في ذلك اليوم في نهاية شهر يناير/ كانون الثاني، تم الإبلاغ عن ما يقرب من 10 آلاف حالة إصابة بفيروس كورونا، وتوفي أكثر من 200 شخص. لم تكن أي من هذه الحالات خارج الصين. منذ ذلك الحين تغير العالم وشكل حياتنا كثيرا. إذن كيف تسير هذه المعركة ضد فيروس كورونا القاتل؟ إذا نظرنا إلى الكوكب ككل، فإن الصورة تبدو قاتمة. هناك أكثر من 19 مليون حالة إصابة مؤكدة، ونحو 700 ألف حالة وفاة. في بداية الوباء، كان الأمر يستغرق أسابيع لتسجيل كل 100 ألف إصابة جديدة، والآن يتم تسجيل هذا الرقم الضخم خلال ساعات. مواضيع قد تهمك نهاية تقول الدكتورة مارغريت هاريس، من منظمة الصحة العالمية: "ما زلنا في خضم وباء سريع الانتشار، وشديد وخطير للغاية. إنه موجود في كل مجتمع في العالم". وعلى الرغم من أنه وباء واحد، يختلف تأثيره من دولة لأخرى. لكن هناك حقيقة واحدة توحد الجميع، سواء أكان موطنهم في غابات الأمازون المطيرة، أو ناطحات السحاب في سنغافورة أو شوارع بريطانيا: هذا فيروس يزدهر عند الاتصال البشري الوثيق. كلما اجتمعنا أكثر أصبح انتشاره أسهل. هذا صحيح اليوم، كما كان عندما ظهر الفيروس لأول مرة في الصين. هذه الحقيقة توضح الوضع في أي مكان في العالم، وتحدد كيف سيبدو المستقبل. الهند لديها الآن أكبر عدد من الحالات المؤكدة اليومية في العالم وهذا هو سبب الحجم الكبير للحالات في أمريكا اللاتينية - المركز الحالي للوباء - والإصابات المتزايدة في الهند. وهو يفسر سبب احتجاز هونغ كونغ للأشخاص في منشآت الحجر الصحي، أو أن سلطات كوريا الجنوبية تراقب الحسابات المصرفية والهواتف. وهو يوضح سبب معاناة أوروبا وأستراليا، لتحقيق التوازن بين رفع قيود الإغلاق واحتواء المرض. وتقول الدكتورة إليزابيتا غروبيلي، من جامعة سانت جورج بلندن: "هذا فيروس ينتشر في جميع أنحاء الكوكب. إنه يؤثر على كل فرد منا. ينتقل من إنسان إلى آخر. الأمر لا يتعلق بالسفر فقط، بل بتبادل أطراف الحديث وقضاء الوقت معا. هذا ما يفعله البشر". حتى الفعل البسيط المتمثل في الغناء معا ينشر الفيروس. وقد ثبت أيضا أنه فيروس مخادع للغاية، ويصعب تتبعه إلى حد كبير، حيث يتسبب في ظهور أعراض خفيفة أو لا تظهر أعراض بالمرة عند كثيرين، لكنه قاتل بدرجة كافية وقد يؤدي لإرباك المستشفيات. وتقول الدكتورة هاريس: "إنه الفيروس الوبائي لعصرنا هذا، بكل ما تحمله الكلمة من معنى. نحن نعيش الآن في زمن فيروس كورونا". وحين تحقق نجاح، كان من خلال كسر قدرة الفيروس على الانتقال من شخص إلى آخر. تحظى نيوزيلندا بأكبر قدر من الاهتمام في هذا الشأن. لقد تصرفوا في وقت مبكر، بينما كانت لا تزال هناك حالات قليلة في البلاد: فرضوا الإغلاق وأغلقوا حدودهم، والآن بالكاد توجد حالات قليلة للغاية، وعادت الحياة إلى طبيعتها إلى حد كبير. لقد ساعد وضع الأسس السليمة في البلدان الفقيرة أيضا على احتواء الفيروس. منغوليا لديها أطول حدود مشتركة مع الصين، حيث بدأ الوباء. كان من الممكن أن تتأثر البلاد بشدة، ومع ذلك لم تحدث حالة إصابة واحدة تتطلب العناية المركزة، حتى يوليو/ تموز الماضي. حتى الآن، تم تشخيص 293 حالة فقط هناك ولم يسجل لديهم وفيات. لا تزال أعداد كبيرة من الناس تعيش في خيام من الصوف في عاصمة منغوليا، أولان باتور، وتتشارك عائلات ممتدة غرفة واحدة وقال البروفيسور ديفيد هيمان، من كلية لندن للصحة وطب المناطق الحارة، إن منغوليا قامت بعمل جيد بموارد محدودة للغاية. لقد قاموا بتتبع الوباء وعزلوا الحالات، وحددوا المخالطين وعزلوا هؤلاء المخالطين. كما قاموا بإغلاق المدارس بشكل سريع، ووضعوا قيودا على السفر الدولي، وكانوا من أوائل المروجين لارتداء أقنعة الوجه وغسل اليدين. من ناحية أخرى، يقول البروفيسور هيمان إن "الافتقار إلى القيادة السياسية" أعاق العديد من البلدان، حيث "يواجه قادة الصحة العامة والقادة السياسيون صعوبة في التحدث معا". في مثل ذلك المناخ انتشر الفيروس. من الواضح أن الرئيس الأمريكي دونالد ترامب وكبير أطباء الأمراض المعدية في البلاد، أنتوني فاوتشي ، كانا على مواقف متباينة، إن لم تكن متناقضة تماما خلال الوباء. انضم الرئيس البرازيلي جايير بولسونارو إلى المسيرات المناهضة للإغلاق ، ووصف الفيروس بأنه "إنفلونزا صغيرة"، وقال إن الوباء أوشك على الانتهاء في مارس/ آذار الماضي. ونتج عن ذلك أن أصيب 2.8 مليون شخص في البرازيل وحدها، وتوفي ما يقرب من 100 ألف آخرين. شخص يحفر قبرا في مقابر "فيلا فورموزا"، بضواحي ساو باولو عاصمة البرازيل لكن البلدان التي استطاعت السيطرة على الفيروس - في الغالب من خلال عمليات إغلاق مؤلمة عطلت حركة المجتمع - تجد أنه لم يختف، وسينتشر مرة أخرى إذا خففوا من حذرهم، ولا تزال العودة إلى الحالة الطبيعية بعيدة المنال. وتقول الدكتورة غروبيلي: "إنهم يكتشفون أن الخروج من الإغلاق أكثر صعوبة من الدخول فيه. لم يفكروا في كيفية التعايش مع الفيروس". أستراليا هي إحدى الدول التي تحاول رسم مسار للخروج من حالة الإغلاق، لكن ولاية فيكتوريا الآن في وضع "كارثي". عادت ملبورن إلى الإغلاق في أوائل يوليو/ تموز الماضي، ولكن مع استمرار انتشار العدوى، فرضت منذ ذلك الحين قواعد أكثر صرامة. الآن هناك حظر تجول ليلي، ومن المتوقع أن يمارس الناس الرياضة ضمن مسافة لا تتجاوز 5 كيلومترات من منازلهم. أوروبا أيضا تنفتح، لكن إسبانيا وفرنسا واليونان سجلوا أكبر أعداد من حالات الإصابة خلال أسابيع. كما سجلت ألمانيا أكثر من ألف حالة يوميا، وذلك لأول مرة منذ ثلاثة أشهر. لقد أصبح ارتداء أقنعة الوجه، الذي كان شيئا غريبا في بداية الوباء، أمرا شائعا الآن في أوروبا، حتى أن بعض المنتجعات الشاطئية تصر على إلزام مرتاديها بها. وفي تحذير لنا جميعا، فإن النجاح في الماضي ليس ضمانا للمستقبل، فقد تمت الإشادة بهونغ كونغ على نطاق واسع، لنجاحها في كبح الموجة الأولى من فيروس كورونا، لكن تم الآن إغلاق الحانات وصالات الألعاب الرياضية مرة أخرى، في حين تمكن منتجع ديزني لاند هناك من إبقاء بواباته مفتوحة، لمدة تقل عن شهر. تقول الدكتورة هاريس: "إنهاء الإغلاق لا يعني العودة إلى الأساليب القديمة. إنه وضع طبيعي جديد. لم يفهم الناس هذه الرسالة على الإطلاق". يظل موقف إفريقيا في مكافحة فيروس كورونا سؤالًا مفتوحا. هناك أكثر من مليون حالة، وبعد بداية ناجحة، يبدو أن جنوب إفريقيا في وضع سيئ، حيث توجد غالبية الحالات في القارة. لكن الاختبارات القليلة نسبيا تعني صعوبة الحصول على صورة واضحة تماما. وهناك لغز معدل الوفيات المنخفض بشكل ملحوظ في إفريقيا، مقارنة ببقية العالم. فيما يلي بعض الاقتراحات حول السبب: الدول تبتكر في الاستجابة للوباء. تستخدم رواندا الطائرات بدون طيار لتوصيل الإمدادات إلى المستشفيات، والإعلان عن القيود المفروضة لمواجهة فيروس كورونا. بل إنها تُستخدم في القبض على من يخالفون القواعد، بمن في ذلك راعية إحدى الكنائس. ولكن كما هو الحال مع أجزاء من الهند وجنوب شرق آسيا وما وراءها، فإن صعوبة الوصول إلى المياه النظيفة والصرف الصحي يقوض أبسط الإرشادات المتعلقة بغسل اليدين. وتقول الدكتورة غروبيلي: "هناك أناس لديهم ماء لغسل أيديهم، وآخرون ليس لديهم ماء. هذا فرق كبير، يمكننا تقريبا تقسيم العالم إلى قسمين. وهناك علامة استفهام كبيرة حول كيفية السيطرة على الفيروس ما لم يكن هناك لقاح". إذن متى سينتهي كل هذا؟ هناك بالفعل علاجات دوائية. ثبت أن ديكساميثازون - وهو دواء ستيرويدي رخيص التكلفة - ينقذ بعض المرضى الأكثر عرضة للخطر، لكنه لا يكفي لمنع وفاة جميع مرضى كوفيد 19، أو رفع الحاجة إلى جميع القيود. سيتم إيلاء اهتمام وثيق للسويد في الأشهر المقبلة، لمعرفة ما إذا كانت استراتيجيتها ستنجح على المدى الطويل. إنها لم تفرض إغلاقا، ولكن حتى الآن كان لديها معدل وفيات أعلى بكثير من جيرانها، بعد فشلها في حماية الناس في دور الرعاية. بشكل عام، فإن آمال العالم في إعادة الحياة إلى طبيعتها معلقة على اللقاح. تحصين الناس يكسر قدرة الفيروس على الانتشار. هناك ستة لقاحات تدخل الآن المرحلة الثالثة من التجارب السريرية. وهذه هي المرحلة الحاسمة، التي سنكتشف فيها ما إذا كانت اللقاحات التي تبدو واعدة تعمل بالفعل، لكن العقبة الأخيرة تلك هي المرحلة التي تعثرت فيها أدوية عدة. ويقول مسؤولو الصحة إن التركيز يجب أن يظل على ما "إذا" كنا سنحصل على لقاح من عدمه، وليس على "متى". وتقول الدكتورة مارغريت هاريس، من منظمة الصحة العالمية: "لدى الناس اعتقاد هوليوودي بشأن اللقاح، وأن العلماء سيحلون المشكلة. في فيلم مدته ساعتان، تأتي النهاية بسرعة كبيرة، لكن العلماء ليسوا براد بيت (الممثل)، يحقنون أنفسهم ويقولون "سوف نُنقذ جميعا".

පසුගිය ජනවාරියේ අග භාගයේ දී එම නිවේදනය නිකුත් වූ දිනය වන විට කොරෝනාවෛරස් රෝගීන් දස දහසකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් වාර්තා වී තිබුණු අතර පුද්ගලයින් 200කට අධික සංඛ්‍යාවක් මරණයට පත් වී තිබුණි. ඒ සියලු රෝගීන් සහ මරණ වාර්තා වී තිබුනේ චීනයෙන් මිස වෙනත් කිසිදු රටකින් නොවේ. එවක් පටන් ලෝකය සහ අපගේ ජීවිත විශාල වෙනසකට භාජනය විය. එසේ නම් අප සියළු දෙනා එක්වී සිටින්නේ මානව වර්ගයා සහ කොරෝනාවෛරසය අතර ඇරඹි යුද්ධයකට ය. මුළු පෘථිවි තලය දෙස පුළුල්ව නිරීක්ෂණය කළහොත් දිස් වන්නේ රළු චිත්‍රයකි. ලොව පුරා දැනට තහවුරුකර ගෙන ඇති කොරෝනාවෛරස් ආසාදිතයන්ගේ ගණන මිලියන 19කට අධිකය. ඊට ගොදුරු වී හත් ලක්‍ෂයක් මිය ගොස් ඇත. වසංගතය ආරම්භයේ දී රෝගීන් ගණන ලක්ෂයකින් ඉහළ යාමට සති කීපයක් ගතවිය. දැන්, ලක්‍ෂයේ සන්ධිස්ථාන පැය කීපයකින් සලකුණු වෙයි. "තීව්‍ර සහ ඉතා බරපතළ වසංගතයක් වේගවත් වන අවස්ථාවක අතරමැද අපි තවමත් සිටින්නේ. මේක ලෝකයේ හැම ජන කොට්ඨාශයක් වෙත ම ගිහින් තියෙන්නේ," ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ වෛද්‍ය මාගරට් හැරිස් මා සමඟ පැවසුවාය. මෙය එක් වසංගතයක් වුවත් එය තුළ ඇත්තේ එක් කතාවක් නොවේ. කොවිඩ් 19 යේ බලපෑම ලොව තැනින් තැනට වෙනස් ය. ඔබ වෙසෙන රටින් එපිට පවතින යතාර්ථය ඔබට නොපෙනී යාම ඉතා පහසුය. නමුත් සියලු ලෝක වාසීන්ටම පොදු වූ එක් කරුණක් තිබේ. ඔබේ නිවහන ඇමසන් වනාන්තරයේ තනා තිබුනත්, සිංගප්පුරුවේ අහස උසට තැනූ මහල් ගොඩනැගිල්ලක මුදුනේ හෝ එක්සත් රාජධානියේ ගිම්හාන සැණකෙළියක් පැවැත්වෙන වීදියක ඔබ ජීවත් වුවත් මෙම වෛරසය පැතිර යන්නේ සමීප මානව ඇසුර මතය. අප එකිනෙකා සමීප වන තරමට එහි ව්‍යාප්තිය පහසු වනු ඇත. මෙම වෛරසය චීනයේ ආරම්භ වූ දා පටන් අද දක්වාම මෙය සත්‍යයක් ලෙස පවතී. ඔබ ලෝකයේ කොතැනක සිටියත් එතැන පවතින තත්වය මෙම පොදු ධර්මතාවයෙන් පැහැදිලි කෙරෙනු ඇත. අනාගතය කෙබඳු වේදැයි තීරණය කෙරෙන්නේ ද එමගිනි. ඉන්දියාවේ වසංගත තත්වය බරපතළ වෙමින් පවතී මේ වන විට ලතින් ඇමරිකානු කලාපයේ තත්වය නරක ය. ඉන්දියාවේ වසංගත තත්වය බරපතළ වෙමින් පවතී. හොංකොං හි නිරෝධායන මධ්‍යස්ථාන තුළ මිනිසුන් රඳවා ඇත්තේ ඇයි දැයි මින් පැහැදිලි වනු ඇත. දකුණු කොරියාව තම වැසියන්ගේ ජංගම දුරකථන සහ බැංකු ගිණුම් දෙස පවා ගසාගෙන සිටින්නේ ඇයි දැයි මින් පැහැදිලි වෙයි. යුරෝපයේ සහ ඔස්ට්‍රේලියාවේ ලොක්ඩවුන් නීති ලිහිල් වෙද්දී වසංගතය පාලනය කර ගැනීමට දුෂ්කර වී ඇත්තේ මන්දැයි ඉන් කියාපායි. එක්සත් රාජධානිය සාමාන්‍ය ජන ජීවිතය "නව සාමාන්‍යයක්" කරා ගෙනයාමට උත්සාහ කිරීමට හේතුව ද එයින් මොනවට පැහැදිලි වෙයි. "මේක මේ ග්‍රහලෝකය පුරාම පැතිර යන වෛරසයක්. අපි සෑම කෙනෙකුටම ඉන් බලපෑමක් ඇති වෙනවා. මේක මිනිසාගෙන් මිනිසාට පැතිරෙනවා. අපි හැමෝම එකිනෙකාට බැඳී ඇති බවයි ඉන් ඉස්මතු වෙන්නේ," ලන්ඩන් නුවර St George's විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය එලිසබෙටා ග්රොපෙලි පැවසුවාය. "මෙය සංචාරය කිරීම ගැන විතරක් නෙවෙයි. කතා කිරීම සහ එකට එක් වී කාලය ගතකිරීමත් මීට අදාලයි. මානවයින් හැටියට අපි කවුරුත් කරන්නේ මේවා තමයි." ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය. එකට එක්වී ගීතයක් ගායනය කිරීම වැනි ඉතාම සරල ක්‍රියාකාරකමකින් පවා වෛරසය ව්‍යාප්ත වනු ඇත. "ඉතා සීමිත සම්පත් ප්‍රමාණයක් තිබියදී මොන්ගෝලියාව වැඩේ හොඳට කරල තියෙනවා" ඇතැමුන්ට ඉතා සුළු රෝග ලක්ෂණ මතු කරමින් හෝ කිසිදු රෝග ලක්ෂණයක් මතු නොකරමින්, එහි ව්‍යාප්තිය හොර රහසේ සිදු කිරීමට තරම් මෙම වෛරසය සමත් ය. එමෙන්ම ඇතැමුන්ට මාරාන්තික වී, අසාධ්‍ය රෝගීන්ගෙන් රෝහල් පුරවා දමන්නට තරම් සාහසික වීමටත් මෙම වෛරසය සමත් ය. "මේක තමයි අපේ කාලයේ පැමිණි පරිපුර්ණ ම වසංගත වෛරසය. අපි දැන් ජීවත් වෙන්නේ කොරෝනාවෛරස් යුගයේ." වෛද්‍ය හැරිස් පැවසුවාය. කෙනෙකුගෙන් තවත් අයෙකුට මෙම වෛරසය සංසරණය වීමට ඇති හැකියාව බිඳ දැමීම සාර්ථක වූ අවස්තාවක් ගැන කල්පනා කළහොත් වැඩි අවධානයක් යොමු වන්නේ නවසීලන්තය දෙසටය. ඔවුහු කල්තියා ක්‍රියා කළහ. එවකට රට තුළ සිටියේ ආසාදිතයන් කීප දෙනෙකු පමණි: රට වසා දැමූහ. දේශ සීමාවට මුද්‍රා තැබූහ. දැන් ආසාදිතයෙකු වාර්තා නොවන තරම් ය. ජන ජීවිතය බොහෝ සෙයින් නැවත යථා තත්වයට පැමිණ ඇත. මොන්ගෝලියාව "වැඩේ හොඳට කරල" මූලික කර්තව්‍යයන් නිවැරදිව ඉටු කිරීම මගින් සහනයක් ලැබූ දිළිඳු රටවල් ද නැත්තේ නොවේ. චීනයේ දේශ සීමාවෙන් දීර්ඝතම කොටස යාවී ඇත්තේ මොන්ගෝලියාවට ය. වෛරසයේ ආරම්භය චීනයෙන් සිදු වූ බව අපි දනිමු. එහෙයින් මොන්ලිගෝයාවට මෙම වෛරසය සාහසික වන්නට ඉඩ තිබුණි. නමුත් ජුලි මාසය වනතුරු කිසිදු ආසාදිතයෙකුට අධිසත්කාර ඒකකයේ පිහිට අවශ්‍ය වූ බව වාර්තා නොවිණි. අද වන විට එරටින් වාර්තා වී ඇත්තේ ආසාදිතයන් 293 දෙනෙකු පමණි. එකදු මරණයක් හෝ සිදු නොවිණි. "ඉතා සීමිත සම්පත් ප්‍රමාණයක් තිබියදී මොන්ගෝලියාව වැඩේ හොඳට කරල තියෙනවා. ඔවුන් ආසාදිතයන් වෙන් කළා. සමීප සබඳතා හඳුනාගත්තා. එම සමීපතයන් හුදෙකලා කළා." London School of Hygiene and Tropical Medicine හි මහාචාර්ය ඩේවිඩ් හේමාන් පැවසීය. ඔවුහු වහාම පාසල් වසා දැමුහ. විදෙස් සංචාර සඳහා සීමා පැනවූහ. මුහුණු ආවරණ පැළඳීම සහ නිතර අත් සේදීම කල්තියා ප්‍රවර්ධනය කළෝ ඔවුහු ය. බ්‍රසීලයෙන් පමණක් ආසාදිතයන් විසි අට ලක්‍ෂයක් වාර්තා විය. ලක්‍ෂයක් පමණ මරණයට පත් විය තවත් පැත්තකින් සිතතොත්, "මහජන සෞඛ්‍ය නායකයන් සහ දේශපාලන නායකයන් එකට හිඳ කතිකා කිරීම" සඳහා අවශ්‍ය "දේශපාලන නායකත්වය හීන වීම" හේතුවෙන් බොහෝ රටවලට අවහිරයක් වූ බවට මහාචාර්ය හේමාන් තර්ක කරයි. එවැනි වාතාවරණයක් යටතේ වෛරසය වැජඹුණේ ය. එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ වසංගත රෝග පිළිබඳව එරට සිටින ඉහළම වෛද්‍යවරයා වන ඇන්තනි ෆවුචි පැහැදිලිව ම සිටියේ පොතේ වෙනස් පිටු දෙකක ය. එසේ නැතහොත්, වසංගත සමය තුළ නම් වෙනස් ම පොත් දෙකකය. බ්‍රසීලයේ ජනපති ජායිර් බොල්සොනාරෝ, රට වසා දැමීමට එරෙහිව වීදි බට 'ලොක්ඩවුන් විරෝධීන්ගේ' පෙළපාලිවලට එක් විය. ඔහු මෙම වසංගතය "පුංචි හෙම්බිරිස්සා උණක්" ලෙස හැඳින් වූ අතර එය මාර්තු වන විට නිමාවන බව පැවසීය. ඒ වෙනුවට, බ්‍රසීලයෙන් පමණක් ආසාදිතයන් විසි අට ලක්‍ෂයක් වාර්තා විය. ලක්‍ෂයක් පමණ මරණයට පත් විය. වෛරසය සමඟ ජීවත් වෙන්නේ කොහොමද? නමුත් ජන ජීවිතය අවුල් කරවන, වේදනාකාරී ලොක්ඩවුන් ක්‍රමවේද තුළින් වෛරසය පාලනය කළ රටවල් බොහොමයක් වටහා ගෙන ඇත්තේ එසේ කිරීමෙන් වෛරසය සදහටම තුරන් වී නොමැති බවය. නීති ලිහිල් කළහොත් නැවත පැතිරෙන බවය. "ලොක්ඩවුන් කරනවට වඩා එයින් එලියට එන එක අපහසු කාර්යයක් බව ඔවුන්ට දැන් වැටහිලා තියෙනවා. වෛරසය සමඟ ජීවත් වෙන්නේ කොහොමද කියල ඔවුන් හිතල නැහැ." වෛද්‍ය ග්රොපෙලි ප්‍රකාශ කළේය. ඔස්ට්‍රේලියාව, ලොක්ඩවුන් තත්වයෙන් බැහැර වීම සඳහා මංපෙත් සකස් කරන රටකි. නමුත් වික්ටෝරියා ප්‍රාන්තයේ මේ වන විට මහත් ව්‍යසනයකි. ජූලියේ මුල් භාගය ගෙවී යන්නට පෙර මෙල්බර්න් නුවර නැවත වසා දැමුණි. පෙරට වඩා දැඩි වූ නීති රීති පැනවූ නමුත් වසංගතය නොනවත්වා ඉදිරියට ඇදුණි. දැන් රාත්‍රී කාලයේ ඇඳිරි නීතිය ද ක්‍රියාත්මක ය. යුරෝපය ද විවෘත වෙමින් පවතී. නමුත් ස්පාඤ්ඤය, ප්‍රංශය සහ ග්‍රීසිය තවමත් ආසාදිතයන් ඉහළ ගණනක් වාර්තා කරති. පසුගිය තුන් මාසය ඇතුළත ප්‍රථම වතාවට ජර්මනියෙන් දිනකට ආසාදිතයන් 1000කට අධික සංඛ්‍යාවක් වාර්තා විය. මුහුණු ආවරණ පැළඳීම විකාරයක් ලෙස වරෙක සිතූ යුරෝපයට දැන් එය සාමාන්‍ය දෙයකි. ඇතැම් ස්ථානවලදී එය පැළඳීම අනිවාර්ය කර තිබේ. ඒක 'අලුත් සාමාන්‍යයක්' කොරෝනාවෛරසයේ පළමු රැල්ල සාර්ථකව පාලනය කළ හොංකොං, පැසසුමට ලක් විය. අනතුරුව විවෘත කළ ඩිස්නිලන්තය පවත්වාගෙන යා හැකි වූයේ මාසයකටත් අඩු කාලයකි. දැන්, නැවතත් අවන්හල් සහ කායවර්ධන මධ්‍යස්ථාන වසා දමා තිබේ. "ලොක්ඩවුන් තත්වයෙන් බැහැර වූ පමණින් සියල්ල පැරණි මට්ටමට එන්නේ නැහැ. ඒක 'අලුත් සාමාන්‍යයක්.' මිනිස්සුන්ට ඒ පණිවිඩය ගිහින් නැහැ." වෛද්‍ය හැරිස් පැවසුවාය. කොරෝනාවෛරසයට එරෙහිව අප්‍රිකාවේ තත්වය තවමත් ප්‍රශ්නාර්ථයකි. සාර්ථක ආරම්භයකින් පසුව මුළු මහද්වීපයෙන් ම ආසාදිතයන් දස ලක්ෂයක් වාර්තා විය. ඉන් බහුතරයක් සිටින්නේ දකුණු අප්‍රිකාවේ ය. නමුත් ආසාදිතයන් සඳහා පරීක්ෂණ සිදු කෙරෙන්නේ සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමකිනි. එබැවින් අප්‍රිකානු කලාපය පිළිබඳව පැහැදිලි චිත්‍රයක් ලබා ගැනීම දුෂ්කරවේ. ලොව වෙනත් රටවල් හා සසඳන කල අප්‍රිකාවේ කොරෝනා මරණ අනුපාතිකය පහළ මට්ටමකින් පෙන්නුම් කිරීම ද ප්‍රහේලිකාවකි. ඊට හේතු වශයෙන් පහත සඳහන් යෝජනා ඉදිරිපත් කළ හැකිය. ඇතැම් රටවල් අලුත් ක්‍රමවේද සොයා ගනිති. රුවන්ඩාව, රෝහල්වලට අවශ්‍ය දෑ ගෙනයාමටත් කොරෝනාවෛරස් නීති රීති ජනතාව අතර බෙදා හැරීමටත් ඩ්රෝන යානා භාවිතා කළහ. නීති කඩ කරන්නන් අල්ලා ගැනීමට ද ඩ්රෝන යොදා ගත්හ. නීති උල්ලංඝනය කරමින් කටයුතු කළ කතෝලික දේවස්ථානයක පුජකවරයෙකු ද එමගින් නීතියේ රැහැනට හසු කර ගැනුණි. මෙම වසංගතය පාලනය කිරීම සඳහා ලබා දී ඇති සරලම උපදේශය නිතර අත සේදීම යි. නමුත් පිරිසිදු ජලය ලබා ගැනීම දෛනික අභියෝගයක් වී ඇති ඉන්දියාවේ ඇතැම් ප්‍රදේශවලට මෙය එතරම් සරල නොවේ. "සමහර මිනිස්සුන්ට අත සෝදාගන්න වතුර තියෙනවා. එහෙම නැති අයත් ඉන්නවා. මේක ලොකු වෙනසක්. මේ අනුව ලෝකය කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා. මෙතැනදී ලොකු ප්‍රශ්නයක් මතු වෙනවා, එන්නතක් නොමැතිව මෙම වසංගතය පාලනය කරන්නේ කොහොමද කියල." වෛද්‍ය එලිසබෙටා ග්රොපෙලි පැවසුවාය. එසේනම් මෙම වසංගතය නිමා වන්නේ කවදාද? දැනටමත් ඖෂධීය ප්‍රතිකාර පවතී. ඩෙක්සමෙතසෝන් (Dexamethasone), ස්ටෙරොයිඩ ගණයට අයත් මිලෙන් අඩු ඖෂධයකි. ඇතැම් අසාධ්‍ය රෝගීන්ගේ ජීවිත එමගින් ආරක්ෂා වූ බව පෙනී ගොස් තිබේ. නමුත් කෝවිඩ් රෝගීන් සියලු දෙනාම මරණයෙන් ගලවා ගැනීමට හෝ සියලු නීති රීති ඉවත් කිරීමට මෙම ඖෂධය පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. ස්වීඩනය ගත් ක්‍රියාමාර්ගය දීර්ඝකාලීනව සාර්ථක වේදැයි බොහෝ දෙනා විමසිල්ලෙන් නිරීක්ෂණය කරති. ඔවුන් රට ලොක්ඩවුන් කළේ නැත. නමුත් වැඩිහිටි නිවාස තුළ සිටි පිරිස ආරක්ෂා කර ගැනීමට අපොහොසත් වීම තුළ අසල්වැසි රටවලට වඩා ඉතා ඉහළ මරණ අනුපාතිකයක් ස්වීඩනයෙන් වාර්තා විය. "බ්‍රැඩ් පිට් ලා (Brad Pitt) නොවෙයි." සරලව ම කිවහොත්, සාමාන්‍ය ජීවන රටාවට ලෝකය යළි පැමිණීමේ අපේක්ෂාව අමුණා ඇත්තේ එන්නතක් මතය. මිනිසාට ප්‍රතිශක්තිය ලබා දීම මගින් වෛරසයේ පැතිරීමට ඇති හැකියාව බිඳ දැමිය හැකිය. මේ වන විට, සායනික අත්හදා බැලීමේ ක්‍රියාදාමයේ තුන්වැනි අදියරට පැමිණි එන්නත් හයක් තිබේ. ඉන් එක් එන්නතක් හෝ සත්‍යවශයෙන් ම වෛරසයට එරෙහිව ක්‍රියාශීලී වන බවට සනාථ කර ගැනීම සඳහා පවතින තීරණාත්මක අදියර මෙයයි. බොහෝ ඖෂධ ඇණහිට ඇත්තේ ද අවසාන කඩුල්ල අසල ය. එම නිසා "එන්නතක් සොයාගත් විට" යන යෙදුමට වඩා "එන්නතක් සොයා ගතහොත්" යන යෙදුම සෞඛ්‍ය බලධාරීහු අවධාරණය කරති. "මිනිස්සු විශ්වාස කරන්නේ එන්නතක් කියන්නේ හොලිවුඩ් චිත්‍රපටයක් වගේ කියල. විද්‍යාඥයෝ එන්නතක් සොයා ගැනීමට වෙහෙසෙනවා. පැය දෙකක චිත්‍රපටයක නම් ඉතා ඉක්මනින් අවසානයට ළඟා වෙනවා. නමුත් විද්‍යාඥයෝ කියන අය, තමන්ටම එන්නත විදගෙන 'දැන් අපි ඔක්කොම ආරක්ෂිතයි' කියල ප්‍රකාශ කරන බ්‍රැඩ් පිට් ලා (Brad Pitt) නොවෙයි." ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ වෛද්‍ය මාගරට් හැරිස් ප්‍රකාශ කළාය.


أسيا بيبي تصر على براءتها وكانت أسيا بيبي قد أدينت في عام 2010، بعد اتهامها بإهانة النبي محمد، في خلاف مع جيرانها. ولكن بيبي تصر على براءتها، غير أنها قضت معظم سنوات سجنها الثماني الماضية في حبس انفرداي. وقد أدى إلغاء الحكم بالفعل إلى احتجاجات عنيفة قادها متشددون يؤيدون قانون التجديف بقوة. وخرجت مظاهرات مناهضة لإلغاء الحكم في كراتشي، ولاهور، وبيشاور، ومولتان. وأفادت تقارير بحدوث اشتباكات بين المتظاهرين والشرطة. وطوقت الشرطة المنطقة الحمراء في العاصمة إسلام أباد، حيث توجد المحكمة العليا التي أصدرت الحكم الجديد، ونشرت السلطات قوات أمنية حتى تبقي المحتجين بعيدا عن المحكمة. وقال كبير القضاة، ثاقب نيسارم، الذي تلا الحكم، إن أسيا بيبي تستطيع الخروج من سجن شايكوبورا، قرب لاهور، فورا، إن لم تكن مطلوبة في أي قضية أخرى. ولم تكن أسيا في قاعة المحكمة لتسمع الحكم، لكنها لم تصدقه عندما سمعت به وهي في السجن. ونقلت وكالة فرانس برس عنها قولها: "لست أصدق ما أسمعه، هل سيطلق سراحي الآن؟. هل سيدعونني أخرج، حقيقة؟" ما الذي اتهمت به أسيا بيبي؟ بدأت محاكمة أسيا، واسمها الكامل أسيا نورين، عقب جدل مع مجموعة من النساء في يونيو/حزيران 2009. في باكستان مناصرون كثيرون لقانون التجديف وكانت النسوة يقطفن بعض الفواكه حينما نشب خلاف على دلو للماء. وقالت النسوة إنهن لا يستطعن لمس الدلو، لأن أسيا استخدمته بوضع كوب فيه، وذلك لأنها نجسة بسبب ديانتها. وادعى ممثلو النيابة أن النساء طلبن - بعد الجدال الذي ثار عقب الحادثة - من بيبي اعتناق الإسلام، وقلن إنها تفوهت بثلاث تعليقات مسيئة للنبي محمد ردا عليهن. ثم تعرضت بيبي للضرب وهي في بيتها، وقال متهموها إنها أقرت وقتها بالتجديف. وقبض عليها عقب ذلك، بعد تحقيق الشرطة معها. ماذا قالت المحكمة العليا؟ زوج أسيا بيبي وابنتها يخشون على سلامتها بعد إلغاء الحكم قال القضاة إن ممثلي الادعاء "لم يستطيعوا بشكل قاطع إثبات القضية، بما لا يدع مجالا للشك". وأضافوا أن القضية بنيت على أدلة واهية، وإن الإجراءات التي اتبعت لم تكن سليمة. وكان اعتراف بيبي المدعى قد حدث أمام جمع من الناس الذين كانوا "يهددون بقتلها". وأشار الحكم الجديد الذي ألغى الحكم السابق في أكثر من نقطة، إلى القرآن والتاريخ الإسلامي. وانتهى باقتباس من الحديث النبوي، يدعو إلى معاملة غير المسلمين بالحسنى.

අසියා බිබී පෙත්සමට අත්සන් කරමින් මහමද් නබි නායක තුමාට අවමන් කරනු ලැබීම් සම්බන්ධයෙන් ආසියා බිබී (Asia Bibi) නම් චුදිත කාන්තාවට දඬුවම් නියමකරන ලද්දේ මෙයින් වසර පහකට පෙර. තමාට එරෙහි චෝදනා බැහැර ලන Asia Bibi පවසන්නේ ,පෞද්ගලික කෝන්තරයක් නිසා මුස්ලිම් කාන්තාවක් තමාට එරෙහිව ඉහත කී පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කර ඇති බවයි. පන්ජාබ් ප්‍රාන්ත මහාධිකරණය Asia Bibi ට මරණ දඬුවම නියම කරනු ලැබීමෙන් අනතුරුවයි, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනය ඉදිරිපත් කෙරුනේ.


وقع الانفجار في الحي الدبلوماسي في العاصمة الأفغانية. و قالت تقارير إن المفجر الانتحاري صدم سيارته المحملة بالمتفجرات بالسيارة التابعة للسفارة التركية في الحي الدبلوماسي في العاصمة الأفغانية. وأعلنت حركة طالبان مسؤوليتها عن الهجوم الذي وقع نحو الساعة الثامنة صباحا بالتوقيت المحلي (3.30 بتوقيت غرينيتش) الخميس. وقد وقعت هجمات مشابهة متفرقة في كابول مؤخرا، من بينها هجوم على سيارة تابعة للسفارة البريطانية في نوفمبر/تشرين الثاني. وقد قتل في الهجوم خمسة أشخاص بينهم دبلوماسي بريطاني. مواضيع قد تهمك نهاية ووقع هجوم آخر في يناير/كانون الثاني، عندما هاجم انتحاري سيارة تابعة للاتحاد الأوروبي ما أسفر عن مقتل أحد المارة. ووقع انفجار الخميس قرب مبنى السفارة الإيرانية الذي يقع أمام مبنى البعثة الدبلوماسية التركية.

ප්‍රහාරය සිදුවූ ශාර් එ නාව් ප්‍රදේශයෙන් දුම් කන්දක ඉහළ නගින අයුරු දක්නට ලැබුණි මෝටර්රථ බෝම්බයක් පුපුරාහැරීමෙන් පසු ශාර් එ නාව් ප්‍රදේශයේ ඇති ගොඩනැගිල්ලට කඩා වැදුණු තුවක්කුකරුවන් තිදෙනෙකු විසින් වෙඩි තැබීම සිදුකරනු ලැබ තිබේ. පැය විසි හතරක් ඇතුළත නගරය තුළ සිදුවූ පස්වැනි ප්‍රහාරය මෙය වන අතර කිසිවෙකු විසින් මෙම ප්‍රහාරයේ වගකීම භාරගෙන නැත. ප්‍රහාරකයන් සියලු දෙනා මරාදමනු ලැබූ බවයි වාර්තාවන්නේ. කාබුල් නුවර ප්‍රහාරය සිදුවූ ස්ථානයේ ආරක්ෂක මෙහෙයුම් දියත්කොට ඇත. මෑතක සිට කාබුල් නගරය තුළ තාලිබාන් සන්නද්ධකරුවන් සිදුකරන ප්‍රහාරයන් සංඛ්‍යාව ඉහළ ගොස් ඇති බවයි පැවසෙන්නේ. සඳුදා පුද්ගලයන් 24 දෙනෙකුට මරු කැඳවමින් සහ තවත් සියයකට ආසන්න පිරිසකට තුවාල සිදුකරමින් සිදුවූ බෝම්බ පිපිරවීමේ වගකීම එම සංවිධානය විසින් භාරගනුලැබ තිබුණි. එම ප්‍රහාරයෙන් ඉහළ පෙළේ පොලිස් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු සහ යුද හමුදා ජෙනරාල්වරයෙකු මරණයට පත්වූ බවයි ආරක්ෂක අමාත්‍යංශ ප්‍රකාශකයෙක් බීබීසීයට පැවසුවේ. ගොඩනැගිල්ලට යාබදව පිහිටි ආපනශාලාවක වීදුරු ද පුපුරා කඩා වැටී තිබුණි. කාබුල් අගනුවර දියුණුම ව්‍යාපාර සහිත මෙන්ම ජනතාව පදිංචි නිවාස බොහෝ ඇති ප්‍රදේශයක සිදුවූ නවතම ප්‍රහාරය මෙයයි. රජයේ ප්‍රකාශකයෙක් බීබීසීයට පැවසුවේ බෝම්බකරුවන් සහ ආරක්ෂක අංශ අතර පැය ගණනක් පුරා පැවති වෙඩි හුවමාරුවෙන් සාමාන්‍ය වැසියන් හයදෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බවයි. විදේශිකයන් දස දෙනෙකු ඇතුළු පුද්ගලයන් 42 දෙනෙකු ගැටුම පවතිද්දී බේරාගනු ලැබුණි.


الشرطة الإسرائيلية اعتقلت عددا من المتظاهرين فقد اعترض مئات القوميين المتطرفين اليهود الخميس مظاهرة للفلسطينيين في باب العامود، وهم يرددون "الموت للعرب" و"الانتقام". وتدخلت الشرطة الإسرائيلية للفصل بين الطرفين وألقت القنابل الصوتية على المتظاهرين، الذين رشق بعضهم أفراد الشرطة بالقارورات. واعتقلت أجهزة الأمن عددا من المتظاهرين. وقالت مصادر فلسطينية إن الشرطة الإسرائيلية استخدمت قنابل الغاز المسيل للدموع والرصاص الحي والمطاطي، وإن قوات الخيالة التابعة للشرطة ضربت الشبان الفلسطينيين. مواضيع قد تهمك نهاية وأعلن الهلال الأحمر الفلسطيني في مدينة القدس أن عدد المصابين خلال المواجهات التي اندلعت مساء الخميس وصل إلى 105 نقل منهم 22 إلى المستشفى. ويسود التوتر الأجواء في المدينة منذ أيام. باب العامود: مئة جريح في مواجهات بين فلسطينيين والشرطة الإسرائيلية في القدس واتهم الفلسطينيون الشرطة الإسرائيلية بمحاولة منعهم من إقامة سهرات رمضان المعتادة في باب العامود، التي تعد من بين أهم المواقع التاريخية في مدينة القدس العتيقة. وثار غضب اليهود بعد انتشار صور فيديو على تطبيق، تك توك، تظهر فلسطينيين يهاجمون مجموعة من اليهود المتشددين في القدس. ووقعت في القدس هذا الأسبوع حوادث تعرض فيها فلسطينيون لهجمات يهود، من بينها حادث مجموعة من شباب اليهود المتطرفين كانوا يرددون شعارات معادية للعرب ضربوا سائقا فلسطينيا توقف للتلاسن معهم. ونقلت وكالة رويترز عن متحدث باسم الشرطة قوله إن أجهزة الأمن: "ستتعامل بصرامة مع جميع أشكال العنف والشغب". وعبرت الرئاسة الفلسطينية عن إدانتها واستنكارها الشديدين "لما تقوم به الجماعات اليمينية بالتحريض على قتل العرب، وبحماية الجيش والشرطة الإسرائيلية". وأكدت في بيان أصدرته مساء الخميس أن "القدس الشرقية هي عاصمة دولة فلسطين، وناشدت المجتمع الدولي لحماية الفلسطينيين في القدس من المستوطنين واعتداءاتهم الإجرامية، وحملت الحكومة الإسرائيلية المسؤولية كاملة عن التدهور الخطير". وطالب رئيس الوزراء الفلسطيني في بيان أيضا، المجتمع الدولي ولجان حقوق الإنسان العالمية، بإدانة تلك الهجمات، والعمل على توفير الحماية الدولية للمواطنين المقدسيين. وقد احتلت إسرائيل القدس الشرقية في حرب 1967 وتعتبر المدينة بشطريها الشرقي والغربي كتلة واحدة عاصمة لها رغم رفض الغالبية الكاسحة من دول العالم. أما الفلسطينيون فيرون القدس الشرقية عاصمة للدولة المستقلة التي يطالبون بها.

අලුතින් ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා මතුවූයේ මාස කිහිපයක් පුරා පැවති උණුසුම් තත්ත්වයකින් අනතුරුව වුවත් ඊශ්‍රායල - පලස්තීන ගැටුම දශක ගණනාවක සිට ඇදී එන්නකි. ගැටුම ඇරඹුණේ කෙසේද? බෙත්ලෙහෙම - 20 වෙනි සියවස මුලදී සියක් වසක ගැටලුවක් පළමු ලෝක යුද්ධයෙන් අනතුරුව මැදපෙරදිග පලස්තීනය යනුවෙන් හැඳින්වුණු ප්‍රදේශයේ පාලනය බ්‍රිතාන්‍යය යටතට පත් විණි. එසේ වූයේ එම කොටසේ පාලනය ගෙන ගිය ඔටොමාන් අධිරාජ්‍යය පරාජයට පත් කිරීමෙන් අනතුරුවය. එම භූමියේ සුළුතරය යුදෙව් ජාතිකයන් වූ අතර බහුතරය අරාබි විණි. දෙපාර්ශවය අතර උණුසුම් තත්ත්වය මතුවන්නට වූයේ, පලස්තීනය තුළ යුදෙව් ජනතාව වෙනුවෙන් "ජාතික නිවහනක්" ගොඩනැගීමේ කාර්යය ජාත්‍යන්තර ප්‍රජාව විසින් බ්‍රිතාන්‍යයට පැවරීමත් සමග ය. එම භූමිය සිය පාරම්පරික නිවහන බව යුදෙව්වන් පැවසුවත් ඊට පලස්තීන අරාබි වැසියෝ ද හිමිකම් කියමින් අදාළ පියවරට එරෙහි වූහ. හැග්නාහ් (යුදෙව් රහසිගත) සටන්කරුවෙක් - 1948 ඊශ්‍රායල නිදහස් යුද්ධයට ආසන්නයේ 1920 සහ 40 ගණන්වල සිට එම භූමිය වෙත පැමිණෙන යුදෙව් ජනයාගේ සංඛ්‍යාව ඉහළ යමින් පැවතිණි. එසේ ආ බොහෝ දෙනා යුරෝපයේ එල්ල වූ වධහිංසාවලින් ගැලවීම සඳහා මෙන්ම දෙවෙනි ලෝක යුද්ධයේ සංහාරයෙන් පසු නිජබිමක් අපේක්ෂාවෙන් පැමිණියෝ වූහ. යුදෙව් හා අරාබි ජාතීන් අතර ප්‍රචණ්ඩත්වය මෙන්ම බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයට එරෙහි ප්‍රචණ්ඩත්වය ද ඉහළ නගින්නට විණි. ඒ අනුව පලස්තීනය යුදෙව් හා අරාබි රාජ්‍ය ලෙස වෙන් කරමින් ද ජෙරුසලම ජාත්‍යන්තර නගරයක් බවට පත් කරමින් ද එක්සත් ජාතීන් 1947 දී යෝජනාවක් සම්මත කර ගත්හ. යුදෙව් නායකයින් විසින් පිළිගන්නා ලද එම සැලසුම අරාබි පාර්ශවය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද අතර කිසිදා ක්‍රියාවට නොනැගිණි. හැග්නාහ් ලෙස හැඳින්වුණු යුදෙව් ස්වයං-ආරක්ෂක හමුදාවේ සටන්කරුවන් වෙත ප්‍රහාර එල්ල කරන අරාබි මිත්‍ර හමුදාවේ සෙබළුන් - 1948 මාර්තු ඊශ්‍රායලයේ නිර්මාණය සහ 'මහා විපත' ගැටලුව විසඳිය නොහැකි වූ තැන 1948 දී බ්‍රිතාන්‍ය පාලකයින් ඉන් ඉවත්ව ගිය අතර ඊශ්‍රායල රාජ්‍යය බිහිවීම යුදෙව් නායකයින් විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලැබීය. බොහෝ පලස්තීනුවන් ඊට විරෝධය දැක්වූ අතර යුද්ධයක් ඇරඹිණි. අසල්වැසි අරාබි රටවල හමුදා ආක්‍රමණය කළහ. ලක්ෂ ගණනක පලස්තීනුවන්ට පලායාමට හෝ සිය නිවෙස් අතහැර යාමට බලකෙරුණු එම සිදුවීම ඔවුන් විසින් හඳුන්වනු ලැබුවේ 'අල් නක්බා' නොඑසේ නම් 'මහා විපත' යනුවෙනි. ඊළඟ වසරේදී සටන්විරාමයක් සමග ගැටුම් අවසන් වනවිට භූමි ප්‍රදේශයේ වැඩි ප්‍රමාණයක් ඊශ්‍රාලයේ පාලනය යටතේ පැවතිනි. ජෝර්දානය විසින් අල්ලාගන්නා ලද භූමිය බටහිර ඉවුර නමින් හැඳින්වුණු අතර ගාසා ප්‍රදේශය ඊජිප්තුව විසින් අත්පත් කරගෙන තිබිණි. ජෙරුසලම බෙදී ගොස් තිබුණේ එහි බටහිර කොටස ඊශ්‍රායල හමුදාව සහ නැගෙනහිර කොටස ජෝර්දාන හමුදාව අතට පත්කෙරිමිනි සෑම පාර්ශවයක් ම එකිනෙකාට චෝදනා කරන අතරේ සාම ගිවිසුමක් නොතිබූ හෙයින් ඉන් පසු එළඹුණු දශක ගණන තුළ යුද්ධ හා ගැටුම් හට ගත්තේය. මේ ගැනත් දැනගන්න: වර්තමාන සිතියම එසේ 1967 දී ඇති වූ තවත් යුද්ධයකදී නැගෙනහිර ජෙරුසලම හා බටහිර ඉවුරත්, සිරියානු ගෝලාන් කඳුකරයේ වැඩි ප්‍රමාණය මෙන්ම ගාසා සහ ඊජිතුවේ සිනායි අර්ධද්වීපය ද ඊශ්‍රායලය විසින් අත්පත් කරගන්නා ලදී. බොහෝ පලස්තීන සරණාගතයින් සහ ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නෝ ගාසා හා බටහිර ඉවුර මෙන්ම අසල්වැසි ජෝර්දානය, සිරියාව හා ලෙබනනයේ වෙසෙති. එම සරණාගතයින්ට හෝ ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නන් හට යළි සිය නිවෙස් වෙත පැමීණීමට ඊශ්‍රායලය ඉඩ නොදේ. ඊශ්‍රායලය පවසන්නේ එසේ කළහොත් සිය රට පිරී ඉතිරී යනු ඇති අතර යුදෙව් රාජ්‍යයක් ලෙස එහි පැවැත්මට තර්ජනයක් වන බවකි. 1967 සය දින යුද්ධයේදී අත්පත් කරගත් නැගෙනහිර ජෙරුසලම කරා ඊශ්‍රායල හමුදා අණදෙන නිලධාරීන් පැමිණෙන අයුරු ඊශ්‍රායලය තවදුරටත් බටහිර ඉවුර අත්පත් කරගෙන සිටී. ගාසා තීරයෙන් ඊශ්‍රායලය ඉවත් වුව ද එක්සත් ජාතීන් විසින් එය තවදුරටත් සලකනු ලබන්නේ අත්පත් කරගන්නා ලද භූමියේ කොටසක් ලෙසිනි. සමස්ත ජෙරුසලම සිය අගනුවර බව ඊශ්‍රායලය පවසන අතර සිය අනාගත පලස්තීන රාජ්‍යයේ අගනුවර නැගෙනහිර ජෙරුසලම වන බව පලස්තීනුවෝ පවසති. එසේ මුළු නගරයටම ඊශ්‍රායලය හිමිකම් පෑම පිළිගත් අතලොස්සක් වූ රටවල් අතරට ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය අයත් වේ. ගෙවී ගිය 50 වසර තුළදී අදාළ ප්‍රදේශවල ඊශ්‍රායලය විසින් ජනපද ගොඩ නගනු ලැබ ඇති අතර මේ වනවිට එහි 600,000 ට වැඩි යුදෙව් ජනතාවක් වාසය කරති. මෙය ජාත්‍යන්තර නීතියට අනුව නීති විරෝධී වන අතර සාමයට බාධාවක් බව පලස්තීනුවන් පවසතත්, ඊශ්‍රායලය එය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. දැන් සිදුවන්නේ කුමක් ද? නැගෙනහිර ජෙරුසලම, ගාසා හා බටහිර ඉවුරේ වෙසෙන පලස්තීනුවන් හා ඊශ්‍රායලය අතර නිතර උණුසුම් තත්ත්ව හටගනී. ඊශ්‍රායලය සමග බොහෝ විට යුද වැදුණු හමාස් නමින් හඳුන්වන පලස්තීන සන්නද්ධ කණ්ඩායම ගාසා පාලනය කරයි. ඔවුන් වෙත අවි ලැබීම නැවැත්වීම සඳහා ඊශ්‍රායලය මෙන්ම ඊජිප්තුව ද ගාසා තීරය සමග ඇති සිය දේශසීමා දැඩි පාලනයකට යටත් කර තිබේ. ඊශ්‍රායලයේ ක්‍රියා සහ සීමා හමුවේ තමන් පීඩා විඳින බව ගාසා මෙන්ම බටහිර ඉවුරේ වෙසෙන පලස්තීනුවෝ පවසති. එහෙත් ඊශ්‍රායලය පවසන්නේ පලස්තීනුවන්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ආරක්ෂාවීම සඳහා පමණක් තමන් ක්‍රියාත්මක වන බවය. 2021 අප්‍රේල් මස මැද ශුද්ධ වූ මුස්ලිම් මාසය ආරම්භයේ සිට තත්ත්වය උත්සන්න වූයේ පොලිසිය හා පලස්තීනුවන් අතර රාත්‍රී කාලයේ හටගන්නා ගැටුම් සමගිනි. නැගෙනහිර ජෙරුසලමේ ඇතැම් පලස්තීන පවුල් තර්ජනාත්මකව ඉවත් කිරීමද ප්‍රකෝපය ඉහළ යාමට හේතු විය. ගාසා තීරය හා ඊශ්‍රායලය අතර දේශසීමාව ආසන්නයේ ඊශ්‍රායල හමුදා සමග ඇතිවූ ගැටුම් ප්‍රධාන ගැටලු මොනවාද? ඊශ්‍රායලය හා පලස්තීනුවන් අතර එකඟතාවක් ඇති නොවන ගැටලු ගණනාවකි. පලස්තීන සරණාගතයින්ට කුමක් සිදුවේද, බටහිර ඉවුරේ යුදෙව් ජනාවාස එසේ පවතින්නේද නැති නම් ඉවත් කරන්නේද, ජෙරුසලම දෙපාර්ශවය විසින් ම බෙදාහදාගනු ලබන්නේද, සහ වඩාත් දුෂ්කර කරුණ වන ඊශ්‍රායලය පසෙකින් පලස්තීන රාජ්‍යය ගොඩනැගිය යුතුද යන ගැටලු ඒ අතර වේ. වසර 25 ක් පුරා අතරින් පතර සාම සාකච්ඡා පැවතිය ද අර්බුදය තවමත් විසදී නැත. අනාගතයට ඉතිරිව ඇත්තේ කුමක් ද? කෙටියෙන් පවසතොත්, මෙම තත්ත්වය ඉතා ඉක්මණින් විසඳෙන බවක් පෙනෙන්නට නැත. වඩාත් මෑත කාලීන සාම සැලසුම සකසනු ලැබුවේ එක්සත් ජනපදය විසිනි. ඒ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ධුරය දරන සමයේ දී ය. ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු විසින් එය හඳුන්වනු ලැබුවේ "සියවසේ එකඟතාව" (the deal of the century) ලෙසය. එය ඒක පාර්ශ්වික යැයි පවසමින් පලස්තීනුවන්ගේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ලක්වූ එම සැලසුම ක්‍රියාවට නොනැගිණි. අනාගතයේ මොනයම් හෝ සාම වැඩපිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක වීමට නම්, දෙපාර්ශවයම සංකීර්ණ ගැටලු විසඳාලීමට එකඟ විය යුතුය. එය ඉටුවන තාක්, අර්බුදය තවත් ඉදිරියට යනු ඇත.


اعتقل الجيش السياسيين المدنيين قبل ساعات من انعقاد البرلمان وأثار الانقلاب موجة خوف في عموم البلاد، التي رزحت تحت ثقل نحو 50 عاما من حكم الانظمة العسكرية القمعية قبل أن تتحول إلى نظام الحكم الديمقراطي في عام 2011. وجاء اعتقال أونغ سان سو تشي وسياسيين آخرين في الصباح الباكر تذكيرا للجميع بتلك الأيام الصعبة التي كان العديدون يأملون في أنهم قد تخلصوا منها وتركوها خلفهم في الماضي. وخلال السنوات الخمس الماضية، قادت سو تشي وحزبها الذي كان محظورا في السابق الرابطة الوطنية من أجل الديمقراطية (أن أل دي) البلاد بعد انتخابها في 2015 في أو انتخابات حرة وعادلة في البلاد منذ 25 عاما. وكان من المفترض أن يبدأ الحزب دورة ثانية في السلطة صباح يوم الاثنين. بيد أنه في الكواليس، ظل الجيش يحكم قبضته القوية نسبيا على ميانمار (التي كانت تعرف سابقا باسم بورما)، بفضل الدستور الذي كان أعطاه ربع مجمل مقاعد البرلمان، فضلا عن تحكمه بمعظم الوزارات المهمة. مواضيع قد تهمك نهاية الأمر الذي يدفع إلى التساؤل: لماذا إذن سيطر الجيش على السلطة الآن، وبشكل أكثر تخصيصا؛ ما الذي سيفعله وما الذي سيحدث بعد ذلك؟ مزاعم تزوير "ترامبية" يمكن بسهولة توضيح لماذا هذا التوقيت بالضبط، كما يشير مراسل شؤون شرق آسيا جوناثان هيد: فصباح الاثنين كان موعد أول جلسة برلمانية، والتي ستكرس نتائج الانتخابات الاخيرة في البرلمان. وهذا ما توقف الآن بعد انقلاب الجيش. لقد شهدت انتخابات نوفمبر/ تشرين الثاني فوز حزب الرابطة الوطنية من أجل الديمقراطية بنسبة 80 في المئة من الأصوات، وأنه ظل حزبا يحظى بشعبية كبيرة على الرغم من مزاعم ارتكاب عمليات إبادة ضد مسلمي الروهينغا. وبدأت المعارضة التي يدعمها الجيش مباشرة بإطلاق مزاعم وقوع تزوير في عملية الاقتراع. وكررت هذه الاتهامات في بيان وقعه نائب الرئيس الذي يقوم بعد الانقلاب بمهام الرئيس بالإنابة لتبرير فرض حالة الطوارئ البلاد لمدة عام. وقال الجنرال السابق مينت سوي الذي كان نائبا للرئيس "لقد فشلت لجنة الانتخابات في حل القائمة الطويلة من المخالفات الانتخابية في الانتخابات متعددة الآحزاب التي جرت في 8 نوفمبر/تشرين الثاني 2020". ولكن ثمة أدلة شحيحة لدعم مثل هذه المزاعم. مواطنون من ميانمار في اليابان خرجوا إلى الشوراع للاحتجاج ضد الانقلاب وقال نائب مدير منظمة هيومان رايتس ووتش في آسيا لبي بي سي "من الواضح أن أونغ سان سو تشي حققت فوزا انتخابيا باهرا. وثمة مزاعم عن تزوير انتخابي، بيد أنها مزاعم "ترامبية" نوعما- أي كل تلك المزاعم عن التزوير من دون تقديم أدلة". وحتى مع ذلك، يصف روبرتسون الانقلاب بأنه شيء "يتعذر تعليله"، مضيفا هل (نتائج الانتخابات) تعني فقدان السلطة؟ الجواب لا". إحراج "أبي الأمة" وعلى الرغم من فوز حزب اتحاد التضامن والتنمية، المدعوم من الجيش، بعدد قليل من الأصوات، إلا أن الجيش ما زال يتمتع بهيمنة كبيرة على الحكومة بموجب دستور عام 2008 المثير للجدل، الذي أقر خلال فترة حكم المجلس العسكري. فهو لا يمنح الجيش ربع المقاعد البرلمانية بشكل تلقائي فحسب، بل والسيطرة أيضا على ثلاث وزارات رئيسية؛ وهي الشؤون الداخلية والدفاع وشؤون الحدود. وهكذا، طالما ظل هذا الدستور قائما من دون تغيير، يظل الجيش محتفظا ببعض السيطرة، بيد أنه يمكن لحزب الرابطة الوطنية من أجل الديمقراطية، بعد الأغلبية التي فاز بها، تعديل هذا الدستور؟ ويستبعد جوناثان هيد هذا الاحتمال، قائلا إن ذلك يتطلب دعم نسبة 75 في المئة من البرلمان، وهي مهمة شبه مستحيلة لأن الجيش يسيطر على الأقل على 25 في المئة من البرلمان. وتشير آي مين ثانت، الصحفية السابقة والمدرسة في الشؤون التقنية الآن، إلى أنه قد يكون هناك سبب آخر للتحرك الذي حصل اليوم يتمثل في الإحراج والإرباك الذي وقع فيه الجيش بعد النتائج الأخيرة. اعتقل الجيش سو تشي وسياسيين مدنيين وقالت لبي بي سي متحدثة من يانغون (رانغون): "لم يكونوا يتوقعون الخسارة"، ولابد أن عوائل من يخدمون في الجيش قد صوتت ضدهم". بالطبع، المٍسألة أبعد من ذلك بكثير. وتضيف ثانت: "عليك أن تفهم كيف ينظر الجيش إلى مكانته في البلاد، فوسائل الإعلام الدولية اعتادت الإشارة إلى أونغ سان سو تشي بوصفها "الأم" بالنسبة للأمة في ميانمار، لكن الجيش يعتبر نفسه "أباَ للأمة". ونتيجة لذلك، يحس الجيش بأن لديه "التزامات واستحقاقات " عندما يتعلق الأمر بالحكم. كما أنه لم يستسغ حقيقة أن البلاد باتت أكثر انفتاحاً على التجارة الدولية في الآونة الأخيرة. "إنهم ينظرون إلى الغرباء بشكل خاص على أنهم يشكلون خطراً"، بحسب ثانت، التي ترجح أن الوباء والمخاوف الدولية بشأن حرمان الروهينغا من حق التصويت في انتخابات نوفمبر/ تشرين الثاني، ربما شجعت الجيش على التحرك الآن. ولكن رغم كل ذلك، لا يزال الأمر بالنسبة لها مفاجئاً". ما الذي يحمله المستقبل؟ في الواقع، لا يعلم الخبراء عن سبب تحرك الجيش في هذا التوقيت بالضبط، إذ يبدو أنه لن يجني إلا القليل. وقال الدكتور جيرارد مكارثي، الباحث في مرحلة ما بعد الدكتوراة بمعهد الأبحاث الآسيوية في جامعة سنغافورة الوطنية ، لبي بي سي: "من الجدير بالذكر أن النظام الحالي مفيد جداً للجيش: فهو يتمتع فيه باستقلالية تامة لقيادته، ولديه استثمارات دولية كبيرة تحقق مصالحه التجارية وبغطاء سياسي من المدنيين لجرائم الحرب". وأضاف "أن الاستيلاء على السلطة لمدة عام كما أعلن الجيش، سيبعد الشركاء الدوليين غير الصينيين، ويضرّ بمصالح الجيش التجارية ويصعّد من مقاومة ملايين الأشخاص ممن ساعدوا في تنصيب سو تشي، والرابطة الوطنية من أجل الديمقراطية، في السلطة وقيادتها للبلاد فترة حكم أخرى". سيطر الجيش على معظم المؤسسات المدنية ويكمل : وربما يأمل الجيش في تحسين أوضاع حزب اتحاد التضامن والتنمية (وفرصه) في الانتخابات المستقبلية، لكن مخاطر مثل هذه الخطوة "كبيرة". ويشير فيل روبرتسون، من منظمة هيومن رايتس ووتش، إلى أن هذه الخطوة تُعرض ميانمار لخطر أن تصبح "دولة منبوذة" مرة أخرى، فضلا عن أنها تثير غضب الناس في الداخل أيضاً. ويضيف: "لا أعتقد أن شعب ميانمار سيقف متفرجاً إزاء ما يحدث، فهم لا يريدون العودة إلى الحكم العسكري من جديد، ويرون في سو تشي حصناً ضد العودة إلى السلطة العسكرية". ويكمل: "ما زالت هناك آمال في إمكانية إيجاد حل عبر المفاوضات، ولكن إذا بدأنا برؤية انطلاق احتجاجات واسعة، فسندخل في أزمة كبيرة".

පාර්ලිමේන්තුව රැස්වීමට පැය කිහිපයකට පෙර හමුදාව සිවිල් දේශපාලනඥයින් රඳවා තබා ගත්තේය 2011 දී ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පාලනය කරා යාමට පෙර පීඩාකාරී මිලිටරි පාලන තන්ත්‍රයන් යටතේ වසර 50 ට ආසන්න කාලයක් පාලනය විඳදරාගත් ජනතාවට නැවත කුමන්ත්‍රණයක් තුළින් රට පුරා භීතියේ කම්පනයක් ඇති කර තිබේ. අවුං සාන් සූ චී සහ අනෙකුත් දේශපාලනඥයන් අද (පෙබ. 01) අලුයම අත්අඩංගුවට ගැනීම, අමතක කර දැමීමට උත්සහ කළ අතීතය නැවතත් රටේ ජනයාට සිහි ගන්වා ඇත. සූ චී සහ වරක් තහනම් කරන ලද, ඇය නායකත්වය දරන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සඳහා වූ ජාතික ලීගය (එන්එල්ඩී) පක්ෂය 2015 දී තේරී පත්වීමෙන් පසු, වසර 25 ක් තුළ දුටු වඩා නිදහස් හා අපක්ෂපාති මැතිවරණයක් රට තුළ මෙහෙයවීය. සඳුදා උදෑසන එම පක්ෂය සිය දෙවන ධුර කාලය ආරම්භ කිරීමට නියමිතව තිබිණි. එහෙත් බුරුමය ලෙස ද හැඳින්වෙන මියන්මාරයේ ව්‍යවස්ථාවට ස්තුති වන්නටරාජ්‍ය බලය තම ග්‍රහණයේ තබා ගැනීමේ හැකියාව මෙන්ම පාර්ලිමේන්තුවේ ආසනවලින් හතරෙන් එකක් සහ රටේ බලවත්ම අමාත්‍යාංශ පාලනය කිරීමේ හැකියාව ද හමුදාවට ලැබී ඇත. දැන් මතුවන ප්‍රශ්නය වන්නේ හමුදාව මේ අවස්ථාවේ බලය අල්ලාගත්තේ ඇයි යන්නයි - එමෙන්ම තවදුරටත් කෙරෙන විමසීමට අනුව ඊළඟට කුමක් ද? 'රැව්දෙන' වංචා චෝදනා බීබීසී අග්නිදිග ආසියාවේ වාර්තාකරු ජොනතන් හෙඩ් පෙන්වා දෙන පරිදි නිශ්චිත වේලාව පහසුවෙන් පැහැදිලි කළ හැකිය: සඳුදා (පෙබ. 01) උදෑසන පාර්ලිමේන්තුවේ පළමු සැසිවාරය ආරම්භ වීමට නියමිතව තිබුණද දැන් එය සිදු නොවේ. රටේ රෝහින්ග්‍යා මුස්ලිම්වරුන්ට එරෙහි ජන සංහාර පිළිබඳ චෝදනා මධ්‍යයේ වුවද විශාල ජනප්‍රියත්වයක් අත්කර ගත් සූ චී ගේ එන්එල්ඩී පක්ෂය නොවැම්බරයේ පැවති මැතිවරණයෙන් 80% ට වැඩි ඡන්ද ප්‍රතිශතයක් ලබා තිබිණි. හමුදා සහය හිමි විපක්ෂය ඡන්දයෙන් පසු වංචා පිළිබඳ චෝදනා කිරීමට වහාම පටන් ගත්තේය. අලුතින් පිහිටුවන ලද වැඩබලන ජනාධිපතිවරයා විසින් අත්සන් කරන ලද ප්‍රකාශයකින් මෙම චෝදනාව නැවත නැවතත් මතුකරන ලද අතර වසරක් පුරා හදිසි නීතිය පැනවීම ඉන් සාධාරණීකරණය කෙරිණි. "2020 නොවැම්බර් 8 වන දින පැවති බහු-පක්ෂ මහ මැතිවරණයේ ඡන්දදායක ලැයිස්තුවේ පැවති විශාල අක්‍රමිකතා විසඳීමට මැතිවරණ කොමිසම (යුඊසී) අපොහොසත් වුණා" යැයි එහි උප සභාපති ලෙස කටයුතු කළ හිටපු ජෙනරාල් මයින්ට් ස්වේ පැවසීය. යැන්ගොන් හි නගර ශාලාව තුළ සෙබළුන් දැක ගත හැක එහෙත් චෝදනාවන්ට සහාය දැක්වීමට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැත. "නිසැකවම අවුං සාන් සූ චී අතිවිශිෂ්ට මැතිවරණ ජයග්‍රහණයක් ලබා ගත්තා" යැයි හියුමන් රයිට්ස් වොච් (එච්ආර්ඩබ්ලිව්) හි ආසියාවේ නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ ෆිල් රොබට්සන් බීබීසී සමග පැවසීය. "මැතිවරණ වංචා පිළිබඳ චෝදනා එල්ල වී තිබෙනවා. එය තරමක් උලප්පා පෙන්වීමක්. නමුත් මේවා සාක්ෂි නොමැතිව ඉදිරිපත් වී ඇති වංචා චෝදනා." එසේ වුවද රොබට්සන් පවසන්නේ බලය උදුරාගැනීම "විස්තර කළ නොහැකි" බවය. "[ඡන්දය] බලය අහිමි වීමක් අදහස් කළාද? පිළිතුර නැත." 'ජාතියේ පියා' අපහසුතාවට පත් කිරීම නොවැම්බරයේ පැවති ඡන්ද විමසීමේදී හමුදා සහාය ලත් එක්සත් සහයෝගීතා සහ සංවර්ධන පක්ෂය (යූඑස්ඩීපී) සුළු ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනා ගත් බවක් පෙනෙන්නට තිබුණද 2008 පැවති හමුදා ජුන්ටා පාලන සමයේදී නිර්මාණය වූ මතභේදාත්මක ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවකට ස්තූතිවන්ත වන්නට, රජයට බලපෑම් කිරීමේ සැලකිය යුතු බලයක් තවමත් හමුදාව සතුව ඇත. එමගින් හමුදාවට පාර්ලිමේන්තු ආසනවලින් හතරෙන් එකක් නිරායාසයෙන් ලබා දෙනවා පමණක් නොව ස්වදේශ කටයුතු, ආරක්ෂක සහ දේශසීමා කටයුතු යන ප්‍රධාන අමාත්‍යාංශ තුනෙහි පාලනය ද හිමි වෙයි. එබැවින්, ව්‍යවස්ථාව එලෙසම පවතින තාක් හමුදාවට යම් පාලනයක් හිමිවේ. එහෙත් බහුතරය ඇති එන්එල්ඩි පක්ෂයට ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කළ හැකිද? ජොනතන් හෙඩ් පවසන පරිදි, එය කළ නොහැකි කාර්යයකි. එය කිරීමට පාර්ලිමේන්තුවෙන් 75% කගේ සහාය අවශ්‍ය වේ. හමුදාවට අවම වශයෙන් 25% ක පාලනක් ඇති විට එය කළ නොහැකි කාර්යයකි. ජපානයේ සිටින මියන්මාර පුරවැසියන් හමුදාවට විරෝධය දැක්වීම සඳහා දැනටමත් පාරට බැස ඇත හිටපු මාධ්‍යවේදියෙකු හා තාක්ෂණික අධ්‍යාපනඥයෙකු වන අයේ මින් තන්ට් යෝජනා කරන්නේ සඳුදා සිදුවූ ක්‍රියාව සඳහා තවත් හේතුවක් තිබිය හැකි බවය: හමුදාව පාර්ශ්වයෙන් එය අපහසුතාවට ලක්වන කරුණකි. "ඔවුන් පරාජයක් අපේක්ෂා කළේ නැහැ," ඇය යැන්ගොන් (රංගූන්) හි සිට බීබීසී සමග පැවසීය. "හමුදාවේ පවුල්වල අය ඔවුන්ට විරුද්ධව ඡන්දය පාවිච්චි කර තිබෙනවා විය යුතුයි." ඇත්ත වශයෙන්ම, එය ඊට වඩා බොහෝ සෙයින් වැඩි ය. "හමුදාව රට තුළ සිය තත්ත්වය දෙස බලන ආකාරය ඔබ තේරුම් ගත යුතුයි," අයේ මින් තන්ට් තවදුරටත් පැවසුවාය. "ජාත්‍යන්තර මාධ්‍යයන් අවුං සාන් සූ චී 'මව' ලෙස හැඳින්වීමට පුරුදුව සිටිනවා. හමුදාව තමන් හඳුන්වාගන්නේ ජාතියේ පියා ලෙස ලෙසයි." එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, පාලනය සම්බන්ධයෙන් සැළකීමේදී එය "බැඳීමක් සහ හිමිකමක්" වැනි හැඟීමක් දැනේ. මෑත වසරවලදී, රට ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම සඳහා වඩාත් විවෘත වී ඇති හෙයින්, එම සිදුවීම එතරම් ප්‍රියජනක සිදුවීමක් නොවේ. "ඔවුන් පිටස්තරයින් දෙස බලන්නේ අනතුරක් ලෙසයි." නොවැම්බරයේ පැවති ඡන්ද විමසීමේදී රෝහින්ග්‍යා වැසියන්ට ඡන්ද බලය අහිමි කිරීම සම්බන්ධයෙන් මතුවූ ජාත්‍යන්තරයේ කනස්සල්ල මෙන්ම වසංගත තත්ත්වයද, මේ අවස්ථාවේදී මේ අයුරින් ක්‍රියාකිරීම සඳහා හමුදාවට ධෛර්යයක් දී තිබෙනවා විය හැකි යැයි අයේ මින් තන්ට් පැවසීය. ඒ සියල්ලම, තවමත් ඇයව පුදුමයට පත් කරයි. අනාගතය කෙබඳු වේද? ඇත්ත වශයෙන්ම, එතරම් වාසි සහගත නොවන මෙවන් අවස්ථාවක හමුදාව මෙසේ ක්‍රියා කළේ මන්දැයි විශේෂඥයින් හට ද නිශ්චිතව කිව නොහැකිය. "වර්තමාන ක්‍රමය හමුදාවට ඉමහත් වාසිදායක බව මතක තබා ගැනීම වටිනවා. හමුදාවට පුර්ණ අණසකක්, සිය වානිජමය අරමුණු වෙනුවෙන් අත්පත් කරගත හැකි ජාත්‍යන්තර ආයෝජනයක් මෙන්ම යුද අපරාධ සඳහා සිවිල් වැසියන්ගෙන් දේශපාලන ආවරණයක් ද ලැබී තිබෙනවා" යනුවෙන් සිංගප්පූරු ජාතික විශ්ව විද්‍යාලයේ, ආසියා පර්යේෂණ ආයතනයේ පශ්චාත් ආචාර්ය උපාධිධාරී ජෙරාඩ් මැකාති බීබීසී සමග පැවසීය. "නිවේදනය කර ඇති පරිදි වසරක් සඳහා බලය අත්පත් කර ගැනීම තුළින් චීන නොවන ජාත්‍යන්තර හවුල්කරුවන් හුදෙකලා කරාවි. හමුදාවේ වාණිජමය අවශ්‍යතාවන්ට හානි කෙරෙන අතරම සූ චී සහ එන්එල්ඩී පක්ෂය තවත් ධුර කාලයක් සඳහා බලයට පත් කළ මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවගේ ප්‍රතිරෝධය තවත් උත්සන්න කරාවි." අනාගත මැතිවරණවලදී යූඑස්ඩීපීයේ ස්ථාවරය වැඩිදියුණු කිරීමට ඔවුන් බලාපොරොත්තු වනවා විය හැකි වුව ද එවැනි පියවරක අවදානම "සැලකිය යුතු" බව ඔහු ජෙරාඩ් මැකාති පවසයි. හියුමන් රයිට්ස් වොච් සංවිධානයේ ෆිල් රොබට්සන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම පියවර මියන්මාරය නැවත වරක් "පාරියා රාජ්‍යයක්" (ජාත්‍යන්තරයෙන් කොන්වූ රාජ්‍යක්) බවට පත්වීමේ අවදානමට ලක්ව ඇති අතර රට තුළ පුද්ගලයින් කෝපයට පත් කරනු ඇති බවය. "මියන්මාරයේ ජනතාව ඇස් පියාගෙන සිටිනු ඇතැයි මම සිතන්නේ නැහැ," ඔහු තවදුරටත් පැවසීය. "ඔවුන්ට නැවත හමුදාව සමඟ අනාගතය කරා යාමට අවශ්‍ය නැහැ. ඔවුන් සූ චී දකින්නේ හමුදා බලය නැවත පැමිණීමට එරෙහි බලකොටුවක් ලෙස යි." සාකච්ඡා මාර්ගයෙන් මෙය විසඳා ගත හැකිය යන බලාපොරොත්තුව තවමත් පවතින නමුත් ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ "විශාල විරෝධතා ආරම්භ වනු අපට පෙනෙන්නට පටන් ගන්නේ නම්, ඒ විශාල අර්බුදයක මුලයි." කියවන්න:


تشهد الهند احتجاجات يومية منذ وقوع حادث الاغتصاب الجماعي الوحشي بحق الفتاة وقد توفيت الفتاة البالغة من العمر 23 عاما في عطلة نهاية الأسبوع من اثر جروح اصيبت بها في الهجوم الذي تعرضت له في 16 من ديسمبر/كانون الاول، وهو الحادث الذي تسبب في احتجاجات وغضب جماهيري في عموم الهند. وسيواجه المشتبه فيهم عقوبة الاعدام إذا أدانتهم المحكمة بالتهم الموجهة اليهم، وهي عقوبة يندر تنفيذها في الهند. وأفادت تقارير بأن المشتبه فيه السادس حدث بعمر أقل من 18 عاما، وقد طلبت الشرطة فحصا لعظامه للتأكد من سنه الحقيقي. وستقرأ التهم الموجهة الى المشتبه فيهم في محكمة ضاحية ساكيت بدلهي، ولا يتوقع مثول المشتبه فيهم شخصيا في المحكمة في هذه الجلسة. مسيرة احتجاج نسوية وشارك الآلاف من النساء في مسيرة الأربعاء في دلهي اتجهت نحو نصب تذكاري للزعيم الهندي الراحل المهاتما غاندي للاحتجاج على الاغتصاب والعنف ضد المرأة في الهند. ودعا رئيس الحكومة الأقليمة في دلهي شيلا ديكشيت الذي شارك في المسيرة إلى تشديد القوانين ضد عمليات الاغتصاب. وقالت عائلة الضحية إنه لا يوجد لديها اعتراض إذا أطلق اسم ابنتها على قانون جديد لمكافحة الاغتصاب، بعد ان اقترح وزير التعليم الهندي شاشي تارور في وقت سابق الكشف عن اسم ضحية الاغتصاب حتى يتسنى إطلاق اسم القانون الجديد لمكافحة الإغتصاب على اسمها. شارك الآلاف من النساء في مسيرة للاحتجاج على الاغتصاب والعنف ضد المرأة في الهند. وتشهد الهند احتجاجات يومية منذ وقوع حادث الاغتصاب الجماعي الوحشي بحق الفتاة، حيث أعرب المحتجون عن غضبهم بشأن الاتجاهات إزاء النساء في الهند والمطالبة بتعديل القوانين الخاصة بالعنف ضد المرأة. وكانت الضحية، وهي طالبة في كلية الطب، لم يكشف عن اسمها، عائدة مع صديقها من قاعة سينما، حيث استقلا حافلة في منطقة مونيركا في العاصمة، باتجاه الجنوب الغربي. وتقول الشرطة إن الطالبة تعرضت للاغتصاب مدة ساعة كاملة، وتلقت هي وصديقها ضربات بقضيب حديدي، ثم ألقي بهما من الحافلة وهي تسير. خط هاتفي للمساعدة وتواجه الحكومة الهندية انتقادات شديدة لفشلها في حماية النساء. إذ تتعرض امرأة للاغتصاب في نيودلهي كل 14 ساعة حسب الأحصاءات الرسمية، بينما تشكو النساء في أنحاء البلاد من تعرضهن باستمرار للترهيب الجنسي والعنف. وأعلن المسؤولون منذ وقوع حادثة الحافلة عن سلسلة من الإجراءات تهدف إلى حماية النساء في المدينة بصورة أكبر، من بينها زيادة دوريات الشرطة الليلية والتحقق من سائقي الحافلات ومساعديهم وحظر الحافلات التي تحتوي على نوافذ ملونة أو ستائر. وشكلت الحكومة أيضا لجنة بقيادة قاض متقاعد من المحكمة العليا لتقديم توصيات حول تعديلات في قانون مكافحة الاغتصاب. وأطلقت السلطات خطا هاتفيا جديدا لمساعدة النساء اللواتي يتعرضن لمحنة، وسيتم ربطه بكافة مراكز الشرطة في أنحاء نيودلهي والتي يصل عددها إلى 185 مركزا. لكن العديد من المحتجين يقولون إن النساء ينظر إليهن باعتبارهن مواطنين من الدرجة الثانية، وهناك حاجة لتغيير جوهري في الثقافة والتوجهات يدعمها القانون لحمايتهن. اقرأ أيضا موضوعات ذات صلة

වරදකරුවන්ට දඬුවම් නියම කිරීම හෙට (බදාදා) සිදු කිරීමට නියමිත නමුත් විත්තියේ නීතිඥයන් කියා සිටියේ ඔවුන් අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඉඩ ඇති බවයි. මෙම දූෂණයට සම්බන්ධ වූ බාල වයස්කාර පිරිමි ළමයෙකු ද සිටි අතර ඔහු පිළිබඳ ව වෙනම නඩු විභාගයක් පවත්වා වසර තුනකට පුනරුත්ථාපන ආයතනයක රැඳවීමට නියම විය. අත්අඩංගුවට ගත් තවත් සැක කරුවකු නඩු විභාගයට පෙර රැඳවුම් භාරයේ සිටිය දී මිය ගිය බව වාර්තා විය. පසුගිය දෙසැම්බරයේ දී සිදු වූ මෙම සමූහ දූෂණය නිසා ඉන්දියාව පුරා ප්‍රචණ්ඩකාරී උද්ඝෝෂණ රැසක් පැතිරී ගියේ ය. මෙම සමූහ දූෂණයට ලක් වූයේ විසි තුන් හැවිරිදි ශිෂ්‍යාවක්. එම සිද්ධියෙන් අනතුරුව ස්ත්‍රී දූෂණ පිළිබඳ ඉන්දීය නීතිය සංශෝධනය කිරීමට ඉන්දීය රජය පියවර ගත්තේ ය.


الصين رفضت وجود أي صلة بين كوفيد-19 ومختبر لبحوث الفيروسات في مدينة ووهان الصينية وطلب بايدن من هيئات الاستخبارات الأمريكية "مضاعفة جهودها"، وتقديم تقرير له في غضون 90 يوما. وقد أدانت الصين المساعي الأمريكية للتحقيق فيما إذا كان فيروس كورونا المسبب لمرض كوفيد-19 قد جاء من مختبر صيني. وحذر مسؤولون في السفارة الصينية في واشنطن من "تسييس" الجهود الرامية إلى تحديد أصل فيروس كورونا. وكان فيروس كورونا قد رُصد للمرة الأولى في أواخر 2019 بمدينة ووهان الصينية. مواضيع قد تهمك نهاية ومنذ الإعلان عن اكتشافه، بلغ عدد الإصابات أكثر من 168 مليون حالة، وسجلت 3.5 مليون وفاة حول العالم. وربطت السلطات الصينية بين حالات الإصابة الأولى بالفيروس وسوق للمأكولات البحرية في ووهان. ويعتقد علماء أن الفيروس انتقل من الحيوانات إلى البشر. ومؤخرا أشارت وسائل إعلام أمريكية إلى وجود أدلة متزايدة حول تسرب الفيروس من مختبر صيني. وأدانت الصين هذه التقارير، وأشارت إلى أن الفيروس ربما تسرب من مختبر أمريكي. تحليل: أنتوني زورشر - مراسل بي بي سي في أمريكا الشمالية أقرت إدارة جو بايدن بأن هيئات الاستخبارات الأمريكية منقسمة حول أصل كورونا، فهناك من يعتقد أنه ظهر لأول مرة في مختبر، وهناك من يرى أنه انتقل من حيوان إلى الإنسان. ويمثّل هذا تحولا كبيرا مقارنة مع حالة الاستخفاف التي سادت في وسائل الإعلام الأمريكية العام الماضي بشأن فرضية تسربه من مختبر، حين طرحها الرئيس السابق دونالد ترامب ووزير خارجيته مايك بومبيو. ولم يساعد موقف ترامب وبومبيو في دعم هذه الفرضية بسبب الأسس التي استندت إليها شكوكهما. وظهرت تلك الفرضية، إلى جانب تكهنات أخرى يصعب تصديقها، مثل فرضية أن الفيروس صُنع في مختبر صيني، إذ لا يزال الأمر غير محتمل بدرجة كبيرة. وقد لا نعرف الحقيقة الكاملة حول منشأ الفيروس، خاصة إذا استمرت الصين في عدم التعاون. ولكن بايدن يتعهد بإجراء تحقيق كامل، وإن وجدت الولايات المتحدة دليلًا قاطعًا على تسربه من المختبر، فإن ذلك قد يشكل اختبارا حقيقيا للعلاقات الأمريكية الصينية لسنوات قادمة. أشار علماء إلى وجود رابط بين سوق للمأكولات البحرية في ووهان وبدء تفشي كورونا ماذا يريد بايدن؟ بحسب بيان صدر عن البيت الأبيض يوم الأربعاء، طلب الرئيس الأمريكي تقريرا عن أصول كوفيد-19، بما في ذلك إن "كان المرض ظهر نتيجة اتصال بشري مع حيوان مصاب أو إثر وقوع حادث في مختبر". وعند استلامه التقرير هذا الشهر طلب بايدن "متابعة إضافية". وقال: "توافقت أجهزة الاستخبارات الأمريكية حول سيناريوهين محتملين، لكنها لم تتوصل إلى نتيجة نهائية حول هذه القضية". وقد طلب الرئيس حاليا من الوكالات "مضاعفة جهودها لجمع وتحليل المعلومات التي يمكن أن تقربنا من التوصل إلى نتيجة نهائية"، وأن تقدم تقريرا له في غضون 90 يومًا. كما طلب أن يبقى الكونغرس "على اطلاع كامل" على الأمر. وقال بايدن إن الولايات المتحدة "ستتابع العمل مع الشركاء الذين يشاركونها الرأي، للضغط على الصين للمشاركة في تحقيق دولي كامل وشفاف قائم على الأدلة، وإتاحة جميع البيانات والأدلة ذات الصلة". هل تسرب فيروس كورونا من مختبر؟ أصدرت منظمة الصحة العالمية بالاشتراك مع علماء صينيين تقريرا مكتوبا حول مصدر كورونا في مارس/آذار الماضي. ولم يرجح التقرير ظهور الفيروس في مختبر. وأقرّت المنظمة بالحاجة إلى المزيد من الدراسات. لكن التساؤلات استمرت. وأشارت التقارير المنسوبة إلى الاستخبارات الأمريكية إلى أن ثلاثة من أعضاء معهد ووهان لعلم الفيروسات نقلوا إلى المستشفى في تشرين الثاني/ نوفمبر 2019، قبل أسابيع من إقرار الصين بوجود أول حالة إصابة بكوفيد-19. ويعتقد مستشار جو بايدن للشؤون الطبية، أنتوني فاوتشي، أن الفيروس قد انتقل من الحيوانات إلى البشر، رغم اعترافه هذا الشهر بأنه لم يعد متأكدا من أن الفيروس ظهر بشكل طبيعي. ويأتي بيان بايدن بعد يوم على إلقاء وزير الصحة الأمريكي كزافييه بيسيرا كلمة، حثّ فيها منظمة الصحة العالمية على ضمان "شفافية" التحقيق حول أصور الفيروس. وقال بيسيرا خلال مشاركته في مؤتمر لمنظمة الصحة العالمية: " لم يسرق كوفيد-19 عاما من حياتنا فحسب، لقد سرق ملايين الأرواح". وأضاف: "يجب إطلاق المرحلة الثانية من دراسة مصدر كوفيد مع أطر مرجعية شفافة، تستند إلى العلم، وتمنح الخبراء الدوليين الاستقلالية لتقييم مصدر الفيروس بشكل كامل، بالإضافة إلى الأيام الأولى من تفشي المرض". وفي العام الماضي، رفضت مزاعم حول تسرب الفيروس من مختبر، ووضعت في خانة نظريات المؤامرة، وذلك بعد قول ترامب إن معهد ووهان لعلم الفيروس كان مصدر الفيروس. وحينها وصفت العديد من وسائل الإعلام الأمريكية مزاعمه بأنها كاذبة. وسعى ترامب للحصول على اعتراف بفضله في بيان أرسله إلى صحيفة "نيويورك بوست" قال فيه: "بالنسبة لي كان الأمر واضحاً منذ البداية، لكني كالعادة تعرضت لانتقادات شديدة". وأضاف: "الآن جميعهم يقول، لقد كان على حق".

එක්සත් ජනපදයේ ජනාධිපති ජෝ බයිඩන් මෙම වෛරසය මුලින්ම මිනිසෙකුට ආසාදනය වූ ආකාරය පිළිබඳව තම බුද්ධි අංශ ප්‍රජාව මත දෙකකට බෙදී සිටින බව ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. ඉන් එක් මතයක් වන්නේ මෙම කොරෝනාවෛරසය රසායනාගාරයකින් පිටවී ඇති බවය. ආසාදිත සතෙකුගෙන් මිනිසෙකුට බෝවී ඇතැයි යන්න අනෙක් මතයයි. දින 90ක් ඇතුළත නැවත තමන් වෙත වාර්තා කරන ලෙස මේ පිළිබඳව විමර්ශනය කළ බුද්ධි අංශ කණ්ඩායමට ජනාධිපතිවරයා දැනුම්දී තිබේ. රසායනාගාරයකින් වෛරසය පිටවී ඇති බවට පවතින න්‍යාය චීනය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරනු ලැබ තිබේ. "හිතාමතා මඩ තැවරීමේ සහ වරද පැටවීමේ ව්‍යාපාරය" පෙරළා පැමිණ ඇති බවත් 'රසායනාගාරයකින් පිටවීමක්' යන න්‍යාය "නැවතත් මතුකරමින්" සිටින බවත්, එක්සත් ජනපදයේ පිහිටි චීන තානාපති කාර්යාලය බ්‍රහස්පතින්දා (මැයි 27) නිකුත් කළ නිවේදනයක සඳහන් වේ. 2019 අග භාගයේදී චීනයේ වූහාන් නගරයෙන් මුලින්ම මෙම වෛරසය වාර්තා වූ දා පටන් මේ දක්වා ලොව පුරා මිනිසුන් මිලියන 168කට අධික සංඛ්‍යාවකට ආසාදනය වී ඇති අතර අවමව ශයෙන් මිලියන 3.5ක් මරණයට පත් වී තිබේ. වූහාන් හි පිහිටි මාළු වෙළෙඳපොළ වූහාන් හි පිහිටි මාළු වෙළෙඳපොළකට, මුලින්ම වාර්තා වූ ආසාදිතයන් සම්බන්ධ බවට බලධාරීන් පැවසීමත් සමඟ මෙම වෛරසය සතුන්ගෙන් මිනිසාට එන්නට ඇතැයි යන න්‍යාය විද්‍යාඥයෝ පළ කළහ. නමුත් මෙම වෛරසය චීනයේ විද්‍යාගාරයකින් බාහිර ලෝකයට පිටවී ඇති බවට යෝජනා කළ හැකි සාක්ෂි මෑතකදී පළවූ එක්සත් ජනපද වාර්තාවල පළවිය. ඇතැම් විට විද්‍යාගාරයක සිදු වූ හදිසි අනතුරකින් මෙය සිදුවන්නට ඇතැයි ඉන් යෝජනාවී තිබිණි. බයිඩන් මෙහෙම දෙයක් කරන්නේ ඇයි? බදාදා (මැයි 26) නිකුත් කෙරුණු නිවේදනයක දැක්වෙන්නේ තමන් ජනාධිපති ධුරයේ වැඩ භාරගැනීමෙන් අනතුරුව කොරෝනාවෛරසයේ ආරම්භය පිළිබඳව විමසීමක් කළ බවය. "එය අසාදිත සතෙකු ස්පර්ශ කිරීමෙන් මිනිසාට පැමිණියේ ද? නැතහොත් විද්‍යාගාරයක සිදුවූ හදිසි අනතුරකින් එය පිට වූයේද? යන ප්‍රශ්නයද ඊට ඇතුළත් විය." ඊට පිළිතුරු මේ මාසයේ දී ලැබුණු විට ඒ පිළිබඳව තවදුරටත් සොයා බලන ලෙස ඔහු ඉල්ලීමක් කර තිබේ. තම බුද්ධි අංශ ප්‍රජාවේ බහුතරය ඉහත කී න්‍යායන් දෙක මත පිහිටා සිටින බව ජනපති බයිඩන් පැවසීය. "නමුත් නිශ්චිතවම ඉන් එක් න්‍යායක් සනාථ කිරීම සඳහා විද්‍යාත්මක සාක්ෂි නැහැ." "නිශ්චිත නිගමනයකට ආසන්න වීම සඳහා අවශ්‍ය කරන තොරතුරු රැස් කර ගැනීමට සහ ඒවා විශ්ලේෂණය කිරීමට" විමර්ශන නැවත බලගන්වන ලෙස ජනාධිපතිවරයා තම නියෝජිත ආයතනවලින් ඉල්ලීමක් කළේය. "පූර්ණ විනිවිදභාවයක් සහිත සහ සාක්ෂි මත පදනම් වූ ජාත්‍යන්තර විමර්ශනයක් සඳහා චීනයේ සහභාගිත්වය ලබා ගැනීමට තවත් රටවලින් පෙළඹවීමක්" කරවීමට එක්සත් ජනපදය ක්‍රියා කරනු ඇතැයි ද ජනාධිපති බයිඩන් පැවසීය. කෙසේ වෙතත් චීනය මීට පෙර යෝජනා කර තිබුණේ, චීනයෙන් නොව, එක්සත් ජනපදයේ විද්‍යාගාරයකින් කොවිඩ් 19 පිට වන්නට ඇති බවය. චීන තානාපති කාර්යාලය නිකුත් කළ නිවේදනයේ දැක්වෙන්නේ "ලොව වටා තිබෙන ඇතැම් රහසිගත විද්‍යාගාර" පිළිබඳව පුර්ණ පරීක්ෂණයක් සිදු කිරීම සඳහා තම රට සහයෝගය දුන් බවකි. එක්සත් ජනපදයේ බුද්ධි අංශ ප්‍රජාවේ "කළු ඉතිහාසයක්" ගැන සඳහන් කරමින් චීන විදේශ අමාත්‍යාංශය නිකුත් කළ නිවේදනයක දැක්වෙන්නේ බයිඩන් පරිපාලනයේ "අවශ්‍යතාව සහ හේතුව" පැහැදිලි බවය. වෛරසයේ ආරම්භය පිළිබඳව ජනාධිපති බයිඩන් නැවත නිවේදනය කළේ CNN පුවත් සේවය විකාශනය කළ වාර්තා වැඩසටහනකින් පසුවය. ඉන් වාර්තා කර තිබුණේ, වෛරසය පිටවූයේ වූහාන් විද්‍යාගාරයකින් ද යන්න පිළිබඳව සොයා බැලුණු රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු පරීක්ෂණයක් බයිඩන් පරිපාලනය විසින් අත්හිටුවනු ලැබ ඇති බවය. විද්‍යාගාර න්‍යාය ගැන අප දන්නේ මොනවාද? Wuhan Institute of Virology නමැති විද්‍යාගාරයේ සේවය කරමින් සිටි තිදෙනෙකු 2019 නොවැම්බරයේ දී රෝගාතුර වී රෝහලකට... Wuhan Institute of Virology නමැති විද්‍යාගාරය වෛරස පිළිබඳව පර්යේෂණ පවත්වන චීනයේ පවතින ඉහළම මට්ටමේ විද්‍යාගාරවලින් එකකි. මෙම විද්‍යාගාරය පිළිබඳව හිටපු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් නිතර කතා කරන්නට විය. මෙම විද්‍යාගාරයේ ජෛව ආරක්ෂාව පිළිබඳව බලධාරීන් කනස්සල්ල පළකර ඇති බවට 2020 අප්‍රේල් මාසයේදී එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය අමාත්‍යංශයට තොරතුරු ලැබී තිබුණි. ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය සහ චීන විද්‍යාඥයන් එක්ව ලියා නිකුත් කරන ලද නිවේදනයක දැක්වුණේ කොරෝනාවෛරසය චීනයේ විද්‍යාගාරයකින් පිටවීමට ඇති ඉඩකඩ අතිශයින් අවම බවය. එය නිවේදනය කර තිබුණේ මේ වසර මුලදී ය. එහි සඳහන් වූයේ බොහෝ විට මෙම වෛරසය වවුලන්ගෙන් වෙනත් සතෙකුට බෝවී එම අතරමැදි සත්ත්වයා හරහා මිනිසාට පැමිණෙන්නට ඇති බවය. නමුත් එය තහවුරු කිරීම සඳහා තවදුරටත් පර්යේෂණ සිදු කළ යුතු බවද එහි සඳහන් විය. "මුල ඉඳලම මම මේක කිව්වා. ඒත් සුපුරුදු පරිදි මාව දැඩි විවේචනයට භාජනය වුණා. දැන් ඔවුන් හැමෝම කියනවා, 'ඔහු හරි' කියල." කෙසේ නමුත් මේ පිළිබඳව පවතින සැකය එසේම පැවතුණි. මෑතකදී පළවූ වර්තාවල සඳහන් වූයේ Wuhan Institute of Virology නමැති විද්‍යාගාරයේ සේවය කරමින් සිටි තිදෙනෙකු 2019 නොවැම්බරයේ දී රෝගාතුර වී රෝහලකට ඇතුළත් කළ බව එක්සත් ජනපද බුද්ධි තොරතුරු සඳහන් කළ බවය. මෙය සිදු වී ඇත්තේ වූහාන් තුළ පළමු ආසාදිතයා වර්තාවන්නට සති කීපයකට පෙර ය. ජනාධිපති බයිඩන්ගේ ප්‍රධාන වෛද්‍ය විද්‍යා උපදේශක ඇන්තනි ෆෞචි දිගින් දිගටම විශ්වාසය පළ කළේ මෙම වෛරසය සතුන්ගෙන් මිනිසාට බෝවූ බවය. නමුත් කොවිඩ් 19 ස්වභාවිකව වර්ධනය වුවක් බව මින් ඉදිරියට තමන් පිලි නොගන්නා බව මේ මාසයේ දී ඔහු පැවසීය. ජනාධිපති ජෝ බයිඩන්ගේ නිවේදනය නිකුත් වූයේ එක්සත් ජනපදයේ සෞඛ්‍ය මානව සේවා අමත්‍ය සේවියර් බෙසේරා විසින් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයෙන් කරනු ලැබූ ඉල්ලීමකින් පසුවය. ඔහු ඉල්ලා සිටියේ මෙම වෛරසයේ මූලාරම්භය පිළිබඳව විනිවිදභාවය සහිත පුළුල් පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කරන ලෙසය. "මුල ඉඳලම මම මේක කිව්වා" "කොවිඩ් ආරම්භය පිළිබඳ පර්යේෂණයේ දෙවන පියවර ආරම්භ විය යුතුයි. එය විනිවිද භාවය සහිත විද්‍යාත්මක පදනමක් ඇති පර්යේෂණයක් විය යුතුයි. වෛරසය සහ එහි ව්‍යාප්තියේ ආරම්භය ගැන ස්වාධීනව සොයා බැලීමට ජාත්‍යන්තර විශේෂඥයන්ට පූර්ණ අවසරය ලබා දිය යුතුයි." ඔහු පැවසීය. පසුගිය අඟහරුවාදා (මැයි 25) නිව්යෝර්ක් පුවත් පතට හිටපු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මේ පිළිබඳව ප්‍රකාශයක් කර තිබුණි. "මුල ඉඳලම මම මේක කිව්වා. ඒත් සුපුරුදු පරිදි මාව දැඩි විවේචනයට භාජනය වුණා. දැන් ඔවුන් හැමෝම කියනවා, 'ඔහු හරි' කියල." ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර තිබුණි.


هناك تغييرات بسيطة تجريها على حياتك يمكنها أن تجنبك الإجهاد النفسي هل تشعر أن العمل يكاد يقضي عليك الآن، على الرغم من أنك لم يسبق عانيت من هذا الأمر؟ ربما أن ضغط الحياة العائلية والأعباء التي لا تنتهي هو الذي جعلك لا ترى مخرجا. أنت إذن على حافة الإجهاد النفسي. ولكن لا تخشى شيئا، فالإعلامية والطبيبة، رادا مودغيل، تقدم لك نصائح تخرجك مما أنت فيه، وتساعدك في التعرف على مؤشرات الإجهاد النفسي، حتى تتجنبها مستقبلا. ما هي حقيقة الإجهاد النفسي؟ الإعلامية والطبيبة مودغيل تقول إن التغييرات الكبيرة قد تؤدي إلى الإجهاد النفسي ورد مصطلح "الإجهاد النفسي" أول مرة في بحث علمي أعده هيربرت فرودنبرغر في عام 1974. ووصفه الباحث بأنه "حالة إرهاق نفسي وجسدي" تحدث بسبب الحياة العملية، وتمر "بمراحل عديدة من بينها الإكراه من أجل إثبات النفس". أما اليوم فنرى أن الإجهاد النفسي هو "ضغط مفرط ومتواصل" حسب الدكتورة رادا مودغيل، التي تقول إنه "يجعلنا غير قادرين على تحمل مصاعب الحياة". وعلى عكس هيربرت فرودنبرغر، فإن الدكتورة مودغيل تعتقد أن أسباب الضغط قد تأتي من جوانب الحياة المختلفة وليس من ظروف العمل وحدها. كيف يكون الشعور بالإجهاد النفسي؟ الشعور بالإجهاد النفسي يشبه البطارية الفارغة تشبه الدكتورة مودغيل الإجهاد النفسي بالبطارية الفارغة في هاتفك. قد تشعر بإرهاق الحياة كما لو أنك فقدت كل ما لديك من مخزون. قد تكون من الذين يتحملون عادة الضغط ومصاعب العمل، ولكنك حاليا غير قادر على التحمل. وتقول الدكتورة مودغيل إن ذلك ربما مؤشر على أن "مخزونك النفسي" بدأ ينضب. عليك أن تنظر إلى الأمور بهذه الطريقة: لديك "مخزون العمل" و"مخزون البيت"، إذا بدأ أحدهما ينضب، والآخر لا يزال مليئا، قد تستطيع التحمل. ولكن إذا بدأ الاثنان في النضوب في وقت واحد، فلن تجد مخزونا تعتمد عليه، وهنا تبدأ المشاكل. فنحن بحاجة إلى مراقبة بطاريتنا النفسية تماما مثلما نراقب بطارية الهاتف، حسب الدكتورة، وعليك أن تتساءل كيف تشحن البطارية. ما هي أسباب الإجهاد النفسي؟ تقول الدكتورة مودغيل إذا ساءت الأمور في العمل وفي البيت معا يبدأ الإجهاد النفسي تقول الدكتورة مودغيل إن أي "تغيير كبير في الحياة أو أي حدث مثير للقلق" قد يساهم في الإجهاد النفسي. وتعطي أمثلة مثل المخاوف المالية أو المشاكل العائلية. وكذا الظروف المسببة للتوتر مثل الانتقال أو فقدان وظيفة أو إجراء امتحانات. كيف نستطيع إذن وقف الإجهاد النفسي وتجنب الإرهاق؟ نصائح الإجهاد النفسي لقاءات الأصدقاء وممارسة النشاطات التي نحبها قد تساعد في تجنب الإجهاد النفسي تقول الدكتورة كودغيل: تأمل الدكتورة مودغيل أن تساعدك هذه النصائح في تجنب الإجهاد النفسي. وتعتقد أيضا أننا لو أولينا "بطارياتنا النفسية" اهتماما يوميا مثل الاهتمام الذي نوليه إلى بطاريات الهاتف، فإننا سنرى تحسنا في الصحة النفسية عامة.

"කායික සහ මානසික විඩාවෙන්" ගැලවී සිටීම සඳහා ඔබට, ඔබගේ ජීවිතයේ සුළු වෙනස්කම් කළ හැක අතීතයේ කිසිදාක අපහසුවක් නොමැතිව කළ යම් කාර්යයක්, රාජකාරියක් දැන් දරා ගැනීමට අපහසු කටයුත්තක් සේ දැනෙයිද? ගෙදරදොරේ "වැඩ කන්දක්", "කොච්චර කළත් කෙළවරක් නැහැ" වැනි හැඟීම් හමුවේ එදිනෙදා වැඩවල නිමක් නොපෙනේ ද? එසේ නම් "කායික සහ මානසික විඩාවක්" (Emotional burnout) දෙසට ගමන් කරනවා විය හැක. නමුත් ඒ ගැන බිය විය යුතු නැත. යළි සුපුරුදු ජීවිතයට පිවිසීම සඳහා අවශ්‍ය වටිනා ඉඟි කිහිපයක් නිවේදිකාවක සහ වෛද්‍යවරියක වන රාධා මොද්ගිල් සතුය. "කායික සහ මානසික විඩාව" හඳුනා ගැනීමට අවශ්‍ය උපදෙස් ද ඊට ඇතුළත් වේ. එබැවින් යළි හිටි හැටියේ දරා ගත නොහැකි පීඩාවක් ඇති වීමට පෙර ඔබට ඒ පිළිබඳ කල්තියා දැන ගැනීමට හැකි වනු ඇත. "කායික සහ මානසික විඩාව" යනු කුමක්ද? නිවේදිකාවක සහ වෛද්‍යවරියක වන රාධා මොද්ගිල් "කායික සහ මානසික විඩාව" යන යෙදුම පළමු වරට භාවිත වී ඇත්තේ හර්බට් ෆ්‍රෲඩ්න්බර්ගර් විසින් 1974 වසරේ පළ කරන ලද පර්යේෂණ පත්‍රිකාවකය. යමෙකුගේ වෘත්තීය ජීවිතය සමග "තමාගේ හැකියාවන් ඔප්පු කිරීමට බල කිරීමක්" ඇතුළුව අදියර ගණනාවක් හේතුවෙන් ඇති වන තත්ත්වය ඔහු විසින් "කායික සහ මානසික විඩාව" ලෙස හඳුන්වනු ලැබ ඇත. වෛද්‍ය රාධා මොද්ගිල් පවසන පරිදි වර්තමානයේ කායික සහ මානසික විඩාව ලෙස අප සිතන්නේ "අධික සහ දිගින් දිගටම පවතින ආතතියයි" (Stress). ඒ හමුවේ අපට "ජීවිත අභියෝගවලට මුහුණ දිය නොහැකි හැඟීමක්" දැනෙන බව ඇය පෙන්වා දෙයි. හර්බට් ෆ්‍රෲඩ්න්බර්ගර්ගේ විග්‍රහයෙන් ඔබ්බට යන වෛද්‍ය මොද්ගිල්ගේ විශ්වාසය වී ඇත්තේ, වෘත්තීය ජීවිතය පමණක් නොව අපගේ ජීවිතවල තවත් බොහෝ පැති මෙවැනි ආතතීන් සඳහා හේතු වන බවය. එය දැනෙන ආකාරය "කායික සහ මානසික විඩාව" බැස ගිය දුරකතන බටරියකට සමානය - තව දුර යාමට කිසිඳු ශක්තියක් නොමැති ආකාරයේ හැඟීමකි වෛද්‍ය මොද්ගිල් විසින් "කායික සහ මානසික විඩාව", අපගේ ජංගම දුරකතනයක "බැටරිය බැස යාම" හා සසඳනු ලබයි. "තවදුරටත් ඉදිරියට යා නොහැකි ලෙස ටැංකියේ තෙල් නොමැතිව, ජීවිතයෙන් හෙම්බත් වී ඇති බවක් දැනෙන්න පුළුවන්," යනුවෙන් ඇය විස්තර කරයි. ඇතැම්විට, ඔබ සේවා ස්ථානය තුළ දැඩි ආතතියක් සහිත සහ අභියෝගාත්මක අවස්ථාවන්ට මුහුණ දිය හැකි ආකාරයේ පුද්ගලයෙකු වුවත් මේ මොහොතේ දුෂ්කර අඩියක සිටිනවා විය හැක. එය, ඔබ සතු "මානසික බකට්ටුවක" ඇති තෙල් සිඳී යමින් පවතින බවට සංඥාවක් විය හැකි බව වෛද්‍ය මොද්ගිල් පවසයි. "ඒ ගැන මෙහෙම හිතන්න. ඔබට ඔබේ රැකියාවට බකට්ටුවකුත්, ගෙදර වැඩවලට තව බකට්ටුවකුත් තිබෙනවා. මේ එක බකට්ටුවක තෙල් ඉවර වෙමින් ගියත්, අනෙක් බකට්ටුවට හොඳින් තෙල් තිබෙනවා නම් බොහෝ විට ඔබට ඒ තත්ත්වයට මුහුණ දෙන්න හැකි වේවි." "නමුත් මේ බකට්ටු දෙකම හිඳී යමින් ඇති නම්, ඔබට තවත් තෙල් ඉතිරි වී නැති නම්, අන්න එතනදී ගැටලු මතු වෙන්න පුළුවන්," ඊට හේතු වන්නේ කුමක්ද? එකම විටකදී සේවා ස්ථානයේ සහ නිවසේ තත්ත්වය අයහපත් නම් "කායික සහ මානසික විඩාවකට" හේතු විය හැකි බව වෛද්‍ය මොද්ගිල් පෙන්වා දෙයි "ඔබේ ෆෝන් එකේ බැටරිය වගේම, අපේ මේ මානසික බැටරිය ගැනත් සැලකිලිමත් විය යුතුයි" යනුවෙන් ඇය අවධාරණය කරයි. "මම මේක යළි 'චාර්ජ්' කරන්නේ කොහොමද: ඒ ප්‍රශ්නය ඔබ ඔබෙන්ම ඇසිය යුතුයි," "ජීවිතයේ සුවිසල් වෙනසක් හෝ සිදුවීමක්", "කායික සහ මානසික විඩාවකට" ආධාර විය හැකි බව වෛද්‍ය මොද්ගිල් පෙන්වා දෙයි. ආර්ථික අපහසුකම් සම්බන්ධයෙන් ඇති වන බිය සහ මානව සබඳතා සම්බන්ධයෙන් පවතින ගැටලු ඇය ඊට උදාහරණ වශයෙන් ඉදිරිපත් කරයි. පදිංචිය වෙනස් වීම, රැකියාව අහිමි වීම හෝ විභාග වැනි පීඩනයක් සහිත ආතතීන් ද ඊට ඇතුළත් ය. එසේ නම් "කායික සහ මානසික විඩාවන්ට" තිත තබා අපට දැරිය නොහැකි මට්ටමකට නොගොස්, ඉන් මිදී සිටින්නේ කෙසේද? "කායික සහ මානසික විඩාවෙන්" මිදී සිටීමට උපදෙස්... යහළු යෙහෙළියන් මුණ ගැසීම, ව්‍යායාමවල යෙදීම සහ සතුටක් ගෙන දෙන ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදීමෙන් අපට සහනයක් ගෙන දිය හැක වෛද්‍ය මොද්ගිල් පවසන පරිදි: සිය ඉඟි සහ උපදෙස් "කායික සහ මානසික විඩාවන්ගෙන්" ගැලවී සිටීමට උපකාරී වනු ඇති බවට වෛද්‍ය රාධා මොද්ගිල් බලාපොරොත්තු පළ කරයි. ජංගම දුරකථන බැටරිවලට මෙන් අපගේ "මානසික බටරිවලට" ද දිනපතා ප්‍රමුඛත්වයක් ලබා දෙන්නේ නම් සමස්තයක් වශයෙන් අපගේ මානසික සෞඛ්‍ය සහ යහ පැවැත්මේ වර්ධනයක් දැකිය හැකි වනු ඇති බව ඇය විශ්වාස කරයි. මේ ගැනත් කියවන්න:


جزيرة ناورو ويزيد ذلك من الضغوط على الحكومة الاسترالية بخصوص السياسة الصارمة المتعلقة بطالبي حق اللجوء. وقال متحدث باسم المستشفى لرويترز إن "الطفلة البالغ عمرها عام واحد لن تخرج من المستشفى في مدينة برسبين حتى تحديد بيئة منزلية مناسبة". وتواجه الطفلة ووالدها احتمالية الاعادة الى معسكر لطالبي اللجوء على جزيرة ناورو جنوبي المحيط الهادي والتى تستخدمها استراليا لإيداع طالبي اللجوء خارج حدودها. ولاقى مركز الاحتجاز الذي يضم اكثر من 500 شخص انتقادات على نطاق واسع بسبب الظروف القاسية وتقارير الاساءة المنهجية للأطفال. مواضيع قد تهمك نهاية وكانت المحكمة العليا قد رفضت في وقت سابق من هذا الشهر دعوى قضائية اختبارية تعارض حق الحكومة في ابعاد 267 طفلا لاجئا وعائلاتهم وصلوا الى استراليا من جزيرة ناورو من أجل العلاج الطبي. وقال رئيس الوزراء مالكولم ترنبول إن طالبي اللجوء سيجري معاملهم "بشفقة" وسيتقرر "الترحيل" على أساس كل فردي لكل حالة. وتجمع محتجون معارضون لاحتجاز طالبي اللجوء خارج المستشفى في وقت متأخر الجمعة دعما للعاملين الطبيين وطالبوا باغلاق مراكز الاعتقال خارج استراليا وينتظر أن تشهد البلاد احتجاجات أخرى السبت.

මේ වන විට එම වෛද්‍යවරුන්ට සහය දැක්වීම පිණිස රෝහල ඉදිරිපිටට සිය ගණන් ජනතාව එක් රැස් වී සිටිති. ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් පිටත නාවුරු සරණාගත කඳවුරේ දී බරපතළ පිළිස්සුම් තුවාල ලද දැරිය ප්‍රතිකාර සඳහා ඕස්ට්‍රේලියාවේ රෝහලක් වෙත ඒවා තිබුණි. ඇයට ප්‍රතිකාර ලබා දුන් වෛද්‍යවරුන් කණ්ඩායම පවසන්නේ දැරියට ජීවත් වීමට නිසි නිවහනක් ලබා දීමට රජය කටයුතු කරන තුරු ඇය රටින් නෙරපීමට ඉඩ නොදෙන බවයි. ඔස්ට්‍රේලියාවට නීති විරෝධී ලෙස ඇතුල් වීමට උත්සාහ කරන සංක්‍රමණිකයන් රඳවා තබා ගැනීම සඳහා රටින් පිටත දූපත් වල කඳවුරු පවත්වා ගෙන යාම සම්බන්ධයෙන් ඔස්ට්‍රේලියාව මානව හිමිකම් සංවිධානයන්හි දැඩි විවේචනයට ලක් වෙමින් පවතියි. කෙසේ වෙතත් ඔස්ට්‍රේලියාව පවසන්නේ අනතුරුදායක බෝට්ටු භාවිතා කරමින් සිය රටට පැමිණීමට උත්සාහ කරන සංක්‍රමණිකයන් වැලක්වීමට මෙම කඳවුරු පවත්වා ගැනීම අවශ්‍ය බවයි.


وصدر الحكم الذي وصف الطلاق الفوري بالممارسة "غير الإسلامية"، بأغلبية ثلاثة قضاة مقابل اثنين. وتعد الهند واحدة من مجموعة صغيرة من البلدان، التي يمكن فيها للرجل المسلم طلاق زوجته في دقائق بمجرد لفظ (الطلاق) ثلاث مرات. وجاء هذا القرار التاريخي استجابةً لمجموعة من العرائض التي قدمت ضد العرف المسمى "الطلاق البائن". وقد رفعت هذه القضايا خمس نساء مسلمات طلقن بهذه الطريقة ومجموعتان للحقوق. وقالت زكية سومان الناشطة في إحدى المجموعات المناوئة للطلاق الفوري "النساء المسلمات في الهند عانين على مدى الـ 70 عاما الماضية، إنه يوم تاريخي بالنسبة لنا، لكن الأمر لن يقف عند هذا الحد. لا أستطيع أن أقول لكم كم النساء الهنديات كنّ داعمات لنا، على الرغم من انتمائهن الديني" المحكمة العليا في الهند تبحث منع "الطلاق الفوري البائن" ما هو الطلاق الفوري؟ ظهرت في السنوات الأخيرة، عدة حالات لرجال مسلمين في الهند طلقوا نساءهم عن طريق ما يعرف بالـ "الطلاق الفوري". وتنوعت الوسائل التي استخدموها، إما من خلال رسالة، أو عبر الهاتف، كما انتشرت في الآونة الأخيرة وسائل جديدة لإبلاغ الطلاق، من خلال رسالة نصية، أو عبر خدمة سكايب أو واتساب. وقد عارضت بعض النساء هذا العرف وقمن بإيصال قضاياهن إلى المحاكم. وعلى الرغم من الطلاق الثلاثي ظل ممارسة شائعة لعدة عقود، إلا أنه ليس له أي ذكر في القرآن أو الشريعة. ويقول علماء إسلاميون إن القرآن يشرح بوضوح كيفية الطلاق، ووفقاً لهم يجب أن يمتد على مدى ثلاثة أشهر، كي يتيح للزوجين وقتا للتفكير والمصالحة. ويقول نشطاء إن معظم الدول الإسلامية، بمن فيها باكستان وبنغلاديش، حظرت الطلاق الثلاثي، ولكن ممارسة هذا العرف آخذة بالانتشار في الهند. جدير ذكره أن الهند ليس فيها مجموعة موحدة من القوانين المتعلقة بالزواج والطلاق، تنطبق على كل مواطن. ماذا قالت المحكمة؟ وصف ثلاثة من القضاة هذه الممارسة المثيرة للجدل بـ "غير الإسلامية والتعسفية وغير الدستورية". وقال القاضي كورين جوزيف، أحد القضاة في هذه القضية، إن هذه الممارسة ليست جزءا أساسيا من الإسلام ولا تتمتع بأي غطاء شرعي. وقال رئيس المحكمة جاي إس كيهار، في رأي مخالف، إن قانون الأحوال الشخصية لا يجب أن تبت فيه محكمة دستورية. وأوصت الأحكام المختلفة أيضاً بأن يصدر البرلمان تشريعا بشأن هذه المسألة. ولكن هذه التوصية ليست ملزمة للبرلمان، ومسألة البت فيها تعود لتقديرات البرلمان.

ක්ෂණික දික්කසාදය ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවට නිගමනයක් දෙන්නැයි කාන්තාවෝ පස්දෙනෙක් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියහ විනිසුරු මඩුල්ලේ 3-2 තීන්දුවෙන් පෙන්වා දෙන්නේ අදාළ භාවිතය "ඉස්ලාමීය නොවන" බවය. තලාක් (දික්කසාදය) යන වචනය තෙවරක් කීමෙන් විනාඩි කිහිපයක් තුළදී මුස්ලිම් පුරුෂයෙකුට සිය භාර්යාව දික්කසාද කිරීමේ භාවිතයක් ඇති රටවල් කිහිපය අතරට ඉන්දියාව ද අයත් වේ. මෙම ඓතිහාසික අධිකරණ තීන්දුව එළිදුටුවේ "තුන්වරක් තලාක්" වචනය භාවිත කෙරෙන සම්ප්‍රදායට අභියෝග කරමින් ඉදිරිපත්වූ පෙත්සම්වලට ප්‍රතිචාර ලෙසිනි. මේ ආකාරයෙන් දික්කසාද කෙරුණු මුස්ලිම් කාන්තාවන් පස්දෙනෙක් සහ අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ කණ්ඩායම් දෙකක් එම පෙත්සම් ගොනු කළහ. කාන්තා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ ක්‍රියාකාරීන් අධිකරණ තීන්දුව සළකන්නේ ඓතිහාසික ජයග්‍රහණයක් ලෙසිනි. ක්ෂණික දික්කසාදය යනු කුමක් ද ? ඉන්දියාව තුළ මුස්ලිම් පුරුෂයින් ලිපි මගින්, දුරකතනයෙන් මෙන්ම ඉහළ යමින් පවතින ප්‍රවණතාවක් ලෙස text පණිවිඩයක්, WhatsApp සහ Skype ඔස්සේ තලාක් වචනය තෙවරක් යොමු කිරීමෙන් සිය බිරින්දෑවරුන් දික්කසාද කිරීමේ අවස්ථා වාර්තා වී ඇත. අදාළ සම්ප්‍රදාය කාන්තාවන් විසින් අභියෝගයට කිරීම මත මේ සිදුවීම්වලින් ඇතැම් ඒවා අධිකරණය දක්වාම ගොස් තිබේ. ෂරියා ඉස්ලාමීය නීතිය තුළ හෝ කුරානයෙහි තලාක් දික්කසාදය පිළිබඳ සඳහනක් නැති වුව ද දශක ගණනාවක් පුරා මේ සම්ප්‍රදාය පැවතගෙන විත් ඇත. කුරානයෙහි දික්කසාදය පෙන්වා දී ඇත්තේ කෙසේදැයි ඉස්ලාමීය විද්වත්හු පැහැදිලි කරති. එය තුන් මසක කාලයක් පුරා දිග හැරෙන්නේ අදාළ යුවළට සමගි සන්ධානයට ඉඩ කඩ සළසා දෙමිනි. පාකිස්තානය සහ බංග්ලාදේශය ඇතුළු මුස්ලිම් රටවල් බොහොමයක තලාක් ක්‍රමය තහනම් කර තිබුණ ද සෑම පුරවැසියකුටම අදාළවන සේ විවාහය සහ දික්කසාදය පිළිබඳ ඒකීය නීති සම්ප්‍රදායක් නොවන ඉන්දියාව තුළ තලාක් සම්ප්‍රදාය ක්‍රියාත්මක වෙමින් පැවතියේය. අධිකරණයේ මතය පෙත්සම් විභාග කළ ඉන්දීය ඉහළ අධිකරණයේ 5 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විනිසුරු මඩුල්ලෙන් තිදෙනෙක්ම මෙම අර්බුදකාරී භාවිතය "ඉස්ලාමීය නොවන, අත්තනෝමතික සහ ව්‍යවස්ථාවට එකඟ නොවන" බව පෙන්වා දුන්හ. මෙය ඉස්ලාමයේ අත්‍යවශ්‍ය අංගයක් නොවන අතර ඉන් ආරක්ෂාවක් නොසැළසෙන බව එයින් එක විනිසුරුවරයකුවන කියුරියන් ජෝසෆ් පැවසීය. "හිතුමතේ සහ චපල ලෙස විවාහයක් බිඳ දැමීමට" පුරුෂයෙකුට ඉඩ හැරීම "පැහැදිලි ලෙසම අත්තනෝමතික" ක්‍රියාවක් බව විනිසුරුවරු පැවසූහ. නමුත් මීට වෙනත් මතයක් දරමින් අගවිනිසුරු ජේඑස් ඛේහාර් පැවසුවේ ව්‍යවස්ථාදායක අධිකරණයක නීතියක් මගින් පුද්ගලික නීතියක් හැසිරවිය නොහැකි බවය. මේ ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් පාර්ලිමේන්තුව නීති සම්පාදනය කළ යුතු බව, ඊට ප්‍රති විරුද්ධ විනිශ්චය ද නිර්දේශ කළේය. කෙසේවෙතත්, මෙය බැඳීමක් නොවන අතර එම ගැටලුව සාකච්ඡාවට ගැනීම පාර්ලිමේන්තුවට අයත් කාර්යයකි. අධිකරණයේ විනිශ්චය "ඓතිහාසික" බව අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි පැවසීය හින්දු ජාතිකවාදී භාරතීය ජනතා පක්ෂයේ ප්‍රධානත්වයෙන් යුතු ඉන්දීය රජය මෙම භාවිතය අවසන් කිරීමට සහයෝගය දක්වයි. අගෝස්තු 15 වෙනිදාට යෙදුනු නිදහස් දින සිය කතාවේදී මෙන්ම අවස්ථා කිහිපයකදී අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදි මෙම ගැටලුව පිළිබඳ අවධානය යොමු කර ඇත. මුස්ලිම් කාන්තාවන්ගේ අයිතීන් පිළිබඳ ඉදිරි පියවරක් ලෙස ක්‍රියාකාරීන්ගේ ඇගයීමට ලක්ව තිබේ ජනතා ප්‍රතිචාරය මෙම අධිකරණ තීන්දුව මුස්ලිම් කාන්තාවන් මෙන්ම කාන්තා අයිතිවාසිකම්වල විශාල ජයග්‍රහණයක් ලෙස පුළුල් ලෙස ඇගයීමට ලක්ව ඇත. මෙම "ඓතිහාසික" තීන්දුව අගමැතිවරයාගේ ඇගයීමට ද ලක්විණි. මෙම අධිකරණ තීන්දුව පිළිගන්නා ලෙසත් එය දේශපාලනීකරණය නොකරන ලෙසත් එක් පෙත්සම්කාරියක වන ශයරා බානෝ ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියාය. "පවුල කැඩී බිදී යාමේ වේදනාව මා අත්වින්දා. මගේ අපේක්ෂාව කිසිම කෙනෙක් අනාගතයේදී මේ වගේ තත්ත්වයකට මුහුණ දෙන්න අවශ්‍ය නැහැ කියන එකයි" වාර්තාකරුවන්ට ඇය පැවසුවාය. තලාක් ක්‍රමයට එරෙහිව නැගී සිටි Beebak Collective නම් සංවිධානයේ සමාරම්භක හසිනා ඛාන් මෙය හඳුන්වා දුන්නේ "ඓතිහාසික" තීන්දුවක් ලෙසිනි. "අපට අතිශයින්ම සතුටුයි. අවුරුදු ගණනාවක් පුරා මුස්ලිම් කාන්තාවන් ගැටලුවලට මුහුණ දී සිටියා" යැයි ඇය බීබීසී වෙත සඳහන් කළාය. තලාක් ක්‍රමයට එරෙහිව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ පිහිට පැතූ කාන්තාවන් අතර ශයරා බානෝ ද වුවාය තලාක් සම්ප්‍රදායට එරෙහිව හඬ නැගු කණ්ඩායම් අතරින් භාරතීය මුස්ලිම් මහිලා ආන්දෝලන් නම්වූ කණ්ඩායමේ ක්‍රියාකාරිනී සකියා සෝමන් පැවසුවේ විවිධ ආගම්වලට අයත් ඉන්දීය කාන්තාවන් තමන්ට සහය දුන් බවය. අධිකරණ තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත්වෙද්දී පවා ඉන්දීය ට්විටර් ජාලය ඔස්සේ #TripleTalaq සහ #SupremeCourt හෑෂ්ටැග් සැළකියයුතු ලෙස පරිහරණය වන්නට පටන්ගත්තේය. #Tripletalaq යන හෑෂ්ටැගය ලොව පුරා ට්විටර් ඔස්සේ පරිහරණය වේ.


يعد ساركوزي، البالغ من العمر 66 عاما، أول رئيس فرنسي سابق يُحكم عليه بالسجن وأُدين ساركوزي بمحاولة رشوة قاضٍ في عام 2014 - بعد أن ترك منصبه - من خلال اقتراحه بأن يؤمّن له وظيفة مرموقة مقابل الحصول على معلومات بشأن قضية منفصلة. ويعد ساركوزي، البالغ من العمر 66 عاما، أول رئيس فرنسي سابق يُحكم عليه بالسجن. ويقول محاميه إنه سوف يطعن في الحكم. وسوف يبقى ساركوزي حرا خلال تلك العملية، التي قد تستغرق سنوات. وقالت القاضية، كريستين مي، إن ساركوزي يمكنه قضاء مدة العام في منزله مرتديا سوارا إلكترونيا، بدلا من قضاء المدة في السجن. مواضيع قد تهمك نهاية وأضافت القاضية أن السياسي المحافظ "كان يعلم أنه يرتكب خطأ"، مشيرة إلى أن أفعال ساركوزي ومحاميه أعطت للعامة "انطباعا بالغ السوء عن العدالة". وصُنّفت الجرائم على أنها إساءة استغلال للنفوذ وانتهاك للسريّة. ويعدّ هذا الحكم القضائي تاريخيا في فرنسا ما بعد الحرب، وله سابقة واحدة تمثلت في محاكمة الرئيس السابق لساركوزي -اليميني أيضا- جاك شيراك، الذي حُكم عليه بالسجن مدة عامين مع وقف التنفيذ في عام 2011 لإدانته بترتيب وظائف وهمية عندما كان عمدة لباريس. وتوفي شيراك في عام 2019. من هو ساركوزي؟ تولى نيكولا ساركوزي الرئاسة مدة خمس سنوات منذ عام 2007، وتبنى سياسات صارمة مناهضة للهجرة، وسعى لإصلاح الاقتصاد الفرنسي خلال فترة رئاسية طغت عليها الأزمة المالية العالمية. رأى نقاد أن أسلوب قيادته يتسم بالتهور الشديد، ومدفوع بالمشاهير، ومفرط في النشاط بالنسبة لمنصب غارق في التقاليد والنُبل. بدأ ساركوزي علاقة، حظيت باهتمام إعلامي كبير، مع كارلا بروني بعد توليه السلطة عام 2007 تعززت صورة ساركوزي كواحد من المشاهير بزواجه من عارضة الأزياء والمغنية كارلا بروني عام 2008. وفي عام 2012، خسر مساعي إعادة انتخابه للرئاسة أمام الاشتراكي فرانسوا هولاند. ومنذ ذلك الوقت، أصبح هدفا لعدة تحقيقات جنائية. حاول ساركوزي، في عام 2017، العودة إلى المشهد السياسي، لكنه أخفق بعدما اختار حزبه "الجمهوريون"، الذي ينتمي لتيار يمين الوسط، مرشحا رئاسيا آخر بدلا منه. ما هي قضية الفساد؟ خضع ساركوزي للمحاكمة مع اثنين آخرين من المتهمين، هما محاميه تييري هيرتزوغ وقاض بارز يُدعى جيلبير أزيبير. تركزت القضية على محادثات هاتفية بين ساركوزي وهيرتزوغ سجلتها الشرطة في عام 2014. كان المحققون يتحرّون عن حقيقة اتهامات بأن ساركوزي قبِل مدفوعات غير قانونية لتمويل حملته الانتخابية للرئاسة عام 2007. وأقنع الادعاء المحكمة بأن ساركوزي وهيرتزوغ سعيا إلى رشوة أزيبير بوظيفة مرموقة في موناكو مقابل الحصول على معلومات بشأن هذا التحقيق. وذكرت وسائل إعلام فرنسية أن ساركوزي سُمع وهو يقول لهيرتزوغ: "سأقوم بترقيته، وسوف أساعده". وكان رقم الهاتف المرصود سريا ومسجلا باسم مستعار هو بول بيسموث، والذي تواصل ساركوزي عبره مع محاميه. وحُكم يوم الاثنين على هيرتزوغ وأزيبير بالسجن ثلاث سنوات، مع وقف التنفيذ في سنتين منها. ما هي الاتهامات الأخرى التي يواجهها ساركوزي؟ من المقرر أن يمثل ساركوزي الشهر المقبل أمام المحكمة في قضية أخرى تعرف باسم "قضية بيغماليون"، المتهم فيها بالإفراط في الإنفاق على حملة إعادة انتخابه الفاشلة عام 2012. كما يحقق الادعاء العام في اتهامات موجهة لساركوزي بحصوله على تمويل لحملته الانتخابية عام 2007 من الزعيم الليبي في ذلك الوقت، معمر القذافي. وبُريء ساركوزي بالفعل في قضية "بيتنكور"، وقال إن جميع التحقيقات ضده كانت ذات دوافع سياسية. ورغم تلك الملاحقات القضائية، لا يزال ساركوزي يحظى بشعبية في أوساط اليمين، قبل عام من موعد الانتخابات الرئاسية المقبلة.

ප්‍රංශ අධිකරණය සර්කෝෂි වරදකරු කරන ලද්දේ ඔහු ජනාධිපති සටනින් පරාජයට පත්වීමෙන් අනතුරුව 2014දී විනිසකරුවකුට අල්ලස් දීමට තැත් කිරීමක් සම්බන්ධයෙනි. වෙනත් නඩුවකට අදාළ තොරතුරු ලබාදීමට හිලව් වශයෙන් එම විනිසකරුට කීර්තිය සහ ප්‍රතිලාභ සහිත රැකියාවක් සහතික කිරීමට තමාට හැකිබව සර්කෝෂි පවසා ඇත. මෙම නඩුවේ දී සර්කෝෂිට අමතරව තවත් චූදිතයන් දෙදෙනෙක් වූහ. ඉන් එක් තැනැත්තෙක් ඔහුගේ නීතිවේදී තියරි හර්ෂෝග්(Thierry Herzog) වූ අතර දෙවැන්නා ජ්‍යෙෂ්ඨ විනිශ්චයකාරවරයකු වූ ගිල්බර්ට් අශිබර්ට් (Gilbert Azibert) ය. ඔවුන් තිදෙනාම අදාළ චෝදනා සම්බන්ධයෙන් අධිකරණය විසින් වැරදිකරුවන් ලෙස තීන්දුකරනු ලැබුණි. මෙම නඩුව කේන්ද්‍රගත වූයේ සර්කෝෂි සහ හර්ෂොග් අතර 2014 වසරේ සිදුව ඇති දුරකථන සංවාදයක් පදනම් කරගෙනය. ප්‍රංශ පොලිසිය විසින් එම දුරකථන සංවාදය රහසින් පටිගත කරනු ලැබ තිබුණි. එම අවධිය වන විට ප්‍රංශ රහස් පරීක්ෂකයෝ සර්කෝෂිට අදාළ වෙනත් චෝදනා සම්බන්ධයෙන් ගවේෂණය කරමින් සිටියහ. සර්කෝෂි 2017 ජනාධිපතිවරණ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරය අවධියේ 'L'Oreal' නම් රූපලාවන්‍ය නිෂ්පාදන සමාගමේ උරුමක්කාරිය වූ ලිලියන් බෙටන්කෝට් ගෙන් (Liliane Bettencourt) නීතිවිරෝධී මට්ටමින් මුදල් ලබාගත් බව එම චෝදනා මගින් කියැවුණි. එම පරීක්ෂණවල තොරතුරු ලබාදෙන්නේනම්, ඊට හිලව් වශයෙන් විනිසුරු අශිබර්ට් සඳහා 'මොනාකෝ'හි කීර්තිමත් මෙන්ම මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ සහිත රැකියාවක් ලබාදීමට කටයුතු කරන බවට සර්කෝෂි සහ හර්ෂොග් කතාකරගත් බව අධිකරණයට ඒත්තු ගැන්වීමට නඩුවේ පැමිණිලි පාර්ශ්වය සමත් විය. ප්‍රංශ පොලිසිය විසින් සර්කෝෂි 2014 වසරේ තාවකාලිකව රඳවාගත් අවස්ථාව හිටපු ජනාධිපතිවරයා සිය නීතිවේදී හර්ෂොග් අමතමින් කළ ප්‍රකාශය ප්‍රංශ මාධ්‍ය විසින් වාර්තාකරණ ලද්දේ මෙපරිද්දෙනි. ''මම ඔහුට උසස්වීමක් ලබා දෙනවා. මම ඔහුට උදව් කරනවා'' සර්කෝෂි හැරුනුවිට සෙසු චූදිතයන් දෙදෙනාට ද අධිකරණය විසින් වසර තුන බැගින් සිරදඬුවම් නියමකරන ලද නමුත් එම දඬුවම් අත්හිටවනු ලැබුණි. එම නඩු තීන්දුවට එරෙහිව සිය සේවාදායකයා අභියාචනයක් ඉදිරිපත්කරනු ඇතැයි සර්කෝෂිගේ නීතිවේදියා පවසයි. එහෙත් එම අභියාචනය ප්‍රතික්‍ෂේප කෙරුණහොත් හිටපු ජනාධිපතිවරයා බන්ධනාගාරගත නොකරමින් ඔහුගේ එක් පාදයක විද්‍යුත් බලය සහිත වළල්ලක් සවිකොට නිවාස අඩස්සියේ තබනු ඇත. එම විද්‍යුත් වළල්ල මගින් ප්‍රංශ පොලිසියට ඔහු සිටින ස්ථානය සහ නිවසින් පිටවුවහොත් එම ගමන්බිමන් සියල්ල අධීක්‍ෂණය කළ හැකිය. සර්කෝෂි විවාහවී සිටින්නේ මෝස්‌තර නිරූපන ක්‍ෂේත්‍රයේ තාරකාවක් මෙන්ම ගායිකාවක් ද වන කාර්ලා බෘනි (Carla Bruni) සමඟය. සර්කෝෂි ගේ බිරිඳ මෝස්‌තර නිරූපන ක්‍ෂේත්‍රයේ තාරකාවක් මෙන්ම ගායිකාවක් ද වන කාර්ලා බෘනි (Carla Bruni), සිය සැමියාට එරෙහි නඩු තීන්දුව බැහැර කරන්නීය. නඩු තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත්කරනු ලැබීමෙන් අනතුරුව ඇය මෙසේ ප්‍රකාශ කළාය. ''මෙය තේරුමක් නැති පීඩා කිරීමක්. අපේ සටන නතරවෙන්නේ නැහැ. අන්තිමේ දී සත්‍යය ජයගනීවී'' සර්කෝෂි ප්‍රංශයේ අධිකරණ ක්‍ෂේත්‍රයට ආගන්තුකයෙන් නොවේ. ජනාධිපති පදවිය අහිමිව යාමෙන් පසු නඩුකර ගණනාවකට මාතෘකාවක් විය. එය දුසිම් භාගයක් තරම් නඩු සංඛ්‍යාවකි. එහෙත් මෙම නඩු තීන්දුව තෙක් ඔහුගේ වාර්තාව පිරිසිදු තත්ත්වයක පැවතුණි. මඩ ගෑවුණු තැන් රාශියක් ඇති නමුත් ඔහු ඒ කිසිවක සිරනොවීමට මෙතෙක් සමත්ව සිටියේය. . එහෙත් ප්‍රංශයේ අධිකරණ මන්දිරයේ (Palais de Justice-Palace of Justice) විනිසුරු ක්‍රිස්තීන් මී (Judge Christine Mée)සිය නඩු තීන්දුව මගින් එකී සියල්ල වෙනස් කළාය. විනිසුරුවරිය ඔවුන්ගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් කිසිවකුට සැඟවිය නොහැකි බව දැක්වෙන නඩු තීන්දුවක් ප්‍රකාශයට පත්කළාය. සර්කෝෂි, ඔහුගේ නීතිවේදී තියරි හර්ෂෝග් (Thierry Herzog) සහ ජ්‍යෙෂ්ඨ විනිශ්චයකාරවරයකු වූ ගිල්බර්ට් අශිබර්ට් (Gilbert Azibert) යන තිදෙනාම ඔවුන් සිදුකරමින් සිටි දෙය කුමක්ද යන්න පැහැදිළිව දැනසිට ඇතැයි විනිසුරුවරිය ප්‍රකාශ කළාය. චූදිතයන් ඔවුන්ගේ වෘත්තීය ලාභය සඳහා රහස්‍ය තොරතුරු විකුණමින් කටයුතු කරමින් ඇතැයි සඳහන් කළ විනිසුරුවරිය එය ඕනෑම මට්ටමක අර්ථ විග්‍රහයක් අනුව ''දූෂණ අපරාධයක්'' බවත් සඳහන් කළාය. මෙය මෙම ක්‍රියාදාමයේ අවසානය නොවනු ඇත. සර්කෝෂිගේ අභියාචනය පිළිගනු ලැබුවහොත් එය තවත් වසර ගණනාවක් දිග්ගැස්සෙන නඩු විභාගයකි. ඔහුගේ නීතිවේදී මඩුල්ල මෙය සාවද්‍ය චෝදනා අනුව ගොනු කරන ලද නඩුවක් යැයි තර්ක කරනු ඇත. මිනිසකු ඔහුගේ නීතිවේදියා සමඟ සිදුකළ රහස්‍ය දුරකථන සංවාදයකට රහසින් සවන්දී නිර්මාණය කරන ලද දුර්වල නඩුකරයකැයි විත්තියේ නීතිවේදීහු තර්ක කරනු ඇත. එහෙත් මේවනවිට, ප්‍රංශයේ හිටපු ජනාධිපති සර්කෝෂි පසුගිය සඳුදා (මාර්තු 01) පටන් වෙනත් රූපකායකි. දැන් ඔහු වැරදිකරුවකු ලෙස අධිකරණය විසින් තීන්දුකරනු ලැබ ඇත. පළමු කසාදයෙන් දික්කසාද වී ඉතාලි ජාතික කාර්ලා බෘනි (Carla Bruni)සමඟ විවාහවීමෙන් පසු සර්කෝෂි මාධ්‍යයට ප්‍රධාන මාතෘකාවක් විය. කියවන්න;


باتريا ومينيرفا وماريا تيريزا قتلن عام 1960 على يد رجال الدكتاتور رفائيل تروخيو ويستمر الاحتفال باليوم العالمي للقضاء على العنف ضد المرأة حتى العاشر من ديسمبر/كانون الأول، اليوم العالمي لحقوق الإنسان. واحتُفل بهذا اليوم لأول مرة في عام 1981، في أمريكا اللاتينية بدعوة من مجموعات نسوية في كولومبيا. وفي عام 1999، صدر قرار من الجمعية العامة للأمم المتحدة باعتبار 25 نوفمبر/ تشرين الثاني من كل عام يوماً للتوعية بجميع أشكال العنف ضد المرأة، من اغتصاب وعنف أسري وأي شكل من أشكال الضرر الجسدي أو النفسي الواقع على المرأة. كما يشمل ذلك جميع أشكال الإكراه والإجبار والمراقبة سواء داخل الأسرة أو خارجها. وفي عام 2014، تطور شكل الاحتفال ليتخذ من اللون البرتقالي شعارا له. مواضيع قد تهمك نهاية ويرجع اختيار يوم 25 نوفمبر/تشرين الثاني إلى ذكرى مقتل الأخوات ميرابال، الناشطات السياسيات والنسويات في جمهورية الدومينيكان، عام 1960. فماذا وراء الأخوات ميرابال؟ الأخوات ميرابال هن أربع شقيقات من جمهورية الدومينيكان، ولدن لأسرة متوسطة في بلدة أوجو دي آغوا الواقعة في وادي تشيباو الأخضر، حيث تنتشر زراعة التبغ والقهوة. قتل ثلاثة من الشقيقات الأربعة في مساء 25 نوفمبر/تشرين الثاني عام 1960، على يد رجال الديكتاتور رفائيل تروخيو، أثناء عودتهن من زيارة أزواجهن المعتقلين السياسيين. واستوقف رجال تروخيو السيارة التي كانت تقلهن في طريق العودة، وقتلوهن وقتلوا السائق، ثم أعادوا جثثهم إلى السيارة ودفعوها من فوق أحد المنحدرات. باتريا هي الأخت الكبرى، ولدت في 27 فبراير/شباط 1924. وكانت أكثر الأخوات التزاما بالتقاليد والتعاليم الدينية. تزوجت في سن السابعة عشرة من بيدرو غونزاليز، وهو مزارع وناشط سياسي اعتُقل لاحقا. وقيل إن باتريا وبيدرو وأبناءهم الثلاثة كانوا يصنعون القنابل باستخدام مكونات الألعاب النارية. كما انطلقت من بيتهم حركة 14 يونيو/حزيران المناهضة لحكم الديكتاتور تروخيو. بيلغيكا أديلا أو "ديدي"، هي الناجية الوحيدة من الشقيقات الأربعة (إذ لم تكن معهن في نفس الرحلة). ولدت في الأول من مارس/أذار عام 1925، وكانت أكثر الشقيقات انخراطا في العمل السياسي. تزوجت من رجل أعمال محلي في عام 1948، وأنجبت ثلاثة أبناء. وبعد مقتل شقيقاتها، حملت على عاتقها تربية وتنشئة أبنائهن، في ظل التضييق والحصار على العائلة تحت نظام تروخيو. كما أنها الوحيدة التي لم تسجن من الشقيقات الأربعة. واحتفظت طوال حياتها ببقايا السيارة التي قُتلت فيها شقيقاتها أمام منزلها، حتى توفيت في الأول من فبراير/شباط 2014. بقايا السيارة التي قتل فيها الأخوات ميرابال ما زالت معروضة في بلدتهن الأم في سالسيدو مينيرفا ولدت في مارس/أذار 1927، ويعتبرها البعض هي القيادة الثورية الحقيقية لحركة 14 يونيو/حزيران المناهضة لحكم تروخيو. وأصبحت رمزا للمقاومة في أنحاء البلاد بسبب مواقفها الجريئة وتعبيرها الحر عن آرائها السياسية. كانت مينيرفا أولى الأخوات اللاتي انخرطن في مقاومة نظام تروخيو. وبدأت مقاومتها للنظام في سن صغيرة، فعند دعوة الأسرة إلى حفل راقص في إحدى الضياع المملوكة لـ تروخيو، رفضت تقربه منها وأهانته في الحفل. وكان تروخيو معروفا بولعه بالفتيات وتنظيم الحفلات لانتقاء أكثرهن جمالا. وتسبب رفض مينيرفا الامتثال لرغبته في التنكيل بالأسرة، إذ اعتُقل والدها لفترة طويلة، ولم تشفع له كل خطابات الاعتذار التي كتبها لتروخيو، وتوفي بعد الإفراج عنه بفترة قصيرة. كما احتُجزت والدتها لفترة في أحد الفنادق للضغط على مينيرفا للخضوع لرغبات تروخيو. وحصلت مينيرفا على قدر كبير من التعليم مقارنة بشقيقتيها الأكبر، إذ درست الحقوق في جامعة سانتو دومينغو وتخرجت عام 1957. وكان أحد أشكال التضييق عليها هو منعها من الالتحاق بالجامعة عام 1953، ثم عدم منحها ترخيص مزاولة مهنة المحاماة بعد تخرجها. وفي عام 1955، تزوجت مينيرفا من المحامي مانيلو تافاريس غوستو، وأنجبت ولدين هما مينو ومانولو. وقُتل مانولو بعد مقتلها بعامين، أثناء إحدى معارك حركة 14 يونيو/حزيران 1962. ماريا تيريزا هي الأخت الصغرى، إذ ولدت في أكتوبر/تشرين الأول عام 1935. وكان عمرها 25 عاما عند مقتلها. درست الهندسة الزراعية في جامعة سانتو دومينيغو. وتزوجت من لياندرو غوزمان، وهو مهندس وأحد قادة حركة 14 يونيو/ حزيران. وأنجبت ابنه واحدة تُدعى جاكلين. وارتبطت ماريا تيريزا بعلاقة قوية بشقيقتها الأكبر مينيرفا، حتى أنها سُجنت معها مرتين عام 1960. وكشفت مذكرات ماريا تيريزا، التي عُثر عليها بعد سنوات من مقتلها، عن إعجابها وتقديرها الشديد لشقيقتها مينيرفا، التي كانت مثلها الأعلى في النشاط السياسي ومقاومة نظام تروخيو. ورغم الأثر البالغ الذي خلفته الأخوات ميرابال في حركة المقاومة في الدومينيكان، وفي أمريكا اللاتينية بشكل عام، إلا أن سيرتهن لم تظهر للعالم إلا بعد بدء الاحتفال باليوم العالمي للقضاء على العنف ضد المرأة. ديدي ميرابال هي الناجية الوحيدة من الشقيقات الأربعة، وظلت تحكي قصة شقيقاتها حتى وفاتها عام 2014 ما بعد قتل الشقيقات كانت قتل الأخوات ميرابال بمثابة شرارة زادت من حدة الكفاح ضد نظام تروخيو. وبعد ستة أشهر من اغتيالهن، قُتل تروخيو على يد قادة من الجيش. وأُلقي القبض على قتلة الأخوات ميرابال وخضعوا للمحاكمة، لكنهم هربوا من السجن عام 1965 بعد اندلاع الحرب الأهلية. وتغير نًصب تذكاري في الدومينيكان من الاحتفاء بـ تروخيو إلى تخليد ذكرى الأخوات ميرابال، اللاتي أصبحن مثلا أعلى لمشاركة النساء في العمل السياسي في أمريكا اللاتينية بأسرها. المرأة في أرقام وبحسب إحصائيات الأمم المتحدة، تتعرض امرأة من بين كل ثلاثة نساء حول العالم لأحد أشكال العنف الجسدي أو الجنسي، وعادة ما يكون على يد شريكها. كما أن 52 في المئة فقط من النساء حول العالم لديهن حرية اتخاذ القرارت الخاصة بالصحة الجنسية والإنجابية. كما يمثل ضحايا الإتجار في البشر من النساء حول العالم 71 في المئة. وفي عام 2017، كشفت إحصائية أخرى أن نصف النساء اللاتي يقتلن حول العالم هن ضحايا شريكهن أو أحد أفراد العائلة، مقابل رجل واحد من بين عشرين رجلا يقتل في ظروف مشابهة. وعربيا، تتعرض 37 في المئة من النساء لأحد أشكال العنف أو أكثر في حياتها. وثمة مؤشرات على أن النسبة قد تكون أكبر من ذلك. وتعرضت 133 مليون امرأة حول العالم لعملية الختان، والنسبة في مصر هي الأعلى عالميا، إذ تخضع 92 في المئة من المصريات للختان بين سن 15 و49 عاما. وتتزوج 14 في المئة من الفتيات العربيات تحت سن الثامنة عشرة. ويبلغ عدد الزوجات عالميا 700 مليون فتاة.

ඒ හා සමගාමීව යෝජිත අතුරුදහන් වූවන් පිළිබඳ සොයා බැලීමේ කාර්යාලයට සහාය පළ කරමින් කොළඹ දී නිහඬ පා ගමනක් සංවිධානය කොට තිබිණ. ඊට මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයන් සහ අතුරුදහන් වූවන්ගේ ඥාතීන් ඇතුළු පිරිසක් එක් වී සිටියහ. මේ අතර යුද සමයේදී අතුරුදහන් වූ සිය ඥාතීන් සහ දරුවන් සොයා දෙන ලෙස රජයට බල කෙරෙන විරෝධතා ගණනාවක් වවුනියාව, මන්නාරම, මුලතිව්, කිලිනොච්චි සහ යාපනය යන දිස්ත්‍රික්කවලද පැවැත්විණ. අතුරුදහන් වූවන්ගේ ඥාති සංගමයේ ලේකම් සුන්දරම් මහේන්ද්‍රන් කියා සිටියේ අතුරුදහන් වූවන් පිළිබඳ කටයුතු කිරීමට රජය විසින් කාර්යාලයක් පිහිට වනු ලැබුවත් ඊට අදාළ පනත තුළ කාර්යාලය සතු බලතල හෝ වගකීම් විස්තර කර නොමැති බවයි. 'පනතේ බලතල' ජාත්‍යන්තර අතුරුදහන් වූවන්ගේ දිනය සැමරෙන අද(30) දින සිය සංවිධානයේ එකම අරමුණ මෙම ගැටළු සම්බන්ධයෙන් රජය දැනුවත් කිරීම බවයි ඔහු කියා සිටියේ. පුද්ගලයෙකු අතුරුදන් කළ අයකුගේ නම, ලිපිනය, රැකියා ආයතනය ඉතා පැහැදිලි ලෙස ඔප්පු කිරීමට සාධක ඇතත් ඒ පිළිබඳ විධිමත් විමර්ශනයක් කොට වරදකරුවන්ට දඬුවම් දීමට හැකි බලයක් එම පනතට ඇතුළත් විය යුතු බව සුන්දරම් මහේන්ද්‍රන් පෙන්වා දෙයි. එසේ නොමැති නම් මහින්ද රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලැබූ මැක්ස්වෙල් පරණගම කොමිසම වැනි ඵල රහිත තත්ත්වයකට නව රජය ඉදිරිපත් කළ පනතද පත් වන බව ජනාධිපතිවරයා වෙත සංදේශයක් යවමින් අතුරුදහන් වූවන්ගේ ඥාති සංගමය පවසයි. අතුරුදන් වූවන්ගේ තොරතුරු හෙලි කරන ලෙස රජයට බල කරමින් ත්‍රිකුණාමල නගර මධ්‍යයේ පැවති උද්ඝෝෂණයට සහභාගී වූ විරෝධතාකරුවන් චෝදනා කළේ වත්මන් රජයේ සංහිඳියා යන්ත්‍රණය පරණගම කොමිසමටත් වඩා ප්‍රෝඩාකාරී එකක් බවටයි. 'හැට පන්දහසක් අතුරුදහන්' කිසිවිටකත් යුද්ධයට සම්බන්ධ නොවූ තම ඥාතීන් පැහැර ගෙන යාම බරපතළ අපරාධයක් බව පැවසූ ඔවුහු අතුරුදහන් වූවන් ගැන සෙවීම ජාත්‍යන්තර අධිකරණයකට භාර කරන ලෙස රජයට බල කර සිටියහ. යුද සමයේ සිදු වූ දහස් ගණනක් අතුරුදහන් වීම් පිළිබඳ පරීක්ෂණ පවත්වන මෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පසුගිය වසරේදී ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවෙන් ඉල්ලා සිටියේය. යුද්ධයේ අවසන් කාලය තුළ 16,000 සිට 22,000 දක්වා පිරිසක් අතුරුදහන් වී ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ ප්‍රවීණයකු වන හුවාන් මෙන්ඩිස් පවසයි. 1983 වසරේ සිට ගැටුම් පැවති කාලය දක්වා 65,000 ක පිරිසක් අතුරුදහන් වී ඇති බව සංහිඳියා කාර්යාලයේ ප්‍රධානී හිටපු ජනාධිපතිනි චන්ද්‍රිකා බණ්ඩාරනායක කුමාරතුංග කියා සිටියි.


لم يحدد بيان الدول الكبرى شكل العقوبات الجديدة وذكر بيان لزعماء مجموعة السبع نشره البيت الأبيض أن "العقوبات الجديدة تهدف إلى معاقبة روسيا لعدم إمتثالها لاتفاق دولي على المساعدة في نزع فتيل الأزمة الأوكرانية". وقال البيان "في ضوء الحاجة الماسة لضمان فرصة إجراء انتخابات رئاسية ناجحة وسلمية الشهر المقبل في أوكرانيا نلتزم بالعمل بشكل عاجل لتوسيع العقوبات والاجراءات المستهدفة لإجبار روسيا على تحمل نتائج أفعالها." ولم يحدد البيان طبيعة الإجراءات الجديدة التي ستفرض على موسكو ولكنه حذر من"أننا سنواصل الاستعداد للتحرك صوب فرض عقوبات أوسع وأكثر تنسيقا، بما في ذلك اجراءات تستهدف قطاعات معينة إذا بررت الظروف ذلك". وفي الوقت نفسه أبلغ الزعماء روسيا بأن "الباب مازال مفتوحا أمام التوصل لحل دبلوماسي للأزمة" بناء على اتفاق جنيف. مواضيع قد تهمك نهاية خطوات متاحة وفي تطور آخر، نقلت وسائل الإعلام الروسية عن مسؤولين قولهم إن " موسكو ستتخذ كل الخطوات المتاحة للإفراج عن المراقبين العسكريين المحتجزين لدى موالين لروسيا شرقي أوكرانيا". وذكرت وسائل الإعلام الروسية أن مبعوث موسكو لدى منظمة التعاون والأمن الأوروبي أكد ضرورة الإفراج الفوري عن المسؤولين المحتجزين. وكان المسلحون الموالون لروسيا احتجزوا المراقبين الجمعة، حسبما أعلنت وزارة الداخلية الأوكرانية. وأشارت وزارة الداخلية إلى أن ثمة مفاوضات تجري بهدف تأمين إطلاق سراح المراقبين الذين تم احتجازهم عندما كانوا يستقلون حافلة في بلدة سلوفيانسك، شرقي أوكرانيا. وأوضحت الوزارة أن المحتجزين هم سبعة ممثلين من منظمة الأمن والتعاون في أوروبا، بالإضافة إلى خمسة من أفراد الجيش الأوكراني. وقالت وزارة الدفاع الألمانية التي تشرف على البعثة إنها فقدت الاتصال بمجموعة المراقبين. وأكدت وزارة الخارجية الألمانية احتجاز 13 شخصا في الحادث.

මෙම සම්බාධක ආර්ථික, වෙළඳ සහ මුල්‍ය අංශ වලට පමණක් සීමා නොවේ මෙම සම්බාධක ආර්ථික, වෙළඳ සහ මුල්‍ය අංශ වලට පමණක් සීමා නොවන්නේ යැයි ද ඔවුන් විසින් අවධාරණය කර තිබේ. ජනාධිපති පුතින් ට සමීප පුද්ගලයන් සහ ව්‍යාපාර ඉලක්ක කෙරෙන මෙම සම්බාධක සඳුදා වන විට හඳුන්වාදීමට අදහස් කරන බවයි ධවල මන්දිරය ප්‍රකාශ කළේ. බටහිර ජාතීන් උත්සාහ කරන්නේ යුක්රේනයේ පාලනය අල්ලාගැනීමට බවයි රුසියාව චෝදනා කරන්නේ. මේ අතර මොස්කව් පාලනය විසින් යුක්රේනය ආක්‍රමණය කිරීමට සැරසෙන්නේ යැයි යුක්රේන රජය බියෙන් පසුවෙයි.


وتشير الأرقام إلى أن أكثر من نصف النساء الـ 87,000 اللاتي قتلن في عام 2017 قتلن بأيدي أولئك الأكثر قربا لهن. ومن هذا العدد، قتلت 30,000 امرأة تقريبا بأيدي شريك أو زوج، كما قتلت 20,000 بأيدي قريب، كما يقول التقرير الذي أصدرته الهيئة الأممية إن "المنزل هو المكان الأكثر ترجيحا لوقوع جرائم القتل هذه." وتهدف مبادرة "100 امرأة" التي تنجزها بي بي سي إلى معرفة مزيد من المعلومات عن هؤلاء النساء موضوع هذه الأرقام، ولذا فقد قضينا شهر تشرين الأول / أكتوبر الماضي في مراقبة ورصد التقارير الواردة عن جرائم قتل النساء - المتعلقة بجنسهن حصرا - في اليوم الأول فقط من ذلك الشهر. ونورد أدناه نبعضا من قصصهن، كما نحاول التعرف على المزيد عن طريقة إيراد هذه القصص من قبل الإعلام. جرائم قتل الذكور أكثر بكثير وتشير الإحصاءات التي جمعها مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة إلى أن "الرجال معرضون للموت نتيجة جرائم متعمدة أكثر من النساء بأربعة أضعاف"، كما تشير الأمم المتحدة أيضا إلى أن الرجال يمثلون 8 من كل 10 ضحايا لجرائم القتل حول العالم. ولكن التقرير نفسه يورد أن أكثر من 8 من كل 10 من ضحايا جرائم القتل التي يرتكبها مقربون جدا هن من النساء، كما يقول إن العنف الذي يرتكبه الأزواج والشركاء والأقارب ما زال يستهدف النساء بشكل غير متناسب." 47 امرأة، 21 بلدا، يوم واحد يلخص، التقرير الذي أصدرته الأمم المتحدة، ما توصلت إليه المنظمة الدولية في عام 2017، وقد اعتمدت فيه على احصاءات الجرائم التي وفرتها الحكومات المختلفة، والأرقام المتعلقة "بجرائم قتل النساء المرتبطة بجنسهن". وسعت مبادرة "100 امرأة" وقسم المتابعة الإعلامية في بي بي سي إلى التعرف على مزيد عن النساء اللاتي يقفن خلف هذه الأرقام. ورصدنا التغطية الإعلامية والخبرية لجرائم القتل التي طالت النساء بأيدي أشخاص آخرين في الفاتح من تشرين الأول / أكتوبر 2018 حول العالم، كما أحصى محللونا الإقليميون 47 امرأة قتلن لأسباب مرتبطة بجنسهن في 21 بلدا مختلفا، وما زال معظم هذه الجرائم قيد التحقيق. هؤلاء هم النساء اللاتي أورد الاعلام مقتلهن في الأول من تشرين الأول / أكتوبر نطلعكم أدناه على خمس من هذه الحالات التي أوردتها مبدئيا وسائل الإعلام المحلية ومن ثم أكدت من جانب السلطات المحلية التي اتصلت بها بي بي سي. جوديث تشيسانغ جوديث تشيسانغ، 22 عاما، كينيا في يوم الإثنين، الفاتح من تشرين الأول / أكتوبر، كانت جوديث تشيسانغ وشقيقتها نانسي في حقل مزرعة أسرتهما يحصدان محصول الذرة . كانت جوديث، وهي أم لثلاثة أطفال، قد انفصلت قبل مدة وجيزة عن زوجها لابان كامورين، وقررت العودة إلى قرية والديها الواقعة شمالي كينيا. وبعد وقت قصير من بدء الشقيقتين العمل، وصل لابان إلى مزرعة الأسرة حيث هاجم جوديث وقتلها. وتقول الشرطة المحلية إن سكان القرية أمسكوا لاحقا بلابان وقتلوه. القارة الإفريقية هي القارة التي تتعرض فيها النساء إلى مخاطر قتل أكبر بأيدي زوج أو شريك أو قريب، حسبما يقول تقرير الأمم المتحدة، فالمعدل فيها 3,1 حالة وفاة لكل 100 ألف نسمة. وكانت آسيا هي القارة التي قتل فيها أكبر عدد من النساء بأيدي شركاء أو أزواج أو أقارب في عام 2017، إذ قُتلت فيها نحو 20 ألف امرأة في جرائم من هذا النوع. نيها شاراد شودري نيها شاراد شودري، 18 عاما، الهند قُتلت نيها شاراد شودري في جريمة "غسل عار" في عيد ميلادها الثامن عشر، بعد أن احتفلت خارج منزلها مع صديقها بهذه المناسبة. وأكدت الشرطة لبي بي سي أن والدي نيها لم يكونا راضيين بعلاقتها العاطفية. ووجهت الشرطة تهمة قتلها في منزلها تلك الليلة إلى والديها وقريب ثالث. وما زال التحقيق مستمرا، كما أن المتهمين الثلاثة ما زالوا رهن التوقيف بانتظار محاكمتهم. وعلمت بي بي سي من المحامي، وكيل المتهمين الثلاثة، أنهم ينوون نفي التهم الموجهة إليهم. يُذكر أن المئات من الناس من الجنسين يقتلون سنويا لإقامتهم علاقات عاطفية أو زواجهم ضد رغبة أسرهم، لكن يصعب الحصول على إحصاءات رسمية لجرائم "غسل العار" هذه، لأنها لا تسجل أو لا يبلغ عنها في كثير من الحالات. زينب سيكانفان زينب سيكانفان، 24 عاما، ايران نفذت السلطات الإيرانية حكم الإعدام بحق زينب سيكانفان بعد أن أدينت بقتل زوجها. وُلدت زينب في منطقة تقع شمال غربي إيران في أسرة كردية محافظة ضعيفة الحال. وهربت من مسكن والديها عندما كانت في سن المراهقة وتزوجت أملا في عيش حياة أفضل من تلك التي كانت تحياها في كنف أسرتها الفقيرة. وتقول منظمة العفو الدولية إن زوجها كان يعتدي عليها بالضرب ورفض طلبها الطلاق، وتجاهلت الشرطة شكاواها المتكررة. ويقول أنصار زينب، ومنظمة العفو الدولية منهم، إنها عُذبت لتعترف بقتل زوجها، كما ضربها رجال الشرطة ولم تحظ بمحاكمة عادلة ومنصفة. ويلمح تقرير مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة، في تقريره، إلى أن النساء اللاتي يقتلن أزواجهن أو شركائهن كن يعانين من "فترات طويلة من العنف الجسدي" على أيدي ضحاياهن. ويمضي التقرير للقول إن الدوافع التي يعبر عنها عادة مقترفو الجرائم من الذكور تشمل "التملك والغيرة والخوف من الهجر". ويبدو أن هذه هي الأسباب التي تقف وراء مقتل زوجين في البرازيل في اليوم نفسه الذي أُعدمت فيه زينب. ساندرا لوشيا هامر مورا ساندرا لوشيا هامر مورا، 39 عاما، البرازيل اقترنت ساندرا لوشيا هامر مورا بأوغستو أغويار ريبيرو عندما كانت في السادسة عشر من عمرها، وكان الزوجان منفصلين خمسة أشهر عندما قتلها. وأكدت الشرطة في منطقة جارديم تاكواري بالبرازيل للخدمة البرازيلية في بي بي سي بأنها ماتت طعنا في رقبتها. وعثرت الشرطة على تسجيل مصور يعترف فيه زوجها بفعلته في هاتفه المحمول. ويقول الزوج في التسجيل إن ساندرا كانت تقابل شخصا آخر، وقد شعر بالغدر والخيانة. كما قال في التسجيل إنه لن يُعتقل أبدا لأن الزوجين سيقابلان "مجد الرب" سويا. انتحر أوغستو بعد ذلك شنقا في غرفة نومهما. تمثل قضية ساندرا شكلا من جرائم القتل يطلق عليه "القتل - الانتحار"، أي عندما يقتل شخص ما إنسانا أو أكثر ثم يقدم على الانتحار. ماري أملي فايا ماري-أملي فايا، 36 عاما، فرنسا قتلت مارس-أملي طعنا بيد زوجها سيباستيان فايا، وكان الزوجان قد انفصلا عن بعضهما بعض بعد أربع سنوات من الزواج. هاجم سيباستيان ماري-أملي بسكين قبل أن يعترف بجرمه للشرطة، وبعد أيام قلائل، انتحر في السجن. ووضع سكان المنطقة الزهور خارج متجر الملابس الداخلية الذي كانت تملكه ماري-أملي الكائن في شارع يطلق عليه شارع بيشا، كما نظموا مسيرة لتخليد ذكراها. وجاء مقتل ماري-أملي في اليوم نفسه الذي أعلنت فيه الحكومة الفرنسية خططا جديدة تهدف للتصدي للعنف الأسري والمنزلي. وضع السكان المحليون الزهور خارج متجر الملابس الداخلية الذي كانت تملكه ماري-أملي ما الذي يتطلبه إيراد خبر مقتل امرأة ما من قبل الإعلام؟ من أجل جمع هذه القصص، قام قسم المتابعة الإعلامية في الخدمة العالمية من بي بي سي المكونة من صحفيين وباحثين متخصصين برصد البث التلفزيوني والإذاعي إضافة إلى ما نشرته وسائل الاعلام المطبوعة والالكترونية حول العالم بحثا عن تقارير تتحدث عن جرائم القتل التي تستهدف النساء لأسباب يبدو أنها مرتبطة بجنسهن حصرا. وعثرت الشبكة على 47 حالة قتلت فيها نساء في ذلك اليوم حول العالم. لم نرو إلا عينة من هذه القصص، وهناك قصص كثيرة لم تتبين فيها الدوافع الحقيقية أو لم يتم التعرف فيها على مقترفي الجرائم. ويلمح تقرير مكتب الأمم المتحدة المعني بالمخدرات والجريمة الأخير إلى أن نسبة كبيرة من العنف الذي يستهدف النساء "لا يتم ابلاغ السلطات بوقوعها وأن جزءا كبيرا من العنف يبقى طي الكتمان." وتقول ريبيكا سكيباج، التي قادت البحث الذي قام به قسم المتابعة الاعلامية في بي بي سي، إن "طريقة نقل وسائل الإعلام تفاصيل حياة الضحايا ومقتلهن تكشف الكثير عن طريقة النظر الى النساء في المجتمعات المختلفة حول العالم." وتمضي ريبيكا للقول، "كنا نبحث عن الوفيات التي حدثت في يوم واحد، ولكننا اضطررنا للبحث عن المواضيع المتعلقة بذلك اليوم لشهر كامل، وتوصلنا إلى أن التأخر في نشر الأخبار أوأسلوب تناولها أوشح المعلومات تروي قصة أشمل حول موقع النساء في المناطق المعنية." أما مريم أزور التي تعمل في قسم المتابعة الإعلامية ببي بي سي، والتي شاركت في جمع المعلومات التي اعتمد عليها هذا البحث، فقد قالت "هذا الموضوع يخص الجرائم التي لم يذكرها الإعلام أيضا، فهو لا يخص فقط تلك التي حظيت بتغطية اعلامية." ومضت للقول "فكثير من القصص لم تصل إلى وسائل الاعلام أصلا، أو لم تحظ بالاهتمام الاعلامي الكافي، أو لم يتم التأكد منها، أو لم يحقق فيها لسبب ما. كل ذلك يدفعك الى التفكر فيما الذي يجعل قتل امرأة من الأهمية بحيث يذكره الإعلام؟" مصادر النصح والعون هناك العديد من المنظمات والهيئات حول العالم تسدي النصح وتوفر الحماية لأولئك اللواتي يتعرضن لمخاطر العنف والاعتداءات. اذا شعرت بخطر، حاولي التعرف على المنظمات المحلية التي بوسعها تقديم أفضل النصح والعون لك. حقوق كل الصور محفوظة المراسلة: كروبا بادهي المنتجة: جورجينا بيرس البحث: قسم المتابعة الاعلامية في بي بي سي الصحافة المعلوماتية: كريستين جيفانس وكلارا غويبورغ التصاميم: زوي بارثولوميو التطوير: اليكساندر إيفانوف ------------------------ يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

"කාන්තාවක් ඝාතනයට ලක් වීමේ වැඩිම අවදානමක් ඇති ස්ථානය සිය නිවස," යැයි එම වාර්තාවේ සඳහන් වී තිබේ. වාර්තාවලට අනුව, 2017 වර්ෂයේ දී මියගිය කාන්තාවන් 87,000 අතරින් අඩකට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඝාතනය වී ඇත්තේ සිය හිතවතුන් අතිනි. 30,000 ක් පමණ කාන්තාවන් සිය සහකරුවන් විසින් ඝාතනය කර ඇති අතර, තවත් 20,000 පමණ කාන්තාවන් පවුලේ සාමාජිකයෙකු අතින් ඝාතනය වී තිබේ. බීබීසී සියයක් කාන්තාවෝ වැඩසටහන යටතේ මෙම කාන්තාවන් පිළිබඳ එක් රැස් කරගත් වැඩි දුර තොරතුරු මෙම ලිපියට ඇතුළත් වේ. කෙසේනමුත්, වසරකට ඝාතනයවන පුරුෂයන් ගණන තවමත් ඉතා ඉහළ අගයක් ගනී. අපරාධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාල දත්ත අනුව පෙනී යන්නේ, "සිතාමතා සිදු කරනු ලබන ඝාතනවලට ලක්වන පුරුෂයන්ගේ ගණන කාන්තාවන්ට වඩා හතර ගුණයකට වඩා වැඩි" බවය. ලෝකයේ සිදුවන සෑම මිනීමැරුම් දහයකින් අටකට වගකිව යුත්තේ පුරුෂයන් බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධාන වාර්තාවල දැක්වේ. එමෙන්ම, සිය සහකරුවන් අතින් ඝාතනයවන සෑම පුද්ගලයන් දස දෙනෙකුගෙන් අට දෙනෙකුට වඩා කාන්තාවන් බව ද එම වාර්තාවේ වැඩිදුරටත් සඳහන් වේ. "සහකරුවන් ඇතිකරන ප්‍රචණ්ඩත්වය හේතුවෙන් වැඩි වශයෙන් විඳවන්නේ කාන්තාවන්" යැයි ද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය පවසයි. ශ්‍රී ලංකාවේ කාන්තා ඝාතන ශ්‍රී ලංකාව තුළ ද සිය සහකරුවන් හෝ ඥාතීන් විසින් කාන්තාවන් ඝාතනය කළ අවස්ථා බොහෝ ප්‍රමාණයක් පසුගිය කාලය තුළ අසන්නට ලැබිණි. ආසන්නතම සිදුවීම ලෙස පසුගියදා එක්තරා පුද්ගලයෙකු කාන්තාවක් ගෙල සිර කර මරා දමන වීඩියෝ දර්ශන ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්‍ය ජාල ඔස්සේ හුවමාරු වනු දක්නට ලැබිණ. එම කාන්තාව අදාළ පුද්ගලයාගේ පෙම්වතිය බව මාධ්‍ය වාර්තාවල සඳහන් වී තිබිණි. ඉතිහාසය පුරා මෙවන් අපරාධ විශාල ප්‍රමාණයක් සිදු වී ඇති අතර, සමහර නඩු තවමත් විභාග වෙමින් පවතී. මේ අතරින්, සිය පෙම්වතා විසින් 1959 වසරේ දී විල්පත්තුවේ දී ඝාතනය කරන ලද ඇඩ්ලින් විතාරණ නම් තරුණිය පිළිබඳ බොහෝ පොත්පත් සහ සිනමා කෘති පවා බිහි වී ඇත. එම අපරාධය සිදු කළ සාහසික ආකාරය එයට හේතුවක් ලෙස දැක්විය හැකිය. තිඹිරිවැව ගම්මානය ආසන්නයේ විල්පත්තු අභය භූමියට හැරෙන ස්ථානයේ දී සිය පෙම්වතිය වූ ඇඩ්ලින් විතාරණ මෝටර් රථයකට යට කර මරා දමනු ලැබුවේ වෘත්තියෙන් ගුරුවරයෙකු වූ ජයලාල් ආනන්දගොඩ විසිනි. ජයලාල් ආනන්දගොඩ තමන් සිදු කළ අපරාධයට දඬුවම් ලැබූ අතර, 1962 වසරේ බෝගම්බර දී ඔහු එල්ලා මරා දමනු ලැබිණ. මේ තොරතුරුද කියවන්න: බීබීසී සොයාගත් කරුණු අනුව, 2018 ඔක්තෝබර් 1 රටවල් 21 ක කාන්තාවන් 47 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව වාර්තා වී තිබේ. මේ අතරින් බොහෝ අපරාධ තවමත් පරීක්ෂණ මට්ටමේ පවතී. මේ අතරින් කාන්තාවන් පස් දෙනෙකුගේ ඝාතන පිළිබඳ තොරතුරු පහත දැක්වේ. මේ සියලු තොරතුරු අදාළ රටවල්වල නිලධාරීන් විසින් තහවුරු කර ඇති අතර, මාධ්‍ය වාර්තාවල ද පළ වී තිබේ. කෙන්යාවේ විසූ විසි දෙහැවිදිරි ජූඩිත් චෙසැන්ග් ඔක්තෝබර් පළමුවෙනි දින ජූඩිත් චෙසැන්ග් සහ ඇයගේ සොහොයුරිය වන නැන්සි සුපුරුදු ලෙස වගාබිම්වල වැඩ කරමින් සිටියහ. ජූඩිත් චෙසැන්ග් තිදරු මවක වන ජුඩිත් චෙසැන්ග් ඉන් ටික කලකට පෙර සිය සැමියා, ලබාන් කමුරෙන්ගෙන් වෙන් වී නැවත සිය දෙමාපියන්ගේ නිවසට පැමිණ ඇත. දෙසොහොයුරියන් තම පවුලට අයත් වගාබිමේ වැඩ අරඹා මොහොතක් ගත වන විට එම ස්ථානයට කඩා වැදුණු ලබාන් කමුරෙන්, ජුඩිත්ට පහර දී ඝාතනය කළේය. පසුව ගම් වැසියන් එකතු වී ලබාන් මරා දමා ඇති බව එම ප්‍රදේශයේ පොලීසිය පැවසීය. එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවට අනුව අප්‍රිකානු කාන්තාවන් සහකරු හෝ ඥාතියෙකු අතින් ඝාතනය වීමේ වැඩි අවදානමක් පවතී. කෙසේවෙතත්, 2017 වර්ෂයේ දී සහකරුවන් සහ ඥාතීන් විසින් ඝාතනය කළ කාන්තාවන් වැඩිම පිරිසක් වාර්තා වී ඇත්තේ ආසියානු කලාපයෙනි. ඒ එවැනි අපරාධ 20,000කි. ඉන්දියාවේ වාසය කළ දහඅට හැවිදිරි නේහා ෂරාඩ් චවුදුරි නේහා ෂරාඩ් චවුදුරි ඝාතනය කර ඇත්තේ "පවුලේ නම්බුව රැකීම සඳහා" දැයි සැක මතු වී තිබේ. ඇය පෙම්වතා සමග නිවසින් බැහැරව සිය දහඅට වෙනි උපන්දිනය සමරා ඇත. ඇයගේ දෙමාපියන් මෙම පෙම් සබඳතාවට විරුද්ධ වී සිටි බව පොලිසිය බීබීසීය වෙත තහවුරු කළේය. නේහා ෂරාඩ් චවුදුරි නිවස තුළ දීම මියගොස් සිටි නේහා ෂරාඩ්ගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් දෙමාපියන්ට සහ තවත් පිරිමි ඥාතියෙකුට චෝදනා එල්ල වී තිබේ. මේ පිළිබඳ වැඩිදුර පරීක්ෂණ පැවැත්වෙමින් තිබෙන අතර, සැකකරුවන් තිදෙනා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කර ඇත. පෙම් සබඳතා හෝ පවුලේ අකමැත්ත මත විවාහ වීම නිසා වසරකට සිය ගණනක් මිය යති. මෙවන් අපරාධ බොහොමයක් ලෝකයට හෙළි නොවන බැවින් නිවැරදි දත්ත සහ තොරතුරු ලබා ගැනීම අපහසුය. ඉරානයේ විසූ විසිහතර හැවිදිරි සෙයිනබ් සේකාන්වන් සිය සැමියා ඝාතනය කළ වරදට සෙයිනබ් සේකාන්වන් එල්ලා මැරීමට ඉරාන බලධාරීහු තීන්දු කළහ. කුර්දි සම්භවයක් ඇති සෙයිනබ් ඉරානයේ දිළිඳු පවුලකට දාව උපත ලැබුවාය. විවාහ වී වඩාත් හොඳ ජීවිතයක් ගත කිරීමේ බලාපොරොත්තුව ඇතිව ඇය තරුණ වියේ දී නිවසින් පලා ගියාය. සෙයිනබ් සේකාන්වන් සෙයිනබ් නිරන්තරයෙන් සිය සැමියාගේ වධහිංසාවලට ලක් වූ අතර ඔහු දික්කසාදය ලබා දීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බව ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තර සංවිධානය පැවසීය. එමෙන්ම, පොලිසිය ඇයගේ පැමිණිලි කිසිවක් භාරගෙන නොමැත. සැමියා ඝාතනය කිරීමේ වරදට 17 හැවිරිදි වියේදී ඇය අත්අඩංගුවට පත් වූවාය. සැමියා ඝාතනය කළ බව පාපොච්චාරණය කරන ලෙසට තර්ජනය කරමින් පොලිසිය සෙයිනබ් දරුණු වධහිංසාවලට ලක් කර ඇතැයි ඇම්නෙස්ටි ජාත්‍යන්තරය ඇතුළු ඇය වෙනුවෙන් හඬ නගන්නෝ පවසති. සිය සහකරුවන් ඝාතනය කරන කාන්තාවන් දීර්ඝ කලක් "දරුණු ශාරීරික වධහිංසාවලට ලක් වූවන්" බව අපරාධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්යාල වාර්තාවේ සඳහන් වේ. බ්‍රසීලයේ වාසය කළ 39 හැවිදිරි සැන්ඩ්‍රා ලුසියා හැමර් සැන්ඩ්‍රා ලුසියා හැමර් වයස 16 දී Aguiar Ribeiro සමග විවාහ විය. ඇය ඝාතනය වන විට සැමියාගෙන් වෙන් වී පස් මසක් ගත වී තිබිණි. සැන්ඩ්‍රා ලුසියා හැමර් ගෙල ප්‍රදේශයට එල්ල වූ පිහි ඇනුම්වලින් ඇය මියගොස් ඇති බව එරට පොලිසිය බීබීසී වෙත තහවුරු කළේය. පොලිසිය සොයාගත් ජංගම දුරකතන වීඩියෝවක සැන්ඩ්‍රා ඝාතනය ගැන සැමියා සිදු කරන පාපොච්චාරණයක් සටහන් වී තිබිණි. වෙනත් පුරුෂයෙකු සමග නව සම්බන්ධතාවක් ගොඩනගා ගෙන තමන්ට වංචාවක් සිදු කළා යැයි හැඟී ගිය නිසා සැන්ඩ්‍රා මරා දැමූ බව සැමියා සිදු කළ පාපොච්චාරණයේ සඳහන් වේ. දෙදෙනාම එකට "දෙවියන් ළඟට" යන නිසා ඔහු අත්අඩංගුවට පත් වන්නේ නැති බව ද වීඩියෝවේ සටහන් වී තිබේ. පසුව ඔහු ඔවුන් දෙදෙනා කලක් ජීවත් වූ කාමරය තුළ ගෙල වැලලාගෙන මියගොස් සිටියේය. සැන්ඩ්‍රාගේ ඝාතනය වැනි අපරාධ "ඝාතනය ක‍ර - සිය දිවි නසා ගැනීම" ලෙස හඳුන්වයි. යම් පුද්ගලයෙකු සිය දිවි තොර කර ගැනීමට පෙර තවත් පුද්ගලයෙකු හෝ කීපදෙනෙකු ඝාතනය කිරීම මෙයින් හැඟවෙයි. ප්‍රංශයේ විසූ 36 හැවිදිරි Marie-Amélie Vaillat Marie-Amélie Vaillat ගේ සැමියා වන Sébastien Vaillat ඇයට පිහියෙන් ඇන ඝාතනය කර ඇත. වසර හතරක විවාහ ජීවිතයකින් පසු මෙම යුවල වෙන්ව ජීවත් වී තිබේ. Marie-Amélie Vaillat Marie-Amélie Vaillat ට පිහි ඇනුම් තුවාල සිදු කර මරා දමා ඔහු පොලිසියට භාර වී තිබේ. නමුත් දින කීපයකට පසු ඔහු සිරමැදිරිය තුළ දී සිය දිවි හානි කර ගෙන ඇත. මෙම කාන්තාවන් ඇතුළු 47 දෙනෙකු එක් දිනක් තුළ ලෝකයේ රටවල් 21 ක දී ඝාතනයට ලක් වී තිබේ. බොහෝ අපරාධවලට හේතු අපැහැදිලි වන අතර, අපරාධකරුවෝ හඳුනාගෙන නොමැත. "කාන්තාවන්ට එරෙහිව සිදුවන අපරාධ බොහොමයක් අදාළ නිලධාරීන්ට වාර්තා වෙන්නේ නැහැ, තවත් විශාල ප්‍රමාණයක් සැඟවී යනවා" යැයි අපරාධ සහ මත්ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ ජාතීන්ගේ කාර්යාල වාර්තාවේ සඳහන් වේ. තවත් තොරතුරු: