ ਬੁੱਸ਼ ਦੀ 2012 ਦੀ ਤਸਵੀਰ। ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਅਮਰੀਕੀ ਆਗੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਰਫ਼ੋ ਜਾਰੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 12 ਜੁਲਾਈ 1924 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਿਲਟਨ, ਮੈਸਾਚਿਊਸਿਟਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਦੇ ਮੋਢਿਆਂ ’ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼। ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਇਕਤਾਲੀਵੇਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ। 1989 ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅੱਠ ਸਾਲ ਉਹ ਤਤਕਾਲੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੌਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰਹੇ। ਉਹ ਅਮਰੀਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਹੁਦੇ ਤੇ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪੂਰਬੀ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨਿਜ਼ਮ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਸੋਵੀਅਤ ਰੂਸ ਦਾ ਪਤਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਇਕਲੌਤੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਘਰੇਲੂ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵੀ ਲਗਦੇ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਲਿੰਟਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: 1991 ਦਾ ਖਾੜੀ ਯੁੱਧ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਦੀ ਅਸਲੀ ਪਰਖ ਦੀ ਘੜੀ ਸੀ। 100 ਘੰਟੇ ਚੱਲੀ ਇਸ ਲੜਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਨਾ ਪਲਟ ਸਕਿਆ। ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪੜਾਅ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਬਾਰਬਰਾ ਦਾ ਵਿਆਹ 72 ਸਾਲ ਨਿਭਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਨਿੱਜੀ ਜੀਵਨ ਜਾਰਜ ਹਰਬਰਟ ਵਾਕਰ ਬੁਸ਼ ਨੇ ਪਰਲ ਹਾਰਬਰ ਦੀ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫੌਜ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੜਾਕੂ ਪਾਇਲਟ ਵਜੋਂ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਸਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪੈਸਫਿਕ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨਾਤ ਰਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਜਪਾਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਰਵਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਮਹਿਜ਼ 18 ਸਾਲ ਸੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਦੇ ਜੰਗੀ ਪਾਇਲਟ ਹੋਣਗੇ। 1945 ਵਿੱਚ ਫੌਜੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 18 ਸਾਲਾ ਬਾਰਬਰਾ ਪੀਰਿਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਆਹ 72 ਸਾਲ ਨਿਭਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਛੇ ਬੱਚੇ ਹੋਏ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਜੇਠੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਸਾਲ 1973 ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਨੈਸ਼ਨਲ ਚੇਅਰਮੈਨ ਵਜੋਂ ਤਤਕਾਲੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਿਰਾਲਡ ਫੋਰਡ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹੋਏ। ਫੌਜ ਵਿੱਚੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਯੇਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਬੀਏ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਤੇਲ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਮਿਲ ਗਈ ਅਤੇ 45 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਉਹ ਇੱਕ ਲੱਖਪਤੀ ਬਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਬੇਟੀ ਦੀ ਲਿਊਕੀਮੀਆ ਕਾਰਨ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਉੱਪਰ ਗਹਿਰਾ ਅਸਰ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ 65 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਬਾਰਬਰਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਤਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਭਾਵੁਕ ਨੋਟ ਲਿਖਿਆ: " ਮਾਂ, ਰੌਬਿਨ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਜੱਫ਼ੀ ਪਾਇਓ।" ਸਿਆਸੀ ਸਫ਼ਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੁਚੀ ਸਿਆਸਤ ਵੱਲ ਮੁੜੀ। 1966 ਵਿੱਚ ਉਹ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪਰਿਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਚੁਣੇ ਗਏ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨਿਕਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਸਦਕਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚੋਣ ਲੜੀ ਪਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਵਿਰੋਧੀ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਿਕਸਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਲ 1971 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਫੀਰ ਬਣਾ ਕੇ ਭੇਜਿਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਟ ਬਣਾਇਆ। 1974 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਨਿਕਸਨ ਨੂੰ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਦੇਸ ਵਿੱਚ ਦੌਰੇ ਕੀਤੇ। ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਚੀਨ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬੀਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕਾਇਮ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫੋਰਡ ਨੇ ਵਾਪਸ ਬੁਲਾ ਕੇ ਕੇਂਦਰੀ ਖੂਫੀਆ ਏਜੰਸੀ ਦਾ ਕਾਰਜਭਾਰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਸੀਆਈਏ ਕਈ ਵਿਵਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਨਿੱਘਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਲ 1978 ਵਿੱਚ ਸੀਆਈਏ ਛੱਡਣ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ 1980 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। 1980 ਤੱਕ ਉਹ ਰੌਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿਰੋਧੀ ਉਮੀਦਵਾਰ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਇਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਭਰਿਆ ਅਤੀਤ ਇੱਕ ਰੁਕਾਵਟ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ ਸਰਬਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਚੰਗਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਗਲਤ ਹੈ? ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਅਤੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਫ਼ੀਰ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਸੀਆਈਏ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਕੰਮ ਕੀਤੇ ਹੋਣ ਦਾ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਮਰ ਨਹੀਂ ਹੈ ਹੈ ਪਰ ਇਹੀਂ ਮੇਰਾ ਰਿਕਾਰਡ ਹੈ।” ਉਹ ਰੀਗਨ ਤੋਂ ਹਾਰ ਗਏ ਪਰ ਉਹ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਿਖਰਲੇ ਅਹੁਦੇ ਲਈ 8 ਸਾਲ ਸਿਖਲਾਈ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਵਿਸ਼ਵੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੀ। ਆਖਰ 1988 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਉਹ ਜੇਤੂ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਰਖ ਦੀ ਅਸਲੀ ਘੜੀ 1990 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਇਰਾਕ ਦੇ ਹੁਕਮਰਾਨ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਖਿਲਾਫ ਯੁੱਧ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬੁਸ਼ ਸਦਾਮ ਦਾ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਆਮਰੀਕੀ ਟਿਕਾਣਾ ਬਣਾ ਲਿਆ ਜੋ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਲਾਹੇਵੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਰਾਕ ਉੱਪਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਕ ਤੋਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਲੈਣ ਲਈ ਦੇਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 100 ਘੰਟੇ ਲੜਾਈ ਚੱਲੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਦੇਸਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦੀ ਜਿੱਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਮਨੋਬਲ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਿੱਤਰ ਮੁਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਬਗਦਾਦ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੀਆਂ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਦਾ ਇਰਾਕ ਉੱਪਰ ਰਾਜ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਨੇ ਸਦਾਮ ਨੂੰ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਹ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਪਿਓ-ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਤਲਖੀ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਦੀ ਸੀ। ਘਰੇਲੂ ਮੋਰਚੇ ਉੱਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਦੂਸਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਸੀ ਟੈਕਸ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਜਿਸ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਕਲਿੰਟਨ ਤੋਂ ਮਾਤ ਬੁਸ਼ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ। ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਅਰਕਾਨਸ ਸੂਬੇ ਦੇ ਡੈਮੋਕਰੇਟਿਕ ਗਵਰਨਰ ਸਨ। ਕਲਿੰਟਨ ਨੇ ਦੇਸ ਵਾਸੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਅਜਿਹਾ ਨਜ਼ਰੀਆਂ ਰੱਖਿਆ ਜੋ ਬੁਸ਼ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਸਕੇ। ਕਲਿੰਟਨ ਤੋਂ ਹਾਰਨ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਵਜੋਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਭਰਮਣ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਣਦਿਆਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਪਰ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਕ ਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਅਤੇ ਤਲਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਨੱਬੇਵਾਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਹੀ ਮਨਾਇਆ। ਇਸ ਮਗਰੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਤਕ ਇਕੱਠਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣਾ ਘਟ ਗਿਆ ਤ ਉਹ ਵ੍ਹੀਲਚੇਅਰ ਨਾਲ ਬੱਝ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਪਰ ਕਈ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਜਿਣਸੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ। ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤੋਂ ਭਾਵੇਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੀ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਦਿਲ ਦੁਖਾਉਣ ਲਈ ਮਾਫੀ ਵੀ ਮੰਗੀ । ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਸਮੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸੀਨੀਅਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸੱਤ ਦਹਾਕਿਆਂ ਬਾਅਦ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਬਾਰਬਰਾ ਦੀਆਂ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰਜ ਬੁਸ਼ ਸਮੇਤ ਬਿਲ ਕਲਿੰਟਨ, ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਪਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਸਮਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੀ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਵਧੇਰੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਘੱਟ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਗਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੌਮਨ ਟੱਚ ਦੀ ਕਮੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਨੀਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸ਼ਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ ਜਿਸ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਉੱਪਰ ਪਕੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਭਿਅਕ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸੁਖਾਂਦੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਖਿਲਾਫ ਦੌੜਦੇ ਹੋ ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੋ।” “ਸਿਆਸਤ ਅਸਭਿਆ ਅਤੇ ਗੰਦੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।” ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਪਸੰਦ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


فرض جونسون قيودا واسعة لمواجهة انتشار "كورونا" وطالب المواطنين بالبقاء في منازلهم وعدم الخروج إلا لشراء الاحتياجات الضرورية أو أداء تمرينات رياضية يومية أو لقضاء حاجة طبية ملحة، علاوة على الذهاب إلى العمل طالما كان ذلك "ضروريا للغاية". كما أمر رئيس الوزراء بغلق المتاجر التي لا تبيع سلعا ضرورية، وحظر تجمع أكثر من شخصين لا ينتمون إلى نفس الأسرة. وبلغ عدد الوفيات بسبب فيروس كورونا في بريطانيا 335 حالة. وحال عدم الالتزام بهذه القواعد، ستكون للشرطة سلطة إجبار الناس على الانصياع لها بعدة طرق من بينها فرض غرامات مالية وتفريق التجمعات. مواضيع قد تهمك نهاية وتضمنت القيود الجديدة أيضا الإغلاق الفوري لمنشآت أخرى مثل المكتبات، والملاعب، وصالات الألعاب الرياضية المفتوحة، ودور العبادة. ومن المقرر أن تظل الحدائق مفتوحة للتريض، لكن أي تجمعات سوف يتم تفريقها. وحظرت الحكومة البريطانية تنظيم المناسبات الاجتماعية، بما في ذلك حفلات الزفاف، والتعميد، لكن الجنائز لا يزال مسموحا بإقامتها. وقال رئيس وزراء بريطانيا إن هذه القيود سوف تكون خاضعة للمراجعة باستمرار. وأضاف: "سوف نلقي نظرة أخرى عليها (القيود) خلال ثلاثة أسابيع، وقد نخفف منها إذا توافرت أدلة على إمكانية ذلك". وفي وقت متأخر من ليل الاثنين، انتقل تشريع طارئ يتضمن إجراءات للحد من انتشار فيروس كورونا من مجلس العموم البريطاني إلى مجلس اللوردات لمناقشته. وبموجب هذا التشريع المقترح، يمكن إغلاق المطارات، وتكون للشرطة سلطة إجبار من تظهر عليهم الأعراض على الخضوع للعزل. ومن المتوقع أن يقر أعضاء مجلس العموم هذه القواعد التي ينص القانون على تجديدها كل ستة أشهر.

ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਨਿਯਮ ਕੀਤੇ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਜਨਤਕ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਦੋ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਬਰਤਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਅੰਕੜਾ 335 ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਧਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਾਰਨ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 2182 ਮੌਤਾਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਟੋਕਿਓ ਓਲੰਪਿਕਸ 2020 ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਪਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਓਲੰਪਿਕਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲੈਣ ਦੀ ਗੱਲ ਆਖੀ ਸੀ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਜਾਨਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੰਜਾਬ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ 'ਚ ਕਰਫਿਊ, ਹਰਿਆਣਾ 'ਚ ਬਿਨਾਂ ਟ੍ਰੈਵਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦਾ ਕੇਸ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਊ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਫਿਊ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ-ਹਰਿਆਣਾ ਤੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕਰਫਿਊ ਦਾ ਐਲਾਨ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਰਫਿਊ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਟਵੀਟ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਆਰੰਟੀਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜੇਕਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ ਕਿ ਲੋਕ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।" ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸ਼ਿਵਦੁਲਾਰ ਸਿੰਘ "ਮੈਡੀਕਲ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਲਈ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਬਹੁਤਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਹੀ ਬਾਹਰ ਜਾਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਉਹ ਵੀ ਮਿੱਥੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹੀ।" ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ 468 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣਏ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ 9 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਹਾਲ ਜਾਣਨ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਕੀ ਗਰਮੀ ਆਉਣ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਵਾਇਰਸ? ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਗਰਮੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਦਾਅਵੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਬੀਤੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਢੇਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਵਿੱਚ ਆਇਸਕ੍ਰੀਮ ਨਾ ਖਾਣ ਦੀ ਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ 60 ਤੋਂ 70 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸਿਅਸ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਤੱਕ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਇੰਨਾ ਤਾਪਮਾਨ ਨਾ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਵਿਸਥਾਰ 'ਚ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ: ਪੋਲਟਰੀ ਵਪਾਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਮੌਕਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਤਕਰੀਬਨ 50 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਦੇ ਸਾਧਨ ਅਤੇ ਪੋਲਟਰੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਉੱਤੇ ਬੁਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਆਪਣੇ ਕੁੱਕੜ-ਮੁਰਗੀਆਂ ਜਿੰਦਾ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਝੂਠੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਕਾਹਾਰ, ਮਾਸਾਹਾਰ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਅਤੇ ਸਿਹਤਮੰਦ ਹਨ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਬਾਰੇ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਦੌਰਾਨ ਕੇਂਦਰੀ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ, ਡੇਅਰੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਪਾਲਣ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਕੋਈ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਇਰਸ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਵਧੇਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਿੰਧ ਸੂਬਾ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲੌਕਡਾਊਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ 'ਚ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ 15 ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 799 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 352 ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 799 ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 352 ਸਿੰਧ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਹਨ ਕਰਾਚੀ ਵਿੱਚ 130 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਕਰਾਚੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਢੇਡ ਕਰੋੜ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਟੈਸਟ ਰਿਜ਼ਲਟ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਿੰਧ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋ ਆਏ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤੇ ਲੋਕ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਬੀਆਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਆਇਆ। ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


عاصم عمر زعيم القاعدة في جنوب آسيا فقد لقي عمر حتفه في غارة على مجمع تابع لحركة طالبان في إقليم هلمند في 23 سبتمبر/أيلول الماضي، وهي الغارة التي أسفرت أيضا عن مصرع 40 مدنيا على الأقل. فمن هو عاصم عمر؟ في فيديو يرجع تاريخه لـ 9 سبتمبر/أيلول عام 2014 أعلن زعيم تنظيم القاعدة أيمن الظواهري تولية الباكستاني "مولانا عاصم عمر إمارة التنظيم في جنوب آسيا"، كما قام بتسميته متحدثا باسم التنظيم في جنوب آسيا. وكان قد عرف عن عمر قبل هذه الخطوة كونه منظرا وخطيبا مفوها من القطاع الباكستاني من كشمير، وكان عضوا بارزاً في القاعدة لسنوات عديدة. وأشارت المعلومات إلى توليه رئاسة لجنة الشريعة داخل تنظيم القاعدة لسنوات قبل توليه قيادة التنظيم في جنوب آسيا. مواضيع قد تهمك نهاية أيمن الظواهري وتقول التقارير إن عمر، الذي كان في أواخر الأربعينيات من عمره لدى مصرعه، قد قضى سنوات طويلة من عمره في أفغانستان وكان من المقربين من زعيم التنظيم السابق أسامة بن لادن. وكان ذات يوم من نشطاء مجموعة الجهاد الإسلامي في كشمير ذات الصلة بالقاعدة، وقد أشارت التقارير إلى علاقته الوثيقة بالمتشددين في كشمير لذلك تم تعيينه زعيما للقاعدة في جنوب آسيا. ملاذ آمن ونسبت وكالة رويترز لمصادر من المناطق القبلية في باكستان على الحدود مع أفغانستان القول إنه عقب مصرع بن لادن كان الظواهري يسعى لإعادة تنظيم القاعدة وركز اهتمامه على جنوب آسيا. في الذكرى الثامنة لمقتل بن لادن: أين تنظيم القاعدة؟ من هو الطبيب الباكستاني الذي ساعد الأمريكيين في قتل بن لادن؟ الرئيس الأمريكي يؤكد مقتل ابن زعيم القاعدة السابق بن لادن وتابعت المصادر قائلة: "بدأت القاعدة تجند مقاتلين في أفغانستان، وعين عاصم عمر أميرا للتنظيم في جنوب آسيا لصلته القوية بالإسلاميين داخل باكستان". وقالت المصادر إن عمر هو الذي سهل انتقال بن لادن إلى ملاذ آمن في مدينة آبوت آباد الباكستانية حيث عاش لسنوات دون أن يعرف أحد بذلك إلى أن نجحت القوات الأمريكية في قتله. أسامة بن لادن ونسبت وكالة رويترز لمصادر مطلعة القول إن عمر كان شديد التدين وألّف 4 كتب على الأقل تحرض على الجهاد أحدها عن شركة بلاك ووتر الأمنية الأمريكية وكان عنوانه "جيش المسيح الدجال". كما أصدر العديد من الفيديوهات التي تحرض أهالي كشمير على الانضمام إلى المسلحين في حربهم ضد "الكفار"، وكان دائما ما يذكر متابعيه بأمجاد الهند الماضية في ظل الحكم الإسلامي الذي هيمن على الهند لقرون. وتقول مصادر باكستانية إنه قضى 16 عاما على الأقل في أفغانستان، وكانت المرة الأولى التي يدخل فيها دوائر الجهاد عندما درس في جامعة العلوم الإسلامية في كراتشي. كما درس عمر أيضا في مدرسة العلوم الحقانية الباكستانية التي كان يديرها مولانا سامي الحق المعروف بأبي طالبان لأنه قام بتدريس عدد كبير من قادة الحركة.

ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੀ ਐਨਡੀਐਸ ਨੇ ਆਸਿਮ ਉਮਰ ਨੂੰ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਸਣੇ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਸ਼ੇਅਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਨੈਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਸਿਕਉਰਿਟੀ (ਐਨਡੀਐਸ) ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 23 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਹੈਲਮੰਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਕੈਂਪ 'ਤੇ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਆਸਿਮ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 40 ਆਮ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਅਲ-ਕਾਇਦਾ ਨੇ ਉਮਰ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਨੇ ਵੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ "ਦੁਸ਼ਮਣ ਦਾ ਝੂਠਾ ਪ੍ਰੋਪੇਗੈਂਡਾ" ਕਰਾਰ ਦੇ ਕੇ ਖਾਰਿਜ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਗੋਂ ਉਸ ਨੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਇਆ ਕਿ ਇਸ ਛਾਪੇ ਨਾਲ "ਸਿਰਫ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਆਸਿਮ ਉਮਰ ਬਾਰੇ ਘੱਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਪਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸ਼ਹਿਰ ਮਿਰਾਨਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਾਰੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਐਨਡੀਐਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤਾਲਿਬਾਨ ਦੇ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਮੂਸਾ ਕਾਲਾ ਵਿੱਚ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਾਂਝੀ ਛਾਪੇਮਾਰੀ ਕੀਤੀ, ਉੱਥੇ ਉਮਰ ਤੇ ਏਕਿਉਆਈਐਸ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਦਫ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।" ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਰਫ਼ਾਲ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਦੀਆਂ 10 ਖੂਬੀਆਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਡੇਅ ਮੌਕੇ ਫਰਾਂਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜੰਗੀ ਜਹਾਜ਼ ਰਫ਼ਾਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਖ਼ੁਦ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈਣ ਫਰਾਂਸ ਪਹੁੰਚੇ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ ਸੌਂਪ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਰਾਜਨਾਥ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਫ਼ਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਤੇ 'ਸ਼ਸਤਰ ਪੂਜਾ' ਕੀਤੀ। ਰਫ਼ਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਪਰਮਾਣੂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਡਿਲੀਵਰੀ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰਫਾਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਦੀ ਰੇਂਜ ਡੇਢ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਦੀ ਰੇਂਜ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਸੌ ਕਿਲੋਮੀਟਰ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜਣ੍ਹ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। 'ਲਿੰਚਿੰਗ ਸ਼ਬਦ ਭਾਰਤ 'ਤੇ ਥੋਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ' RSS ਮੁਖੀ ਮੋਹਨ ਭਾਗਵਤ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ 'ਚ ਦੁਸ਼ਹਿਰੇ ਮੌਕੇ ਭਾਸ਼ਣ 'ਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਮੁੱਦੇ ਉੱਤੇ ਮੋਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੌਬ ਲਿੰਚਿੰਗ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰ ਰੱਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਸਾਜਿਸ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਚੱਲਿਆ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ-ਲਿੰਚਿੰਗ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਇਆ ਕਿੱਥੋਂ?" "ਸਾਡੇ ਇੱਥੇ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” “ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਉਦਾਰਤਾ ਦੀ ਹੈ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਹੈ, ਮਿਲ ਕੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਜਿਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ ਤੋਂ ਆਈ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਸਾਡੇ 'ਤੇ ਥੋਪਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸਾਡੇ ਦੇਸ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆਂ 'ਚ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਪੂਰਾ ਵੀਡੀਓ ਦੇਖਣ ਲਈ ਇਸ ਲਿੰਕ 'ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜਬਰਨ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੇ 'ਨਾਅਰੇ ਲਗਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਅਲਵਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੱਸ ਅੱਡੇ 'ਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਜੈ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਅਰੇ ਲਗਵਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮਾਂ ਤਹਿਤ ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਦੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਵੰਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਅਤੇ ਸੁਰੇਂਦਰ ਭਾਟੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗੰਭੀਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਤਹਿਤ ਕੇਸ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ ਪੁਲਿਸ ਮੁਤਾਬਕ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਕਿਸੇ ਸੰਗਠਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਵੰਸ਼ ਭਾਰਦਵਾਜ ਖਿਲਾਫ਼ ਅਪਰਾਧਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਨਿਆਂਇਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 18 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਨਿਆਂਇਕ ਹਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜਣ੍ਹ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਜਗਮੀਤ ਤੇ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂ ਕਿਸੇ ਟੀਵੀ ਡਿਬੇਟ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਆਏ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਲਿਬਰਲ ਆਗੂ ਜਸਟਿਨ ਟਰੂਡੋ, ਕੰਜ਼ਰਵੇਟਿਵ ਆਗੂ ਐਂਡਰਿਊ ਸ਼ੀਰ, ਐਨਡੀਪੀ ਆਗੂ ਜਗਮੀਤ ਸਿੰਘ, ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਆਗੂ ਐਲੀਜ਼ਾਬੇਥ ਮੇਅ ਅਤੇ ਪੀਪਲਜ਼ ਪਾਰਟੀ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਆਗੂ ਮੈਗਜ਼ਿਮ ਬਰਨੀਅਰ ਸਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਮੁੱਦਿਆਂ 'ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਈ। ਧਾਰਮਿਕ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ’ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਟਰੂਡੋ ਨੇ ਜਗਮੀਤ ਦੇ ਸਟੈਂਡ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਜਿਸ ’ਤੇ ਜਗਮੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦਸਤਾਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਖਿਲਾਫ਼ ਲੜਾਈ ਹਰ ਵੇਲੇ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਐਨਡੀਪੀ ਆਗੂ ਨੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਔਰਤਾਂ, ਐਲਜੀਬੀਟੀਕਿਊ ਲਈ ਬਰਾਬਰੀ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਚੁੱਕੇ। ਪੂਰੀ ਖ਼ਬਰ ਪੜਣ੍ਹ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


متظاهرون فلسطينيون يشتبكون مع قوات الشرطة الإسرائيلية في باحات المسجد الأقصى عقب صلاة الجمعة وبحسب أطباء، فقد سقط حوالي 20 جريحا فلسطينيا خلال الاشتباكات. وقالت الشرطة الإسرائيلية في بيان إن "أعمال شغب اندلعت" حال انتهاء صلاة الجمعة، حيث قام مئات الشبان برمي الحجارة والقنابل الحارقة على رجال الشرطة المتمركزين عند أحد مداخل الأقصى. وأضاف البيان أن قائد شرطة القدس أمر أفراد الشرطة بدخول باحة المسجد الأقصى و"التعامل مع مثيري أعمال الشغب". وقال شهود عيان إن الشرطة أطلقت قنابل الصوت والغاز المسيل للدموع لتفريق المحتجين. مواضيع قد تهمك نهاية وكانت الاشتباكات المتصاعدة بين الفلسطينيين والشرطة الإسرائيلية داخل الحرم القدسي تسببت في موجة قتال استمرت 11 يوما بين إسرائيل وفصائل فلسطينية في قطاع غزة. وادعت كل من إسرائيل وحركة حماس الفلسطينية تحقيق "الانتصار"، بعد دخول وقف إطلاق النار بين الجانبين حيز التنفيذ في وقت مبكر من صباح الجمعة. فقد قال رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو في مؤتمر صحفي اليوم إن الحملة الجوية على غزة مثلت "نجاحاً استثنائياً"، حيث أنها أدت إلى تدمير شبكة الأنفاق الخاصة بحماس وحولتها إلى "مصيدة للموت". وأضاف نتنياهو أن إسرائيل ضربت قدرة حماس على إطلاق الصواريخ نحو المدن والبلدات الإسرائيلية. وأشار إلى أن العملية الإسرائيلية في غزة "غيرت من المعادلة" مع حماس وستجعلها أكثر حذراً في المستقبل من مهاجمة إسرائيل. وقال مسؤول في حركة حماس لوكالة "أسوشيتيد برس" إن وقف إطلاق النار الذي أعلنته إسرائيل يمثل "انتصارا" للشعب الفلسطيني وهزيمة لنتنياهو. مساعدات إنسانية جاء الاتفاق على وقف إطلاق النار بعد 11 يوماً من القصف وإطلاق الصواريخ، وهو ما أسفر عن مقتل نحو 243 شخصا في قطاع غزة و12 شخصا في إسرائيل. ونقلت الأمم المتحدة مساعدات إنسانية إلى غزة، حيث يتم تقييم حجم الدمار داخل القطاع، في اليوم الأول لوقف إطلاق النار. وفتحت إسرائيل مؤقتا معبرين إلى غزة، للسماح بإدخال الشاحنات التي تحمل الأدوية والغذاء والوقود. وقالت وكالة الأمم المتحدة لغوث وتشغيل اللاجئين الفلسطينيين "الأونروا" إن أولويتها هي مساعدة عشرات الآلاف من الأشخاص الذين تشردوا خلال القتال. ورفعت بعض الإجراءات التي فرضت في إسرائيل إثر اندلاع النزاع الأخير، ومن المقرر إعادة فتح جميع المدارس يوم الأحد. احتفالات تدفق الفلسطينيون إلى شوارع غزة بعد وقت قصير من بدء تطبيق الهدنة، بينما حذر مسؤول في حماس من أن الأيدي لا تزال "على الزناد". وخرجت أعداد كبيرة من الفلسطينيين إلى الشوارع، في سياراتهم وعلى الأقدام، للاحتفال. وفي غزة، أطلق سائقو السيارات أبواق سياراتهم بينما أعلنت المساجد عبر مكبرات الصوت "انتصار المقاومة". وأعلن الجيش الإسرائيلي في وقت لاحق عن رفع كافة الإجراءات الطارئة المفروضة على حركة الأشخاص في عموم البلاد. وكان القتال في غزة قد بدأ في 10 مايو/أيار بعد أسابيع من تصاعد حدة التوتر في القدس الشرقية المحتلة، حتى بلغ ذروته خلال اشتباكات في محيط المسجد الأقصى. إسرائيلي يتفقد الدمار الذي لحق بمطبخ بيته جراء سقوط صاروخ من غزة أم تحتضن ابنها على أنقاض منزلهما المدمر في بيت حانون بقطاع غزة وقُتل 243 شخصا على الأقل في غزة، من بينهم ما يزيد على 100 امرأة وطفل، وفقا لوزارة الصحة في القطاع. وقالت إسرائيل إن القتلى في غزة كان من بينهم "225 مسلحا" على الأقل، ولم تذكر حماس أرقاما تشير إلى حجم الخسائر في صفوف أفرادها. وتقول الخدمات الطبية الإسرائيلية إن 12 شخصا، بينهم طفلان، قتلوا في إسرائيل. ويقول الجيش الإسرائيلي إن أكثر من 4300 صاروخ أطلق على الأراضي الإسرائيلية من جانب المسلحين الفلسطينيين، وإنه ضرب أكثر من ألف هدف عسكري في قطاع غزة. رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو في مؤتمره الصحفي اليوم ماذا قال الجانبان؟ أعلن مجلس الوزراء الأمني الإسرائيلي مساء الخميس أنه "قبل بالإجماع التوصية" بوقف إطلاق النار. وأضاف في بيان له أن "المستوى السياسي يؤكد أن الواقع على الأرض سيحدد استمرار الحملة". وقال وزير الدفاع الإسرائيلي بيني غانتس عبر تويتر إن الهجوم على غزة أسفر عن "مكاسب عسكرية غير مسبوقة". وأبلغ مسؤول إسرائيلي الوزراء بأن حماس تم "ردعها وتلقت ضربات خطيرة"، بحسب موقع "واي نت" الإخباري. لكن حماس قالت إنها "انتصرت" في المواجهة الأخيرة مع إسرائيل، وهو رأي تشاركه جموع الناس الذين خرجوا للاحتفال في شوارع غزة. وقال أحدهم: "هذا هو يوم الانتصار، يوم الحرية وأجمل يوم عشناه". لكن باسم نعيم، من مجلس العلاقات الدولية في حماس، قال لبي بي سي إنه "متشكك حيال صمود الهدنة". وقال: "بدون تحقيق العدالة للفلسطينيين، وبدون وقف الاعتداء الإسرائيلي والفظائع الإسرائيلية المرتكبة بحق أهل القدس، فإن وقف إطلاق النار سيظل هشاً". وأطلق عضو المكتب السياسي لحركة حماس عزت الرشق تحذيراً لإسرائيل. وقال لوكالة رويترز للأنباء: "صحيح أن المعركة تنتهي اليوم لكن يتعين على نتنياهو والعالم أجمع أن يعرف أن أيادينا لا تزال على الزناد وسنواصل تعزيز قدرات هذه المقاومة". بايدن خلال الكلمة التي وجهها من البيت الأبيض حول وقف إطلاق النار بين إسرائيل وحماس ماذا قال بايدن؟ قال الرئيس الأمريكي جو بايدن إنه أشاد بنتنياهو خلال مكالمة هاتفية بعد الإعلان عن وقف إطلاق النار. وقال الرئيس الأمريكي إن الولايات المتحدة تدعم "حق إسرائيل بشكل كامل في الدفاع عن نفسها ضد الهجمات الصاروخية العشوائية التي تشنها حماس وغيرها من الجماعات الإرهابية التي تتخذ من غزة مقراً لها والتي أودت بحياة ضحايا أبرياء في إسرائيل". وأشاد بايدن بالرئيس المصري عبد الفتاح السيسي لتوسطه في إنهاء الصراع، قبل أن يتحول للحديث عن الخسائر البشرية للصراع. وقال "أرسل أحرّ التعازي إلى جميع العائلات الإسرائيلية والفلسطينية التي فقدت أحباءها وأتمنى الشفاء التام للجرحى". وقال الرئيس إن الولايات المتحدة "لا تزال ملتزمة بالعمل مع الأمم المتحدة" في تقديم المساعدة الإنسانية إلى غزة وفي جهود إعادة الإعمار في القطاع. وتابع قائلاً إن ذلك سيتم "بالشراكة الكاملة مع السلطة الفلسطينية وليس مع حماس". أما الرئيس المصري فقال تبادل مع بايدن "الرؤى حول التوصل إلى صيغة تؤدي إلى التهدئة في الصراع الحالي بين إسرائيل وغزة". ردود الفعل رحب قادة من دول العالم ودبلوماسيون كبار بوقف إطلاق النار، بينما دعوا إلى التوصل إلى حل سياسي طويل الأجل للصراع في الشرق الأوسط. ورحب الاتحاد الأوروبي بوقف إطلاق النار مؤكداً على أن العمل نحو تحقيق "حل الدولتين" هو الخيار الوحيد القابل للتحقيق. وقال جوسيب بوريل، مسؤول السياسة الخارجية في الإتحاد الأوروبي، في بيان له: "إننا نشعر بالفزع ونأسف للضحايا الذين فقدوا حياتهم خلال هذه الأيام الأحد عشر الماضية". وفي روسيا، قالت ماريا زاخاروفا، المتحدثة باسم وزارة الخارجية الروسية، إن موسكو تشعر بالرضا إزاء الهدنة، لكن لا يزال هناك المزيد الذي ينبغي عمله في هذا الصدد. وقالت: "هذه خطوة مهمة لكنها ليست كافية. فمن أجل تجنب استئناف العنف، علينا أن نضاعف من الجهود الدولية والإقليمية من أجل إعادة إطلاق المفاوضات السياسية المباشرة بين إسرائيل والفلسطينيين." أما الصين فقد رحبت بالهدنة، وقالت إن هناك حاجة الآن لكي يقوم المجتمع الدولي "بمد يد العون" إلى المنطقة. وقالت بكين إنها ستقدم مليون دولار على شكل مساعدات طارئة ومليون دولار أخرى للمساهمة في جهود الأمم المتحدة لإغاثة الفلسطينيين. وقال متحدث باسم وزارة الخارجية الصينية : "يتعين على المجتمع الدولي أن يشجع على استئناف محادثات السلام بين الفلسطينيين وإسرائيل، والتوصل إلى حل شامل وعادل ودائم للقضية الفلسطينية على أساس حل الدولتين". وفي ألمانيا، قال وزير الخارجية هايكو ماس في تغريدة على تويتر: "من الجيد أن لدينا الآن وقفاً لإطلاق النار"، وذلك بعد يوم من زيارته لإسرائيل ورام الله لإجراء محادثات هناك. وقال ماس: "الآن علينا أن نتعامل مع الأسباب ونعيد بناء الثقة ونجد حلاً للصراع في الشرق الأوسط." ودعت بريطانيا كافة الأطراف في الصراع إلى ضمان استمرار وقف إطلاق النار. وقال وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب في تغريدة على تويتر: "يتعين على جميع الأطراف العمل من أجل جعل وقف إطلاق النار قابلاً للاستمرار وإنهاء دائرة العنف وفقدان حياة المدنيين غير المقبولة"، مضيفاً أن بريطانيا تدعم "الجهود الرامية إلى إحلال السلام". وقد رحبت فرنسا بوقف إطلاق النار لكنها قالت إن العنف أكد على الحاجة إلى إعادة إطلاق عملية السلام. وحذر وزير الخارجية جان إيف لودريان من أن غياب المفاوضات يعني أن "دورات العنف ستتكرر". ورحب البابا فرانسيس، بابا الفاتيكان، بالهدنة ودعا الكاثوليكيين إلى الصلاة من أجل أن يحل السلام في الشرق الأوسط. وقال البابا: "أشكر الله على القرار بوقف الصراعات المسلحة وأعمال العنف. وأصلي من أجل أن ينهج الجميع طريق الحوار والسلام". وعلى صعيد ردود الفعل الإقليمية، قال حزب الله اللبناني، الذي يرتبط بعلاقات وثيقة مع حماس، إن وقف إطلاق النار يعد "نصراً تاريخياً". وقال في بيان له إن "حزب الله يهنئ الشعب الفلسطيني البطل ومقاومته الباسلة على النصر التاريخي الذي تحقق.. ضد العدو الصهيوني"، بحسب ما جاء في البيان.

ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕ ਗਾਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਜਸ਼ਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀਟੈਂਟ ਸਮੂਹ ਵੱਲੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ 4000 ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰਾਕਟ ਦਾਗੇ ਗਏ ਅਤੇ ਇਜ਼ਾਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਦੇ 1500 ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਗਾਜ਼ਾ ਦੇ ਸਿਹਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 243 ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 100 ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਜਦਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 225 ਮਿਲੀਟੈਂਟ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਅਮਲੇ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 12 ਜਾਨਾਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਬੱਚੇ ਸਨ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਧੁੱਦਬੰਦੀ ਦੇ ਕੀ ਵੇਰਵੇ ਹਨ? ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਸਿੱਧੇ ਲਫ਼ਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੰਧਤ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਦੂਜੇ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਆਇਰਨ ਡੋਮ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹਮਲਾਵਰ ਰਾਕਟਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕਈ ਵਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਸਥਾਨਕ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੜਕੇ ਦੋ ਵਜੇ ( ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ 11 ਵਜੇ, ਵਿਸ਼ਵੀ ਔਸਤ ਸਮੇਂ ਮੁਤਾਬਕ) ਯੁੱਧਬੰਗਦੀ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ। ਖ਼ਬਰਾਂ ਹਨ ਕਿ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਗਾਜ਼ਾ 'ਤੇ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲ ਭਰਵੇਂ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਫ਼ੋਨ 'ਤੇ ਇੰਝ ਲੈ ਕੇ ਆਓ: ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਅਤੇ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੇਰਵੇ ਜਨਤਕ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਤਾਕਤਾਂ ਮਿਸਰ ਅਤੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਵੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਬੱਚੇ ਆਪਣੇ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤਣ ਲੱਗੇ ਹਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਇੱਕ "ਆਪਸੀ ਅਤੇ ਬੇਸ਼ਰਤ ਯੁੱਧਬੰਦੀ" ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹਮਾਸ ਆਗੂ ਨੇ ਬੀਬੀਸੀ ਨੂੰ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿਖੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ ਦੀ ਅਲ-ਅਕਸਾ ਮਸਜਿਦ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸ਼ੇਖ਼ ਜਰਾਹ "ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਚੁੱਕਣ" ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ, ਇਸਲਾਮ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸ਼ੇਖ਼ ਜਰਾਹ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਇਹੀ ਕੇਂਦਰੀ ਮੁੱਦੇ ਸਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਮਾਸ ਕਿੰਨਾ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ? ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਮਿਨ ਨੇਤਿਨਯਾਹੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗਾਜ਼ਾ ਉੱਪਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਵਾਈ ਹਮਲੇ ਇੱਕ "ਬੇਮਿਸਾਲ ਸਫ਼ਲਤਾ" ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਮਾਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ "ਪਾਸਾ ਪਲਟ" ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਹਨ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਮਦਦ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਲਾਂਘਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘੁੰਮਣ-ਫਿਰਨ 'ਤੇ ਲਾਈਆਂ ਰੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਟਾ ਲਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡਾਣਾਂ ਵੀ ਮੁੜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਅਸ਼ਕੇਲੋਨ ਵਿੱਚ ਹਮਾਸ ਦੇ ਰਾਕੇਟ ਵੱਲੋਂ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਇੱਕ ਘਰ ਦੇ ਬਾਹਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਬਚਾਅ ਦਲ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਕਿੰਨੀ ਦੇਰ ਚੱਲ ਸਕੇਗੀ? ਇਸ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਦੀ ਕੋਈ ਮਿਆਦ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਉਮੀਦ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ। ਮਿਸਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰਸਾਨੀ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਵਫ਼ਦ ਭੇਜੇਗਾ, ਇੱਕ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਤੈਲ-ਅਵੀਵ ਵਿੱਚ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਵਫ਼ਦ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਖੋਜਣਗੇ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੋਅ ਬਾਅਇਡਨ ਨੇ ਇਸ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਨੂੰ ਤੱਰਕੀ ਦਾ ਇੱਕ "ਅਸਲੀ ਮੌਕਾ" ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਯੂਨੀਅਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਹੈ,"ਅਸੀਂ ਮਿਸਰ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਸ (ਯੁੱਧਬੰਦੀ) ਨੂੰ ਨੇਪਰੇ ਚਾੜਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਚੀਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਗੀਆਂ। ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੋਰਿਸ ਜੌਨਸਨ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਣਾਅ ਦਾ ਕੋਈ "ਹੰਢਣਸਾਰ ਹੱਲ" ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਗਾਜ਼ਾ ਪੱਟੀ ਦਾ ਨਕਸ਼ਾ ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਫ਼ਲਸਤੀਨ ਦਰਮਿਆਨ ਪੁਆੜੇ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਉਂ ਦੇ ਤਿਉਂ ਕਾਇਮ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਅਤੀਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੈਰੂਸ਼ਲਮ ਦਾ ਭਵਿੱਖ, ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਵੈਸਟ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਯਹੂਦੀ ਬਸਤੀਆਂ ਦਾ ਭਵਿੱਖ, ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਰਫਿਊਜੀਆਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਕੀ ਫ਼ਲਸਤੀਨੀ ਦੇਸ਼ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਵਰਗੇ ਮਸਲੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਿਛਲੀਆਂ ਯੁੱਧਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਕੀ ਬਣਿਆ? ਸਾਲ 2014 ਦੇ ਤਣਾਅ ਦੌਰਾਨ, ਜਦੋਂ ਇਜ਼ਾਰਾਈਲ ਦੀ ਥਲ ਸੈਨਾ ਗਾਜ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਹੋ ਸਕੀ ਸੀ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਮਿਸਰ ਨੇ ਇੱਸ ਯੁੱਧਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲਗੀ ਕੀਤੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਗਾਜ਼ਾ ਉੱਪਰ ਵੱਡੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਸਪਾਸ, ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਬੈਨੀ ਗੈਨਜ਼ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਵਿਚਕਾਰ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਇਹ "ਜ਼ਮੀਨੀ ਸੱਚਾਈ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ"। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲਈ ਆਪਣੀ ਮੁਸਤੈਦੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


الطلاب الأجانب أدخلوا 45 مليار دولار للاقتصاد في عام 2018 وقالت وكالة الهجرة والجمارك الأمريكية إن الطلاب قد يرحلون إن لم يلتزموا بالقواعد. وبدأت جامعات كثيرة في الولايات المتحدة في نقل فصولها الدراسية إلى الأونلاين بسبب وباء فيروس كورونا. ولكن لا يعرف حتى الآن عدد الطلاب الذين سيتأثرون بهذا القرار. ويتجه إلى الولايات المتحدة كل عام أعداد كبيرة من الطلاب الأجانب للدراسة، ويعد هؤلاء مصدر تمويل مهم للجامعات لأن كثيرا منهم يدفع رسوما كاملة. مواضيع قد تهمك نهاية كيف يقدم التعليم عن بعد حلولا لبعض مشكلات المدارس في مصر؟ هل يستجيب وزراء التعليم العرب لمناشدات إلغاء الامتحانات؟ وأعلنت جامعة هارفارد الأمريكية أن جميع فصولها الدراسية والإرشادات الخاصة بها ستكون متاحة على الإنترنت عند عودة الطلاب إلى العام الدراسي الجديد، حتى للطلاب الذين يعيشون داخل الجامعة. وسمح "برنامج الطلاب وتبادل الزائرين"، الذي تديره وكالة الهجرة والجمارك، للطلاب الأجانب بمواصلة فصولهم الدراسية في الربيع والصيف من العام الجامعي 2020 على الإنترنت، مع استمرار بقائهم في الولايات المتحدة. لكن القرار الأخير قال إن الطلاب الأجانب الباقين في الولايات المتحدة، والمسجلين في فصول على الإنترنت، ولم يشاركوا في الفصول التي تتم شخصيا ووجها لوجه، قد يواجهون "تبعات خاصة بالهجرة، منها بدء إلغاء تأشيراتهم، إلى جانب إجراءات أخرى". وتنطبق القواعد الجديدة على من يحملون تأشيرات من نوع إف-1 وإم-1، التي تمنح للدارسين والمتدربين في الجامعات. دونالد ترامب يصدر تعليمات بإنشاء "حديقة أبطال الأمة" وقد أصدرت وزارة الخارجية الأمريكية في سنة 2019 المالية 388.839 تأشيرة من نوع إف، 9518 تأشيرة من نوع إم، بحسب البيانات التي أصدرتها وكالة الهجرة والجمارك. وتقول وزارة التجارة الأمريكية إن الطلاب الأجانب ساهموا في اقتصاد البلاد بـ45 مليار دولار في عام 2018.

(ਸੰਕੇਤਕ ਤਸਵੀਰ) ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਰੁਕਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਰਸ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਮ ਕਲਾਸਾਂ ਲੈ ਸਕਣ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨਅ ਅਤੇ ਕਸਟਮ ਇਨਫੋਰਸਮੈਂਟ ਏਜੰਸੀ (ICE) ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਕਰਦੇ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਭੇਜ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਨੇ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਸਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਨਲਾਈਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਹਰ ਸਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਮਰੀਕਾ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਰੋਤ ਵੀ ਹਨ। ਹਾਰਵਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨਵੇਂ ਅਕਾਦਮਿਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਣਗੇ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਕੋਰਸ ਆਨਲਾਈਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਈਸੀਈ ਵੱਲੋਂ ਚਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਸਟੂਡੈਂਟ ਐਂਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਵਿਜ਼ਿਟਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਬਸੰਤ ਅਤੇ ਗਰਮੀਆਂ 2020 ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਨੂੰ ਆਨਲਾਈਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਸੋਮਾਵਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਐਲਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਆਨਲਾਈਨ ਕੋਰਸਾਂ ਲਈ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੋਰਸਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫ਼ਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ "ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸਿੱਟਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਨਿਯਮ ਐੱਫ-1 ਅਤੇ ਐੱਮ-1 ਵੀਜ਼ਾ ਧਾਰਕਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਏਜੰਸੀ ਡਾਟਾ ਮੁਤਾਬਕ ਸੂਬਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ 3,88,839 ਐੱਫ ਵੀਜ਼ਾ ਅਤੇ 9,518 ਐੱਮ ਵੀਜ਼ਾ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਕਾਮਰਸ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ 2018 ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 45 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ। ਇਹ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵੀ ਦੇਖੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وبدأت القيود الجديدة منتصف الليل بالتوقيت المحلي ( 18:30 بتوقيت غرينيتش يوم الثلاثاء)، على أن تستمر 21 يوما. وقال مودي للمواطنين في خطاب متلفز: "سيكون هناك حظر تام على الخروج من منازلكم". وتنضمّ الهند، التي يبلغ عدد سكانها 1.3 مليار نسمة، إلى قائمة تطول من الدول التي فرضت إجراءات مماثلة. وقد ثبت إصابة ما يقارب 400 ألف شخص بالفيروس في جميع أنحاء العالم، بالإضافة إلى تسجيل حوالي 17000 حالة وفاة. مواضيع قد تهمك نهاية وتأتي الإجراءات الجديدة في الهند بعد ارتفاع حاد في عدد الإصابات في الأيام الأخيرة؛ إذ سجلت 519 حالة إصابة مؤكدة و10 حالات وفاة. وقال مودي: "لإنقاذ الهند ، ولإنقاذ مواطنيها، ولإنقاذك وعائلتك ... يغلق كل شارع وكل حي". وحذّر رئيس الوزراء من البلاد ستعود 21 عاما إلى الوراء إن لم تتعامل جيدا مع الأيام الـ21 المقبلة، قائلاً: "هذا حظر تجوال. سوف نضطر إلى دفع التكلفة الاقتصادية، لكنها مسؤولية الجميع". وستؤدي الاجراءات إلى توقف جميع الأعمال غير الضرورية باستثناء المستشفيات والمرافق الطبية الأخرى. وستظل المدارس والجامعات مغلقة، وستُحظر معظم التجمعات العامة. وشدّد رئيس الوزراء في خطابه على ضرورة الإغلاق لمدة 21 يوما، قائلا إن التباعد الاجتماعي هو السبيل الوحيد لوقف انتشار المرض. وأعلن عن توفير ما يقارب ملياري دولار لدعم البنية التحتية الصحية في البلاد. كما دعا الناس إلى عدم "نشر الشائعات" واتباع التعليمات. تحليل: راجيني فايدياناثان - مراسلة جنوب آسيا تُفرض قيود مشددة في مناطق عديدة في الهند بما فيها مدن مثل مومباي ودلهي، لكن القرار الجديد سيدفع بهذه الاجراءات لتطال كل ركن في البلاد. واستهان العديد من السكان بحظر تجوال سابق نفذ ليوم واحد. فقد دعا مودي المواطنين إلى تحية خدمات الطوارئ من شرفاتهم يوم الأحد. لكن العديد من المواطنين أساؤوا فهمه، وتجمعوا في الشوارع وهم يرقصون وينشدون. وحذّر مودي من الثمن الذي قد تضطر الهند إلى دفعه إذا استمر "هذا السلوك غير المسؤول". وشدّد على "التباعد الاجتماعي" كخيار وحيد للتغلّب على فيروس كورونا. ما الجديد في آسيا؟ ماذا عن بقيّة العالم؟ تواصل البلدان المختلفة العمل للقضاء على انتشار الفيروس الذي أصاب الآن أكثر من 190 دولة حول العالم.

ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾਣ ਲਈ ਸੜਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਕਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਦੇਸ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ 'ਤੇ ਪਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਿਹਾੜੀ ਕਮਾਉਣੀ ਵੀ ਔਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪੂਰੇ ਦੇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੈਦਲ ਚਲ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹਨ। ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ, ਦੇਸ ਦੀਆਂ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਔਸਤਨ ਘੰਟੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 17 ਲੋਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਕੀ ਆਮ ਜਨਤਾ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਹਾਈਵੇਅ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੀ। ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਲਈ ਲੌਕਡਾਊਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪੀਐਮ ਮੋਦੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੇ 'ਸੋਸ਼ਲ ਡਿਸਟੈਂਨਸਿੰਗ' ਕਰਨ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਸਾਰਿਆਂ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਬੈਠਿਆ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬੱਸ ਅਡਿਆਂ 'ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ ਲੱਗੇ। 29 ਮਾਰਚ 2020 ਤੱਕ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਭਲਾਈ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਰੋਨਾਵਾਇਰਸ ਕਰਕੇ 25 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਲੌਕਡਾਊਨ ਲੱਗਣ ਮਗਰੋਂ ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮੇਰਜੇਂਸੀਆਂ ਕਰਕੇ 20 ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗਵਾਈ। ਬੀਬੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਛਪੀਆਂ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੌਕਡਾਊਨ ਦੇ ਐਲਾਨ ਮਗਰੋਂ, ਸੜਕ ਹਾਦਸਿਆਂ ਦੇ 4 ਮਾਮਲੇ, ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਡੀਕਲ ਐਮੇਰਜੇਂਸੀ ਦੇ 2 ਤੇ 1 ਹੋਰ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ। ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਇੰਡੀਅਨ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਹੈਦਰਾਬਾਦ ਦੇ ਪੇਡਾਂ ਗੋਲਕੋਂਡਾ ਨਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਸੜਕ ਹਾਦਸੇ ਵਿੱਚ 8 ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਦੇ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਸਮੇਤ 2 ਬੱਚੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਜੋ ਇੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਟਰੱਕ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਟਰੱਕ ਕਰਨਾਟਕਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਾਰੀ ਆ ਵਜੀ। ਤੇਲੰਗਾਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਵਿਡ-19 ਦੇ ਫੈਲਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮੇ ਫੱਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ 6 ਪਰਵਾਸੀ ਕਾਮਿਆਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। 28 ਮਾਰਚ, ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ, 4 ਮਜ਼ਦੂਰ ਪੈਦਲ ਮਹਾਂਰਾਸ਼ਟਰ ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਪਰ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹਾਈਵੇ 'ਤੇ ਪੈਂਦੇ ਪੈਰੋਲ ਪਿੰਡ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਟਰੱਕ ਨੇ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਦਿਨ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਵਲਸਾਡ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ 2 ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਜੋ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਉਹ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਲ ਪਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਾਲ ਗੱਡੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਜੀ। ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ, "ਦੋਵੇਂ ਔਰਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਲੌਕਡਾਊਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।” ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ANI ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 29 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰ ਕੁੰਡਲੀ-ਮਾਨੇਸਰ-ਪਲਵਲ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸਵੇ 'ਤੇ 4 ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਇਹ ਲੋਕ ਹਾਈਵੇ 'ਤੇ ਤੁਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਹਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਵੱਜਿਆ। ਮੈਡੀਕਲ ਐਮੇਰਜੇਂਸੀ 26 ਮਾਰਚ ਨੂੰ 39 ਸਾਲਾ ਆਦਮੀ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੋਰੈਨਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੋਇਆਂ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਰ ਗਿਆ। ਰਣਵੀਰ ਸਿੰਘ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ੂਡ ਡਿਲਵਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਪੈਦਲ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜੋ ਕਿ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ, ਆਗਰਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇਹ ਆਦਮੀ ਮਰ ਗਿਆ। 27 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਗੰਗਾਰਾਮ ਨਾਮ ਦਾ 62 ਸਾਲਾ ਆਦਮੀ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਮਰਿਆ। ਇਸ ਆਦਮੀ ਦੀ ਮੌਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੁਰਨ ਕਰਕੇ ਹੋਈ। ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਸ ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਤੱਕ ਲਗਭਗ ਕਰੀਬ 8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੁਰਨਾ ਪਿਆ। ਪੰਡੇਸਾਰਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਹ ਆਦਮੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਸਪਤਾਲ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕੇ ਉਹ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। (ਹਰ ਘਟਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਦੋ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ) ਇਹ ਵੀ ਦੇਖੋ- (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ورأت هيئة الملحفين أن غوزمان مذنب في التهم الموجهة إليه ومن بينها توزيع الكوكايين والهيروين وامتلاكه أسلحة غير قانونية وغسيل الأموال. ومن المرجح أن يحكم عليه بالسجن مدى الحياة. وكان غوزمان، زعيم عصابة "سينالوا كارتل" لتجارة المخدرات، اعتقل في يناير/كانون ثاني الماضي بعد 6 أشهر من هروبه من سجن في المكسيك، إلا أنه سُلم إلى الولايات المتحدة في أوائل عام 2017. ما الذي حدث في المحكمة؟ أدانت هيئة المحلفين في بروكلين الثلاثاء بالإجماع غوزمان وتم قراءة الحكم في قاعة مكتظة بعد محاكمة استمرت 11 أسبوعا. وذكرت قناة (سي.بي.أس) أن غوزمان ارتدى سترة وربطة عنق ولم تظهر عليه أي رد فعل لدى صدور الحكم من قبل هيئة المحلفين. وصافح غوزمان محاميه لدى اصطحابه إلى خارج المحكمة كما تبادل النظرات مع زوجته إيما كورونيل، ملكة الجمال السابقة التي تبلغ من العمر 29 عاماً. وشكر القاضي بريان كوغان الذي ترأس المحكمة هيئة المحلفين التي نظرت قضية وصفها بالمعقدة، قائلاً إنني " فخور جداً بأنني أمريكي". وقال محامو غوزمان إنهم ينوون تقديم استئناف. من هو "إل تشابو"؟ " إل تشابو" أو "القصير" زعيم عصابة "سينالوا كارتل" لتجارة المخدرات في شمالي المكسيك. وأضحى بمرور الوقت أكبر تاجر مخدرات يهرب بضاعته إلى الولايات المتحدة، كما انضم غوزمان إلى قائمة فوربس واحتل المرتبة 701، بثروة تقدر بنحو مليار دولار أمريكي. واتهم إل تشابو بتصدير مئات الأطنان من الكوكايين إلى الولايات المتحدة وتوزيع مخدرات الهيروين والميثامفيتامين والماريوانا. ويقال إنه استخدم قتلة محترفين لتنفيذ المئات من جرائم القتل والخطف والتعذيب ضد منافسيه. وقدم عدد من المقربين من إل تشابو شهادتهم ضد زعيمهم السابق أثناء المحاكمة. نقل إمبراطور المخدرات"إل شابو" إلى سجن قرب الحدود الأمريكية سقوط إمبراطور المخدرات "إل شابو" ينذر بعنف في المكسيك محاكمة "إل تشابو": رئيسا المكسيك ينفيان مزاعم تقاضى رشوة ما الذي قيل في المحكمة؟ كشفت معلومات مرعبة عن بارون المخدرات "إل تشابو"، ومنها تخدير فتيات لا تتجاوز أعمارهن 13 عاماً قبل اغتصابهن. وخلال المحاكمة، زعم سيفوينتس وهو مهرب مخدرات كولومبي كان يعمل في السابق مع إل تشابو أن الأخير أعطى رشوة بقيمة 100 مليون دولار للرئيس المكسيكي إنريكي بينيا نييتو الذي يقال إنه اتصل به بعد توليه منصبه في عام 2012 وطلب منه مبلغ 250 مليون دولار مقابل إنهاء مطاردته، إلا أن بينيا نييتو لم يعلق على الموضوع. وحضرت زوجة غوزمان إيما كورونيل المحاكمة، كما استمعت المحكمة لتفاصيل هروبه من سجن شديد الحراسة في المكسيك، وكيف اشترى أولاده ممتلكات بالقرب من السجن وعن تسريب ساعة تعمل بتقنية "جي بي أس" لتحديد أفضل موقع لحفر نفق هروبه. واستخدم غوزمان برنامجاً على هاتفه ليتجسس على زوجته وعشيقاته، مما سمح لمكتب التحقيقات الفدرالي بتقديم نسخ عن رسائله النصية للمحكمة. وفي إحدى هذه الرسائل كشف إل تشابو رسائل لزوجته يروي فيها كيف هرب من فيلا خلال عملية مطاردة قبل أن يطلب منها إحضار ملابس جديدة وأحذية. تسلسل زمني لقضية غوزمان

61 ਸਾਲਾ ਗੁਸਮੈਨ ਨੂੰ ਕੋਕੀਨ ਅਤੇ ਹੈਰੋਈਨ ਦੀ ਤਸਕਰੀ, ਗ਼ੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਜਾਣੀ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਗੂਸਮੈਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਬੀਤ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ- ਕਿਵੇਂ ਗੂਸਮੈਨ ਬਣਿਆ ਵੱਡਾ ਤਸਕਰ? ਅਲ ਚੈਪੋ ਗੁਸਮੈਨ ਦਾ ਜਨਮ 1957 ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਅਲ ਚੈਪੋ ਗੁਸਮੈਨ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰੀ ਨਾਲ ਉਦੋਂ ਜੁੜਿਆ ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਅਫ਼ੀਮ ਤੇ ਭੰਗ ਦੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਡਰੱਗ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਗਰੁੱਪ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮਿਗੁਲ ਐਜਿਲ ਫਿਲੇਕਸ ਗਲਾਰਡੋ ਦੇ ਅੰਡਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਅਲ ਚੈਪੋ ਫਿਰ ਉਭਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ। 80ਵਿਆਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗਰੁੱਪ ਸਿਨਾਲੋਆ ਬਣਾਇਆ। ਇਹ ਗਰੁੱਪ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮੀ ਮੈਕਸੀਕੋ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਸੀ। ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡਰੱਗ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣ ਗਿਆ। 2009 ਵਿੱਚ ਗੁਸਮੈਨ ਦਾ ਨਾਂ ਫੌਰਬਜ਼ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਨੰਬਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ 701 ਸੀ। 1993 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਸਰੇ ਗੈਂਗ ਵੱਲੋ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਲ ਚੈਪੋ ਵਾਲ-ਵਾਲ ਬਚਿਆ ਪਰ ਫਿਰ ਮੈਕਸੀਕੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ 20 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਸੀ। ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਫਰਾਰ? ਗੁਸਮੈਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2001 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿਊਨੇ ਗਰਾਂਡੇ ਇੱਕ ਅਤਿ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਜੇਲ੍ਹ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੂਸਮੈਨ ਕੈਦ ਸੀ। ਗੁਸਮੈਨ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਗਾਰਡਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਲੌਂਡਰੀ ਬਾਸਕਿਟ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ 13 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਫਰਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਾਜ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। 2014 ਵਿੱਚ ਉਹ ਮੁੜ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਲ ਮੈਕਸੀਕੋ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। 2015 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਫਰਾਰ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਗੂਸਮੈਨ ਨੇ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਈਕ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕੀਤਾ ਸੀ 2015 ਵਿੱਚ ਉਹ ਇਸ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਵੀ ਉਹ ਭੱਜਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਸ ਨੇ 1.5 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਈ ਸੀ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਸਿੱਧਾ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਸੀ। ਸੁਰੰਗ ਹਵਾਦਾਰ ਸੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲਾਈਟਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੀ, ਪੌੜੀਆਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਮੂੰਹ ਕਿਸੇ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਇਮਾਰਤ ਵੱਲ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਮੈਕਸੀਕਨ ਟੀਵੀ ਚੈਨਲਾਂ ਦਿਖਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਗੂਸਮੈਨ ਦੇ ਕਮਰੇ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਗਾਰਡਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸੁਰੰਗ ਬਣਾਉਣ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗ ਸਕਿਆ ਸੀ। ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਤਸਕਰੀ ਦੇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਜਲਦ ਹੀ ਮੁੜ ਤੋਂ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਨਾਲੋਆ ਤੋਂ ਮੁੜ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਉਸ 'ਤੇ ਡਰੱਗ ਤਸਕਰੀ ਸਣੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਮੈਕਸਿਕੋ ਵਿੱਚ ਕਈ ਡਰੱਗਸ ਤਸਕਰ ਹਨ ਪਰ ਗੂਸਮੈਨ ਦਾ ਆਪਣਾ ਵੱਖਰਾ ਖ਼ੌਫ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਗੈਂਗ ਕਈ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਸਕਰਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਗੂਸਮੈਨ ਦੀ 1993 ਦੀ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਸੀ ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਜੱਦੀ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ ਹੀਰੋ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। 2015 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫਰਾਰ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਅਦਾਕਾਰ ਸ਼ੌਨ ਪੈੱਨ ਨੂੰ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਕੋਲ ਪਨਡੁੱਬੀਆਂ, ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼, ਟਰੱਕਾਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫਲੀਟ ਹੈ। ਗੂਸਮੈਨ ਆਪਣੇ ਡਰੱਗ ਦੇ ਵਪਾਰ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਦੇਸ ਦੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਡਰੱਗ ਦੇ ਵਪਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਬਦਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ- (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


مائدة حجابري، 18 عاما، اعتادت تصوير نفسها وهي ترقص رقصات إيرانية وغربية (صورة من حساب مائدة على انستغرام) واعتادت مائدة حجابري، 18 عاما، تصوير نفسها وهي ترقص رقصات إيرانية وأخرى غربية، ثم نشرت المئات من مقاطع الفيديو على موقع انستغرام، ما جذب عشرات الآلاف من المتابعين. وبث التلفزيون الحكومي، يوم الجمعة، ما وصفت باعترافات لبعض الفتيات من بينهن مائدة، وجميعهن "أقررن بذنب مخالفة المعايير الأخلاقية" في إيران. ووفق هذه "الاعترافات" فإن مائدة فعلت هذا من أجل زيادة عدد متابعيها على التواصل الاجتماعي. السلطات الإيرانية تعتقل 35 امرأة حاولن حضور مباراة كرة قدم المرأة الإيرانية تحارب من أجل انتزاع حريتها إيرانيات يتحدين فتوى تمنعهن من ركوب الدراجات الحجاب يدفع بطلة شطرنج للانسحاب من مسابقة في إيران ولم يتضح ما إذا كانت تصريحاتها جاءت بالإكراه أم لا. وأثار هذا البرنامج جدلا، حيث تساءل البعض عن سبب إهانة هذه الفتاة على شاشة التلفزيون، بدلا من تقديم المجرمين أو المسئولين الفاسدين إلى العدالة. ونشرت مائدة قرابة 300 مقطع مصور على حسابها، كثير منها أثناء رقصها، كما ظهرت في مقاطع مصورة بدون حجاب، ويتابعها أكثر من 43 ألف شخص. ومائدة هي آخر الفتيات اللاتي اعتقلن في إيران بسبب حوادث مماثلة أونشر مقاطع تتعلق بالموضة والأزياء. وتعتبر الشرطة الإيرانية نشر مقاطع الرقص على الإنترنت جريمة تستوجب العقاب. وأغلقت العديد من الحسابات المشابهة على مواقع التواصل الاجتماعي في إيران، لكن الكثير من الإيرانيين استطاع التحايل على هذه الإجراءات. وتحجب إيران بالفعل "فيسبوك" و"تويتر" ومواقع تواصل اجتماعي أخرى، رغم أن كثيرا من الإيرانيين يمكنهم الولوج إليها عبر خادم وسيط (بروكسي) وشبكة خاصة افتراضية (في بي إن). --------------------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول

ਮੋਏਦੇਹ ਹੋਜਾਬਰੀ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਨੱਚ ਕੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਪਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੋਏਦੇਹ ਹੋਜਾਬਰੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਸ ਕੁੜੀ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਈਰਾਨੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਗਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਨੱਚਣ ਦੀਆਂ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਪਾ ਕੇ ਇੰਸਟਗ੍ਰਾਮ 'ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਟੀਵੀ 'ਤੇ ਪੇਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਦਾ ਇਕਬਾਲ ਵੀ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਅਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਡਾਂਸਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈਸ਼ਟੈਗ ਦਾ ਤਰਜਮਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ #dancing_isn't_a_crime ਵਜੋਂ ਹੋਇਆ। ਦਰਅਸਲ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰਾਵੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਨੱਚਣ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਪਾਬੰਦੀ ਹੈ। ਹੋਜਾਬਰੀ ਦੇ ਵੀਡੀਓਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਹਿਜਾਬ ਤੋਂ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿਜਾਬ ਇਥੋਂ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨ ਮੁਤਾਬਕ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਲਾਜ਼ਮੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਡਾਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ। ਬਲਾਗ਼ਰ ਹੁਸੈਨ ਰੌਨਾਘੀ ਨੇ ਕਮੈਂਟ ਕੀਤਾ, "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੱਸੋਗੇ ਕਿ 17-18 ਸਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਡਾਂਸ, ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਲੀਲਤਾ ਫੈਲਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਲੋਕ ਹੱਸਣਗੇ ਜਦਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਜ਼ਾਦ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਸੱਚਮੁਚ ਗੈਰ-ਭਰੋਸਗੀ ਹੈ। " ਇੱਕ ਹੋਰ ਟਵਿੱਟਰ ਯੂਜਰ ਨੇ ਲਿਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨੱਚ ਰਹੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੋਏਦੇਹ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਰਹੀ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਡੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨਹੀਂ ਗੁਆ ਸਕਦੇ।" ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨੱਚਣ ਕਰਕੇ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਦਾ ਡਾਂਸ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ 6 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੁੰਬਾ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ 6 ਈਰਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਫੈਰਲ ਵਿਲੀਅਮ ਦੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗਾਣੇ 'ਤੇ ਤਹਿਰਾਨ ਦੀਆਂ ਗਲੀਆਂ ਅਤੇ ਛੱਤਾਂ 'ਤੇ ਡਾਂਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੀਡੀਓ ਪੋਸਟ ਕਰਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਜੇਲ੍ਹ ਅਤੇ 91 ਕੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


وقال ترامب عبر تويتر موجها تهديده إلى نظيره الإيراني حسن روحاني: "لا تهدد الولايات المتحدة أبدا". وجاء ذلك عقب تأكيد وزير الخارجية الأمريكي، مايك بومبيو على أن واشنطن لا تخشى استهداف المسؤولين الايرانيين"على أعلى المستويات" بالعقوبات. وأضاف بومبيو: "قادة النظام، وخاصة أولئك الذين يتربعون على قمة الحرس الثوري الإيراني وفيلق القدس، يجب أن يشعروا بعواقب مؤلمة لاتخاذهم قرارات سيئة". وأشار وزير الخارجية إلى أن واشنطن ترغب في أن تخفض كل الدول وارداتها من النفط الإيراني، إلى "ما يقرب من الصفر بقدر الإمكان"، بحلول الرابع من نوفمبر/ تشرين الثاني المقبل، وذلك ضمن الجهود الأمريكية الرامية لتكثيف الضغوط الاقتصادية على إيران. وأضاف، في كلمة له في كاليفورنيا، أن "هناك المزيد قادم". وتابع أن مستوى الفساد في إيران يجعل الأمر يبدو كما لو أن ذلك البلد يدار من قبل "مافيا"، وليس حكومة، معتبرا أن الفساد هو سبب المستويات الشديدة من الفقر وبطالة الشباب في إيران. بومبيو شدد على أن واشنطن لا تخشى استهداف المسؤولين الإيرانين "على أعلى المستويات" بالعقوبات. وعقب انسحاب الولايات المتحدة من اتفاق دولي، يهدف لكبح البرنامج النووي الإيراني، كشف بومبيو في الحادي والعشرين من مايو/ أيار الماضي عن "استراتيجية جديدة"، تهدف إلى إرغام إيران على الخضوع لـ 12 مطلبا صارما. وكانت الإدارة الأمريكية طلبت من دول العالم التوقف عن شراء النفط الإيراني، وتجري محادثات مع عدد من الدول التي تستورده، لمطالبتها بوقف وارداتها بحلول الرابع من شهر نوفمبر/ تشرين الثاني القادم. في غضون ذلك، هاجم الرئيس الإيراني حسن روحاني نظيره الأمريكي دونالد ترامب، محذرا إدارته من اتخاذ سياسة معادية لبلاده، لأن الحرب بين البلدين ستكون "أم الحروب"، حسب تعبيره. وعلق روحاني، الذي كان يتحدث أمام رؤساء بعثات إيران في الخارج الأحد، على التلويح بمنع تصدير النفط الإيراني بالقول "نحن أهل شرف، وحفظنا أمن ممر الملاحة البحرية في المنطقة طوال التاريخ". وأضاف: "من يفهم قليلا في السياسية لا يوافق على وقف تصدير النفط الإيراني"، مذكرا أن بلاده "تمتلك الكثير من المضائق، ومضيق هرمز واحد منها". ----------------------- يمكنكم تسلم إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

ਈਰਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ, ਹਸਨ ਰੂਹਾਨੀ ਸਾਲ 2003 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਰਾਕ ਉੱਪਰ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਤਰਕ ਦੇ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਹੋਏ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਹਾਸਿਲੇ-ਜੰਗ ਤੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਉਹੀ ਗਲਤੀ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਦੁਹਰਾਏਗਾ? ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਵਾਰ ਉਹ ਇਰਾਕ ਤੋਂ ਸਿੱਖੇ ਸਬਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: 1979 ਤੋਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਈਰਾਨ ਲਈ ਰਵੱਈਆ ਨਾਂਹ ਪੱਖੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਟਰੰਪ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਲਈ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਤੱਥ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਕੋਈ ਟੇਢੀ ਖੀਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਈਰਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਈਰਾਨ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਮਲਾਵਰ ਹੈ। ਗਹੁ ਨਾਲ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੱਛਮ ਵਾਲੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ੱਕੀ ਲਗਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫੌਜੀ ਖ਼ਰਚਾ ਹੀ ਦੇਖ ਲਿਆ ਜਾਵੇ। ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕ੍ਰਾਈਸਿਸ ਗਰੁੱਪ ਮੁਤਾਬਕ 2017 ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਉੱਪਰ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੇਧੇਰੇ ਖ਼ਰਚ ਕੀਤਾ। ਸਟਾਕਹੋਮ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਮੁਤਾਬਕ 1989 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜੀਡੀਪੀ ਦੇ 3.3 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਰਚ ਫੌਜ ਤੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਦਕਿ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦਾ ਇਹ ਖ਼ਰਚਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ 7 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਈਰਾਨ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਸਟਰੈਟਿਜਿਕ ਐਂਡ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸਟਡੀਜ਼ ਦੀ ਸਾਲ 2015 ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਵਿਚਲੇ ਉਸਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਿਹਤਰੀਨ ਹਥਿਆਰ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਈਰਾਨ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਬੁੱਤਾ ਸਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਹਥਿਆਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਹ ਦੇ ਜ਼ਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਹਥਿਆਰ ਬਾਹਰੋਂ ਮੰਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ 1960 ਤੇ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਹਨ। 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਈਰਾਨ ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਘਟਨਾਵਾਂ ’ਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਜੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੋਈ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਅਜਿਹੇ ਸੂਰਤੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਖਿੱਤੇ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਦੱਸਣ ਵਾਲਾ ਤਰਕ ਬਹੁਤਾ ਸੱਚਾ ਨਹੀਂ ਲਗਦਾ। ਦੂਸਰੀ ਗੱਲ ਈਰਾਨ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਇਹ ਪ੍ਰਚਾਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਕਰੜੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤਾਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਦਖ਼ਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਰਾਕ ਦੀ ਲੜਾਈ ਸਮਝਣੀ ਪਵੇਗੀ। 1980 ਵਿੱਚ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, 20ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਖੂਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਈਰਾਨੀ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਇਰਾਕ ਨੇ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰਸਾਇਣਕ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਵਰਤੇ ਸਨ। ਅਰਬ ਦੇ ਬਾਕੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਸਮੇਤ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਰਾਕ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਮੇਂ ਸੀਰੀਆ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ। ਖ਼ੈਰ ਸਾਲ 2011 ਵਿੱਚ ਬਸ਼ਰ ਅਲ ਅਸਦ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਖ਼ਿਲਾਫ ਵਿਰੋਧ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਏ। ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਜੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਪੱਖੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਉਸ ਉੱਪਰ ਵੀ ਪੈਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਈਰਨ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ੀਆ ਦੇਸ਼ ਵਾਲੀ ਪਹਿਚਾਣ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਈਰਾਨ ਨੇ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਦਿੱਤਾ। ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ਦੇ ਸ਼ੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਭੇਜੀ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਦੀ ਮਨਸ਼ਾ ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟਣ ਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਤੇ ਉਸਦੇ ਖਾੜੀ ਦੇ ਯਾਰਾਂ ਨੇ ਅਸਦ ਵਿਰੋਧੀ ਤਾਕਤਾਂ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸਥਾਨਕ ਅਲਕਾਇਦਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸੀ। ਤੀਸਰਾ ਇਲਜ਼ਾਮ ਈਰਾਨ ਉੱਪਰ ਯਮਨ ਨੂੰ ਅਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਉੱਥੇ ਹੂਥੀ ਵਿਦਰੋਹੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਵੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉੱਥੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਗੈਰ-ਵਾਜਬ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸੀਰੀਆ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਈਰਾਨ ਹਮਾਇਤੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਹੂਥੀਆਂ ਨੇ ਸਾਊਦੀ ਹਮਾਇਤੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਉਖਾੜ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਮਨਸੂਰ ਦਾ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਰਾਸ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਈਰਾਨ ਯਮਨ ਨੂੰ ਸਾਊਦੀ ਦੇ ਵਿਅਤਨਾਮ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਬੰਬ ਸੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਯਮਨ ਅਜੋਕੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮਾਨਵੀ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਉੱਪਰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਆਖ਼ਰੀ ਇਲਜ਼ਾਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸ਼ਹਿ ਹਾਸਲ ਅੱਤਵਾਦ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਹਿਜ਼ਬੁਲ, ਫਲਸਤੀਨੀ ਇਸਲਾਮਿਕ ਜਿਹਾਦ ਤੇ ਹਮਾਸ ਨੂੰ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਤਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਕਤਰ ਅਤੇ ਤੁਰਕੀ ਤੋਂ ਵੀ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 1983 ਵਿੱਚ ਬੇਰੂਤ ਵਿਚਲੇ ਅਮਰੀਕੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਉੱਪਰ ਜੋ ਹਮਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿੱਚ ਹਿਜ਼ਬੁਲ ਦਾ ਹੱਥ ਸੀ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਹੈ ਕਿ ਆਈਐੱਸਆਈਐੱਸ ਸੁੰਨੀ ਜਿਹਾਦੀ ਸਮੂਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੇ ਕਤਲ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਰਗੇ ਸੁੰਨੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਦੀ 40 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਇਸਲਾਮੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੇ ਕੀ ਬਦਲਿਆ 2016 ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੇ 9/11 ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ ਕਿ ਹਮਲਾਵਰਾਂ ਦੇ ਤਾਰ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਸੀਐੱਨਐੱਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸੇ ਸਾਲ ਯਮਨ ਵਿੱਚ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਅਲ ਕਾਇਦਾ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਹਥਿਆਰ ਮੁਹਈਆ ਕਰਵਾਏ ਹਨ। 1953 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹੰਮਦ ਮੋਸਾਦੇਗ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ ਪਹਿਲਵੀ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੀ ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਉਦਯੋਗ ਦਾ ਕੌਮੀਕਰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟੇ। ਕਿਸੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਹੁਣ ਦਾ ਕੰਮ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਪਲਟਣਾ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੌਰਜ ਬੁਸ਼ ਨੇ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੈਤਾਨ ਦੇਸ ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਹਿਜ਼ਬੁਲਾਹ, ਇਸਲਾਮੀ ਜਹਾਦ ਅਤੇ ਹਮਾਸ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣ ਦੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਾਏ। 1953 ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਤਖ਼ਤਾ ਪਲਟ ਕੀਤਾ ਉਸੇ ਦਾ ਨਤੀਜਾ 1989 ਦੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪੱਛਮ ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਕੁੜੱਤਣ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੌਨਲਡ ਟਰੰਪ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਜੰਗ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਉਹ ਮਿਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਦੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕੰਮ 2003 ਵਿੱਚ ਸਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਗੱਦੀਓਂ ਲਾਹੁਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਇਸਲਾਮਿਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦੇ 40 ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਈ ਸੰਕਟ ਦੇਖੇ ਹਨ ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ। ਕਈ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਜੇ ਝੁਕਿਆ ਤਾਂ ਵੀ ਹਾਰੇਗਾ ਜੇ ਲੜਿਆ ਜਿੱਤਣ ਫੇਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ। ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ: ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਵੀਡੀਓ ਵੀ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


بيونغ يانغ وصفت التدريبات العسكرية المشتركة بين سول وواشنطن بأنها استفزازية ويلزم الاتفاق واشنطن وسول برد عسكري مشترك في حال قيام بيونغ يانغ بهجوم محدود أو شن غارة تستهدف جارتها الجنوبية. وكانت الاتفاقيات السابقة تنص على أن الولايات المتحدة لها الحق في التدخل " اختياريا" إذا وقعت اشتباكات محدودة بين الكوريتين. وتوفر واشنطن بالفعل ما يسمى بـ" مظلة نووية" لسول ولكن خبراء الحرب الباردة يقولون إن هذه الحماية تندرج في إطار قيام حرب شاملة وليس مجرد مناوشات أو اشتباكات محدودة. وتقول مراسلة بي بي سي في سول لوسي ويليامسون إنه يحق لكوريا الجنوبية، وفقا للاتفاق الجديد، طلب مساعدة أمريكا في مواجهة كوريا الشمالية إذا نفذت الأخيرة تهديداتها باستهداف الجزر الجنوبية. مواضيع قد تهمك نهاية وأوضح كيم مين سيوك المتحدث باسم وزارة الدفاع في كوريا الجنوبية أن "هذا الاتفاق سيتيح للدولتين الحق في القيام برد عسكري مشترك على تهديدات بيونغ يانغ المحلية على أن تقود سول المعركة بمساندة واشنطن". وأضاف أن الاتفاق " سيمنع كوريا الشمالية من التجرؤ على استفزازنا". ويأتي هذا الاتفاق في ظل تصاعد التوتر في شبه الجزيرة الكورية بعد إجراء بيونغ يانغ ثالث تجاربها النووية الشهر الماضي. وصعدت كوريا الشمالية من لهجة خطابها في الرد على المناورات العسكرية المشتركة لكوريا الجنوبية والولايات المتحدة التي وصفتها بأنها مناورات "عدوانية". كما عبرت عن غضبها من فرض الأمم المتحدة لعقوبات جديدة عليها إثر تجربتها النووية في 12 فبراير / شباط الماضي. كانت بيونغيانغ أطلقت سلسلة من التحذيرات منذ تجربتها النووية الأخيرة في فبراير/شباط، من بينها تهديد بشن ضربة نووية استباقية إلى الولايات المتحدة. وعلى الرغم من أن كوريا الشمالية تفتقر إلى التكنولوجيا التي تمكنها من توجيه مثل هذه الضربة النووية، إلا أن الولايات المتحدة، قالت في الخامس عشر من الشهر الجاري إنها ستعزز دفاعاتها من الصواريخ الاعتراضية في الساحل الأمريكي الغربي، من أجل مواجهة تهديدات بيونغ يانغ.

ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਕੇਸੀਐੱਨਏ ਨਿਊਜ਼ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਦੇਸ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕੁੱਲ ਆਰਥਿਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਯੂ.ਐੱਨ ਵੱਲੋਂ ਲਾਈਆਂ ਇਹ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਪੂਰੇ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸਥਿੱਰਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹਨ। ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਰਕੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਦਰਆਮਦਗੀ 'ਤੇ ਅਸਰ ਯੂ.ਐੱਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੀਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਇਸ ਮਤੇ ਜ਼ਰੀਏ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦਰਆਮਦਗੀ ਨੂੰ 90 ਫੀਸਦ ਤੱਕ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ, ਯੂ.ਐੱਨ ਤੇ ਯੂਰੋਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਵੱਲੋਂ ਕਈ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਇੱਕ ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਨ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਘਬਰਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਰੋਸ ਵਜੋਂ ਵੱਡੀ-ਵੱਡੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾ ਕੇ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸਾਫ਼ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੈ-ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਈ ਪਰਮਾਣੂ ਉਰਜਾ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਰੀਆਈ ਪ੍ਰਾਇਦੀਪ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿ ਸਕੇ। ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)


ترامب وصف جيف زوكر بالصغير وقال ترامب إن "كراهية وانحياز" سي إن إن الشديدين تجاهه أعاقا "عمل المؤسسة". وغرد قائلا: "أداء الصغير (جيف زي) في عمله فظيع، وتقييم شبكته سيء، ويجب على شركة "إيه تي آند تي" أن تطرده حفاظا على مصداقيتها". ويقضي زوكر حاليا إجازة مرضية لمدة ستة أسابيع من سي إن إن للتعافي من جراحة في القلب. وقالت شركة "إيه تي آند تي" إنه لا تعليق لديها. كما آثرت سي إن إن ألا تعلق على تغريدات ترامب الأخيرة، لكنها وجهت نظر بي بي سي إلى الرد الذي نشرته على تويتر على تغريدات الرئيس ترامب الأربعاء. وأشارت الشبكة الإخبارية إلى أن تقييمها هذا الشهر، الذي بلغ 707000 مشاهد، كان ثاني أعلى تقييم لها تحصل عليه في أغسطس/آب. أنصار ترامب في إحدى المسيرات التي خاطبها رفعوا شعارات ضدها وأبرزت سي إن إن ما فعلته شركة "ملتي ميديا ميتريكس" للتقييم حينما صنفت سي إن إن باعتبارها الشبكة الأولى من حيث المتصفحين للوسائط المتعددة، والهواتف المحمولة، والفيديو، وبلوغها للآلاف من المتابعين على المواقع الاجتماعية. وظل ترامب منذ فترة يشكو من سي إن إن، قائلا إنها غير أمينة، وتركز على أجندتها الخاصة. وكانت صحفية سي إن إن، كايتلان كولينز، قد منعت من حضور اجتماع في البيت الأبيض في يوليو/تموز بعد طرحها أسئلة عن الرئيس الروسي، فلاديمير بوتين، ومحامي ترامب السابق، مايكل كوهين. وانتقد ترامب في تغريدة ثانية الخميس شبكة إن بي سي الإخبارية. وقال: "ما يحدث في سي إن إن، يحدث أيضا، بدرجات مختلفة، في شبكات إخبارية أخرى، من أسوئها إن بي سي". كايتلان كولينز منعها البيت الأبيض من حضور اجتماع صحفي بعد سؤالها عن بوتين ومحامي ترامب السابق وأضاف أنها "أخبار جيدة" أن رئيس إن بي سي الإخبارية، أندي لاك، قد يواجه الطرد من منصبه بسبب تعامله مع سلسلة من ادعاءات التحرش الجنسي ضد مذيعات مرموقات، وتوظيفه مذيعة أخبار فوكس نيوز ميغين كيلي. وظل ترامب خلال الأشهر القليلة الماضية يستهدف واشنطن بوست، التي يملكها مؤسس موقع أمازون جيف بيزوس. واتهم في مارس/آذار عملاق الإنترنت بسرقة خدمات البريد في الولايات المتحدة. وفي يونيو/حزيران قال إن واشنطن بوست "أخبارها مزيفة"، وإن أمازون اشترتها حتى تساعدها على تفادي دفع ضرائب الإنترنت.

ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਉਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, "ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਉਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦਾ ਬਟਨ ਉਸਦੇ ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।'' "ਕੋਈ ਉਸਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰ 'ਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਵੇ ਕਿ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਵੀ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਦਾ ਬਟਨ ਹੈ ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਬਟਨ ਕੰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।'' End of Twitter post, 1 ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਉਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਨੂੰ ਲੌਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਬਟਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਯਾਨੀ 'ਅਮਰੀਕਾ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ'। ਇਸੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ ਮਹੀਨੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਿੰਟਰ ਓਲੰਪਿਕ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਦੀ ਸ਼ਮੂਲੀਅਤ ਬਾਰੇ ਦੋਹਾਂ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਿਮ ਜੌਂਗ ਉਨ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਲੋਂ 9 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। (ਬੀਬੀਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਨਾਲ FACEBOOK, INSTAGRAM, TWITTERਅਤੇ YouTube 'ਤੇ ਜੁੜੋ।)