Question: jak nazywa się święto obchodzone w polsce 11 listopada?

Answer: Narodowe Święto Niepodległości

Context: Narodowe Święto Niepodległości – święto państwowe w Polsce obchodzone corocznie 11 listopada dla upamiętnienia odzyskania niepodległości przez Polskę w 1918, po 123 latach zaborów (1795–1918). Święto zostało ustanowione ustawą z dnia 23 kwietnia 1937, zniesione ustawą Krajowej Rady Narodowej 22 lipca 1945, przywrócono je ustawą w okresie transformacji systemowej w 1989. Jest dniem wolnym od pracy. == Znaczenie daty == Odzyskiwanie przez Polskę niepodległości było procesem stopniowym. Wybór 11 listopada uzasadnić można zbiegiem wydarzeń w Polsce z zakończeniem I wojny światowej dzięki zawarciu rozejmu w Compiègne 11 listopada 1918, pieczętującego ostateczną klęskę Niemiec. Dzień wcześniej przybył do Warszawy Józef Piłsudski. W tych dwóch dniach, 10 i 11 listopada 1918, naród polski uświadomił sobie w pełni odzyskanie niepodległości, a nastrój głębokiego


Question: kto sformułował hipotezę o atomistycznej budowie materii?

Answer: Johna Daltona

Context: Teoria atomistyczna Daltona – opublikowany w 1808 roku przez angielskiego uczonego Johna Daltona model budowy materii. Dalton przyjął, że jest ona zbudowana z atomów, będących niepodzielnymi, sprężystymi kulami (tzw. „model kuli bilardowej”). John Dalton jako pierwszy zasugerował podział pierwiastków na atomy, których jednakże nie należy utożsamiać z pojęciem atomu, o którym wspominał już Demokryt, tj. drobnej cząstki każdego ciała, stanowiącej niejako jego ułamek. Innymi słowy, J. Dalton zauważył różnice występujące pomiędzy atomami poszczególnych pierwiastków, określane współcześnie jako właściwości danego pierwiastka, wynikające m.in. z właściwości atomu, wiązań między atomami czy ich układu w przestrzeni. Teoria Daltona składa się z następujących postulatów: * Atom jest najmniejszym „budulcem” materii. Jest jednolity i niepodzielny. * Wszystkie atomy danego pierwiastka chemicznego są identyczne (posiadają ten


Question: ile miejsc na camp nou?

Answer: 97 679 miejsc.

Context: także kilku innych imprez, takich jak mistrzostwa Europy w 1964 roku, czy mistrzostwa świata w 1982 roku. Podczas tej imprezy jego pojemność wynosiła 97 679 miejsc. 17 listopada 1982 papież Jan Paweł II odprawił na stadionie mszę dla 120 tys. osób. Msza trwała ok. 2 godziny. Była na niej obecna kadra FC Barcelony. 15 marca 2022 FC Barcelona poinformowała o zakupie czasowych praw do nazwy stadionu przez Spotify. Na podstawie tej umowy, obiekt od 1 lipca 2022 roku nosi nazwę Spotify Camp Nou. 28 kwietnia 2022 roku alkad Barcelony, Ada Colau, wydała zgodę na rozpoczęcie prac związanych z renowacją Camp Nou, w ramach projektu Espai Barça. We wrześniu rozpoczęła się przebudowa stadionu. == Reprezentacja Hiszpanii == Camp Nou jest również


Question: co to jest klątwa ondyny?

Answer: rzadka, genetycznie uwarunkowana, potencjalnie śmiertelna choroba układu nerwowego

Context: Klątwa Ondyny (zespół wrodzonej ośrodkowej hipowentylacji, pierwotna hipowentylacja pęcherzykowa, ang. "Ondine's curse", "[idiopathic] congenital central hypoventilation syndrome", "CCHS", "primary alveolar hypoventilation") – rzadka, genetycznie uwarunkowana, potencjalnie śmiertelna choroba układu nerwowego. Chorzy z tym zespołem mogą doznać zatrzymania oddechu we śnie. Jest to rzadka przyczyna bezdechu śródsennego, spowodowana nieprawidłową funkcją autonomicznej kontroli oddychania. == Etiologia == U około 91% pacjentów z CCHS stwierdza się mutację genu homeotycznego "PHOX2B" w "locus" 4p12. Mutacja polega na ekspansji powtórzeń polialaninowych w eksonie 3 genu. W innych przypadkach stwierdzano mutacje genów "RET", "GDNF", "BDNF" i "ASCL1", jednak rola tych mutacji w patogenezie CCHS nie jest dostatecznie udowodniona. Niespójne dane dotyczą spekulacji, czy członkowie rodzin osób chorych są również obarczeni patologią. Z jednej strony członkowie rodzin


Question: co wiąże się z nawróceniem?

Answer: przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad.

Context: Nawrócenie (od gr. "ἐπιστρέφω", "epistrefo" „zawracać”) – przemiana duchowa, przyjęcie jakiegoś systemu wartości, poglądów i zasad. == Etymologia == W pierwotnym sensie etymologicznym słowo to nie miało religijnego charakteru, oznaczało zwykłą czynność zawracania, dlatego np. w Nowym Testamencie często występuje z dodatkowymi określeniami „...oni sami opowiadają o nas, jakiego to przyjęcia doznaliśmy od was i jak nawróciliście się "od bożków do Boga"...”. Bliskoznacznym terminem jest metanoja, gr. „μετάνοια”, "metanoia", 'przemiana ("meta") umysłu ("nous")', łac. odpowiednik "conversio" – odmiana umysłu, duchowa bądź intelektualna przemiana. W sensie etymologicznym zmiana o charakterze neutralnym, w teologii chrześcijańskiej pojęcie jednoznacznie pozytywne oznaczające zmianę sposobu myślenia i postępowania, odnowę duchową. Słowo pochodzenia greckiego. Werner Jaeger wskazał, że za autora "nawrócenia" jako metafory religijnej uznać należy Platona


Question: ilu żołnierzy radzieckich stacjonowało w polsce?

Answer: 53 tys. żołnierzy

Context: 300 000 żołnierzy. Ważniejszymi lokalizacjami były obok Legnicy: Świdnica, Borne Sulinowo, Przemków-Trzebień, Bagicz, Brzeg, Burzykowo (dzielnica Stargardu), Chojna, Dębica, Żagań, Wschowa, Oława, Białogard, Świnoujście. Wycofywanie wojsk radzieckich rozpoczęło się 8 kwietnia 1991 roku. PGWR liczyła wówczas w Polsce 53 tys. żołnierzy oraz 7,5 tys. pracowników cywilnych, którym towarzyszyło 40 tys. członków rodzin. Rosjanie stacjonowali w 59 garnizonach w 21 ówczesnych województwach. Zajmowali 707 km² terytorium Polski, gdzie posiadali 13 lotnisk, bazę morską, 6 poligonów i 8000 obiektów. Ostatnie oddziały radzieckie opuściły Polskę w końcu roku 1993. Symbolicznie pożegnał je prezydent Lech Wałęsa 17 września 1993 roku w rocznicę agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku. Armia Radziecka stacjonowała w Polsce 49 lat. == Armia Radziecka w innych państwach == ===


Question: kto zlecił napisanie psałterza floriańskiego?

Answer: Ludwik Węgierski

Context: przechowywany w zbiorach specjalnych Biblioteki Narodowej w Pałacu Krasińskich (Pałacu Rzeczypospolitej), skąd trafił do nowego skarbca Biblioteki Narodowej przy al. Niepodległości. == Wydania == Pierwsze wydanie psałterza na podstawie oryginału miało miejsce w 1834 w Wiedniu staraniem polskiego wydawcy Stanisława Jana Borkowskiego. Zostało ono nazwane "Psałterzem królowej Małgorzaty", ponieważ Borkowski uznał, że Ludwik Węgierski zlecił przygotowanie tego psałterza dla swojej małżonki Małgorzaty. Wydanie to zawierało tylko tekst psalmów po polsku. W 1883 Władysław Nehring wydał polski tekst w publikacji zatytułowanej "Psalterii Florianensis partem polonicam ad fidem codicis". Wydanie całości, zatytułowane "Psałterz floriański. Łacińsko-polsko-niemiecki rękopis Bibljoteki Narodowej w Warszawie", ukazało się w 1939 we Lwowie pod redakcją Ludwika Bernackiego, nakładem Zakładu Narodowego im, Ossolińskim i przy wsparciu Sejmu śląskiego. Publikacja zawierała


Question: kto utworzył legiony polskie?

Answer: z inicjatywy polskich stronnictw politycznych w Galicji.

Context: Legiony Polskie – polska formacja wojskowa wchodząca w skład armii austro-węgierskiej, utworzona 27 sierpnia 1914 r. z inicjatywy polskich stronnictw politycznych w Galicji. W 1916 r. przekształcona w Polski Korpus Posiłkowy. Legiony Polskie brały udział w I wojnie światowej po stronie państw centralnych. == Historia == 16 sierpnia 1914 roku powstał w Krakowie, z inicjatywy polskich stronnictw politycznych, Naczelny Komitet Narodowy (NKN) z Juliuszem Leo – prezydentem Krakowa, który kierował Polskim Stronnictwem Demokratycznym i był ugodowym prezesem Koła Polskiego w Wiedniu, później Władysławem Jaworskim – ze Stronnictwa Prawicy Narodowej. NKN miał być – co uznali szybko Austriacy – "najwyższą instancją w zakresie wojskowej i politycznej organizacji zbrojnych sił polskich", a kierownictwo Departamentu Wojskowego objęli Władysław Sikorski (Kraków) i Aleksander Skarbek


Question: gdzie mieszka roman giertych?

Answer: Od urodzenia mieszkał w Kórniku

Context: Roman Jacek Giertych (ur. 27 lutego 1971 w Śremie) – polski polityk i prawnik, adwokat. W latach 2001–2007 poseł na Sejm IV i V kadencji, w latach 2006–2007 wiceprezes Rady Ministrów i minister edukacji narodowej w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, były prezes Młodzieży Wszechpolskiej i Ligi Polskich Rodzin. == Życiorys == === Wykształcenie i działalność do 2006 === Od urodzenia mieszkał w Kórniku, gdzie ukończył szkołę podstawową i liceum ogólnokształcące. Został absolwentem Wydziału Historycznego (1989–1994) i Wydziału Prawa (1990–1995) Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1996 rozpoczął aplikację adwokacką w Warszawie, którą ukończył w 2000. Opublikował książki takie jak "Kontrrewolucja młodych", "Lot orła" i "Możemy wygrać Polskę. Wybór felietonów z Radia Maryja 1997–1999". Autor artykułów publikowanych m.in.


Question: ile armii brało udział w bitwie hobbit?

Answer: Bitwa Pięciu Armii – bitwa ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, stoczona 23 listopada 2941 roku Trzeciej Ery pomiędzy armią goblinów i wargów a połączonymi siłami ludzi, elfów i krasnoludów.

Context: Bitwa Pięciu Armii – bitwa ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, stoczona 23 listopada 2941 roku Trzeciej Ery pomiędzy armią goblinów i wargów a połączonymi siłami ludzi, elfów i krasnoludów. Było to starcie, do którego doszło już po śmierci smoka Smauga. Podczas gdy ludzie i elfowie toczyli spór z krasnoludami o bogactwa Samotnej Góry, nadciągnęła wielka armia orków, których zamysłem było wykorzystanie zamieszania i podbicie całości okolicznych ziem. W obliczu tego ataku zwaśnione strony stanęły do wspólnej walki z najeźdźcami. Bitwa ta jest jedyną batalią przedstawioną w "Hobbicie" i zarazem jednym z ważniejszych elementów fabuły książki, opisanym w rozdziale siedemnastym. Wzmianki na jej temat można też znaleźć we " Władcy Pierścieni". == Przed starciem == Od 16 listopada elfy


Question: kim był abel?

Answer: pasterzem

Context: Abla == === Relacja biblijna === ==== Historia Kaina i Abla ==== Kain () był synem Adama i Ewy. Jego imię Ewa tłumaczy w Biblii słowami „otrzymałam mężczyznę od Jahwe” (Rdz 4,1). Abel (, trb. "Hebel") przyszedł na świat później (Rdz 4,2). Kain był rolnikiem, a Abel pasterzem (Rdz 4,2). Kain złożył w ofierze Bogu płody ziemne, podczas gdy młodszy brat ofiarował najlepsze zwierzęta ze swojego stada (Rdz 4,3-4). Bóg przyjął ofiarę Abla, na ofiarę Kaina nie chciał zaś patrzeć (Rdz 4,4-5). Zasmuciło to Kaina, który "chodził odtąd z ponurą twarzą" (Rdz 4,5). W egzegezie biblijnej ponura (dosł. „zapadła”) twarz Kaina oznacza stan nierównowagi moralnej. Potwierdza to fakt, że Bóg zwrócił się bezpośrednio do Kaina, pytając, czemu jego twarz jest


Question: co zrobiła królowa elżbieta?

Answer: Królowa starała się poprawić wizerunek monarchii i „zmniejszyć przepaść między Koroną a ludem”, w tym celu m.in. odwiedzała puby i restauracje McDonald’s.

Context: na skandale wywoływane przez członków jej rodziny, zatwardziałość, kolosalną fortunę oraz większą miłość do psów niż własnych dzieci (corgi królowej noszą specjalne buciki szyte na miarę, by nie raniły sobie łap na żwirze przy pałacu Buckingham). Królowa starała się poprawić wizerunek monarchii i „zmniejszyć przepaść między Koroną a ludem”, w tym celu m.in. odwiedzała puby i restauracje McDonald’s. W efekcie tych zabiegów, Królowa stopniowo odzyskała szacunek i popularność wśród swoich poddanych. === Królowa w mediach === Za sprawą matki już jako dziecko stała się popularna w mediach – prasa stale publikowała jej zdjęcia i artykuły o niej, ponadto fotografię trzyletniej Elżbiety opublikowano na okładce magazynu „Times”. Elżbieta II była pierwszą osobą, która dopuściła media do życia rodziny królewskiej. W 1953,


Question: jak długo była hiszpanka?

Answer: Pandemia przetoczyła się w okresie 12 miesięcy w latach 1918–1919

Context: Pandemia grypy hiszpanki (hiszpanka lub grypa hiszpańska) – pandemia wywołana przez wyjątkowo groźną odmianę podtypu H1N1 wirusa A grypy, do której doszło w latach 1918–1920, znana pod potoczną nazwą „hiszpanka”. == Historia == Pandemia przetoczyła się w okresie 12 miesięcy w latach 1918–1919, w trzech osobnych falach, przez Europę, Azję, Afrykę i Amerykę Północną. Pierwsza fala nadeszła wiosną 1918, była wysoce zakaźna, ale łagodna w przebiegu i nie wzbudziła zaniepokojenia. Pierwszy przypadek został odnotowany w hrabstwie Haskell w stanie Kansas w USA w styczniu 1918 roku. Niewielka liczba mieszkańców hrabstwa Haskell została wcielona do wojska w Fort Riley w Kansas, gdzie 4 marca 1918 kucharz Albert Gitchell zgłosił się do lekarza z temperaturą 39,5 °C. Wkrótce dołączyli do niego kapral


Question: w jakim mieście odbyły się pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie?

Answer: Atenach

Context: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895)


Question: kto napisał książkę opowieści z narnii?

Answer: C.S. Lewis

Context: Opowieści z Narnii () – cykl siedmiu powieści fantasy napisanych przez C.S. Lewisa. Uważany za klasykę literatury dziecięcej oraz najlepszą pracę autora, sprzedał się w ponad stu dwudziestu milionach egzemplarzy w czterdziestu jeden językach. Napisany przez Lewisa pomiędzy rokiem 1949 a 1954 i zilustrowany przez Pauline Baynes, został kilkukrotnie zaadaptowany, częściowo lub w całości, na potrzeby radia, telewizji, teatru i kina. Oprócz dużej liczby motywów chrześcijańskich, cykl zapożycza postaci i idee z mitologii greckiej oraz rzymskiej, jak również z tradycyjnych baśni brytyjskich i irlandzkich. "Opowieści z Narnii" opowiadają o przygodach dzieci, które odkrywają historię świata, miejsca, gdzie zwierzęta mówią, magia jest powszechna, a dobro walczy ze złem. W każdej z książek, z wyjątkiem "Konia i jego chłopca", protagonistami są postaci


Question: kto z polaków należy do zakonu maltańskiego?

Answer: W Polsce do zakonu należy 160 osób, w tym politycy, m.in. Marcin Libicki, czy Łukasz Szumowski.

Context: (rozwiązane formalnie w 1817, choć potwierdzone przyjęcia nowych kawalerów, w większości Polaków, trwały do 1824). Ostatnią komandorią była komandoria poznańska, przejęta przez władze pruskie po śmierci ostatniego komandora w 1832. Związek Polskich Kawalerów Maltańskich powstał w roku 1927 pod kierownictwem hr. Bogdana Hutten-Czapskiego. Po II wojnie światowej Związek funkcjonował na emigracji, a w roku 1992 został reaktywowany w Polsce. Tradycja przynależności do zakonu joannitów przetrwała do dziś w wielu rodach szlacheckich i stanowi tytuł honorowy. W Polsce do zakonu należy 160 osób, w tym politycy, m.in. Marcin Libicki, czy Łukasz Szumowski. Od 2004 zakon utrzymuje swoją ambasadę w Warszawie. == Strój zakonny == Strój zakonny joannitów został ustalony przez papieża Aleksandra IV w 1259 roku i składał się z czarnego


Question: kim byli wandalowie?

Answer: grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed wielką wędrówką ludów Europę Środkową.

Context: Wandalowie () – grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed wielką wędrówką ludów Europę Środkową. Dzielili się na Silingów i Hasdingów, część badaczy jako wandalskie zalicza też plemiona Wiktofalów, Lakringów i Hariów. W noc sylwestrową 406 roku wraz ze Swebami i Alanami przekroczyli zamarznięty Ren w pobliżu Moguncji, po czym przez trzy lata pustoszyli Galię. W trakcie dalszej wędrówki po Cesarstwie Zachodniorzymskim dotarli do Północnej Afryki, gdzie po zdobyciu Kartaginy założyli własne państwo (439 r.), które przetrwało wiek i zostało ostatecznie podbite przez Cesarstwo Bizantyńskie w latach 533–534. == Historia == === Wandalowie w Europie Środkowej === Wśród badaczy dominuje pogląd o związku Wandalów, przebywających od III w. p.n.e. na ziemiach obecnie polskich, z kulturą przeworską. Stanowili istotny komponent wieloetnicznego Związku Lugijskiego.


Question: gdzie znajduje się lotnisko chopina?

Answer: znajdujący się w Warszawie.

Context: Lotnisko Chopina w Warszawie (, kod IATA: WAW, kod ICAO: EPWA) – międzynarodowy port lotniczy znajdujący się w Warszawie. Został otwarty w 1934. Obsługuje loty rozkładowe, czarterowe i cargo. Lotnisko Chopina jest położone na osiedlu Okęcie (od którego pochodzi jego zwyczajowa nazwa) w dzielnicy Włochy, w odległości około 8 km na południowy zachód od centrum miasta. Jest największym portem lotniczym w Polsce. Lotnisko jest główną bazą Polskich Linii Lotniczych LOT i bazą operacyjną Wizz Air. Jego właścicielem jest Przedsiębiorstwo Państwowe „Porty Lotnicze”. == Historia == Po 1918 zapadła decyzja o likwidacji lotniska mokotowskiego na Polu Mokotowskim i budowie zamiast niego trzech nowych lotnisk: wojskowego na Okęciu, cywilnego na Gocławiu oraz sportowego na Bielanach. Lotnisko mokotowskie pełniło w tamtym czasie zarówno


Question: jakie najwyższe miejsce uzyskali polacy w hokeju na lodzie na zio?

Answer: Najwyższe miejsca wywalczone to 6. pozycje uzyskane w 1972 r. w Sapporo i w 1976 r. w Innsbrucku (w igrzyskach tych walczyło po 12 zespołów).

Context: kilkakrotnie była gospodarzem mistrzostw drugiej klasy (w przeszłości Grupa B, następnie Dywizja I). W ostatnim czasie były to mistrzostwa I Dywizji 2009 w Toruniu i I Dywizji Grupy B 2012 (trzeci poziom) w Krynicy-Zdroju. Najlepszy wynik podczas igrzysk olimpijskich to 4. miejsce na turnieju hokejowym podczas Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1932 w Lake Placid. Był to jednak wynik najlepszy tylko formalnie, bo w turnieju wzięły udział jedynie 4 drużyny, a reprezentacja Polski przegrała wszystkie mecze i zajęła miejsce ostatnie. Najwyższe miejsca wywalczone to 6. pozycje uzyskane w 1972 r. w Sapporo i w 1976 r. w Innsbrucku (w igrzyskach tych walczyło po 12 zespołów). W kwietniu 1991 Polska pokonała dwukrotnie Danię w kwalifikacjach do ZIO 1992. W turnieju 1992 w Albertville


Question: kto objął władzę w polsce w latach 1031?

Answer: Bezprym

Context: Bezprym (ur. 986 lub 987, zm. 1032) – książę Polski od 1031 do 1032. W 1031 roku przejął władzę po niemiecko-ruskim ataku na Polskę. Według źródeł władca odznaczający się niezwykłym okrucieństwem. Zmarł zamordowany wiosną 1032. Za jego czasów być może miała miejsce tzw. reakcja pogańska. Bezprym należy, razem z Wacławem III, do grupy władców Polski najczęściej omijanych z list takich władców, co zostało opisane jako forma "damnatio memoriae". == Wzmianki o Bezprymie == Istnieją jedynie trzy wzmianki o życiu Bezpryma. 1) Thietmar z Merserurga zanotował, że Bolesław Chrobry "„pojął za żonę Węgierkę, z którą miał syna Bezpryma, lecz i tę również przepędził”"; 2) "Roczniki hildesheimskie mniejsze" pod rokiem 1031 zawierają zapis: "„A ten Mieszko po miesiącu przez brata swojego Bezbriema


Question: za co dostała nagrodę nobla olga tokarczuk?

Answer: laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018

Context: Olga Nawoja Tokarczuk (ur. 29 stycznia 1962 w Sulechowie) – polska pisarka, eseistka, poetka i autorka scenariuszy, psychoterapeutka, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 2018, laureatka The Man Booker International Prize 2018 za powieść "Bieguni" oraz dwukrotna laureatka Nagrody Literackiej „Nike” za powieści: "Bieguni" (2008) i "Księgi Jakubowe" (2015). == Życiorys == Córka nauczycieli – Wandy i Józefa Tokarczuków. Ma siostrę. Urodziła się w Sulechowie, a wychowała w Klenicy, skąd przeniosła się z rodzicami do Kietrza. Tam ukończyła Liceum Ogólnokształcące im. Cypriana Kamila Norwida. Jest absolwentką Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. W czasie studiów, jako wolontariuszka opiekowała się osobami z problemami psychicznymi. Zainteresowała się również pracami Carla Junga, co wywarło wpływ na jej twórczość. Po studiach pracowała jako psychoterapeutka


Question: kim był włodzimierz lenin?

Answer: rosyjski polityk socjaldemokratyczny i komunistyczny, filozof marksistowski, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej i ZSRR.

Context: Włodzimierz Lenin (), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. ; ur. w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach) – rosyjski polityk socjaldemokratyczny i komunistyczny, filozof marksistowski, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej i ZSRR. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu i twórca idei leninizmu. Urodził się w Symbirsku w południowo-zachodniej części Rosji nad Wołgą, w rodzinie urzędnika szkolnego pochodzenia kałmucko-rosyjskiego Ilji Uljanowa i Marii z domu Blank, pochodzenia żydowsko-niemiecko-szwedzkiego. Rewolucyjnie lewicowymi poglądami zainteresował się po egzekucji brata Aleksandra w 1887 roku, którego skazano za przygotowania do zamachu na cara. Za udział w protestach przeciwko carskiemu reżimowi relegowany z Uniwersytetu Kazańskiego. W kolejnych latach zainteresował się marksizmem, a po przenosinach do Petersburga stał się


Question: w którym roku wałęsa dostał nobla?

Answer: 1983

Context: 5 października 1983 Komitet Noblowski ogłosił decyzję o przyznaniu mu Pokojowej Nagrody Nobla. W uzasadnieniu wskazano m.in.: Wałęsa nie zdecydował się na wyjazd na galę wręczenia nagrody do Oslo w obawie przed problemami z powrotem do kraju. Nagrodę w jego imieniu odebrała żona Danuta wraz z 13-letnim wówczas synem Bogdanem, a przemówienie laureata odczytał Bohdan Cywiński. 10 października 1986 zaapelował do władz Stanów Zjednoczonych o zniesienie sankcji gospodarczych nałożonych na Polskę po wprowadzeniu stanu wojennego. 18 października Kazimierz Barcikowski i Stanisław Ciosek spotkali się z przedstawicielami środowisk katolickich Andrzejem Święcickim, Jerzym Turowiczem i Andrzejem Wielowieyskim, a tematem ich rozmowy była m.in. propozycja władz, by Wałęsa wszedł do Rady Konsultacyjnej przy Przewodniczącym Rady Państwa (przewodniczącym RP był Wojciech Jaruzelski). Inicjatywa nie


Question: jakie czynniki wpływają na szybkość parowania cieczy?

Answer: Szybkość procesu parowania zależy od temperatury oraz ciśnienia parcjalnego pary nad cieczą.

Context: Parowanie (ewaporacja) – proces zmiany stanu skupienia, przechodzenia z fazy ciekłej danej substancji w fazę gazową (parę) zachodzący z reguły na powierzchni cieczy. Może odbywać się w całym zakresie ciśnień i temperatur, w których mogą współistnieć z sobą obie fazy. Szybkość procesu parowania zależy od temperatury oraz ciśnienia parcjalnego pary nad cieczą. Gdy ciśnienie pary jest równe ciśnieniu pary nasyconej w danej temperaturze, to parowanie nie zachodzi. Stan też określa się jako równowagę między parowaniem a skraplaniem. Obniżenie ciśnienia oraz napływ gazu o mniejszym stężeniu pary, zwiększa szybkość parowania. Gdy ciśnienie pary nasyconej zrówna się z ciśnieniem otoczenia, wówczas proces parowania – zwany wówczas wrzeniem – zaczyna zachodzić również w całej objętości cieczy. Parowanie zachodzi wtedy, gdy cząsteczka ma dostatecznie


Question: ilu pasazerow w samolocie?

Answer: Samoloty pasażerskie są w stanie przewieźć od kilku do kilkuset osób.

Context: Samolot pasażerski – samolot przystosowany do transportu ludzi. Samoloty pasażerskie są w stanie przewieźć od kilku do kilkuset osób. W chwili obecnej największym samolotem pasażerskim świata jest Airbus A380, wyprzedzając Boeinga 747, zwanego również „Jumbo Jetem”. Największymi firmami produkującymi samoloty pasażerskie są między innymi: Boeing, Airbus, Embraer, Bombardier Aviation, Cessna, Learjet, ATR. Standardowe samoloty pasażerskie latają z prędkością 800–1000 km/h (220–280 m/s). Na koniec roku 2018 w użytku było 25 830 samolotów pasażerskich. == Rodzaje samolotów pasażerskich == === Samoloty szerokokadłubowe === Są to największe samoloty pasażerskie, zwykle używane do lotów długodystansowych: transkontynentalnych i transoceanicznych. Do kategorii tej zaliczają się m.in. Boeing 747, 747-400, 747-8, 767, 777, 787, Airbus A300, A310, A330, A340, A350, A380, Lockheed L-1011, McDonnell Douglas DC-10,


Question: gdzie leży krym?

Answer: Półwysep Krymski, Krym (, "Kryms’kyj piwostriw"; ; , "Krymskij połuostrow"; ; , ; , ) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego

Context: Półwysep Krymski, Krym (, "Kryms’kyj piwostriw"; ; , "Krymskij połuostrow"; ; , ; , ) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ponad 27 tys. km². Krym "de iure" należy do Ukrainy, "de facto" zaś w 2014 r. Rada Najwyższa Republiki Autonomicznej Krymu ogłosiła deklarację niepodległości Autonomicznej Republiki Krymu, a następnie Republika Krymu, po przeprowadzeniu nielegalnego i sfałszowanego referendum, została anektowana przez Rosję w postaci nowo powołanego Krymskiego Okręgu Federalnego Rosji. Ze swojej strony Rada Najwyższa Ukrainy zadeklarowała wprowadzenie na Krymie prawa regulującego życie na terenach


Question: kto był pierwszym królem w anglii?

Answer: Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, kto był pierwszym królem Anglii

Context: uzyskać przewagę, nosił tytuł bretwalda. W IX w. największe znaczenie uzyskał Wessex, a kolejni jego władcy powiększali swoje wpływy i umacniali pozycję wśród państw anglosaskich. Nie można jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie, kto był pierwszym królem Anglii, a w historiografii jako pierwsi najczęściej wymieniani są: * Egbert (który w 825 roku przyjął tytuł "bretwaldy", a w latach 829–830 rządził całą anglosaską Anglią) * Alfred Wielki (który w 879 roku przyjął tytuł "króla Anglosasów") * Athelstan (który w 927 roku przyjął tytuł "króla całej Brytanii"). == Królestwo Wesseksu == === Dynastia z Wesseksu === == Królestwo Angielskie (z czasem – Królestwo Anglii) == Athelstan w 927 roku przyjął tytuł króla całej Brytanii ("rex totius Britanniae"). Tytułował się też królem angielskim. Powszechnie uważa


Question: gdzie tworzył jan kochanowski?

Answer: w mazowieckiej miejscowości Czarnolas

Context: 1842 roku. === Muzea === * Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie znajdujące się w miejscu gdzie poeta mieszkał i tworzył w mazowieckiej miejscowości Czarnolas w powiecie zwoleńskim. === Teatry === Życie Jana Kochanowskiego stało się inspiracją dla kilku widowisk dramatycznych: anonimowy "Jan Kochanowski, rymotwórca polski, czyli zabawa w Czarnolesiu" (premiera 1807), opera "Jan Kochanowski w Czarnym Lesie" autorstwa Karola Krupińskiego do libretta Juliana Ursyna Niemczewicza (premiera 1817), "Urszulka z Czarnolasu" oraz "Jan Kochanowski" – obydwie na podstawie powieści Klementyny Hoffmanowej (premiera 1898), "Droga do Czarnolasu" autorstwa A. Maliszewskiego (premiera 1952). Imieniem poety nazwano: * Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego w Opolu. * Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu === Film === * "Jan Kochanowski" – film dokumentalny z 1974


Question: kto wykreował postać brudnego harrego?

Answer: Clintem Eastwoodem

Context: Brudny Harry (ang. "Dirty Harry") – amerykański film z 1971 roku, w reżyserii Dona Siegla, z Clintem Eastwoodem w roli głównej. Film zapoczątkował serię 5 filmów o przygodach Harry’ego Callahana. == Fabuła == W San Francisco dochodzi do serii zabójstw, których ofiarami są przypadkowe osoby. Po ostatnim zabójstwie sprawca zostawia list z żądaniami. Grozi, że jeśli miasto nie zapłaci mu stu tysięcy dolarów, każdego dnia będą ginąć kolejni ludzie. Podpisuje się jako „Skorpion”. Sprawę prowadzi inspektor Harry Callahan, gliniarz słynący z brutalności, przez kolegów nazywany Brudnym Harrym. Gdy dowiaduje się, że burmistrz zdecydowany jest zapłacić okup mordercy, policjant nie boi się wyrazić swojego sprzeciwu. Mimo to, nie jest w stanie wpłynąć na decyzję władz. Ku jego większemu niezadowoleniu, do pomocy


Question: jakie obszary wchodzą w skład bezpieczeństwa narodowego?

Answer: bezpieczeństwo zewnętrzne i bezpieczeństwo wewnętrzne

Context: od zakłóceń byt i rozwój narodowy (państwa) w tym obronę państwa jako instytucji politycznej oraz ochronę jednostek i całego społeczeństwa, ich dóbr i środowiska naturalnego przed zagrożeniami, które w znaczący sposób ograniczają jego funkcjonowanie lub godzą w dobra podlegające szczególnej ochronie. Ze względu na stosunek do obszaru państwa wyróżnia się bezpieczeństwo zewnętrzne i bezpieczeństwo wewnętrzne; obszary te są wzajemnie powiązane i współcześnie nie można rozpatrywać ich osobno. Bezpieczeństwo narodowe jest określane jako najstarsza formuła bezpieczeństwa. Wywodzi się z kategorii egzystencjonalnych potrzeb i interesów społeczności, które tworzą państwo. Bezpieczeństwo narodowe jest nie tylko ochroną narodu i terytorium państwa, czyli kraju przed fizyczną napaścią, lecz również ochroną żywotnych interesów ekonomicznych i politycznych, których utrata zagrażałaby podstawowym interesom państwa. To najwyższa potrzeba i


Question: gdzie pochowano chrobrego?

Answer: Bolesław Chrobry być może pochowani zostali w poznańskiej katedrze wczesnoromańskiej

Context: Bolesław Chrobry być może pochowani zostali w poznańskiej katedrze wczesnoromańskiej, zniszczonej w czasie najazdu czeskiego księcia Brzetysława (1038/1039). W XIII wieku prawdopodobnie biskup Bogufał II ufundował im wspólne mauzoleum stojące w nawie głównej. Grobowiec znany jest z zachowanego w literaturze epitafium Bolesława I. Około 1360 nowy, wykonany z piaskowca sarkofag, ufundował Kazimierz III Wielki. Zachował się on do pożaru w 1772. Przedstawiał Chrobrego z lwem u stóp. Rozbiory i wojny napoleońskie przeszkodziły w szybkim zbudowaniu godnego nagrobka pierwszych Piastów (prochy przechowywano w urnie znajdującej się w kapitularzu). Dopiero w 1815 z inicjatywy późniejszego biskupa, księdza Teofila Wolickiego, powstał komitet budowy nowej kaplicy pod przewodnictwem hr. Edwarda Raczyńskiego. Zaakceptowano projekt Franciszka Lanciego, który zakładał powstanie kaplicy w stylu bizantyjskim na planie


Question: ile milionów to miliard?

Answer: 1 000 000 000 = 109 (tysiąc milionów)

Context: Miliard (skrót: mld) – liczba o wartości: 1 000 000 000 = 109 (tysiąc milionów), w krajach stosujących długą skalę. Termin "miliard" nie ma swojego odpowiednika w większości krajów stosujących skalę krótką. W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) liczba 109 nosi nazwę bilion, np. „Wiek Ziemi wynosi 4,54 miliarda lat. "The age of the Earth is 4.54 billion years."” W układzie SI mnożnikowi 109 odpowiada przedrostek jednostki miary giga o symbolu G np. GHz – gigaherc, a jego odwrotności (jedna miliardowa) 10-9 odpowiada nano o symbolu n np. nF – nanofarad.


Question: gdzie płynie amazonka?

Answer: Peru i Brazylię oraz częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię.

Context: Peru i Brazylię oraz częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię. Źródła Amazonki znajdują się w peruwiańskich Andach na wysokości 5170 m n.p.m. Według jednej z propozycji wypływa ze stoków góry Quehuisha małym potokiem o nazwie Apacheta znajdującym się w departamencie (regionie) Arequipa. Drugą rozpatrywaną alternatywą jest potok Carhuasanta, który według pomiarów hydrometrycznych prowadzonych przez czeskich naukowców miał wprawdzie w latach 1999 i 2000 mniejsze natężenie przepływu wody od Apachety, jednak na przestrzeni lat 1999 do 2009 stawał się stopniowo strumieniem o coraz większym znaczeniu i w 2009 roku jego natężenie przepływu wody było wyższe od zarejestrowanego dla Apachety – zdaniem autorów publikacji wyniki ich badań prowadzą do wniosku, że sprawa źródeł Amazonki nie została jeszcze jednoznacznie rozstrzygnięta. Do jej ujścia


Question: dlaczego australia występuje w eurowizji?

Answer: Zwolennicy decyzji uznali natomiast, że australijski nadawca publiczny jest bardzo zaangażowany w konkurs, a jego „profesjonalne podejście może przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności i mobilizację innych nadawców”.

Context: państwa, uznając, że Konkurs Piosenki Eurowizji jest „widowiskiem przeznaczonym głównie dla krajów Europy”, a pojawienie się Australii „zagraża tożsamości Konkursu”. Zwolennicy decyzji uznali natomiast, że australijski nadawca publiczny jest bardzo zaangażowany w konkurs, a jego „profesjonalne podejście może przełożyć się na zwiększenie konkurencyjności i mobilizację innych nadawców”. Na początku marca ogłoszono, że Australię reprezentować będzie Dami Im z utworem „Sound of Silence”. 12 maja wystąpiła w drugim półfinale konkursu i zajęła pierwsze miejsce po zdobyciu 330 punktów w głosowaniu jurorów i telewidzów, dzięki czemu awansowała do finału rozgrywanego 14 maja. Zaprezentowała się w nim jako 13. w kolejności i zajęła drugie miejsce z wynikiem 511 punktów, zwyciężając w głosowaniu jurorów (320 punktów) i plasując się na czwartym miejscu u telewidzów


Question: co jest napisane na fladze brazylii?

Answer: "Ordem e Progresso" (port. „ład i postęp”).

Context: Flaga Brazylii – jeden z symboli Brazylii. == Wygląd == Flaga Brazylii ma postać prostokąta, na którym, na zielonym tle, znajduje się duży żółty romb, a w nim niebieska kula z gwiazdami (m.in. z Krzyżem Południa), przecięta białym pasem z napisem "Ordem e Progresso" (port. „ład i postęp”). Na niebie flagi odwzorowano układ gwiazd widziany w Rio de Janeiro w dniu 15 listopada 1889, czyli dniu ogłoszenia kraju republiką. Proporcje wymiarów flagi to 7:10. == Historia == Projekt flagi Republiki Brazylii został przyjęty 19 listopada 1889. Koncepcję flagi opracował Raimundo Teixeira Mendesa we współpracy z Miguelem Lemosem i Manuelem Pereirą Reisem. W ostatecznej formie wykonał ją Décio Vilares. Na obecnie używanej fladze jest kilka nieznacznych zmian w stosunku do oryginału.


Question: jaką funkcję w starożytnym rzymie pełniło panteon?

Answer: Panteon poświęcony był bóstwom planetarnym oraz ówcześnie panującemu cesarzowi

Context: Panteon w Rzymie (, z greckiego "Πάνθειον", "pan" – wszystko, "theoi" – bogowie, panteon – "miejsce poświęcone wszystkim bogom") – okrągła świątynia na Polu Marsowym, ufundowana przez cesarza Hadriana w roku 125 na miejscu wcześniejszej z 27 r. p.n.e., zniszczonej w pożarze w 64 r. n.e. Budową gmachu kierował Apollodoros, zesłany, po czym prawdopodobnie stracony później przez cesarza. Panteon poświęcony był bóstwom planetarnym oraz ówcześnie panującemu cesarzowi, a od VII wieku Panteon jest użytkowany jako katolicki kościół pw. Santa Maria ad Martyres (). Jest jedną z najlepiej zachowanych budowli z czasów starożytnego Rzymu. 42-metrowa kopuła Santa Maria del Fiore Filippo Bruneleschiego we Florencji została wybudowana na wzór tej z Rzymu. Na panteonie wzorowany jest także warszawski kościół św. Aleksandra przy


Question: na jaką chorobę zmarł fryderyk chopin?

Answer: przyczyna jego przedwczesnej śmierci w wieku 39 lat do dziś pozostają niejasne. Mimo że za życia kompozytora rozpoznano u niego gruźlicę i na tę chorobę go leczono, od czasu jego śmierci w 1849 roku przedstawiono szereg alternatywnych rozpoznań wyjaśniających jego niedomagania zdrowotne.

Context: Choroba Fryderyka Chopina i przyczyna jego przedwczesnej śmierci w wieku 39 lat do dziś pozostają niejasne. Mimo że za życia kompozytora rozpoznano u niego gruźlicę i na tę chorobę go leczono, od czasu jego śmierci w 1849 roku przedstawiono szereg alternatywnych rozpoznań wyjaśniających jego niedomagania zdrowotne. == Historia choroby == Fryderyk Chopin od wczesnego dzieciństwa był delikatny i chorowity. Od najmłodszych lat pozostawał pod stałą opieką lekarzy. We wczesnej młodości rozwinęła się u niego nietolerancja tłustych posiłków (w szczególności szkodziła mu wieprzowina), które powodowały u niego bóle brzucha, biegunkę i utratę masy ciała. Później unikał tych objawów, przestrzegając diety. Poprawę przyniosła mu m.in. dieta z miodu i otrębów owsianych. Chopin osiągnął 170 cm wzrostu (25. centyl) i w wieku 28


Question: jaka cywilizacja stworzyła koło?

Answer: cywilizacji sumeryjskiej

Context: Koło – nazwa elementu maszyny lub urządzenia o geometrycznym kształcie koła, często stosowane w transporcie. Wynalezione w połowie IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii. Najstarsze znane pisemne świadectwa pochodzą z cywilizacji sumeryjskiej (XXXII wiek p.n.e.). Prawie równocześnie dotarło do Europy. Najstarsze znaleziono w Słowenii datowane na 3200 lat p.n.e. Aby ułatwić transport ciężkich przedmiotów (np. bloków kamiennych), podkładano pod nie okrągłe belki. Najstarsze wykopaliska udowadniają, że już starożytni Egipcjanie używali tej metody do budowy piramid. Najstarszy na świecie wizerunek pojazdu kołowego znaleziono w Polsce podczas wykopalisk w Bronocicach – badanie radiowęglowe 3635–3370 r. p.n.e. (według innej teorii, miano to należy się znalezisku z Tell Halaf). W XX wieku p.n.e. ze względu na konieczność zmniejszenia ciężaru zostały wynalezione koła szprychowe. Ich szerokie


Question: czym wsławił się herakles?

Answer: Znany był z wielkiej siły, waleczności, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku.

Context: Herakles (gr. , trl. Hēraklēs, gr. , trl. Hērakléēs, łac. Hercules), Alkides, Palajmon – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, waleczności, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę. Żonaty z Dejanirą, Megarą i Hebe. == Pochodzenie i dzieciństwo == Oficjalnie Herakles był synem Alkmeny i Amfitriona, króla tebańskiego. W rzeczywistości jednak ojcem jego był Zeus, który spłodził Heraklesa przybierając postać męża Alkmeny. Tej samej nocy, wcześniej niż się tego spodziewano, powrócił z wyprawy wojennej Amfitrion. W rezultacie Alkmena poczęła bliźnięta. Drugie z nich, prawy syn króla, imieniem Ifikles, był śmiertelnikiem (syn jego,


Question: gdzie zaczynają się bieszczady?

Answer: Pasma Bieszczadów znajdują się między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.).

Context: Bieszczady (522.12 i 522.13; węg. "Besszádok", słow. i cz. "Bukovské vrchy", rus. Бещады, ukr. Бещади) – grupa dwóch pasm górskich w łańcuchu Karpat. Pasma Bieszczadów znajdują się między Przełęczą Łupkowską (640 m n.p.m.) a Przełęczą Wyszkowską (933 m n.p.m.). Najwyższy szczyt Bieszczadów to Pikuj (1405 m n.p.m., na Ukrainie) zaś na terytorium Polski – Tarnica (1346 m n.p.m.). Dzielą się na: * Bieszczady Zachodnie (na terenie Polski i Ukrainy), * Bieszczady Wschodnie (na terenie Ukrainy). Bieszczady należą do Beskidów Wschodnich, które są częścią Zewnętrznych Karpat Wschodnich. Mimo iż szczytowe partie zajmują połoniny, Bieszczady zaliczane są do pasma Beskidów Lesistych, a nie Połonińskich. == Toponimia == Nazwy Bieszczady używa się zwykle w Polsce jako synonimu polskich Bieszczadów (które są jedynie częścią


Question: dlaczego łazienki królewskie?

Answer: Nazwa pochodzi od barokowego pawilonu Łaźni, wzniesionego w latach 80. XVII wieku przez Stanisława Herakliusza Lubomirskiego i przebudowanego przez Stanisława Augusta Poniatowskiego na pałac Na Wyspie.

Context: Łazienki Królewskie – zespół pałacowo-ogrodowy w Warszawie założony w XVIII wieku przez Stanisława Augusta Poniatowskiego. Nazwa pochodzi od barokowego pawilonu Łaźni, wzniesionego w latach 80. XVII wieku przez Stanisława Herakliusza Lubomirskiego i przebudowanego przez Stanisława Augusta Poniatowskiego na pałac Na Wyspie. Oprócz budynków, pawilonów oraz wolnostojących rzeźb znajdują się tam cztery ogrody: Królewski, Romantyczny, Modernistyczny oraz Chiński. Od 1960 zespół jest siedzibą Muzeum Łazienki Królewskie. == Historia == === Łazienki do 1798 === W średniowieczu w miejscu Łazienek znajdował się zwierzyniec służący jako teren polowań książąt mazowieckich. W latach 80. XVII wieku właściciel tego terenu, marszałek wielki koronny Stanisław Herakliusz Lubomirski, zbudował tam dwa pawilony: Ermitaż oraz bogato dekorowany pawilon Łaźni. Obydwa zostały zaprojektowane przez Tylmana z Gameren. We wrześniu


Question: kto był w wielkiej trójce?

Answer: Józef Stalin – przywódca ZSRR * Winston Churchill – premier Wielkiej Brytanii

Context: Wielka trójka – termin którym określa się najczęściej przywódców trzech światowych mocarstw alianckich (ZSRR, USA oraz Wielka Brytania) spotykających się w czasach II wojny światowej na trzech konferencjach międzynarodowych – kolejno: teherańskiej (1943) oraz jałtańskiej i poczdamskiej (obie w 1945), na których omawiano wojenne zobowiązania sojusznicze oraz kształt przyszłego porządku światowego po pokonaniu państw Osi. Wielką trójką nazywano też przywódców trzech mocarstw zwycięskich w I wojnie światowej (Wielkiej Brytanii, USA i Francji). Termin ten ma także odniesienia do innych wydarzeń w polityce globalnej. == Wielka trójka II wojny światowej == W jej skład wchodzili: * Józef Stalin – przywódca ZSRR * Winston Churchill – premier Wielkiej Brytanii (zastąpiony w drugiej fazie konferencji poczdamskiej przez Clementa Attleego z powodu klęski konserwatystów


Question: kim są aniołowie?

Answer: pośredniczącą – są posłańcami Boga, opiekunami powierzonych im osób, zanoszą ludzkie modlitwy przed oblicze Boga, oznajmiają ludziom jego wolę, pomagają podjąć właściwą decyzję.

Context: 9.9 oraz 15.20). Aniołowie są wzorem dla stworzeń doczesnych, między nimi a stworzeniem materialnym jest bowiem różnica ontologiczna. Świadomość tej różnicy stała się dotkliwa po grzechu pierworodnym ("Przeciwko manichejczykom komentarz do Księgi Rodzaju "II,9.12). Aniołowie w swym doskonałym bycie ukazują spełnienie się wieków, wieczne odpocznienie, poznanie bezpośrednie Boga – wszystko to jako potencjalnie możliwe, jako rzeczywistość eschatologiczna. === inne === W chrześcijaństwie aniołowie pełnią dwie główne funkcje: * gloryfikującą – wysławiają chwałę i wspaniałość Boga, * pośredniczącą – są posłańcami Boga, opiekunami powierzonych im osób, zanoszą ludzkie modlitwy przed oblicze Boga, oznajmiają ludziom jego wolę, pomagają podjąć właściwą decyzję. W Księdze Rodzaju cheruby strzegą wejścia do ogrodu Eden, a w Apokalipsie św. Jana aniołowie wymierzają kary spadające na ludzkość. ==


Question: jaki jest obszar tajwanu?

Answer: Powierzchnia – 36 188 km²

Context: Republika Chińska, potocznie Tajwan jest niewielkim państwem wyspiarskim leżącym w Azji Wschodniej. Składa się z dużej wyspy zwanej Tajwanem, kilkudziesięciu przybrzeżnych wysp wchodzących w skład archipelagów Peskadorów, Kinmen i Mazu Liedao oraz szeregu innych małych wysepek. == Powierzchnia, położenie i granice == Powierzchnia – 36 188 km² Położenie – Tajwan jest wyspą leżącą na zachodnim krańcu Pacyfiku pomiędzy morzami: Południowochińskim i Wschodniochińskim, od wschodu oblewają wyspę otwarte wody Oceanu Spokojnego, a dokładnie północna część Basenu Filipińskiego. Tajwan od kontynentalnych Chin oddziela szeroka na około 160 km Cieśnina Tajwańska. Skrajne punkty: północny 25°20′N, południowy 21°50′N, zachodni 120°00′E wschodni 122°00′E. Wyspa jest długa na mniej więcej 395 km i szeroka na 144 km. Tajwan (Republika Chińska) graniczy poprzez wody terytorialne Cieśniny Tajwańskiej


Question: jakie są najważniejsze osiągnięcie pierwszych filozofów?

Answer: Dążyli oni do wyjaśnienia rzeczywistości poprzez znalezienie jej najbardziej podstawowej "zasady" ("arché"), przenikającej całość rzeczywistości.

Context: były inspiracją i istotnym punktem odniesienia dla badaczy przyrody aż do powstania nowożytnej nauki. Pierwszą grupą filozofów byli tzw. jońscy filozofowie przyrody (m.in. Tales z Miletu, Anaksymander, Anaksymenes, Heraklit, Anaksagoras). Dążyli oni do wyjaśnienia rzeczywistości poprzez znalezienie jej najbardziej podstawowej "zasady" ("arché"), przenikającej całość rzeczywistości. Różni filozofowie w czym innym upatrywali tę podstawową zasadę: Tales w wodzie, Anaksymander w "bezkresie" ("apeiron"), Heraklit w ogniu, natomiast Anaksymenes w powietrzu. Bardzo wpływowa była filozofia Heraklita, uznającego zmianę za podstawową zasadę rządzącą rzeczywistością. W południowej Italii Pitagoras skupił wokół siebie grono uczniów, nauczając o matematycznej strukturze rzeczywistości. Zasadą podstawową była dla nich liczba, która stanowiła element rzeczy. Dzięki temu pitagorejczycy bardzo rozwinęli badania matematyczne. Istotne znaczenie dla starożytnej metafizyki miała też działalność eleatów.


Question: jakie oddziały wojskowe stworzył jan henryk dąbrowski?

Answer: Oddziały otrzymały nazwę Legionów Polskich.

Context: Francji. Dzięki wpływom Napoleona, za pośrednictwem Agencji (polska organizacja emigracyjna założona w Paryżu po upadku powstania kościuszkowskiego w 1794) Jan Henryk Dąbrowski podpisał 9 stycznia 1797 umowę z nowym rządem Republiki Lombardzkiej. Współtwórcami Legionów byli Karol Kniaziewicz, Józef Wybicki i Antoni Amilkar Kosiński. Oddziały otrzymały nazwę Legionów Polskich. Mundury i sztandary były zbliżone do polskich, język komend i stopnie wojskowe również były polskie. Na szlifach widniał włoski napis "Ludzie wolni są braćmi". Kokardy przypięte do mundurów były trójkolorowe w nawiązaniu do rewolucji francuskiej symbolizującą sojusz i protekcję Republiki. Dąbrowski zagwarantował ochotnikom obywatelstwo lombardzkie z prawem powrotu do kraju, gdy Lombardia będzie już wolna i bezpieczna. W maju 1797 w szeregach Legionów stanęło około 7 tys. żołnierzy, głównie Polaków przebywających na


Question: przez jakie państwa przepływa dunaj?

Answer: Niemcy, Austrię, Słowację, Węgry, Chorwację, Serbię, Bułgarię, Rumunię, Mołdawię i Ukrainę

Context: kamienną fontannę, która symbolizuje początek Dunaju. Długość mierzona od styku Brigach i Bregu wynosi 2845 km, a od źródeł Bregu w Furtwangen im Schwarzwald 2888 km. Dunaj przepływa przez 10 krajów europejskich: Niemcy, Austrię, Słowację, Węgry, Chorwację, Serbię, Bułgarię, Rumunię, Mołdawię i Ukrainę (Mołdawia ma dostęp tylko do jednego brzegu), aby w Rumunii i na Ukrainie rozbudowaną deltą ujść do Morza Czarnego. W delcie, która jest dawną zatoką wypełnioną osadami rzecznymi, Dunaj dzieli się na 3 główne ramiona: Kilia, Sulina i Święty Jerzy ("Brațul Sfântu Gheorghe"). W czasach starożytnych Dunaj () stanowił północną granicę Cesarstwa Rzymskiego. == Hydrografia == Dunaj jest jedyną w Europie większą rzeką, która płynie z zachodu na wschód. Po przepłynięciu 2888 km na pograniczu Rumunii i


Question: gdzie użyto broni chemicznej?

Answer: 20 marca 1995 – użycie sarinu przez członków sekty Najwyższa Prawda do zamachu w tokijskim metrze. Zginęło 12 osób, a ponad 5 500 zostało rannych lub hospitalizowanych. * 21 sierpnia 2013 – użycie sarinu w Ghucie podczas wojny domowej w Syrii. * 4 kwietnia 2017 - użycie środka o działaniu duszącym i parzącym w mieście Chan Szajchun na północy Syrii.

Context: Halabdży). * 20 marca 1995 – użycie sarinu przez członków sekty Najwyższa Prawda do zamachu w tokijskim metrze. Zginęło 12 osób, a ponad 5 500 zostało rannych lub hospitalizowanych. * 21 sierpnia 2013 – użycie sarinu w Ghucie podczas wojny domowej w Syrii. * 4 kwietnia 2017 - użycie środka o działaniu duszącym i parzącym w mieście Chan Szajchun na północy Syrii. == Zatapianie broni chemicznej w Bałtyku == Po II wojnie światowej duże ilości broni chemicznej zostały zatopione w Morzu Bałtyckim na wschód od wyspy Bornholm. Wielokrotnie na polskim wybrzeżu znajdowano wyrzucone na brzeg morza zestalone w wyniku przebywania długi czas w zimnej wodzie kawałki iperytu. Odnotowano też przypadki poparzenia iperytem rybaków, którzy w sieciach znajdowali zestalony gaz bojowy.


Question: jakie są zasługi jadwigi dla polskiej kultury i nauki?

Answer: Zleciła pierwsze w historii Polski tłumaczenie Księgi Psalmów na język polski (zachował się po dziś dzień egzemplarz tego dzieła znany jako Psałterz floriański). Fundowała wiele nowych kościołów i uposażała już istniejące klasztory. Opiekowała się szpitalami. W 1397 założyła bursę dla polskich i litewskich studentów przy Uniwersytecie Karola w Pradze. W tym też roku uzyskała zgodę papieża na utworzenie fakultetu teologii na Akademii Krakowskiej.

Context: nie przyniósł pozytywnych rezultatów, Krzyżacy nie byli skłonni do oddania tego terenu. ==== Działalność kulturalna i fundacje kościelne ==== Na swoim dworze skupiła elitę intelektualną Polski (Piotr Wysz, Mateusz z Krakowa, Hieronim z Pragi). Zleciła pierwsze w historii Polski tłumaczenie Księgi Psalmów na język polski (zachował się po dziś dzień egzemplarz tego dzieła znany jako Psałterz floriański). Fundowała wiele nowych kościołów i uposażała już istniejące klasztory. Opiekowała się szpitalami. W 1397 założyła bursę dla polskich i litewskich studentów przy Uniwersytecie Karola w Pradze. W tym też roku uzyskała zgodę papieża na utworzenie fakultetu teologii na Akademii Krakowskiej. ==== Śmierć i pochówek ==== 22 czerwca 1399 urodziła córkę Elżbietę Bonifację, która zmarła 13 lipca 1399. Jadwiga zmarła cztery dni później około


Question: jakie rozmiary ma macica?

Answer: Wymiary macicy u kobiety, która nie rodziła, są następujące: długość około 7,5 cm, największa szerokość około 4 cm i grubość około 2,5–3 cm, przy wadze 50–60 g.

Context: Macica () – nieparzysty narząd, o kształcie zbliżonym do spłaszczonej gruszki, służący do przyjęcia zapłodnionego jaja oraz rozwoju płodu i wydalenia go poza ustrój matczyny po zakończeniu rozwoju. Wymiary macicy u kobiety, która nie rodziła, są następujące: długość około 7,5 cm, największa szerokość około 4 cm i grubość około 2,5–3 cm, przy wadze 50–60 g. == Anatomia == Macica jest położona pośrodku jamy miednicy mniejszej między odbytnicą i pęcherzem moczowym. W macicy wyróżnia się dwie powierzchnie i dwa brzegi. Powierzchnia przednia jest spłaszczona i nosi nazwę powierzchni pęcherzowej, natomiast wypukła powierzchnia tylna stanowi powierzchnię jelitową. Obie powierzchnie schodzą się w brzegu prawym i lewym. ===Podział anatomiczny macicy=== * trzon macicy - zbudowany jest głównie z mięśni gładkich. Jego wewnętrzne ściany


Question: jak nazywano karę niewolniczej pracy na syberii dla powstańców?

Answer: zesłanie i katorga

Context: aczkolwiek obecnie zwykle jest utożsamiana z karą dla osób represjonowanych z przyczyn politycznych, gdyż zgodnie z rosyjskim kodeksem karnym z 1847 roku, zesłanie i katorga były karami powszechnie wymierzanymi uczestnikom zrywów narodowościowych i wyzwoleńczych. Po dojściu do władzy bolszewików katorgę zastąpiły deportacje i łagry. Katorgą nazywali Polacy też samo zesłanie na Sybir, jakkolwiek termin ten odnosi się głównie do tych skazanych, którzy w rotach aresztanckich kierowani byli do pracy w kopalniach na dalekim wschodzie i północy Imperium Rosyjskiego. Katorżnicy otrzymywali różne wyroki, od lat kilku po dożywotnie. Jednymi z tych, którym udało się wrócić, byli: * Jan Franciszek Salinger z Warszawy, syn zesłańca Jakuba, * dr Józef Antoni Beaupré – introduktor uprawy pszenicy w Daurii, * Rufin Piotrowski – pamiętnikarz.


Question: kiedy odbył się chrzest polski?

Answer: Datuje się go na rok 966, chociaż nie jest to pewne, gdyż źródła średniowieczne różnią się zarówno w opisie okoliczności, w jakich doszło do chrztu, jak też podają różne daty tego wydarzenia.

Context: Chrzest Polski – tradycyjna nazwa chrztu księcia Polan Mieszka I, który zapoczątkował proces chrystianizacji ziem polskich. Niekiedy uważa się go również za symboliczne wydarzenie, które było początkiem państwa polskiego i polskiego Kościoła katolickiego. Datuje się go na rok 966, chociaż nie jest to pewne, gdyż źródła średniowieczne różnią się zarówno w opisie okoliczności, w jakich doszło do chrztu, jak też podają różne daty tego wydarzenia. == Chronologia wydarzeń i datacja chrztu Polski == Chociaż w oficjalnej historiografii kościelnej i państwowej przyjmuje się rok 966 za datę chrztu Mieszka, to jednak nie jest to data pewna. Nie zachowało się żadne źródło z X wieku, a w Polsce także z XI wieku, które przekazałoby o chrzcie Polski nawet krótką wzmiankę. Najstarsza informacja


Question: któremu bogowi były poświęcone idy marcowe?

Answer: rzymskiego boga wojny – Marsa

Context: Idy marcowe (łac. "Idus Martiae", także "Idus Martii") − w kalendarzu rzymskim środek miesiąca przypadający piętnastego dnia marca. Tego dnia hucznie obchodzono święto rzymskiego boga wojny – Marsa. Odbywały się wtedy parady wojskowe i przegląd wojsk. Idy marcowe są szczególnie znane, ponieważ podczas tego święta w 44 roku p.n.e. Juliusz Cezar został zamordowany, otrzymując 23 pchnięcia sztyletem, zadane przez grupę ok. 60 zamachowców, w tym jego przyjaciela, Brutusa.


Question: jak nazywa się druga żona mieszka 1?

Answer: Oda Dytrykówna

Context: Oda Dytrykówna (ur. zap. ok. 955, zm. 1023) – pierworodna córka Dytryka (Teodoryka), margrabiego Marchii Północnej z rodu Haldensleben, druga żona księcia Polski Mieszka I. Wychowywała się w klasztorze pod wezwaniem Świętego Wawrzyńca w Kalbe (Milde) nad rzeką Mildą. Między 978 a 980, prawdopodobnie w 979 lub 980, została żoną księcia polskiego Mieszka I. Według źródeł w wyniku zawarcia małżeństwa uwolniono jeńców wojennych. Nie określono natomiast, na skutek jakiej wojny ci jeńcy zostali wzięci do niewoli. Jeśli przyjąć 978 rok, to przypuszczalnie stało się to po wojnie domowej w Niemczech, którą Mieszko I wykorzystał, by poszerzyć swoje wpływy na Połabiu. W 978 roku Otton II pokonał Czechy i rozpoczął przygotowania do wyprawy włoskiej. Aby ustanowić pokój na wschodzie, musiał pozyskać


Question: kto uzyskał od indii tytuł mahatmy?

Answer: Gandhi

Context: Gandhi uzyskał przydomki "Bapu" (ojciec) oraz "Mahatma" (wielka dusza). W Khedzie rolników reprezentował Vallabhbhai Patel, który wynegocjował z Brytyjczykami zawieszenie poboru podatków do czasu poprawy sytuacji ludności. Wypuszczono także na wolność wszystkich uwięzionych wcześniej protestujących. W rezultacie tych sukcesów Mahatma stał się sławny w całych Indiach i rozbudził świadomość narodową w zniewolonym do tej pory narodzie. ==== Ruch biernego oporu ==== Tzw. ustawa "Rowlatt" z roku 1919 upoważniała rząd do uwięzienia wszystkich winnych zamieszek bez przeprowadzenia procesu sądowego. 13 kwietnia tego roku w Pendżabie doszło do masakry "Jallianwala Bagh" (znanej też jako masakra Amritsar), w której z ręki Brytyjczyków zginęło 379 ludzi. Zostawiła ona w narodzie poczucie głębokiej traumy, spowodowała także wybuch powszechnej nienawiści oraz liczne akty przemocy. Gandhi potępił


Question: w jakim regionie jest polska?

Answer: Polska, Rzeczpospolita Polska (RP) – państwo unitarne w Europie Środkowej

Context: Polska, Rzeczpospolita Polska (RP) – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w przeważającej części w dorzeczu Wisły i Odry. Od północy Polska graniczy z Rosją (z jej obwodem kaliningradzkim) i Litwą, od wschodu z Białorusią i Ukrainą, od południa ze Słowacją i Czechami, od zachodu z Niemcami. Większość północnej granicy Polski wyznacza wybrzeże Morza Bałtyckiego. Polska Wyłączna Strefa Ekonomiczna na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji. Granice z Ukrainą, Białorusią i Rosją stanowią równocześnie granicę zewnętrzną Unii Europejskiej i strefy Schengen. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 696 km² i 9. w Europie. Zamieszkana przez 38 179 800 ludzi (marzec 2021), zajmuje pod względem liczby ludności 38. miejsce na


Question: ile kilometrów długości ma rosja?

Answer: Długość granic lądowych wynosi 20 241,5 km, morskich – 37 653 km.

Context: km). Długość granic lądowych wynosi 20 241,5 km, morskich – 37 653 km. Rozciągłość południkowa Rosji wynosi do 4000 km, natomiast rozciągłość równoleżnikowa – do 9000 km. Większa część Rosji należy do półkuli wschodniej, ale półwysep Czukocki oraz część wschodnia wyspy Wrangla należy do półkuli zachodniej (Rosja jest jedynym krajem azjatyckim zachodzącym do półkuli zachodniej). === Podział administracyjny === Od 2014 roku według rosyjskiej konstytucji w skład Federacji Rosyjskiej wchodzi 85 podmiotów federalnych (w tym dwa do roku 2015 wchodzące w skład Ukrainy): * 46 obwodów: amurski, archangielski, astrachański, biełgorodzki, briański, czelabiński, irkucki, iwanowski, jarosławski, kaliningradzki, kałuski, kemerowski, kirowski, kostromski, kurgański, kurski, leningradzki, lipiecki, magadański, moskiewski, murmański, niżegorodzki, nowogrodzki, nowosybirski, omski, orenburski, orłowski, penzeński, pskowski, riazański, rostowski, sachaliński, samarski, saratowski,


Question: kiedy wprowadzono kartki na cukier?

Answer: lipcu 1976 r.

Context: kolektywizacji rolnictwa. === Trzeci okres systemu kartkowego === Trzeci okres systemu kartkowego rozpoczęło wprowadzenie kartek na cukier w lipcu 1976 r. przez rząd Piotra Jaroszewicza, najpierw drukowanych z licznymi zabezpieczeniami, niemal jak banknoty, później coraz bardziej uproszczonych. Zniesiono je 1 listopada 1985 r., czyli niemal po 10 latach. W trakcie wydarzeń sierpniowych z 1980 jednym z 21 postulatów było wprowadzenie kartek na mięso, które faktycznie wprowadzono 28 lutego 1981 r. Na skutek stale narastających trudności gospodarczych system kartkowy rozszerzono 30 kwietnia 1981 r., obejmując nim oprócz mięsa także wszelkie przetwory mięsne, masło, mąkę, ryż i kaszę. 1 września 1981 r. system kartkowy objął też mydło i proszek do prania. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. system kartkowy był


Question: co oznacza halloween?

Answer: zwyczaj związany z maskaradą, obchodzony w wielu krajach w wieczór 31 października.

Context: Halloween – zwyczaj związany z maskaradą, obchodzony w wielu krajach w wieczór 31 października. Odniesienia do Halloween są często widoczne w kulturze popularnej, głównie amerykańskiej. Halloween najhuczniej jest obchodzony w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Irlandii, Australii i Wielkiej Brytanii. Mimo że dzień nie jest świętem urzędowym, cieszy się po święcie Bożego Narodzenia największą popularnością. Święto Halloween w Polsce pojawiło się w latach 90. XX w. Głównym symbolem święta jest wydrążona i podświetlona od środka dynia z wyszczerbionymi zębami. Inne popularne motywy to duchy, demony, zombie, wampiry, czarownice, trupie czaszki, nietoperze, czarne koty, pajęczyny itp. == Historia == Dokładna geneza Halloween nie jest znana. Może nią być rzymskie święto na cześć bóstwa owoców i nasion (Pomony) albo celtyckie święto na powitanie zimy.


Question: jak zmarł gierek?

Answer: Zmarł 29 lipca 2001 w Szpitalu Śląskim w Cieszynie na pylicę płuc, wiązaną z jego pracą w górnictwie w młodości.

Context: końca życia pobierał rentę z Francji i emeryturę z Belgii. Ostatnie lata życia spędził w swoim domu w Ustroniu przy ul. Zielonej, gdzie często spotykał się z Januszem Rolickim – głównym obrońcą jego postaci przed krytyką ugrupowań postsolidarnościowych. Zmarł 29 lipca 2001 w Szpitalu Śląskim w Cieszynie na pylicę płuc, wiązaną z jego pracą w górnictwie w młodości. 3 sierpnia 2001 został pochowany na katolickim cmentarzu w Sosnowcu-Zagórzu. W pogrzebie Edwarda Gierka wzięło udział około 10 tysięcy osób. Zgodnie z jego życzeniem pogrzeb miał charakter świecki. W pogrzebie uczestniczyli trzej byli premierzy: Edward Babiuch, Zbigniew Messner oraz Mieczysław Rakowski, górnicy, a także członkowie Związku Komunistów Polskich „Proletariat” oraz przewodniczący Unii Pracy Marek Pol. Z powodów politycznych na pogrzebie nie pojawili


Question: do wybuchu wojny peloponeskiej doszło na skutek?

Answer: rywalizacja dwóch największych potęg greckich o hegemonię nad całą Grecją.

Context: Wojna peloponeska zwana też "wielką wojną peloponeską" (431–404 p.n.e.) między Atenami i wspierającym je Ateńskim Związkiem Morskim a Spartą i Związkiem Peloponeskim. Powodem wojny była rywalizacja dwóch największych potęg greckich o hegemonię nad całą Grecją. Już pierwszy okres był niepomyślny dla Aten. Spartanie złupili Attykę. W Atenach, gdzie schronili się mieszkańcy Attyki, wybuchła groźna zaraza, której ofiarą padł Perykles. Po jego śmierci do głosu doszli przywódcy radykalnej grupy demokratów: najpierw Kleon, a następnie Hyperbolos. Sukcesem Aten było utrzymanie twierdzy Pylos i zdobycie wyspy Sfakterii, broniącej wstępu do Zatoki Pylońskiej. == Tło == Sytuacja polityczna w Helladzie po okresie wojen perskich była napięta, a nieostrożne i pochopne działanie którejś z polis mogło być pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych między dwiema potęgami


Question: kiedy trwał barok?

Answer: datuje się od końca XVI wieku do XVIII wieku.

Context: Barok (prawdopodobnie z port. "barroco" – perła o nieregularnym kształcie, z wł. – dziwność, nietypowość) – główny kierunek w kulturze europejskiej, którego trwanie datuje się od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nieoficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: „sztuka jezuicka” czy „sztuka kontrreformacyjna”. W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował teocentryczny mistycyzm. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni badacze wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki. Barok obejmował wszystkie przejawy działalności literackiej i artystycznej. U jego podstaw leżało twórcze przekształcenie renesansowego klasycyzmu w dążeniu do uzyskania maksymalnego oddziaływania na odbiorcę. Bogaty w zdobnictwo, pomysłowe rozwiązania i


Question: kto napisał słowa do piosenki nic nie może wiecznie trwać?

Answer: Andrzej Mogielnicki

Context: Nic nie może przecież wiecznie trwać – singel Anny Jantar z albumu Anna Jantar wydany w 1979 roku. Autorem tekstu jest Andrzej Mogielnicki, natomiast kompozycji Romuald Lipko. Nagrań dokonano z Budką Suflera w styczniu 1979 roku, w jednym z lubelskich studiów. Utwór był notowany na Liście przebojów Programu Trzeciego (12. miejsce, rok 1999) i liście przebojów Radia Koszalin (1. miejsce, rok 2013). Został wybrany przez radiosłuchaczy w jednym plebiscytów Studia Gama za najlepszą polską piosenkę roku 1979. Utwór znalazł się również w ścieżce dźwiękowej Sex und Charakter. Covery do tego utworu wykonały: Natalia Kukulska (córka Anny Jantar), Doda, Natalia Lubrano, Maria Niklińska, Paulla, Kayah i Anna Rozmus. == Teledysk == Do utworu nakręcono teledysk, w którym Anna Jantar ubrana w


Question: w którym roku wprowadzono 8 klas szkoły podstawowej?

Answer: 1 lipca 1963 r.

Context: wydało 28 kwietnia 1961 roku wytyczne w sprawie opracowania sieci 8-klasowych szkół podstawowych. Zgodnie z tymi wytycznymi modelem szkoły, według którego należy kształtować organizację nauczania w zreformowanej szkole podstawowej jest szkoła pełna, wysoko zorganizowana z siedmioma i więcej nauczycielami, oraz taka, do której uczęszcza co najmniej 200 uczniów. W myśl wytycznych Ministerstwa Oświaty szkoła zreformowana pracuje jako pełna szkoła ośmioklasowa albo szkoła realizująca program klas l-IV, a następnie przekazująca uczniów kończących klasę IV do szkół zbiorczych, położonych najbliżej ich miejsca zamieszkania. 1 lipca 1963 r. Minister Oświaty wydał Zarządzenie w sprawie wprowadzenia programu nauczania ośmioklasowej szkoły podstawowej (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Oświaty Nr 9 poz. 90 z 1963), które regulowało nauczanie i wychowanie w 8-klasowej szkole podstawowej. Wdrażając reformę Minister Oświaty


Question: w jaki sposób powstaje rosa?

Answer: Rosa powstaje na przedmiotach wyniku wypromieniowywania (radiacji) przez nie energii cieplej.

Context: rosysymbol rosy białej - osad białych zamarzniętych kropelek rosy. == Rosa powstająca w wyniku radiacji == Rosa powstaje na przedmiotach wyniku wypromieniowywania (radiacji) przez nie energii cieplej. Ten typ rosy powstaje w warunkach bezchmurnej i bezwietrznej pogody, gdy następuje intensywne wypromieniowanie ciepła z powierzchni ziemi. Jeżeli temperatura ciał spadnie poniżej punktu rosy, to będzie na nich kondensować para wodna tworząc krople rosy. Temperatura ciał o niewielkiej grubości, takich jak liście, cienkie blachy, najszybciej obniża się z powodu ich małej pojemności cieplnej przypadającej na jednostkę powierzchni, dlatego osad pojawia się na nich najwcześniej. Ciała o dużej grubości wychładzają się wolniej w wyniku napływu energii cieplnej z wnętrza i na nich rosa osiada później, a nawet nie osiada. Tempo chłodzenia zależy w


Question: gdzie położone jest serce?

Answer: U ludzi serce zlokalizowane jest pomiędzy płucami, w środkowej części klatki piersiowej.

Context: Serce człowieka (łac. "cor", "cordis", gr. "kardia") – mięśniowy narząd, stanowiący element układu krwionośnego, którego zadaniem jest pompowanie krwi do naczyń krwionośnych. Krew dostarcza ustrojowi tlen i składniki odżywcze, a także współuczestniczy w usuwaniu produktów metabolizmu. U ludzi serce zlokalizowane jest pomiędzy płucami, w środkowej części klatki piersiowej. U człowieka, tak jak u innych ssaków serce podzielone jest na cztery jamy: położone u góry dwa przedsionki, prawy i lewy oraz leżące poniżej nich dwie komory, prawą i lewą. Prawy przedsionek i prawą komorę przyjęło się razem nazywać "sercem prawym", natomiast lewy przedsionek i lewa komora są łącznie nazywane "sercem lewym". Dzięki zastawkom, zapobiegającym cofaniu się krwi, zdrowe serce pompuje ją tylko w jednym kierunku. Serce pompuje krew zgodnie z rytmem


Question: co robili dawni grecy aby zyskać łaskę bogiń?

Answer: W ofierze składano im owoce, wodę zmieszaną z miodem, kwiaty.

Context: przeznaczenie. Mojra oznaczała prawa, których nawet bogowie nie mogli pomijać, nie narażając porządku świata na niebezpieczeństwo. Z czasem wyobrażenie Mojry przyjęło postać pojedynczego bóstwa, które było personifikacją przeznaczenia człowieka, a później trzech sióstr – prządek ludzkiego losu, zamieszkujących pałac w sąsiedztwie Olimpu i czuwających nad życiem każdego człowieka. Mojry pojawiły się w kulcie greckim bardzo wcześnie, ale nigdy nie miały własnego mitu w ścisłym znaczeniu tego słowa. W kilku miejscach Grecji (Sykionie, Koryncie, Sparcie, Olimpii) znajdowały się ich miejsca kultu. W ofierze składano im owoce, wodę zmieszaną z miodem, kwiaty. W sztuce przedstawiano je jako poważne niewiasty : Kloto z wrzecionem, Lechesis ze zwojem lub globusem, Atropos z wagą lub nożycami. Czasem ze zwojem papirusu, na którym piszą słowa przeznaczenia.


Question: w jakim powstaniu brał udział wokulski?

Answer: powstanie styczniowe

Context: Stanisław Wokulski – postać literacka, protagonista powieści "Lalka" Bolesława Prusa; postać Wokulskiego stała się w polskiej kulturze masowej symbolem przedsiębiorczości. == Życiorys == Urodzony prawdopodobnie w 1832 roku, pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Zmuszony przez ojca, Piotra Wokulskiego, do pracy w Warszawie jako subiekt i kelner w winiarni u Hopfera, gdzie miał się przyuczać do zawodu. Tam poznał Ignacego Rzeckiego, z którym zamieszkał, co umożliwiło mu podjęcie edukacji. Wokulski najpierw poszedł do Szkoły Przygotowawczej, później do Szkoły Głównej, gdzie rozpoczął naukę na wydziale matematyczno-fizycznym. Jego wynalazki, to m.in.: model maszyny latającej z ograniczonymi możliwościami sterowania, maszyna pompująca wodę. Szkołę porzucił po niespełna roku, gdy wybuchło powstanie styczniowe. Wówczas Wokulski zaciągnął się do oddziału powstańczego, a po upadku powstania został zesłany


Question: jakie grupy społeczne powstały wskutek rewolucji przemysłowej?

Answer: wzrost znaczenia nowej klasy robotników (proletariatu) i burżuazji przemysłowej

Context: się także rozwojem przemysłu wysokich technologii. == Skutki rewolucji przemysłowej == Społeczne: * urbanizacja związana z masową migracją ludności ze wsi do miast * postęp wiedzy medycznej i higieny * zmniejszenie zatrudnienia w rolnictwie – zwiększenie w przemyśle (później w usługach) * prawo pracy * powstanie związków zawodowych * narodziny ruchu robotniczego i ideologii socjalistycznej * wzrost liczby ludności, przede wszystkim w miastach (migracja; zwiększony przyrost naturalny) * zmiana struktury społeczeństwa z agrarnego, o przewadze ludności wiejskiej, na społeczeństwo przemysłowe, w którym przeważa ludność mieszkająca w miastach * upadek znaczenia rzemieślników, chłopów oraz wielkich właścicieli ziemskich * wzrost znaczenia nowej klasy robotników (proletariatu) i burżuazji przemysłowej * demokratyzacja społeczeństwa * skoncentrowanie ludności w obrębie dużych miast * nowe ruchy społeczne,


Question: które kraje przystąpiły do unii europejskiej w 2007 roku?

Answer: Rumunia i Bułgaria.

Context: Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Norwegowie dwukrotnie, w latach 1972 i 1994, sprzeciwili się akcesji i do tej pory do niej nie doszło. Po kolejnym rozszerzeniu, w roku 2007, liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 27 – do wspólnoty dołączyły Rumunia i Bułgaria. W roku 2013 do Unii Europejskiej dołączyła Chorwacja. Trwają także negocjacje z innymi krajami. Proces rozszerzeń jest często nazywany "integracją europejską", jednak terminu tego używa się również w odniesieniu do zacieśniania współpracy między państwami należącymi do UE. O północy z 31 stycznia na 1 lutego 2020 r. Wielka Brytania, jako pierwsze państwo członkowskie, opuściła Unię Europejską. == Historia rozszerzeń == == Etapy rozszerzania Unii Europejskiej == Daty złożenia wniosków akcesyjnych i przystąpienia do Wspólnoty.


Question: kto wymyślił tampony?

Answer: tampon został po raz pierwszy opatentowany w 1929 przez Earle'a Haasa, lekarza z Denver w Kolorado.

Context: z tłumaczeniem i interpretacją hieroglifów. === Tampony z aplikatorem === W nowożytnym świecie tampon został po raz pierwszy opatentowany w 1929 przez Earle'a Haasa, lekarza z Denver w Kolorado. Patentu udzielono 19 listopada 1931, wraz z rejestracją znaku towarowego "tampax". Prawa do produkcji zostały sprzedane w 1934 Gertrudzie Tenderich, biznesmence z Wyoming. Założona przez nią firma nosiła nazwę Tampax Sales Corporation. Rozpowszechnienie tamponów w owych latach było trudne z powodu niechęci środków masowego przekazu do reklamy takiego produktu; podstawowym narzędziem jego promocji stał się marketing szeptany oraz reklama metodą door-to-door. Do wzrostu popularności tamponów przyczyniła się druga wojna światowa, jako okres, w którym kobiety masowo podejmowały pracę. W 1984 firma produkująca tampony "tampax" zmieniła nazwę na Tambrands Inc. i w


Question: dlaczego węże mogą połykać swoją zdobycz w całości?

Answer: Jest to możliwe dzięki bardzo ruchliwej trzewioczaszce oraz specyficznemu ułożeniu podskórnych naczyń krwionośnych, które tworzą sieć zmieniających kształt rombów.

Context: zygzakowata ("Vipera berus") Węże są mięsożerne. Połykają ofiary w całości, mimo że często są one większe od samego węża. Połykanie polega na nasuwaniu się węża na swoją ofiarę. Jest to możliwe dzięki bardzo ruchliwej trzewioczaszce oraz specyficznemu ułożeniu podskórnych naczyń krwionośnych, które tworzą sieć zmieniających kształt rombów. Wśród węży występują gatunki jadowite. Szacuje się, że stanowią one 10-25% wszystkich gatunków węży. Różnice w szacunkach pochodzą stąd, że niektóre węże uważa się za tzw. warunkowo jadowite (zęby jadowe położone w tyle szczęki, płytkie ukąszenie nie wprowadza więc jadu). Jad węży wytwarzany jest w specjalnym gruczole jadowym i spływa do ostrych zębów jadowych, którymi zwierzę uśmierca ofiarę. Dział zoologii zajmujący się wężami to ofiologia. == Ewolucja == Filogeneza węży jest słabo poznana


Question: ile miejsc siedzących jest w autobusie?

Answer: 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60)

Context: i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące. Autokary mogą być pojazdami piętrowymi, a sporadycznie przegubowymi. Pojazdy tego typu posiadają zwykle 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60), przeważnie ułożonych rzędami i zwróconych w kierunku jazdy. Autokary mogą być także wyposażone w miejsca leżące. Pojazdy te posiadają zazwyczaj wydzieloną przestrzeń bagażową, znajdującą się, w przypadku autokarów jednopoziomowych, pod pokładem pasażerskim. Autokary wyposażone są najczęściej w szereg udogodnień, mających zwiększyć komfort podróżujących, jak np. klimatyzację, półki na bagaż podręczny, toaletę, minibarek, telewizję pokładową, indywidualne oświetlenie czy podnóżki. Do głównych producentów autobusów turystycznych należą m.in. Mercedes-Benz, Neoplan, Setra oraz Van Hool.


Question: do czego wykorzystywana jest ropa naftowa?

Answer: Jest podstawowym surowcem przemysłu petrochemicznego stosowanym do otrzymywania m.in. benzyny, nafty, olejów, parafiny, smarów, asfaltów, mazutów, wazelin i wielu materiałów syntetycznych.

Context: Załadunek odbywa się na FPSO, platformach eksploatacyjnych, lub przy bojach przeładunkowych, a rozładunek tankowców odbywa się w terminalach naftowych. == Przetwórstwo ropy naftowej == Przetwórstwem ropy naftowej zajmuje się przemysł rafineryjny, który przerabia ją w rafineriach. Aby wyodrębnić z ropy jej poszczególne składniki (np. benzynę) stosuje się destylację frakcyjną. Ropę rozdziela się na frakcje dzięki różnicy w temperaturach wrzenia poszczególnych jej składników. Jakość ropy ustala się na podstawie indeksu API. == Zastosowanie ropy naftowej == Jest podstawowym surowcem przemysłu petrochemicznego stosowanym do otrzymywania m.in. benzyny, nafty, olejów, parafiny, smarów, asfaltów, mazutów, wazelin i wielu materiałów syntetycznych. == Skażenie środowiska == Ropa naftowa może skazić środowisko w dwóch sytuacjach – podczas poszukiwań i eksploatacji, oraz w czasie transportu. O ile erupcje


Question: ile powstańców jeszcze żyje?

Answer: około 3300 żyjącym uczestnikom powstania

Context: ** ppłk dr Leon Strehl „Feliks”. Projekt i wykonanie Robert Kotowicz (1996) ** zdobycie PASTy. Projekt i wykonanie: Robert Kotowicz (1997) ** ppłk Kazimierz Krzyżak „Kartuz”. Projekt i wykonanie: Hanna Roszkiewicz (1997) ** zdobycie Kościoła Św. Krzyża (1998) ** 60. rocznica Powstania Warszawskiego. Projekt i wykonanie: Robert Kotowicz (2004) * fundacja (wspólnie z Instytutem Papieża Jana Pawła II) pomnika ks. Jana Twardowskiego (2013) * wybicie medalu pamiątkowego z okazji 70. rocznicy powstania warszawskiego i przyznanie go 1 sierpnia 2014 roku około 3300 żyjącym uczestnikom powstania oraz około 400 osobom szczególnie zasłużonym w upamiętnianiu Powstania oraz dla środowisk uczestników Powstania * honorowy patronat nad akcją „70 sekund dla powstania w 70. rocznicę” (2014) * Zarząd Główny Związku Powstańców Warszawskich jest wydawcą


Question: o co chodzi w krykiecie?

Answer: . Gracz jednej z drużyn rzuca twardą piłkę z korka obłożonego skórą, o obwodzie 224–229 mm, w kierunku przeciwległej bramki, tak aby w nią trafić, a gracz drugiej drużyny (ang. "batsman") broni jej przed uderzeniem za pomocą drewnianego kija.

Context: Krykiet (ang. "cricket") – sport drużynowy, w którym mecze rozgrywane są między dwiema drużynami po jedenastu zawodników. Pochodzi z Anglii, gdzie podobna gra była znana już na przełomie XIII i XIV wieku. Mecze krykietowe rozgrywane są na trawiastym boisku o kształcie zbliżonym do owalnego, w środku którego znajduje się płaski pas (ang. "pitch" – dosłownie: "murawa") długości 20,12 m. Na końcach pasa ustawione są bramki (ang. "wicket") – trzy wbite w ziemię drewniane słupki (ang. "stump" – dosłownie: "pniak", "kijek"). Gracz jednej z drużyn rzuca twardą piłkę z korka obłożonego skórą, o obwodzie 224–229 mm, w kierunku przeciwległej bramki, tak aby w nią trafić, a gracz drugiej drużyny (ang. "batsman") broni jej przed uderzeniem za pomocą drewnianego kija. Jeszcze jeden


Question: w jakich częściach dziedziczą żona i dzieci?

Answer: to żona dziedziczy 1/4 spadku, obie córki po 1/4 spadku, zaś oboje wnucząt pozostałą 1/4 część spadku

Context: to żona dziedziczy 1/4 spadku, obie córki po 1/4 spadku, zaś oboje wnucząt pozostałą 1/4 część spadku, która przypadałaby na syna spadkodawcy. We współczesnym prawie – w przeciwieństwie, np. do prawa XIX-wiecznego – zniesiono dyskryminację dzieci nieślubnych i narodzonych wskutek kazirodztwa. Dlatego też dzieci ze związków pozamałżeńskich, czy kazirodczych zachowują pełne prawa spadkobierców. W sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił zstępnych (dzieci naturalnych i przysposobionych), do spadku zostają powołani jego małżonek oraz jego rodzice. Udział każdego z rodziców, który dziedziczy wraz z małżonkiem, wynosi 1/4 spadku. Kodeks w art. 932 § 2 uprzywilejowuje matkę spadkodawcy w sytuacji, gdy nie zostało ustalone ojcostwo. W takim przypadku bowiem dziedziczy ona 1/2 spadku a małżonek pozostałą połowę. Rodzice przejmują cały spadek w razie, gdy


Question: z jakim miastem toczyl wojne stefan batory?

Answer: Gdańskiem

Context: Wojna Rzeczypospolitej z Gdańskiem – konflikt zbrojny między nowo wybranym królem polskim Stefanem Batorym a miastem Gdańsk w latach 1576–1577. == Przyczyny == U podłoża sporu leżał konflikt interesów między Gdańskiem, który dążył do jak największej niezależności względem władz Rzeczypospolitej oraz utrzymania szerokich praw i przywilejów uzyskanych od Kazimierza Jagiellończyka, a Zygmuntem Augustem, który chciał pogłębienia unifikacji Prus Królewskich z Polską. Przejawem dążeń ostatniego Jagiellona do silniejszego związania Gdańska z państwem polsko-litewskim było powołanie Komisji Morskiej w roku 1568 oraz uchwalenie Statutów Karnkowskiego w roku 1570. Działania te w pewnym stopniu zwiększały władzę królewską w mieście, mianowicie powiększały uprawnienia sądownicze króla wobec Gdańska. Statuty osłabiały ponadto władztwo gdańskiego patrycjatu, modyfikując ustrój miasta poprzez nadanie większych kompetencji reprezentacji pospólstwa. == Przebieg


Question: kto prowadził czar par?

Answer: Maciej Kurzajewski i Izabella Krzan

Context: Czar par – polski program rozrywkowy łączący elementy teleturnieju i reality show emitowany od 20 lutego 1993 do 27 stycznia 1996 na antenie TVP1 i ponownie od 20 września do 13 grudnia 2019 na antenie TVP2, wymyślony przez Bożenę Walter. == Produkcja == W latach 1993–1996 nagrania do programu realizowane były w Studiu Koncertowym Polskiego Radia im. Witolda Lutosławskiego w Warszawie. W lipcu 2019 TVP ogłosiła reaktywację programu i rozpoczęcie castingów do nowej edycji, a prowadzącymi zostali Maciej Kurzajewski i Izabella Krzan, lecz po emisji 12 odcinków program ponownie zdjęto z anteny. == Zasady programu == Teleturniej polega na trwającej przez cały rok rywalizacji kilkudziesięciu par (54 w pierwszej edycji, 48 w drugiej, 51 w trzeciej) wybranych w konkursie spośród


Question: jaki ocean jest w irlandii?

Answer: Oceanu Atlantyckiego

Context: jest Islandia oraz Wielka Brytania. Od północy i zachodu oblewają ją wody Oceanu Atlantyckiego, natomiast na wschodzie i południowym wschodzie oddziela ją od Wielkiej Brytanii Morze Irlandzkie, Kanał Świętego Jerzego i Kanał Północny. Linia brzegowa jest bardzo urozmaicona, jej długość wynosi 1448 km. * Położenie geograficzne Irlandii określają współrzędne: ** szerokość geograficzna 51°30'-55°30'N ** długość geograficzna 6°00'-10°30'W === Klimat === Klimat Irlandii określa się jako typ klimatu umiarkowanego morskiego wilgotnego. Na jego kształtowanie największy wpływ mają napływające z południowego zachodu masy powietrza znad Oceanu Atlantyckiego i łagodząca działalność Prądu Północnoatlantyckiego. Średnie temperatury powietrza wahają się między 4 a 7 °C w styczniu i lutym, 14 do 16 °C w lipcu i sierpniu. Najwyższą temperaturę 33,3 °C zanotowano na zamku Kilkenny


Question: kto popełnił najwięcej morderstw?

Answer: Henry Lee Lucas

Context: Henry Lee Lucas (ur. 23 sierpnia 1936 w Blacksburgu, zm. 13 marca 2001 w Huntsville) – amerykański przestępca, skazany za morderstwa i nazwany największym seryjnym mordercą Ameryki. Przyznał się do popełnienia około 600 morderstw, razem z Ottisem Toolem pomiędzy 1975 a 1983 rokiem. W wywiadach z jednym z dziennikarzy stwierdził, że to policja zmusiła go do tego przyznania i nie jest seryjnym zabójcą. Został skazany na karę śmierci za kilka morderstw. == Życiorys == Lucas urodził się w 1936 roku w Blacksburg w stanie Wirginia. Był synem prostytutki i kalekiego mężczyzny. Matka często zmuszała syna do zakładania dziewczęcych ubrań oraz obserwowania jej aktów seksualnych z klientami. 11 stycznia 1960 roku zabił swoją matkę. Szybko został zatrzymany, osądzony i skazany. Po


Question: dlaczego św.wiktoria została świętą?

Answer: Padła prawdopodobnie ofiarą prześladowań chrześcijan za czasów cesarza Decjusza, w połowie III wieku lub za cesarza Dioklecjana na początku IV wieku.

Context: Wiktoria z Sabiny, również: Wiktoria z Rzymu, wł. "Sante Vittoria, Anatolia, e Audace" (zm. 18 grudnia ok. 250–303 w Trebula Mutuesca, dzisiejsze Monteleone Sabino) – dziewica, męczennica chrześcijańska i święta Kościoła katolickiego. == Historia == Była Rzymianką, pochodziła z patrycjuszowskiego rodu Sabinów, który mieszkał pod Rzymem w Subiaco, w regionie Lacjum. Padła prawdopodobnie ofiarą prześladowań chrześcijan za czasów cesarza Decjusza, w połowie III wieku lub za cesarza Dioklecjana na początku IV wieku. Niewiele wiadomo o jej życiu. Kult jej jest wczesny i on świadczy o historycznym istnieniu świętej, chociaż dokumenty o niej zaginęły. Najstarszy jej wizerunek widnieje na jednej z mozaik z VI wieku w Rawennie, w bazylice Św. Apolinarego. Świadczy to, jak jej kult musiał być żywy, skoro znalazł


Question: co musiał zrobić syn rycerza aby zostać rycerzem?

Answer: By mogło nastąpić pasowanie kandydat na rycerza musiał od 15. roku życia służyć jako giermek u boku pasowanego rycerza i zaprawiać się do wojennego rzemiosła.

Context: ustaloną normą 2 groszy z łana chłopskiego szlachta musiała sama wyrazić zgodę. == Pasowanie == By mogło nastąpić pasowanie kandydat na rycerza musiał od 15. roku życia służyć jako giermek u boku pasowanego rycerza i zaprawiać się do wojennego rzemiosła. Po złożeniu dowodów męstwa oraz uzyskania odpowiedniego wykształcenia (władania bronią, jazdy konnej, obyczajów, śpiewu i poezji), pasowano giermka na rycerza. Do aktu pasowania na rycerza wojownik przygotowywał się przez spowiedź, a cała ceremonia odbywała się w trakcie mszy świętej, po której wojownik składał przysięgę wierności Kościołowi, przestrzegania czci niewieściej, bronienia wdów i sierot. Następnie z rąk panującego otrzymywał pas rycerski i złote ostrogi. Z aktem pasowania na rycerza wiązało się nadanie ziemskie, dzięki czemu obdarowany dobrami rycerskimi (beneficjum), popadał w


Question: jaki kształt ma antaba?

Answer: najczęściej w postaci lwiej głowy z ruchomą obręczą

Context: Antaba lub hantaba (z niem. "die Handhabe – rękojeść") – stały lub ruchomy uchwyt z metalu umieszczany np. na skrzyni, kufrze, drzwiach, bramie. Ruchomy uchwyt składa się z dwóch części. Antaba umieszczona na drzwiach lub bramach (furtach), najczęściej w postaci lwiej głowy z ruchomą obręczą, służyła często za kołatkę. Antaba występowała głównie w sztuce romańskiej i gotyckiej. Współcześnie używana jest jako element dekoracyjny. Stara polska nazwa antaby to "dzierżak".


Question: jaki okręt podwodny dla polski?

Answer: ORP Orzeł

Context: ORP Orzeł – polski torpedowy okręt podwodny, jednostka wiodąca typu "Orzeł", zwodowany 15 stycznia 1938 roku w holenderskiej stoczni De Schelde we Vlissingen. Projekt okrętu został opracowany przy współudziale specjalistów polskiej Marynarki Wojennej, z wykorzystaniem niektórych rozwiązań konstrukcyjnych holenderskiej jednostki Hr. Ms. O.16. Okręt o długości całkowitej 84 metry i wyporności w zanurzeniu 1473 ton. Zanurzenie konstrukcyjne jednostki wynosiło 80 metrów, w praktyce jednak „Orzeł” zdolny był do bezpiecznego zanurzania na głębokość co najmniej 100 metrów. Konstrukcja oraz konwencjonalny układ napędowy (diesel-elektryczny) pozwalały jednostce na rozwijanie prędkości 19,44 węzła na powierzchni oraz 8,9 węzła w zanurzeniu. Podstawowe uzbrojenie okrętu stanowiło 20 torped wystrzeliwanych z 12 wyrzutni. Kadłub „Orła” był w całości spawany, zaś – jako "novum" – wszystkie płaszczyzny kontrolne


Question: jakie zwierzę jest symbolem kampinoskiego parku narodowego?

Answer: łoś

Context: należą występujące w Parku lasy olsowe i łęgowe. Najczęściej spotykanym w Puszczy Kampinoskiej zespołem leśnym jest kontynentalny bór sosnowy świeży. Z dębów stanowiących tu ważną domieszkę – około 10% – występują trzy gatunki, dwa rodzime: dąb szypułkowy i dąb bezszypułkowy oraz pochodzący z Ameryki dąb czerwony. Park i dolina nieuregulowanej Wisły ze starorzeczami, piaszczystymi łachami, wyspami i zaroślami stanowią ważne miejsce bytowania wielu zwierząt. Wśród nich znajdują się gatunki przywrócone naturze: łoś – będący symbolem parku, bóbr oraz ryś. Tereny Parku mają bogatą historię, związaną z walkami o niepodległość. Miały tu miejsce walki powstańcze w 1794 i 1863, walki armii Poznań we wrześniu 1939, a także walki w 1944. Znajdują się tu: mogiły powstańców z 1863, cmentarz partyzantów, jak również


Question: w jakich miastach jest uber?

Answer: miastach, takich jak Monachium, Frankfurt, Hamburg oraz Düsseldorf.

Context: miasta poleciły zarządowi przedsiębiorstwa dostosować się do wymogów przepisów lokalnych, uzyskać licencję oraz dostosować pojazdy do wymogów dla przewoźników działających w Toronto. === Niemcy === Uber działa w wielu niemieckich miastach, takich jak Monachium, Frankfurt, Hamburg oraz Düsseldorf. Jednak władze Berlina wytoczyły dwie skargi sądowe, korzystając z materiałów przekazanych przez Berliński Związek Taksówkarzy. Pierwsza sprawa sądowa dotyczyła serwisu firmy Uber związanego z limuzynami. Orzeczeniem sądu zakazana została działalność tego serwisu. Następna sprawa, przesłuchania w ramach której toczyły się ponad 3 miesiące później, dotyczyła serwisu związanego z kierowcami, którzy za pomocą Ubera wyrażali chęć świadczenia tanich usług przewozowych. Sąd uznał, że zgodnie z miejscowym prawem niemieckim, samochody i kierowcy, którzy zajmują się przewozem ludzi, mają być odpowiednio ubezpieczeni i zweryfikowani. Ponieważ


Question: jaka organizacja zajmuje promocją hokeja na lodzie?

Answer: IIHF, czyli "Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie"

Context: Organizacją promującą hokej na lodzie na świecie jest IIHF, czyli "Międzynarodowa Federacja Hokeja na Lodzie". Skupia ona w sumie 68 krajów z całego świata. Pomimo tego zdecydowaną większość medali rozgrywanych pod egidą IIHF Mistrzostw Świata zdobyło siedem państw (tzw. "wielka siódemka"): Kanada, Czechy, Finlandia, Rosja/ZSRR, Słowacja, Szwecja i Stany Zjednoczone. Podczas 22 turniejów olimpijskich wśród mężczyzn z 66 medali, aż 60 zdobyły reprezentacje powyższych państw. W pięciu rozegranych turniejach kobiet medale zdobyły tylko reprezentacje Kanady, USA, Szwecji, Finlandii oraz Szwajcarii. == Historia == Początki hokeja sięgają końca XV wieku. Dyscyplina została prawdopodobnie zapoczątkowana w Anglii lub Francji. W kulturze po raz pierwszy hokej można zaobserwować w malarstwie niderlandzkim – np. na obrazie Pietera Bruegla "Myśliwi na śniegu" z 1565. Na


Question: przez kogo została uchwalona konstytucja 3 maja?

Answer: Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wraz ze "stanami skonfederowanemi w liczbie podwóyney naród Polski reprezentującemi".

Context: Konstytucja 3 maja, właśc. Ustawa Rządowa z dnia 3 maja – uchwalona 3 maja 1791 roku ustawa regulująca ustrój prawny Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Powszechnie przyjmuje się, że Konstytucja 3 maja była pierwszą w Europie i drugą na świecie (po konstytucji amerykańskiej z 1787 r.) spisaną konstytucją. Uchwalona przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego wraz ze "stanami skonfederowanemi w liczbie podwóyney naród Polski reprezentującemi". Została zaprojektowana w celu zlikwidowania obecnych od dawna wad opartego na wolnej elekcji i demokracji szlacheckiej systemu politycznego Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Konstytucja zmieniła ustrój państwa na monarchię dziedziczną, ograniczyła znacząco demokrację szlachecką, odbierając prawo głosu i decyzji w sprawach państwa szlachcie nieposiadającej ziemi (gołocie), wprowadziła częściowe zrównanie praw osobistych mieszczan i szlachty oraz stawiała chłopów pod ochroną państwa,


Question: kiedy krzysztof kolumb odkrył amerykę?

Answer: 12 października 1492

Context: Krzysztof Kolumb, lub , , (ur. prawdopodobnie między 25 sierpnia a 31 października 1451 w Genui, zm. 20 maja 1506 w Valladolid) – włoski żeglarz, podróżnik i nawigator, tercjarz franciszkański. Kapitan wyprawy, która płynęła na trzech statkach: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii, gdyż pod tą nazwą w jego czasach rozumiano całość południowego, południowo-wschodniego i wschodniego wybrzeża Azji aż po Kataj – dzisiejsze Chiny – i Cipangu – dzisiejszą Japonię). Jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki i 12 października 1492 dotarła do Indii Zachodnich u wybrzeży Ameryki – kontynentu nieznanego w ówczesnej Europie. Za dokonania został mianowany admirałem


Question: czym są korzenie powietrzne?

Answer: zmodyfikowane korzenie, które pobierają wodę z powietrza.

Context: Korzenie powietrzne – zmodyfikowane korzenie, które pobierają wodę z powietrza. Tkanka pokrywająca korzenie to wielowarstwowa skórka zbudowana z kilku warstw martwych komórek. Warstwa ta, nazywana welamenem, niczym gąbka chłonie wodę z opadów deszczu i parę wodną. Welamen tworzy srebrnobiałą okrywę. Jego komórki są wypełnione powietrzem i zazwyczaj w ścianach komórkowych mają pory. Korzenie powietrzne występują między innymi u epifitów, np. u monstery dziurawej. Mogą wchłaniać nie tylko wodę i parę wodną, ale także gazowe składniki powietrza (np. amoniak), które następnie roślina wykorzystuje w swoich procesach przemiany materii.


Question: ile miał lat najstarszy człowiek na świecie?

Answer: Najdłużej żyjącym człowiekiem, którego metryka została jednoznacznie potwierdzona, była Francuzka Jeanne Calment (1875–1997), która przeżyła 122 lata i 164 dni.

Context: Najdłużej żyjącym człowiekiem, którego metryka została jednoznacznie potwierdzona, była Francuzka Jeanne Calment (1875–1997), która przeżyła 122 lata i 164 dni. Najstarszym mężczyzną był Japończyk Jiroemon Kimura (1897–2013), który żył 116 lat i 54 dni. Obecnie najstarszym żyjącym człowiekiem jest Hiszpanka Maria Branyas Morera (ur. 4 marca 1907). Tytuł ten przypadł jej 17 stycznia 2023 roku po śmierci Francuzki Lucile Randon. Najstarszym żyjącym mężczyzną jest obecnie Wenezuelczyk Juan Vicente Pérez Mora (ur. 27 maja 1909). Ranking najstarszych ludzi prowadzi wiele organizacji i naukowców, w tym eksperci Księgi Rekordów Guinnessa (od 1995 roku) i Gerontologicznej Grupy Badawczej, która czasami korzysta z ich informacji (to jej dane są przedstawione w tym haśle; nie uwzględnia ona mieszkańców Chin, Indii, Indonezji i krajów byłego ZSRR).


Question: jakie drzewo ma żołędzie?

Answer: dąb

Context: Żołądź, żołędź (określenie gwarowe, czasem też obecne w publikacjach specjalistycznych) – nazwa określająca owoc szupinkowy (pozorny) roślin z rodzaju dąb ("Quercus") składający się z orzecha i miseczki owocowej, ewentualnie odnosząca się do samego orzecha, czyli owocu właściwego. == Budowa == Owoce dębów rozwijają się w zmięśniałej i drewniejącej miseczce (kupuli, szupince) powstającej z wieńca liści przykwiatowych. Kupula ta ma u różnych gatunków różną wielkość i kształt (od głębokiej czarki po płytką miseczkę) i zwykle obejmuje tylko nasadę orzecha, czasem też obrasta go w znacznej części lub nawet w całości. Od zewnątrz na kupuli znajdują się mniej lub bardziej wydatne łuseczki przylegające (końce liści przykwiatowych), odstające lub odgięte, niekiedy frędzlowate, ale nigdy niezakończone haczykowato. Sam orzech jest kulisty lub owalny, zawsze


Question: na jaka glebokosc moze nurkowac czlowiek?

Answer: płetwonurkowanie – rekreacyjne do głębokości 40 m

Context: (freediving) – nurkowanie na wstrzymanym w płucach powietrzu (zatrzymany oddech), * płetwonurkowanie – rekreacyjne do głębokości 40 m, dostępne nawet dla dzieci już od 10–12 lat (na znacznie mniejsze głębokości i pod opieką instruktora) bez wyznaczonej górnej granicy wieku, określonej stanem zdrowia kandydata, * techniczne – dekompresyjne, trudne logistycznie, przekraczające limity rekreacyjne (zarówno głębokości lub czasu pobytu pod wodą), związane ze zmianami mieszanin oddechowych pod powierzchnią wody, wykonywane z użyciem bardziej skomplikowanych konfiguracji i większej ilości sprzętu, złożonym planowaniu, dla osób o bardzo dobrym stanie zdrowia, * wrakowe – wiążące się z penetracją wnętrza zatopionych wraków oraz innych obiektów będących dziełem człowieka (np. zatopionych platform wiertniczych), * nurkowanie jaskiniowe (podwodna penetracja zalanych korytarzy, sztolni, jaskiń) – nurkowanie bez możliwości wynurzenia


Question: kiedy zatonął prom estonia?

Answer: W nocy z 27 na 28 września 1994

Context: Estonia – prom pasażersko-samochodowy typu ro-pax, zbudowany w 1979 roku w niemieckiej stoczni Meyer Werft w Papenburgu na zamówienie fińskiej spółki SF Line. Od 1980 do 1994 roku kursował dla różnych przedsiębiorstw pod różnymi nazwami, takimi jak "Viking Sally", "Silja Star" czy "Wasa King". W nocy z 27 na 28 września 1994 zatonęła na Morzu Bałtyckim. Katastrofa pochłonęła 852 ofiary, co czyni ją jedną z najtragiczniejszych w późnych latach XX wieku. == Historia == Prom zbudowała stocznia Jos. L. Meyer GmbH w Niemczech dla Viking Line (AB Sally) pod nazwą "Viking Sally". Prom pływał na trasie Sztokholm – Mariehamn – Turku i był to w tym czasie największy prom tego typu pływający po Morzu Bałtyckim. W 1990 Viking Sally przeszła


Question: co przedstawia godło francji?

Answer: związane w pęk z wetkniętym w środek toporem rózgi liktorskie, na których umieszczono Tarczę Amazonek ze skrótem "RF" (République Française). Na końcach tarczy widnieją (według różnych interpretacji) głowa lwa i koguta lub lwa i orła. W tle znajdują się gałęzie dębu i lauru.

Context: Jorku. * nieoficjalnym godłem od 1912 są związane w pęk z wetkniętym w środek toporem rózgi liktorskie, na których umieszczono Tarczę Amazonek ze skrótem "RF" (République Française). Na końcach tarczy widnieją (według różnych interpretacji) głowa lwa i koguta lub lwa i orła. W tle znajdują się gałęzie dębu i lauru. Symbol ten jest wykorzystywany głównie przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych (widnieje min. na paszportach i placówkach dyplomatycznych). Jest także logiem Prezydenta Republiki. === Marianne === Alegoria Republiki wywodząca się z rewolucyjnej alegorii Wolności, przedstawiana na niebiesko-biało-czerwonym tle, z czapką wolności na głowie. Symbol używany jako logo na dokumentach ministerialnych i administracyjnych. Logo oficjalnie wprowadzone do użycia w 1999 przez ówczesnego premiera Lionela Jospina. Znak ten jest nową graficzną wersją "Marianny" –


Question: gdzie jest brama isztar?

Answer: Babilonie

Context: Brama Isztar – brama miejska w Babilonie, wzniesiona za panowania króla Nabuchodonozora II i poświęcona była bogini Isztar. Była ona północną bramą miasta, otwierającą tzw. drogę procesyjną, która ciągnęła się aż do E-sagili – świątyni boga Marduka. Obiekt tworzyły w zasadzie dwie bramy połączone przejściem, czyli był to tzw. obiekt bramny, składający się z czterech wież na planie kwadratu, zwieńczonych krenelażem, który zresztą był również na murach łączących wieże. Taka konstrukcja miała swoje konkretne, obronne cele i wynikała m.in. z techniki obrony przejścia umieszczonego w dwóch rzędach murów obronnych, w których odrębne bramy połączono dla skuteczniejszej obrony przed napastnikami. Poza tym pozwalało to lepiej kontrolować przybyszów przechodzących przez bramę. Brama Isztar oblicowana była glazurowaną cegłą w kolorze niebieskim. Na tym


Question: jaki kaliber ma kałasznikow?

Answer: kaliber 5,45 × 39 mm

Context: AK-74 (, "Awtomat Kałasznikowa obrazca 1974 goda") – rosyjski karabinek automatyczny, który jest rozwinięciem konstrukcji karabinka AK. Opracowany w 1974 roku, wprowadzony do uzbrojenia Armii Radzieckiej w 1976 roku. Użyty po raz pierwszy w działaniach wojennych po wkroczeniu ZSRR do Afganistanu (24 grudnia 1979 r.). == Różnice między AK-74 i AK "(w nawiasie kursywą dane dla AK)" == * Inna amunicja: kaliber 5,45 × 39 mm "(7,62 × 39)" o prędkości początkowej 900 m/s "(710)". Energia początkowa pocisku wynosi 1385 dżuli "(1990)", zapewniając 440-metrową "(350)" odległość strzału bezwzględnego do figury popiersia. Najwyższą skuteczność ognia osiąga się na dystansach do 500 m "(400)". Masa naboju wynosi 10,75 g "(18,21)", masa samego pocisku – 3,42 g "(8; niektóre wersje amunicji – 10)".


Question: ile mieszkańców ma szczecin?

Answer: Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Szczecin liczył 396 472 mieszkańców.

Context: Szczecin (, lub "Stetinum") – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego, położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad Odrą i jeziorem Dąbie. Historyczna stolica księstwa pomorskiego; później w granicach Szwecji, Brandenburgii, Prus i Niemiec, od 1945 roku należy do Polski (tym samym stanowi część tzw. Ziem Odzyskanych). Szczecin jest trzecim pod względem zajmowanej powierzchni (300,55 km² z czego prawie 24% zajmują grunty pod wodami) i siódmym pod względem liczby ludności miastem Polski. Znajduje się w centrum aglomeracji szczecińskiej (jednej z 8 polskich metropolii według ESPON). Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Szczecin liczył 396 472 mieszkańców. Z racji nadgranicznego położenia i bliskości (ok. 100 km) Morza Bałtyckiego, dostępnego przez żeglowną Odrę oraz Zalew


Question: w którym filmie zagrał russell crowe?

Answer: "Gladiator

Context: Russell Ira Crowe (ur. 7 kwietnia 1964 w Wellington) – nowozelandzko-australijski aktor, reżyser, muzyk i wokalista. Choć z urodzenia Nowozelandczyk, spędził 10 lat swojego dzieciństwa w Australii i wieku 21 lat na stałe się osiedlił; jednak Crowe twierdził, że dwukrotnie odmówiono mu obywatelstwa australijskiego. Odtwórca roli rzymskiego generała Maximusa Decimusa Meridiusa w epickim filmie historycznym "Gladiator" (2000), za którą zdobył Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego wraz z dziesięcioma innymi nominacjami w tej samej kategorii. == Życiorys == === Wczesne lata === Urodził się w Wellington w Nowej Zelandii jako syn Jocelyn Yvonne (z domu Wemyss) i Johna Alexandra Crowe’a. Jego rodzice pracowali na planie filmowym; ojciec był kurierem i kierownikiem hotelu, a matka zajmowała się cateringiem. Od czwartego roku życia