ويعني تراجع معدل الخصوبة أن كل دولة تقريبا ستسجل تقلصا في عدد سكانها بحلول نهاية القرن. ويتوقع أن تشهد 23 دولة، من بينها إسبانيا واليابان، تناقص عدد سكانها إلى النصف بحلول عام 2100. وتؤدي الظاهرة أيضا إلى تزايد معدل الشيخوخة، إذ يتوقع أن يتساوى عدد البالغين من العمر 80 عاما مع عدد المواليد الجدد. ما الذي يحدث؟ تراجع معدل الخصوبة الذي هو متوسط عدد ما يمكن أن تنجبه امرأة واحدة. وإذا ما انخفض هذا المتوسط إلى ما يقارب 2.1 فإن عدد السكان يبدأ بالتراجع. مواضيع قد تهمك نهاية وفي خمسينيات القرن الماضي كانت المرأة تنجب ما معدله 4.7 أطفال. وكشف باحثون في معهد القياسات الصحية والتقييم بجامعة واشنطن أن معدل الخصوبة في العالم تناقص إلى النصف تقريبا، إذ سجل 2.4 في عام 2017. وتتوقع الدراسة المنشورة في مجلة لانست الصحية أن هذا المعدل سينخفض إلى أدنى من 1.7 بحلول 2100. ونتيجة لذلك فإن الباحثين يتوقعون أن يصل عدد سكان الأرض إلى 9.7 مليارات نسمة بحلول 2064، قبل أن يتراجع إلى 8.8 مليارات نسمة بحلول نهاية القرن. ويرى البروفسور كريستوفر موري، في تصريح لبي بي سي، أن هذا "تغيير كبير، إذ أن أغلب دول العالم تشهد تراجعا في عدد سكانها". وقال" أعتقد أنه أمر هائل إذا نظرنا إلى جميع زواياه، ولذلك علينا إعادة تنظيم المجتمعات". لماذا يتراجع معدل الخصوبة؟ الأمر لا يتعلق بالقدرة الجنسية، ولا بأي من الأشياء التي تتبادر إلى الأذهان كلما ناقشنا مسألة الخصوبة. يتعلق الأمر بميل المزيد من النساء إلى الحصول على التعليم والعمل، بالإضافة إلى توفير موانع الحمل بشكل واسع، وهو ما جعل النساء يخترن إنجاب عدد أقل من الأولاد. ومن هذه الناحية فإن تراجع معدل الخصوبة نتيجة إيجابية. ماهي الدول الأكثر تأثرا؟ يتوقع أن ينهار عدد سكان اليابان من 128 مليون نسمة في عام 2017 إلى أقل من 53 مليون نسمة بحلول نهاية القرن. وتواجه إيطاليا انهيارا مماثلا في عدد السكان، إذ يتوقع أن يتراجع عدد سكانها من 61 مليون نسمة إلى 28 مليون نسمة في الفترة نفسها. ويشمل تناقص عدد السكان إلى النصف 23 دولة من بينها إسبانيا والبرتغال وتايلاند وكوريا الجنوبية، فضلا عن اليابان وإيطاليا. أما الصين، أكبر دول العالم عددا، فإنها ستصل إلى ذروة 4.1 مليارات نسمة بعد أربعة أعوام، ثم يبدأ عدد سكانها في التناقص، ليصل 732 مليون نسمة بحلول عام 2100. وستحتل الهند حينها مركز أكبر دول العالم من حيث عدد السكان. ويتوقع أن يصل عدد سكان بريطانيا إلى 75 مليون نسمة في عام 2063، ليتراجع بعدها إلى 71 مليون نسمة بحلول عام 2100. وسيكون هذا الأمر مشكلة عالمية، إذ تسجل 183 دولة من أصل 195 معدل خصوبة أدنى من مستوى التعويض. ما هي المشكلة؟ ربما يعتقد البعض أن هذا شيء إيجابي بالنسبة للبيئة، فتناقص عدد قليل من السكان يعني تناقص انبعاث الغازات، ويخفف من إزالة الغابات وتدميرها لصالح الزراعة. ويرى البروفيسور موري أن هذا كله صحيح، باستثناء الشق المتعلق بانقلاب هرم الأعمار، أي عندما يصبح عدد المسنين أكبر من عدد الشباب، وما لذلك من آثار سلبية على المجتمعات. توقعات الدراسة ويضيف البروفيسور موري أن هذا الأمر "سيحدث تغييرات هائلة. ويقلقني ذلك لأن ابنتي عمرها 8 أعوام ولا أعرف كيف سيكون شكل العالم وقتها". من يدفع الضرائب في عالم في عالم مليء بالشيخوخة؟ من يدفع مصاريف الرعاية الصحية للمسنين؟ من يرعاهم أصلا؟ هل سيكون بمقدور الناس التقاعد عن العمل؟ يقول البروفيسور موري: "علينا أن نخفف الضرر". هل من حلول؟ استعملت بعض الدول، مثل بريطانيا، الهجرة وسيلة لتجديد فتوة سكانها والتعويض عن انهيار معدل الخصوبة. ولكن هذا الحل يبطل مفعوله عندما تسجل جميع الدول تراجعا في عدد السكان. وننتقل، حسب البروفيسور موري، "من خيار الدول بين فتح الحدود أو غلقها إلى دفع تعويض للمهاجرين لأن عددهم لن يكون كافيا". وجربت بعض الدول سياسات من بينها إطالة عطلة الأمومة والأبوة، وتوفير خدمة رعاية الأطفال المجانية، ومنح تحفيزات مالية، وتوسيع حقوق العمل، ولكن لا تأثير لها في الواقع. وتمكنت السويد من رفع معدل الخصوبة من 1.7 إلى 1.9، ولكن دولا أخرى فشلت في ذلك على الرغم من جهودها الكبيرة لتشجيع الولادة. ولا يزال معدل الخصوبة في سنغافورة حوالي 1.3. ويقول البروفيسور موري: " بعض الناس يسخرون من الأمر، فهم لا يتصورون أن يحدث ذلك. يعتقدون أن النساء يقررن لوحدهن إنجاب المزيد من الأطفال"، ولكن إذا لم نجد حلا فإن البشرية مهددة بالانقراض، في بضعة قرون طبعا". وحذر الباحثون من تعطيل التطور في مجال تعليم المرأة وحصولها على موانع الحمل. ويقول البروفيسور ستين إيميل فولسيت: "إن معالجة تراجع عدد السكان سيكون مصدر قلق في العديد من الدول، ولكن لا ينبغي أن يعطل الجهود الرامية إلى رعاية صحة النساء الإنجابية، والتطور المسجل في مجال حقوق المرأة". ماذا عن أفريقيا؟ يتوقع أن يتضاعف عدد السكان في أفريقيا جنوب الصحراء ثلاث مرات، ليتجاوز 3 مليارات في عام 2100. وتصبح نيجيريا حينها ثاني أكبر دولة في العالم من حيث عدد السكان، بنحو 791 مليون نسمة. ويقول البروفيسور موري: "إن العديد من الدول سيكون فيها عدد كبير من السكان من أصول أفريقية خلال هذه الفترة، وعليه يتحتم على دول العالم النظر بجدية إلى مسألة العنصرية لأن عددا كبيرا من سكانها ستكون أصولهم أفريقية". لماذا عتبة معدل الخصوبة 2.1؟ ربما نعتقد أن الرقم لابد يكون 2 أي كل أبوين لهما طفلان، وبالتالي يبقى عدد السكان على حاله. ولكن مهما كانت الرعاية الصحية متطورة فإن بقاء جميع الأطفال على قيد الحياة ليس مضمونا. كما أن نسبة الذكور في الولادات أعلى بقليل من نسبة الإناث. ولذلك فإن معدل التعويض في الدول المتطورة هو 2.1. وتحتاج الدول التي تكون معدلات وفيات الأطفال فيها مرتفعة إلى معدل خصوبة أعلى حتى تضمن التعويض. ما الذي يقوله الخبراء؟ يقول البروفيسور، إبراهيم أبوبكر، من كلية لندن الجامعية: "لو أن هذه التوقعات نصفها فقط حقيقي، فإن الهجرة تصبح ضرورة لجميع الدول وليست خيارا". ويضيف: "علينا لكي ننجح أن نعيد التفكير في السياسات العالمية. فتوزيع السكان في سن العمل مسألة حتمية بالنسبة لازدهار الإنسانية أو أفولها".

සාඵල්‍යතා වේග (Fertility rates) පහළ යාම නිසා මේ සියවස අගදී සෑම රටකම පාහේ ජනගහනය සංකෝචනය වීමට ඉඩ ඇත. 2100 වන විට ස්පාඤ්ඤය සහ ජපානය ඇතුළු රටවල් 23 ක ජනගහනය අඩකින් අඩු වෙතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. රටවල උපත්වලට වඩා අවුරුදු 80 කරා ළඟා වන සංඛ්‍යාව විශාල වශයෙන් වැඩි වනු ඇත. සිදු වෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද? එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, මේ සියවස අවසානයේ ලොව ජනගහනය බිලියන 8.8 (කෝටි 880) දක්වා පහළ යනු ඇති බවත් ඊට පෙර වසර 2064 පමණ වන විට එම අගය එහි උපරිමයට එනම් බිලියන 9.7 ට (කෝටි 970) ළඟා වනු ඇති බවත් පර්යේෂකයෝ අපේක්ෂා කරති. අඩු වයසේ සිට වැඩිහිටියන් අධික සමාජයක් කරා "මේක බැරෑරුම් දෙයක්. ලෝකයේ වැඩි කොටසක් ස්වභාවික ජනගහන පහළ යාමක් දෙසට ගමන් කරමින් සිටිනවා," පර්යේෂකයෙකු වන මහාචාර්ය ක්‍රිස්ටෝපර් මුරේ බීබීසී වෙත පැවසීය. "මම හිතන්නේ මේ ගැන සිතීම සහ මෙය කෙතරම් බැරෑරුම් ද යන්න හඳුනා ගැනීම අතිශය අමාරු දෙයක්. එය සුවිශේෂී තත්ත්වයක්. අප සමාජයන් ප්‍රතිසංවිධානය කළ යුතු වෙනවා." සාඵල්‍යතා වේගය එනම් එක් කාන්තාවක් බිහි කරන දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය, පහළ යමින් පවතී. එම අගය දල වශයෙන් 2.1 ට අඩු අගයක් ගන්නේ නම් ජනගහනය සංඛ්‍යාත්මක වශයෙන් පහළ යාම ආරම්භ වේ. 1950 දශකයේ කාන්තාවන් සිය ජීවිත කාලය තුළ බිහි කළ දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යය 4.7 ක් විය. වොෂිංටන් විශ්වවිද්‍යාලයේ සෞඛ්‍ය ප්‍රමිතික සහ අගැයීම් පිළිබඳ ආයතනයේ පර්යේෂකයන් පෙන්වා දෙන පරිදි 2017 වසරේදී ගෝලීය සාඵල්‍යතා වේගය 2.4 දක්වා, එනම් අඩකින් අඩු වී ඇත. ඒ සම්බන්ධයෙන් ඔවුන් කළ අධ්‍යයනය මගින් ප්‍රක්ෂේපනය කර ඇත්තේ වසර 2100 වන විට ගෝලීය සාඵල්‍යතා වේගය 1.7 ට පහළ අගයක් ගනු ඇති බවය. සාඵල්‍යතා වේග පහළ යමින් ඇත්තේ ඇයි? සරුබව හෝ දරුඵල පිළිබඳ කතා කිරීමේ දී සාමාන්‍යයෙන් මතු වෙන කාරණා සහ සාඵල්‍යතා වේග පහළ යාම අතර සම්බන්ධයක් නොමැත. ඒ වෙනුවට ඊට හේතු වී ඇත්තේ කාන්තාවන් වැඩි වැඩියෙන් අධ්‍යාපනයට සහ රැකියා වෙත යොමු වීම මෙන්ම පහසුවෙන් උපත් පාලන ක්‍රමවේද වෙත පිවිසීමේ හැකියාවයි. එබැවින් දරුවන් අඩු සංඛ්‍යාවක් බිහි කිරීමට කාන්තාවන් නැඹුරු වේ. සාඵල්‍යතා වේග පහළ යාම විධි ගණනාවකින් සාර්ථක කතාවකි. වැඩිම බලපෑමකට ලක් වන රටවල් මොනවාද? 2017 වසරේදී මිලියන 128 (කෝටි 12.8) ක උපරිමයකට ළඟා වූ ජපානයේ ජනගහනය මේ සියවස අගදී මිලියන 53 කටත් (කෝටි 5.3) අඩු වෙතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඒ හා සමානව ඉතාලියේ ජනගහනය ද එම කාල රාමුව තුළදී මිලියන 61 (කෝටි 6.1) සිට මිලියන 28 (කෝටි 2.8) දක්වා විශාල වශයෙන් පහළ යනු ඇති බව ඇස්තමේන්තු කෙරේ. සාඵල්‍යතා වේගය යනු එක් කාන්තාවක් බිහි කරන දරුවන් සංඛ්‍යාවේ සාමාන්‍යයයි ඉහත සඳහන් රටවල් 23 අතර සිටින ජපානය සහ ඉතාලියට අමතරව ඊට ඇතුළත් ස්පාඤ්ඤය, පෘතුගාලය, තායිලන්තය සහ දකුණු කොරියාව යන රටවල ද ජනගහන අඩකටත් අඩු ප්‍රමාණයකින් පහළ යතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. දැනට ලොව වැඩිම සංඛ්‍යාවක් වෙසෙන චීනයේ ජනගහනය වසර හතරක් ඇතුළත එහි උපරිමයට එනම් බිලියන 1.4 ට (කෝටි 140) ළඟා වනු ඇති අතර වසර 2100 වන විට එම සංඛ්‍යාව අඩකින් පමණ, එනම් මිලියන 732 (කෝටි 73.2) දක්වා පහළ යනු ඇතැයි ගණනය කර තිබේ. චීනය වෙනුවට ඉන්දියාව වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රට බවට පත් වනු ඇත. එක්සත් රාජධානිය වසර 2063 පමණ වන විට ජනගහනයේ උපරිමයට, එනම් මිලියන 75 ට (කෝටි 7.5) ළඟා වනු ඇති අතර වසර 2100 වන විට එම අගය මිලියන 71 (කෝටි 7.1) දක්වා පහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. කෙසේ නමුත් රටවල් 195 කින් 183 කම සාඵල්‍යතා වේග අඩකින් අඩු වීම සත්‍ය වශයෙන්ම ගෝලීය ගැටළුවක් වනු ඇත. මෙය ගැටලුවක් වන්නේ ඇයි? ඉහත කී තත්ත්වය නිසා පරිසරයට හොඳක් වනු ඇතැයි ඔබට සිතිය හැක. ජනගහනය අඩු වන විට කාබන් විමෝචනය මෙන්ම ගොවිබිම් සඳහා කැලෑ එළිපෙහෙළි කිරීම ද අවම වීමට ඉඩ ඇත. "උඩු යටිකුරු වූ වයස් ඛාණ්ඩවල ව්‍යුහය (තරුණ වයසේ අයට වඩා වයස්ගත පුද්ගලයන් වැඩි වීම) සහ උඩු යටිකුරු වූ වයස් ඛාණ්ඩවල ව්‍යුහය නිසා ඇතිවන නොදන්නා අයහපත් ප්‍රතිවිපාක හැර ඉහත කී කාරණය ඇත්තක් විය හැකියි," යනුවෙන් මහාචාර්ය මුරේ පවසයි. අධ්‍යයනයෙන් ප්‍රක්ෂේපිත කරුණු: "එය දැවැන්ත සමාජයීය වෙනසක් ඇති කරාවි. මෙය මා කනස්සල්ලට පත් කරන්නක්, මොකද මට අවුරුදු අටක දියණියක් ඉන්නවා. ලෝකය මොන වගේ වේවිදැයි මම කල්පනා කරනවා," මහාචාර්ය මුරේ වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි. විශාල වශයෙන් වැඩිහිටියන් වෙසෙන ලෝකයක බදු ගෙවනු ලබන්නේ කවුරුන් විසින්ද? වැඩිහිටියන් රැක බලා ගන්නේ කවුරුන්ද? ඒ වන විට මිනිසුන්ට විශ්‍රාම යා හැකි වෙයිද? "අපට මෘදු ප්‍රවේශයක් අවශ්‍ය කරනවා," මහාචාර්ය මුරේ පවසයි. මේ සඳහා විසඳුම් තිබේද? සිය ජනගහන ඉහළ දමා ගැනීමට සහ පහත යන සාඵල්‍යතා වේගයන්ට හිලව්වක් වශයෙන් එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් සංක්‍රමණිකයන් යොදා ගනිති. කෙසේ නමුත් ලොව සෑම රටකම පාහේ ජනගහනය පහළ යන විට සංක්‍රමණ තවදුරටත් ඒ සඳහා විසඳුමක් නොවනු ඇත. "ජනගහනය ප්‍රමාණවත් නොවීමත් සමග දේශ සීමා විවෘත කිරීම හෝ නොකිරීම කියන තේරීමේ සිට සංක්‍රමණිකයන් වෙනුවෙන් සෘජු තරගයක් ලබා දීම දක්වා අපිට යන්න වේවි," මහාචාර්ය මුරේ පෙන්වා දෙයි. දරුවෙකු ලැබීමෙන් පසු මව්වරුන්ට සහ පියවරුන්ට දෙනු ලබන නිවාඩු වැඩි කිරීම, ළමුන් සඳහා නොමිලේ සේවා සැපයීම, මූල්‍ය දිරිදීමනා සහ වැඩිපුර සේවක අයිතීන් ලබා දීම වැනි ප්‍රතිපත්ති ඇතැම් රටවල් විසින් ක්‍රියාත්මක කරනු ලැබ තිබේ. නමුත් මේ සඳහා පැහැදිලි පිළිතුරක් නොමැත. ස්වීඩනය සිය සාඵල්‍යතා වේගය 1.7 සිට 1.9 දක්වා ගෙන ගොස් ඇතත් ඒ සඳහා සැලකිය යුතු උත්සහයක් දැරූ සෙසු රටවලට එය අභියෝගයක් වී ඇත. සිංගප්පූරුවේ සාඵල්‍යතා වේගය තවමත් 1.3 ක පමණ අගයක් ගනී. "මම දැක තිබෙනවා මිනිස්සු හිනා වෙලා නිකන් ඉන්නවා. මෙය ඇත්තක් විය හැකි බව ඔවුන් සිතන්නේ නැහැ. වැඩියෙන් දරුවන් හදනවා කියා කාන්තාවන් තීන්දුවකට ඒවි යයි ඔවුන් සිතනවා," මහාචාර්ය මුරේ කියා සිටී. "විසඳුමක් සොයා ගන්න බැරි වුනොත් ක්‍රමයෙන් මිනිස්සු නැතිව යාවි. නමුත් ඒක වෙන්න තව ශතවර්ෂ ගණනක් තිබෙනවා." කාන්තා අධ්‍යාපනය සහ උපත් පාලන ක්‍රමවේද වෙත පිවිසීමේ පහසුකම් සම්බන්ධයෙන් ලබා ඇති ප්‍රගතිය ආපස්සට හැරවීමට එරෙහිව පර්යේෂකයෝ අනතුරු අඟවති. බොහෝ රටවල ජනගහනය පහළ යාමට ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා වන ප්‍රතිපත්ති යටපත් වීමට ඉඩ ඇතත් කාන්තාවන්ගේ ප්‍රජනන සෞඛ්‍ය හෝ කාන්තා අයිතීන් ඉහළ දැමීමේ උත්සාහය ඊට කැප නොකළ යුතු බව මහාචාර්ය ස්ටෙයින් එමිල් වොල්සෙට් පෙන්වා දෙයි. අප්‍රිකාවේ තවත්ත්වය කුමක් වෙයිද? වසර 2100 වන විට බිලියන තුන (කෝටි 300) ඉක්මවා උප සහරා අප්‍රිකානු කලාපයේ ජනගහනය තුන් ගුණයකින් ඉහළ යතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ඉහත කී අධ්‍යයන වාර්තාවට අනුව නයිජීරියාව ලොව වැඩිම ජනගහනයක් සහිත රටවල් අතර දෙවන ස්ථානයට පත් වනු ඇත. එහිදී එරට ජනගහනය මිලියන 791 කට (කෝටි 79.1) ළඟා වනු ඇත. "මේ තත්ත්වය තුළ රටවල් බොහොමයක අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත මිනිස්ස්සු විශාල වශයෙන් සිටීවි," මහාචාර්ය මුරේ පවසයි. විශාල වශයෙන් අප්‍රිකානු සම්භවයක් සහිත පුද්ගලයන් රටවල් බොහෝ සංඛ්‍යාවක දැක ගත හැකි වුවහොත් ජාතිවාදය සම්බන්ධයෙන් ගෝලීය වශයෙන් හඳුනා ගෙන ඇති අභියෝග තවදුරටත් බරපතල වනු ඇති බවත් මහාචාර්යවරයා පෙන්වා දෙයි. සාඵල්‍යතා වේගය 2.1 ට සීමා කර ඇත්තේ ඇයි? සෑම දෙමව්පියෙකුටම දරුවන් දෙදෙනා බැගින් ජනගහනය එකම අගයක පවතින සේ එම අගය 2.0 විය යුතු යයි ඔබ සිතිය හැක. නමුත් හොඳම සෞඛ්‍ය සේවාවක් තිබුන ද සියලුම දරුවන් වැඩිහිටි අවධිය වන තෙක් ජීවත් නොවේ. එමෙන්ම පෙරට වඩා බිලිඳුන් පිරිමි ළමුන් වීමට ඇති නැඹුරුව වැඩිය. ඒ අනුව සංවර්ධිත රටවල සාඵල්‍යතා වේගය 2.1 ට සීමා කර ඇත. ළමා මරණ වැඩි රටවලට ද ඉහළ සාඵල්‍යතා වේගයක් අවශ්‍ය කෙරේ. විශේෂඥ මතය කුමක්ද? "මේ පුරෝකථන අඩකින් නිවැරදි වුවත්, සෑම රටකටම සංක්‍රමණ කියන්නේ විකල්පයක් නොව, අත්‍යවශ්‍ය දෙයක් වේවි," යුනිවර්සිටි කොලේජ් ලන්ඩන් හි මහාචාර්ය ඉබ්‍රහිම් අබුබකර් පෙන්වා දෙයි. "සාර්ථක වෙන්න නම් ගෝලීය දේශපාලනය පිළිබඳ අප යළි මූලික යළි සිතා බැලීමක් කළ යුතු වෙනවා." "මනුෂ්‍යත්වය දියුණු වෙනවද නැතිනම් නැතිව යනවද යන්න කෙරෙහි වැඩ කල හැකි වයසේ ජනගහන විකාශය අතිශය වැදගත් වනු ඇත."


الرئيس الأمريكي وصف انتشار القوات الروسية في القرم بأنها انتهاك للسيادة الأوكرانية. وأضاف، مشيرا إلى الرئيس الروسي فلاديمير بوتين: "قد يجد أصولا روسية مجمدة، وقد تنسحب الأموال الأمريكية، وقد تنقلب عليه المشاكل". وتابع موها خطابه للرئيس الروسي في لقاء تلفزيوني: "لا ينبغي أن تتصرف في القرن 21 بعقلية القرن 19 وتغزو دولة أخرى بذريعة مفتعلة". وقد انضمت بريطانيا إلى فرنسا وكندا في تعليق الاستعدادات لحضور قمة سوتشي. ويجري حلف الناتو محادثات طارئة قائلا إن تصرفات روسيا تهدد "السلام والأمن في أوروبا". مواضيع قد تهمك نهاية ووصف الرئيس الأمريكي، باراك أوباما، انتشار قوات روسية بأنه "انتهاك للسيادة الأوكرانية". وقال كيري: "لن ينظم الرئيس الروسي، فلاديمير بوتين، اجتماع مجموعة الدول الثماني في سوتشي، وقد لا يبقى في المجموعة أصلا، إذا استمر في موقفه". وكان البرلمان الروسي وافق على طلب الرئيس، فلاديمير بوتين، إرسال قوات مسلحة إلى شبه جزيرة القرم الأوكرانية. وأعلن الرئيس الأوكراني المؤقت الكسندر تورتشينوف وضع قوات الجيش في حالة تأهب قصوى، ردا على استعداد القوات الروسية للانتشار في شبه جزيرة القرم. ويحتل الجنود الروس مواقع رئيسية في شبه جزيرة القرم، من بينها المطارات ومراكز الاتصالات، على الرغم من عدم وقوع أي أعمال عنف. وفي موسكو، اعتقلت الشرطة عشرات المتظاهرين ضد الحرب أمام وزارة الدفاع وفي مواقع أخرى في العاصمة الروسية. وقد أجرى الرئيس أوباما مكالمة هاتفية مع نظيره بوتين حضه فيها على سحب قواته من المدن في شبه جزيرة القرم وعودتها إلى قاعدتها، ولكن بوتين رد عليه بأن موسكو لها حق حماية مصالحها هناك والمواطنين الناطقين بالروسية.

රුසියාව G8 ලෝක කාර්මික රටවල් අටේ කණ්ඩායමේ 'සාමාජිකත්වය අහිමි කර ගැනීමේ අවදානමක' රුසියාවේ විදේශගත වත්කම් තහනම් කිරීමටද ඉඩ තිබෙන බවටත් ඔහු අනතුරු ඇඟවීය. මේ අතර කීව් අගනුවර බලා පිටත්ව යාමට ප්‍රථම ප්‍රකාශයක් කළ බ්‍රිතාන්‍ය විදේශ ලේකම් විලියම් හේග්, රුසියාව යුක්රේනයේ භෞමික අඛණ්ඩතාවය උල්ලංඝනය කිරීම හේතුවෙන් සෝචි නුවර පැවැත්වීමට යෝජිත G8 නායක සමුළුවට සූදානම් වීමේ ක්‍රියාවලියෙන් බ්‍රිතාන්‍යය ඉවත් වන බව කියා සිටියේය. චෙකොස්ලොවැකියාව ආක්‍රමණය ලබන ජුනි මාසයේ පැවැත්වීමට නියමිත G8 නායක සමුළුවට සූදානම් වීමේ ක්‍රියාවලියෙන් ඉවත් වන බව ප්‍රංශයද කියා සිටියේය. ජනාධිපති ඔබාමා සහ ජනාධිපති පූතින් සෙනසුරාදා දීර්ඝ සාකච්ඡාවක නිරත විය ක්‍රිමියානු අර්ධද්වීපයේ රුසියානු හමුදා ක්‍රියාකාරකම් සමස්ත යුරෝපයේම ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් බවයි, නේටෝ මහ ලේකම් අන්ද්රෙස් ෆොග් රස්මුසෙන් (Anders Fogh Rasmussen) සඳහන් කළේ. යුක්රේන අර්බුදය සම්බන්ධ නේටෝ සංවිධානයේ හදිසි රැස්වීමකට පෙරාතුව ප්‍රකාශයක් කළ ඔහු, වහාම ප්‍රදේශයේ හමුදා උණුසුම අඩු කරන මෙන් රුසියාවෙන් ඉල්ලා සිටියේය. "රුසියාව දැන් කරමින් තිබෙන දේ එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කිරීමක්. එමගින් යුරෝපයේ සාමයට සහ ආරක්‍ෂාවට තර්ජනයක් එල්ල වෙනවා. තමන්ගේ සියලුම මිලිටරි ක්‍රියාදාමයන් සහ තර්ජන රුසියාව වහාම නැවැත්විය යුතුයි," යනුවෙන්ද ඔහු සඳහන් කළේය. 1968 දී රුසියාව චෙකොස්ලොවැකියාව ආක්‍රමණය කිරීමෙන් අනතුරුව යුරෝපය මුහුණ දෙන භයානකම අර්බුදය ලෙසිනුයි එක් බටහිර රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකයෙක් යුක්රේනයේ වාතාවරණය විග්‍රහ කළේ. යුක්රේනයේ රුසියානු අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට තමන්ට අයිතියක් තිබෙන බවයි, තමන්ට එල්ල වන විවේචනවලට ප්‍රතිචාරය දක්වන රුසියාවේ ජනාධිපති ව්ලදිමීර් පූතින් පවසන්නේ.


إذ تحدث الطبيب هاربريت سود، الذي يقود جهود الخدمة الصحية الوطنية البريطانية (NHS) لمكافحة التضليل، عن "قلق كبير"، موضحا أن مسؤولين يعملون على "تصحيح كثير من الأخبار الزائفة". وقال د.سود إن الحواجز اللغوية والثقافية لعبت دورا في انتشار المعلومات المغلوطة. وأخبرت طبيبة من منطقة ويست ميدلاندز، بي بي سي، أن عددا من مرضاها من جالية جنوب آسيا قد رفضوا أخذ اللقاح عندما جاء دورهم. ماذا نعرف عن لقاح كورونافاك الصيني؟ مواضيع قد تهمك نهاية ما هو الفيروس القاتل الذي تنقله الخفافيش ويثير مخاوف من تفشي وباء جديد؟ مؤثرون وقال د.سود، من خدمة الصحة الوطنية البريطانية، إن مسؤولين يعملون مع عدد من الأشخاص، الذين يعتبرون قدوة بين أعضاء الجالية، ومع عدد من المؤثرين والزعماء الدينيين وقادة الجالية لتفنيد الخرافات المتداولة حول اللقاح. إذ أن هناك الكثير من المعلومات المضللة تحوم حول مكونات اللقاح. ويضيف هاربريت سود: "علينا أن نكون واضحين ونجعل الناس يدركون أنه لا يوجد لحم في اللقاح، وأنه لا يوجد أي مشتقات خنزير في اللقاح. لقد قُبل اللقاح وحظي على تأييد كل زعماء الطوائف الدينية والمجالس المحلية". كما قال: "نحاول العثور على مؤثرين وعلى أشخاص يعتبرون قدوة لغيرهم، كما نفكر أيضا في المواطنين العاديين الذين يجب أن يتصرفوا بسرعة حيال هذه المعلومات لكي يدعموا بعضهم بعضا، ففي النهاية كل شخص هو قدوة للجميع". وقد أوضح الطبيب: "هناك عمل كبير قائم يتضمن ترجمة المعلومات، والتأكد من وصول مضمونها الحقيقي للشرائح المعنية من السكان". واطلعت بي بي سي على نماذج من المعلومات المضللة المنتشرة على وسائل التواصل الاجتماعي وتطبيق واتساب، والتي تقوم على أساس التخويف المبني على المعتقد الديني. فتلك الرسائل زعمت، على نحو خاطئ، أن اللقاح يحوي مشتقات حيوانية أو الكحول. وبالنسبة للمسلمين والهندوس، على سبيل المثال، فإن أكل لحوم حيوانات معينة كالخنزير لدى المسلمين والبقر لدى الهندوس، مخالف لمعتقداتهم الدينية. وبدأت الطبيبة، سمارة أفضل، تلقيح سكان مدينة دادلي، في ويست ميدلاندز، وتقول: "منذ فترة ونحن نتصل بكل المرضى ونحجز لهم مواعيد لأخذ اللقاح، لكن فريق العمل يقول إن كثيرا من المرضى - من أبناء جالية جنوب آسيا - يرفض أخذ اللقاح". وتضيف: "تبين لي هذا الأمر أيضا عند الحديث مع الأصدقاء والأهل. اتصل بي بعض الأصدقاء طالبين مني إقناع أهلهم أو أجدادهم بأخذ اللقاح بعد أن أقنعهم أفراد العائلة بعدم أخذه". بدورها، تقول رينا بوجارا، وهي أخصائية تجميل في هامبشاير، وتتبع الديانة الهندوسية، إنها تعرضت لكم هائل من المعلومات المضللة. وتوضح: "بعض مقاطع الفيديو مزعجة للغاية، خاصة حينما تصدر عن مسعف يقول لك إن اللقاح سيغير حمضك النووي". وتتابع: "الأمر مربك للغاية بالنسبة للشخص العادي. وأيضا عندما تقرأ أن المكونات الموجودة في اللقاح مشتقة من البقر، الذي يعد مقدسا لدى الهندوس، فهذا مزعج للغاية". وانضم نحو 100 مسجد في بريطانيا إلى حملة مواجهة المعلومات المضللة حول اللقاح، لإقناع مجتمعاتهم المحلية بتلقي اللقاح، وقال الأئمة إنهم سيحثون الناس على ذلك أثناء خطب صلاة الجمعة. ويقول قاري عاصم، رئيس المجلس الاستشاري الوطني للمساجد والأئمة، الذي نظم هذه الحملة: "من منظور أخلاقي، يجب ألا نتردد في أخذ اللقاح. من واجبنا الأخلاقي حماية أنفسنا والآخرين من الأذى". وكان استطلاع رأي أجري مؤخرا لصالح رويال سوسايتي للصحة العامة، قد توصل إلى أن أكثر من نصف الأقليات العرقية الموجودة في بريطانيا والسود والآسيويين قالوا إنهم يريدون أخذ لقاح كورونا؛ إذ كانت نسبتهم 57 بالمئة مقابل 79 بالمئة من ذوي البشرة البيضاء الذين قالوا أيضا إنهم يرغبون بأخذ اللقاح.

එක්සත් රාජධානි සෞඛ්‍ය අංශයේ ව්‍යාජ තොරතුරු විරෝධී මෙහෙයුමකට නායකත්වය දෙන වෛද්‍ය හර්ප්‍රීත් සූඩ් පැවසුවේ මෙය ගැන "දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු අතර, ව්‍යාජ පුවත් විශාල ප්‍රමාණයක් නිවැරදි කිරීමට" නිලධාරීන් කටයුතු කරන බවය. . අසත්‍ය තොරතුරු පැතිරීමට භාෂාව හා සංස්කෘතික බාධක හේතු වන බව ඔහු පැවසීය. වෙස්ට් මිඩ්ලන්ඩ්ස්හි වෛද්‍යවරයෙකු බීබීසී සේවයට කියා සිටියේ ඇයගේ ප්‍රදේශයේ සිටින ඇතැම් දකුණු ආසියානු ප්‍රජාවට අයත් පුද්ගලයන් එන්නත ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කළ බවය. ශ්‍රී ලාංකිකයන්ගේ අත්දැකීම් ලන්ඩන් නුවර රෝහලක මනෝ විද්‍යා උපදේශකවරියක් ලෙස සේවය කරන ලුම්බිණි විතාණ කොරෝනාවෛරස එන්නත ලබා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිය අත්දැකීම් බෙදා ගත්තාය. "මට මුලින්ම කියන්න තියෙන්නේ, කොවිඩ් 19 වෛරසය ගැන පහසුවෙන් සිතන්න එපා කියන එක. දෙවෙනි රැල්ල තුළ දී මම රැකියාව කරන රෝහලේ සිටින කොරෝනාවෛරස රෝගීන්ගේ මානසික තත්ත්වයේ වෙනස්කම් පවා දැකගන්න ලැබුණා. ඒ වගේම දීර්ඝ කාලයක් රෝගයෙන් පීඩා විඳින තත්ත්වයක් තිබෙනවා," ඇය පැවසුවාය. "සෞඛ්‍ය සේවකයෙක් හැටියට මට එන්නත මුලින්ම ලැබුණා. මා එක්ක සේවය කරන සුදු ජාතිකයන් සම්පූර්ණයෙන් වාගේ එන්නත ලබා ගත්තත්, සමහර ආසියානු අය එන්නත ලබා ගන්නේ නැහැ කියනවා. ආගම වගේම වෙනත් මිත්‍යා මත විශ්වාස කිරීම මත එන්නත ගැන අවිශ්වාසයක් ගොඩනඟා ගෙන තිබෙනවා." එන්නත ලබා ගත් පසුව ඇතැම් පුද්ගලයන්ට උණ තත්ත්වයක් හෝ කටුව ශරීරයට ඇතුළු කර ස්ථානය ඉදිමීම සාමාන්‍යය තත්ත්වයක් බව ලුම්බිණි පැවසීය. ලුම්බිණි විතාණ "එන්නත ලබා ගත් මම ඇතුළු දන්නා කියන කිසි කෙනෙකුට තවමත් ආසාත්මිකතා ඇති වෙලා නැහැ. නමුත් එන්නත ලබා ගන්න කළින් තමන්ට යම් ආසාත්මිකතා තියෙනවනම් අනිවාර්යයෙන්ම ඒවා අදාළ වෛද්‍යවරයාට කියන්න. ඒ වගේම එන්නත තිබෙන ඇසුරුමේ දිනය සහ විස්තරය කියවා බලන්න ඉල්ලා ගන්න පුළුවන්. එය තමන්ගේ අයිතියක්." "එන්නත ලබා ගත්තට පස්සේ සහතිකයක් ලබා දෙනවා. ඉදිරියේ දී රටවල් අතර සංචාරය කරන්න පවා මෙය වැදගත් වෙයි," ඇය තවදුරටත් පැහැදිළි කළාය. "මුළු සමාජයටම කරන සේවයක්" එක්සත් රාජධානියේ දිවිගෙවන ශ්‍රී ලාංකික වෛද්‍යවරියක පැවසුවේ, තමන්ට ද කොරෝනාවෛරසය වැළඳුණු අතර එයින් ශරීරයට විය හැකි හානි පිළිබඳ අත්දැකීමෙන් දන්නා බවය. ඇය නම හෙළි නොකරන ලෙස ඉල්ලීමක් කළාය. "පළමු රැල්ලෙන් මට කොරෝනාවෛරසය හැදුණා. එහි බරපතලකම අත්දැකීමෙන් මම දන්නවා. එන්නත ලබා ගන්න කියලා මම හැකි තරම් දෙනා දිරිමත් කරනවා. හැබැයි සමහරු මිත්‍යා මතවල, ව්‍යාජ තොරතුරුවල ගිලිලා ඉන්නේ." "මුස්ලිම් සහ හින්දු අය අතර සත්ත්ව මස් සම්බන්ධ වැරදි තොරතුරු ගිහින් තියෙනවා. ඒ වගේම මට ශ්‍රී ලාංකිකයන් කීපදෙනෙක් හමුවුණා එන්නත ලබා ගන්නේ නැහැ හැබැයි ලංකාවෙන් ධම්මික පැණිය ගෙන්න ගන්නවා කියන අය. පුළුවන් තරම් දැනුවත් කරද්දී පවා මෙහෙම දේවල් කියන එක මහ පුදුමයක්." "විද්‍යාව මත නිපද වූ එන්නත ලබා ගන්න. ව්‍යාජ තොරතුරු පස්සේ යන්න එපා. එය ඔබේ ජීවිතයට විතරක් නෙමෙයි පවුලට, මුළු සමාජයටම සිදු කරන සේවයක්," ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය. බලපෑම් කරන්නන් එන්නත පිළිබඳ මිථ්‍යාවන් දුරු කිරීමට දකුණු ආසියානු ආදර්ශවත් පුද්ගලයන්, බලපෑම් කරන්නන්, ප්‍රජා නායකයින් සහ ආගමික නායකයින් සමඟ නිලධාරීන් කටයුතු කරන බව වෛද්‍ය හර්ප්‍රීත් සූඩ් පැවසීය. බොහෝ වැරදි තොරතුරු ගොඩ නැගී ඇත්තේ එන්නතෙහි අන්තර්ගතය සම්බන්ධයෙනි. "අපි පැහැදිලි කර ජනතාවට අවබෝධ කර දෙන්න ඕනේ, එන්නතෙහි මස් අඩංගු වී නැති බවත්, එන්නතෙහි ඌරු මස් නැති බවත්. එය සියලු ආගමික නායකයින්, ආගමික සභා සහ ප්‍රජාවන් විසින් පිළිගෙන තිබෙනවා," ඔහු පැවසුවේය. "ආදර්ශවත් චරිත සහ බලපෑම් කරන්නන් සොයා ගැනීමට අපි උත්සාහ කරනවා. ඒ වගේම මේ තොරතුරු ඉක්මණින් යා යුතු සාමාන්‍ය පුරවැසියන් ගැනත් සිතා බලනවා. මේ ආකාරයෙන් ඔවුන් සියල්ලන්ටම එකිනෙකාට සහයෝගය දැක්විය හැකියි. අවසානයේ සෑම කෙනෙකුම සෑම කෙනෙකුටම ආදර්ශයක් වෙන්න පුළුවන්" යැයි ඔහු වැඩිදුරටත් පැවසීය. "මේ වන විට විශාල වැඩ කොටසක් සිදුවෙමින් පවතිනවා. තොරතුරු පරිවර්තනය කිරීමෙන් පසු එහි නිසි පෙනුම හා හැඟීම අදාළ ජනතාව වෙතට යැවීමට අප වග බලා ගන්නවා." සමාජ මාධ්‍යවල සහ වට්ස්ඇප්හි සමහර වැරදි තොරතුරු ආගම ඉලක්ක කර සංසරණය වන බව බීබීසී සේවයට දැකගත හැකි විය. එන්නතෙහි සත්ත්ව නිෂ්පාදන හෝ මධ්‍යසාර අඩංගු බව ව්‍යාජ තොරතුරු දැකගත හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස මුස්ලිම්වරුන් සහ හින්දු භක්තිකයින් ඌරු මස් වැනි මස් වර්ග අනුභව කිරීම ඔවුන්ගේ ආගමික විශ්වාසයන්ට පටහැනිය. "අපි සියලුම රෝගීන් අමතා එන්නත් ලබා ගැනීම සඳහා ඔවුන්ට කාලය වෙන් කර දෙනවා. නමුත් පරිපාලන කාර්ය මණ්ඩලය පවසන්නේ ඔවුන් දකුණු ආසියානු රෝගීන් බොහෝ දෙනෙකු ඇමතූ විට ඔවුන් එන්නත ලබා ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන බවයි," වෙස්ට් මිඩ්ලන්ඩ්ස්හි ඩඩ්ලි නගරයේ එන්නත් ලබා දෙන වෛද්‍ය සමාරා අෆ්සාල් පැවසුවාය. "යාළුවෝ වගේම පවුලේ අය එක්ක කතා කලත් අහන්න ලැබෙන්නේ මේ දේමයි. මගේ සමහර යාළුවෝ කතා කරලා ඉල්ලනවා එන්නත් ලබා ගන්න කියලා ඔවුන්ගේ දෙමව්පියන්ට නැත්නම් ආච්චිලා සීයලාට ඒත්තු ගන්වන්න කියලා. මොකද එන්නත ලබා ගන්න එපා කියලා ඒ පවුල්වල අනෙක් අය කියනවලු." ව්‍යාජ තොරතුරු 'වැහි වැහැලා' රීනා පුජාරා හැම්ප්ෂයර් ප්‍රදේශයේ රූපලාවණ්‍ය ශිල්පිනියක් ලෙස කටයුතු කරන අතර ඇය හින්දු භක්තිකයෙකි. ඇයට ව්‍යාජ තොරතුරු විශාල ප්‍රමාණයක් ලැබුණු බව පැවසුවාය. "සමහර වීඩියෝ දර්ශන දුටුවහම ඇත්තටම කැළඹෙනවා. විශේෂයෙන්ම වාර්තා කරන පුද්ගලයා වෛද්‍ය වෘත්තිකයෙක් වෙලා එන්නත ඔබේ ඩීඑන්ඒ වෙනස් කරන බව පවසන විට," ඇය පැවසුවාය. "සාමන්‍ය මනුස්සයෙකුට මේ දේවල් ඉතා අවුල් සහගතයි. ඒ වගේම එන්නතේ අඩංගු අමුද්‍රව්‍යවල ගවයන්ගෙන් ලබා ගත් දේ තිබෙන බව කියවන විට එය අප කළඹනවා. හින්දු භක්තිකයන් ලෙස ගවයා අපට පාරිශුද්ධයි." එන්නත් පිළිබඳ ව්‍යාජ පුවත් වැළැක්වීමට සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රජාවට එන්නත ලබා ගැනීමට පෙළඹවීම සඳහා මුස්ලිම් පල්ලි සියයක් පමණ එක් වී තිබේ. තම සිකුරාදා ආගමික දේශනවල දී එන්නත ගැන කරුණු පහදා එය ලබා ගන්නා ලෙස මිනිසුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින බව ඔවුහු පැවසූහ. "සදාචාරාත්මක දෘෂ්ටි කෝණයකින් බලා එන්නත ලබා ගැනීමට කිසිදු පැකිලීමක් නොතිබිය යුතුයි," මෙම ව්‍යාපාරය සංවිධානය කළ මුස්ලිම් පල්ලි සහ ඉමාම්වරුන්ගේ ජාතික උපදේශක මණ්ඩලයේ (MINAB) සභාපති ඛාරි අසීම් පැවසීය. "අප මෙන්ම අන් අයව ද හානිවලින් ආරක්ෂා කිරීම අපගේ සදාචාරාත්මක යුතුකමයි." මහජන සෞඛ්‍ය පිළිබඳ රාජකීය සංගමය මෑතකදී පවත්වන ලද මත විමසුමකට අනුව එක්සත් රාජධානියේ කළු, ආසියානු සහ සුළු ජනවාර්ගික (BAME) ජනතාවගෙන් අඩකට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් කොරෝනාවෛරස එන්නත ලබා ගැනීමට කැමැත්ත පළ කර තිබේ. කෙසේනමුත්, සුදු ජාතිකයින්ගෙන් 79% ක් එන්නත ලබා ගැනීමට කැමැත්ත පළ කර ඇත. මේ අතර, සුළු ජාතීන්ගෙන් එන්නත ලබා ගන්න කැමැත්ත පළ කර ඇත්තේ 57% ක් පමණි. "හිතන්න" "එන්නත ලබා ගන්න බල කරන්න බැහැ. නමුත් යම් කෙනෙක් මේ වගකීම පැහැර හරිනවානම්, ඒ අය සහතික වෙන්න ඕනේ වෛරසයෙන් ප්‍රවේසම් වෙලා ඉන්නවා කියන එක. නැත්නම් බොහෝ දෙනෙක් අමාරුවේ වැටෙනවා. මේ තත්ත්වයේ අවසානයක් නැතුව යනවා." යැයි ලුම්බිණි විතාණ පැවසුවාය. "වෛරසය හැදිලා අමාරු වුණාට පස්සේ රෝහලට ගෙනත් ICU එකට ඇතුළු කළාම ඔය මත වැඩක් නැති වෙනවා. වෛද්‍යවරුන් දෙන බෙහෙත් ලබා ගන්න වෙනවා ජීවිතය බේරා ගන්න." "සමහර විට එහෙම වෙලාවක ඔබ සිටින්නේ වෙනත් ලෙඩකින් අමාරු වුණ රෝගියෙක්ට දෙන්න තිබුණ ඇඳක වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම දිවා රෑ නොබලා වෙහෙසෙන සෞඛ්‍ය සේවකයන් ගැනත් ටිකක් හිතන්න. ආත්මාර්ථකාමී මතවලින් බැහැර වෙලා, එන්නත ලබා ගෙන තමන්ගේ වගකීම ඉටු කරන්න," ලුම්බිණි තවදුරටත් විස්තර කරමින් පැවසුවාය. මේ තොරතුරුද කියවන්න:


جيل الزومرز ( من ولدوا بعد عام 1996) أقل ميلاً للكحول تقول "لم يكن الأمر أنني قررت الامتناع للأبد، لكن حين دخلنا حالة الإغلاق لم يكن من المنطقي أن أبدأ من جديد في تناول الكحول". وتضيف أن بقاءها في المنزل مع طفلها ذي العامين ساعدها في البدء اتباع أسلوب حياة خالية من الكحول. " لم يكن بإمكاننا الخروج أو الاختلاط بالآخرين، وتناول الكحول في المنزل لم يكن خياراً بالنسبة لي". وبينما تصدرت الطفرات المثيرة للقلق في معدلات تناول الكحول عناوين الأخبار خلال تفشي وباء كورونا، يبدو أن الاتجاه نحو الإقلاع عن تناول الكحول أواستهلاكه بصورة واعية قد ازدهر كذلك، وصار اتجاهاً عالمياً متزايدا، وقرر كثيرون مثل تينا أن يسايروه. مواضيع قد تهمك نهاية مبيعات الكحوليات زادت خلال فترة الإغلاق قررت تينا البالغة من العمر 26 عاماً أن تظل ممتنعة عن تناول الكحول حتى بعد أن أُعيد فتح الحانات والمطاعم في المنطقة التي تسكنها في أوائل يوليو/ تموز، قائلة " فقط لم أعد أشعر أنني بحاجة إلى تناول الكحول". شاب يبيع 28 زجاجة ويسكي "ثمينة" تلقاها في أعياد ميلاده لشراء منزل تناول الكحوليات أثناء الحمل "ليس آمنا تماما للأجنة" كيف يسهم أصدقاؤك في تغيير عاداتك إلى الأفضل أو الأسوأ؟ أكثر أم أقل: الكحول في ظل كوفيد -19 وفي حال فشلت تينا في مواصلة الامتناع عن تناول الكحول، فإنها كانت ستصبح ككثيرين غيرها. فقد تحدثت تقارير عدة عن الآثار السلبية للوباء على علاقة الناس بالمشروبات الكحولية. وأصدرت السلطات الصحية حول العالم من الهند إلى البرازيل، والولايات المتحدة وعدة دول أوروبية تحذيرات بعدما أشارت الأرقام إلى ارتفاع دراماتيكي في مبيعات المشروبات الكحولية. ففي الولايات المتحدة على سبيل المثال، قفزت مبيعات المشروبات الكحولية على الإنترنت بنسبة 400% في نهاية إبريل/ نيسان في ظل فرض إجراءات الإغلاق. بينما حظرت بعض الدول مثل جنوب أفريقيا مبيعاتها خلال فترة الإغلاق في محاولة لضبط الاستهلاك. وفي المملكة المتحدة حيث تعيش تينا، أظهر مسح أجرته مؤسسة Alcohol Change غير الحكومية أن نحو 30 % من البريطانيين يعتقدون أنهم يتناولون الكحوليات بصورة أكبر خلال تفشي الوباء. شهدت فترة الإغلاق زيادة في استهلاك الكحوليات ومع ذلك، وبالرغم من هذه الزيادة المقلقة، يبدو أن الاتجاه نحو الاستهلاك الواعي أو ربما حتى الامتناع التام قد شهد نموا. وهذا ما تؤكده نتائج المسح ذاته لمؤسسة Alcohol Change، إذ تبين أن 37% من الناس " يتخذون خطوات فعلية نحو ضبط تناولهم للكحوليات"، ويشمل ذلك تناولها بصورة أقل أو الإقلاع عنها تماماً، بحسب البيانات. ويقول جيم تيمونز وهو مدمن كحول سابق ويعمل حالياً كمعالج للحالات التي تعاني من الإفراط الشديد في تناول المشروبات الكحولية " بالنسبة لبعض الناس فإن الوباء أزال بالفعل بعض أسباب التشتيت التي كانت تمنعهم من العمل على تحسين أنفسهم". ويضيف " لا أقول أن بعض الناس لم يعانوا، ولكن الظروف التي فرضتها إجراءات الإغلاق كانت مثالية للبعض." وتتزعم الأجيال الأصغر سناً هذا الاتجاه من أجل الامتناع عن الكحوليات. صغار السن و"الفضول حيال الامتناع عن الكحوليات" يُنظر إلى أبناء جيل الألفية، كما يُعرف هؤلاء الذين ولدوا بين عامي 1981 و1996 على أنهم أقل "تعطشاً" للكحوليات من الأجيال السابقة. إجراءات الإغلاق منحت بعض الناس فرصة لمراجعة علاقتها بالكحول في حين يبدو المنتمون للجيل التالي وهو جيل زِد أو Zoomers وهم الذين ولدوا بعد عام 1996 أكثر ميلاً لأن يكونوا ( فضوليين حيال الامتناع عن تناول الكحول) وهو مصطلح ابتكره الكاتب الأمريكي روبي وارنغتون عام 2018 في كتاب تناول إعادة النظر في علاقتنا بالكحول. وأظهرت دراسة شملت 8 ملايين مراهق أمريكي خلال الفترة بين عامي 1976 و2016 أن أبناء "جيل زِد" كانوا أقل ميلاً لأن يجربوا الكحول خلال سنوات مراهقتهم مقارنة بنظرائهم من الأجيال السابقة. ويشرح جوني فورسيث الخبير في صناعة الكحول في شركة مينتل البحثية قائلاً " قبل عشرين عاماً كان اتباع نظام صحي يبدو أمراً غريبا. أما الآن فقد أصبح ذلك أمراً جذابا. صار المجتمع أكثر وعياً وبات من الصعب تبرير تناول الكحول كما كان يحدث في السابق". ويضيف "جيل زِد هو الجيل الأكثر اهتماماً بالصحة منذ زمن بعيد. إنهم سيغيرون صناعة الكحول". وسائل التواصل الاجتماعي والامتناع عن الكحوليات أعقب نشر كتاب وارنغتون زيادة في عدد المؤثرين المهتمين بالامتناع عن الكحوليات، مثل كيلي فيتزجيرالد التي أصبحت -مستخدمة شعار Sober Señorita -واحدة من أكثر الأسماء شعبية في الولايات المتحدة في هذا المجال على انستغرام. كيلي فيتزجيرالد تقدم نصائح حول كيفية الامتناع عن تناول الكحول تقول " لا أدري إن كان الامتناع عن الكحول قد أصبح نوعاً من التحدي خلال تفشي وباء كورونا، لكن من المؤكد أنه أصبح أمراً حقيقياً ومهماً أكثر بالنسبة للكثيرين". " هؤلاء الذين لم يكونوا ممتنعين عن الكحول قبل تفشي كوفيد -19 وجدوا أنهم مضطرون للبقاء بمفردهم أو داخل المنزل، ولم يستطيعوا تبرير أنماطهم "العادية" للاختلاط بالآخرين وتناول الكحول". وتضيف فيتزجيرالد " اعتقد أن الكثير من الناس وجدوا أنهم عند مفترق طرق، وسألوا أنفسهم : هل نمط تناولي للكحوليات عادي؟" لي مينغو والمعروف على انسغترام باسم The Gay Sober رأى أيضاً أنه أمام الكثيرين فرصة لطرح الأسئلة بشأن الأحكام المسبقة حول الإقلاع عن الكحول أو التناول الواعي للكحول. يقول " بدأ الناس الاعتياد على فكرة الإقلاع عن الكحوليات، رغم أن أكثر عبارة أسمعها هي أن هؤلاء المقلعين عن الكحول مملون". ويضيف " كانت هذه العبارة تغضبني، لكنني الآن أرد قائلاً إن المقلعين عن الكحول يستطيعون قيادة السيارة إلى المنزل بعد قضاء سهرة ليلية، بدلاً من الوقوف في حالة انتظار مع أناس سكارى يتصرفون كما لو كانوا أمام تخفيضات الجمعة السوداء، عند رؤيتهم أول سيارة أجرة". الصحفية ميلي جوتش (27 عاما)- المؤثرة على انستغرام والتي تدير جمعية دعم تحمل اسم The Sober Girl Society للمساعدة في الإقلاع عن الكحول- تتفق أيضاً مع الرأي القائل إن إجراءات الإغلاق كانت لها تاثيرات إيجابية على البعض. كتبت جوتش في رسالة إلكترونية لبي بي سي تقول " بالتأكيد أوجد وباء كورونا تحديات جديدة لفكرة الإقلاع عن الكحول كغياب الدعم المباشر، والقلق العام من أن يدفع ذلك بعض الناس إلى الإفراط في تناولها". وتضيف" لكن الكثير من أعضاء جمعيتنا قالوا إن الوباء جعل عدم تناول الكحوليات أكثر سهولة بسبب قلة الإغراءات والمناسبات وغياب الضغط الاجتماعي". استهلاك الكحوليات:عدد الأشخاص والكميات • يظهر أحدث تقرير لمنظمة الصحة العالمية أن غالبية الناس غير مستهلكين للكحول، إذ تقل نسبة هؤلاء الذين يتناولون المشروبات الكحولية حول العالم ممن تزيد أعمارهم عن 15 عاماً عن 43 %. وأكثر من 44% من سكان العالم لا يتناولون الكحوليات نهائيا. * لا يعني ذلك أنه لا مبرر للقلق، إذ ارتفع استهلاك الكحوليات من 5.7 لتر للشخص سنوياً في عام 2000 إلى 6.4 لتر في عام 2016، ما يعني أن هذا الاتجاه قد تصاعد بالفعل قبل فيروس كورونا بسنوات. * يتسبب الاستخدام الخطر للكحول في 3 ملايين وفاة على الأقل سنويا، أي أكثر من ثلاثة أضعاف خسائر كوفيد -19 عالمياً ( 830 ألف وفاة بسبب فيروس كورونا في نهاية أغسطس/ آب). * الخبر السار هو أن عدد الأشخاص الذين يتناولون الكحول انخفض بنسبة 5% خلال العقدين الماضيين بحسب بيانات منظمة الصحة العالمية. انتشار المشروبات الخالية من الكحول ومنخفضة الكحول يقول الخبراء إن تغير السلوكيات أدى إلى إيجاد فرص عمل جديدة في الدول الغربية، قد تنتشر قريباً في باقي أنحاء العالم. فموقع One Year No Beer ( عام بدون بيرة) لديه 70 ألف عضو في 90 دولة حول العالم، وقد شهد تأثيراً لهذه التغييرات السلوكية على نشاطاته. تساعد الشركة الناس في ضبط استهلاكهم للكحوليات من خلال توفير أدوات للدعم وتحديات لمساعدتهم في إكمال يومهم دون تناول المشروبات الكحولية. ومنذ مارس/آذار شهدت الشركة زيادة بنسبة 30% في عدد أعضاءها. وأطلقت حملة ناجحة للتمويل الجماعي وتلقت دعماً حكومياً لتشجيعها على العادات الصحية الجيدة. كما حقق مصنعو المشروبات منخفضة الكحول والخالية من الكحول نمواً في مبيعاتهم خلال تفشي وباء كورونا. المشروبات الخالية من الكحول أو منخفضة الكحول حققت رواجاً في الأونة الأخيرة هذا تحديداً ما حدث مع بول ماثيو، وهو خبير أحياء بريطاني وصاحب حانة قام العام الماضي بإطلاق مشروب خالٍ من الكحول لبيعه حصرياً للحانات والمطاعم. وحين تفشى وباء كورونا كان ماثيو يخشى الأسوأ، فحاول بيع منتجه إلى الجمهور مباشرة. وسرعان ما انهالت عليه طلبات الزبائن وارتفعت مبيعاته بنسبة 4000 % نتيجة لذلك. يقول " صرنا نبيع الالاف بعدما كنا نبيع بضع مئات من الزجاجات في الشهر الواحد. بالتأكيد لم أتوقع هذا". ويشير تقرير عن أبحاث السوق حول البيرة الخالية من الكحول نشر في أغسطس / آب الماضي إلى " تحول تفضيلات العملاء نحو المشروبات الخالية من الكحول" ويتوقع أن حجم هذا النشاط "سيتجاوز 6 مليارات دولار بحلول 2024" في أوروبا وحدها، مع توقعات بزيادته في أفريقيا والشرق الأوسط أيضا. ويقول التقرير إن " الوعي المتنامي بالمشكلات الصحية المرتبطة بالاستهلاك الزائد للكحول يشجع المستهلك على الاتجاه إلى مشروبات بديلة". صحيح أن قطاع المشروبات الخالية من الكحول أو منخفضة الكحول لا يمثل سوى جزءاً بسيطاً من المبيعات العالمية من المشروبات الكحولية التي يقدر حجمها بتريليون دولار، غير أن الشركات العملاقة في صناعة الكحول كثفت هي الأخرى نشاطاتها في انتاج المشروبات الخالية من الكحول. مبيعات المشروبات الخالية من الكحول شهدت ارتفاعاً بسبب الأجيال ألأكثر سنا ولعل المثال الأحدث كان الإعلان عن أن مشروب هاينكن زيرو (البيرة الخالية من الكحول) سيكون للمرة الأولى الراعي الرئيسي لدوري أبطال أوروبا، أحد أهم منافسات كرة القدم في العالم. وعادة ما تتولى العلامات التجارية الكبرى للمشروبات الكحولية، خاصة البيرة، رعاية المنافسات الرياضية الدولية. كما أظهر بحث أجرته شركة باكاردي للكحول زيادة بنسبة 42% في عام 2019 في عمليات البحث عن طريق غوغل على كلمة " موكتيل" والتي تشير إلى مشروبات الكوكتيل الخالية من الكحول. زادت عمليات البحث على غوغل عن كلمة موكتيل (مشروب كوكتيل بدون كحول) ولكن هل ستستمر العادات الجيدة؟ تخشى تينا رودريغيز من " الإغراءات" التي قد تحملها المناسبة الاجتماعية القادمة التي دُعيت إليها، رغم أن غالبية أصدقائها يتناولون الكحول أقل من السابق أو أقلعوا عنها بالكامل خلال فترة الإغلاق. تقول " اعتقد أننا جميعاً أصبحنا أكثر اهتماماً بالصحة." هل عاداتها الجيدة ستستمر بعد عودة الحياة لطبيعتها؟ يقول الخبراء إن الإجابة على هذا السؤال لا تحكمها فقط الإرادة الشخصية للناس. إذ تعتقد الكاتبة ماندي مانرز - المستشارة النفسية ومؤلفة كتاب يحمل عنوان Yourself Sober: A Self Care Guide to Alcohol-Free Living for Busy Mothers لمساعدة الأمهات في الإقلاع عن الكحول - إن المسؤولية تقع أيضاً على عاتق صناعة الترفيه. تقول "من المهم أن توفر الحانات والمطاعم احتياجات هؤلاء الذين لا يريدون أن يتناولوا المشروبات الكحولية" " عليهم أن يوفروا خيارات، بحيث نستطيع أن نجلس معاً على نفس المائدة" كيف ستتأثر عادات تناول المشروبات الكحولية حين تعود الحياة لطبيعتها؟ هناك أيضاً مؤشرات على أن أجيالاً أخرى تميل نحو التناول الواعي للكحول . فغالبية أعضاء موقع One Year No Beer تتراوح أعمارهم بين 35- 55 عاما. وأغلب الأعضاء الجدد تزيد أعمارهم عن 40 عاما. من بين هؤلاء النيوزيلاندية كلير بوث (56 عاما) وتعمل في المجال الخيري. قامت بتقليل استهلاكها للكحول في شهر يناير/ كانون الثاني الماضي بعد علمها بظهور فيروس كورونا في الصين. تقول " كان هدفي الرئيسي هو أن أكون في صحة جيدة بحيث أتفادي المرض". وفي الوقت الذي كانت فيه نيوزيلاندا من أوائل الدول التي فرضت إجراءات الإغلاق، كانت بوث شبه مقلعة عن الكحول وتضيف "تناولت مشروبات كحولية 3 مرات فقط خلال 6 أشهر". وتقول ميلي جوتش إنها لم تتفاجأ باتجاه أبناء الأجيال الأكبر سناً نحو مراجعة علاقتهم بالكحول خلال فترة تفشي وباء كورونا، قائلة إن الإقلاع عن الكحول يتزايد ليس فقط بين جيلي الألفية والزومرز. " ربما لأننا جيل التواصل الاجتماعي، فقد صرنا نتحدث عنه بشكل أكبر". " لكن هناك أشخاصاً رائعين يسلطون الضوء على الإقلاع عن الكحوليات بين الأجيال الأكبر سناً".

"මම මගේ ආහාර වෙලා පවා සෞඛ්‍ය සම්පන්න කර ගත්තා. ඒ තත්වයෙන් දිගටම ජීවන රටාව පවත්වාගෙන යාම හොඳයි කියල මම හිතුවා." ඇය පැවසුවාය. "ඒ කියන්නේ මම කවදාවත් මත්පැන් පානය නොකිරීමට තීරණය කළා කියන එක නෙමෙයි. ලොක්ඩවුන් වුනාට පස්සේ මත්පැන් පානය කිරීම තේරුමක් නැති දෙයක් කියල මට හිතුන." තම දෙහැවිරිදි පුත්‍රයා සමඟ නිවසට කොටු වී ජීවත් වීම, අමද්‍යප ජීවිතයක් වැළඳ ගැනීම සඳහා උදව් වූ බව ටීනා පවසන්නීය. "අපිට නිවසින් බැහැරව යන්න බැරි උනා. හිත මිතුරන් හමුවන්න බැරි උනා. ගෙදර ඇතුලේ ඉඳන් බොන එක මට එතරම් ප්‍රිය දෙයක් නොවෙයි." වසංගත කාලය තුළ මත්පැන් භාවිතය එකවරම ඉහළ ගිය බවට පුවත් ශීර්ෂ පාඨ පළවී තිබුන නමුත් අමද්‍යප බවට පත් වූ හෝ සැළකිලිමත් ලෙස මද්‍යසාර පරිභෝජනය කරන්නන්ගේ ප්‍රමාණය ද ඉහළ ගියේය. එම ගෝලීය නැඹුරුව අනුගමනය කිරීමට ටීනා වැනි බොහෝ දෙනා තීරණය කළහ. වසංගතය සමඟ ම මධ්‍යසාර පරිභෝජනය සහ අලෙවිය ඉහළ යාම පිළිබඳව ඉන්දියාවේ පටන් බ්‍රසීලය දක්වා මෙන්ම එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝප්පයේ රටවල් කීපයක් ම රතු එළි දල්වා තිබුණි ලොක්ඩවුන් නීති ලිහිල් වී ජුලි මාසයේ මුල් භාගය වන විට බ්‍රිතාන්‍යයේ අවන්හල් යළි විවෘත වීමෙන් අනතුරුව පවා මධ්‍යසාර පරිභෝජනයකින් තොරව ජීවත් වීමට 26 හැවිරිදි ටීනා තීරණය කළාය. "මට මද්‍යසාරවල අවශ්‍යතාවයක් දැනුනේ නැහැ." ඇය හෙළිදරව් කළාය. ඇය හුදෙකලා නොවුනේ නම් එවැනි හැඟීමක් දැනේවි ද? මිනිස් ජීවිතය හා මද්‍යසාර අතර පවතින සබඳතාවට කොරෝනා වසංගතය සෘණාත්මකව බලපෑ ආකාරය පිළිබඳව වාර්තා කීපයක් පළවී තිබුණි. වසංගතය සමඟ ම මධ්‍යසාර පරිභෝජනය සහ අලෙවිය ඉහළ යාම පිළිබඳව ඉන්දියාවේ පටන් බ්‍රසීලය දක්වා මෙන්ම එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝප්පයේ රටවල් කීපයක් ම රතු එළි දල්වා තිබුණි. එක්සත් ජනපදය උදාහරණයක් ලෙස ගතහොත්, අප්‍රේල් මාසයේ අග භාගය වන විට ලොක්ඩවුන් නීති දැඩි කිරීමෙන් පසුව අන්තර්ජාලය ඔස්සේ මත්පැන් අලෙවිය 400%කින් ඉහළ ගොස් තිබුණි. දකුණු අප්‍රිකාව වැනි ඇතැම් රටවල් මත්පැන් පරිභෝජනය පාලනය කර ගැනීම සඳහා ඒවා අලෙවි කිරීම තහනම් කළහ. ටීනා ජීවත් වන එක්සත් රාජධානිය තුළ සිදු කෙරෙනු සමීක්ෂණයකින් (Alcohol Change) හෙළි වූයේ, සාමාන්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා වසංගත කාලය තුළ තමන් මධ්‍යසාර භාවිත කරන්නේ යයි බ්‍රිතාන්‍ය වැසියන්ගෙන් 30කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විශ්වාස කරන බවය. එය එසේ වී නමුදු, පමණ ඉක්මවා මත්පැන් පානය නොකරන සහ අමද්‍යප පිරිසේ ප්‍රමාණය ද එම කාලය ඇතුළත වර්ධනය වී ඇති බවක් පෙනෙන්නට තිබේ. මෙම නැඹුරුතාව ද සනාථ කර ඇත්තේ ඉහත කී සමීක්ෂණය තුළින්ම ය. එහි දත්ත වාර්තා අනුව පෙනී යන්නේ 37%ක් වූ පිරිසක්, "මත්පැන් පානය පාලනය කර ගැනීම සඳහා පියවර ගෙන" ඇති බව හෝ සම්පුර්ණයෙන්ම එය අත්හැර ඇති බවය. "මත්පැන් පානය අතහැර දැමීම සඳහා උත්සාහ කරමින් සිටි ඇතැම් අයට පැවතුනු බාධක මේ වසංගතය නිසා ඉවත් වෙලා තියෙනවා." මත්පැනට ඇබ්බැහි වූවන් වෙනුවෙන් උපදේශන කටයුතු සිදු කරන ජෙම් ටිමොන්ස් පැවසීය. "ඇතැම් අය දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දුන්නේ නැහැ කියල මම කියන්නේ නැහැ. නමුත් මත්පැන් පානය අතහැර ගැනීමට උත්සාහ කරමින් සිටි සමහර උදවියට මේ ලොක්ඩවුන් තත්වයෙන් යහපතක් වුනා." ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. එමෙන්ම, මෙම තත්වය හේතුවෙන් තරුණ පරම්පරාව අමද්‍යප තත්වයකට තල්ලු කර තිබේ. Z පරම්පරාව පොදුවේ ගත් කල, 1981 සහ 1996 අතර කාලය තුළ උපන් පරම්පරාව මත්පැනට දක්වන රුචිය ඊට ඉහත පරම්පරාවට වඩා අඩු බව සැළකේ. Zoomers පරම්පරාවේ භද්‍ර යෞවනයන් මත්පැන් පානයට නැඹුරු වී ඇත්තේ ඊට ඉහත පරම්පරාවන්ට වඩා ඉතා අඩු මට්ටමකිනි 1996න් පසුව උපන් පරම්පරාව ඊටත් වඩා මධ්‍යසාරයෙන් ඈත් වූ බවක් පෙනෙන්නට ඇත. ඇමරිකානු ලේඛකයෙකු වන රුබි වොරින්ටන් 2018 දී පළ කළ පොතක මෙම පරම්පරාව හඳුන්වා ඇත්තේ Z පරම්පරාව නොහොත් Zoomers යනුවෙනි. එක්සත් ජනපදයේ යෞවනයන් මිලියන අටක් යොදා ගනිමින් කැලිෆෝනියා සරසවිය විසින් වසර 30ක් තිස්සේ (1976-2016) සිදු කරන ලද පර්යේෂණයක ප්‍රතිඵල අනුව Zoomers පරම්පරාවේ භද්‍ර යෞවනයන් මත්පැන් පානයට නැඹුරු වී ඇත්තේ ඊට ඉහත පරම්පරාවන්ට වඩා ඉතා අඩු මට්ටමකිනි. "මීට වසර 20කට ඉහත දී නිරෝගී ජීවිතයක් ගත කිරීමට උත්සාහ කරනවා කියල කිව්වොත් ඒක අමුතු දෙයක් විදියට දැනුනේ. නමුත් දැන් කාලේ එහෙම දෙයක් කිව්වොත් ඒක ලස්සන දෙයක්. දැන් සමාජය බොහොම සවිඥානිකයි. ඔවුන් ඉදිරියේ මත්පැන් පානය යුක්තිසහගත කිරීම එන්න එන්නම දුෂ්කර වී තිබෙනවා." Mintel පර්යේෂණ ආයතනයේ සේවය කරන, මධ්‍යසාර කර්මාන්තය පිළිබඳව විශේෂඥයෙකු වන ජොනි ෆෝසයිත් පැහැදිලි කළේය. "Z පරම්පරාව තමයි අපි බොහෝ කාලයකට පසුව දුටු සෞඛ්‍යසම්පන්න ම පරම්පරාව. ඔවුන් මධ්‍යසාර කර්මාන්තය වෙනස් කරාවි." ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. සමාජ මාධ්‍ය තුළ අමද්‍යපවාදය ලොව පුරා ඩිජිටල් මාධ්‍ය ඔස්සේ අමද්‍යපවාදය ප්‍රචලිත කරන්නන් රාශියක් බිහි වී සිටිති. වොරින්ටන් ගේ ඉහත කී පොත පළවූයේ ද ඒ පිලිබඳවය. කෙලි ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් කෙලි ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ්, සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ අමද්‍යප ජීවිතයකට අනුබල දෙන යුවතියකි. ඇය එක්සත් ජනපදයේ ජනප්‍රිය චරිතයකි. "මේ වසංගත කාලය තුළ අමද්‍යප බව කියන එක අභියෝගයක් වුනාද කියල නම් මම දන්නේ නැහැ. නමුත් අනිවාර්යයෙන්ම ඒක වැඩි පිරිසකට පෙරට වඩා සැබෑවක් සහ අවශ්‍යතාවක් බවට පත් වුණා." ඇය පැවසුවාය. "අමද්‍යප ජීවිතයක් ගත නොකළ අයට කෝවිඩ් 19 ආවට පස්සේ වැඩි කාලයක් තනිවම හෝ සිය පවුලේ සාමාජිකයන් සමඟ ගත කරන්න සිද්ධ වුනා. ඊට පෙර ඔවුන් 'සාමාන්‍ය' යැයි හිතාගෙන හිටපු සමාජගත වීම හෝ මත්පැන් භාවිතය යුක්ති සහගත කරන්නට ඔවුනට හැකියාවක් ලැබුනේ නැහැ." "මම හිතන්නේ මේ කාලය තුළ මිනිස්සුන්ට හිතන්න අවස්ථාවක් ලැබුනා 'මගේ මේ මත්පැන් භාවිතය සාමාන්‍ය දෙයක්ද?' කියල." කෙලි ෆිට්ස්ජෙරල්ඩ් තවදුරටත් පැවසුවාය. ලී මෙන්ගෝ, ඉන්ස්ටග්‍රෑම් ඔස්සේ අමද්‍යපවාදයට අනුබල දෙන තවත් ප්‍රසිද්ධ චරිතයකි. අමද්‍යප වීම හෝ මද පමණින් මත්පැන් භාවිතය පිළිබඳව තිබූ පූර්ව සංකල්පනාවන් පිළිබඳව නැවත වරක් සිතා බලන්නට, මෙම වසංගත සමය නිසා මිනිසුන්ට අවසථාවක් ලැබුණු බව ඔහුගේ ද අදහසය. "බොන්නේ නැති මිනිස්සු හරිම නීරසයි කියල සමහර මිනිස්සු කියනවා මම අහල තිබුනත් දැන් මිනිස්සු අමද්‍යප බවට හුරු වෙමින් සිටිනවා." ඔහු පැවසීය. "මිනිස්සු එහෙම කියනකොට ඉස්සර නම් මට ටිකක් කේන්ති ගියා. ඒත් දැන් මම ඒ අයට උත්තර දෙනවා 'රාත්‍රී සාදයකට පස්සේ අමද්‍යප මිනිස්සුන්ට වාහනය පදවාගෙන ගෙදර යන්න පුළුවන්; බීමත් මිනිස්සුත් එක්ක ටැක්සි පෝලිමේ පොරකනවට වැඩිය ඒක හොඳයි' කියල." මිලී ගූච් 27 හැවිරිදි මාධ්‍යවේදිනියකි. ඇය 'The Sober Girl Society' නමැති සමාජ කණ්ඩායමට සහය දක්වමින් ඉන්ස්ටග්‍රෑම් භාවිතා කරන්නියකි. පසුගිය ලොක්ඩවුන් කාලය ඇතැමුන්ට ධනාත්මක වූ බව ඇය ද අනුමත කළාය. මධ්‍යසාරය: කෙතරම් ප්‍රමාණයක් ද? මධ්‍යසාර රහිත බීම ආකල්පමය වෙනස හේතුවෙන් දැනටමත් බටහිර රටවල අලුත් ව්‍යාපාරික අවස්ථා බිහිවී ඇති බවත් ඒවා නොපමාව ලොව පුරා ව්‍යාප්ත වනු ඇති බවත් විශේෂඥයෝ පවසති. One Year No Beer නමැති වෙබ් අඩවියට මේවන විට රටවල් 90ක සාමාජිකයන් 70,000ක් සිටිති. දිනකට භාවිතා කරන මත්පැන් ප්‍රමාණය අඩු කර ගැනීම සඳහා මෙම සාමාජිකයන්ට සහාය ලබා දීම මෙම වෙබ් අඩවියේ එක් අරමුණකි. ඒ සඳහා ඔවුන් නොයෙක් ආකාරයේ අභියෝග ලබා දෙන අතර මත්පැන් ඇසුරකින් තොරව දිනය ගත කරීමට ඔවුනට අවස්ථා ලබා දෙයි. පසුගිය මාර්තු මාසයේ පටන් ඔවුන්ගේ සාමාජික සංඛ්‍යාව සියයට 30කින් ඉහළ ගොස් තිබේ. වඩා යහපත් සෞඛ්‍ය පුරුදු ප්‍රවර්ධය කිරීම සඳහා ඔවුනට රජයේ සහයෝගය ද ලැබී තිබේ. මධ්‍යසාර ප්‍රතිශතය අඩු සහ මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ගවල අලෙවිය ද වසංගත කාල සීමාව තුළ වැඩි වී ඇති බව එවැනි බීම වර්ග නිෂ්පාදනය කරන්නන්ගේ අත්දැකීමයි. පාරිභෝගිකයන් මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ග දෙසට නැඹුරුවෙමින් පෝල් මැතිව් පසුගිය වසරේ මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ග නිෂ්පාදනය ඇරඹීය. ඒවා අලෙවි කෙරුණේ අවන්හල් තුළ පමණි. වසංගතය පැමිණීමත් සමඟ තම ව්‍යාපාරයේ පැවැත්ම පිළිබඳව ඔහු බියට පත්විය. එබැවින් තම නිෂ්පාදන සෘජුවම මහජනතාවට අලෙවි කිරීම ආරම්භ කිරීමට ඔහු පියවර ගත්තේය. දින කීපයකින් පාරිභෝගික ඇනවුම් ගලා එන්නට පටන් ගත් අතර සිය නිෂ්පාදන අලෙවිය 4,000%කින් ඉහළ ගියේය. "මාසෙකට බෝතල් සීයක් දෙසීයක් විකුණපු අපි මාසෙකට බෝතල් දහස් ගණනක් විකුණන තත්වයට පත් වුණා." පෝල් පැවසීය. Aeresearch/Market Study නමැති විශ්ලේෂකයන් පසුගිය අගෝස්තු මාසයේ, මධ්‍යසාර රහිත බීර වර්ග පිළිබඳව වාර්තාවක් නිකුත් කළේය. පාරිභෝගිකයන් මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ග දෙසට නැඹුරුවෙමින් සිටින බව එම වාර්තාවේ සඳහන් කර තිබේ. මධ්‍යසාර රහිත බීම කර්මාන්තය වසර 2024 වන විට යුරෝපයේ පමණක්, ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6ක අලෙවියක් ඉක්මවා යනු ඇති බවට ද ඔවුන් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. මෙය අප්‍රිකානු රටවල මෙන්ම මැදපෙරදිග රටවල ද ව්‍යාප්ත වන ව්‍යාපාරයක් බවට පත්වන බවට අනාවැකි පළකර ඇත. පමණ ඉක්මවා මත්පැන් පානය කිරීම මගින් ඇතිවන සෞඛ්‍ය ප්‍රශ්න පිළිබඳව ජනතාවගේ දැනුවත්භාවය ඉහල යාම හේතුවෙන් විකල්ප බීම වර්ග කෙරෙහි ඇදී යමින් සිටින බව එම වාර්තාව සඳහන් කරයි. ඇමරිකානු ඩොලර් ට්‍රිලියනයක් තරම් වූ ගෝලීය මත්පැන් අලෙවිය සමඟ ගත් කල මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ගවල අලෙවිය ඉතා කුඩා පංගුවක් බව සත්‍යයකි. නමුත් එවැනි ශක්තිමත් යෝධ කර්මාන්තකරුවන් පවා මධ්‍යසාර රහිත බීම වර්ග නිෂ්පාදනය තීව්‍ර කර ඇත. ආසන්නතම උදාහරණයක් ලෙස Heineken Zero නමින් නිෂ්පාදනය වූ මධ්‍යසාර රහිත බීර වර්ගය දැක්විය හැකිය. ලෝකයේ දැවැන්තම පාපන්දු තරඟාවලියක් වන UEFA Europa ලීගයේ ප්‍රධාන අනුග්‍රාහකත්වය සඳහා එම බීර වර්ගය පත් වීමට නියමිතය. සාමාන්‍යයෙන් මෙවැනි ප්‍රධාන පෙලේ ජාත්‍යන්තර තරගාවලි සඳහා අනුග්‍රාහකත්වයට පත්වන්නේ ප්‍රධාන පෙලේ මත්පැන් වර්ගයන් ය. විශේෂයෙන් ම බීර වර්ග ය. එමෙන්ම, බකාඩි නමැති රම් වර්ගය නිෂ්පාදනය කරන්නන් විසින් සිදු කරන ලද සමීක්ෂණයකින් හෙළිවී ඇත්තේ 2019 වසරේදී අන්තර්ජාලයේ ගූගල් සෙවුම් සඳහා "mocktail" යන වචනය යොදා ගත් අවස්ථා ගණන 42%කින් ඉහළ ගොස් ඇති බවය. "mocktail" යනු මධ්‍යසාර රහිත මිශ්‍ර පාන (cocktails) හැඳින්වීම සඳහා යොදා ගන්නා වචනයයි. ගූගල් සෙවුම් සඳහා "mocktail" යන වචනය යොදා ගත් අවස්ථා ගණන 42%කින් ඉහළ ගොස් ඇත නමුත් හොඳ පුරුදු දිගටම පවතීද? ටීනා රුද්රිගස් ගේ මිතුරු මිතුරියන් බොහෝ දෙනෙකු ලොක්ඩවුන් කාලය තුළ මත්පැන් පානය අඩු කර හෝ නවතා දමා ඇති නමුත් මීළඟ සාදයට සහභාගි වීමේ දී කුමන තත්වයක් ඇතිවේදැයි ඇයට ද සැකයක් පවතී. "මම හිතන්නේ අපි හැමෝම සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවිතයකට හුරුවෙමින් ජීවත් විය යුතුයි." ටීනා පැවසීය. නමුත් ඇයගේ සාමාන්‍ය ජීවිතය නැවත ආරම්භ වූ විට මෙම යහපත් දින චර්යාවන් දිගටම පවත්වා ගත හැකි වේද? විශේෂඥයන් පවසන්නේ ජනතාවගේ අධිෂ්ඨාන ශක්තිය පමණක් මෙම ප්‍රශ්නයට එකම පිළිතුර නොවනු ඇති බවය. ආගන්තුක සත්කාරයන් හා සබැඳි කර්මාන්ත (hospitality industry) මත ද එම වගකීම පැවරෙන බව ලේඛකයෙකු හා අමද්‍යප ජීවන රටාව පිළිබඳ උපදේශකයෙකු වන මැන්ඩි මැනස් ගේ අදහසයි. "මත්පැන් පානය කිරීමට අකමැති පාරිභෝගිකයන්ට පවා ගැලපෙන සත්කාර ක්‍රම හෝටල් සහ අවන්හල්වල තිබිය යුතුයි." "ඔවුන්ට විකල්ප තෝරා ගැනීම් සපයා තියෙන්න ඕනා; එතකොට අපි හැමෝටම එකම මේසය වටා ඉඳගන්න පුළුවන්." සාමාන්‍ය ජීවිතය නැවත ආරම්භ වූ විට මෙම යහපත් දින චර්යාවන් දිගටම පවත්වා ගත හැකි වේද? මීට අමතරව, මත්පැනට හුරු වී සිටින ඇතැම් ජන කොට්ඨාශ මේ වන විට මත්පැන් පිළිබඳව සවිඥානික වීමේ නැඹුරුවක් පවතී. One Year No Beer ව්‍යාපෘතියේ බහුතර සාමාජිකයන් වයස අවුරුදු 35ත් 55ත් අතර වන පිරිසකි. අලුතින් බැඳෙන සාමාජිකයන්ගෙන් බහුතරය වයස අවුරුදු 40 ඉක්මවූ පිරිසය. නවසීලන්තයේ වෙසෙන ක්ලෙයාර් බූත් 56 හැවිරිදි කාන්තාවකි. ඇය ද One Year No Beer වැඩසටහනට එක් වුවාය. පසුගිය ජනවාරියේ පටන් ඇය මත්පැන් භාවිතය අඩු කරන්නට පියවර ගත්තේ චීනයේ කොරෝනාවෛරසය පැතිර යන බව සැල වීමෙන් අනතුරුවය. "මගේ ප්‍රධානම අරමුණ වුණේ මේ රෝගයෙන් මිදී සිටීම සඳහා නිරෝගී සෞඛ්‍යයක් ඇතිකර ගැනීම." ඇය පැවසුවාය. මුලින්ම ලොක්ඩවුන් නීති ක්‍රියාත්මක කළ රටක් බවට නවසීලන්තය පත් වන විටත් ඇය අර්ධ-අමද්‍යප මට්ටමකට පත් වී සිටියාය. "මම පසුගිය මාස හයටම මත්පැන් පානය කරලා තියෙන්නේ තුන් වතාවයි." ක්ලෙයාර් පැවසුවාය. වැඩිහිටි පරම්පරාව පවා මත්පැන් පානය පිළිබඳව නැවත සිතා බලන්නට පෙළඹීම ගැන මිලී ගූච් විශ්මයට පත් නොවන්නීය. "අමද්‍යප වීම අලුත්ම නැඹුරුවක් බවට පත්වෙලා හමාරයි. එය සහශ්‍ර පරම්පරාවට හෝ Z පරම්පරාවට පමණක් සීමා වූ දෙයක් නොවෙයි." මිලී පවසන්නීය. "සමහර විට අපි සමාජ මාධ්‍ය පරම්පරාව නිසා වෙන්න ඇති; අපි මේ ගැන වැඩියෙන් කතා කරනවා." "ඒ වගේම වැඩිහිටි පරම්පරාව පවා අමද්‍යප කරවීම සඳහා දීප්තිමත් එලි දල්වන මිනිසුන් අද බිහිවෙලා ඉන්නවා" ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය.


تعتمد أغلب أنظمة التتبع الحالية على أجهزة وموجات الرادار ويعد الحادث واحدا من أكثر حوادث الطيران المحيرة في السنوات الأخيرة، إذ لفت الانتباه إلى كيفية تتبع مسار الطائرات، وإمكانية اختفاء طائرات الركاب دون أن تترك أي أثر. واختفت الطائرة الماليزية، وهي من طراز بوينغ 777، من على شاشات المراقبة الجوية في الساعة الواحدة والعشرين دقيقة تقريبا من فجر السبت الماضي بالتوقيت المحلي في ماليزيا، بعد نحو ساعة من إقلاعها من مطار كولالامبور متجهة إلى العاصمة الصينية بكين. مجرد تكهنات وتتنوع التفسيرات التي يتم تداولها بشأن الحادث، من تعرضها للاختطاف أو عمل تخريبي، إلى حدوث انخفاض تدريجي في الضغط الجوي داخل الطائرة، الأمر الذي سبب فقدان التوازن لكل من طاقم الطائرة والركاب، لكن حتى الآن لا تزال الأسباب الحقيقية المؤكدة غامضة. وتتصل الطائرات عادة، بمراكز المراقبة الجوية على الأرض باستخدام عدد من أنظمة الاتصال، لكن يبدو في هذه الحالة أنها جميعا قد فشلت. مواضيع قد تهمك نهاية لكن كيف يتم تتبُع الطائرات عادة؟ يعرِف نظام تحديد المواقع الطيارين موقعهم على الخريطة تراقب مراكز المراقبة الجوية كل الطائرات باستخدام جهاز رادار ثانوي، ويجمع هذا الجهاز موجات الرادار التي تحدد موقع الطائرة، ويعيد إرسالها عبر جهاز إرسال في الطائرة لتحديد موقعها. وتزود كل الطائرات التجارية بأجهزة الإرسال هذه، التي تنقل أتوماتيكيا كودا مميزا من أربعة أرقام عندما تستقبل إشارات الإرسال القادمة من جهاز الرادار. وبينما يعُرِف هذا الكود هوية الطائرة، تُقَدر محطات الرادار سرعة واتجاه الطائرة عن طريق مراقبة عمليات الإرسال الناجحة. وهكذا تنتقل بيانات الرحلة إلى مراكز المراقبة الجوية. ويستطيع جهاز الرادر الرئيسي، الذي يقوم على أول شكل من أشكال الرادار الذي اخترع في الثلاثينيات من القرن الماضي ويستخدم الآن تقريبا كأداة تجميع، يستطيع فقط أن يعرض موقع الطائرة في الجو لكن دون أن يحدد هويتها. ولكن بمجرد أن تبتعد الطائرة لأكثر من 240 كيلو مترا عن شاطئ البحر، تنتهي عادة تغطية أجهزة الرادار، ويستمر طاقم الطائرة في الاتصال بغرف المراقبة الجوية والطائرات الأخرى عن طريق جهاز إرسال عال التردد. الرسالة الأخيرة واختفت الرحلة MH370 من على شاشات المراقبة الجوية حينما توقفت إشارات جهاز الإرسال الموجود بالطائرة. وكانت أخر صور للطائرة على أجهزة الرادار قد حددت موقعها، حيث كانت تطير باتجاه الشمال الشرقي فوق خليج تايلاند. وكانت أخر رسالة قد تلقتها مراكز المراقبة الجوية من الطائرة تقول: "حسنا، على ما يرام"، الأمر الذي يشير إلى أن كل شيئ كان طبيعيا على متن الطائرة. في حال سقوط الطائرات في البحر يصعب استعادة الصندوقين الأسودين لكن أليست الطائرات مزودة بنظام تحديد المواقع العالمي "جي بي إس"؟ نعم، ولكن بالرغم من أن نظام تحديد المواقع يعد من علامات حياتنا اليوم، لا تزال شبكات المراقبة الجوية تعتمد بشكل كامل تقريبا على أجهزة الرادار. وتستخدم الطائرات نظام تحديد المواقع لكي يعرف الطيارون موقعهم على الخريطة، لكنهم عادة لا يتشاركون هذه البيانات مع مراكز المراقبة الجوية. وتستطيع بعض الطائرات الحديثة أن تربط البيانات المتوفرة عبر نظام تحديد المواقع بخدمات التتبع عبر الأقمار الصناعية. لكن التعامل مع كميات ضخمة من بيانات الرحلات الجوية يكون مكلفا، كما أن مثل هذه الأنظمة عادة ما تستخدم فقط في المناطق النائية التي لا تغطيها موجات الرادر. أنظمة تتبعُ أخرى ويتوقع أن تتحول أنظمة المراقبة الجوية إلى استخدام منظومة البث التلقائي للرصد "ADS-B" خلال العقد القادم، والذي سيشهد قيام الطائرات بتحديد موقعها بنفسها من خلال استخدام نظام تحديد المواقع العالمي، ومن ثم نقل البيانات إلى مراكز المراقبة والطائرات الأخرى. لكن كما هو الحال في أنظمة الرادار الثانوي الحالية، فإن نطاق التغطية الخاص بـ"ADS-B" لا يشمل مسارات التحليق فوق المحيطات. وتستخدم مواقع إلكترونية لتتبع مسارات الرحلات الجوية نظام "ADS-B"، لكن الطائرة الماليزية اختفت من هذه المواقع في الوقت الذي اختفت فيه أيضا من شاشات المراقبة الجوية. وأثار اختفاء الرحلة MH370 السؤال حول إذا كان من الضروري تحسين أنظمة تتبع الرحلات. تشارك دول عديدة في عمليات البحث عن الطائرة الماليزية هل من المفيد الاستعانة بنظام "ACARS" لإرسال البيانات؟ عندما تحطمت رحلة الخطوط الفرنسية 447 وسط المحيط الأطلسي عام 2009، وفر نظام توجيه وتبليغ المعلومات "ACARS" للمحققين معلومات أولية حيوية بشأن ما حدث خلال الرحلة. ونظام "ACARS" هو خدمة بيانات تسمح بشكل أساسي لأجهزة الكمبيوتر على متن الطائرة "بالاتصال" بنظيراتها على الأرض، لتنقل المعلومات على متن الرحلة حول سلامة أنظمتها. وتبث الرسائل إما عن طريق إشارات إذاعية أو رقمية من خلال الأقمار الصناعية، ويمكن أن تغطي أي شيء بداية من وضع محركات الطائرة إلى وجود خلل في دورة المياه. ويوفر هذا النظام معلومات تشخيصية حيوية للأطقم الموجودة على الأرض، وهو ما يسهم في القيام بعمليات صيانة بشكل أسرع. في حالة رحلة الخطوط الفرنسية 447، أظهر نظام "ACARS" قراءات خاطئة حول سرعة الرحلة، جعلت طاقم الرحلة ينحرف عن المسار الصحيح. وذكرت صحيفة وول ستريت جورنال أن المحققين الأمريكيين يعتقدون أن شركة بوينغ المصنعة للطائرة تلقت معلومات محدثة من نظام "ACARS" لمدة تصل إلى نحو أربع ساعات بعد اختفاء الرحلة MH370. لكن السلطات الماليزية تنفي ذلك، معتبرة أن آخر بث للبيانات من نظام "ACARS" جاء خلال أقل من نصف ساعة بعد الإقلاع. ماذا عن "الصناديق السوداء"؟ ربما يمكن فك لغز الرحلة MH370، إذا أصبح ذلك ممكنا على الإطلاق، في حال العثور على أنظمة تسجيل بيانات الرحلة المعروفة بـ"الصندوق الأسود". لكن حينما يكون من المرجح حدوث تحطم لطائرة في البحر، فإن استعادة الصندوق الأسود تكون مهمة صعبة. وفي حالة رحلة الخطوط الفرنسية 447، استغرق الأمر ما يقرب من عامين حتى تم إستعادة الصندوق الأسود. وإذا سقطت الطائرة في البحر، فإن الصندوقين الأسودين يبعثان بإشارات فوق صوتية، لكن هذه الإشارات محدودة المدى، وربما لا يمكن لأطقم البحث الكشف عنها إلا إذا كانوا على مقربة من موقع التحطم الفعلي. والصندوقان الأسودان، اللذين وصفهما محرر شؤون الطيران ستيفن ترمبل في صحيفة الغارديان بأنهما "واحدة من مفارقات تكنولوجيا الطيران الحديث الأكثر إثارة للإزعاج"، غير مزودين حاليا بأي شكل من أشكال أنظمة البث التي تعمل بنظام تحديد المواقع العالمي.

මගීන් වෙනුවෙන් යාඥා කරන්නැයි ඉල්ලන ඉන්දීය කලාකරු සුදර්ශන් පට්නයික් යානය පැහැර ගැනීමේ හැකියාවද බැහැර කළ නොහැකි බවයි, අසරුදීන් අබ්දුල් රහ්මාන් කියා සිටියේ. කුවාලා ලම්පූර් නගරයේ සිට චීනයේ බෙයිජිං අගනුවර බලා ගුවන් ගත වූ මැලේසියානු ගුවන් සේවයට අයත් MH370 යානය එක්වරම රේඩාර් තිරයෙන් අතුරුදහන් විය. අනතුරෙන් කිසිවෙකුත් දිවි බේරා ගෙන ඇතැයි විශ්වාස කළ නොහැකි බව අතුරුදහන්ව සිටින මගීන්ගේ ඥාතීන්ට දැනුම් දී තිබේ. සොරා ගත් ගමන් බලපත් යොදා ගෙන යානයට ගොඩ වූ දෙදෙනා ආසියානු පෙනුමක් රහිත පුද්ගලයන් බව මැලේසියානු බලධාරීහු සනාථ කරති. ඉන් එක් අයෙකු මේ වන විට හඳුනාගෙන ඇති අතර ඔහු මැලේසියානු ජාතිකයෙකු නොවන බවයි පැවසෙන්නේ. යානයේ මගීන් 239 න් 150 ක් චීන ජාතිකයන් එම මගීන් දෙදෙනා පිලිබඳ සියලු තොරතුරු ජාතික ඔත්තු සේවාවන්ට ලබා දී තිබෙන බව වැඩ බලන ප්‍රවාහන අමාත්‍යවරයාද සඳහන් කළේය. චීන ජාතිකයන් 150 දෙනෙකුද ගුවන් යානයේ ගමන් ගත් අතර, මැලේසියානු බලධාරීන් යානයට සිදු වූ දේ සොයා බැලීමේ උත්සාහය උත්සන්න කළ යුතු බවයි ඊට ඉහතදී ප්‍රකාශයක් කළ චීන බලධාරීන් කියා සිටියේ. රටවල් නමයකට අයත් නෞකා 40 ක් සහ ගුවන් යානා 34 ක් මේ වන විට වියට්නාමය සහ මැලේසියාව අවට මුහුදේ සොයා ගැනීමේ මෙහෙයුම්වලට එක් වී සිටිති.


الفكرة من وراء ذلك، توفير مرونة في طرح اللقاح، والمساعدة في توفير خيارات أخرى في حال انقطاع الامدادات. ويقول العلماء إن دمج اللقاحات قد يوفّر حماية أفضل على الأرجح. وقال الوزير المسؤول عن اللقاحات في بريطانيا ناظم زهاوي، إن النهج المعتمد حالياً، لن يتغيّر قبل الصيف المقبل. في الوقت الحالي، تشير التوجيهات الرسمية الصادرة عن اللجنة المشتركة للتلقيح والتحصين، إلى أن تلقى الجرعة الأولى من أحد اللقاحين المعتمدين في المملكة المتحدة، "فايزر بايونتك"، أو "أكسفورد أسترازينيكا"، يجب أن يحصل على اللقاح نفسه في الجرعة التالية. مواضيع قد تهمك نهاية وفي حالات نادرة جداً، يمكن استخدام لقاح مختلف في الجرعة الثانية، وذلك في حال لم يتوفر بديل، أو إن لم يكن معروفاً نوع اللقاح الذي أعطي في الجرعة الأولى. لدى العلماء أسباب وجيهة للاعتقاد بأن المزج قد يكون مفيداً، كما تبيّن في تجارب سابقة، خلال حملات التلقيح ضد فيروس إيبولا. وستشمل الدراسة التي يديرها "الاتحاد الوطني لتقييم جدول التلقيح"، نحو 800 متطوّعاً، فوق سنّ الخمسين، في إنجلترا. وسينال البعض جرعة من لقاح "أكسفورد أسترازينيكا" تتبعها جرعة من لقاح "فايزر بايونتك"، والعكس بالعكس، على أن يكون الفارق بين الجرعتين فترة تتراوح من 4 إلى 12 أسبوعاً. وقد تضاف لقاحات أخرى إن صُدق عليها من قبل الهيئات الناظمة. وقال زهاوي إنّ اللجنة الحكومية خصصت 7 مليون جنيه إسترليني (نحو 10 مليون دولار) لتمويل الدراسة، لكنها لن تنشر النتائج قبل فصل الصيف، لذلك "لم نغير شيئاً في الوقت الحالي على الإطلاق". وأضاف زهاوي في حديث لبرنامج "بي بي سي بريكفست"، أن مزج الجرعات كان منهجاً معتمداً تاريخياً، مع لقاحات لأمراض أخرى، مثل التهاب الكبد وشلل الأطفال والحصبة والنكاف والحصبة الألمانية. وقال كبير الباحثين، البروفيسور ماثيو سناب، من جامعة أكسفورد، إن "الدراسة المثيرة للغاية"، ستوفر معلومات حيوية لنشر اللقاحات في المملكة المتحدة والعالم. وقال لبرنامج "توداي" على "بي بي سي راديو 4"، إنّ الاختبارات على الحيوانات أظهرت "استجابة أفضل للأجسام المضادة مع منهج المزج عوضاً عن المنهج الأحادي". وأضاف: "سيكون من المثير حقاً معرفة إن كانت طرق التلقيح المختلفة يمكن أن تؤدي بالفعل إلى استجابة مناعية محسنة [عند البشر]، أو على الأقل جودة المنهج الأحادي في منح اللقاح ذاته على جرعتين". بحسب مراسلة بي بي سي للشؤون الصحية سميثا مونداساد، فإنّ مزج اللقاحات قد لا يكون خطوة عملية فقط لتفادي نقص الإمدادات، بل قد يؤدي إلى نتاج أفضل على المدى الطويل. على سبيل المثال، يحتوي لقاح أكسفورد على نسخة مخففة من فيروس كورونا، لتدريب الجهاز المناعي على التعرّف عليه، وتحضير دفاعاته. عند منح جرعة ثانية من اللقاح ذاته، تشير بعض الأدلّة إلى أنّ الجهاز المناعي قد يصوّب على النسخة المخففة، عوضاً عن فيروس كورونا ذاته في حال الإصابة. لذلك هناك أمل بأن يكون مزج اللقاحات طريقة لتدريب المناعة بطريقة أفضل. وسيراقب العلماء المتطوعين في الدراسة، للتأكد من طبيعة الآثار الجانبية، وسيجرون اختبارات دم لمعرفة مدى استجابة مناعتهم. وعلى الرغم من أنّ الدراسة الكاملة تتطلّب 13 شهراً، يأمل العملاء أن يتمكنوا من نشر نتائج في يونيو/ حزيران. وستوفّر الدراسة بيانات حول: ويقول العلماء إن هذه البيانات قد تساعد في فهم نوع اللقاحات التي قد يحتاجها الراشدون الأصغر سنّاً، عند تلقيهم الجرعة الثانية، بما أنّهم لن يتلقوا اللقاح إلا في وقت متأخر من العام الحالي. وقال نائب كبير المسؤولين الطبيين في إنجلترا، البروفيسور جوناثان فان تام، إن "حسنات حتمية" ستترتب على معرفة تأثير مزج جرعات اللقاح، بالنظر إلى "التحديات" المتمثلة في العدد الهائل من الأشخاص الذين يحتاجون إلى جرعات، والقيود المحتملة على الإمداد العالمي. وأضاف أنّ مزج اللقاحات قد يؤدي إلى وقاية أفضل، وقد "يوفر مستويات أعلى من الأجسام المضادة التي تستمرّ لفترات أطول"، ولكنه أوضح أننا لن "نتمكن من معرفة ذلك قبل اجراء فحوص سريرية". البروفيسور جوناثان فان تام حتى الآن، لقّحت المملكة المتحدة 10 ملايين شخص، بالجرعة الأولى، ضمن برنامج التلقيح الأكبر الذي تشهده البلاد. وتسعى الحكومة لتطعيم أكثر من 15 مليون شخص بالجرعة الأولى، ويشمل ذلك الأشخاص فوق سن السبعين، والعالمين في القطاع الصحّي، والمحتاجين لحماية، قبل 15 فبراير/ شباط الحالي. وقال الوزير زهاوي إنّه بعد تحقيق الهدف المرجو في 15 فبراير، سيوضع جدول زمني لتحديد الفئات صاحبة الأولوية من جديد، وتتضمن الأشخاص المصابين بأمراض، والفئة العمرية ما فوق سنّ الخمسين.

එන්නත වර්ග දෙකක් ලබා දීමෙන් වෛරසයට හා එහි නව ප්‍රභේදයන්ට එරෙහිව වඩාත් පුළුල්, දිගුකල් පවතින ප්‍රතිශක්තියක් ලබා දිය හැකි ද යන්න සහ එන්නත් කිරීමේ ක්‍රියාදාමයට වඩාත් නම්‍යශීලී බවක් ලබා දීමේ පරමාර්ථයෙන් එක්සත් රාජධානිය තුළ මෙම පරීක්ෂණ පැවැත්වේ. පළමු වරට ෆයිසර් හෝ ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා මාත්‍රාවක් ලබා ඇති වයස අවුරුදු පණහට වැඩි වැඩිහිටියන් 830කට වැඩි දෙනෙක් මෙම පරීක්ෂණ සඳහා සහභාගී කරගෙන තිබේ. මෙහි පළමු අදියරේ වාර්තාව මාර්තු 13 වෙනි දින නිකුත් කර තිබේ. එයට අනුව, ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා සහ ෆයිසර් කොවිඩ් එන්නත් පිළිවෙලින් පළමු සහ දෙවෙනි මාත්‍රා ලෙස ලබාදීමෙන් පසු වැඩිහිටියන්ට සුළු හා මධ්‍යස්ථ අතුරු ආබාධ ඇති වීමට වැඩි ඉඩක් ඇති බව හෙළි වී තිබේ. විවිධ එන්නත් මාත්‍රාවන් මිශ්‍ර කළ විට සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව, හිසරදය සහ මාංශ පේශි වේදනාව වැඩි වශයෙන් වාර්තා වී තිබේ. කෙසේනමුත්, මෙයින් ඇතිවන අහිතකර ප්‍රතික්‍රියා කෙටි කාලීන වන අතර, ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් ගැටලු මතු වී නොමැත. "එය ඇත්තෙන්ම කුතුහලය දනවන සොයා ගැනීමක් මිස අප බලාපොරොත්තු වූ දෙයක් නොවේ," පරීක්ෂණ සිදු කරන කණ්ඩායමේ ප්‍රධානී ඔක්ස්ෆර්ඩ් එන්නත් සමූහයේ මහාචාර්ය මැතිව් ස්නේප් පැවසීය. මේ අතර, කැනඩාවේ ඔන්ටාරියෝ සහ ක්විබෙක් පළාත් දෙකෙහිම නුදුරු අනාගතයේ දී එන්නත් මිශ්‍ර කර ලබා දීමට අදහස් කරන බව පවසා තිබේ. මහාචාර්ය මැතිව් ස්නේප් පැවසුවේ පරීක්ෂණයේ සම්පූර්ණ ප්‍රතිඵල ජුනි හෝ ජූලි මාසය වන විට වාර්තා කළ හැකි බවය. කෙසේනමුත්, මෙම අධ්‍යයනය වසරක් පුරා ක්‍රියාත්මක වේ. ලොව පුරා සෞඛ්‍ය විශේෂඥයන් පොදුවේ එකඟ වන්නේ එන්නත් වර්ග මිශ්‍ර කර ලබා දීම ආරක්ෂිත බවය. ස්වේච්ඡාවෙන් පරීක්ෂණයට සහභාගී වූ පුද්ගලයන් දස දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුට සති හතරක කාලයක් තුළ ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත් මාත්‍රා දෙක ලබා දුන් අතර, ඔවුන් තුළ උණ ගතියක් නිරීක්ෂණය වී තිබේ. නමුත් ඕනෑම අනුපිළිවෙලකට ඔවුන්ට පළමු මාත්‍රාව ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නතත් දෙවෙනියට ෆයිසර් එන්නතත් ලැබුණේ නම්, උණ ගතියක් පෙන්වීමේ අනුපාතය 34% ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. "සෙම්ප්‍රතිශ්‍යාව, තෙහෙට්ටුව, හිසරදය, ව්‍යාධිය සහ මාංශ පේශි කැක්කුම වැනි වෙනත් රෝග ලක්ෂණවල ද අදාළ වෙනස්කම් ඇති වී තිබෙනවා" යැයි මහාචාර්ය මහාචාර්ය මැතිව් ස්නේප් පැවසීය. "මෙයින් අපට පැවසෙන එක් දෙයක් නම්, පිරුණු වාට්ටුවක හෙද හෙදියන්ට වෙනස් එන්නත් මාත්‍රා ලබා දීම ඔබ සිදු නොකළ යුතු දෙයක් යන්නයි. මොකද ඊළඟ දවසේ වැඩි දෙනෙක් වැඩට නොඑන්න ඉඩ තියෙනවා." ලොව තවත් රටවල් මිශ්‍ර මාත්‍රාවන් භාවිත කිරීම ගැන සලකා බලති. එන්නත්වල ඵලදායීතාවය ඉහළ නැංවීම සඳහා චීනය ද මිශ්‍ර මාත්‍රා ලබා දීම සලකා බැලිය යුතු බව චීන රෝග පාලනය හා වැළැක්වීමේ මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධානී ජෝර්ජ් ගාවෝ මෑතකදී පැවසීය. පුද්ගලයන් තුළ ප්‍රතිශක්තිය වැඩි කිරීම සඳහා රුසියාවේ ස්පුට්නික් වී එන්නත තරමක් වෙනස් මාත්‍රාවන් දෙකකින් භාවිත කෙරෙයි. එන්නත් ලබා ගැනීම සඳහා උපදෙස් දෙන එක්සත් රාජධානියේ එන්නත් හා ප්‍රතිශක්තිකරණ ඒකාබද්ධ කමිටුවේ සාමාජික මහාචාර්ය ජෙරමි බ්‍රවුන් පැවසුවේ ඉදිරි වසරවලදී මිනිසුන්ට, අවසානයේදී, කෝවිඩ් -19 එන්නත් මිශ්‍ර කිරීමට සිදුවනු ඇති බවය. "එය ප්‍රායෝගිකව එසේ විය යුතුයි. මොකද ඔබ මොඩනා හෝ ෆයිසර් හෝ ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත්වලින් මාත්‍රා දෙකක් සම්පූර්ණ කළ පසු, අනාගතයේදී ඔබට නැවත එකම වර්ගයේ එන්නතක් ලබා දෙන බවට සහතික වීම අපහසු වෙන්න පුළුවන්," ඔහු බීබීසී සේවයට පැවසීය. කෙසේනමුත්, මෙම පරීක්ෂණවල අවසන් වාර්තා ලැබීමට තවත් වසරකට ආසන්න කාලයක් ගතවනු ඇත. ශ්‍රී ලංකාව තුළ එන්නත් වර්ග මිශ්‍ර කර ලබා දෙන්නේ ද? කොවිඩ් 19 ; ඇස්ට්‍රා සෙනෙකා පළමු මාත්‍රාව ලබා ගත් අයට ඇති විකල්ප මොනවාද ? පසුගිය සතියේ දී කැබිනට් ප්‍රකාශක අමාත්‍ය උදය ගම්මන්පිල පැවසුවේ, කොවිඩ් මර්දන එන්නත් මාත්‍රා දෙක, වර්ග දෙකකින් ලබාදීම ගැටලුවක් නොවන බවය. මැයි 11 පැවති කැබිනට් තීරණ දැනුම්දීමේ මාධ්‍ය හමුවේදී අමාත්‍යවරයා මේ බව සඳහන් කළේය. "විශේෂඥයන් අදහස් දක්වලා තිබෙනවා පළමු මාත්‍රාව එක එන්නත් වර්ගයකෙනුත් දෙවැනි මාත්‍රාව තවත් වර්ගයකෙනුත් ලබා ගැනීම ප්‍රශ්නයක් නැහැ කියලා. ඒ ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ වෛද්‍යවරු අවසන් වශයෙන් තීන්දුවක් ගනීවි." මේ අතර, රට තුළ කොවිඩ් මර්දන එන්නත සම්බන්ධයෙන් ගැටලුවක් මතු වී නොමැති බව අමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය. ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දීමට ඉන්දියාව අපොහොසත් වුවහොත් ඊළඟ පියවර ලෙස එන්නත් මිශ්‍ර කර ලබාදීමට හැකි ද යන කරුණ සලකා බැලීමට නියමිත බව අමාත්‍යවරයා පැවසුවේය. එන්නත ලබා ගන්න පෝලිමේ සිටින කඩුවෙල ප්‍රදේශවාසීන් ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත පළමු මාත්‍රාව ලබා ගත් අයෙකුට ෆයිසර් හෝ ස්පුට්නික් වී එන්නතෙන් දෙවැනි මාත්‍රාව ලබා ගත හැකිද යන්න සලකා බලනු ඇත. නමුත් මේ ගැන තවමත් ප්‍රමාණවත් විද්‍යාත්මක දත්ත නොමැති අතර ලොව පුරා ඒ සම්බන්ධයෙන් පරීක්ෂණ පැවැත්වෙන බව අමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය. මේ අතර රජයේ වෛද්‍ය නිලධාරීන්ගේ සංගමයේ වෛද්‍ය සෙනාල් ප්‍රනාන්දු පැවසුවේ, අදාළ පරීක්ෂණවල අවසන් වාර්තාව නිකුත් වීමෙන් පසු, ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය එය අනුමත කරන්නේ නම් පමණක් එන්නත් මාත්‍රා මිශ්‍රකර ලබා දිය හැකි බවය. ශ්‍රී ලංකා වෛද්‍ය සංගමයේ සභාපති විශේෂඥ වෛද්‍ය පද්මා ගුණරත්න පැවසුවේ, ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත පළමු මාත්‍රාව ලෙසත්, දෙවෙනුව වෙනත් වර්ගයේ එන්නතක් ලබා දිය හැකි ද යන්න පිළිබඳ එක්සත් රාජධානියේ සහ රුසියාවේ පරීක්ෂණ පැවැත්වෙන බවය. මෙම පරීක්ෂණවල ප්‍රතිඵල අනුව ඉදිරියේ දී තීරණ ගන්නා අතර, ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා එන්නත් ඉක්මනින් නැවත ගෙන්වීමට රජය ක්‍රියා කරනු ඇති බවට වෛද්‍යවරිය බලාපොරොත්තු පළ කළාය. තවත් තොරතුරු: චීනයේ නිෂ්පාදිත සිනොෆාර්ම් (Sinopharm) එන්නත ගැන ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ නිර්දේශ මොනවා ද? (මූලාශ්‍ර: ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය) ඔක්ස්ෆර්ඩ්- ඇස්ට්‍රාසෙනිකා එන්නතෙන් ලේ කැටි ගැසීමක් සිදු වේද? කොවිඩ්-19 වෛරසයෙන් ආරක්ෂාවීම සඳහා මහජනයාට දෙනු ලබන ඔක්ස්ෆර්ඩ්- ඇස්ට්‍රාසෙනිකා (Oxford-AstraZeneca) එන්නත සහ දුර්ලභ ඝනයේ රුධිර කැටිගැසීමක් තිබේද යන්න සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ සිදුකෙරෙමින් පවතී. එම එන්නත සහ CVSTs යනුවෙන් හඳුන්වන දුර්ලභ ලේ කැටිගැසීම අතර සම්බන්ධයක් ඇද්ද යන්න නිශ්චිතවම තහවුරු වී නැතත් එවැනි සම්බන්ධයක් පවතින බව "තහවුරුවෙමින් පවතින බව" විශේෂඥයෝ පවසති. එම තත්ත්වය සැලකිල්ලට ගන්නා මහජනයාට එන්නත ලබාදීම සම්බන්ධයෙන් උපදෙස් දෙන එක්සත් රාජධානියේ විශේෂඥයන්ගේ කණ්ඩායම වන එන්නත් හා ප්‍රතිශක්තිකරණය පිළිබඳ ඒකාබද්ධ කමිටුව (JCVI) වයස අවුරුදු තිහට අඩු යහපත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වයෙන් යුක්ත පුද්ගලයන්ට ඒ වෙනුවට වෙනත් එන්නතක් ලබා දෙන ලෙස දැන් නිර්දේශ කරයි. මේ අනුව එක්සත් රාජධානිය ඇතුළු රටවල් කීපයක් වයස අවුරුදු 40ට අඩු සියලුදෙනාට ඔක්ස්ෆර්ඩ්- ඇස්ට්‍රාසෙනිකා වෙනුවට වෙනත් වර්ගයක එන්නත් ලබා දීම ආරම්භ කර තිබේ. කෙසේනමුත්, මෙම එන්නත ලබා ගැනීමෙන් පසු රුධිරය කැටි ගැසීම් වාර්තා වී ඇත්තේ ඉතා සුළු පිරිසකගේ පමණක් වන අතර, එය සාමාන්‍ය ජනගහනයක් තුළ අපේක්ෂා කළ හැකි මට්ටමට වඩා පහළ අගයක් ගනී. ස්පුට්නික් වී (Sputnik V) එන්නත රුසියාවේ ස්පුට්නික් වී කොරෝනාවෛරස් මර්දන එන්නත මගින් වෛරසයට එරෙහිව 92% ක ආරක්ෂාවක් ලබා දෙන බව 'ද ලැන්සෙට්' වෛද්‍ය සඟරාවේ පළ වූ අවසාන අදියර අත්හදා බැලීම් ප්‍රතිඵලවලින් හෙළි විය. එය ආරක්ෂිත යැයි සලකනු ලැබ ඇති අතර, වෛරසය නිසා පුද්ගලයන් රෝහල් ගතවීම සහ මරණයට පත් වීමට එරෙහිව පූර්ණ ආරක්ෂාවක් ලබා දේ. අවසාන අත්හදා බැලීමේ දත්ත නිකුත් කිරීමට පෙර එන්නත ලබා දීම සම්බන්ධයෙන් මෙම එන්නත මුලින් යම් මතභේදයකට ලක්විය. නමුත් විද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි මෙම එන්නතෙන් සාර්ථක ප්‍රතිඵල ලැබී ඇත. රුසියාවේ ස්පුට්නික් වී එන්නත එය ෆයිසර්, ඔක්ස්ෆර්ඩ් - ඇස්ට්‍රාසෙනෙකා, මොඩර්නා සහ ජොන්සන් ඇන්ඩ් ජොන්සන් හා සමානව සහතික කරන ලද එන්නතකි. නමුත් වෙනත් සමාන එන්නත් මෙන් නොව, ස්පුට්නික් එන්නතේ පළමු හා දෙවෙනි මාත්‍රාවන් සඳහා තරමක් වෙනස් පිටපත් දෙකක් භාවිතා කරයි. එකම පිටපත දෙවරක් භාවිතා කරනවාට වඩා වෙනස් සූත්‍ර දෙකක් භාවිතා කිරීමෙන් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ඉහළ නංවා දිගු කාලීන ආරක්ෂාවක් ලබා දීම මෙයින් අපේක්ෂා කරයි. පරීක්ෂණවල දී එන්නත හා සම්බන්ධ කිසිදු බරපතල ප්‍රතික්‍රියාවක් වාර්තා නොවිණි. මඳ උණ ගතිය, විඩාව, අත් ඉදිමීම වැනි සුළු අතුරු ආබාධ මෙම එන්නත ලබා ගැනීමෙන් පසු ඇතිවිය හැකිය. කෙසේනමුත්, ස්පුට්නික් වී එන්නත යුරෝපා රටවලට ලබාදීමට යුරෝපා සංගමයේ සෞඛ්‍ය අංශයේ අවසරය තවමත් ලැබී නොමැත. නමුත් ආජන්ටිනාව, ඉන්දියාව, ශ්‍රී ලංකාව, මෙක්සිකෝව, ඊශ්‍රායලය සහ පිලිපීනය යන රටවල මෙම එන්නත දැනටමත් භාවිත කරති. අසාත්මිකතා ඇති පුද්ගලයන්ට කොවිඩ් 19 එන්නත් ලබා ගත හැකිද? ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ ආසාත්මිකතා හා ප්‍රතිශක්ති විද්‍යාව සහ ශෛල ජෛව විද්‍යාතනයේ අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය ආචාර්ය චන්දිම ජීවන්දර පැහැදිලි කරන පරිදි: කියවන්න:


اختير مايزاوا، عام 2008، كأول مسافر في رحلة سياحية حول القمر بواسطة شركة "سبيس-إكس" وقال الملياردير الياباني في مقطع فيديو عبر تويتر، فضلا عن نشر رابط يحتوي على تفاصيل تقديم الطلبات: "أريد أن ينضم أشخاص من جميع الخلفيات". وأضاف أنه سيدفع ثمن الرحلة بالكامل، لذا فإن من سيصعدون على متن المركبة سيقومون بالرحلة مجانا. ومن المقرر أن تنطلق الرحلة، التي تحمل اسم "عزيزي القمر"، في عام 2023. ويجب توافر شرطين في مقدمي الطلبات: يجب عليهم إحراز تقدم في "أي نشاط" يقومون به من أجل "مساعدة الأشخاص الآخرين والمجتمع الأكبر بطريقة ما"، وأن يكونوا "على أتم الاستعداد لدعم أفراد الطاقم الآخرين الذين يشاركونهم نفس التطلعات". مواضيع قد تهمك نهاية وأضاف: "اشتريت جميع المقاعد، لذا ستكون رحلة خاصة". قال مايزاوا في وقت سابق إنه سيدعو فنانين للانضمام إليه في رحلته إلى الفضاء وكان مايزاوا، قطب الموضة وجامع الأعمال الفنية، قد أعلن في وقت سابق أنه يعتزم دعوة "فنانين" لرحلة على متن صاروخ "ستارشيب"، بيد أن تعديل خطته "سيتيح لأشخاص من شتى أرجاء العالم فرصة للانضمام إلى هذه الرحلة". وقال: "إن كنت ترى نفسك فنانا، فأنت فنان". وكان مايزاوا قد أعلن، العام الماضي، أنه يبحث عن صديقة جديدة تنضم إليه في الرحلة، قبل أن يلغي خطته بسبب "مشاعر مختلطة". واختير مايزاوا، عام 2008، كأول مسافر في رحلة سياحية إلى القمر بواسطة شركة "سبيس-إكس"، المملوكة لإيلون ماسك. ولم يُكشف بعد عن السعر الذي وافق مايزاوا على دفعه مقابل تذكرته إلى الفضاء، لكن وفقا لماسك، كان "مبلغا كبيرا من المال". وستكون الرحلة، المقرر انطلاقها عام 2023، أول زيارة للبشر إلى القمر منذ هبوط سفينة الفضاء "أبولو 17" التابعة لوكالة الفضاء الأمريكية ناسا على القمر في عام 1972.

යුසාකු මෙෂාවා(Yusaku Maezawa) යුසාකු මෙම සඳවට චාරිකාවේ නිරතවන්නේ ඊලොන් මස්ක් ගේ 'SpaceX' අභ්‍යවකාශ යානයකිනි. ඊලෝන් මස්ක් (Elon Musk) යනු 'SpaceX' අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණික ව්‍යාපෘතියේ ප්‍රධාන කලමණාකරුය. 'SpaceX' ආයතනයේ ප්‍රධාන සැලසුම්කරු වන ඔහු රොකට් වැඩිදියුණු කරනු ලැබීම සහ අභ්‍යවකාශ චාරිකා මෙන්ම වෙනත් ග්‍රහලෝක කරා ක්‍රියාත්මක කෙරෙන අභ්‍යවකාශ චාරිකා අධීක්‍ෂණය කරයි. ''සියලුම මට්ටමේ ජන කණ්ඩායම් නියෝජනය කෙරෙන ආකාරයෙන් මගේ අභ්‍යවකාශ ගමන් සගයන් අටදෙනා හවුල්කර ගැනීමට මට අවශ්‍ය කරනවා'' ට්විටර් පණිවුඩයක් මගින් යුසාකු මහජනයාට දැනුම් දෙයි. ඒ සඳහා අයැදුම් කිරීමට ඉල්ලුම් පත්‍රයක් ද පළකරනු ලැබ ඇත. මෙය සහමුළින්ම නොමිලේ ලැබෙන චන්ද්‍ර චාරිකාවකි. සියලු බරපැන දරනු ලබන්නේ යුසාකු විසිනි. මෙම චන්ද්‍ර චාරිකාව ''ආදරණීය සඳ'' යන තේරුම දෙන 'dearMoon' ලෙස නම්කරනු ලැබ ඇත. චාරිකාව ක්‍රියාත්මක කෙරෙන්නේ 2023 වසරේදීය. යුසාකු තවත් ගමන් සගයන් අටදෙනෙකුත් පිරිවරා ගනිමින් 2023 දී යෙදීමට නියමිත චාරිකාව 1972න් පසුව සිදුකෙරෙන පළමු චන්ද්‍රිකා චාරිකාව වනු ඇත. මෙම සඳවට චාරිකාව සඳහා හවුල්වීමට අපේක්ෂාකරන අභ්‍යවකාශ මගීන් විසින් සපුරාලිය යුතු නිර්නායක දෙකකි. ඉන් පළමුවැන්න; 'SpaceX' මගීන් සිය සෙසු ගමන් සගයන්ට ඕනෑම මට්ටමක උපකාරයක් සිදුකිරීමට ඉදිරිපත්විය යුතුය. දෙවැන්න; සමාන අපේක්‍ෂා හුවමාරුකර ගනු ලබන යානයේ කාර්යමණ්ඩලයට සහයෝගය දීමට කැමැතිවිය යුතුය. ''මම සියලුම ආසන මුදල්ගෙවා වෙන්කර ගත්තා. මෙය සම්පූර්ණයෙන්ම පෞද්ගලික සංචාරයක්'' යුසාකු පවසයි. සඳවට සවාරිය සඳහා ආරාධනා කරන යුසාකු මෝස්තර ව්‍යාපාරයක් හිමි ධන කුවේරයෙකි. එපමණක් නොව, ඔහු කලා කෘතීන් එක්රැස් කරන්නකු ද වෙයි. ඔහුගේ පළමු සැලසුම වී තිබුණේ ''කලාකරුවන්''පිරිසකට 'Starship' අභ්‍යවකාශ රොකට් චාරිකාව සඳහා ආරාධනා කිරීමය.එහෙත් පසුව එම සැලසුම වෙනස්කර තිබෙන්නේ ලෝකය පුරා මිනිසුන්ට ඊට ඉදිරිපත්වීම සඳහා අවස්ථාව ලබාදීමේ අදහසිනි. ටෙක්සාස්හි 'SpaceX' ආයතනයේ දර්ශනයක්(දෙසැම්බර් 2020) ''ඔබ ඔබ තුළ කලාකරුවෙක් යයි හඟින්නේ නම්, ඔබ කලාකරුවෙක්'' යුසාකු මෙෂාවා (Yusaku Maezawa)පැවසීය. යුසාකු පසුගිය වසරේ අභ්‍යවකාශ චාරිකාවක් සඳහා අලුත් මිතුරියක් සොයාගැනීමේ අටියෙන් තොරතුරු වාර්තාවක් පළකර තිබුණි. එහෙත් 'මිශ්‍ර හැඟීම්' හේතුවෙන් එම සංචාරය පසුව අවලංගු කරනු ලැබුණි. 2018 වසරේ දී ඊලෝන් මස්ක්ගේ අයිතිය සහිත සමාගම 'SpaceX' සඳවට සවාරියේ පළමු මගියා ලෙස යුසාකු නම්කරනු ලැබ තිබුණි. එහෙත් ඔහු එම චාරිකාව වෙනුවෙන් ගෙවීමට එකඟ වූ මුදල අනාවරණය කොට නැත. කෙසේවුවද, එය විශාල මුදලක් බව දැනගන්නට ලැබෙයි. යුසාකු තවත් ගමන් සගයන් අටදෙනෙකුත් පිරිවරා ගනිමින් 2023 දී යෙදීමට නියමිත චාරිකාව 1972න් පසුව කෙරෙන පළමු චන්ද්‍ර චාරිකාව වනු ඇත. 'SpaceX' සැලසුම්කරු ඊලෝන් මස්ක්(Elon Musk) කියවන්න;


وأصابت الصواريخ مناطق في محافظتي حماة وحلب، بحسب ما قاله الجيش السوري. وأفادت وسائل إعلام إيرانية شبه رسمية بأن من بين القتلى إيرانيين. وتفيد تقارير بأن القصف الصاروخي استهدف مخازن أسلحة ومراكز قيادة. ووصف التلفزيون الرسمي السوري الهجوم بأنه "عدوان" جديد من قبل أعدائه. وقال إن "الهجوم وقع حوالي الساعة 10:30 مساء بحسب التوقيت المحلي". وقال المرصد السوري لحقوق الإنسان، المعارض إن هجوم يوم الأحد استهدف مخزن صواريخ وأدى إلى قتل 26 شخصا معظمهم إيرانيون وعراقيون. ولا تعرف الجهة المسؤولة عن الهجمات. وكانت دول غربية وإسرائيل قد ضربت من قبل مواقع في سوريا. وكان التلفزيون قد قال في وقت سابق إنه سُمع دوي انفجارات متتالية في ريف محافظة حماة وإن السلطات تتحرى عن السبب. وقال مصدر في المعارضة إن أحد المواقع التي أصيبت كان قاعدة للجيش تعرف باسم اللواء 47 قرب مدينة حماة، وتشتهر على نطاق واسع بأنها مركز لتجنيد المقاتلين الشيعة المدعومين من إيران الذين يحاربون إلى جانب القوات الحكومية السورية. وقال مصدر يتابع الوضع في سوريا عن كثب، إن عدة هجمات بالصواريخ أصابت على ما يبدو العديد من مراكز قيادة فصائل مدعومة من إيران وإن عشرات من الجرحى والقتلى سقطوا. ولم يصدر تعليق عن الجيش الإسرائيلي حول الهجوم الأخير الذي يقع بعد أقل من شهر على اتهام إيران وروسيا والحكومة السورية إسرائيل بالضلوع في الهجوم الجوي على قاعدة التيفور. وذكرت وسائل إعلام إسرائيلية ومواقع تواصل اجتماعي أن قوات إيرانية وأخرى تابعة لحزب الله اللبناني توجد في القاعدة التي تعرضت للهجوم ليل الأحد. ولكن وكالة تسنيم الإيرانية للأنباء ذكرت الاثنين أن التقارير بشأن هجوم صاروخي على قاعدة عسكرية إيرانية في سوريا لا أساس لها، ونفت قتل إيرانيين في الهجمات على عدد من القواعد العسكرية في حماة وحلب. ونقلت الوكالة عن مصدر لم تذكر اسمه قوله "كل تلك التقارير عن الهجوم .... وقتل عدد من المستشارين العسكريين الإيرانيين في سوريا لا أساس لها". وشنت الولايات المتحدة، وفرنسا، وبريطانيا في 14 أبريل/نيسان هجوما على منشآت قالت إنها مراكز أسلحة كيمياوية، وقيل إن إسرائيل قصفت من قبل في 9 أبريل/نيسان قاعدة التيفور الجوية التي تستخدم كمركز قيادة للطائرات الإيرانية بلا طيار. وقتل في ذلك الهجوم سبعة جنود إيرانيين من بين 14 جنديا ماتوا فيه. ودفع الهجوم على القاعدة الجوية إيران إلى التحذير من أنها سوف ترد. وكان رئيس الوزراء الإسرائيلي بنيامين نتنياهو قد قال هذا الشهر إن بلاده ستواصل"التحرك ضد إيران في سوريا". ونقلت صحيفة نيويورك تايمز في وقت سابق من الشهر الجاري عن مصدر عسكري إسرائيلي لم تذكر اسمه قوله إن إسرائيل قصفت قاعدة جوية سورية كانت إيران تستخدمها. وقالت إسرائيل إن إيران تعزز نفوذها في شريط من الأرض يمتد من الحدود العراقية إلى الحدود اللبنانية حيث تقول إسرائيل إن إيران تزود حزب الله بالسلاح. ويوجد لحزب الله ولفصائل أخرى مدعومة من إيران حضور عسكري ضخم في سوريا كما أن لها وجودا في المناطق الوسطى والشرقية قرب الحدود العراقية. ويسود قلق في إسرائيل من بيع روسيا لسوريا أنظمة دفاعية متقدمة من طراز اس 300 للحكومة السورية. وكان وزير الدفاع الاسرائيلي افيغدور ليبرمان قد قال صبيحة اليوم الذي وقع فيه الهجوم إن إسرائيل لن تتوقف عن تنفيذ عملياتها العسكرية في سوريا، مضيفا في مؤتمر صحفي أن المعضلة التي تواجهها إسرائيل هي إيران.

සිරියානු ආණ්ඩුවට පක්ෂපාත හමුදා ඩුමා නගරයෙන් කැරලිකරුවන් පළවා හැරීමේ යෙදී සිටිති 'ටියාස්'(Tiyas ) ලෙස හැඳින්වෙන මෙම ගුවන් තොටුපොල පිහිටා ඇත්තේ 'හොම්ස්' නගරයේය. පසුගියදා සිරියාවේ නැගෙනහිර ගුටා හි කැරලිකරුවන්ගේ ග්‍රහණයේ පවතින අවසන් නගරය වන 'ඩුමා' වෙත එල්ල කෙරුණ රසායනික යැයි සැක කෙරෙන ප්‍රහාරයකින් අඩු තරමින් පුද්ගලයන් හැත්තෑවක් පමණ මරණයට පත් වූ බව වාර්තා වුණි. ඇමෙරිකාව සහ ප්‍රංශය එම ප්‍රහාරය දැඩිව හෙළා දුටු අතර, ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බවට අනතුරු ඇඟවීමක් ද කළේය. එවැනි පසුබිමක් තුළ 'ටියාස්'(Tiyas )ගුවන් තොටුපොළට මිසයිල ප්‍රහාරය එල්ල කරන ලද්දේ බටහිර රටක මැදිහත් වීමකින් යැයි සිරියාව ප්‍රකාශ කර ඇතත්, බටහිර රටවල් එම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරති. ඊශ්‍රායලය මින් පෙර සිරියානු ඉලක්ක වෙත ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත. නමුත් ඊශ්‍රායලය 'ටියාස්'(Tiyas ) ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් කිසිවක් ප්‍රකාශ කර නොමැත. හොම්ස් නගරයේ පිහිටි 'ටියාස්' ලෙස හැඳින්වෙන ගුවන් තොටුපොලෙහි සැටලයිට් ඡායාරූපයක් "මේ දේවල්වලට හුඟක් විඳවන්න වෙයි," ඩුමා වෙත එල්ල කෙරුණු රසායනික ප්‍රහාරයෙන් පසු ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කළේය. සිරියානු ජනාධිපති බශාර් අල්-අසාද් "සතෙකු" බව ට්‍රම්ප් සිය ප්‍රකාශය අතරතුර පැවසුවේය. මේ අතර ඩුමා නගරයේ රැඳී සිටි අවසාන කැරලිකරුවන් කණ්ඩායම සිරියානු ආණ්ඩුවත් සමග ඇති කර ගත් ගිවිසුමකින් පසු හමුදාවට භාර වී ඇත. මේ අතර ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුඑල් මැක්‍රෝන් පසුගිය ඉරිදා ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් "ශක්තිමත් ලෙස එකට එක් වී රසායනික ප්‍රහාරයට පිළිතුරු දෙන" බව කියා සිටියේය. මේ තොරතුරුද කියවන්න: සැකකටයුතු රසායනික ප්‍රහාරයකින් සිරියාවේ 70ක් මරුට රුසියාව සිරියාවට මනාප ඇයි? සිරියානු ගැටුම් "අති දරුණු" අතට හැරෙයි නමුත් ඇමෙරිකාව හෝ ප්‍රංශය 'ටියාස්'(Tiyas )ගුවන් තොටුපොළට මිසයිල ප්‍රහාරය එල්ල කළ නැති බව ඇමරිකානු නිලධාරීහු පවසති. "මේ අවස්ථාවේ දී ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සිරියාවේ ගුවන් ප්‍රහාර දියත් කර නැහැ," පෙන්ටගනය මගින් නිකුත් කරන ලද නිවේදනයක දැක්වෙයි. ප්‍රංශයත් එම ප්‍රහාරයේ වගකීම භාර ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම ප්‍රහාර සිදු වූයේ කෙසේද? යන්න මෙන්ම, මරණයට පත් සහ තුවාල ලැබූ පුද්ගලයන්ගේ ගණන කීයද? යන්න තහවුරු කර ගැනීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් බවට පත් වී ඇත. ඛාන් ශෙයිඛුන් වෙත එල්ලවූ ප්‍රහාරයෙන් 80 දෙනෙකු පමණ මියගොස් විශාල පිරිසක් තුවාල ලැබුහ රසායන ප්‍රහාරය ගැන තොරතුරු වෛද්‍ය, නිරීක්ෂණ හා ක්‍රියාකාරී කණ්ඩායම් වෙතින් රසායනික ප්‍රහාරයක් ගැන තොරතුරු වාර්තා වුව ද, සංඛ්‍යාදත්ත හා තොරතුරු වෙනස් ස්වභාවයක් දරන අතර තවමත් තොරතුරු ලැබෙමින් පවතී. 'වයිට් හෙල්මට්ස්' කණ්ඩායමේ ප්‍රධානී රයිඩ් අල් - සලේහ් අදහස් දක්වමින් "හුස්ම හිරවීමෙන් හැත්තෑ දෙනෙක් මියගොස්"ඇතැයි සඳහන් කළේය. "එසේම තවත් සිය ගණනක් තවමත් හුස්මගැනීමේ අපහසුතාවෙන් පෙළෙන" බවත් ඔහු පවසයි. කලින් පළ කරන ලද එහෙත් දැන් ඉවත් කර ඇති 'ට්විටර්' පණිවිඩයකට අනුව මියගිය ගණන 150 ට වැඩිය. විරුද්ධ පක්ෂයට සහයෝගය දක්වන 'ගුටා' මාධ්‍ය මධ්‍යස්ථානය 'ට්විටර්' පණිවිඩයක් නිකුත් කරමින්, හැත්තෑපහකට වැඩි පිරිසක් "හුස්ම හිරවීමෙන් මරණයට පත්ව ඇති අතර " ප්‍රහාරයේ බලපෑමෙන් තවත් දහසක් පමණ පීඩාවට පත්ව ඇති බව කියා සිටියේය. එම චෝදනා එල්ලකරන ට්විටර් පණිවුඩය කියා සිටියේ "මාරාන්තික විෂ රසායනයක් වන 'සරින්' අඩංගු වී යැයි පැවසෙන බැරල් බෝම්බයක් හෙලිකොප්ටරයකින් හෙලා ඇති බවකි. සිරියානු රෝහල් සමග ක්‍රියාත්මක වන ඇමෙරිකාව මූලස්ථානය කරගත් පුණ්‍යායතනයක් වන වෛද්‍ය සහන සංවිධාන සංගමය (The Union of Medical Relief Organizations) බීබීසීයට ප්‍රකාශ කළ පරිදි මරණ හැත්තෑවක් සිදුව ඇති බව ඩමස්කස් ග්‍රාමීය ක්ෂේත්‍ර රෝහල තහවුරු කර ඇත. තවත් තොරතුරු: සිරියානු යුද්ධය: අලුත්ම තත්ත්වය කුමක්ද? සිරියාව: "ගුවන් ප්‍රහාර මගින් විශාල ජීවිත විනාශයක්" සිරියාව පිළිබඳ ඉවසීමෙන් කටයුතු කරන්න - චීනය ඩුමා හි සිදුවන්නේ කුමක්ද? සිරියාවේ නැගෙනහිර 'ගුටා' කලාපය තුළ කැරලිකරුවන් අත ඇති අවසන් නගරය වන ඩුමා, රුසියාවේ සහයෝගය ලබන සිරියානු ආණ්ඩුවේ හමුදා විසින් වටලනු ලැබ ඇත. මොස්කව් පාලනය හා කැරලිකරුවන් අතර සාකච්ඡා බිඳ වැටීමෙන් අනතුරුව සිකුරාදා දැඩි ගුවන් හා ගොඩබිම් ප්‍රහාර එල්ල කෙරුණි. සාකච්ඡා බිඳවැටීමට පෙර, ජයිෂ් අල්-ඉස්ලාම් කණ්ඩායමේ උත්සාහය වුණේ, සිය සාමාජිකයින්ට ප්‍රාදේශීය ආරක්ෂක හමුදාවක් ලෙස ඩුමා හි රැදී සිටීමේ අවකාශ සලසා ගැනීමේ ගනුදෙනුවක් ඇතිකර ගැනීමයි. කැරලිකරුවන්ගේ ප්‍රහාරවලින් ඩමස්කස් අවට සිවිල් වැසියන් තුවාල ලද බව සිරියානු රාජ්‍ය මාධ්‍ය පවසයි සිරියානු ආණ්ඩුවේ ගුවන් ප්‍රහාරවලින් සිකුරාදා (අප්‍රියෙල් 06) සිවිල් වැසියන් හතළිස් දෙනෙක් මරා දැමුණ අතර, සෙනසුරාදා තවත් තිස් දෙනකු මරණයට පත් වූ බව එක්සත් රාජධානිය මූලස්ථානය කරගත් මානව හිමිකම් පිළිබඳ සිරියානු නිරීක්ෂණ ආයතනය පැවසීය. ජයිෂ් අල්-ඉස්ලාම් සමග සාකච්ඡා ඇරඹීමට සුදානම් බව සිරියානු ආණ්ඩුව ප්‍රකාශ කර තිබියදී , ඉරිදා (අප්‍රියෙල් 09) එල්ල වූ ෂෙල් ප්‍රහාරවලින් තවත් බොහෝ දෙනෙක් මියයන්නට ඇතැයි සැළකේ. දඩමස්කස් අගනුවරට එල්ල වූ කැරලිකරුවන්ගේ ෂෙල් ප්‍රහාරවලින් සිවිල් වැසියන් හය දෙනෙකු මරා දමන ලදැයි පවසන සිරියානු රාජ්‍ය මාධ්‍ය ආයතන තවත් තිස් අට දෙනෙක් තුවාල ලද බවත් සඳහන් කළේය. එහෙත්, ජයිෂ් අල්-ඉස්ලාම් කණ්ඩායම එම ප්‍රහාරයේ වගකීම භාරගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරයි. සිරියානු ජනාධිපති බශාර් අල්-අසාද් ට පක්ෂපාත හමුදා පෙබරවාරි මාසයේදී ආරම්භ කරන ලද දරුණු ප්‍රහාර මගින් සමස්ත 'ගුටා' කලාපයම පාහේ යළි අත්පත් කරගැනීමට සමත් වූහ. එහිදී 1600 ට වැඩි පිරිසක් මරණයට පත් වූ අතර තවත් දහස් ගණනක් තුවාල ලැබුහ.


كيم جونغ-نام كان يقضي معظم وقته خارج كوريا الشمالية وقالت الشرطة الماليزية إنه كان ينتظر في المطار طائرته المتجهة إلى ماكاو يوم الاثنين، عندما جاءت امرأة وغطت وجهه بقطعة من القماش أدت إلى حرق عينيه. وكان كيم يستخدم جواز سفر يحمل اسما مختلفا. ويعتقد أن كيم جونغ-نام، وهو نجل كيم جونغ-إيل، قد فر من كوريا الشمالية بعد تولي كيم جونغ-أون قيادة البلاد وتجاوزه هو. وأكد فاضل أحمد المسؤول في الشرطة الماليزية ما أوردته وكالة الأنباء الماليزية، برناما، من أن الضحية هو فعلا كيم جونغ-نام. وقال إن "امرأة جاءت من خلفه، بينما كان ينتظر طائرته، وغطت وجهه بقطعة من القماش ملوثة بسائل. وفي أعقاب ذلك شوهد الرجل وهو يقاوم طلبا للمساعدة، حتى ساعدته موظفة استقبال في المطار وكانت عيناه تحترقان بسبب السائل." ولا يوجد حتى الآن مشتبه بهم، بحسب ما قاله أحمد لوكالة رويترز للأنباء، "لكننا بدأنا تحقيقا وننظر في عدة احتمالات." وكان اسم الرجل الميت - طبقا لما كان في حوزته من وثيقة سفر - هو "كيم تشول"، وهو مولود في 10 يونيو/حزيران 1970. لكن الشرطة أكدت أنه فعلا هو كيم جونغ-نام المولود في 10 مايو/أيار 1971. وقالت الشرطة إنها أبلغت سفارة كوريا الشمالية بموته. وكانت مصادر حكومية في كوريا الجنوبية - لم يكشف عن هويتها - قد قالت لوسائل الإعلام إنه "قتل". وأفاد تقرير بثته محطة تليفزيون تشوسون الكورية الجنوبية في وقت سابق بأن امرأتين - يعتقد أنهما من كوريا الشمالية - سممتا كيم في المطار. ولم تنشر بعد نتائج تشريح جثة الرجل التي تمت في مستشفى بوتراجايا، قرب كوالالمبور. رجال الأمن يمنعون الناس من الاقتراب من قسم الطب الشرعي في المستشفى وفي عام 2001 قبض على كيم وهو يحاول دخول اليابان باستخدام جواز سفر مزور. وقال للمسؤولين وقتها إنه كان يعتزم زيارة ديزني لاند في طوكيو. وكان ينظر إليه في فترة على أنه الخليفة الحقيقي للزعيم كيم جونغ-إيل، وقيل إنه لم يعد الخليفة المفضل لدى والده بعد تلك الحادثة. وقد اختير أخوه الأصغر غير الشقيق لخلافة والده بعد موته في 2011، ومنذ ذلك الحين أخذ كيم يختفي عن الأضواء، ممضيا معظم وقته في الخارج في ماو، وسنغافورة والصين. ونقلت عنه وسائل إعلام يابانية في 2011 قوله إنه يعارض "وراثة الحكم أسريا". ونقل عنه أيضا في كتاب في 2012 قوله إنه يعتقد أن أخيه الأصغر غير الشقيق يفتقد إلى مؤهلات القيادة، وإن خلافته لوالده لن تنفع، وإن كوريا الشمالية غير مستقرة، وإنها بحاجة إلى إصلاح اقتصادي على النسق الصيني. وأفادت تقارير بأنه استهدف غير مرة في محاولات اغتيال. وسجن جاسوس كوري شمالي في 2012 بعد محاولته - بحسب تقارير - تدبير حادث سيارة لقتل كيم والهروب بعده.

ක්වාලාලම්පූර් අගනුවර ගුවන්තොටුපොළේදී කිම් ජොන් නාම් අබිරහස් අන්දමින් මරණයට පත්වීමේ අබිරහස තවමත් විසඳි නැත. ඔහු සතුව කිම් චෝල් නම සඳහන් ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක් තිබුණු බව මුලදී සඳහන් කළ මැලේසියානු බලධාරීහු ඔහු කිම් ජොන් නාම් බව සනාථකිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේය. එහෙත් උතුරු කොරියානු පාලනයේ නියෝග මත ඔහු ඝාතනය කරනු ලැබ ඇති බව දකුණු කොරියාව මුල සිටම අවධාරණය කළේය. සිය රටේදී මියගොස් තිබෙන්නේ උතුරු කොරියානු නායකයාගේ සොහොයුරා බව අවසානයේදී මැලේසියාව සනාථ කළේ පසුගිය බදාදාය. ගුවන් ගමන් බලපත් දෙකක් ඔහු සතුව තිබී ඇතැයි පෙනී යන බව මැලේසියාවේ නියෝජ්‍ය අගමැතිවරයා සඳහන් කළේය. ඔහුගේ මරණය සම්බන්ධයෙන් මැලේසියාව ඉතා ප්‍රවේශම් සහගත ආකල්පයක් දක්වන බව මුලසිටම පෙනෙන්නට තිබිණ. සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගත් බව මැලේසියානු බලධාරීන් සනාථ කළේ ඒ පිළිබඳව බොහෝ මාධ්‍ය වාර්තා පළවීමෙන් පැය ගණනාවකට පසුවය. ඒ පිළිබඳව පොලිසියේත් විවිධ කාර්යාංශවල වාර්තා එකිනෙකට පරස්පරවීම තත්වය තවත් ව්‍යාකූල කළේය. දැනට සනාථ වී තිබෙන කරුණු අනුව කිම් ජොන් නාම් ගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් සැකපිට තිදෙනකු අත්අඩංගුවට ගෙන තිබේ. ඒ අතරින් දෙදෙනකු කාන්තාවන්ය. එක් කාන්තාවක් ඉන්දුනීසියානු ජාතිකයකුවන අතර, අනෙක් නාන්තාව සතුව වියට්නාම ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක් තිබුණු බව පොලිසිය පවසයි. අත්අඩංගුවේ පසුවන තුන්වෙනි සැකකරු වියට්නාම ගුවන් ගමන් බලපත්‍රයක් හිමි කාන්තාවගේ පෙම්වතාවන මැලේසියානු ජාතිකයකු බවත් පොලිසිය පවසයි. එහෙත් මේ සැකකරුවන් පිරිස කිම් ජොන් නාම් ගේ මරණයට සම්බන්ධ කෙසේ දැයි යන්න පිළිබඳව තවමත් පැහැදිලි චිත්‍රයක් නැත. ඔහු මරුමුවට පත්වූයේ කෙසේද හෝ එයට හේතුව කවරක්ද යන්න පිළිබඳවත් පවතින්නේ අවිනිශ්චිත තත්වයකි. සැකකාර කාන්තාවන් දෙදෙනා අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවේ අපරාධය අවස්ථාවේ සීසීටීවී කැමරාවල සටහන් වී තිබූ දර්ශන අනුව බව පමණක් පොලිසිය මා සමග පැවසීය.


كوهين (على اليمين)، محامي ترامب، وفلين، مستشار الأمن القومي السابق، من بين الشخصيات التي طلب الكونغرس مثولها للشهادة. وصدرت الأوامر باستدعاء مستشار الأمن القومى السابق مايكل فلين والمحامى مايكل كوهين. وتلك اللجنة هي إحدى الجهات التي تحقق في التدخل الروسي المزعوم في الانتخابات العام الماضي، والتي انتهت بفوز ترامب وخسارة منافسته هيلاري كلينتون. ورفض الرئيس ترامب كل تلك التقارير التي تحدث عن تدخل روسي ووصفها بأنها "أخبار مزيفة". وأعلن النائبان الجمهوري مايك كوناواي والديموقراطي آدم شيف، اللذان يترأسان لجنة الاستخبارات بمجلس النواب، في بيان مشترك استدعاء المسؤولين السابقين. وقالا: "كجزء من تحقيقنا المستمر في الإجراءات الروسية النشطة خلال حملة انتخابات 2016، وافقنا اليوم على أوامر استدعاء للعديد من الأفراد للإدلاء بشهاداتهم، ووثائقهم الشخصية وسجلات أعمالهم". وأرسل الكونغرس طلبات استجواب مماثلة للحصول على معلومات إلى مساعدين آخرين سابقين لترامب، ومنهم روجر ستون وبول مانافورت و كارتر بيج. وأشارت تقارير إلى أن جاريد كوشنر، صهر الرئيس ومعاونه المقرب، يخضع للتدقيق كجزء من تحقيق مكتب التحقيقات الفيدرالي (أف بي آى). وذكرت وسائل إعلام أمريكية أن كوشنر ناقش إنشاء قناة اتصال سرية مع السفير الروسي في واشنطن. ويعتقد مكتب التحقيقات الفيدرالي وغيره من وكالات الاستخبارات الأمريكية أن روسيا حاولت التدخل في الانتخابات من أجل مساعدة ترامب على الفوز. وتعرضت حملة كلينتون للقرصنة وتم نشر رسائل من بريدها الإلكتروني في الأسابيع الأخيرة من الانتخابات وقبل التصويت مباشرة. وقالت كلينتون، في مقابلة نشرت الأربعاء، إنها تعتقد أن "الاختراق تم بمساعدة وتوجيه أشخاص داخل الولايات المتحدة". وكانت هناك أيضا أوامر استدعاء أصدرتها لجنة الاستخبارات في مجلس النواب لوكالة الاستخبارات المركزية، ووكالة الأمن القومي ومكتب التحقيقات الفيدرالي. وقالت تقارير أمريكية إن طلبات الاستدعاء هذه تسعى للوصول إلى تسجيلات مرتبطة "بالكشف" عن معاونين لترامب رُصدت أسماؤهم بالصدفة عبر اعتراض محادثات هاتفية.

රොබර්ට් මලර් සවිමත් විමර්ශන කණ්ඩායමක් ගොඩනගමින් සිටී රොබර්ට් මලර් නම්වූ එම නීතිඥයාගේ විශ්වසනීයත්වය මෑතදී දෝෂ දර්ශනයට ලක් කළ ඇතැම් ගතානුගතික ට්‍රම්ප් හිතවාදීහු, ඔහුගේ කාර්ය භාරය සම්බන්ධයෙන් යළි සිතා බලන ලෙස ජනාධිපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටියහ. "විශේෂ නීතිඥයා ඉවත් කිරීම" ගැන ට්‍රම්ප් අවධානය යොමු කර ඇති බව ජනාධිපතිවරයාගේ දිගු කාලීන සගයකුවන ක්‍රිස්ටෝෆර් රඩී පැවසුවද, ධවල මන්දිරය කියා සිටින්නේ ජනාධිපතිවරයා මෙම කරුණ රඩී සමග සාකච්ඡා කර නැති බවය. නියෝජ්‍ය නීතිපති රොඩ් රොසෙන්ටයින් විසින් අදාළ විමර්ශන අධීක්ෂණයට පත්කරන ලද රොබර්ට් මලර්, එම කටයුතු සඳහා සිය කණ්ඩායම තෝරමින් සිටින අතර එහි වැඩි දෙනා අපරාධ නීතිය පිළිබඳ විශේෂඥයින්ය. යම් හෙයකින් මලර් ඉවත් කිරීමට පියවර ගතහොත්, එෆ්බීඅයි අධ්‍යක්ෂ ජේම්ස් කොමී එම තනතුරින් පහකිරීම නිසා දැනටමත් දැඩි පීඩනයකට ලක්ව සිටින ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වෙත යළි විවේචන එල්ලවනු ඇත. එෆ්බීඅයි අධ්‍යක්ෂ තනතුරෙන් කොමී පහකිරීම නිසා ට්‍රම්ප් වෙත එල්ලවූ විවේචනවලින් කියවුනේ ඔහු විමර්ශනවලට බාධාකරන්නට ඇති බවකි අසුබ නිමිත්තක් නීතිඥ මලර් ද අදාළ විමර්ශන කටයුතුවල අධීක්ෂණයට පත් කෙරුනේ එෆ්බීඅයි අධ්‍යක්ෂවරයා පහ කිරීමෙන් අනතුරුව එවැනි විමර්ශනයක් අවශ්‍ය බවට මතු වූ ඉල්ලීම් හමුවේය. මෑතදී රොබර්ට් මලර් විමර්ශනය ආශ්‍රයෙන් නිකුත්වූ ප්‍රකාශ ට්‍රම්ප් පරිපාලනයට ඇති ගැටලු සම්බන්ධයෙන් දැකිය හැකි අසුබ නිමිත්තක් ලෙස සැළකේ. මේ වනවිට ක්‍රියාත්මකවන විමර්ශනය ජනාධිපතිවරණ සටනෙන් පරාජය වීම සම්බන්ධයෙන් ඩිමොක්‍රටික් පාර්ශ්වය ඉදිරිපත්කරන නිදහසට කරුණක් සේම "තමන් කොටුකරගැනීමේ" පියවරක් ලෙස ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් හඳුන්වා දෙනු ලැබ ඇත. එසේ වුවද, රොබර්ට් මලර් ගේ හැසිරීමෙන් පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ ඔහු ජනාධිපතිවරයාගේ අදහස නොදරන බවකි. සවිමත් කණ්ඩායමක් දිගු කාලීන වැඩපිළිවෙලක් සඳහා ක්‍රියාත්මක වී සිටින රොබර්ට් මලර් , විමර්ශන නඩු විභාගයක් කරා ගෙනයාමටත්, අවශ්‍යනම් අදාළ පුද්ගලයින් සිරගතකිරීමටත් අවශ්‍ය හැකියාව සහ අත්දැකීම ඇති කණ්ඩායමක් ඒකරාශී කරමින් සිටී. මේ වනතුරු ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා සිය විවේචනය එල්ල කර ඇත්තේ හිටපු එෆ්බීඅයි අධ්‍යක්ෂ ජේම්ස් කොමී වෙත පමණි. එය රොබර්ට් මලර් වෙත ද යොමු වනු ඇත්දැයි පැවසීමට තවමත් කළ වැඩිය. රිපබ්ලිකන් හා ඩිමොක්‍රටික් යන දෙපාර්ශවයේම අගය කිරීම මැද මලර් පත් කෙරුනද, ඇතැම් ගතානුගතික ට්‍රම්ප් හිතවාදීන් පවසන්නේ ජනාධිපතිවරයා මලර් අදාළ කාර්යයෙන් පහකළ යුතු බවය.


ووفقا للشرطة الباكستانية، فإن شقيقها وسيم، الذي ألقي القبض عليه في ديرة غازي خان وسط باكستان، خنقها حتى لفظت أنفاسها الأخيرة. وتسببت البلوش، 26 عاما، في حالة من الخلاف بسبب نشر صورها المثيرة للجدل على مواقع التواصل الاجتماعي، من بينها صورة لها بجانب رجل دين إسلامي. وتعد جرائم الشرف وقتل نساء على يد عائلاتهم بسبب الشعور "بالعار" من أفعالهن أمرا شائعا في باكستان. وقال شقيق قنديل عقب القبض عليه "لست نادما على قتلها، نحن من عائلة لديها تقاليد ولم أعد احتمل تصرفاتها". مواضيع قد تهمك نهاية وأصبحت قنديل البلوش، واسمها الأصلي فيروز عزيم، اسما مألوفا لنشرها صورا، وكذلك مقاطع فيديو وكتابة تعليقات جريئة وبذيئة أحيانا. وقال والدا بلوش لصحيفة اكسبريس تريبيون الباكستانية إنها ماتت خنقا مساء الجمعة الماضية بعد مشادة مع شقيقها. وقالا إنهما لم يعثرا على جثتها حتى صباح السبت. وأشارت الصحيفة إلى القبض على والديها ونقلهما إلى السجن. وقالت الشرطة إن الفتاة انتقلت من البنجاب إلى كراتشي بسبب تهديدات أمنية على حياتها. وقال أحد أفراد العائلة للصحيفة إن "أشقاءها طلبوا منها التوقف عن استعراض صورها". وقالت مصادر للصحيفة إن شقيقها وسيم كان مستاء من وضعها صورا مثيرة للجدل على الإنترنت وهددها من قبل بسببها. لا أمان للنساء وأدانت مخرجة الأفلام شارمين عبيد-تشينوي، التي فازت بجائزة الأوسكار عن فيلمها التسجيلي "فتاة في النهر: جائزة التسامح"، حادث مقتل قنديل. وقالت لوكالة الأنباء الفرنسية :"أشعر حقا أنه لا توجد سيدة آمنة في باكستان، حتى يتم معاقبة المسؤول عن ذلك وحتى يتم سجن من يقتلون النساء". وبدأت شهرة قنديل في باكستان عام 2014 عندما انتشر مقطع فيديو لنفسها تنظر إلى الكاميرا وتسأل كيف أبدو؟ وانتقدت بمرارة في مقابلة معها مؤخرا المجتمع الذكوري في باكستان، ووصفت نفسها بأنها المناصرة الرئيسية لقوة الفتيات. بينما اعتبرها الكثير من الشباب رمزا ثقافيا مشيدين بآرائها الليبرالية، كم أنها تعرضت دائما لسوء المعاملة. وتجاهلت الشرطة طلبها بتعزيز إجراءات حمايتها، وذكرت الصحيفة، على الرغم من النداءات التي تقدمت بها إلى وزير الداخلية وعدد من كبار المسؤولين، قبل ثلاثة أسابيع. وتلقى مئات النساء مصرعهن سنويا في باكستان فيما يسمى حالات جرائم الشرف.

පවුලේ ගෞරවය රැක ගැනීමේ අදහසින් ඝාතනය සිදු කොට ඇති බවයි පොලිසිය කියා සිටියේ. නිරූපිකාවක් වූ ඇය විසින් ඇතැම් අවස්ථාවල සමාජ මාධ්‍ය තුළ පළ කරන ලද 'සරාගී' ඡායාරූප සහ අදහස් දැඩි කතාබහට ලක් විය. නූතන සමාජයේ ස්ත්‍රීවාදියක් ලෙස පෙනී සිටි ඇයගේ හැසිරීම ගතානුගතිකවාදීන් විසින් හෙලා දකිනු ලැබිණ. අවස්ථා කීපයකදී ඇයට මරණ තර්ජන එල්ල වී තිබේ. ඉස්ලාමීය පූජකයකු සමග සමීප ඡායාරූපයකට පෙනී සිටින කවන්දීල් බාලොච් විසි හය හැවිරිදි කන්දීල් බලෝච්ගේ ගෙල සිර කොට මරා දැමූ බවට චෝදනා එල්ල වන ඇයගේ සොහොයුරා නිවසින් පළා ගොස් ඇති බවත් පොලිසිය කියා සිටියි. පවුලේ ගෞරවය රැක ගැනීමේ අදහසින් සිදු වන ස්ත්‍රී ඝාතන පාකිස්තානයෙන් නිතර වාර්තා වේ.


وفاة الفتاة أثار غضبا شعبيا وأغلقت الشرطة الهندية كثيرا من أنحاء العاصمة نيودلهي ودعت إلى الهدوء في أعقاب أعمال العنف على خلفية الحادث. وطوقت الشرطة مناطق واسعة بوسط العاصمة بالقرب من مبان حكومية، وأغلقت عددا من محطات قطار الأنفاق، كما طالبت الناس بالامتناع عن الذهاب إلى قلب المدينة. وقررت الشرطة حظر أي تجمع في الشارع لأكثر من خمسة أشخاص بقلب المدينة. وتأهب مئات من عناصر الشرطة المسلحة وشرطة مكافحة الشغب، بينهم العديد من النساء. ودعا مفوض شرطة العاصمة نيراج كومار الناس إلى التزام الهدوء. وتوفيت الفتاة (23 عاما) يوم السبت بمستشفى في سنغافورة حيث كانت قد نقلت لتلقي علاجا خاصا. ومن المقرر ان ينقل جثمان الفتاة إلى الهند لدفنها هناك. وعقب حادث الاغتصاب الذي وقع يوم 16 ديسمبر/ كانون الأول، اندلعت أعمال عنف أسفرت عن مقتل ضابط شرطة. "عدم كفاءة" وبالتزامن مع إحكام السيطرة الأمنية، تجمع نحو 4000 متظاهر في منطقة مسموح بالتظاهر فيها بالعاصمة، حسبما يقول سانجوي ماجومدر، مراسل بي بي سي في نيودلهي. كما نظمت مجموعة كبيرة مسيرة احتجاجية في دلهي. وألقى أحد المحتجين بمسؤولية الحادث على "عدم كفاءة الحكومة في صيانة أمن النساء في نيودلهي." وأضاف أن مقتل الفتاة سيثير "المزيد من الغضب." وكتب المتظاهرون على لافتة "لا نريد تعازيكم. لا نريد تعاطفكم الزائف. نطالب بتحرك فوري لتشديد القوانين ضد العنف الجنسي." وتوجهت شيلا دكشيت حاكمة نيودلهي إلى موقع التظاهر للحديث مع المحتجين الذين أخذوا في الصياح حتى اضطرت للرحيل، حسبما أفاد مراسلنا. وخرجت مظاهرات في أنحاء أخرى من الهند بما فيها كالكوتا ومومباي. "مفطور القلب" وقال وزير الداخلية الهندي راتانجيت براتاب ناراين سينغ إنه "مفطور القلب" على وفاة الفتاة. وأضاف "استطيع فقط أن اؤكد لأسرتها ان الحكومة ستتخذ كل الخطوات اللازمة لضمان أن يلقى قاتلوها أقسى عقوبة في اسرع وقت ممكن." وتابع "ستعمل الحكومة ساعات إضافية لمحاولة إصدار قوانين واتخاذ خطوات من شأنها ضمان عدم تعرض أي شخص في هذا البلد لمثل هذا النوع من الأذى." وقال رئيس الوزراء مانموهان سينغ في بيان إنه "حزين للغاية" بسبب وفاة الفتاة، وان الغضب الشعبي ردا على الوفاة أمر "مفهوم تماما". وأضاف سينغ "سيكون إحياء لذكراها أن نتمكن من تحويل هذه المشاعر والطاقات إلى سبيل تحرك بنّاء." ودعا السياسيين والشعب إلى تنحية "المصالح المناطقية الضيقة" والعمل سويا لجعل الهند "مكانا أكثر أمنا بشكل واضح لحياة النساء." اقرأ أيضا

ඉන්දියාවේ සමලිංගික තහනම බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේදී පැනවුන නීතියක් අත් වල කළු පටි පැළඳ සිටි ඇතැම් උද්ඝෝෂකයෝ දේදුන්නක පැහැය ගත් බැනර සහ කොඩි වනමින් සිටියහ. බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යවාදී යුගයේදී පැනවුන සමලිංගික තහනම් නීතිය වෙනස් කිරීමේ බලය පවතින්නේ පාර්ලිමේන්තුවට පමණක් බවයි, පසුගිය සතියේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළේ. ඉන්දියාවේ සමලිංගික පුරුෂයන් සහ කාන්තාවන් එම තීන්දුවට දැඩි විරෝධය පළ කළහ.


وقالت الوكالة إن إعدام جانغ، الرجل الذي كان صاحب نفوذ واسع داخل دائرة الحكم، نفذ عقب محاكمة عسكرية. وكان جانغ مسؤولا عن متابعة تسلم الزعيم الكوري سدة الحكم بعد رحيل والده الزعيم السابق كيم جون إل عام 2011. وأظهرت صور في وقت سابق من الأسبوع الحالي رجال أمن يلقون القبض على جانغ أثناء مشاركته في اجتماع لحزب العمال الحاكم. وأوضحت الوكالة الحكومية أن جانغ أقر بإساءة استخدام مناصبه والعمل على تشكيل فصيل ضد النظام الحاكم لتحقيق طموحاته السياسية الشخصية. مواضيع قد تهمك نهاية وكان جانغ قد تولى العديد من المناصب البارزة في الحزب الحاكم ولجنة الدفاع الوطني، وهي أكبر هيئة عسكرية في كوريا الشمالية. "اعتراف بالجرائم" كان جانغ مسؤولا عن متابعة تسلم الزعيم الكوري قيادة البلاد بعد رحيل والده الزعيم السابق كيم جون إل وأفادت وكالة أنباء كوريا الشمالية أن جانغ اعترف خلال محاكمة الخميس بـ"جرائمه"، ونفذ حكم الإعدام الصادر بحقه على الفور. وتقول مراسلة بي بي سي لوسي وليامسون في سول إن ثمة مخاوف لدى الجارة الجنوبية من احتمال حدوث عدم استقرار في كوريا الشمالية. وتشير إلى أن هناك العديد من الفرضيات المتعلقة بنهاية جانغ، لكن من المحتمل أنه اعتبر يمثل تهديدا لسلطة الزعيم الكوري. وفي الولايات المتحدة، أعلن البيت الأبيض أنه لم يتسن له التثبت من صحة التقارير الواردة عن إعدام جانغ، لكن أشار إلى أنه "لا يوجد سبب للتشكيك فيها". وجاء في بيان للبيت الأبيض: "إذا ثبتت (صحة التقارير)، فهذا مثال آخر على الوحشية المفرطة للنظام الحاكم في كوريا الشمالية. نتابع التطورات في كوريا الشمالية عن كثب، ونتشاور مع حلفائنا وشركائنا في المنطقة." وبعد اجتماع لوزراء المجموعة الأمنية في كوريا الجنوبية، قال متحدث باسم الحكومة إن لديهم مخاوف شديدة بشأن التطورات في كوريا الشمالية وأنهم مستعدون للاحتمالات كافة. نفذ حكم الإعدام بحق جانغ عقب محاكمة عسكرية الخميس كان جانغ كثيرا ما يظهر إلى جوار الزعيم الكوري

සිය නායකයාට රසායනික ප්‍රහාරයක් එල්ලකිරීම පිණිස CIA ඇමෙරිකානු රහස් ඔත්තු සේවයේ සහ දකුණු කොරියානු රාජ්‍ය රහස් ඔත්තු සේවයේ අනුග්‍රහය ලබන "ත්‍රස්තවාදී කණ්ඩායමක්" දැනටමත් රට තුළට ඇතුල් වී සිටින බවත් උතුරු කොරියාවේ රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය නිකුත් කළ නිවේදනයක සඳහන් වේ. එම "ත්‍රස්තවාදීන්" සොයා "අනුකම්පා විරහිත ලෙස" ඔවුන් "විනාශ කරන" බවත් අමාත්‍යාංශය අවධාරණය කරයි. උතුරු කොරියාව එම නිවේදනය නිකුත් කරන්නේ කලාපයේ උණුසුම ඉතා ඉහල යමින් පවතින අවස්තාවකය. "ක්ෂුද්‍ර විෂ රසායන සහ විකිරණ ද්‍රව්‍ය ඇතුළත්" රසායනික ආයුධ සිය නායකයා ඝාතනය කිරීමේ කුමන්ත්‍රණය සඳහා යොදාගැනීමේ උත්සාහයක් පවතින බවද ආරක්ෂක අමාත්‍යංශ නිවේදනයේ සඳහන් වේ. USS කාල් වින්සන් යුද නෞකාව කලාපයට පිටත්කර යැවූ ඇමෙරිකාව, මතභේදයට ලක් වූ මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධතියක් දකුණු කොරියාවේ ස්ථානගත කර තිබේ හමුදා ආචාර පෙළපාලියකදී හෝ පොදු උත්සවයකදී හෝ සිය නායකයාට රසායනික ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම කුමන්ත්‍රණකරුවන්ගේ උත්සාහය බවට චෝදනා කරන උතුරු කොරියානු බලධාරීන්, මාස හයත්, දොළහත් අතර කාලයක් තුළ එහි ප්‍රතිඵලය නොදැනෙනු ඇති බවත් පවසති. රුසියාවේ සේවය කරමින් සිටි "කිම්" යන වාසගමෙන් පමණක් හඳුන්වන උතුරු කොරියානුවෙකුට දකුණු කොරියානු රහස් ඔත්තු සේවා විසින් "අල්ලස් දී" මෙම කුමන්ත්‍රණය සඳහා යොදවාගෙන තිබෙන බව පවසන නිවේදනයේ, ඔහුට කරන ලද බව පැවසෙන ගෙවීම් පිළිබඳවත් වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ. "ඇමෙරිකානු අධිරාජ්‍යවාදීන්ගේ සහ ඔවුන්ගේ රූකඩ කණ්ඩායම් සහ රහස් ඔත්තු කටයුතු අතුගා දැමීම පිණිස මේ මොහොතේ සිට කොරියානු ක්‍රමයේ ත්‍රස්ත-විරෝධී ප්‍රහාර ආරම්භ කරන්නෙමු," යනුවෙන්ද රාජ්‍ය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය නිකුත් කළ නිවේදනයේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ. පසුගිය සති කිහිපය තුළ ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු බටහිර රටවල් සහ උතුරු කොරියානු පාලනය අතර වාග සංග්‍රාමය උත්සන්න වූ අතර, සිය හය වෙනි න්‍යෂ්ඨික අත්හදා බැලීම දියත් කරන බවට උතුරු කොරියාව තර්ජනය කළේය. පසුගිය සෙනසුරාදා උතුරු කොරියාව යළිත් වරක් බැලිස්ටික් මිසයිලයක් අත්හදා බැලීමේ උත්සාහයක නිරත වූ නමුත් එය අසාර්ථක විය. මේ අතර සිය යුද නෞකාවක් කලාපයට පිටත්කර යැවූ ඇමෙරිකාව, මතභේදයට ලක් වූ මිසයිල ආරක්ෂණ පද්ධතියක් දකුණු කොරියාවේ ස්ථානගත කර තිබේ.


وكانت اللاعبة التي تحتل المركز الخامس في تصنيف الهند تستعد للبطولة التي كان من المقرر أن تجري في بنغلادش، ولكنها قررت الانسحاب منها بعد الإعلان عن نقل البطولة إلى إيران. وكتبت سواميناثان البالغة من العمر 29 عاما على صفحتها على فيسبوك: " أجد أن القانون الإيراني بفرضه الحجاب الإلزامي يشكل انتهاكا مباشراً لحقوقي الإنسانية، بما في ذلك حقي في حرية التعبير. وفي ظل الظروف الحالية، فإن السبيل الوحيد بالنسبة لي لحماية حقوقي هو عدم الذهاب إلى إيران".

ඉන්දියානු චෙස් ශූරියක් වන සෞම්‍යා ස්වාමිනාතන් 29 හැවිරිදි චෙස් ශූරිය පවසන්නේ මෙම නීතිය ඇගේ පෞද්ගලික අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන්නක් බවය. "වර්තමාන තත්වය යටතේ, මගේ අයිතීන් ආරක්ෂා කරගැනීමට ඇති එකම මඟ ඉරානයට නොයා සිටීමයි," යනුවෙන් ඇය ඇගේ පෞද්ගලික ෆේස්බුක් පිටුවේ තැබූ සටහනක් සමාජ මාධ්‍ය ජාල තුළ ප්‍රබල සංවාදයකට තුඩු දී තිබුණි. ආසියානු චෙස් ශූරතාවලිය ලබන මාසයේ ඉරානයේ දී පැවැත්වීමට නියමිතය. ඉන්දියාවේ චෙස් ක්‍රීඩකයන් ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලට අනුව සෞම්‍යා ස්වාමිනාතන් (Soumya Swaminathan) පසුවන්නේ පස්වන ස්ථානයේය. ආසියානු චෙස් ශූරතාවලිය මුලින් පැවැත්වීමට නියමිතව තිබුණේ බංග්ලාදේශයේ බව ඇය දේශීය මාධ්‍යයට පවසා තිබිණි. "නමුත් නව දිනය සහ ස්ථානය ගැන දැනගත් විගස මම එයට සහභාගි නොවීමට තීරණය කළා," ඇය පැවසීය. ටයිම්ස් ඔෆ් ඉන්දියා පුවත්පත සමග පැවැත්වූ සාකච්ඡාවක දී, ශූරතාවලිය පැවැත්වෙන ස්ථානය ගැන සමස්ත ඉන්දීය චෙස් සම්මේලනය (AICF) විරුද්ධ විය යුතු දැයි විමසූ විට ඇය කියා සිටියේ "මගේ මතයට සමාන මතයක් හැමෝම දැරිය යුතුයි කියලා මම අපේක්ෂා කරන්නේ නැහැ. එකිනෙකාගේ මතය අනුව මේ ප්‍රශ්නය දෙස බලන ආකාරය වෙනස් වෙනවා" යැයි පැවසීය. කෙසේ වුවත් සිය ෆේස්බුක් පිටුවේ ඇය සඳහන් කර තිබුණේ "ක්‍රීඩකයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ සුබසාධනය වෙනුවෙන් එතරම් තැකීමක් නොකර නිල ශූරතාවලියක් සංවිධානය කිරීම ගැන කලකිරීමට පත්ව සිටින" බවය. ක්‍රීඩකයන් බොහෝ විට තමන් නියැලී සිටින ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් නොයෙකුත් කැපකිරීම් සිදු කළත්, "ආගමික ඇඳුමක් ඇඳීම" එයට අයත් නොවිය යුතු අතර, "සමහර දේවල් සරලව විසඳා ගත නොහැකිය" යනුවෙන් ඇය වැඩිදුරටත් පැවසුවාය. මේ තොරතුරුද කියවන්න: සමාජ මාධ්‍ය ජාල පරිශීලකයන් බොහෝ දෙනෙකු සෞම්‍යා ස්වාමිනාතන්ගේ තීරණය පිළිබඳ සිය ප්‍රසාදය පළ කර තිබිණි. මෙවැනි ගැටලුවක් මුල්කොටගෙන ඉන්දීය ක්‍රීඩිකාවක තරගාවලියකින් ඉවත් වූ ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය නොවේ. හිස ආවරණය කිරීමේ නීති පිළිපැදීමට සිදුවන බැවින්, 2016 දී ඉරානයේ පැවැත්වූ ආසියානු වෙඩි තැබීමේ ශූරතාවලියට සහභාගි වීම ඉන්දීය වෙඩි තැබීමේ ශූරියක වූ හීනා සිදූ ද ප්‍රතික්ෂේප කළාය. 2016 දී ඉරානයේ පැවැත්වූ කාන්තා ලෝක චෙස් ශූරතාවලියට සහභාගි වීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් ඇමරිකානු ජාතික චෙස් ක්‍රීඩිකාව වන නාසි පයිකිඩ්සේට (Nazi Paikidze) ජාත්‍යන්තර අවධානය යොමු විය. "කාන්තාවන්ට මූලික අයිතිවාසිකම් පවා නොමැති ස්ථානයක තරගාවලියක් පැවැත්වීම නුසුදුසුයි" යැයි ඇය සිය ඉන්ස්ටග්‍රෑම් ගිණුමේ සටහන් කර තිබිණි. තවත් තොරතුරු: පසුගිය වසරේදී සෞදි අරාබිය සත්කාරකත්වය දැරූ ජාත්‍යන්තර චෙස් තරගාවලියකට සහභාගි වීම ද්විත්ව ලෝක ශූරියක ද වර්ජනය කළාය. යුක්රේනියානු චෙස් ක්‍රීඩිකාවක් වන අනා මුෂිචුක් (Anna Muzychuk) එසේ වර්ජනයක නිරත වූයේ තමන්ට 'අබායා' ඇඳීමට නොහැකි බව පවසමිනි. සෞදි අරාබිය තුළ කාන්තාවන් නිවසින් පිටතට යන විට 'අබායා' ලෙස හඳුන්වන ශරීරය සම්පූර්ණයෙන් වැසෙන ලිහිල් ඇඳුම් කට්ටලයකින් සැරසිය යුතුය. ද්විත්ව ලෝක ශූරියක් වන අනා මුෂිචුක් (Anna Muzychuk) කෙසේවෙතත්, ලෝක චෙස් සම්මේලනය (FIDE) පවසා සිටියේ එම තරගාවලිය සම්බන්ධයෙන් අනා මුෂිචුක්ට වැරදි තොරතුරු ලබා දී ඇති අතර, තරගාවලියේ ඇඳුම් පිළිබඳ පෙර ගිවිසුමකට එළැඹීමට හැකි වූ බැවින් කාන්තාවන්ට අබායා ඇඳීමට අවශ්‍ය නොවූ බවය.


واطلق على التشكيلات المشاركة في استعراض اليوم "سرايا السلام"، وقال الصدريون إن الغرض من تأسيسها "حماية المواقع الدينية والاضرحة." وكان مقتدى الصدر قد دعا اتباعه، الذين حاربوا الامريكيين لسنوات قبل انسحابهم من العراق، الى المشاركة في الاستعراضات. ولكن مراسلين يقولون إن عرض القوة هذا ستنظر اليه الحكومة العراقية على انه تطور مزعج ومثير للقلق. وكان مسؤولون قد اعترفوا السبت بأن المسلحين قد تمكنوا من الاستيلاء على بلدة القائم الحدودية في اعالي الفرات ونقطة الحدود الملحقة بها مع سوريا في قتال اسفر عن مقتل 30 جنديا حكوميا. مواضيع قد تهمك نهاية في الوقت نفسه قال مسلحون معارضون للحكومة أيضا إنهم سيطروا على بلدة راوة على نهر الفرات غربي البلاد. وأفادت مصادر امنية موثوقة في كركوك للبي بي سي ان "اشتباكات عنيفة جرت منذ ساعة متأخرة من ليلة امس الجمعة وحتى صباح اليوم بين جيش النقشبندية وتنظيم داعش حول السيطرة على بلدة الحويجة جنوب غرب كركوك." وأفادت مصادر امنية وطبية في بغداد بمقتل اربعة مدنيين واصابة 12 آخرين بانفجار عبوة ناسفة في سوق شعبي في منطقة النهروان ذات الغالبية السنية جنوب شرق بغداد. وفي مدينة الصدر التي تسكنها غالبية شيعية الى الشرق من العاصمة قتل مدني واصيب ثمانية آخرون بانفجار عبوة ناسفة في سوق شعبي. وفي وقت لاحق السبت، أفادت مصادر امنية وطبية في العاصمة العراقية بمقتل 4 واصابة 6 اخرين من الشرطة والمدنيين بانفجار عبوة ناسفة زُرعت على جانب الطريق في منطقة الباب المعظم وسط بغداد لدى مرور دورية للشرطة العراقي. ويقول محللون إن من شأن سيطرة داعش على المعبر الحدودي ان يمكنها من نقل الاسلحة والمعدات من العراق الى سوريا وبالعكس. وكان الآلاف من الشيعة قد تطوعوا لمحاربة داعش استجابة لدعوة وجهها المرجع الديني الشيعي آية الله علي السيستاني. ولكن مراسل بي بي سي جيم ميور الموجود في شمال العراق قال إن الاستعراض العسكري الذي جرى اليوم سيزيد من التوتر الطائفي في وقت تتعرض فيه الحكومة العراقية لضغوط كبيرة لتوحيد البلاد في وجه المسلحين المتشددين. ويضيف مراسلنا ان المسلحين، فيما يواصلون ضغطهم على العاصمة من ناحية الشمال (حيث تجري مناوشات بين الطرفين في حزام يبعد عن بغداد بمسافة 70 كيلومترا تقريبا) يبدو انهم يعدون العدة لهجوم آخر من ناحية الغرب. فبالاضافة الى سيطرتهم على بلدة القائم، قال المسلحون إنهم سيطروا ايضا على راوة التي تبعد بمسافة 70 كيلومترا الى الجنوب الشرقي منها على نهر الفرات. ويبدو ان بلدة عانه الواقعة الى الجنوب الشرقي من راوة قد سقطت بدورها بايدي المسلحين دون قتال، وتقول التقارير إن القيادة العسكرية الميدانية العراقية في المنطقة محاصرة حاليا. يذكر ان محافظة الانبار التي تقع فيها المدن الثلاث محافظة قبلية بامتياز، ويقول المسلحون إنهم يفاوضون العشائر للاستيلاء على المدن والقصبات دون قتال وبالتعاون مع القبائل المحلية. ويسيطر المسلحون منذ يناير / كانون الثاني الماضي على مدينة الفلوجة التي لا تبعد عن بغداد سوى بـ 30 كم، علاوة على اجزاء كبيرة من الرمادي مركز المحافظة. ويبدو ان المسلحين يحاولون ان يحققوا اتصالا بين جيبي الفلوجة والرمادي، لتتسنى لهم السيطرة على حوض الفرات بأكمله من الحدود السورية الى قرب بغداد. وما زالت بلدتا حديثة وهيت الواقعتان في هذا الحزام تحت سيطرة الحكومة المركزية. ويقول مراسلنا إنه لو تمكن المسلحون من السيطرة كليا على الرمادي والاستحواذ على حديثة وهيت، سيكون عندئذ بامكانهم التوجه الى بغداد من ناحية الغرب باستخدام الفلوجة قاعدة لانطلاقهم. "سرايا السلام" المشكلة حديثا من المتطوعين الراغبين في قتال "داعش" تشارك في استعراض عسكري قرب مرقد الإمام علي بمدينة النجف. صورة مأخوذة من فيديو منسوب لـ "داعش" تظهر مقاتلي التنظيم يستعرضون أسلحتهم في مدينة بيجي. في غضون ذلك، من المتوقع ان يصل الى بغداد لاحقا وزير الخارجية الامريكي جون كيري في محاولة للضغط على العراقيين لتشكيل حكومة اوسع تمثيلا لشرائح الشعب العراقي، املا منه في ان يخفف ذلك من حدة التوتر الذي يشوب العلاقات بين الطائفتين السنية والشيعية. وقال الرئيس الامريكي باراك اوباما إن داعش - التي يبلغ عدد افرادها في العراق وسوريا نحو عشرة آلاف مسلحا - قد استغلت فراغ السلطة في سوريا لتجميع الاسلحة والموارد، ولكنه نفى ان يكون ذلك قد جرى بسبب تردد الولايات المتحدة في دعم القوى المعارضىة المعتدلة التي تحارب نظام الرئيس بشار الاسد. وقررت الولايات المتحدة، التي سحبت قواتها من العراق عام 2011، ارسال 300 من عسكرييها الى البلاد بهيئة مستشارين لمساعدة القوات العراقية والتصدي للمسلحين الذين تقودهم داعش. ولكن البيت الابيض قال، ردا على الطلب العراقي بضربات جوية امريكية، إن لا حل عسكريا بحتا للازمة الراهنة. ويقول مراسل بي بي سي في بغداد جون سمبسون إن الرئيس اوباما يعتقد بأن رئيس الوزراء العراقي نوري المالكي قد عرض بلاده لخطر كبير بتجاهله لمطالب ومظالم السنة وبممارسته الحكم لصالح طائفته الشيعية فقط. وكان المرجع السيستاني قد طالب بدوره بتشكيل حكومة جديدة "تحظى بقبول كل الشعب وتصلح اخطاء الماضي"، وذلك في تدخل ينظر اليه المراقبون على انه انتقاد صريح للمالكي. الجيش العراقي يسعى جاهدا لوقف زحف المسلحين نحو مدن أخرى بعد سيطرتهم على الموصل، ثانية كبريات مدن العراق. الحكومة العراقية أنشأت وحدة خاصة لتنظيم تطوع المدنيين الراغبين في القتال في صفوف الجيش.

පෙළපාලි පවත්වන ලෙස මොක්ටඩා විසින් මේධි හමුදාවෙන් ඉල්ලනු ලැබ ඇති බවයි පැවසෙන්නේ මේධි හමුදාව වසර ගණනක් පුරා ඉරාකයේ සිටි ඇමරිකානු හමුදාව සමග සටන් වැදුනහ. ඉරාකය පුරා පෙළපාලි පවත්වන ලෙස පූජක මොක්ටඩා විසින් මේධි හමුදාවෙන් ඉල්ලනු ලැබ ඇති බවයි පැවසෙන්නේ. ඔහුගේ නියෝජිතයෙකු වන රාද් අල් සක්රි විසින් කර්කුක් හි පැවති රැළියකදී මේධි පෙළපාලි කරුවන් අමතනු ලැබූ බවද සඳහන්.