أصدرت محكمة عليا في إحدى الجزر التي تلجأ إليها أستراليا لدراسة طلبات اللجوء قرارا بعدم دستورية احتجاز طالبي اللجوء وأكدت وزارة الهجرة الأسترالية وفاة الرجل في مستشفى بريسبن الجمعة. وقالت السلطات في نورو إن ما فعله الشاب الإيراني أقدم هو"احتجاج سياسي". وترسل أستراليا طالبي اللجوء، الذين تعترض طريقهم في البحر، إلى مراكز خارج البلاد لننظر في طلباتهم، من بينها جزيرة نورو، وهي دولة صغيرة تقع في المحيط الهادي. وأضرم الرجل، الذي يُدعى أوميد، النار في نفسه في مركز لاحتجاز اللاجئين الخميس الماضي، ونُقل جوا إلى مستشفى بريسبن في أستراليا للعلاج من حروق خطيرة في جسمه. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت وزارة الهجرة وحماية الحدود الأسترالية في بيان أصدرته بهذا الشأن إنها كانت توفر "الدعم الملائم" لزوجة الرجل وأصدقاءه. ونشرت مواقع إخبارية أسترالية فيديو دموي للحادث، والذي يُقال أنه وقع أثناء زيارة لمسؤولين في الأمم المتحدة للجزيرة. وتأتي وفاة طالب اللجوء الإيراني تزامنا مع تهديدات بإغلاق مركز لدراسة طلبات اللجوء إلى أستراليا في جزية مانوس في بابوا غينيا الجديدة. وكانت المحكمة العليا في بابوا غينيا الجديدة قد أعلنت أن احتجاز طالبي اللجوء غير دستوري، ومن ثم غير قانوني. مصير مجهول ويبقى مصير 850 من طالبي اللجوء في جزيرة مانوس، جميعهم من الرجال، محاطا بالضبابية التي من المنتظر أن تتبدد باجتماع بين مسؤولين من أستراليا وبابوا غينيا الجديدة الأسبوع المقبل. وعقب قرار المحكمة العليا في بابوا غينيا الجديدة، الذي اعتبر احتجاز طالبي اللجوء غير دستوري، أخبر رئيس وزراء البلاد، بيتر أونيل، الجانب الأسترالي بضرورة إغلاق مركز دراسة طلبات اللجوء في جزيرة مانوس والشروع في اتخاذ تدابير جديدة. لكن رئيس الوزراء الأسترالي، مالكولم تيرنبول، قال في أكثر من مناسبة إن بلاده لن تستقبل أيا من طالبي اللجوء الموجودين في مانوس. بعد رفضه دخول اللاجئين من جزيرة مانوس إلى أستراليا، استبعد رئيس وزراء أستراليا أن يدخلوا إلى نيوزلندا واستبعد تيرنبول إرسال اللاجئين إلى نيوزلندا، التي عرضت في وقت سابق استقبال بعض اللاجئين إذا رفضت أستراليا دخولهم أراضيها، مبررا ذلك بأنه قد يؤدي إلى "الترويج لأنشطة تهريب البشر". وأضاف: "لابد أن نكون واضحين للغاية أثناء التعامل مع هذا الأمر. ولا ينبغي أن ننقاد وراء تعاطفنا مع الظروف العصيبة التي يستغلها البعض للتأثير على حكمنا." وشدد على أن الأمن القومي لأستراليا يأتي قبل كل شيء.

ඔස්ට්‍රේලියාවට පැමිණෙන සරණාගතයන් යවනු ලබන්නේ නාවුරු දුපතේ පිහිටි සරණාගත කඳවුරටය. ඔහු සිකුරාදා බ්‍රිස්බෙන් හි රෝහලක දී මියගිය බව ඕස්ට්‍රේලියාවේ ආගමන කටයුතු පිලිබඳ දෙපාර්තමේන්තුව පැවසීය. නාවුරු රජය පවසන ආකාරයට මියගිය පුද්ගලයාගේ මෙම ගිනිතබා ගැනීමේ ක්‍රියාව දේශපාලනමය විරෝධතාවයකි. ඔස්ට්‍රේලියාවට පැමිණෙන සරණාගතයන් පිලිබඳ ඉදිරි තීරණ ගැනීම සිදුවන්නේ ඉතා කුඩා රටක් වන නාවුරු ඇතුළු ඕස්ට්‍රේලියානු භූමියෙන් පිට පිහිටි ස්ථාන වල ඔවුන් රඳවා තබාගෙනයි. පසුගිය අඟහරුවාදා නාවුරු රැඳවුම් කඳවුරේ දී සිරුරට ගිනි තබා ගත් ඔමිඩ් නම් පුද්ගලයා ගුවන් මගින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ බ්‍රිස්බෙන් රෝහලට රැගෙන ආවේ දරුණු පිළිස්සුම් තුවාල සහිතවයි. මියගිය පුද්ගලයාගේ බිරිඳට සහ මිතුරන්ට 'ප්‍රමාණවත් ආරක්ෂාවක්' සපයමින් තිබූ බවයි ඕස්ට්‍රේලියාවේ ආගමන කටයුතු සහ දේශසීමා ආරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව පවසන්නේ. වාර්තාවන ආකාරයට එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කඳවුරට පැමිණි මොහොතක මෙම ගිනිතබා ගැනීම සිදුවූ ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝවක් ඕස්ට්‍රේලියානු ප්‍රවෘත්ති වෙබ් අඩවි ඔස්සේ ප්‍රචාරය කර තිබුණි. මෙම සිදුවීම වාර්තා වන්නේ ඔස්ට්‍රේලියාව් මගින් පැපුවා නිව්ගිනියාවේ මෙනුස් දුපතේ පවත්වාගෙන යන කඳවුර වසා දැමෙන බවට අනතුරු ඇඟවීම නිකුත්වී තිබෙන අතරතුරදීය. පැපුවා නිව්ගිනියාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විසින් එම කඳවුර ව්‍යවස්ථා විරෝධී බවට තීන්දුවක් දුන්නේද පසුගිය අඟහරුවාදාය. ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති මැල්කම් ටර්න්බුල් ඔහුට පෙර සිටි අගමැත්වරයා වූ ටෝනි අබට් ගේ දැඩි ප්‍රතිපත්තියම සරණාගතයන් වෙනුවෙන් අන්ගමනය කරමින් සිටී අවිනිශ්චිත ජීවිත අධිකරණ තීන්දුවත් සමග මෙනුස් දුපතේ රඳවා සිටින පිරිමින් 850 දෙනෙකුගෙන් යුතු සරණාගතයන් කණ්ඩායමේ අනාගතය අවිනිශ්චිතව පවතිනතර ඕස්ට්‍රේලියා රජය පපුව නිව්ගිනියා රජය සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීමේ සුදානමක් පවතී. අධිකරණ තීන්දුවෙන් පසු පැපුවානිව්ගිනියාවේ අගමැති පීටර් ඕනීල් ඔස්ට්‍රේලියාවට පවසා තිබුනේ කඳවුරු වසා දැමිය යුතු බවයි. එහෙත් ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති මැල්කම් ටර්න්බුල් නොකඩවා පැවසුවේ පැපුවානිව්ගිනි හි සිටින අකිසිදු සරණාගතයෙකු ඔස්ට්‍රේලියාව තුලට නොගන්නා බවයි. අගමැති ටර්න්බුල් මෙම සරණාගතයන් නවසීලන්තයට යැවීමට තීරණය කර තිබෙන අතර මීට පෙර ඔස්ට්‍රේලියාව බාරගැනීමට අකමැති වූ ඇතැම් සරණාගතයන් බාරගැනීමට ඉදිරිපත් වුයේ නවසීලන්තයයි. එම තීරණය මිනිස් ජාවාරම් කරුවන්ට අවස්තාව ලබා දීමක් බවයි ඔස්ට්‍රේල්යාව පවසන්නේ. "අපි මේ කරණය ඉතාමත් පැහැදිලිව හඳුනාගත යුතුයි අපිට බැහැ ඉතා දුක්ඛිත තත්වයෙන් පසුවන බොහෝ අයගේ තත්වය අපේ තීරණ වලට බලපෑම් කරන්න ඉඩ දෙන්න. අපේ රටේ ආරක්ෂාව තමයි මුල් තැනට එන්න ඕන" යනුවෙනුයි අගමැතිවරයා පැවසුවේ.


شهدت القاعدة حادثا مماثلا عام 2009 راح ضحيته 13 قتيلا وعشرات الجرحى وكانت قاعدة فورت هود مسرحا لواقعة مماثلة منذ 4 أعوام قتل خلالها 13 عسكريا وأصيب العشرات. وأطلقت صافرات الأمان في أرجاء القاعدة. وكانت قيادة القاعدة العسكرية أصدرت أمرا في وقت سابق للأفراد بالتوجه إلى الملاجئ فور وقوع الحادث. وقال مارك مايلي المتحدث العسكري بالقاعدة إنه لا توجد دلائل على أن حادث إطلاق النار عمل إرهابي ولكنه لم يستبعد الأمر. مواضيع قد تهمك نهاية اكتئاب وقلق وأوضح مايلي أن الجندي مرتكب الواقعة خدم في العراق وخضع لاختبارات لبيان إذا ما كان يعاني أي اضطراب. وأضاف المتحدث أن الجندي كان يعاني من الاكتئاب والقلق. وأضاف مايلي أن الجندي توجه إلى بنايتين في القاعدة وفتح النار قبل أن توقفه الشرطة العسكرية موضحا أن الحادث استغرق ما بين 15 و20 دقيقة. وأطلق الجندي النار على نفسه من مسدس كان بحوزته بعد أن أصاب زملاءه. وتقول مواقع الكترونية اخبارية أمريكية إن منفذ الحادث يدعى ايفان لوبيز ويبلغ من العمر 34 عاما. "مأساة رهيبة" وأعرب الرئيس أوباما عن حزنه الشديد لوقوع الحادث مؤكدا أنه يراقب عن كثب تطورات الأحداث. وقال أوباما للصحفيين " أريد أن أؤكد أننا جميعا سنعمل على معرفة حقيقة ما حدث على وجه الدقة ". من جانبه وصف وزير الدفاع الأمريكي تشاك هاغل الواقعة بأنها " مأساة رهيبة. نحن نعرف ذلك. ونعرف أنه وقعت خسائر قتلى وجرحى". يذكر أن حادثا مماثلا وقع عام 2009 عندما فتح الرائد نضال حسن النار مما أدى إلى مقتل 13 جنديا وإصابة 32 آخرين. وقضت محكمة عسكرية أمريكية في أغسطس / اب الماضي بالإعدام على نضال حسن، الطبيب النفسي السابق بالجيش. ويقول الإدعاء إن نضال استهدف جنودا في قاعدة فورت هود العسكرية في تكساس، انتقاما لمقتل مدنيين في أفغانستان والعراق.

සොල්දාදුවා ද එම ගිනි අවියෙන් ම තමාට වෙඩි තබා ගෙන අනතුරුව සොල්දාදුවා ද එම ගිනි අවියෙන් ම තමාට වෙඩි තබා ගෙන ඇති බවයි වාර්තා වෙන්නේ. ෆෝට් හුඩ් කඳවුර එක්සත් ජනපදයේ විශාලතම යුධ හමුදා කඳවුරයි. වර්ෂ 2009 දීද ෆෝට් හුඩ් කඳවුරේ මෙවැනිම වෙඩි තැබීමක් සිදු විය ආයුධ සන්නද්ධ පුද්ගලයා 2011 වසරේ දී සොල්දාදුවෙකු ලෙස ඉරාකයේ සේවය කළ අයෙකු බවයි වාර්තා වන්නේ. ඔහු විසින් යුධ හමුදා කඳවුරට ගෙනෙන ලද අර්ධ ස්ව‍යංක්‍රීය පිස්තෝලයක් උපයෝගී කර ගනිමින් යුධ හමුදා වෛද්‍ය බලකා මූලස්ථානයේදී තම සේවා සාමාජිකයන් හට විවෘත වෙඩි තැබීමක නිරත වී තිබේ. සොල්දාදුවා ඒ වන විට මානසික අවපීඩනය සහ භ්‍රාන්තිය ආදී ව්‍යාදීන්ට වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගනිමින් සිටි බවයි වාර්තා වන්නේ. වර්ෂ 2009 දී යුධ හමුදාවේ විශේෂඥ මානසික වෛද්‍යවරයෙකු අතින්ම දහතුන් දෙනෙකුට මරු කැඳවමින් සහ තිස් දෙනෙකුට අධික පිරිසකට තුවාල සිදු කරමින් ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ විශාලතම විවෘත වෙඩි තැබීම සිදු වූයේද මෙම ෆෝට් හුඩ් යුධ හමුදා කඳවුරේදීයි.


وغالبا ما يعطي الأشخاص، الذين يربطون حساباتهم مع تطبيقات طرف ثالث، تصريحا بغير قصد لمطوري برامج خارجيين بقراءة رسائلهم. وصرحت إحدى الشركات، لصحيفة وول ستريت جورنال، بأن تلك الممارسة "شائعة"، وأنها "سر قذر". وأشارت شركة غوغل إلى أن تلك الممارسة لا تتعارض مع سياساتها. وقال أحد الخبراء الأمنيين إنه من "المدهش" أن تسمح غوغل بذلك. وتعد خدمة بريد جي ميل الأوسع انتشارا في العالم، ويشترك فيها نحو 1.4 مليار مستخدم. وتسمح غوغل للمستخدمين، بربط حساباتهم مع أدوات لإدارة البريد الإلكتروني تابعة لطرف ثالث، أو خدمات مثل تخطيط الرحلات أو مقارنة الأسعار. وحين يربط المستخدمون حساباتهم بخدمات خارجية، يطلب منهم منح تصاريح بعينها، وغالبا ما تتضمن القدرة على "قراءة وإرسال وحذف وإدارة بريدك الإلكتروني". ووفقا لصحيفة وول ستريت جورنال، فإن هذه التصاريح تسمح في بعض الأحيان لموظفي الطرف الثالث بقراءة مراسلات المستخدمين. فيسبوك وغوغل "يضللان" مستخدميهما شكاوى من "انتهاك" غوغل وفيسبوك قوانين حماية معلومات المستخدمين "لم نطلب تصريحا" وبينما يجري عادة معالجة الرسائل من جانب أنظمة حسابية، إلا أن الصحيفة تحدثت إلى العديد من الشركات، حيث قرأ موظفوها "آلاف" الرسائل الإلكترونية. يمكن للتطبيقات أن تطلب تصريحا لقراءة رسائل جي ميل وصرحت شركة إديسون سوفتوير للصحيفة بأنها راجعت رسائل مئات المستخدمين، من أجل تطوير خاصية برمجية جديدة. وقالت شركة أخرى، وهي شركة إي داتا سورس إنك، إن مهندسين قرأوا في وقت سابق مراسلات مستخدمين، من أجل تطوير أنظمة حسابية. وقالت الشركات إنها لم تطلب من المستخدمين تصريحا محددا، من أجل قراءة رسائلهم على بريد جي ميل، لأن هذه الممارسة تغطيها اتفاقيات المستخدمين الخاصة بتلك الشركات. ويقول البروفيسور ألان وودوارد من جامعة سُري البريطانية: "يمكنك أن تمضي أسابيع من حياتك في قراءة الشروط والبنود". ويضيف: "ربما يكون هناك إشارة واضحة إلى تلك الممارسة، لكن الشخص لن يعتقد أبدا أنه من المنطقي السماح لشركة طرف ثالث بقراءة رسائله". وقالت شركة غوغل إن الشركات، التي جرى فحصها فقط، هي التي يمكنها الوصول لرسائل المستخدمين، وفي حالة أخرى فقط، حينما "يعطي المستخدمون تصريحا واضحا بالوصول لرسائلهم". وأكدت شركة غوغل، في تصريحات لبي بي سي، على سياساتها المتعلقة بمطوري البرامج التي تقول: "لا يجب أن يصادف مستخدمو غوغل أي مفاجآت، مثل خصائص أو خدمات مخفية أو خطوات تتعارض مع الأغراض المعلنة لتطبيقك، ما قد يدفع غوغل لتعليق قدرتك على الوصول إلى خدمات واجهة برمجة التطبيقات الخاصة بها". وقالت الشركة إن مستخدمي جي ميل يمكنهم زيارة صفحة التدقيق الأمني، لكي يروا التطبيقات التي ربطوها بحساباتهم، وإلغاء أي تطبيق يرغبون في عدم مشاركة بياناتهم معه. ----------------------------------------------------- يمكنكم استلام إشعارات بأهم الموضوعات بعد تحميل أحدث نسخة من تطبيق بي بي سي عربي على هاتفكم المحمول.

සිය ගිණුම්වලට තෙවෙනි පාර්ශවයක් විසින් නිපදවන ලද app සම්බන්ධ කරගෙන ඇත්නම් එය ගිණුම්වල විද්‍යුත් පණිවිඩ කියවීමට තවත් පුද්ගලයෙකුට ලබා දෙන අවසරයක් වැනිය. මෙය "ප්‍රසිද්ධ" සහ "කුණු රහසක්" බව එක්තරා සමාගමක් වෝල් ස්ට්‍රීට් පුවත්පතට (Wall Street Journal) පවසා තිබේ. කෙසේවෙතත්, මෙම ක්‍රියාව සිය සමාගමේ ප්‍රතිපත්තිවලට එරෙහි නොවන බව ගූගල් සමාගම පවසයි. ගූගල් සමාගම මෙකී ක්‍රියාවට අවසර දීම "පුදුමයක්" බව ආරක්ෂක විශේෂඥයෙක් පැවසීය. බිලියන 1.4 ක පරිශීලකයින් පිරිසක් සිටින Gmail ලොව ජනප්‍රියතම විද්‍යුත් තැපැල් සේවාව වේ. පුද්ගලයෙකුගේ ගිණුමක් තෙවෙනි පාර්ශ්වයක විද්‍යුත් තැපැල් කළමනාකරණ මෙවලමකට සම්බන්ධ කර ගැනීමට හෝ සංචාර සැලසුම්කරණය හා මිල සැසඳුම් වැනි සේවාවන්ට සම්බන්ධ කර ගැනීමටද ගූගල් සමාගම ඉඩ සලසා තිබේ. විද්‍යුත් තැපැල් ගිණුමක් බාහිර සේවාවක් සමග සම්බන්ධ කරන අවස්ථාවේ දී එයට අවසරය දෙන ලෙස ගිණුම් හිමියාගෙන් ඉල්ලීමක් කරන අතර, බොහෝවිට එය "ඔබගේ ලිපි කියවීමට, යැවීමට, මකා දැමීමට සහ කළමනාකරණය කිරීමට" හැකියාව සැලසී ඇත. මෙම අවසරය ලබා දීම තුළින් සමහර අවස්ථාවලදී app නිර්මාණකරුවන්ගේ සේවකයන්ට පවා යම් ගිණුමක විද්‍යුත් තැපැල් කියවිය හැකි බව වෝල් ස්ට්‍රීට් පුවත්පතෙහි සඳහන් වී තිබුණි. 'අවසර ඉල්ලන්නේ නැහැ' සිය සේවකයින් විසින් විද්‍යුත් පණිවිඩ "දහස් ගණනක්" කියවනු ලැබ ඇති සමාගම් සමග වෝල් ස්ට්‍රීට් පුවත්පත සාකච්ඡා පවත්වා තිබිණි. එඩිසන් මෘදුකාංග සමාගම පුවත්පතට පැවසූ පරිදි ඔවුන් මෘදුකාංගයක නව විශේෂාංගයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා සිය ගණනක් පරිශීලකයින්ගේ විද්‍යුත් තැපැල් සමාලෝචනය කර ඇත. eDataSource Inc සමාගම පැවසුවේ ඇල්ගොරිතම වැඩිදියුණු කිරීමේ අරමුණින් සිය පරිගණක ඉංජිනේරුවන් පුද්ගලයන්ගේ විද්‍යුත් තැපැල් ගිණුම්වලට පිවිසුණ බවය. Gmail ගිණුම්වලට පිවිසීමට විශේෂ අවසරයක් අවශ්‍ය නොවන අතර, මෙම ක්‍රියාව ඔවුන්ගේ පරිශීලක ගිවිසුම්වලින් ආවරණය වන බව සමාගම් පවසති. "ඊමේල් ගිණුම්වල කොන්දේසි කියවන්න ඔබේ ජීවිතයෙන් සති කීපයක් ගත වෙන්න පුළුවන්" යැයි සරේ විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය ඇලන් වුඩ්වර්ඩ් පැවසීය. "කොන්දේසිවල මේ දේවල් සඳහන් කර තිබෙන්න පුළුවන්. නමුත්, තුන්වෙනි පාර්ශවයක් වන සමාගමකට අයත් පුද්ගලයෙක් ඔබේ ඊමේල් පණිවිඩ කියවන ක්‍රියාව සාධාරණ යැයි සිතන්න බැහැ," ඔහු තවදුරටත් පැවසුවේය. අදාළ පරිශීලකයන් සිය "ඊමේල් වෙත පිවිසීමට අවසර ලබා දී ඇත්නම් පමණක්" නිසි අවසර ලබාගත් සමාගම්වලට විද්‍යුත් පණිවිඩවලට ප්‍රවේශ විය හැකි බව ගූගල් සමාගම පවසයි. "ගූගල් පරිශීලකයින්ව විස්මයට පත්වන ක්‍රියා නොකළ යුතුයි : ඔබේ මෘදුකාංගයෙහි (app) වෙළෙඳපොළ අරමුණු සමග නොගැලපෙන සැඟවුණු විශේෂාංග, සේවා හෝ ක්‍රියා සිදුවේ නම් ගූගල් API වෙත පිවිසීමේ හැකියාව අත්හිටුවීමට ක්‍රියා කරනු ලැබේ." යනුවෙන් දැක්වෙන නිර්මාපකයින් පිළිබඳ සිය ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ ගූගල් සමාගම බීබීසී වෙත පැහැදිලි කළේය. Gmail පරිශීලකයින්ට ඔවුන්ගේ ගිණුමේ ආරක්ෂක පිටුව වෙත පිවිසීමෙන් ගිණුමට සම්බන්ධ app දැකගත හැකිය. ඉන්පසු, තවදුරටත් ඔබේ දත්ත බෙදා ගැනීමට අකමැති app වේනම් ඒවා ඔබේ ගිණුමෙන් ඉවත් කළ හැකිය. මේ තොරතුරුද කියවන්න:


تفيد تقارير بتعرض أكثر من 7200 طفل في الهند للاغتصاب كل عام. وأكدت المنظمة على أن العنف الجنسي "منتشر بصورة تبعث على القلق" بالمنازل والمدارس ودور الرعاية في الهند. وقالت إن الهيئات الحكومية لا تزال تتعامل مع قضايا العنف بصورة غير مناسبة. ولم تدل الحكومة الهندية بأي تعليق علني على نتائج تقرير المنظمة. وأورد تقرير حكومي عام 2007 أن اثنين من كل ثلاثة أطفال في الهند يتعرضوا لعنف بدني، وأن 53 بالمئة من قرابة 12,300 طفل استطلعت شملهم استطلاع تحدثوا عن تعرضهم لصورة أو أكثر من العنف الجنسي. مواضيع قد تهمك نهاية وافادت تقارير أخرى بأن أكثر من 7,200 طفل، بينهم أطفال رضع، يتعرضوا للاغتصاب في الهند كل عام. ويعتقد نشطاء يدافعون عن حقوق الأطفال أن هناك الكثير من الحالات الأخرى غير مسجلة. وذكر تقرير هيومن رايتس ووتش، الذي نشر الاثنين، أن السلطات فشلت في حماية الأطفال من العنف الجنسي، كما فشلت في توفير المعاملة المناسبة للضحايا. "رفض وتجاهل" وتقول ميناكشي جانجولي، مديرة قسم جنوب آسيا بالمنظمة إن "الأطفال الذين يتحلون بالشجاعة ويشتكون من تعرضهم لعنف جنسي يقابلون بالرفض وتتجاهلهم الشرطة والمسؤولين عن تقديم العلاج المناسب وغيرها من الهيئات." وأوضح تقرير هيومن رايتس ووتش أن الكثير من الأطفال "يتعرضون لمعاملة سيئة مرة أخرى بسبب فحوصات طبية تقوم بها الشرطة وهيئات أخرى لا ترغب في سماع أو تصديق رواياتهم." وقال إن محاولات الحكومة التعامل مع المشكلة، ومنها السعي لإصدار تشريع جديد يحمي الأطفال من العنف الجنسي، سيكون مصيره الفشل "ما لم تنفذ إجراءات لتوفير حماية بصورة مناسبة، وما لم يتم إصلاح نظام العدالة لضمان تقديم بلاغات حال حدوث عنف واتخاذ الإجراءات القانونية اللازمة." ويقول نشطاء إن الأطفال يتعرضون لعنف جنسي من قبل الأقارب والجيران في المدارس ودور رعاية الأيتام ولا يتم تقديم بلاغات لاعتبارات اجتماعية. وأقر البرلمان الهندي في مايو/أيار العام الماضي قانون لحماية الأطفال من الانتهاكات الجنسية، ومن ثم أصبت كافة أشكال الانتهاكات الجنسية للأطفال جريمة جنائية. ويتيح القانون سبيلا لرفع دعوى قضائية ضد مَن يمارس العنف الجنسي. وقبل صدور القانون كان في مقدور الكثير من ممارسي العنف الإفلات من العقاب. ويقول نشطاء إن القوانين وحدها لا تكفي، ويطالبون بتغيير تقاليد اجتماعية وطريقة تعامل الشرطة والهيئات الطبية المعنية والقضاء مع حالات العنف الجنسي بين الأطفال.

පිටු 59 කින් යුත් ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධ එම වාර්තාව නම් කොට තිබෙන්නේ “We Live in Constant Fear’: Lack of Accountability for Police Abuse in Sri Lanka” – “අපි නිරන්තර බියෙන් ජීවත් වන්නෙමු : පොලිස් අපචාර වලට වගවීමක් නැත” යනුවෙන්. ශ්‍රී ලංකා සමාජය පුරා විහිද ඇති මෙම විනාශකාරී පොලිස් අපචාර වැළැක්වීම පිණිස බලධාරීන් විසින් ස්වාධීන අධීක්ෂණ අධිකාරියක් පිහිටුවිය යුතු බව එම සංවිධානය ප්‍රකාශ කරයි. අපරාධ සම්බන්ධ සැකකරුවන්ට එරෙහිව පොලීසිය විසින් යොදා ගනු ලබන විවිධ වධ බන්ධන ක්‍රමවේදයන් එම වාර්තාවේ සඳහන් කොට තිබේ. බරපතළ ලෙස පහරදීම්, විදුලි සැර ඇල්ලීම, වේදනාව ගෙන දෙන සිරුරේ කොටස්වලින් එල්ලා තැබීම සහ ලිංගික ප්‍රදේශයේ සහ ඇස්වල ඇඹරූ මිරිස් ඇතිල්ලීම මේ අතර වෙයි. එම වධ බන්ධනවලට ලක් වන පුද්ගලයන්ගේ ඥාතීන් වසර ගණන් සාධාරණය ඉටු වන තෙක් බලා සිටියත් යුක්තිය ඉටු නොවන බවයි "හියුමන් රයිට්ස් වොච්" (Human Rights Watch) සංවිධානය පෙන්වා දෙන්නේ. පාපොච්චරණ ලබා ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකා පොලීසිය වධ බන්ධන පැමිණවීම සාමාන්‍ය දෙයක් ලෙස සලකන බවයි සංවිධානයේ ආසියානු කලාපයේ අධ්‍යක්ෂ බ්‍රැඩ් ඇඩම්ස් (Brad Adams) ප්‍රකාශ කළේ. මීට කලින් අවස්ථාවල දී යුද්ධය පැවතී සමයේ සුළුතර දෙමළ ජාතිකයන්ට අත්විඳීමට සිදුවූ වධ බන්ධන පිළිබඳව අවධානය යොමු කළ බව සඳහන් කරන "හියුමන් රයිට්ස් වොච්" (Human Rights Watch) සංවිධානය මෙම වාර්තාව මගින් බහුතර සිංහල ජනතාව පොලිසියෙන් සිදු වන වධ හිංසා පැමිණවීම් වලට හසුවී ඇති ආකාරය පෙන්නුම් කරන බව කියා සිටී. වරින් වර පැමිණි රජයන් විසින් සංශෝධන ඇති කරන බවට ප්‍රතිඥා දුන්නත් අපරාධ වලට සම්බන්ධ සැකකරුවන් ට එරෙහිව කෙරෙන හිංසනකාරී ක්‍රියා පිළිවෙත දිගටම සිදු කෙරෙමින් තිබෙන බවයි වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ. සැකකරුවන්ට ඔවුන් අත්අඩංගුවට ගත් හේතු නොදන්වා සිටින බවත් පොලීසිය එසේ අත් අඩංගුවට ගැනීම සාධාරණීයකරණය කිරීම සඳහා සමහරවිට බොරු චෝදනා ඉදිරිපත් කරන බවත් හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) සංවිධානය පවසයි. ඉන් අනතුරව විෂමාචාර ප්‍රශ්න කිරීමේ ක්‍රියාවලට පෙළඹෙන බවත් එය පෙන්වා දෙයි. ශ්‍රී ලංකාවේ පවත්නා නීතියට අනුව සැකකරුවන් පැය 24 ඇතුළත මහේස්ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියට පැමිණවිය යුතු නමුත් බොහෝවිට එසේ නොකෙරෙන බවයි සංවිධානය පවසන්නේ. පවුලේ සාමාජිකයන්ටද සාමාන්‍යයෙන් අත්අඩංගුවට ගත් බව බොහෝවිට දැනුම් නොදෙන බවත් පවුලේ සාමාජිකයන්ට ඔවුන් හමුවීමට ඉඩ ලබා නොදෙන බවත් මානව හිමිකම් සංවිධානය පවසයි. එසේම සැකකරුවන්ට නීතිඥයන් හමුවීමට ඇති අවස්ථාව ද නොමැති බව සඳහන් කරණ "හියුමන් රයිට්ස් වොච්"(Human Rights Watch) සංවිධානය, සැකකරුවන්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කෙරෙන ආකාරයේ වෛද්‍යවරුන් මගින් පරීක්ෂා කිරීම වැනි ක්‍රියාවලියක් සිදු වන්නේ පිළිවෙලක් නොමැතිව හෝ ආවාට ගියාට සිදුවන ආකාරයට බව ප්‍රකාශ කරයි. එනමුත් ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය එම චෝදනා සියල්ල ප්‍රතික්ෂේප කරයි. වදබන්ධනවලින් වැලකීම සහ මානව හිමිකම් සුරැකීම ඇතුළු කරුණු සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකා පොලිස් නිලධාරීන්ට ක්‍රමවත් පුහුණුවක් ලබාදෙන බවයි පොලිස් ප්‍රකාශක සහකාර පොලිස් අධිකාරී රුවන් ගුණසේකර බීබීසී සංදේශය කළ විමසීමකදී කියා සිටියේ.


ترامب يعتمد موازنة وزارة الدفاع لعام 2020 ومن بين بنودها إنشاء هيئة عسكرية جديدة للفضاء وتعد هذه القوة العسكرية الأولى التي يتم انشاؤها في البلاد منذ أكثر من 70 عاما، وتندرج ضمن القوات الجوية الأمريكية، وقد وصف ترامب في قاعدة عسكرية قرب واشنطن، الفضاء باعتباره أحدث ساحة للحرب في العالم. وأضاف ترامب: "في ظل التهديدات الخطيرة للأمن القومي الأمريكي، أصبح التفوق في مجال الفضاء مسألة حيوية للغاية". وأشار ترامب "نحن رواد، لكننا لسنا روادا بشكل كاف، وفي القريب العاجل سنصبح سباقين". ماذا سيحدث لعقولنا لو أمضينا سنوات في الفضاء؟ مواضيع قد تهمك نهاية روسيا تشك أن الولايات المتحدة سعت لقرصنة شبكتها الكهربائية كما أكد "أن قوة الفضاء ستساعد في ردع العدوان والسيطرة على الفضاء". ووقع ترامب، يوم الجمعة، على ميزانية الجيش الأمريكي السنوية وتقدر قيمتها بـ 738 مليار دولار . وسيتم تمويل إنشاء قوة الفضاء مبدئيا بـ 40 مليون دولار خلال عامها الأول. " قوة الفضاء " لا تتضمن إرسال جنود إلى الفضاء ولكن حماية الممتلكات الأمريكية كمئات الأقمار الصناعية المستخدمة في الاتصالات والمراقبة ما هو الدور المنوط " بقوة الفضاء "؟ لن يُبعث جنود إلى الفضاء ولكن ستُحمى الممتلكات الأمريكية كمئات الأقمار الصناعية المستخدمة في الاتصالات والمراقبة. ويأتي هذا في وقت يرى فيه القادة العسكريون الأمريكيون، الصين وروسيا تحرزان تقدما في تحديد جبهات عسكرية جديدة. وقال نائب الرئيس الأمريكي، مايك بنس، سابقا إن الدولتين لديهما أشعة ليزر محمولة جوا وصواريخ مضادة للأقمار الصناعية، وتحتاج الولايات المتحدة لقوة لردعها وقال بينس "تغير الفضاء بشكل جذري خلال السنوات الأخيرة فبعد أن كان سلميا أصبح مكتظا وعدائيا". وستكمل قوة الفضاء العمل الذي بدأته قيادة قوة الفضاء - سبيس كوم - التي أُنشئت في أغسطس / آب الماضي للتعامل مع العمليات الفضائية للجيش الأمريكي. وقالت قائدة القوات الجوية، باربرا باريت، إن قوة الفضاء ستضم 16 ألفا من أفراد القوات الجوية والموظفين المدنيين. وسيقود قوة الفضاء، القائد في القوات الجوية الجنرال، جار رايموند، الذي يرأس حاليا سبيس كوم. وفي وقت سابق من هذا الشهر، قال الرئيس الروسي، فلاديمير بوتين، إن التوسع الأمريكي في الفضاء يهدد المصالح الروسية ويتطلب ردا من موسكو . وقال بوتين " القيادة العسكرية والسياسية الأمريكية تعد الفضاء ساحة عسكرية وتخطط للقيام بعمليات هناك".

අවුරුදු 70 ට පසු ආරම්භ කරන ලද පළමු හමුදා සේවය වන මෙය එක්සත් ජනපද ගුවන් හමුදාව යටතේ ක්‍රියාත්මක කෙරෙනු ඇත. වොෂිංටන් අගනුවරට ආසන්න ප්‍රදේශයක පිහිටි හමුදා කඳවුරක දී කතාවක් කරමින් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් අභ්‍යවකාශය හැඳින්වූයේ "ලෝකයේ යුද ගැටුම් සඳහා වන අලුත්ම අවකාශය" ලෙසිනි. "අපගේ ජාතික ආරක්ෂාවට එල්ලවී ඇති බරපතල තර්ජන හමුවේ, අභ්‍යවකාශය තුළ ඇමෙරිකානු ආධිපත්‍යය පවත්වාගැනීම ඉතා තීරණාත්මකයි" යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා පැවසීය. "අපි ඉදිරියෙන් ඉන්නවා. නමුත් එක ප්‍රමාණවත් නැහැ. බොහොම කෙටි කාලයකදී අපි බොහෝ ඉදිරියෙන් හිඳීවි" යැයි ද ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කියා සිටියේය. නව හමුදාව සඳහා මුදල් වෙන්කිරීම තහවුරු වුයේ ඩොලර් බිලියන 738ක් වූ වාර්ෂික එක්සත් ජනපද හමුදා අයවැයට ජනාධිපතිවරයා සිකුරාදා (දෙසැම්බර් 20) අත්සන් තැබීමත් සමගය. අභ්‍යවකාශ හමුදාව දියත් කෙරෙනුයේ පළමු වසර සඳහා ඩොලර් මිලියන 40ක අරමුදල් සම්පාදනයක් සමගිනි. අභ්‍යවකාශ හමුදාව ඇත්තෙන්ම කරන්නේ කුමක්ද? පෘථිවි කක්ෂය වටා හමුදාව ස්ථානගත කිරීමක් අපේක්ෂා නොකෙරුණත්, සන්නිවේදන හා නිරීක්ෂණ කටයුතු සඳහා භාවිත කෙරෙන සියගණනක් වූ චන්ද්‍රිකාවල ආරක්ෂාව මේ හමුදාවට පැවරෙනු ඇත. චීනය හා රුසියාව සිය හමුදා බලමුළුවල ඉදිරිපෙළ ක්‍රියාත්මක කරන වැඩිදියුණු කිරීම් කෙරෙහි එක්සත් ජනපද හමුදා ප්‍රධානීන් යොමු කළ අවධානයත් සමග මේ හමුදාවේ ආගමනය සිදුවිය. ඉහත කී රටවල් සතුව උඩුගුවනට යොමු වූ ලේසර් හා චන්ද්‍රිකා නාශක මිසයිල ඇති බවත්, ඇමෙරිකාව ඊට ප්‍රති ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතු බවත් ඇමෙරිකානු උප ජනාධිපති මයික් පෙන්ස් මීට ඉහතදී ප්‍රකාශ කර තිබිණි. "අභ්‍යවකාශයේ තත්ත්වය පසුගිය පරම්පරාව තුළ මූලිකවම වෙනසකට ලක්වෙලා" යැයි කී ඔහු, "කලක් සාමකාමී හා තරගකාරීත්වයකින් තොර වූ එය දැන් තදබදයකින්. හෙබි එදිරිවාදී තැනක් බවට පත්වෙලා" යනුවෙන් කියා සිටියේය. අභ්‍යවකාශ හමුදාව ගොඩ නැගෙනුයේ, ඇමෙරිකානු හමුදා අභ්‍යවකාශ මෙහෙයුම් හැසිරවීම සඳහා පසුගිය අගෝස්තුවේදී ඇරඹුණු එක්සත් ජනපද අභ්‍යවකාශ විධානය සම්බන්ධ වැඩකටයුතු පදනම් කරගනිමිනි. ගුවන් හමුදා ලේකම් බාබරා බැරට් සඳහන් කළ පරිදි ගුවන් හමුදා සහ සිවිල් පුද්ගලයින් 16,000 කින් අභ්‍යවකාශ හමුදාව සමන්විත වනු ඇත. ඊට නායකත්වය දෙනු ලබන්නේ, වර්තමානයේ අභ්‍යවකාශ විධානයද මෙහෙයවන ගුවන් හමුදා ජෙනරල් ජේ රේමන්ඩ් විසිනි. අභ්‍යවකාශය තුළ එක්සත් ජනපද හමුදා ව්‍යාප්තිය රුසියාවට තර්ජනයක් එල්ල කරන බව මේ මස මුලදී පැවසු රුසියානු ජනාධිපති ව්ලදිමීර් පූතින්, ඊට ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතු බව කියා සිටියේය. "අභ්‍යවකාශය හමුදාමය අවකාශයක් ලෙස විවෘතව සලකන ඇමෙරිකානු හමුදා - දේශපාලනික නායකත්වය එහි මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කරනවා" යැයි ද ජනාධිපති පූතින් සඳහන් කළේය. මේ තොරතුරු ද දැනගන්න:


شهدت استراليا ارتفاعا كبيرا في عدد طالبي اللجوء الذين قدموا عن طريق البحر في 2012 والنصف الاول من 2013 وقالت رئيسة المفوضية، الاستاذة جيليان تريغز، إن التحقيق سيتركز على صحة الاطفال المحتجزين وسلامة تطورهم. يذكر ان السلطات الاسترالية تحتجز في الوقت الراهن اكثر من الف طفل، حسبما افادت المفوضية، منهم اكثر من 100 محتجزون في جزيرة ناورو في المحيط الهاديء في ظروف انتقدتها بشدة الامم المتحدة وغيرها من المنظمات الدولية المعنية بحقوق الانسان. وقالت تريغز في تصريح "لقد حرم هؤلاء الاطفال من حرية التنقل، ويقضون فترة مهمة من اعمارهم وهم رهن الاعتقال خلف الاسلاك الشائكة في ظروف عصيبة جدا." وكانت المفوضية قد اصدرت تقريرا عام 2004 خلصت فيه الى ان احتجاز الاطفال من طالبي اللجوء لا يتماشى مع التزامات استراليا في مجال حقوق الانسان، وان احتجاز الاطفال لفترات طويلة يعرضهم "لأضرار عقلية خطيرة." مواضيع قد تهمك نهاية وأشارت تريغز في مقابلة اجرتها معها هيئة الاذاعة الاسترالية الى امتناع دائرة الهجرة عن التعاون مع مفوضيتها. وقالت "علي ان اقول إننا لم نلمس الا القدر الادنى جدا من التعاون من جانب دائرة الهجرة فيما يخص التفاصيل التي كنا نريد معرفتها منها، ولاسيما الأمور التي تتعلق بصحة الاطفال العقلية وعما اذا كانوا يقومون بايذاء انفسهم والاجراءات التي تتخذ بحق اولئك الذين ينقلون الى اماكن اخرى." وقالت تريغز إن مفوضيتها لا تعارض احتجاز الاطفال لفترة محددة ريثما يتم التحقق من هوياتهم وحالتهم الصحية، "ولكن نحن قلقون من ان تمديد فترة الاحتجاز لاكثر من 6 او 12 او 15 شهرا سيعتبر انتهاكا للقانون الدولي." من جانبه، قال وزير الهجرة الاسترالي سكوت موريسون إن مسؤولي وزارته سيتعاونون مع التحقيق. وقال "ولكن السبب الرئيسي لوجود هذا العدد الكبير من الاطفال رهن الاحتجاز هو ان اكثر من 50 الف من طالبي اللجوء وصلوا الى استراليا على متن زوارق ابان الفترة التي تولى فيها الحكم حزب العمال، ولذا فنحن نتعامل مع الفوضى التي خلفها لنا العمال." وكانت استراليا قد شهدت ارتفاعا كبيرا في عدد طالبي اللجوء الذين قدموا عن طريق البحر في 2012 والنصف الاول من 2013.

'ඔස්ට්‍රේලියාවේ කඳවුරු ගත දේශපාලන රැකවරණ පතන්නන් අතර ළමුන් දහසක්' විශේෂයෙන්ම මෙම ළමුන්ගේ ශුභ සාධනය සහ සෞඛ්‍යය ඉලක්ක කර ගනිමින් පරීක්ෂණය පැවැත්වෙන බවයි කොමිසමේ සභාපතිනී මහචාරිනී ජිලියන් ට්‍රිග්ස් ප්‍රකාශ කළේ. දේශපාලන රැකවරණ පතා පැමිණ ඔස්ට්‍රේලියාවේ කඳවුරු තුල රඳවා සිටින්නන් අතර දහසකට වැඩි දරුවන් පිරිසක් ඉන්නා බවයි ඕස්ට්‍රේලියාවේ මානව හිමිකම් කොමිසම පවසන්නේ. ඕස්ට්‍රේලියාව තුලත් ඉන් පිටත නාවුරු වැනි දුපත් වලත් ඒ දරුවන් සිර කොට තැබීම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේත් මානව හිමිකම් ආයතන වලත් බරපතල දෝෂ දර්ශනයට ලක්වී තිබේ. ඕස්ට්‍රේලියානු මානව හිමිකම් කොමිසමේ සභාපතිනි ය ABC ඕස්ට්‍රේලියානු ගුවන් විදුලියට කියා තිබුනේ සිරගත දරුවන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යය පිළිබඳ ව සොයා බැලීම තමන්ගේ ප්‍රධාන අරමුණක් බවයි. ශ්‍රී ලංකාවෙන් මේ දරුවන්ගේ ඔබ මොබ යාමේ අයිතිය ට අවහිර කොට ඇති බවයි බවයි ඕස්ට්‍රේලියානු මානව හිමිකම් කොමිසම පවසන්නේ. දේශපාලන රැකවල් පතන අය අතරින් වැඩි දෙනකු එරටට එන්නේ ඇෆ්ගනිස්තානයෙන්, ලංකාවෙන්, ඉරානයෙන් සහ ඉරාකයෙන්. 2004 දී කොමිසම නිකුත් කළ පළමු වාර්තාවෙන් කියවුනේ දේශපාලන රැකවල් සොයා එන අයගේ දරුවන් රඳවා තැබීම මානව හිමිකම් සම්බන්ධ ඕස්ට්‍රේලියාවේ වගකීම පැහැර හැරීමක් බව. වර්තමාන තත්වය විමසා බැලීමට කොමිසම දරන උත්සාහයට බලධාරීන් නිසි සහයෝගයක් ලබා නොදෙන බවයි මහාචාරිනී ජිලියාන් ට්‍රිග්ස් පවසන්නේ. බලධාරීන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ මෙම ළමුන්ට නවාතැන් සපයා ඇති නමුත් ළමා අයිතිවාසිකම් පිලිබඳ ලෝක ප්‍රඥප්තියට අනුකූලව ඒවා පවතීද යන්න සොයා බැලීමට ඔස්ට්‍රේලියානු මානව හිමිකම් කොමිසමට අවශ්‍ය වී තිබේ. ජාත්‍යන්තර නීති “මට දැන ගන්නට අවශ්‍ය විස්තර හොයා ගන්න පහුගිය මාස කීහිපය තිස්සේ දරපු උත්සාහයට ලැබුණු සහාය ඉතාම අවමයි කියලා කියන්න වෙනවා,” යි මහාචාරිනී ට්‍රිග්ස් පැවසුවාය. අමාත්‍ය ස්කොට් මොරිසන් දරුවකුගේ අනන්‍යතාව සහ සෞඛ්‍ය සම්පන්න භාවය තහවුරු කර ගන්න ට සුදුසු තරම් කල් දරුවන් රඳවා තබා ගැනීම ගැන කොමිසමේ විරෝධයක් නැති බව ද මහාචාර්ය ට්‍රිග්ස් ප්‍රකාශ කළාය. “ඒත් අපේ සැලකිල්ලට යොමු වෙලා තියෙන කාරණය තමයි, මාස තුන හතර ඉක්මවා මාස හය, දොළහ, පහළොව දක්වා කල් යන කොට ඒක ජාත්‍යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් වීමේ ඉඩකඩ පැවතීම.” කෙසේ වෙතත්, සංක්‍රමණික කටයුතු භාර අමාත්‍ය ස්කොට් මොරිසන් පවසන්නේ නිලධාරීන් පරීක්ෂණයට සහාය දෙනු ඇති බවයි. මහාචරිනී ට්‍රිග්ස්ගේ අපේක්ෂාව මේ වසර අවසන් වීමට පෙරාතුව පරීක්ෂණය හමාර කිරීමයි.


وانتقدت الصين "بي بي سي" بسبب تقاريرها عن تفشي فيروس كورونا واضطهاد أقلية الإيغور. وأعربت "بي بي سي" عن خيبة أملها من قرار السلطات الصينية، الذي جاء ذلك عقب قيام هيئة تنظيم الاتصالات البريطانية "أوفكوم" بإلغاء ترخيص بث شبكة تلفزيون الصين الدولية في المملكة المتحدة. وقالت إدارة الأفلام والتلفزيون والإذاعة الحكومية الصينية في قرارها الخميس، إن تقارير "بي بي سي وورلد نيوز" حول الصين تبين أنها "تنتهك بشكل خطير" إرشادات البث، بما في ذلك "شرط أن تكون الأخبار صادقة وعادلة" وألا "تضر بالمصالح الوطنية للصين". وقالت إن طلب "بي بي سي" للبث لمدة عام آخر لن يتم قبوله. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت "بي بي سي" في بيان: 'نشعر بخيبة أمل لأنّ السلطات الصينية قررت اتخاذ هذا الإجراء. تعد بي بي سي هيئة البث الإخبارية الدولية الأكثر ثقة، وهي تقدم تقارير من جميع أنحاء العالم بشكل عادل ونزيه ودون خوف أو محاباة". وتبثّ قناة "بي بي سي وورلد نيوز" باللغة الإنجليزية. ولا يسمح ببثّها في الصين إلا في الفنادق العالمية وفي بعض المجمعات الدبلوماسية، أي أن معظم الصينيين لا يستطيعون مشاهدتها. ووصف وزير الخارجية البريطاني دومينيك راب الخطوة بأنها "تقييد غير مقبول لحرية الإعلام". كما انتقدت وزارة الخارجية الأمريكية القرار الصيني، قائلة إنه جزء من حملة أوسع لقمع وسائل الإعلام في الصين. مبنى إذاعة وتلفزيون هونغ كونغ وقالت محطة "أر تي أتش كاي" (تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ)، الممولة من القطاع العام، إنها ستعلّق بثّ خدمة "بي بي سي" العالمية. وكانت تبثّ في السابق يومياً من الساعة الحادية عشرة ليلاً إلى الساعة السابعة صباحاً. ومع ذلك، لا تزال برامج قناة "بي بي سي وورلد نيوز" متاحة في هونغ كونغ. ومن المتوقع أن تحتفظ هونغ كونغ - المستعمرة البريطانية السابقة - ببعض الحقوق والحريات، ومن ضمنها حرية الصحافة حتى عام 2047، كجزء من اتفاق التسليم بين الصين وبريطانيا. وقال رئيس جمعية الصحافيين في هونغ كونغ كريس يونف كين-هينغ إنّ القرار بشأن خدمة بي بي سي "مزعج ومقلق". ووصف اتحاد العاملين في "تلفزيون وإذاعة هونغ كونغ" القرار بأنه "مؤسف للغاية"، وأضاف "تحت سياسة بلد واحد ونظامين، لم نشاهد مطلقاً هونغ كونغ مطالبة باتباع قرارات إدارة الإذاعة والتلفزيون والسينما الصينية الرسمية من قبل". وقالت متحدثة باسم بي بي سي: "ندين هذا القرار من قبل السلطات الصينية. الوصول إلى أخبار دقيقة ومحايدة هو حق أساسي من حقوق الإنسان ولا ينبغي حرمان سكان هونغ كونغ والبر الرئيسي للصين منه، حيث يعتمد الملايين منهم على بي بي سي نيوز كل أسبوع". ورفضت بي بي سي الاتهامات بالتحيز، وقالت إنها ستبذل قصارى جهدها لنقل الأخبار إلى جمهورها الذي "سيظل قادرا على إيجاد طرق للوصول إلى بي بي سي". وتأتي خطوة منع البث في الصين وفي هونغ كونغ بعد قيام هيئة تنظيم الاتصالات في بريطانيا (أوفكوم) بإلغاء ترخيص شبكة تلفزيون الصين الدولية إثر اكتشاف أن الترخيص تملكه شركة "ستار تشاينا ميديا" بصورة غير قانونية. واتهمت الشبكة الصينية أيضا بانتهاك قواعد البث البريطانية العام الماضي، لبثها الاعتراف القسري المزعوم للمواطن البريطاني بيتر همفري. وذكرت قناة دويتشه فيله الألمانية أن قرار أوفكوم بشأن الشبكة الصينية يسري في ألمانيا، حيث نال الترخيص موافقة هيئة الاتصالات البريطانية كجزء من مبادرة الشراكة. تدهور العلاقات شهدت العلاقات بين الصين والمملكة المتحدة تدهوراً خطيراً في الأشهر الأخيرة بسبب هونغ كونغ، حيث أصدرت بكين قانوناً أمنياً جديداً مثيراً للجدل بعد احتجاجات واسعة مؤيدة للديمقراطية. وفي يناير/كانون الثاني، استحدثت المملكة المتحدة تأشيرة جديدة تمنح 5.4 مليون من سكان هونغ كونغ الحق في العيش في المملكة المتحدة وأن يصبحوا مواطنين في النهاية لأنها تعتقد أن الصين تقوّض حقوق وحريات الإقليم. وفي العامين الماضيين، كانت الصين تحظر بشكل منهجي وسائل الإعلام الأجنبية، بما في ذلك طردها لصحفيين يعملون لصالح ثلاث صحف أمريكية في عام 2020. وفي فبراير/شباط، نشرت "بي بي سي" تقريراً يتضمن مقابلات مع نساء من الإيغور قلن إنهن تعرضن للاغتصاب والاعتداء الجنسي والتعذيب بشكل منهجي في معسكرات "إعادة التأهيل" في الصين. واتهمت وزارة الخارجية الصينية "بي بي سي" حينها بتقديم "تقرير كاذب". وقالت الولايات المتحدة الشهر الماضي إن الصين ارتكبت "إبادة جماعية" في قمعها للإيغور وغيرهم من الإقليات المسلمة. ووفقاً للتقديرات، احتجز أكثر من مليون شخص من الإيغور والأقليات الأخرى في معسكرات في الصين. وتنفي الصين اضطهاد الإيغور. وقال سفير الصين في المملكة المتحدة ليو شياومينغ لمراسل بي بي سي أندرو مار العام الماضي، إنّ التقارير عن معسكرات الاعتقال "مزيفة"، مشيرا إلى أنّ الإيغور حصلوا على المعاملة نفسها بموجب القانون، مثل الجماعات العرقية الأخرى في البلاد.

කොරෝනාවෛරසය පිළිබඳව සහ චීනයේ උයිගර් සුළුතර මුස්ලිම් ප්‍රජාවට සිදුවන හිංසා පිළිබඳව, බීබීසිය විසින් සිදුකරනු ලැබූ වාර්තාකරණය චීනයේ විවේචනයට ලක්වී තිබේ. බීබීසී කියා සිටියේ එම තීරණය මගින් "අපේක්ෂා භංගත්වයට" පත් වූ බවය. චීනය මෙම තීරණය ගෙන ඇත්තේ, චීන රාජ්‍ය මාධ්‍ය ආයතනයක් වන China Global Television Network (CGTN) බ්‍රිතාන්‍යය තුළ විකාශය කිරීම සඳහා ලබා දී තිබුණු බලපත්‍රය බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍ය නියාමන අධිකාරිය වන Ofcom විසින් අවලංගු කිරීමෙන් අනතුරුවය. CGTN සඳහා විකාශන බලපත්‍රය වැරදිසහගත ලෙස ලබාගෙන ඇත්තේ Star China Media Ltd නමැති මාධ්‍ය ආයතනයක නමින් බව සොයා ගැනීමෙන් පසු, මේ මස මුලදී බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍ය නියාමන අධිකාරිය එය අවලංගු කිරීමට තීරණය කළේය. එමෙන්ම, බලහත්කාරයෙන් ලබා ගත් බවට චෝදනා එල්ලවෙන පාපොච්ඡාරණයක් විකාශනය කිරීමෙන් CGTN ආයතනය පසුගිය වසරේ දී බ්‍රිතාන්‍ය මාධ්‍ය නීති උල්ලංඝනය කර තිබුණි. චීනය ගෙන ඇති තීරණය දැනුම් දෙමින් එරට රාජ්‍ය චිත්‍රපට, රුපවාහිනී සහ ගුවන් විදුලි පරිපාලනය පවසන්නේ බීබීසී ලෝක සේවය චීනය පිළිබඳව විකාශනය කර ඇති පුවත් "සත්‍යවාදී සහ සාධාරණ විය යුතු බවට සහ ජාතික ශුභසිද්ධියට හානිකර නොවිය යුතු" බවට පවතින අවශ්‍යතාව ඇතුළු චීන මාධ්‍ය නීති "බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය" කර ඇති බවය. තවත් වසරක කාලයක් චීනය තුළ විකාශන කටයුතු කරගෙන යාම සඳහා බීබීසීය ඉදිරිපත් කර ඇති ඉල්ලුම්පත්‍රය පිළිනොගන්නා බව ද එහි සඳහන් වේ. බීබීසීය නිකුත් කර ඇති නිවේදනයේ දැක්වෙන්නේ, "චීනය ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ගය පිළිබඳව තමන් අපේක්ෂා භංගත්වයට පත්ව සිටින" බවය. "වඩාත්ම විශ්වසනීය ජාත්‍යන්තර ප්‍රවෘත්ති ආයතනය බීබීසිය වන අතර අපක්ෂපාතීව, සාධාරණව සහ නොබියව ලොව වටා පුවත් වාර්තාකරණයේ යෙදෙන බව ද එම නිවේදනයේ සඳහන් කර තිබේ. "නිදහස් මාධ්‍ය මර්දනය" බීබීසී ලෝක සේවයේ රුපවාහිනි නාලිකාව ලොව වටා විකාශනය වන්නේ ඉංග්‍රීසි මාධ්‍යයෙනි. එය වානිජමය ප්‍රතිපාදන සහිත නාලිකාවකි. මෙය චීනය තුළ විශාල වශයෙන් සීමාසහිත වන අතර මෙම නාලිකාව බොහෝවිට පවතින්නේ ජාත්‍යන්තර හෝටල් සහ ඇතැම් රාජ්‍යතාන්ත්‍රික කාර්යාල ගොඩනැගිලි තුළ පමණකි. එබැවින් බහුතර චීන ජනතාවට මෙය නැරඹීමේ හැකියාවක් නොමැත. මේ පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් බ්‍රිතාන්‍යයේ විදේශ අමාත්‍යවරයා කියා සිටියේ මෙය "පිළිගත නොහැකි පියවරක් වන අතර මාධ්‍ය නිදහස ලුහුඬු කිරීමක්" බවය. එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව මෙම පියවර හෙලා දැක ඇත. ඔවුන් එය හඳුන්වා ඇත්තේ චීනයේ නිදහස් මාධ්‍ය මර්දනය කිරීම සඳහා ගෙන යන පුළුල් වැඩසටහනක කොටසක් ලෙසිනි. හොංකොං හි පවතින තත්ත්වය හේතුවෙන් චීනය සහ එක්සත් රාජධානිය අතර පවතින සබඳතා මෑතක සිට උණුසුම් වෙමින් පැවතුණි. එය ආරම්භ වූයේ චීන පරිපාලනය විසින් හොංකොං කලාපයට නව ආරක්ෂක පනතක් ගෙන ඒමෙන් පසුවය. එමගින් හොංකොං වාසීන්ගේ කලාපීය අයිතිවාසිකම් සහ නිදහසට පීඩා ගෙන දෙන බවට විශ්වාස කෙරෙන බැවින් හොංකොං වාසී ජනතාවට නව වීසා බලපත්‍රයක් හඳුන්වා දීමට එක්සත් රාජධානිය පියවර ගත්තේය. එමගින් මිලියන 5.4ක් වූ හොංකොං ජනතාවට එක්සත් රාජධානියට පැමිණ ජීවත් වීමටත් පසුව පුරවැසිභාවය ලබා ගැනීමටත් අවසරය ලැබේ. එමෙන්ම, චීනයේ විදෙස් මාධ්‍යයන් අවහිර කිරීමටත් තහනම් කිරීමටත් චීනය පසුගිය දෙවසර තුළ සංවිධානාත්මකව කටයුතු කර තිබේ. 2020 දී ඇමරිකානු පුවත්පත් තුනකට සේවය කළ මාධ්‍යවේදීන් චීනයෙන් පිටුවහල් කෙරිණි. බීබීසී වෙබ් අඩවිය සහ ඇප් උපාංගය දැනටමත් චීනය තුළ තහනම් කර තිබේ. චීනයේ ක්සින්ජියෑන් පළාතේ පවත්වාගෙන යන "පුනර්-අධ්‍යයන" කඳවුරු තුළ දී සංවිධානාත්මකව උයිගර් කාන්තාවන් දූෂණය කෙරෙන බවත් ලිංගික අඩන්තේට්ටම් සහ වධ හිංසාවන් සිදු කෙරෙන බවත් පවසන කාන්තාවකගේ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් සහිත ප්‍රවෘත්තියක් පසුගිය දා බීබීසිය විසින් පළකරන ලදී. බීබීසීය අසත්‍ය පුවත් සපයන බවට චීනයේ විදේශ අමාත්‍යවරයා චෝදනා කළේය. චීන තානාපති Liu Xiaoming පසුගිය වසරේ බීබීසී සාකච්ඡාවක චීනය උයිගර් මුස්ලිම්වරුන් ඇතුළු තවත් මුස්ලිම් කණ්ඩායම් මර්දනය කිරීම සඳහා වර්ග සංහාරයක යෙදී ඇතිබව පසුගිය මාසයේ දී එක්සත් ජනපදය පැවසීය. මිලියනයකට අධික උයිගර් මුස්ලිම්වරුන් සහ තවත් සුළුතර ප්‍රජාව චීනයේ කඳවුරු තුළ රඳවා සිටින බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. උයිගර් ප්‍රජාවට වධ හිංසා සිදු කරන බවට එල්ල වන චෝදනා චීනය ප්‍රතික්ෂේප කරයි. රටේ සෑම ජන ප්‍රජාවකටම එක හා සමානව සලකන බව එක්සත් රාජධානියේ සිටින චීන තානාපතිවරයා පසුගිය වසරේ බීබීසී සාකච්ඡාවකදී පැවසීය.


يبدو اسم "بيت الحكمة"، الذي حملته مكتبة أُسِسَت في عهد الخلافة العباسية، مثيرا للخيال، خاصة أنه ما من أثر الآن، لهذه المكتبة العتيقة التي دُمِرَت في القرن الثالث عشر الميلادي، ما يجعل من المتعذر علينا، أن نحدد بدقة مكانها أو شكلها وتصميمها. لكن الغموض الذي يكتنف هذه المكتبة، لا ينفي أنها كانت تشكل منارة فكرية كبرى في بغداد خلال العصر الذهبي للحضارة الإسلامية، وأنها مثلت أيضا مهدا لمفاهيم متعلقة بعلم الرياضيات، مثل التحويل الرياضي، والصفر، وكذلك أرقامنا "العربية" المستخدمة في وقتنا الحالي. وفي بادئ الأمر، تأسست مكتبة "بيت الحكمة" كمكان لحفظ مجموعة الكتب الخاصة بالخليفة هارون الرشيد في أواخر القرن الثامن الميلادي، ثم تحولت بعد ذلك بنحو 30 عاما، إلى صرح علمي يمكن للجميع ارتياده. وبدا في ذلك الوقت أن هذا الصرح يجتذب العلماء من مختلف أنحاء العالم إلى بغداد، بفضل ما سادها من أجواء مفعمة بروح الفضول العلمي والفكري النابضة بالحياة، فضلا عن حرية التعبير التي كانت تنعم بها المدينة. ففي رحابها كان يُسمح للعلماء المسلمين والمسيحيين واليهود، أن يجروا أبحاثهم دون تفرقة. وبأرشيف هائل كان يضاهي في حجمه نظيريه القائميْن حاليا في المكتبة البريطانية بلندن، أو المكتبة الوطنية في باريس؛ أصبح "بيت الحكمة" في نهاية المطاف، مركزا لا نظير له، لدراسة العلوم بصفة عامة والعلوم الإنسانية خاصة، بما في ذلك الرياضيات وعلم الفلك والطب والكيمياء والجغرافيا والفلسفة والأدب والفنون، جنبا إلى جنب مع موضوعات ذات طابع ملتبس ومريب مثل الخيمياء والتنجيم. مواضيع قد تهمك نهاية وبعيدا عن أن تصور شكل هذا الصرح العظيم، يتطلب أن يُطلق المرء العنان لخياله، فإن من المؤكد أن "بيت الحكمة" كان يؤْذِن بنهضة ثقافية، من شأنها تغيير مسار علم الرياضيات بشكل كامل. وقد دُمِرَت هذه المكتبة، خلال حصار المغول لبغداد في عام 1258. ووفقا لأساطير متداولة في هذا الشأن، تم إلقاء عدد كبير من المخطوطات التي كانت تحويها في نهر دجلة، ما أدى إلى أن تصطبغ مياهه بالسواد بسبب الحبر. رغم ذلك، فقد تضمنت الاكتشافات التي شهدتها أروقة هذه المكتبة، مفاهيم رياضية مهمة، احتفت بها بعد ذلك، الأمة الإسلامية ثم أوروبا، فالعالم بأسره في نهاية المطاف. ويقول جيم الخليلي، عالم الفيزياء في جامعة سري البريطانية: "لا يجب أن ينصب اهتمامنا على التفاصيل الدقيقة الخاصة بالمكان أو الزمان، الذي شُيّدت فيهما مكتبة `بيت الحكمة`.. الأكثر أهمية، يتمثل في تاريخ الأفكار العلمية نفسه، وكيف تطورت هذه الأفكار". ويتطلب تتبع الإرث الذي خلّفته تلك المكتبة في مجال علم الرياضيات، قدرا من السفر عبر الزمن، لكن على شاكلة "العودة للمستقبل"، على نحو ما. فلمئات السنوات، وحتى انحسار عصر النهضة الإيطالية، كان هناك اسم واحد مرادف لعلم الرياضيات في أوروبا، وهو ليوناردو بيزانو، الذي أُطْلِقَ عليه هذا الاسم نسبة إلى مدينته بيزا، وعُرِفَ بعد وفاته باسم فيبوناتشي. وقد ولِدَ هذا الرجل في بيزا في عام 1170، وتلقى تعليمه الأساسي في مدينة بجاية الجزائرية الساحلية. وعندما كان في أوائل العشرينيات من العمر، زار دولا أخرى في منطقة الشرق الأوسط، افتتانا منه بالأفكار المتعلقة بعلم الرياضيات، التي انتقلت حينذاك من الهند غربا عبر بلاد فارس. وعندما عاد إلى إيطاليا، نشر فيبوناتشي كتاب "ليبر أباتشي"، وهو أحد أوائل الكتب الغربية، التي تناولت نظام العد الهندي العربي. سافر فيبوناتشي إلى عدة دول في منطقة الشرق الأوسط، افتتانا منه بالأفكار التي كانت قد انتقلت في زمنه من الهند غربا على طول طرق التجارة وعندما ظهر الكتاب للمرة الأولى عام 1202، كانت الأرقام الهندية-العربية معروفة لعدد محدود من المثقفين، وكان التجار والعلماء الأوروبيون لا يزالون يتشبثون بالأرقام الرومانية، وهو الأمر الذي جعل عمليتيْ الضرب والقسمة مضجرتين للغاية. ومن هنا أظهر كتاب فيبوناتشي كيفية استخدام الأعداد في العمليات الحسابية، عبر أساليب يمكن تطبيقها، على أمور عملية من قبيل تحديد هامش الربح ومعدل الفائدة، وسعر صرف العملة، وتحويل الأوزان وغير ذلك. وفي الفصل الأول من هذا العمل الموسوعي، كتب عالم الرياضيات الإيطالي قائلا، إن على من يريدون معرفة "فن الحساب، ودقته وإبداعاته، تعلم كيفية العد على أصابع أيديهم"، وذلك في إشارة إلى الأعداد من واحد إلى تسعة، التي يتعلمها الأطفال في المدرسة. ومضى فيبوناتشي في كتابه بالقول: "مع هذه الأعداد التسعة وعلامة 0 التي يُطلق عليها اسم الصفر، يمكن كتابة أي رقم مهما كان". وهكذا أصبحت الرياضيات فجأة متاحة للجميع، في شكل يمكن للكل الاستفادة منه. ولم تكن العبقرية التي تحلى بها فيبوناتشي، تتمثل فقط في قدراته الإبداعية كعالم رياضيات، لكنها تجسدت كذلك في فهمه الشديد للمفاهيم الرياضية، التي عَرِفها العلماء المسلمون لقرون، من قبيل المعادلات الحسابية والنظام العشري وعلم الحبر. وفي واقع الأمر، اعتمد كتاب "ليبر أباتشي" بشكل كامل تقريبا، على المفاهيم التي طورّها عالم الرياضيات العربي الخوارزمي، الذي عاش في القرن التاسع الميلادي. وقد وفرت "الأطروحة الثورية"، التي بلورها هذا الرجل - وللمرة الأولى - طريقة منهجية لحل المعادلات التربيعية. وبفضل إنجازاته على هذا المضمار، غالبا ما يُشار إلى الخوارزمي، على أنه "مؤسس علم الجبر"، بل إن هذا العلم يُعرف في اللغة الإنجليزية باسمه العربي ذاته، وبالهجاء نفسه أيضا (Al-Jabr). وفي عام 821، اختير ليكون عالما فلكيا، وأُسْنِدَت له مسؤولية إدارة "بيت الحكمة". ويوضح جيم الخليلي، أن ما توصل إليه الخوارزمي في علم الرياضيات، أدى إلى تعريف العالم الإسلامي بنظام العد العشري. كما ساعد ذلك آخرين، ومن بينهم ليوناردو بيزانو، على "نقل تلك المعارف إلى مختلف أنحاء أوروبا". لذا يدين فيبوناتشي بشكل كبير إلى الخوارزمي، فيما يتعلق بإرثه المرتبط بعمليات التحويل في علم الرياضيات الحديثة. ويعني ذلك أن مكتبة عتيقة كـ "بيت الحكمة"، جمعت بين رجلين فصلت بينهما فترة زمنية تصل إلى قرابة أربعة قرون، ما يجعل بوسعنا القول إن فيبوناتشي؛ أشهر عالم رياضيات في العصور الوسطى، كان يقف تقريبا على أكتاف الخوارزمي، وهو رائد آخر من رواد هذا العلم؛ حقق إنجازاته على ذلك الدرب، في رحاب أحد أبرز الصروح العلمية، للعصر الذهبي للحضارة الإسلامية. وقد اكتسبت مكتبة "بيت الحكمة" مكانة أسطورية، تتناقض بشكل ما، مع السجلات التاريخية الضئيلة التي تبقت لنا بشأنها، وذلك لأن المؤرخين ينزعون عادة للمبالغة في النطاق الذي عَمِلَت في إطاره هذه المكتبة والوظائف التي أدتها، بسبب الافتقار إلى المعلومات الكافية في هذا الصدد. وفي هذا الإطار، يقول الخليلي: "البعض يذهب للقول إن `بيت الحكمة` لم يكن بهذه الفخامة، التي يتصورها الكثيرون في أذهانهم. لكن ارتباط هذه المكتبة برجال مثل الخوارزمي وما قام به في علوم الرياضيات والفلك والجغرافيا، يُشكِّل بالنسبة لي دليلا دامغا، أنها كانت أقرب إلى أكاديمية علمية حقيقية، وليست مجرد مستودع للكتب المترجمة". لكن الأمر لم يقتصر على ارتباط تلك المكتبة بشخصيات مرموقة مثل الخوارزمي، فالعلماء والمترجمون الذين عَمِلوا فيها، بذلوا بدورهم جهودا مضنية، لضمان وصول أعمالهم إلى متناول القراء. وتقول أستاذة تاريخ الرياضيات في الجامعة المفتوحة بالمملكة المتحدة، جون بارو-غرين، إن لمكتبة "بيت الحكمة" أهمية جوهرية، نظرا لأنها شهدت عمليات الترجمة، التي قام بها العلماء العرب، للمفاهيم اليونانية المرتبطة بالرياضيات، وهو ما شكَّل "حجر الأساس لفهمنا لهذا العلم". ومن هذا المنطلق، مثلّت تلك المكتبة العتيقة، نافذة على نظام العد اليوناني القديم، بقدر ما كانت في الوقت نفسه معقلا للابتكارات العلمية. يمكننا أن نرى في الطبيعة أمثلة لما يُعرف بـ "أعداد فيبوناتشي" أو "متتالية فيبوناتشي"، مثلما يظهر في الشكل الذي يتخذه حيوان بحري يُعرف باسم "نوتي" أو "نوتيلوس" فقبل وقت طويل من اكتشاف نظام العد العشري الذي نستخدمه حاليا، ونظام العد الثنائي الذي تُبرمج به أجهزة الكمبيوتر الخاصة بنا، وكذلك قبل اكتشاف الأرقام الرومانية، أو المنظومات الحسابية التي استخدمها سكان بلاد الرافدين قديما، استخدم البشر طرقا بدائية لإجراء العمليات الحسابية. ومع أننا قد نجد هذه الطرق الآن غير دقيقة أو عفا عليها الزمن، فإننا نبقى قادرين على أن نستمد منها دروسا ما، بشأن العلاقات الإنسانية والسياقات التاريخية والثقافية التي انبثقت منها. فهذه الطرق العتيقة، تعزز مثلا فكرة التجريد، وتوضح مفهوم اختلاف قيمة العدد بحسب الخانة التي يُوضع فيها، وما إذا كان موضوعا في خانة العشرات أو المئات أو الآلاف، على سبيل المثال. ويساعدنا كل ذلك، على أن نفهم بشكل أفضل كيف تعمل الأعداد. وتقول بارو-غرين إن تلك الطرق المتنوعة تُظهر لنا "أن الطريقة الغربية (في الحساب) لم تكن الوحيدة، وأن هناك قيمة حقيقية تكمن في فهم طرق حسابية مختلفة". ومن بين الطرق التي سادت في هذا الشأن قديما، الإشارة إلى العدد المتوفر من شيء ما، من خلال رسم هذا الشيء لمرات تساوي ذلك العدد. فعندما كان التاجر القديم يريد - على سبيل المثال - أن يشير إلى أن لديه نعجتيْن، كان بوسعه أن يرسم على الطين صورة لنعجتيْن. لكن ذلك كان سيصبح غير عملي، إذا أراد الحديث مثلا عن 20 نعجة. وقد استمرت هذه الطريقة القديمة في الحساب، بشكل ما من خلال الأرقام الرومانية، حتى رغم استحداث الخوارزمي نظامه الخاص في هذا الشأن، والذي اعتمد على موضع العدد وخانته، للدلالة على الكمية التي يعبر عنها. فمثلها مثل الآثار والصروح الشاهقة التي حُفِرَت عليها، عمرّت الأرقام الرومانية، أكثر من الإمبراطورية التي وُلِدَت في ظلها. ولا يعلم أحد على وجه اليقين، ما إذا كان ذلك قد حدث بطريق الصدفة، أو بحكم الارتباط العاطفي، أو لوجود وظيفة ما لتلك الأرقام. وفي الوقت الذي تحل فيه هذا العام الذكرى الـ 850 لمولد فيبوناتشي، تحدق التهديدات بما تبقى من إرث الأرقام الرومانية. ففي المملكة المتحدة مثلا، تم الاستغناء عن الساعات التقليدية، التي كانت موضوعة في الفصول الدراسية، والمعروفة باسم "الساعات التناظرية، والاستعانة بدلا منها بساعات رقمية يسهل التعرف على الوقت من خلالها. واتُخِذَت هذه الخطوة خشية أن يكون الطلاب، قد باتوا غير قادرين على التعرف بدقة على الوقت، الذي تُظهره لهم الساعات التناظرية. وفي بعض مناطق العالم، لم تعد السلطات تستخدم الأرقام الرومانية، في لافتات الطرق أو الوثائق الرسمية. كما توقفت هوليوود عن الاستعانة بتلك الأرقام في كتابة عناوين الأجزاء المختلفة من الأفلام. ضمت مكتبة "بيت الحكمة" بين جنباتها الكثير من النصوص والكتب الرائدة مثل كتاب "إنجينيس إنفينشينز" (اختراعات مبتكرة) الذي يظهر في الصورة، ونُشِرَ عام 850 وتقول لوسي رايكروفت-سميث، المسؤولة عن موقع "كمبريدج ماثيماتيكس" الإلكتروني، إن "إرثنا الغربي الاستعماري يؤثر حتما على تحديد طبيعة القصص (التاريخية) التي نرويها، وهوية الثقافة التي نميزها على سواها. كما يحدد هذا الإرث أي نوع من المعرفة نُضفي عليه صفة الاستمرارية والخلود، عبر إدخاله في مناهج التعليم الرسمي". وتعكف رايكروفت-سميث، وهي معلمة سابقة للرياضيات، على دراسة الاختلافات القائمة بين المناهج التي يتم تدريسها في هذا الشأن في شتى بقاع العالم. فبينما لا تُدرج مناطق مثل ويلز واسكتلندا وإيرلندا مسألة معرفة الأرقام الرومانية ضمن الأهداف التي تتوخاها نظمها التعليمية، ولا توجد في الولايات المتحدة أي متطلبات موحدة في هذا الصدد، ينص نظام التعليم المطبق في إنجلترا، على ضرورة أن يكون بوسع التلاميذ قراءة هذه الأرقام، من صفر إلى 100. ولهذا السبب ربما لا يجد الكثيرون منّا، أي معنى خاص لرقم روماني مثل MMXX، لكنه يعني على أي حال 2020، وهو العام الذي نعيش فيه حاليا. من جهة أخرى، قد يتعين علينا الإقرار بفضل فيبوناتشي على الرياضيات، فيما يتعلق بابتكاره النمط العددي الشهير المعروف باسمه، والذي يُطلق عليه اسم "متتالية فيبوناتشي"، وهي عبارة عن متتالية تكرارية، تبدأ برقم 1، ويساوي كل رقم فيها، مجموع الرقميْن السابقيْن له. ولا شك في أن "متتالية فيبوناتشي" هذه جديرة بالملاحظة بكل معنى الكلمة، إذ تظهر لنا بتواتر مدهش في الطبيعة التي تحيط بنا، بدءا من شكل الأصداف البحرية، مرورا بمظهر الأوراق المتحورة - التي يُعرف الواحد منها باسم "المحلاق" - والموجودة في بعض أنواع النباتات المتسلقة، وصولا إلى عدد التعاريج الموجودة حول رأس نبتة نبات عباد الشمس، وأيضا شكل قرون الحيوانات، وترتيب البراعم على سيقان النباتات. وقد غزت هذه المتتالية العالم الرقمي كذلك، إذ يمكنك أن تجدها في علوم الكمبيوتر، فضلا عن أنها وجدت طريقها، لتشمل جوانب متعددة من الثقافة الشعبية، مثل الأدب والسينما والفنون البصرية، والعمارة. بل إن بوسع المرء أن يلمس وجودها في "لازمة" كلمات أغنية بعينها، أو النوتة الخاصة بفريق أوركسترالي ما. لكن اللافت أنه من النادر أن يُدرج الإسهام الأكثر استمرارية لـ "ليوناردو بيزانو" على صعيد الرياضيات، وهو ذاك المتعلق بنقله نظام العد الهندي العربي إلى الثقافة الغربية، في المناهج التي يتعلمها الأطفال في المدارس. وقد أنجز عالم الرياضيات الإيطالي ذلك، عبر رحلة بدأت في مكتبة عتيقة ظهرت قبل نحو ألف سنة، عندما كانت غالبية بقاع العالم المسيحي الغربي، يخيم عليها الظلام الفكري. إنها قصة يجب أن تؤدي إلى تقويض رؤيتنا للرياضيات، باعتبارها علما لعبت أوروبا الدور المركزي على صعيده من جهة، ويتعين أن تلقي الضوء - من جهة أخرى - على الإنجازات العلمية للعالم الإسلامي. كما تصلح هذه القصة، لكي تُشكِّل أساسا يمكننا أن نؤكد من خلاله، على أن للمعارف التي توصل إليها الإنسان بشأن الأعداد والرياضيات قبل قرون طويلة، أهمية لا تزال مستمرة. يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على BBC Future

පර්සියානු ගණිත විද්‍යාඥයකු වන මුහම්මද් ඉබ්න් මූසා අල් - ක්වාරිස්මි වෙනුවෙන් උස්බෙකිස්තානයේ ඉදිකරනු ලැබ ඇති සිහිවටනයක්. එම පුස්තකාලය හඳුන්වා ඇත්තේ ''Bayt al-Hikmah'' යන නාමයෙනි. එහි තේරුම ''බුද්ධි මන්දිරය'' යන්නයි. 13 සියවසේදී විනාශ කරන ලද එම පුස්තකාලයේ නෂ්ඨාවශේෂ ඉතිරිව නැත. එබැවින් එය පිහිටා තිබූ ස්ථානයක් නිශ්චිතව හඳුනාගැනීම අසීරු වී ඇත. කෙසේවුවද, පැහැදිලි ලෙසම ඉස්ලාමීය ස්වර්ණමය යුගයේ බැග්ඩෑඩ් නගරයේ පිහිටා තිබූ ප්‍රධාන බුද්ධිමය බල මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්ව තිබූ එකී කීර්තිමත් ඇකඩමිය සමාරම්භයේ පටන් අද භාවිත කරනු ලබන අරාබි ඉලක්කම්වල පරිණාමීය හැඩගැසීමේ සහ ගණිතමය සංකල්පයන්හි ප්‍රභවස්ථානය වී ඇත. ක්‍රිස්තුවර්ෂ අටවෙනි සියවසේ දී එම පුස්තකාලය පිහිටුවනු ලැබ තිබෙන්නේ හරූන් අල්-රෂීඩ් නම් කාලිෆ්වරයා විසිනි.'බුද්ධි මන්දිරය' ලෙස හඳුන්වන ලද එම පුස්තකාලය එයින් වසර තිහකට පසු මහජන ඇකඩමියක් බවට පරිවර්තනය කරනු ලැබුණි. පසුකාලයේ දී බුද්ධි මන්දිරය ලෝකයේ විවිධ දිශාවන්ගෙන් විද්‍යාඥයන් බැග්ඩෑඩ් නගරයට ආකර්ෂණය කරගත් ආයතනයක් බවට පත්විය. මුස්ලිම්, යුදෙව් සහ කිතුණු බුද්ධිමතුන්ට 'බුද්ධි මන්දිරයේ' ඉගෙනීමට අවසර ලැබුණ අතර එහි පැවැති බුද්ධිමය කුතූහලය සහ අදහස් ප්‍රකාශකිරීමේ නිදහස ඔවුන් බැග්ඩෑඩ් නගරයට ආකර්ෂණය කරගනු ලැබීමේ සාධකය වී ඇත. ප්‍රමාණය අතින් අද ලන්ඩන් නගරයේ දක්නට ලැබෙන බ්‍රිතාන්‍ය පුස්තකාලය හෝ පැරිසියේ 'බිබ්ලියෝටෙක් නැෂනල්' වැනි විශාල ප්‍රමාණයේ ලේඛනාගාරයක් තරම් වූ බැග්ඩෑඩ් නගරයේ වූ එම අතීත 'බුද්ධි මන්දිරය' ගණිතය, තාරකා විද්‍යාව, වෛද්‍ය විද්‍යාව, රසායන විද්‍යාව, භූගෝල විද්‍යාව, දර්ශනය, සාහිත්‍යය සහ කලා විෂයයන් ඇතුළු මානව ශාස්ත්‍ර හා විද්‍යාවන් මෙන්ම නක්ෂත්‍රය සහ ඉන්ද්‍රජාලික මායම් පවා අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා වෙන්වූ ජාත්‍යන්තර මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්ව තිබී ඇත. බැග්ඩෑඩ් 'බුද්ධි මන්දිරය විනාශකරන ලද්දේ 'හුලගු ඛාන්' විසින් 1258 දී මෙහෙයවන ලද මොංගෝලියානු ආක්‍රමණ මගින් යයි සැලකෙයි.එහෙත් එම මධ්‍යස්ථානය විසින් සිදුකරන ලද අධ්‍යනයන්හි බුද්ධිමය ප්‍රබෝධය ලෝකය කෙරෙහි දිගුකාලීන බලපෑමක් එල්ලකරනු ලැබුණි. බැග්ඩෑඩ් බුද්ධි මණ්ඩලය වැනි මෙම විශිෂ්ඨ ආයතනයක් නිර්මාණය කිරීමෙහිලා මිනිස් පරිකල්පනයේ පිම්මක් අවශ්‍ය කරයි. එම පරිකල්පනයේ ස්වභාවය හඳුනාගැනීම සඳහා 'ගේම් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස්' චිත්‍රපටයේ දැක්වෙන බලකොටුව හෝ හැරී පොටර් චිත්‍රපටවල 'හොග්වාර්ට්ස්' පුස්තකාලය උදාහරණ ලෙස සැලකිල්ලට ගත හැකිය. එහෙත් එක් දෙයක් ස්ථිරව කිව හැකිය. එනම්, මෙම බැග්ඩෑඩ් ඇකඩමිය මගින් ගණිත විෂයයේ සමස්ත වෙනසක් ඇතිකරන ලද සංස්කෘතිකමය පුනරුදයක් ඇති කළ බවය. 1258 දී එල්ල වූ බැග්ඩෑඩ්හි මොංගෝලියානු ආක්‍රමණයේ දී බැග්ඩෑඩ් බුද්ධි මන්දිරය විනාශ කරනු ලැබුණි. පුරාවෘත්තවල දැක්වෙන ආකාරයට එම ආයතනයේ තිබූ බොහෝ අත් පිටපත් 'ටයිග්‍රීස්' ගඟට විසි කරන ලද අතර, එම ලේඛනයන්හි තීන්තවලින් ගංගාවේ ජලය කළු පැහැයක් ගත්තේය. එහෙත් එම ආයතනය මගින් සිදු කරන ලද සොයාගැනීම් ලෝකයට බලගතු තර්කානුකූල ගණිත භාෂාවක් හඳුන්වා දුන් අතර, එය පසුකාලීනව ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යය සහ යුරෝපය විසින් ද අවසානයෙහි මුළු ලෝකය විසින් ද වැළඳගනු ලැබුණි. අනාගතය දෙසට කාලයේ ගමනක් 'බුද්ධි මන්දිරයේ' විද්වතුන් විසින් ලෝකයට බලගතු තර්කානුකූල ගණිත භාෂාවක් හඳුන්වා දුන් අතර, එය පසුකාලීනව ඉස්ලාමීය අධිරාජ්‍යය සහ යුරෝපය විසින් ද අවසානයෙහි මුළු ලෝකය විසින් ද වැළඳගනු ලැබුණි. ''එම 'බුද්ධි මන්දිරය'ඉදිකරනු ලැබ තිබෙන්නේ කවර කාලයකද, කිනම් ස්ථානයකද යන්න සම්බන්ධයෙන් අපට වටිනා මාහැඟි නොවීම ප්‍රශ්නයක් කරගත යුතු නැහැ .ඊට වඩා සිත්ගන්නා කාරණය වන්නේ එම විද්‍යාස්ථානය කේන්ද්‍රගත කරගනිමින් ව්‍යාප්ත වූ විද්‍යාත්මක චින්තනයේ ඉතිහාසය සහ ඒවා වර්ධනය වූ ආකාරයයි'' සරේ විශ්ව විද්‍යාලයේ භෞතිකවිද්‍යාව පිළිබඳ මහාචාර්ය ජිම් අල්-කලිලි පවසයි. ඉතාලි පුනරුදයේ පිරිහීම තෙක් වසර සිය ගණනක කාලයක් තිස්සේ එක් නමක් යුරෝපයේ ගණිතයට සමාන්තරව ගමන් ගනියි. ඔහු මරණින් පසුව 'ෆිබොනාච්චි'යනුවෙන් හඳුන්වන ලද ලියනාඩෝ ඩා පීසා ( Leonardo da Pisa) නම් විද්වතාය. කිතුවසින් 1700 දී ඉතාලියේ 'පීසා' නගරයේ දී උපත ලද එම ගණිතඥයා මූලික උපදෙස් ලබා ඇත්තේ 'බුජියා' (Bugia)නගරයේදීය. එය උතුරු අප්‍රිකාවේ 'බාබරි' වෙරළ තීරයේ පිහිටි වෙළෙඳ මධ්‍යස්ථානයක් විය. ආපසු ඉතාලියට ළඟාවූ ෆිබොනාච්චි 'ලිබර් අබ්බාචි' (Liber Abbaci)නම් කෘතිය ප්‍රකාශයට පත්කළේය. ඔහුගේ පොතට තබා ඇති නමේ තේරුම 'ගණන් බැලීමේ පොත'' යන්නය.එය හින්දු-අරාබි අංක ක්‍රමය විස්තර කෙරෙමින් බටහිර ලෝකයේ පළ වූ පළමු කෘතියයි. සිය මැදපෙරදිග සංචාරයේ දී ෆිබොනාච්චි වෙළඳ මාර්ග ඔස්සේ බටහිරට ගලා පැමිණි අදහස් උකහා ගත්තේය. 1202 වසරේ දී ලිබර් අබ්බාචි' කෘතිය ප්‍රකාශයට පත්කෙරෙන විට හින්දු-අරාබි අංක පිළිබඳව දැනසිටියේ වියතුන් අතලොස්සක් පමණි. එම රෝමානු යුරෝපීය වෙළෙඳුන් සහ උගතුන් එතෙක් එල්බ සිටියේ වැඩිකිරීම සහ බෙදීම අතිශයින් පීඩාකාරී ක්‍රියාවක් වූ රෝමානු අංක මතය. (උදාහරණයක් වශයෙන් MXCI යන අංකය LVII මගින් වැඩිකිරීමට තැත්කරන්න!) ගණිතමය භාවිතයේ දී අංක භාවිත කරනු ලබන ආකාරය ෆිබොනාච්චිගේ කෘතිය මගින් නිරූපණය කෙරෙයි. ලාභ ආන්තිකය, මුදල් හුවමාරුව, බර පරිවර්තනය, මුදලට භාණ්ඩ හුවමාරුව සහ පොලිය ආදිය ගණනය කිරීම වැනි ප්‍රායෝගික කටයුතුවලදී එම තාක්ෂණය භාවිත කළ හැකිවිය. "ගණන් කිරීමේ කලාව, එහි දුරවබෝධභාවය සහ කාර්ය සාධනය අවබෝධකර ගැනීමට මනාප පුද්ගලයන් අත් ඇඟිලි සංඛ්‍යා යොදාගනිමින් ගණනය කිරීම දැන සිටිය යුතු"යයි ෆිබොනාච්චි සිය විශ්වකෝෂ කෘතියේ පළමු පරිච්ඡේදයේ සඳහන් කරයි. ඔහු එම සඳහන් කිරීම කරනු ලබන්නේ අද වර්තමානයේ පාසල් දරුවන් භාවිත කරන සංඛ්‍යාත ගැන සඳහන් කරමිනි. ''එම සංඛ්‍යා නවය සහ 'ශෙෆිර්' (zephyr) යනුවෙන් හඳුන්වන ලද ''0''(බිංදුව) මගින් ඕනෑම අංකයක් ලියා ඇත'' යනුවෙන් ඔහු ලියා ඇත. ඒ සමඟ එක්වනම ගණිතය භාවිතමය මට්ටමින් භාවිතය සඳහා යොදාගත හැකි තත්ත්වයක් උදාවිය. ෆිබොනාච්චි ශ්‍රේෂ්ඨභාවයට පත්වන්නේ ගණිතඥයකු වශයෙන් ඔහු විසින් ඉටුකරන ලද කාර්යභාරය නිසා පමණක් නොවේ. සියවස් ගණනාවක මුස්ලිම් විද්‍යාඥයන් සතු දැනුමේ වාසිය පිළිබඳවත් ඔහුට ඉතා පැහැදිළි අවබෝධයක් තිබුණි. එම මුස්ලිම් විද්‍යාඥයන් විසින් ගණනය කිරීමේ දී භාවිත කරන ලද සූත්‍ර, දශම සටහන් කිරීමේ ක්‍රමය සහ ඔවුන් සතුව පැවැති වීජ ගණිතමය දැනුම් සම්භාරය ෆිබොනාච්චි අවබෝධ කරගත්තේය. 'ලිබර් අබ්බාසි' කෘතිය නියත ලෙසම සහමුලින්ම මෙන් රඳා පවතින්නේ නවවෙනි ශතවර්ෂයේ ජීවත් වූ ගණිතඥයකු වූ අල් -ක්වාරිස්මි විසින් ගණිත ගැටලු විසඳා ගැනීම සඳහා ඉදිරිපත් කරන ලද විග්‍රහයන් (algorithms) මතය.'සංඛ්‍යාවක දෙකේ බලයට' අදාළ සමීකරණ විසඳාගැනීමේ ක්‍රමානුකූල මාවතක් පළමුවරට අල්-ක්වාරිස්මිගේ විප්ලවීය ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථය මගින් ලෝකයට ඉදිරිපත් කරනු ලැබුණි. අදාළ ක්‍ෂේත්‍රයේ සිදුකරන ලද ප්‍රශස්ත සොයාගැනීම් සැලකිල්ලට ගනිමින් අල්-ක්වාරිස්මි වීජ ගණිතයේ පියා වශයෙන් නිතරම මෙන් හඳුන්වනු ලැබෙයි.'අල් ජබ්ර්'( al-jabr) යන අරාබි වචනය සඳහා අපි ඔහුට ණයගැති වෙමු. එම වචනයේ තේරුම ''බිඳුණ කොටස් යළි ප්‍රතිෂ්ටාපනය'' යන්නයි. ක්‍රිස්තුවර්ෂ 821 දී අල්-ක්වාරිස්මි තාරකා ශාස්ත්‍රඥයකු ලෙස ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද අතර බැග්ඩෑඩ් 'බුද්ධි මන්දිරයේ' ප්‍රධාන පුස්තකාලයාධිපති තනතුරට ද ඔහු පත්කරනු ලැබ ඇත. අදාළ ක්‍ෂේත්‍රයේ සිදුකරන ලද ප්‍රශස්ත සොයාගැනීම් සැලකිල්ලට ගනිමින් අල්-ක්වාරිස්මි වීජ ගණිතයේ පියා වශයෙන් නිතරම මෙන් හඳුන්වනු ලැබෙයි ''අල්-ක්වාරිස්මිගේ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථය මගින් මුස්ලිම් ලෝකයට දශම සංඛ්‍යා ක්‍රමය හඳුන්වා දුන්'' බව අල්-කලීලි පවසයි. ''එම විශ්ලේෂණය යුරෝපය ඔස්සේ සංචරණය කරවීමට ලියනාඩෝ ඩා පීසා හා සෙසු වියතුන් පියවර ගෙන තිබෙනවා'' අල් කලීලී වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි. නූතන ගණිතයට දායාද කරන ලද පරිවර්තනීය බලපෑම අල්-ක්වාරිස්මිට බොහෝ සෙයින් ණයගැති වන්නකි. සියවස් හතරකට ආසන්න කාල පරාශයකින් වෙන්වෙන මේ මහා පුරුෂයන් දෙදෙනා සම්බන්ධ කළ පුරුක පුස්තකාලයකි.එය බැග්ඩෑඩ් 'බුද්ධි මන්දිරයේ' පුස්තකාලයයි. මධ්‍යකාලීන අවධියේ වඩාත් බුහුමන් ලබන ගණිත විද්‍යාඥයා ඔහුට පෙර ජීවත් වූ තවත් මහා චින්තකයකුගේ උරහිස් මත රැඳී සිටියි. එම මහා චින්තකයා ඉස්ලාමීය ස්වර්ණමය යුගයේ අති විශිෂ්ට ආයතනයක රැඳී සිටිමින් මතවාදී විප්ලවයකට මුලපුරන ලද්දෙකි. ඇතැම්විට මෙවැන්නක් ද සිදුවෙයි.එනම්, බැග්ඩෑඩ් බුද්ධි මන්දිරය සම්බන්ධයෙන් වැඩි දැනුමක් නැති හෙයින් ඉතිහාසඥයන් විසින් ඇතැම්විට එහි අරමුණු සහ කාර්යභාරය අතිශයෝක්තියට නැංවීමයි. එමගින් සිදු කෙරෙන්නේ දැනට ශේෂව පවතින ඓතිහාසික වාර්තා සමඟ ගැටෙන එක්තරා ආකාරයක මිත්‍යාමය තත්ත්වයක් උද්ගත වීමය. ''බොහෝදෙනකු විසින් දකිනු ලබන ආකාරය තරම් බැග්ඩෑඩ් බුද්ධි මන්දිරය මහා විශිෂ්ට ආයතනයක් නොවූ බවට ඇතැමුන් තර්ක කරනවා'' අල් කලීලි පවසයි. ''ඇතැමෙක් එලෙස තර්ක කළත්, අල්ක්වාරිස්මි වැනි වියතුන් සමඟ පැවති සම්බන්ධය,එසේම ඔහුගේ ගණිතය, තාරකා විද්‍යාව සහ භූගෝල විද්‍යාවට අදාළ ග්‍රන්ථ සම්පාදනය මගින් මට පෙන්නුම් කෙරෙන්නේ බැග්ඩෑඩ් බුද්ධි මන්දිරය හුදෙක් පොත්පත් තැන්පත් කරන ලද කෝෂ්ඨාගාරයක් පමණක් නොව සැබෑ ඇකඩමියක තත්ත්වයේ පැවැති බවට සාක්ෂි ඇති බවයි'' අල් කලීලී අවධාරණය කරයි. එහි පුස්තකාලයේ සේවය කළ වියතුන් සහ පරිවර්තකයන් ඔවුන්ගේ පර්යේෂණාත්මක කෘතීන් කියැවීම සඳහා මහජනයාට අවස්ථාව සැලසීම් වස් ඔවුන්ට එහි පිවිසීම සහතික කිරීම අතින් ද දැඩි වෙහෙසක් ගත්හ. ක්‍රිස්තුවර්ෂ 850 දී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද "බුද්ධිමය සොයාගැනීම් "නම් මෙම ග්‍රන්ථය ඇතුළු දැනුමේ ඉදිරි පිම්මක් සහිත ග්‍රන්ථ රාශියක් 'බුද්ධි මන්දිරයේ' පුස්තකාලයෙහි තැන්පත් කරනු ලැබ තිබුණි. ''බැග්ඩෑඩ් ' බුද්ධි මන්දිරය' තවත් වැදගත් වන්නේ සම්භාව්‍ය අදහස් වෙනත් භාෂාවන්ට පරිවර්තනය කිරීම අතින් ඉටුකරන ලද කාර්යභාරය හේතුවෙනි. එහි නිරතව සිටි අරාබි පඬිවරු ග්‍රීක් සංකල්ප මතිමතාන්තර ස්වභාෂාවට පරිවර්තනය කළා. එමගින් අපි අපගේ ගණිතමය අවබෝධයේ පාදම නිර්මාණය කරගත්තා'' එක්සත් රාජධානියේ විවෘත විශ්ව විද්‍යාලයේ ගණිත ඉතිහාසය පිළිබඳ මහාචාර්ය ජූන් බැරෝ-ග්‍රීන් පවසයි. 'බුද්ධි මන්දිර' මාලිගා පොත්ගුල විද්‍යාත්මක නවෝත්පාදක මධ්‍යස්ථානයක් වූයෙන් එය අතීතයේ පටන් ගණිත විෂයට අදාළ අදහස් සඳහා කවුළුදොරක් වැනි විය. අප විසින් දැනට භාවිත කරනු ලබන දශම ක්‍රමයට පෙර, අපගේ පරිගණක ක්‍රමාංක කරනු ලබන ද්විගුණ සංඛ්‍යා පද්ධතියට පෙර, එසේම රෝමානු ඉලක්කම්වලට පෙර, පෞරාණික මෙසපොතේමියානුවාසීන් විසින් භාවිත කරන ලද ක්‍රමයට පෙර මනුෂ්‍ය වර්ගයා ගණන් තැබීම සඳහා මුල්යුගයේ භාවිත කෙරූ කත්තු කපන ලද කෝටු උපයෝගී කරගත්හ. ඉහත කී එක් එක් ක්‍රමෝපායයන් වටිනාකම තේරුම් ගැනීමට දුෂ්කර හෝ යල්පැනගිය ඒවා යැයි අපට පෙනී ගියත් , වෙනස් සංඛ්‍යාත්මක නිරූපණයන් මගින් ව්‍යුහමය වටිනාකම්, සබඳතා සහ ඒවා මතුවූ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික සන්දර්භයන් පිළිබඳව එමගින් අපට වටිනා යමක් උගන්වනු ලබයි. එමගින් ස්ථාන වටිනාකම සහ වියුක්තකරණය පිළිබඳ අදහස ශක්තිමත් කෙරෙන අතරම සංඛ්‍යා ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?යන්න වඩාත් හොඳින් තේරුම් ගැනීමට අපට උපකාර කරයි. පුරාණ වෙළෙන්දියකට "බැටළුවන් දෙදෙනෙකු" සටහන් කිරීමට අවශ්‍ය වූ විට, ඇයට මැටිවලින් බැටළුවන් දෙදෙනෙකුගේ පින්තූරයක් කොටා කැටයම් කළ හැකිවිය. එහෙත් ඇයට බැටළුවන් විසිදෙනෙකු අවශ්‍යවීනම් එම ක්‍රමය ප්‍රායෝගික නැත. සංඥා මගින් අංකනය කිරීම යනු අගයක් සංකේතවත් කිරීම සඳහා සංඛ්‍යාත්මක සංකේත එකතු කරන පද්ධතියකි. අප ඉදිරිපත් කළ උදාහරණයේ දී සිදුවන්නේ නියම ප්‍රමාණය පෙන්නුම් කිරීම සඳහා බැටළුවන් දෙදෙනෙකු ඇඳීමයි. හිරුගේ ඡායාව අනුව වෙලාව දක්වන මෙම 'සූර්යඝටය' මත දැක්වෙන රෝමානු ඉලක්කම් භාවිතයෙන් ඈත්වෙමින් පවතී. ෆිබොනාච්චිගේ 850 වෙනි ජන්මදිනය මෙම වසරේ දී අනුස්මරණය කෙරෙයි. එපමණක්ද ? මෙය රෝම ඉලක්කම්වල ක්‍රියාකාරිත්වය අහෝසි කෙරෙන තර්ජනය උදාවෙන මොහොත ද විය හැකිය. අපි එක්සත් රාජධානිය ගනිමු. එක්සත් රාජධානියේ පාසල්හි පන්තිකාමරවලට සම්ප්‍රදායිකව මූනතේ තිබුණ රෝමානු ඉලක්කම් සහිත ඔරලෝසු වෙනුවට පහසුවෙන් කියවිය හැකි ඩිජිටල් ඉලක්කම් සහිත ඔරලෝසු ආදේශ කෙරෙමින් ඇත. එවැනි පියවරක් ගනු ලබන්නේ සිසුන්ට තවදුරටත් ඇනලොග් වේලාව කියවීම අපහසු යයි සලකමිනි. එපමණක් නොව,ලෝකයේ ඇතැම් කලාපවල මාර්ග සංඥා සහ නිල ලේඛන ආදියෙන් ද රෝමානු ඉලක්කම් ඉවත්කරනු ලැබ ඇත. හොලිවුඩයේ ක්‍රමාංකකරණ කාර්යයන් වලින්ද රෝමානු ඉලක්කම බැහැර කෙරෙයි. සිය රසිකයන් ව්‍යාකූල කරන්නේ යයි සිතමින් 'සුපර්බෝල්' (ඇමෙරිකානු පාපන්දු තරඟයකි) සිය පනස්වෙනි තරඟයේ දී රෝමානු ඉලක්කම් භාවිතය අත්හැර දැම්මේය. රෝමානු ඉලක්කම්වලින් ලෝකය ඉවත්වීම මගින් අවධාරණය කෙරෙන්නේ ජීවිතයේ වෙනත් අරමුණු තුළට නූගත්කම රිංගා ගැනීමක් සිදුවෙන බවය. රෝමානු ඉලක්කම් අතුරුදහන්වීම මගින් ආණ්ඩු කෙරෙන දේශපාලනය අනාවරණය වීමක් සහ ගණිතය පිළිබඳව පුළුල් මට්ටමේ ඕනෑම සාකච්ඡාවක් ආරම්භවීම සමහර විට වඩාත් වැදගත් වනු ඇත. "අප කියන්නේ කාගේ කතන්දරද? වරප්‍රසාද ලබන්නේ කවර සංස්කෘතියකින්ද?,එසේම විධිමත් ඉගෙනීම සඳහා අප අමරණීය කරනු ලබන්නේ කවරාකාර දැනුමකින්ද? යන ප්‍රශ්නය කෙරෙහි අපගේ බටහිර යටත්විජිත උරුමය නියත බලපෑමක් සිදුකරනවා" යැයි කේම්බ්‍රිජ් ගණිත අංශයේ සංවර්ධන ක්‍රියාකාරික සහ කර්තෘ ලුසී රයික්‍රොෆ්ට්-ස්මිත් (Lucy Rycroft-Smith) පවසන්නීය. කලින් ගණිත ගුරුවරියක ලෙස කටයුතු කළ රයික්‍රොෆ්ට්-ස්මිත් දැන් ගණිත අධ්‍යාපනයේ ප්‍රමුඛ හඬක් වී ඇති අතර ගෝලීය අධ්‍යාපන විෂයමාලා අතර වෙනස්කම් අධ්‍යයනයෙහි නිරතවෙමින් සිටින්නීය. වේල්ස්,ස්කොට්ලන්තය සහ අයර්ලන්තය රෝමානු ඉලක්කම් අධ්‍යයන උපාංගවලට ඇතුළත් නොකරන අතරවාරයේ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමිතිගත නියමයන් නොමැත. එහෙත් එංගලන්තයෙහි පැහැදිලිවම කියා සිටින්නේ සිසුන්ට රෝම ඉලක්කම් 100 තෙක් කියැවීමේ හැකියාව ප්‍රගුණ කළයුතු බවය. ඉන්දු-අරාබි ක්‍රමය පිළිබඳ දැනුම ලබාදීමට අතිරේකව,රුවල් බෙල්ලන්ගේ හැඩය සැලසුම් කරනු ලැබීම වැනි බොහෝ දේවල්හි මිණුම,පරිමාණය තීන්දු කෙරෙන සංඛ්‍යා අනුක්‍රමික පිළිවෙලට අදාළ දැනුම ව්‍යාප්ත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ද ෆිබොනාච්චි ප්‍රසිද්ධියක් දරයි. ෆිබොනාච්චිගෙන් පසුව ඔහු නමින් නම්කරන ලද ප්‍රකට ආදර්ශයක් හඳුනා ගැනීම අපට අපැහැදිලි කාර්යයක් වීමේ ඉඩකඩක් ඇත. අංක 1 සහ ඉන් අනතුරුව පූර්ව අංක දෙකක එකතුව සමඟ පුනරාවර්තී අනුක්‍රමික පිළිවෙලක් ආරම්භ වෙන බව එම ආදර්ශයයි. ෆිබොනාච්චිගේ අනුක්‍රමික පිළිවෙල නියතවම විශිෂ්ට සොයා ගැනීමකි. මුහුදු බෙල්ලන් සහ පැලෑටිවල හැඩයන්, සූරියකාන්ත හිස්වල දඟර, පයින් තුරුවල කේතුකාකාර හැඩය, සත්ත්ව අං, ලී කඳක හටගත් කොල පත්‍ර අංකුර මෙන්ම පරිගණක විද්‍යාවේ ඩිජිටල් සැකැස්ම ආදී ස්වාභාවික ලෝකයේ විශ්මයජනක රිද්මය එමගින් පෙන්නුම් කෙරෙයි. එපමණක්ද? ඔහුගේ රටාවන් නිතරම මෙන් ජනප්‍රිය සංස්කෘතිය තුළටත් පිවිසෙයි. සාහිත්‍යය, චිත්‍රපට, දෘෂ්‍ය කලාව මෙන්ම ගේයපද රචනා හෝ එසේත් නැත්නම්, වාද්‍ය වෘන්ද සංකේත මෙන්ම ගෘහනිර්මාණ කලාව ආදී අනේකවිධ ක්‍ෂේත්‍රයන්හි නැවත නැවතත් කියැවෙයි. එහෙත් ගණිත විෂය කෙරෙහි සදාතනික එකතුවක් සිදුකරන ලද ලියනාඩෝ ඩා පීසාගේ සොයාගැනීම් පාසල්හි උගන්වනු ලබන්නේ ඉතා කලාතුරකිනි. මෙම කතාව ආරම්භවන්නේ බටහිර ලෝකයේ ක්‍රිස්තියානි ආගම පැතිර තිබුණු බොහෝ රටවල් බුද්ධිමය අන්ධකාරයක ගිලී පැවැති මෙයින් වසර දහසකට ආසන්න ඈත අවධියක තිබුණ මාලිගා පොත්ගුලකිනි. මෙය ගණිතය සම්බන්ධයෙන් යුරෝපය කේන්ද්‍ර කරගත් මතවාදය ඛණ්ඩනය කිරීමට සහ ඉස්ලාමීය ලෝකයේ විද්‍යාත්මක ජයග්‍රහණ කෙරෙහි අවධානය යොමුකිරීමට අදාළ වෘත්තාන්තයකි. ඉතිහාසයේ ඈත අවධියක පටන් අඛණ්ඩව විහිදෙන ගණිතමය දැනුම් ගබඩාවේ දිගුකාලීන වැදගත්කම එමගින් සාකච්ඡාවට ගැනෙයි. තවත් තොරතුරු;


وتتضمن العقوبات عقوبة السجن لمدة عام وغرامة تصل إلى ما قيمته 13 ألف دولار. كما يضمن حماية لضحايا العنف الأسري. ورحب نشطاء حقوقيون بهذه الخطوة، لكن أثاروا تساؤلات حول مدى فاعليتها. وقد كان العنف ضد المرأة والأطفال في المنازل شأنا خاصا في السعودية - من الناحية القانونية - حتى إقرار القانون. مواضيع قد تهمك نهاية وقالت سعاد أبو دية، الناشطة المدافعة عن حقوق المرأة، لـ"بي بي سي" إن القانون الجديد خطوة إيجابية طال انتظارها، لكن يتعين تطبيقه بشكل كامل. وأضافت أن الشرطة والمحاكم التي ستتولى تفعيل القانون في حاجة إلى برامج تدريبية. وقالت إن الوصاية الذكورية التي لا تزال تسيطر على العلاقات بين الجنسين في السعودية ستظل عائقا كبيرا أمام تطبيق القانون. ولم يكن شائعا مناقشة العنف الأسري ضد المرأة والأطفال صراحة في المجتمع السعودي، لكن ذلك تغير في الآونة الأخيرة. كما دشنت بالسعودية في وقت سابق من العام الجاري حملة توعية ضد العنف الأسري.

නව නීතිය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි දැයි මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයෝ ප්‍රශ්න කරති සෞදි අරාබිය එවැනි පියවරක් ගත් පළමු අවස්ථාව මෙයයි. එහෙත් එය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාවට නැංවීම සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් ක්‍රියාධරයන් සැක පළ කොට තිබේ. සෞදි කැබිනට් මණ්ඩලයේ අනුමැතිය ලද නව නීතිය අනුව වැරදි කරනු ලබන පුද්ගලයන් වසරක සිර දඬුවමකට හා ඩොලර් දහ තුන් දහසක දඩයකට යටත් කළ හැකි බවයි පැවසෙන්නේ. සෞදි අරාබියේ මෙතෙක් බල පැවැත්වුන පිළිගැනීම වුනේ, ගෘහස්ථ හිංසනය පෞද්ගලික කාරණයක් වන බවයි.


وصل كيري الى جاكارتا السبت ومن المقرر ان يلقي كيري كلمته في العاصمة الاندونيسية جاكارتا التي يزورها في نطاق جولة في بلدان شرق آسيا. يذكر ان الولايات المتحدة والصين تعتبران اكبر مصدر لانبعاث الغازات المسببة للاحتباس الحراري. وكان البلدان قد اصدرا السبت بيانا مشتركا تعهدا فيه بمضاعفة جهودهما في سبيل الحد من انبعاث غاز ثاني اوكسيد الكربون من خلال خطوات تشمل خفض انبعاث الغاز من السيارات وتحسين كفاءة المباني في استهلاك الطاقة. "نقطة اللا عودة" ووصل كيري، الذي كان قد بدأ جولته الخميس في كوريا الجنوبية، الى اندونيسيا في وقت سابق من يوم السبت قادما من الصين. مواضيع قد تهمك نهاية وتأتي جولة وزير الخارجية في نطاق سياسة "التوجه الى آسيا" التي اعلن عنها الرئيس الامريكي باراك اوباما في عام 2012، والتي تنقل مركز اهتمام السياسة الخارجية الامريكية من اوروبا والشرق الاوسط نحو آسيا والمحيط الهادئ. وسيؤكد كيري في كلمته على الطرق التي يؤثر فيها التغير المناخي على الدول الآسيوية. وقال مسؤول في وزارة الخارجية "سيتطرق الوزير كيري الى الاسس العلمية التي لا يرقى اليها الشك لهذا التحدي المتنامي الذي يهدد بدفع كوكبنا الى نقطة اللا عودة." وتقول مراسلة بي بي سي في واشنطن كيم غطاس إن كيري يرغب في المساهمة في التوصل الى اتفاقية مناخية عالمية في عام 2015 تلتزم الولايات المتحدة وغيرها من الدول بموجبها بخفض كبير في التلوث الناتج عن استخدام الوقود الحجري. وتهدف جولة المفاوضات المزمع اطلاقها في باريس العام المقبل الى التوصل الى اتفاقية دولية جديدة تخلف بروتوكول كيوتو الذي ينتهي مفعوله عام 2020. يذكر ان الولايات المتحدة لم تصدق على اتفاقية كيوتو الموقعة عام 1997. وتنتقد الجماعات المدافعة عن البيئة الرئيس اوباما لتقاعسه عن عمل ما ينبغي لخفض الانبعاثات الكربونية الامريكية. وكانت الولايات المتحدة والصين قد قالتا السبت إنهما "ستتعاونان من خلال الحوارات وتبادل المعلومات عن خططهما المستقبلية للحد من انبعاث الغازات المسببة للاحتباس." وكانت لجنة المناخ المنبثقة عن الامم المتحدة قد قالت في تقرير اصدرته العام الماضي إن العلماء واثقون بنسبة 95 بالمئة بأن البشر هم "السبب الطاغي" لارتفاع حرارة الكرة الارضية منذ خمسينيات القرن الماضي.

'මිහිතලය රත්වීමට මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් වග කිව යුතු බව විද්‍යාඥයන් 97 ක් ම සනාථ කරනවා' ඉන්දුනීසියාවේ ජකර්තා අගනුවර පැවති සමුළුවක් අමතමින් කථා කරමිනුයි, ඔහු එම ඉල්ලීම කළේ. ඉතිහාසයේ අන් කවරදාකටත් වඩා වේගයෙන් කාලගුණය වෙනස් වෙමින් තිබෙන බවට ඕනෑ තරම් විද්‍යාත්මක සාක්ෂි තිබෙන බවද රාජ්‍ය ලේකම්වරයා කියා සිටියේය. "සියලුම විද්‍යාඥයන්ගෙන් සියයට 97 ක්ම කිසියම් දෙයක් සම්බන්ධයෙන් එකඟ වෙනවා නම්, අපි ඔවුන්ට කන් දිය යුතුයි. අපි ඒකට ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතුයි," යනුවෙන්ද ජෝන් කෙරී පැවසීය. "මිහිතලය රත්වීම සිදු වන බව සහ එයට මනුෂ්‍ය ක්‍රියාකාරකම් වග කිව යුතු බව පරිසර විද්‍යාඥයන් 97 ක් ම සනාථ කරලා තිබෙනවා." 2015 වන විට මිහිතලය රත්වීම සම්බන්ධ ඓතිහාසික සම්මුතියක් ඇති කර ගැනීම ජෝන් කෙරීගේ උත්සාහයයි.


جمع المؤتمر قيادات نسائية من هيئة علماء اندونيسيا ورغم أنها غير ملزمة قانونيا إلا أنها ستكون مؤثرة، وقد جاءت بعد مؤتمر دام ثلاثة أيام وجمع ثلة من رجال الدين في البلاد وانعقد في سيريبون في جزيرة جاوا. ورغم أن معظم الحاضرين كانوا من اندونيسيا إلا أنه قد سُجل حضور لعلماء من باكستان والمملكة العربية السعودية ودول أخرى. وقد حثوا الحكومة على رفع الحد الادنى للسن القانونية للزواج من السادسة عشرة إلى الثامنة عشرة. وتعد اندونيسيا، وهي دولة ذات أغلبية مسلمة، من أكثر البلدان التي تسجل فيها نسب مرتفعة للزواج المبكر، إذ تشير أرقام صادرة عن منظمة الأمم المتحدة للطفولة "اليونيسيف" إلى زواج امرأة بين كل أربع نساء في إندونيسيا قبل سن الثامنة عشرة. ومن المعتاد أن تصدر الفتاوى بانتظام في إندونيسيا من لدن مجلس العلماء الإندونيسي، الذي يعد أعلى سلطة إسلامية في البلاد ويتشكل تقريبا من الرجال فقط. وقد وصفت هذه الفتوى زواج الصغار بالأمر السيء، قائلة إن منعه إلزامي. وقال نينيك راهايو، منظم المؤتمر، لرويترز: "إن عالمات الدين يعرفن المشاكل والعقبات التي تواجهها النساء، ويمكننا أن نتحرك في هذا الاطار دون انتظار من الحكومة كي تبادر وتحمي هؤلاء الأطفال". وقد استدل رجال الدين الاندونيسيون بدراسات تؤكد أن العديد من الزوجات صغيرات السن لا يُسمح لهن بمواصلة تعليمهن، كما أن حوالي نصف الزيجات تنتهي بالطلاق. وبالإضافة لهذه الفتوى تحدث المؤتمر عن ضرورة اصدار قوانين جدية تحد من الايذاء الجنسي للنساء.

ජාවා දූපතේ පැවති සම්මන්ත්‍රණය මුස්ලිම් පූජකවරියන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවති පළමු ප්‍රධාන හමුව ලෙස විශ්වාස කෙරේ එරට ඉස්ලාම් පූජකවරියන්ගේ සහභාගිත්වයෙන් පැවති තෙදින සම්මන්ත්‍රණයකින් අනතුරුව නිකුත් කරන ලද අදාළ ෆට්වා නියෝගයට නෛතික බැඳීමක් නොමැති නමුත් එය ළමා විවාහ සම්බන්ධයෙන් බලපෑමක් සිදු කළ හැකි ප්‍රබල සාධකයක් වනු ඇත. ෆට්වා නියෝගයක් යනු ඉස්ලාමීය රටවල ආගමික කරුණක් සම්බන්ධ අධිකාරවත් නියෝගයකි. එම නියෝගය ප්‍රකාරව දැනට පවතින අවුරුදු දාසයේ විවාහ විය හැකි අවම නෛතික වයස් සීමාව අවුරුදු දහඅට දක්වා වැඩි කරන ලෙස පූජකවරියෝ එරට ආණ්ඩුවට බල කර සිටිති. මුස්ලිම් භක්තිකයන් බහුතරයක් වෙසෙන ඉන්දුනීසියාව ලොව වැඩි වශයෙන්ම ළමා විවාහ සිදුවන රටවල් අතරින් එකකි. එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අරමුදලේ (UNICEF) වාර්තාවලට අනුව ඉන්දුනීසියාවේ කාන්තාවන් සිව් දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු විවාහ වන්නේ වයස අවුරුදු දහඅටට අඩුවෙනි. ජාවා දූපතේ පැවති සම්මන්ත්‍රණය මුස්ලිම් පූජකවරියන්ගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවති පළමු ප්‍රධාන හමුව ලෙස විශ්වාස කෙරේ. උලමා සභාව මුස්ලිම් භක්තිකයන් බහුතරයක් වෙසෙන ඉන්දුනීසියාව ලොව වැඩි වශයෙන්ම ළමා විවාහ සිදුවන රටවල් අතරින් එකකි ෆට්වා නියෝග ඉන්දුනීසියාව තුළ නිතර ප්‍රකාශයට පත්වන නමුත් සාමාන්‍යයෙන් එවැනි නියෝග නිකුත් කරනු ලබන්නේ සම්පූර්ණයෙන් පාහේ පුරුෂයන්ගෙන් සැදුම්ලත් උලමා සභාව විසිනි. "කාන්තාවන්ට මුහුණ දීමට සිදුවන බාධා සහ ගැටලු සම්බන්ධයෙන් මේ පූජකවරියන් හොඳින්ම දන්නවා. මේ දරුවන් ආරක්ෂා කර ගන්න ආණ්ඩුව ක්‍රියාමාර්ග ගන්න තුරු සිටිය යුතු නැහැ, අපිට ක්‍රියාමාර්ග ගත හැකියි" යනුවෙන් සම්මන්ත්‍රණයේ සංවිධායකවරිය නිනික් රහායු රොයිටර් පුවත් සේවයට කියා සිටියාය. මේ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ මුස්ලිම් ප්‍රජාව තුළ ළමා විවාහ සිදු කිරීම ක්‍රමයෙන් වැඩිවීමේ ප්‍රවණතාවක් දක්නට ඇති බව මානව හිමිකම් ක්‍රියාධාරිනියක් පසුගියදා බීබීසී සිංහල සේවයට පැවසුවාය. විශේෂයෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර පළාතේ මුස්ලිම් ළමා විවාහ වසරක් ඇතුළත දෙගුණයකින් පමණ ඉහළ ගොස් ඇති බව තමන් කළ සමීක්ෂණයකදී දක්නට ලැබුණු බව මානව හිමිකම් නීතිවේදිනී එර්මීසා ටෙගල් කියා සිටියාය.


ثلاثة أرباع الناخبين في أمريكا مسيحيون. "إنه يحبنا، ويريدنا أن نكون سعداء مع بعضنا بعضا، وغير منقسمين". روز أورتيز، البالغة من العمر 19 عامًا، وهي تصوت لأول مرة، تتحدث إلي من خلال تطبيق زووم، من غرفة نومها في منزل عائلتها في شارلوت بولاية نورث كارولينا، عن آمالها في الانتخابات الرئاسية الأمريكية. لم يبق إلا أسابيع فقط على ما يسميه البعض أهم انتخابات في التاريخ الأمريكي. تتحدث روز معي، محاطة بملصقات موسيقية، بهدوء ولكن بحماس عن إيمانها المسيحي وكيف تشعر أنه يؤثر في تصويتها. مواضيع قد تهمك نهاية وعلى الرغم من قضاء روز أسابيع طويلة في التفكير بجد بشأن من تصوت له، فإنها تكافح للاختيار بين مرشحين يتمتعان بصلات دينية قوية. لقد تأثرت بأن دونالد ترامب كان أول رئيس أمريكي يحضر أكبر تجمع سنوي مناهض للإجهاض في أمريكا في يناير/كانون الثاني. الكنيسة محور حياة الكثيرين في نورث كارولينا. وقالت لي: "باعتباري مسيحية، لا يود الله أن يرى أي إجهاض. هذا شيء أتفق فيه مع ترامب". وعلى الرغم من أن عقيدة جو بايدن الكاثوليكية أمر يمكن أن يربط روز به، فإنها تشعر أنه بحاجة إلى بذل المزيد من الجهد للتواصل مع المسيحيين الأصغر سنا. في العديد من البلدان، لا يجتمع الدين والسياسة جنبا إلى جنب بسهولة، لكن الأمر مختلف في أمريكا. ففي ولايات مثل نورث كارولينا، يمكن أن يكون الدين عاملا حاسما في نتيجة السباق الرئاسي. وهي ولاية متأرجحة، مما يعني أنها يمكن أن تصوت إما لترامب و أما لبايدن. وحتى يُعاد انتخاب ترامب، عليه أن يحصل على أصوات ولايات كهذه. فقد حقق فوزا كبيرا هنا في عام 2016، بفوزه على هيلاري كلينتون بنحو 4 في المئة. وتظهر استطلاعات الرأي هذا العام أن السباق صعب. ففي وقت كتابة هذا التقرير، كان بايدن متقدما في ولاية نورث كارولينا بأقل من نقطة مئوية. ترامب يقول إنه يدافع عن المسيحية. ومن المؤكد أن كلا مرشحي الرئاسة يضع الدين في قلب رسائل حملتهما الانتخابية. وبينما يسعى دونالد ترامب إلى الترويج لنفسه على أنه المرشح المدافع عن المسيحية، يقول منافسه، جو بايدن، إن هذه الانتخابات معركة من أجل روح الأمة. وهذا أمر منطقي: إذ إن أكثر من ثلاثة أرباع الناخبين من المسيحيين. وكثر الحديث عن تأثير الناخبين الإنجيليين البيض في عام 2016. وأظهرت استطلاعات الرأي أن أكثر من ثمانية من بين كل 10 صوتوا لصالح دونالد ترامب في ذلك الوقت، ولا يزالون جزءًا رئيسيا من قاعدته. لكني أعرف، بصفتي مسيحية سوداء، أن الكنيسة تتسم بالتنوع. فأغلبية المسيحيين الأمريكيين ليسوا من الإنجيليين البيض، كما أخذت تعلو أصوات اليسار السياسي. روندا الين كانت إحدى من ساهموا في فوز ترامب في 2016. وخلال الأشهر القليلة الماضية، كنت أتحدث مع أشخاص لا نسمع منهم في العادة، في ولاية نورث كارولينا. وفي هذا العام سيكون المنحدرون من أصول لاتينية، مثل روز، هم أكبر مجموعة أقلية عرقية في الدوائر الانتخابية، إذ يمثلون ما يزيد قليلا على 13 في المئة من الناخبين الذين يحق لهم التصويت. لكن هناك احتمالا قليلا في أن يخرجوا للتصويت مقارنة بالمجموعات العرقية الأخرى. ووجد مركز بيو للأبحاث أن "عدد الناخبين ذوي الأصول الإسبانية، الذين لم يصوتوا قد تجاوز عدد الذين شاركوا في كل انتخابات رئاسية منذ عام 1996". ويشار غالبا إلى المسيحيين من أصل إسباني على أنهم الناخبون المتأرجحون. ودفع التأثير المحتمل الذي يمكن أن يتمتعوا به إلى وضعهم في بؤرة الحملتين الرئاسيتين لترامب وبايدن. وينتمي ما يقرب من نصف ذوي الأصول الإسبانية في الولايات المتحدة إلى الكاثوليكية، ومن المرجح أن يكونوا محافظين اجتماعياً. لكن موقف دونالد ترامب من الهجرة قد يكون من الصعب بالنسبة إليهم التغاضي عنه. القس بريكهاوس يوزع وجبات مجانية على الفقراء. وتنحدر والدة روز من هندوراس، وقد أصبحت الخطة المؤقتة التي سمحت لها بالبقاء في الولايات المتحدة الآن في طي النسيان. وانخرطت الأم في البكاء وهي تخبرني كيف أثرت حالة عدم اليقين على أسرتها، وتقول إنها قلقة بشأن ما قد يحدث بعد ذلك. وتقول: "إذا كان بإمكاني اختيار ما أود أن أراه في المرشح، فإني أود حقا أن أراه يمنح فرصة للمهاجرين". "فقط أعطهم فرصة للعيش في هذا البلد، بحرية، ولا داعي للقلق بشأن الترحيل". وتتمتع ولاية نورث كارولينا بتراث غني فيما يتعلق بالمسيحية، وعدد من وجهات النظر بشأن الإيمان والكتاب المقدس. وفي الجنوب توجد مدينة شارلوت، مسقط رأس الإنجيلي العالمي الشهير بيلي غريهام. وابنه فرانكلين مؤيد قوي لدونالد ترامب. القس ويزلي موريس يأمل أن تصوت الولاية بطريقة مختلفة هذه المرة. لكن مدينة غرينسبورو، في الشمال، هي موطن القس الإنجيلي الأسود الدكتور ويليام جيه باربر الثاني. ويقول الناشط الحقوقي الدكتور باربر إن تأييد بعض المسيحيين المحافظين لدونالد ترامب "هرطقة". ويستند الدكتور باربر في ذلك على التاريخ الطويل للنشاط السياسي في الكنيسة السوداء، والاحتجاجات والحملات التي يقودها غالبا رجال الدين. وهو يقود حركة وطنية من أجل العدالة الاجتماعية والاقتصادية تسمى حملة الفقراء. بصفتي مواطناً من جنوب إفريقيا، أرى أوجه تشابه بين كفاح السود في الولايات المتحدة وفي بلدي، وكذلك دور بعض قادة الكنيسة. القس ويسلي موريس منخرط في حملة الفقراء. تحدثنا معه خلال احتجاج على موت رجل أسود وهو محتجز لدى الشرطة في غرينسبورو. روز أورتيز ستصوت لأول مرة في نوفمبر/تشرين الثاني. وقال: "أنا أتحدث عن المسيحية التي تدور على المسيح الثوري. المسيح الذي وقف ضد قوى عصره". ويرى أن الحديث عن الظلم واجب ديني. ويقول: "أنا رجل أسود أعظ في الولايات المتحدة، التي لها تاريخ طويل من المعارك في مجال الحقوق المدنية وحقوق الإنسان. أفكر في ذلك كل أسبوع عندما أقف للوعظ". ويأمل القس موريس أن يساعد العمل الذي يقوم به وحملة الفقراء في تحول ولاية نورث كارولينا. ويقول: "من المهم بالنسبة لي أن تتحدث دولتنا بوضوح عن رفضها للسياسات والتجارب التي خضناها في ظل هذا الرئيس". وقد انخفض إقبال الناخبين السود بشكل كبير في الانتخابات الرئاسية الأخيرة، من مستوى قياسي مرتفع بلغ 66.6 في المئة في عام 2012، إلى 59.6 في المئة في عام 2016. هذا التراجع بنحو سبع نقاط مئوية هو الأكبر على الإطلاق بالنسبة للأمريكيين السود، ويقول مركز بيو للأبحاث إنه كان أول انخفاض منذ 20 عامًا. كان للكنيسة السوداء في أمريكا نفوذ وتأثير تاريخي هائلين. بايدن يقول إن روح الأمة على المحك في الانتخابات. وأردت أن أعرف لماذا يبدو أنه كان هناك عدم انخراط عندما نتحدث عن خروج الناس للإدلاء بأصواتهم آخر مرة. يبلغ القس مايكل بريكهاوس 28 عاما فقط، لكنه يتحدث بثقة بالنفس وبسلطة لا يتمتع بها إلا شخص يعظ منذ عقود. ويقول في عام 2016، اتخذت الكنيسة السوداء مكانتها في حياة الناس كأمر مسلم به، وعليها الآن العمل لاستعادة تلك المكانة. ويضيف: "كانت الكنيسة السوداء في أوجها. كان لدينا منذ فترة وجيزة باراك أوباما في منصبه، وصوت كثيرون ممن لم يصوتوا من قبل له". "تمكنا من التحلق حول باراك أوباما، ولم يكن بوسعنا أن نفعل ذلك مع هيلاري كلينتون". "نحن نعيش الآن في وقت نرى فيه أن من ستصوت له سيحدد مسار حياتك." إيمي كوني باريت كاثوليكية محافظة. إنه يتحدث عن وباء فيروس كورونا. لقد كشفت الأزمة الصحية وجود عدم مساواة عرقية في أمريكا. فقد أدى وجود الفيروس وما سببه من فقدان للوظائف إلى تأثيرات غير متناسبة بالنسبة إلى السود والمنحدرين من أصول لاتينية. يدير القس بريكهاوس خدمة يقدم من خلالها وجبات مجانية توصلها سيارات خاصة في كنيسته في مدينة رالي عاصمة الولاية. وأدى الوباء إلى زيادة الطلب على الخدمة 10 أضعاف. وينبه متطوعو القس بريكهاوس الناس، إلى جانب الوجبات المجانية، إلى الطريقة التي يمكنهم بها إسماع أصواتهم في الاقتراع. ويقول: "إن تصويت المسيحيين السود أكثر نشاطا هذه الدورة الانتخابية، لأن ما رأيناه هو أن حياة الناس تعتمد عليها حقا". وأضاف: "لا أعتقد أن الرئيس ترامب يمثل القيم المسيحية. أعتقد أن ترامب يستغل العقيدة المسيحية من أجل إعادة انتخابه". قساوسة انضموا إلى الاحتجاجات على وحشية الشرطة. هناك بالطبع مسيحيون يحبون ما يمثله الرئيس ترامب، وروندا ألين واحدة منهم. وهي امرأة دافئة، وهي مدربة أسلحة نارية، وتؤمن بأن امتلاك السلاح حق منحه الله لنا. وتقول: "هذه في رأيي حرب روحية. الخير ضد الشر. المسيحي هو جيش الرب على الأرض." وتقول روندا إن دونالد ترامب "أظهر نفسه على أنه صديق للمسيحيين" وأنها لم تر "مثل هذه الثمار" من جو بايدن. هناك من يتساءل عن مدى قدرة هذا العدد الكبير من المسيحيين المحافظين على دعم رئيس تبدو كلماته وأفعاله خارجة عن وصايا الكتاب المقدس. كثير من المسيحيين يتحدون الأمر الواقع. لكن هذا، بالنسبة إلى روندا، سهل. إذ تقول إنه فعل الكثير في قضايا مهمة. وتضرب لذلك مثلا بتعيين قضاة محافظين في المحكمة العليا. وحقا فإن الترشيح الأخير للقاضية المسيحية المحافظة آمي كوني باريت للمحكمة يعده مسيحيون مثل روندا دليلا على التزام الرئيس تجاههم. وترى روندا أن السيطرة على المحكمة العليا في البلاد وسيلة لإلغاء القوانين الحالية المتعلقة بقضايا مثل الإجهاض، التي تود أن ترى حظرا تاما عليها. ويؤثر الدين في السياسة في الولايات المتحدة بطريقة لا توجد في كثير من البلدان الأخرى. وقيل لي غير مرة، إن قرار هيلاري كلينتون بالتقليل من شأن إيمانها المسيحي في عام 2016، وافتقارها إلى التواصل مع المسيحيين، كلفها كثيرا. باراك أوباما جعل من الدين قضية في حملته. وكان ذلك تناقضا صارخا مع باراك أوباما، الذي كان برنامجه للتواصل الديني فعالا للغاية. وعلى مدى السنوات القليلة الماضية ، كانت أقلية داخل المشهد المسيحي الأمريكي مؤثرة بشكل لا يصدق. لكن المسيحيين الآخرين ينظمون أنفسهم الآن للضغط من أجل ما يأملونه من تحقيق نتيجة سياسية مختلفة. لقد تحدثت مع ناخبين لم يحسموا أمرهم بعد وأخبروني أنهم يريدون مرشحين يتحدثون عن قيمهم الدينية، وأن يتحدثوا بصوت عال عن معتقداتهم الدينية. وأخبرني بعضهم أن هذا قد يكون أكثر أهمية من موقف مرشح ما من قضايا محددة. ولكن يتعين علي، باعتباري صحفية في بي بي سي، أن أدع مشاعري جانبا خلال العمل في أي موضوع. لكن هذا الموضوع كان شخصيا بشكل كبير، وقد ساعدت بعض المحادثات التي أجريتها مع الناس في تشكيل إيماني ودعمه. لم أكن أتوقع أن أعمل على هذا الموضوع كله تقريبا في حالة الإغلاق التي مرت بها البلاد، ولم أكن أتوقع التأثير الذي قد يخلفه فهم العنصرية في أمريكا علي. لقد ساعدتني بعض الأشياء التي شاركها الناس معي، عندما وجدت أن إيماني قد تعرض للتحدي. كل شخص تحدثت معه في نورث كارولينا يهتم بشدة ببلاده، ويخشى ما يحدث في أمريكا. كان القاسم المشترك بينهم جميعا هو أن وجهات نظرهم كانت ذات جذور عميقة في الكتاب المقدس. الإيمان هو العدسة التي يرى من خلالها العديد من المسيحيين الأمريكيين السياسة، لذلك قد يكون المسيح فعلا المفتاح للفوز في هذه الانتخابات الرئاسية الأمريكية.

ඇමෙරිකානු ඡන්දදායකයන් අතුරෙන් හතරෙන් තුනක් පමණම ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන්ය "උන් වහන්සේ අපට ආදරෙයි, උන් වහන්සේට අවශ්‍ය අපි සියලු දෙනා එකිනෙකා සමඟ සතුටෙන් ඉන්නවා දකින්න, බෙදිලා නෙවෙයි." 19 හැවිරිදි රෝස් ඕර්ටිස් ඇමෙරිකානු ජනපතිවරණයේ සිය අපේක්ෂා ගැන මෙම ලිපිය සැකසූ වාර්තාකාරිය සමඟ අදහස් දැක්වූයේ උතුරු කැරොලිනාවේ චාලට් නගරයේ පිහිටි සිය නිවසේ සිට 'සූම්' (zoom) ඔස්සේය. මෙවර ජනපතිවරණය ඇය පළමුවරට ඡන්දය භාවිත කරන අවස්ථාවය. ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ වැදගත්ම මැතිවරණය ලෙසින් ඇතැමුන් හඳුන්වන ඡන්ද විමසීමට තවත් තිබෙන්නේ සති කිහිපයක් පමණි. සංගීත ශිල්පීන්ගේ පෝස්ටර් ගොඩක් මැද අසුන්ගෙන සිටින රෝස්, තමන් අදහන කිතුනු දහම සහ එය තමන්ගේ ඡන්දයට බලපාන්නේ කෙලෙසද යන්න ගැන සෙමෙන් එහෙත් ඉතා උද්‍යෝගයෙන් අදහස් දැක්වූවාය. රොස්, නොවැම්බරයේදී පළමු වරට සිය ඡන්දය භාවිත කරන්නීය දැඩි ආගමික සම්බන්ධතා තිබෙන අපේක්ෂකයන් දෙදෙනා අතරින් සිය ඡන්දය භාවිත කළ යුත්තේ කවර අපේක්ෂකයාට ද යන්න ගැන සති ගණනක් මුළුල්ලේ කල්පනා කළත් රෝස් ට තවමත් තීරණයකට එළඹිය නොහැකිය. ඇමෙරිකානු ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට එරට විශාලතම වාර්ෂික ගබ්සා විරෝධී රැලියට සහභාගි වූ ජනාධිපතිවරයා වීම ගැන ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කෙරෙහි ඇය තුළ ප්‍රසාදයක් පවතී. ඒ පසුගිය ජනවාරි මාසයේදී ය. "ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෙක් හැටියට, දෙවියන් වහන්සේ කිසිම ගබ්සාවක් දකින්න කැමති නැහැ," ඇය පවසයි. "ඒක මම ට්‍රම්ප් ගේ පාර්ශවය එක්ක එකඟවෙන දෙයක්." ජෝ බයිඩන් ගේ කතෝලික විශ්වාසය රෝස් ට ද සමීප වුව ද, තරුණ ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව සමඟ සම්බන්ධවීම පිණිස ඔහු තවත් බොහෝ දේ කළ යුතු බව ඇය ගේ හැඟීමය. ඇතැම් රටවල ආගම සහ දේශපාලනය බද්ධ නොවුව ද, ඇමෙරිකාවේ පවතින්නේ ඊට වඩා වෙනස් වාතාවරණයකි. උතුරු කරෝලිනා වැනි ප්‍රාන්තවල ආගම යනු ජනාධිපතිවරණයේ ප්‍රතිඵලය සඳහා තීරණාත්මක ලෙසින් බලපාන සාධකයකි. ඇමෙරිකාවේ 'බයිබල් මාවතේ' කොටසක් වන එය ප්‍රධාන ගණයේ දෝලනය වන ප්‍රාන්තයකි. එනම්, එහි ප්‍රතිඵලය ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් හෝ ජෝ බයිඩන්ට පක්ෂව විය හැකිය. යළි ජනපති පදවියට තේරී පත්වීම පිණිස, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙවැනි ප්‍රාන්ත ජයගත යුතුය. 2016 දී ඔහු උතුරු කැරොලිනාව ජයගත්තේ හිලරි ක්ලින්ටන් 4% කට වැඩි ප්‍රතිශතයකින් පරාජය කරමිනි. මෙවර තරගය ඊට වඩා කරට කර බව ජනමත සමීක්ෂණවල දැක්වේ. මෙම ලිපිය සම්පාදනය කරන අවස්ථාව වනවිට උතුරු කරෝලිනාව තුළ ජෝ බයිඩන් ඉදිරියෙන් සිටින්නේ 1% කටත් වඩා අඩු ප්‍රතිශතයකිනි. ජනපති අපේක්ෂකයන් දෙදෙනාම පැහැදිලිවම ආගම සිය ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයේ කොටසක් කරගෙන තිබේ. කිතු දහම ආරක්ෂා කරන බව ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් පවසයි කිතු දහම ආරක්ෂා කිරීම පිණිස සුදුසුම අපේක්ෂකයා තමන් බව ඇමෙරිකාවට වටහා දීම ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගේ අපේක්ෂාවය. ඔහුගේ ප්‍රතිවාදී ජෝ බයිඩන් පවසන්නේ, මෙවර ජනපතිවරණය ජාතියේ ආත්මය ('හදවත') වෙනුවෙන් කෙරෙන සටනක් බවය. ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඡන්දදායකයන් අතුරින් හතරෙන් තුනකට වඩා ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන්ය. සුදු ජාතික ඉවැන්ජලික ඡන්දදායකයින් 2016 මැතිවරණයට එල්ල කළ බලපෑම බොහෝ සේ සාකච්ඡාවට බඳුන් වූවකි. ඔවුන් සෑම දස දෙනෙකුගෙන්ම අට දෙනෙකුට වැඩි පිරිසක් ඒ අවස්ථාවේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වෙනුවෙන් ඡන්දය භාවිත කළ බව ජනමත සමීක්ෂණවල දැක්වුණ අතර, ඔවුහු තවමත් ජනපතිවරයාගේ ඡන්ද පදනම නියෝජනය කරති. එහෙත් කළු ජාතික ක්‍රිස්තියානි කාන්තාවක ලෙසින්, විවිධ ජාතීන් කතෝලික සභාව නියෝජනය කරන බව තමන් දන්නේ යැයි වාර්තාකාරිනිය පවසයි. එක්සත් ජනපදයේ ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන් බහුතරය සුදු ජාතික ඉවැන්ජලික භක්තිකයන් නොවන අතර, වාමාංශික දේශපාලන ව්‍යාපාරවල හඬ ද ඉස්මතුවෙමින් පවතී. පසුගිය මාස කිහිපය මුළුල්ලේ තමන් දැඩි තරගකාරී ප්‍රාන්තයක් වන උතුරු කැරොලිනාවේ මිනිසුන් සමඟ අදහස් හුවමාරු කරගත් බව ද වාර්තාකාරිනිය කියා සිටී. රෝස් වැනි ස්පාඤ්ඤ භාෂාව කතා කරන (හිස්පැනික්) ඡන්දදායකයෝ මේ වසරේ මැතිවරණයේ විශාලතම වාර්ගික සුළුතර කණ්ඩායම වන අතර, ඔවුහු සමස්ත ඡන්දදායක සංඛ්‍යාවෙන් 13% කට මඳක් වැඩිය. එහෙත් අනෙක් සුළු ජාතීන් මෙන් නොව ඔවුන් සිය ඡන්දය භාවිත කිරීමේ සම්භාවිතාව අඩුය. "1996 සිට සෑම ජනපතිවරණයකදීම සිය ඡන්දය භාවිත කළ හිස්පැනික් ඡන්දදායකයන් පිරිස ඡන්දය නොදුන් පිරිසට වඩා අඩු," බව Pew පර්යේෂණ ආයතනය පවසයි. සාමාන්‍යයෙන් හිස්පැනික් ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන් සැලකෙන්නේ අවසාන මොහොතේ සිය ඡන්දය තීරණය කරන පිරිසක් ලෙසිනි. උතුරු කැරොලිනාවේ බොහෝදෙනාගේ ජීවිතයේ විශාල තැනක් පල්ලිය වෙනුවෙන් වෙන්ව තිබේ එක්සත් ජනපදයේ හිස්පැනික් ඡන්දදායකයන් අතරින් අඩක් පමණම කතෝලිකයන් වන අතර, ඔවුන්ගේ සමාජමය ආකල්ප ගතානුගතිකවාදීය. එහෙත් සංක්‍රමණිකයන් සම්බන්ධ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ගේ ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් ඔවුන්ට ඔහුට සහය දීම ද දුෂ්කර කරුණකි. රෝස් ගේ මව හොන්ඩියුරාස් හි කාන්තාවකි. ඇයට එක්සත් ජනපදයේ රැඳි සිටීමට අවසර ලැබුණු තාවකාලික වීසා වැඩසටහනේ අනාගතය දැන් අවිනිශ්චිත තත්ත්වයක පවතී. මේ අවිනිශ්චිතභාවය සිය පවුලට බලපා ඇති අන්දම ගැන අදහස් දක්වද්දී ඇය හඬන්නට විය. "මට අපේක්ෂකයෙක් තෝරන්න පුළුවන් වුණා නම් මම කැමති සංක්‍රමණිකයන්ට අවස්ථාව දෙන අපේක්ෂකයෙකුට. රටින් පිටුවහල් කරාවි කියල බයෙන් ඉන්නේ නැතුව ඔවුන්ට මේ රටේ නිදහසේ ජීවත්වෙන්න අවස්ථාව දෙන්න." සිය ප්‍රාන්තය මෙවර වෙනස් ආකාරයකින් ඡන්දය දෙනු ඇති බව වෙස්ලි මොරිස් දේවගැතිවරයා සිතයි ක්‍රිස්තියානි භක්තිය සම්බන්ධයෙන් උතුරු කැරොලිනාවට තිබෙන්නේ පොහොසත් ඉතිහාසයකි. දකුණේ චාලට් නගරය, ලෝක ප්‍රසිද්ධ ඉවැන්ජලිකයෙකු වන බිලි ග්‍රැහැම් උපන් ස්ථානයයි. ඔහුගේ පුත් ෆ්‍රැන්ක්ලින් ප්‍රසිද්ධියේ ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ට සහය දක්වයි. උතුරේ ග්‍රීන්ස්බරෝ, කළු ජාතික ඉවැන්ජලික දේවගැතිවරයෙකු වන ආචාර්ය විලියම් ජේ බාබර් ගේ නගරයයි. ඔහු සමාජ සහ ආර්ථික සාධාරණය වෙනුවෙන් රට පුරා දියත්ව තිබෙන Poor People's Campaign නම් ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධානියාය. වෙස්ලි මොරිස් දේවගැතිවරයා එම ව්‍යාපාරයේ සාමාජිකයෙකි. මොරිස් දෙවගතිවරයාගේ විශ්වාසය අනුව වර්ගවාදයට එරෙහිව හඬ නැගීම ප්‍රධාන තැනක් ගනී අසාධාරණයට එරෙහිව නැගී සිටීම බයිබලයේ දැක්වෙන යුතුකමක් බව ඔහුගේ අදහසය. "මම, සිවිල් අයිතිවාසිකම් සහ මානව හිමිකම් එක්ක ගැටුම් සම්බන්ධ දීර්ඝ ඉතිහාසයක් තියෙන ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ කළු ජාතිකයෙක්. දේශනා පවත්වන්න නැගී සිටින හැම මොහොතකම මම ඒක හිතනවා." පසුගිය ජනපතිවරණයේ දී කළු ජාතික ඡන්දදායකයන්ගේ සහභාගිත්වය බරපතල ලෙස අඩුවිය. 2012 දී එය 66.6% ක් වූ නමුත් 2016 දී එය 59.6% ක් බවට පත්විය. කළු ඇමෙරිකානුවන්ගේ ඡන්ද ප්‍රතිශතය එසේ 7% කින් අඩුවීම ඉතිහාසයේ වැඩිම බිඳ වැටීම විය. Pew පර්යේෂණ ආයතනය පවසන පරිදි වසර විස්සක් ඇතුළත වැඩිම කඩා වැටීම එය විය. ඇමෙරිකාවේ කළු ජාතික පල්ලිය ඓතිහාසිකව දැවැන්ත බලපෑමක් එල්ල කරන්නට සමත් වූවකි. බ්‍රික්හවුස් දේවගැතිවරයා, අවශ්‍ය පුද්ගලයින් වෙනුවෙන් නොමිලේ ආහාර සපයයි "කළු ජාතිකයන්ගේ පල්ලිය බොහොම ඉහළ ස්ථානයක හිටියේ. මෑතදී බරක් ඔබාමා ජනපති පදවිය දැරුවා. ඊට කලින් ඡන්දය නොදුන් බොහෝ දෙනා බරක් ඔබාමාට ඡන්දය දුන්නා," 28 හැවිරිදි මයිකල් බ්‍රික්හවුස් දේවගැතිවරයා පවසයි. "බරක් ඔබාමා වෙනුවෙන් ජනතාව ගොනුකරන්න පුළුවන් වුණත් හිලරි ක්ලින්ටන් වෙනුවෙන් අපිට ඒක කරන්න ලැබුණේ නෑ." ඔහු කොරෝනාවෛරසය ගැන කතා කරයි. මේ වසංගතය මගින් ඇමෙරිකාවේ වාර්ගික අසමානතාව තවදුරටත් පෙන්වා දී තිබේ; වෛරසය සහ රැකියා අහිමිවීම සුදු ජාතිකයන්ට සාපේක්ෂව කළු සහ ලතින් ඇමෙරිකානු ජාතිකයන්ට අසමාන ලෙසින් බලපා තිබේ. බ්‍රික්හවුස් දේවගැතිවරයා ප්‍රාන්තයේ රැලේ අගනුවර පිහිටි සිය දේවස්ථානයේ නොමිලේ ආහාර බෙදාදෙන සේවාවක් ද පවත්වාගෙන යයි. වසංගතය හේතුවෙන් ඒ සඳහා දස ගුණයකින් ඉල්ලුම ඉහළ ගොස් තිබේ. "ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ක්‍රිස්තියානි හර පද්ධතීන් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා කියල මම විශ්වාස කරන්නේ නෑ," ඔහු පවසයි. "මම හිතන්නේ ආයෙත් බලයට පත්වෙන්න ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ක්‍රිස්තියානි දහම ඉලක්ක කරමින් ඉන්නවා." 2016 දී ට්‍රම්ප් ගේ ජයග්‍රහණය වෙනුවෙන් ක්‍රියා කළ ඉවැන්ජලික කිතුනු ලබ්ධිකයෙකි, රොන්ඩා ඇලන් පැහැදිලිවම ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ගේ ප්‍රතිපත්ති අගය කරන ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෝ ද සිටිති. රොන්ඩා ඇලන් ඒ අතරින් කෙනෙකි. වෙඩි තැබීම පුහුණුකරවන්නියක වන ඇය විශ්වාස කරන්නේ තුවක්කුවක් ළඟ තබා ගැනීම දෙවියන් වහන්සේගෙන් ලද අයිතියක් බවය. "මේක මගේ අදහස. ආධ්‍යාත්මික යුද්ධය. මේක යක්ෂයාට එරෙහි යහපත. ක්‍රිස්තියානිවරු කියන්නේ මහ පොළවේ දෙවියන් වහන්සේගේ හමුදාව." ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් "ක්‍රිස්තියානිවරුන්ගේ මිතුරෙකු" බව සනාථ කොට ඇතැයි පවසන රොන්ඩා තමන් එවැන්නක් ජෝ බයිඩන් ගෙන් දැක නැති බවද පවසන්නීය. විශේෂයෙන්ම ගබ්සාව වැනි කරුණු සම්බන්ධ වත්මන් නීති වෙනස් කිරීම පිණිස රටේ ඉහළම අධිකරණයේ බලය අත්පත් කරගැනීම අවශ්‍ය බව අයගේ අදහසය. ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු පුටුවකට නාමයෝජනාවක් වන ඒමි කොනී බැරට්, දැඩි කතෝලික බැතිමතකු වන අතර ගතානුගතික තැනැත්තියකි අන් බොහෝ රටවල නොමැති ආකාරයට එක්සත් ජනපදය තුළ ආගම දේශපාලනයට ප්‍රබල බලපෑමක් එල්ල කරයි. 2016 දී සිය මෙතෝදිස්ත ආගමට ඇති බැඳීම යටපත් කරගැනීම සහ ක්‍රිස්තියානි ප්‍රජාව වෙත ආමන්ත්‍රණය නොකිරීම හිලරි ක්ලින්ටන් ගේ පරාජයට හේතුව වූ බව වරින් වර තමන්ට දැනගන්නට ලැබුණු බව මෙම වාර්තාකාරිනිය පවසයි. එය බරක් ඔබාමා අනුගමනය කළ ක්‍රියාමාර්ගයට හාත්පසින්ම වෙනස් වූවක් විය. පොලිස් කෘරත්වයට එරෙහි සාමකාමී විරෝධතාවලට ඇමෙරිකාව පුරා පූජකයෝ එක්වූහ බීබීසී මාධ්‍යවේදිනියක ලෙස යමක් වාර්තා කරන විට තමන්ගේ හැඟීම් අනුව කටයුතු කළ නොහැකි වුවත් මෙය තමන්ට ඉතා සංවේදී වූ කතාවක් වූ බව මෙම වාර්තාකාරිනිය පවසන්නීය. බොහෝ ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයෝ පවතින තත්ත්වයට අභියෝග කරති උතුරු කැරොලිනාවේ දී තමන් සමඟ අදහස් දැක්වූ සෑම දෙනාම සිය රටට ආදරය කරන අතර ඇමෙරිකාවේ සිදුවන්නේ කුමක්ද යන්න ගැන පසුවන්නේ කණස්සල්ලෙන් බව ඇය කියා සිටී. ඔවුන් සියලු දෙනාම පාහේ පොදුවේ කියා සිටි එක් දෙයක් විය; එනම් සිය අදහස් සියල්ල පදනම් වන්නේ බයිබලය මත බවය. ඇමෙරිකාවේ බොහෝ ක්‍රිස්තියානිවරු දේශපාලනය දකින්නේ ආගම තුළිනි. එබැවින් මෙවර ජනපතිවරණය ජයග්‍රහණය කිරීම සඳහා තීරණාත්මකම සාධකය යේසුස් වහන්සේ විය හැකිය. (ගෝලීය ආගම් පිළිබඳ වාර්තාකාරීනි ලෙබෝ දිසෙකෝ විසින් සම්පාදනය කරන ලද වාර්තාවක් ඇසුරිණි) මෙම තොරතුරු ද දැනගන්න:


مجموعة السفن الحربية كارل فينسون لم تكن في المنطقة وقالت البحرية الأمريكية في 8 أبريل/نيسان إن السرب البحري الذي تقوده حاملة الطائرات كارل فينسون، كان متوجها إلى شبه الجزيرة الكورية وسط التوتر بين البلدين بشأن طموحات بيونغيانغ النووية. وقال الرئيس الامريكي دونالد ترامب الأسبوع الماضي إن "أسطولا حربيا" أرسل إلى المنطقة. لكن تبين أن المجموعة الحربية كانت في منطقة بعيدة خلال نهاية الأسبوع، مبحرة عبر مضيق سوندا إلى المحيط الهندي. وقالت قيادة الجيش الأمريكي في المحيط الهادئ الثلاثاء إنها ألغت زيارة إلى ميناء بيرث في أستراليا، لكنها أتمت تدريبات كانت مقررة سابقا مع أستراليا، قبالة سواحلها الشمالية الغربية بعد مغادرتها سنغافورة في 8 أبريل. مواضيع قد تهمك نهاية وتبحر المجموعة الحربية الآن "قدما نحو المحيط الهادئ الغربي بحسب الأوامر". مايك بنس نائب الرئيس الأمريكي تحدث بلا تحفظ خلال جولته في المنطقة ولم يتضح بعد إن كان عدم وصول الأسطول الحربي إلى شبه جزيرة كوريا خدعة متعمدة، حيكت لتخويف زعيم كوريا الشمالية، كيم جونغ-أون - بحسب ما يقوله مراسل بي بي سي في كوريا، ستيفين إيفانز - أو تغييرا في الخطة، أو ببساطة خطأ في الاتصالات. ولم يكن نائب الرئيس الأمريكي، مايك بنس، بالرغم من ذلك، متحفظا عندما تعهد من فوق حاملة الطائرات، رونالد ريغان، التي كانت راسية في اليابان، خلال جولته في المنطقة، بـ"رد أي هجوم ومواجهة أي استخدام لأسلحة تقليدية أو نووية ردا أمريكيا ساحقا وفعالا". وكانت كوريا الشمالية والولايات المتحدة قد ألهبا حدة التوتر بينهما في الأسابيع الأخيرة، كما أن تحرك الأسطول الحربي أثار تساؤلا حول احتمال إقدام أمريكا على ضربة وقائية. ووصف بنس كوريا الشمالية الأربعاء بأنها "أكثر البلدان خطرا وأنها تهديد للسلام والأمن" في منطقة آسيا - المحيط الهادئ. وجاءت كلماته في أعقاب العرض العسكري الذي أجرته كوريا الشمالية خلال نهاية الأسبوع، واختبارها صاروخا باليستيا الأحد، انفجر في الجو بعد إطلاقه مباشرة، بحسب ما ذكرته وزارة الدفاع الأمريكية.

USS කාල් වින්සන් ඇතුළු පරිවාර යුද නෞකා සමූහය උතුරු කොරියානු න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන මුල් කර ගනිමින් කොරියානු අර්ධද්වීපයේ ඉහළ යමින් පවතින දේශපාලන උණුසුම හමුවේ යුඑස්එස් කාල් වින්සන් නෞකාව ප්‍රමුඛ නාවික ප්‍රහාරක කණ්ඩායමක් එම කලාපයට යාත්‍රා කරමින් සිටින බව ඇමරිකානු නාවික හමුදාව අප්‍රේල් 08 වෙනිදා නිවේදනය කළේය. පසුගිය සතියේ දී ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කියා සිටියේ යුද නෞකා සමූහය කොරියානු අර්ධද්වීපය වෙත යවනු ඇති බවය. එනමුත් සති අන්තයේදී නෞකා සමූහය ඊට ඈතින් පිහිටි ජාවා කලාපයේ ඉන්දුනීසියානු සහ සුමාත්‍රා දූපත් ඔස්සේ සුන්ඩා සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ඉන්දීය සාගරය දෙසට යාත්‍රා කොට තිබේ. ඇමරිකානු හමුදාවේ ශාන්තිකර කලාපීය විධානය ඊයේ (අප්‍රේල් 18) කියා සිටියේ ඕස්ට්‍රේලියාවේ පර්ත් වරාය සංචාරය අවලංගු කොට ඇති බවය. අප්‍රේල් 08 වෙනිදා සිංගප්පූරුවෙන් පිටත් වීමෙන් අනතුරුව ඕස්ට්‍රේලියාව සමග එරට වයඹ දිග වෙරළේ පැවැත්වීමට පෙර සැලසුම් කොට තිබූ පුහුණු වැඩසටහන සම්පූර්ණ කොට ඇති බවත් ඇමරිකානු හමුදාවේ ශාන්තිකර කලාපීය විධානය නිවේදනය කළේය. 'කිම් ජොන්ග් අන් බියට පත් කිරීමක්' USS කාල් වින්සන් නෞකාව ප්‍රහාරක යුද නෞකා කණ්ඩායම "නියෝග කළ පරිදි ශාන්තිකර සාගරයේ බටහිර කලාපයට ගමන් ආරම්භ කොට ඇත." කෙසේ නමුත් කොරියානු අර්ධද්වීපයට ළඟා වීමට අපොහොසත් වීම සිතාමතා සිදු කරන ලද්දක් ද යන්න පැහැදිලි නොමැත. එම ක්‍රියාමාර්ගය උතුරු කොරියානු නායක කිම් ජොන්ග් අන් බියගැන්වීම සඳහා ගත් ක්‍රියාමාර්ගයක්ද, සැලසුම වෙනස් කිරීමක් හෝ සරල සන්නිවේදන දෝෂයක් දැයි පැහැදිලි නැති බව කොරියානු කලාපයේ බීබීසී වාර්තාකරු ස්ටීවන් එවන්ස් පැවසීය. මේ අතර ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු ජාත්‍යන්තරයෙන් බලපෑම් එල්ල වුවත් තම මිසයිල අත්හදාබැලීම් දිගටම ක්‍රියාත්මක කරන බව උතුරු කොරියාව අවධාරණය කරයි.


ماكرون بفاز بأكثر من 66 في المئة من عدد الأصوات وترددت تكهنات في وسائل الإعلام الفرنسية بشأن من سيختاره أصغر زعيم فرنسي بعد نابليون، لتولي رئاسة الوزراء. وأقر ماكرون، الذي فاز بثلثي الأصوات الصحيحة للناخبين الأحد، بأن المهمة التي تواجهه شاقة. وسوف يعاود الحملة الانتخابية مع الحركة السياسية الوسطية المستقلة التي أسسها حديثا، (إلى الأمام)، من أجل تحويل الزخم السياسي الذي تتمتع به الحركة إلى مقاعد في البرلمان، تساعده في تحقيق أجندته التشريعية. إذ يتمثل أول تحد له في الحصول على أغلبية برلمانية في الجمعية الوطنية في الانتخابات التشريعية في 11 و18 يونيو/حزيران، حتى يمكنه تنفيذ برنامجه - الذي يقوم على إصلاح كبير لحق العمل وخفض النفقات العامة، وتعزيز المحور الفرنسي الالماني. ردود فعل وسرعان ما تدفقت التهاني على رئيس فرنسا الجديد بعد فوزه، وجاءت خصوصا من الرئيس الفرنسي المنتهية ولايته فرنسوا هولاند، والمستشارة الالمانية أنغيلا ميركل، ورئيس المفوضية الاوروبية جان كلود يونكر، ورئيسة وزراء بريطانيا تيريزا ماي. وهنأه الرئيس الأميركي دونالد ترامب على حسابه على موقع تويتر "بفوزه الكبير اليوم". فوز ماكرون تصدر عناوين الصحف وارتفع اليورو من 1.0998 إلى 1.1023 دولارا في أولى تبادلات الأسهم في آسيا، ليبلغ بذلك أعلى مستوياته منذ نوفمبر/تشرين الثاني. وعبر يونكر عن سعادته بدفاع ماكرون "عن أوروبا قوية وتقدمية"، مضيفا أن المفوضية تسعى أيضا إلى بناء أوروبا أفضل وتتوقع العمل مع باريس في هذا الشأن. ونقلت وكالة رويترز للأنباء عن مصادر فرنسية قولها إن الرئيس المنتخب الذي هزم زعيمة اليمين المتطرف مارين لوبان في الجولة الثانية من الانتخابات الأحد تحدث لمدة عشر دقائق مع ميركل وقال لها إنه سيسافر إلى برلين "قريبا جدا". وقال مساعدون لماكرون إنه تحدث أيضا مع رئيسة الوزراء البريطانية تيريزا ماي ورئيس الوزراء الكندي جاستن ترودو. وسيؤدي ماكرون دورا مهما في مفاوضات بريطانيا للخروج من الاتحاد الأوروبي. وقال متحدث باسم رئيسة الوزراء البريطانية إن ماي هنأته بحرارة وقالت إنها تتطلع للعمل معه بشأن مجموعة من القضايا المشتركة. وأضاف المتحدث "ناقش الزعيمان لفترة وجيزة خروج بريطانيا وأكدت رئيسة الوزراء مجددا على أن بريطانيا تريد شراكة قوية مع الاتحاد الأوروبي". وتابع قائلا "تتطلع رئيسة الوزراء والرئيس المنتخب ماكرون إلى الاجتماع وإجراء مناقشات في قمتي حلف شمال الأطلسي ومجموعة السبع المقبلتين". وذكرت وكالة أنباء الصين الجديدة (شينخوا) أن الرئيس الصيني شي جينبينغ هنأ إيمانويل ماكرون الاثنين على فوزه، وقال إن الصين تعتزم تعزيز العلاقات بين البلدين. ونقلت الوكالة عن شي قوله إن الصين تريد العمل مع فرنسا من أجل تعزيز الشراكة الفرنسية الصينية الاستراتيجية. ووعد الرئيس الفرنسي المنتخب إيمانويل ماكرون الأحد بأنه سيعمل على معالجة الانقسامات العميقة التي أدت إلى نتائج كبيرة لأحزاب اليمين المتطرف في فرنسا وإنه سيسعى إلى تقريب المؤسسات الأوروبية لشعوب أوروبا. وقال ماكرون في كلمة من مقر حملته الانتخابية بعد فوزه بانتخابات الرئاسة "أعرف الانقسامات التي دفعت البعض في بلادنا إلى التصويت للأحزاب المتطرفة. احترمهم". وأضاف "سأعمل على إعادة الربط بين أوروبا وشعوبها ... بين أوروبا والمواطنين". النتائج الرسمية وحصل المرشح المستقل لانتخابات الرئاسة الفرنسية إيمانويل ماكرون المنتمي لتيار الوسط على أكثر من 66 في المئة من الأصوات بعدما انتهت وزارة الداخلية تقريبا من فرز الأصوات في وقت مبكر الاثنين. وقالت الوزارة إن ماكرون انتخب رئيسا بحصوله على 66.06 في المئة من الأصوات الصحيحة في الجولة الثانية من الانتخابات بعد فرز جميع أصوات الناخبين البالغ عددها 47 مليونا باستثناء 0.01 في المئة. وكشفت الأرقام الرسمية أن 11.5 في المئة من الناخبين تركوا البطاقات فارغة، أو أبطلوا أصواتهم، في حين لم يشارك 25.38 في المئة من الناخبين في عملية التصويت. آلاف الفرنسيين خرجوا إلى الشوارع معبرين عن فرحهم بفوز ماكرون وأكد ماكرون أنه سيبذل "كل جهد" كي "لا يعود للفرنسيين أي سبب للتصويت للمتطرفين". وأمام آلاف من أنصاره الذين احتشدوا في باحة متحف اللوفر في باريس، قال السياسي حديث العهد إنه يدرك "غضب وقلق وشكوك" الذين صوتوا للجبهة الوطنية، كما شكر الذين "صوتوا له من دون معرفة أفكاره"، وأثنى على أولئك الذين دعموه. وأضاف أن "ما قمنا به لشهور عدة أمر غير مسبوق ولا مثيل له، كل العالم قال لنا إنه كان مستحيلا"، قبل أن تنضم إليه زوجته بريجيت التي اغرورقت عيناها بالدموع وسط تصفيق الحشود. وقد أشادت مارين لوبن، البالغة من العمر 48 عاما، والمناهضة للهجرة ولأوروبا والعولمة، بعدما منيت بهزيمة قاسية، بنتيجة الانتخابات التي وصفتها بأنها "نتيجة تاريخية وكبيرة" لحزبها الذي أصبح، كما قالت، "قوة المعارضة الأولى" في فرنسا. وكان ماكرون قد بدأ حملة مع حركته "إلى الأمام" التي أسسها تحت شعار التجديد السياسي مع خط مؤيد للفكرة الأوروبية وبرنامج ليبرالي سواء في الاقتصاد أم في القضايا الاجتماعية، كما أنه يؤمن بـ"فرنسا منفتحة". وفي المقابل خاضت لوبن حملتها على مهاجمة المشروع الأوروبي والعولمة و"النخب". وراهنت المرشحة التي قدمت نفسها على أنها "مرشحة الشعب" على موجة شعبوية كانت قد وصلت بدونالد ترامب لرئاسة الولايات المتحدة وأخرجت المملكة المتحدة من الاتحاد الأوروبي.

ආරක්ෂක, සෞඛ්‍ය, ක්‍රීඩා සහ සංස්කෘතික කටයුතු අමාත්‍ය ධුර කාන්තාවන්ට ඒ අනුව කැබිනට් ඇමති ධුර විසි දෙකෙන් එකොළහක් කාන්තාවන්ට හිමි වේ. ආරක්ෂක අමාත්‍ය ධුරය සහ ක්‍රීඩා ඇමති ධුරය ද ඊට ඇතුළත්. සිල්වි ගුලාර්ඩ් ආරක්ෂක ඇමති ධුරය සඳහාත් ෆෙන්සින් ක්‍රීඩා (කඩු හරඹවලට සමාන ක්‍රීඩාවක්) ඔලිම්පික් ශූරියක වන ලෝරා ෆ්ලෙසල් ක්‍රීඩා අමාත්‍ය ධුරය සඳහාත් පත් කර ඇත. සියලු දේශපාලන මතවාද නියෝජනය වන පරිදි කැබිනට් මණ්ඩලය පත් කිරීමට ජනාධිපති මැක්‍රෝන් ගත් තීන්දුව හමුවේ දක්ෂිණාංශික කණ්ඩායම් වික්ෂිප්තව ඇති බව වාර්තාකරුවෝ පවසති. "ආර්ථික සහ මුදල් ඇමති ධුර සඳහා ජනාධිපති මැක්‍රෝන් පත් කර තිබෙන්නේ දක්ෂිණාංශික නියෝජිතයන් දෙදෙනෙක්. අභ්‍යන්තර සහ විදේශ කටයුතු සඳහා සමාජවාදීන් ද ආරක්ෂක සහ අධිකරණ කටයුතු සඳහා මධ්‍යස්ථ මතධාරීන් ද පත් කර තිබෙනවා" පැරිසියේ සිටින බීබීසී වාර්තාකරු මාක් ලොවෙන් පැවසීය. ඔලිම්පික් ශූරියක වන ලෝරා ෆ්ලෙසල් ජනතා ඡන්දයෙන් තේරී පත් දක්ෂිණාංශික මහජන නියෝජිතයන් එකසිය හැත්තෑ දෙනෙකු ජනාධිපති මැක්‍රෝන්ට සහාය දෙන බව පවසමින් ප්‍රකාශයකට අත්සන් තැබීම තවත් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරු සිය ගණනක් විසින් මීට ඉහතදී විවේචනය කරනු ලැබීය. ප්‍රංශ මහ මැතිවරණය ලබන ජුනි මාසයේ පැවැත්වීමට නියමිතය. මධ්‍යස්ථ මතධාරියෙකු වන ජනාධිපති මැක්‍රෝන් සිය අගමැතිවරයා වශයෙන් පත් කරනු ලැබූ එදුවාර්ද් ෆිලිපේ දක්ෂිණාංශික රිපබ්ලිකන් පක්ෂ සාමාජිකයෙකි.


هذه هي أول مرة تتوجه فيها باكستانيات إلى مناطق التنظيم (أرشيف) وهذه هي أول مرة تسافر فيها نسوة من باكستان إلى مناطق يسيطر عليها مسلحو التنظيم. وقيل إن النسوة - مع أطفالهن - عبرن إلى إيران، ثم أكملن الرحلة من هناك. وكانت باكستان قد نفت في الماضي أي وجود للتنظيم فيها، أو وجود أي نشطاء تابعين له. لكن قوات الأمن قالت أوائل هذا الأسبوع إنها فككت خلية موالية لتنظيم "الدولة الإسلامية" قرب مدينة لاهور. مواضيع قد تهمك نهاية وتفيد تقارير صحفية بأن إحدى النسوة الثلاث تعمل مديرة مركز إسلامي في لاهور. وأفادت تقارير بأن بشرى، مديرة مركز إسلامي في لاهور، تركت منزلها، مع أطفالها الأربعة، وأخبرت زوجها بأنها ذاهبة لتلقي دروس في القرآن، لكنها لم تعد. وتسلم زوجها خالد، بعد أسبوع من ذلك، مكالمة هاتفية من زوجته. وعرف منها أنها في الطريق إلى سوريا عبر إيران للانضمام إلى تنظيم "الدولة الإسلامية" مع أطفالها، الذين يبلغ أكبرهم 15 عاما، وأصغرهم تسع سنوات. وتصادف افتقاد امرأتين أخريين في اليوم نفسه مع أطفالهما من لاهور. وإحداهما شقيقة مذيعة، وقد أبلغت الشرطة باختفائها، بعد فشلها في معرفة أي شيء من أصدقائها. وتفيد وكالة استخبارات مدنية بأن نحو 20 رجلا وامرأة وطفلا ذوي صلة ببشرى، تركوا المدينة إلى مناطق يسيطر عليها مسلحو تنظيم "الدولة الإسلامية".

කාන්තාවන් සිය දරුවන්ද රැගෙන ගොස් ඇති බවයි පැවසෙන්නේ (සංරක්ෂිත ඡායාරූපයක්) අයි එස් කැරලිකරුවන්ගේ පාලනයේ පවතින කලාප වෙත පාක්ස්තාන කාන්තාවන් ගොස් ඇති බව වාර්තා වූ පළමු අවස්ථාව මෙයයි. ඉහත කී කාන්තාවන් සිය දරුවන්ද රැගෙන පළමුව ඉරානය බලා ගොස් එතැන් සිට සිරියාව බලා ගොස් ඇති බවයි පැවසෙන්නේ. තම රට තුළ අයිඑස් කැරලිකරුවන් සිටින බව හෝ ක්‍රියාත්මක වන බව මීට ඉහත අවස්ථාවලදී පාකිස්තානය ප්‍රතික්ෂේප කළේය. නමුත් මේ සතිය ආරම්භයේදී පාකිස්තාන ආරක්ෂක අංශ කියා සිටියේ ලාහෝර් නුවර ආසන්නයේ ක්‍රියාත්මක වූ අයිඑස් හිතවාදීන්ගේ තිප්පොළක් තුළට සිය භට කණ්ඩායමක් කඩා වැදුණු බවයි.


مر أسبوع على عمل البروفيسور يوهان ديتريتش فورنر الجديد كمدير عام لوكالة الفضاء الأوروبية (إيسا). ويتولى فورنر مسؤولية ميزانية سنوية تبلغ 4.4 مليار يورو. وهو الرئيس السابق لوكالة الفضاء الألمانية، ومسؤول عن كل شيء في الوكالة الأوروبية، مثل المرصد الأوروبي الجديد، والأقمار الصناعية الخاصة بالطقس، والاتصالات والملاحة، ورواد الفضاء على متن محطة الفضاء الدولية، والمهمات الفضائية إلى المريخ، وعطارد، والمشترى، والمسبار الذي هبط على مذنب. وعندما سألته عن نواياه بالنسبة لوكالة الفضاء الأوروبية، أتوقع رداً سياسيا معتادا فيما يتعلق بالمنافع الاقتصادية والاجتماعية للفضاء، أو ربما عن أهمية العلم في استكشاف الجوانب المجهولة عن الكون. ولكن فورنر فاجأني برؤيته لمستقبل من استكشافات طموحة و جريئة للفضاء. وقد أخبرني فورنر أنه "ينبغي أن ننظر مستقبلاً إلى أبعد من مجرد محطة الفضاء الدولية. يتعين البحث في تطوير مركبة فضائية أصغر حجماً في مدار أرضي منخفض، تتخصص في أبحاث الجاذبية المجهرية. كما أقترح بناء قرية على أقصى طرف من القمر". مواضيع قد تهمك نهاية قرية على سطح القمر وهذه هي ذاتها الرؤية الجسورة التي دفعت بوكالة ناسا الأمريكية للفضاء من مجرد بداية مستقرة، وصولا إلى القمر في ستينيات القرن الماضي. لكنها اليوم مكبلة من جانب الساسة، إذ يبدو أن وكالة الفضاء الأمريكية تفتقر إلى الطموح. قاعدة عند الطرف القصي من القمر يمكن أن تضم تليسكوباً يستطيع أن يكشف المزيد من أسرار الفضاء وهنا يقول فورنر: "هذه القرية على سطح القمر لا تعني مجرد إقامة بعض المنازل وكنيسة، ومبنى للبلدية، بل ينبغي أن تعني وجود شركاء من جميع أنحاء العالم، يشاركون في مهمات آلية، وفي توفير رواد الفضاء، ودعم الأقمار الصناعية الخاصة بالاتصالات". وتابع فورنر أن هناك أسباب وجيهة للتوجه إلى القمر للبحث العلمي، فضلا عن استخدامه كحجر ارتكاز لمزيد من الاستكشافات للنظام الشمسي. وقال: "الطرف البعيد من القمر مثير للاهتمام، حيث يمكن زرع مناظير تكشف جنبات الكون بعمق. يمكن إجراء بحوث قمرية علمية على سطح القمر، وهنا تبرز أهمية البعد العالمي. ويسعى العلماء الأمريكيون إلى الذهاب إلى المريخ، وأنا لا أستطيع تحديد إمكانية ذلك. يجب اختبار ما نريد القيام به على المريخ، على القمر أولا". طابعة ثلاثية الأبعاد ويقترح فورنر استغلال الإمكانيات التكنولوجية التي تطورها ناسا لتشييد قاعدة على المريخ باستخدام طابعة عملاقة ثلاثية الأبعاد، بحيث تتم تجربتها على سطح القمر أولا. وتعد تجربة تعلم العيش على سطح عالم غريب أمرا صعبا، لكن هذا التحدي سيكون أيسر كثيراً إذا كانت تجربة هذه المجتمعات على بعد أربعة أيام فقط من الأرض، وليس ستة أشهر، خاصة في حالة الطواريء. ويتصور فورنر أن تكون قريته القمرية مستوطنة متعددة الجنسيات، تضم رواد فضاء، وملاحي فضاء من روسيا، وربما رواد فضاء صينيين. وهذا من شأنه التوسع في العدد المحدود نسبياً من الدول المشاركة في محطة الفضاء الدولية. ويقول فورنر: "لا بد من التعاون الدولي دون أي قيود مع جميع دول العالم. لدينا ما يكفي من المشاكل على كوكبنا، ويبدو أن القمر فرصة جيدة لتخطي ذلك". وتابع "عزل دولة ما ليس الطريقة الصحيحة، والأفضل هو إيجاد سبل للتعاون في الفضاء لتعزيز العلاقات بين البشر على الأرض." ويمكن تفسير ذلك على أنه انتقاد لرفض الولايات المتحدة التعاون مع برنامج الفضاء الصيني. كما قال: "إذا تخيلت أن كائنا فضائيا فكر في زيارة الأرض، ورأى ما نفعل، فلست متأكداً إن كان سيقدم على مثل هذه الزيارة". تزايد الاهتمام بالقمر وفورنر لديه رد قوي على من ينتقدون الأموال التي تنفق على استكشاف الفضاء والأبحاث الفلكية. وجود مستعمرة على سطح القمر يمكن أن يوفر نقطة ارتكاز قيمة لنجاح المهمة في المريخ ويقول: "أثبتت التجربة عدم وجود فاصل بين الاستكشاف والتطبيقات العملية. انظر إلى تأثير الاحتباس الحراري، الكل يعرفه ونحن نستخدم الأقمار الصناعية للتحقيق في الظاهرة، لكن هذا الأمر لم يُكتشف على الأرض، بل في مهمة استكشافية إلى كوكب الزهرة". وحتى الآن، ما زالت القرية القمرية مجرد فكرة. ولم تخصص أي دولة أو وكالة أية أموال أو تصور تفصيلي لها. ومع ذلك، فهناك اهتمام متزايد بالعودة إلى القمر. وعندما طلبت " بي بي سي فيوتشر" مؤخراً من عدد من الخبراء التكهن بوجهات استكشافات الفضاء في العقد القادم، وقع اختيارهم جميعاً على القمر. صورة: يبدو أن ناسا قد أرجأت طموحاتها الخاصة بالذهاب إلى القمر، في الوقت الحالي على الأقل. ويقول فورنر إنه يعلن فكرة القرية القمرية لفتح النقاش حول مستقبل أبحاث الفضاء، والاستكشافات، وتطبيقات تكنولوجيا الفضاء، ويضيف: "سأكون شديد السعادة لو طرح شخص آخر فكرة أفضل". ولأن فورنر واحد من أرفع وأقوى الشخصيات العالمية في مجال الفضاء، سيؤخذ اقتراحه على محمل الجد. لكن وكالة ناسا ما زالت غير محددة بعد بخصوص خطط إطلاق مركبة الفضاء الجديدة "أوريون". وتصادف أن المركبة مزودة بوحدة برامج خدمية من وكالة الفضاء الأوروبية. ويبدو أن القمر قد يكون مقصداً ملهما ومناسباً. ويقول فورنر في الختام: "يكمن شيء ما في صفاتنا الوراثية أكبر من مجرد التطبيقات العملية، فنحن نحب الاستكشاف والريادة. هذه هي الطبيعة البشرية، وهذا ما يدفعنا إلى المستقبل". يمكنك قراءة الموضوع الأصلي على موقع BBC Future.

බීබීසි වාර්තාකරු රිචඩ් හොලින්ග්හම් යුරෝපා අභ්‍යවකාශ ආයතනයේ නව අධ්‍යක්ෂකවරයාගේ මෙම විස්මය දනවන නව සැලැස්මට හේතු විමසනු ලැබීය. සිය අදහස විස්තර කරමින් මහාචාර්ය වෝර්නර් කියා සිටියේ මෙය හුදෙක් චන්ද්‍රයා මත ඉදි කරන ගොඩනැගිලි සමූහයක් නොවනු ඇති බවයි. ඉදි කිරීමට බලාපොරොත්තු වන ගම්මානයට ලෝකයේ විවිධ රට වලින් සිය සහභාගීත්වය ලබා දෙනු ඇති බවටයි විශ්වාස කරන්නේ. නව ගම්මානයට එකතු වන රටවල් සිය රට සතු නවීන රොබෝ උපකරණ, අභ්‍යවකාශ පර්යේෂණ සැලසුම්, මෙන්ම සන්නිවේදන චන්ද්‍රිකා වැනි සම්පත් ගෙන එනු ඇති බවයි මහාචාර්ය වෝර්නර් කියා සිටියේ. චන්ද්‍රයා මත ගම්මානයක් බිහි කිරීමට තමන් යෝජනා කරන්නේ හුදෙක් එය පළමු වතාවට චන්ද්‍රයා මත මනුෂ්‍ය ගම්මානයක් ස්ථාපිත කිරීමේ ආශ්චර්ය හිමි කර ගැනීමට පමණක් නොවන බව පෙන්වා දෙන මහාචාර්යවරයා පවසන්නේ ඊට වඩා වැදගත් හේතු කිහිපයක් සිය අදහසට පාදක වූ බවයි. උදාහරණයක් ලෙස චන්ද්‍රයා මත අභ්‍යවකාශ ගවේෂකයන්ට වැඩි කාලයක් ලබා දීම තුලින් සෞරග්‍රහ මණ්ඩලය පිළිබඳ පවතින දැනුම පුළුල් කර ගැනීමට අවස්ථාවක් ලැබෙන බවයි ඔහු පවසන්නේ. ත්‍රිමාන මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් සඳ මත සිට නවීන දුරේක්ෂ භාවිතා කරමින් විශ්වයේ තවත් ඈතට මිනිස් ඇස යොමු කළ හැකි බව පෙන්වා දෙන මහාචාර්ය වෝර්නර් චන්ද්‍ර විද්‍යාවේ ඉදිරි පියවර මෙමගින් වඩා ඉක්මන් වනු ඇති බවත් පෙන්වා දුන්නේය. දැනට අඟහරු ග්‍රහයා මත විශාල ත්‍රිමාන මුද්‍රණ යන්ත්‍රයක් උපයෝගී කර ගෙන නිර්මාණය කිරීමට සැරසෙන අභ්‍යවකාශ කඳවුරේ ආකෘතියක් පළමුව සඳ මත නිර්මාණය කර පරීක්ෂා කිරීම, චන්ද්‍ර ගම්මානය තුලින් අත් කර ගත හැකි තවත් වටිනා අවස්ථාවක් ලෙසයි මහාචාර්ය වෝර්නර් දක්වන්නේ. ඔහු වැඩි දුරටත් පවසන්නේ ගගන ගාමීන්ට පොළවට ලඟා වීමට මාස හයක් ගත වන තරම් ඈතින් පිහිටා ඇති අඟහරු ග්‍රහයා මත එවැනි නව අදහසක් ක්‍රියාත්මක කරනවා වෙනුවට දින හතරකින් පොළවට ලඟා විය හැකි දුරකින් පිහිටි චන්ද්‍රයා මත නව නිර්මාණය පරීක්ෂා කිරීම ආරක්ෂා සහිත වනු ඇති බවයි. අභ්‍යවකාශ ගවේෂණය වෙනුවෙන් සීමා මායිම් වලින් තොර ඕනෑම රටකට සම්බන්ධ විය හැකි ජාත්‍යන්තර ආයතනයක අවශ්‍යතාවක් පවතින බවයි මහාචාර්ය වෝර්නර් කියා සිටියේ. විවිධ ජාතීන්ට භූමිය මුල් කර ගත් ගැටළු රාශියක් පවතින මෙවන් යුගයක සියලු එදිරිවාදිකම් අත් හැරීමට අභ්‍යවකාශයේ නිර්මාණය වූ ගම්මානයක සාමූහිකව කටයුතු කිරීමට අවස්තාවක් සැලසීම වටිනා අදහසක් වනු ඇති. චන්ද්‍රයා මත ගම්මානයක් ඉදි කිරීම තවමත් මහාචාර්ය වෝර්නර් සතුව පවතින අදහසක් පමණි. ජාත්‍යන්තරයේ කිසිදු රටක් මේ වෙනුවෙන් තවමත් අරමුදල් වෙන් කිරීමක් හෝ සහය පළ කිරීමක් සිදු කර නැතත් අභ්‍යාවකාශ ගවේෂණ ලෝකයේ කීර්තියක් උසුලන යුරෝපා අභ්‍යවකාශ ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂක මහාචාර්ය ජෝන් ඩියෙට්රිච් වෝර්නර් විසින් පළ කරන මෙම නව අදහස බොහෝ ඉක්මනින් ජාත්‍යන්තරයේ අවධානය දිනා ගැනීමට සමත් වනු ඇති බවටයි විශ්වාස කෙරෙන්නේ.