Question: jakie skutki miała odsiecz wiedeńska?

Answer: Bitwa była przełomowym wydarzeniem w wojnie – zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy.

Context: Bitwa pod Wiedniem (inaczej nazywana Odsieczą Wiedeńską lub rzadziej Wiktorią Wiedeńską) – bitwa stoczona 12 września 1683 pod Wiedniem między wojskami polsko-cesarskimi pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego a armią Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Bitwa była przełomowym wydarzeniem w wojnie – zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy. == Geneza == Imperium Osmańskie od chwili powstania opierało się na podbojach. Na przestrzeni wieków kolejne państwa były najeżdżane i podbijane przez sułtanat turecki. W połowie XIV wieku Turcy podjęli planowy podbój Bałkanów opanowując Bizancjum, Bułgarię, Albanię i Serbię. W roku 1541 interweniowali na Węgrzech w czasie wojny między Habsburgami a Zapolyami, wspierając najpierw tych drugich, a


Question: kogo zapraszał stanisław august poniatowski na obiady czwartkowe?

Answer: intelektualistów polskich

Context: Obiady czwartkowe – powstałe z inicjatywy Adama Kazimierza Czartoryskiego i organizowane przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, na wzór paryskich salonów literackich, spotkania intelektualistów polskich. == Historia == A uczone obiady? znasz to może imię? Gdzie połowa nie gada a połowa drzymie, W których król wszystkie musi zastąpić ekspensa, Dowcipu, wiadomości, i wina, i mięsa. Kajetan Węgierski (1756-1787) Były to popołudniowe biesiady literacko-naukowe. Pierwsze spotkania odbyły się w 1770 i były kontynuacją zebrań o podobnym charakterze, organizowanych przez Adama Kazimierza Czartoryskiego w Pałacu Błękitnym w początkowym okresie panowania Stanisława Augusta. Obiady czwartkowe organizowane były regularnie co tydzień i trwały od 3 do 4 godzin. Przeważnie odbywały się na Zamku Królewskim (według tradycji w Sali Rady, w inwentarzu z roku 1808 zwanej


Question: w jakim stanie jest hollywood?

Answer: w stanie Floryda

Context: Hollywood – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w obszarze metropolitalnym Miami, nad Oceanem Atlantyckim. Według spisu w 2020 roku liczy 153,1 tys. mieszkańców. == Urodzeni w Hollywood == * Victoria Justice – aktorka i piosenkarka * Bethany Joy Lenz – aktorka * Mike Napoli – baseballista * Steve Blake – koszykarz * Seth Gabel – aktor * Sachia Vickery – tenisistka * Norman Reedus – aktor == Miasta partnerskie == * Lecherías, Wenezuela * Ciudad de la Costa, Urugwaj * Gwatemala, Gwatemala * Herclijja, Izrael * Romorantin-Lanthenay, Francja * Baia Mare, Rumunia * Higüey, Dominikana * Vlorë, Albania


Question: które polskie miasto stało się głównym ośrodkiem konspiracji?

Answer: Kraków

Context: Część udało się uratować przejętym losem zabytków deputowanym i senatorom (m.in. Barbakan), ale zniszczono gotycki ratusz (w 1817, prócz wieży) i niektóre bramy miejskie. Na miejscu zburzonych murów założono Planty. == Powstanie krakowskie w 1846 roku i likwidacja Rzeczypospolitej == Po upadku powstania listopadowego Kraków był głównym ośrodkiem polskiej konspiracji niepodległościowej. Działali w nim na szeroką skalę emisariusze polskiej emigracji. W 1835 wysłannicy Młodej Polski założyli w porozumieniu z byłymi węglarzami ze Związku Przyjaciół Ludu Stowarzyszenie Ludu Polskiego. Od 1837 działała w Krakowie Konfederacja Powszechna Narodu Polskiego. W 1843 roku emisariusze Towarzystwa Demokratycznego Polskiego założyli w Krakowie Komitet Rewolucyjny, współpracujący z Centralizacją Poznańską. W styczniu 1845 odbyły się w Krakowie rozmowy kierownictwa projektowanego powstania, w których wzięli udział: Ludwik Mierosławski,


Question: gdzie odbyły się zimowe igrzyska olimpijskie?

Answer: we francuskiej miejscowości Chamonix

Context: I Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbyły się we francuskiej miejscowości Chamonix w 1924. W programie igrzysk pojawiło się 16 konkurencji sportowych, w których udział wzięło łącznie 314 zawodników (w tym 13 kobiet) z 19 krajów. == Opis == I Zimowe Igrzyska Olimpijskie odbyły się w Chamonix pod nazwą Tygodnia sportów zimowych. Dopiero w 1926 na sesji MKOl w Lizbonie impreza otrzymała nazwę I zimowych igrzysk olimpijskich. Zawody odbywały się od 25 stycznia do 5 lutego 1924 r. Oficjalne otwarcie nastąpiło 25 stycznia 1924 r. na stadionie olimpijskim w Chamonix. Dokonał tego podsekretarz stanu ministerstwa edukacji i wychowania Gaston Vidal. Następnie przyrzeczenie olimpijskie wypowiedział narciarz Camille Mandrillon. W igrzyskach startowało 314 zawodników (w tym 13 kobiet) z 19 krajów. Wśród nich była


Question: ilu amerykanów zmarło na covid?

Answer: w Stanach Zjednoczonych liczba ofiar śmiertelnych COVID-19 przekroczyła 300 tysięcy

Context: powodu zakażenia koronawirusem zmarło 3 157 osób. Poprzedni rekord dzienny zgonów chorych na COVID-19 odnotowano 15 kwietnia (2 603). Również 2 grudnia liczba osób hospitalizowanych z powodu COVID-19 po raz pierwszy przekroczyła 100 tysięcy. 14 grudnia 2020 w Stanach Zjednoczonych liczba ofiar śmiertelnych COVID-19 przekroczyła 300 tysięcy (więcej niż Amerykanów poległych w czasie walk II wojny światowej). Tego samego dnia pierwsza osoba w USA przyjęła szczepionkę na COVID-19. 12 stycznia 2021 w USA zanotowano kolejny dobowy rekord zgonów. Tego dnia z powodu COVID-19 zmarło 4 327 osób. Również trzeci, czwarty i piąty największy dobowy bilans zgonów chorych na COVID-19 odnotowano tam w styczniu 2021. Liczba zakażeń wirusem SARS-CoV-2 do tego dnia wyniosła w Stanach Zjednoczonych 22 835 071 przypadków, co


Question: jak wyglądał sherlock holmes?

Answer: Charakterystyczna szczupła sylwetka, pociągła twarz z orlim nosem, paciorkowate, niebieskie oczy, kraciasty płaszcz, czapka typu "deerstalker" (ang. "czapka łowców jeleni") i nieodłączna fajka czynią postać Holmesa łatwo rozpoznawalną na całym świecie.

Context: sposobu pracy dzisiejszego komputera osobistego zaawansowanej generacji: przekazywano mu wszelkie informacje ze wszystkich departamentów, a tylko on w razie potrzeby potrafił od razu przytoczyć je z pamięci, a także pokazać ich wzajemny wpływ na siebie. == Holmes w kulturze == Sherlock Holmes jest także bohaterem wielu filmów, spektakli teatralnych i gier komputerowych, niekoniecznie będących ekranizacjami utworów Conana Doyle’a. Występował również w literaturze brukowej i komiksach. Charakterystyczna szczupła sylwetka, pociągła twarz z orlim nosem, paciorkowate, niebieskie oczy, kraciasty płaszcz, czapka typu "deerstalker" (ang. "czapka łowców jeleni") i nieodłączna fajka czynią postać Holmesa łatwo rozpoznawalną na całym świecie. Taki wygląd Sherlock Holmes zawdzięcza ilustratorowi opowiadań (Sidney Paget), a nie ich autorowi. Można uznać, że postać ta stała się swoistą ikoną popkultury. W


Question: ile odcinków ma serial zranione ptaki?

Answer: 202 odcinków

Context: Zranione ptaki (tr. "Yaralı Kuşlar") – turecki serial obyczajowy emitowany na antenie Kanal D od 1 kwietnia do 29 listopada 2019. W Polsce premiera serialu odbyła się 21 marca 2022 na antenie TVP1. Polski nadawca stosuje odmienny w stosunku do oryginału podział treści na odcinki; ma to związek z tym, że jeden odcinek tureckiego oryginału ma długość ok. 55 minut, a Telewizja Polska emituje produkcję w epizodach 45-minutowych. Numeracje polska i turecka nie pokrywają się. Polska wersja serialu obejmuje 202 odcinków. Ostatni odcinek wyemitowany został 6 stycznia 2022 roku. == Opis fabuły == Akcja serialu rozgrywa się we współczesnej Turcji i opowiada o losach przybranego rodzeństwa – Meryem Çelik i jej młodszego brata Ömera. Dziewczyna wychowuje kilkuletniego chłopca i traktuje


Question: kiedy biblia została napisana?

Answer: Rosnąca liczba badaczy datuje spisanie większości Starego Testamentu na okres panowania perskiego, pomiędzy 539 p.n.e. a 330 p.n.e.

Context: p.n.e., najnowsze pochodzą z II lub nawet I wieku p.n.e. (Księga Daniela). Według Alberta de Pury i Antoona Schoorsa działalność piśmiennicza na szerszą skalę zaczęła się w Izraelu i Judzie w latach 750–680 p.n.e. Rosnąca liczba badaczy datuje spisanie większości Starego Testamentu na okres panowania perskiego, pomiędzy 539 p.n.e. a 330 p.n.e. Zgodność ksiąg Starego Testamentu z wydarzeniami zależy od ich gatunku literackiego. Odkrycia archeologiczne, jak też badanie stylu literackiego tzw. ksiąg historycznych (np. Ksiąg Samuela i Królewskich) potwierdzają ich wczesne pochodzenie i wartość jako źródła historycznego. Z kolei niektóre księgi mądrościowe np. Księga Rut mają charakter midraszy i luźny związek z rzeczywistymi zdarzeniami. Według Gerharda von Rada piśmiennictwo historyczne starożytnego Izraela różni się charakterem od współczesnego naukowego sposobu opisywania


Question: czym charakteryzowały się pierwsze lata rządów bolszewików?

Answer: odebrano majątki cerkwi prawosławnej, znacjonalizowano fabryki i banki. Bolszewicy rozpoczęli prześladowanie partii niebolszewickich (w tym socjalistycznych – eserowców i mienszewików), aresztowania, zabójstwa i zmuszanie do emigracji działaczy, zamykanie gazet. Zorganizowano sieć obozów koncentracyjnych (późniejszego Gułagu). Odebrano robotnikom prawo do strajku, aresztowano niezależnych działaczy robotniczych, strajki łamano siłą, przywódców strajkowych jako „kontrrewolucjonistów” aresztowała CzK. Wprowadzono nakaz pracy i pracę przymusową.

Context: łotewskich. 3 marca 1918 rząd bolszewicki wycofał Rosję z koalicyjnego udziału w I wojnie światowej, zawierając w Brześciu traktat pokojowy z Niemcami, Austro-Węgrami, Bułgarią i Turcją, kosztem znacznych cesji terytorialnych na rzecz Państw Centralnych. Wkrótce potem (1917- czerwiec 1918) odebrano majątki cerkwi prawosławnej, znacjonalizowano fabryki i banki. Bolszewicy rozpoczęli prześladowanie partii niebolszewickich (w tym socjalistycznych – eserowców i mienszewików), aresztowania, zabójstwa i zmuszanie do emigracji działaczy, zamykanie gazet. Zorganizowano sieć obozów koncentracyjnych (późniejszego Gułagu). Odebrano robotnikom prawo do strajku, aresztowano niezależnych działaczy robotniczych, strajki łamano siłą, przywódców strajkowych jako „kontrrewolucjonistów” aresztowała CzK. Wprowadzono nakaz pracy i pracę przymusową. W odpowiedzi na rozpędzenie Konstytuanty generałowie: Aleksiej Kaledin, Ławr Korniłow, Michaił Aleksiejew, Anton Denikin i Piotr Wrangel zaczęli organizować ochotnicze jednostki wojskowe


Question: co to były kolonie?

Answer: posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej.

Context: Kolonia (z „osada rolnicza”) – posiadłość państwa, nazywanego krajem macierzystym bądź metropolią, znajdująca się poza jego granicami i podlegająca bezpośredniej zależności politycznej i gospodarczej. Pierwsze kolonie zakładano już w starożytności w rejonie morza Śródziemnego, w okresie tak zwanej wielkiej kolonizacji greckiej. Najwięcej kolonii powstało w efekcie wielkich odkryć geograficznych. Do XIX wieku obie Ameryki, Azja, Afryka i Australia zostały spenetrowane przez europejskich osadników. Polityka promująca zajmowanie terytoriów zamorskich przez państwa wysoko rozwinięte określona została mianem kolonializmu. Proces likwidacji kolonii zapoczątkowany został przez przekształcenie trzynastu brytyjskich kolonii w Ameryce Północnej w niepodległe Stany Zjednoczone. Ameryka Południowa spod zależności kolonialnej uwolniona została w okresie wojen napoleońskich. Najpóźniej dekolonizacja dotarła do Azji i Afryki. Większość kolonii ulokowanych na tych kontynentach zyskała niezależność dopiero


Question: co to planety karłowate?

Answer: Planeta karłowata – rodzaj obiektu astronomicznego, pośredni między planetami a małymi ciałami niebieskimi.

Context: Planeta karłowata – rodzaj obiektu astronomicznego, pośredni między planetami a małymi ciałami niebieskimi. Planety karłowate, wbrew nazwie, nie zaliczają się do planet. Planetą karłowatą jest obiekt, który: * znajduje się na orbicie wokół Słońca, * ma masę wystarczającą, by własną grawitacją pokonać siły ciała sztywnego tak, aby wytworzyć kształt odpowiadający równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty), * nie oczyścił sąsiedztwa swojej orbity z innych względnie dużych obiektów, * nie jest satelitą planety lub innego obiektu niegwiazdowego. == Terminologia == Termin ten został przyjęty przez Zgromadzenie Generalne Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) w Pradze 24 sierpnia 2006. Został on zdefiniowany jedynie dla Układu Słonecznego, jednak czasem jest używany również dla obiektów pozasłonecznych. == Lista planet karłowatych == Jak dotąd za planety karłowate IAU oficjalnie


Question: jakiego kalendarza używamy w polsce?

Answer: kalendarz gregoriański

Context: Portugalii, Polsce, i prawie całych Włoszech. W niedługim czasie poszło za tym przykładem wiele innych krajów katolickich. Niektóre kraje protestanckie przyjęły kalendarz jedynie po części, a niektóre dopiero w późniejszym czasie (np. w Wielkiej Brytanii w 1752). Ostatnimi krajami europejskimi, które wprowadziły kalendarz gregoriański, były ogólnie te, w których większość ludności wiązała się z Kościołami prawosławnymi. Ostatnimi europejskimi krajami, które wprowadziły kalendarz gregoriański były Grecja (w 1923), dotychczas używająca kalendarza juliańskiego (Grecki Kościół Prawosławny wprowadził zmianę w 1924) i Turcja w 1927, która do tego czasu używała kalendarza muzułmańskiego, chociaż oficjalną datą zmiany kalendarza jest 1917. Republika Chińska oficjalnie przyjęła ten kalendarz w 1912, potem po długim czasie rewolucji ponownie został on wprowadzony w 1929. Gdy w 1949 została utworzona


Question: w jakim klubie gra piątek?

Answer: US Salernitana 1919

Context: Krzysztof Piątek (ur. 1 lipca 1995 w Dzierżoniowie) – polski piłkarz, występujący na pozycji napastnika we włoskim klubie US Salernitana 1919, do którego jest wypożyczony z Herthy BSC. Od 2018 reprezentant Polski w piłce nożnej. Uczestnik Mistrzostw Europy U-21 2017 i Mistrzostwa Świata 2022. == Kariera klubowa == === Początki === Treningi piłkarskie rozpoczął w dziecięcym zespole Niemczanki Niemcza, w kwietniu 2006 przeszedł do UKS Dziewiątki Dzierżoniów, a w 2011 do Lechii Dzierżoniów, w barwach której w wieku 17 lat zadebiutował w III lidze. === Zagłębie Lubin === W 2013 został graczem Zagłębia Lubin. Początkowo występował w drużynie rezerw, jednak krótko po zmianie trenera pierwszego zespołu z Oresta Lenczyka na Piotra Stokowca, Piątek zaczął trenować z pierwszą drużyną. 14 maja


Question: ile mamy żeber?

Answer: dwanaście par

Context: Przednie żebra łączą się z mostkiem, tworząc klatkę piersiową. Żebra te są dwu- lub trzyodcinkowe, odcinki są połączone stawami. Żebra łączące się z mostkiem noszą nazwę żeber prawdziwych. Następne żebra łączą się z mostkiem poprzez poprzednie, z którymi są zrośnięte i te noszą nazwę żeber rzekomych. Dalsze, jednoczęściowe, nie dosięgają mostka i nazywa się je żebrami wolnymi ("costae fluctuantes"). Takie zróżnicowanie wykazują jednak tylko najbardziej zaawansowane ewolucyjnie gady. Schemat ten w pełni odpowiada budowie przeciętnego ssaka. U ptaków dodatkowo okolica mostka zostaje wzmocniona poprzez występujący na przykręgowej części żebra wyrostek haczykowaty ("processus uncinatus"). === Żebra człowieka === Żebra stanowią część układu kostnego człowieka. Jest to dwanaście par (niewielka część populacji ma żeber więcej /patrz: atawizm/ lub mniej) półkoliście wygiętych kości


Question: jaki był skutek wojny secesyjnej w stanach zjednoczonych?

Answer: W wyniku wojny śmierć poniosło 620 tysięcy ludzi, zniszczono

Context: Wojna secesyjna – wojna, która toczyła się w latach 1861–1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii. Nazwa „wojna secesyjna” pochodzi od secesji (odłączenia się) stanów skonfederowanych od Unii. Powszechną nazwą, stosowaną zwłaszcza w USA, jest także „amerykańska wojna domowa” (ang. "American Civil War"). Znana jest także jako „wojna pomiędzy stanami” i „wojna o niepodległość Południa”. Zapoczątkowało ją ostrzelanie Fortu Sumter w zatoce Charleston w Karolinie Południowej przez konfederatów 12 kwietnia 1861. Trwała do 26 maja 1865, kiedy poddały się ostatnie zorganizowane ośrodki oporu konfederatów (gdzieniegdzie walki trwały jeszcze do czerwca). W wyniku wojny śmierć poniosło 620 tysięcy ludzi, zniszczono


Question: kiedy skończyła się ii wojna światowa?

Answer: 2 września 1945 roku

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: kto był namiestnikiem królestwa polskiego?

Answer: oficjalny przedstawiciel króla Polski (którym był cesarz rosyjski)

Context: Namiestnik – oficjalny przedstawiciel króla Polski (którym był cesarz rosyjski) w Królestwie Polskim. Urząd namiestnika utworzony został na mocy Konstytucji Królestwa Polskiego z 27 listopada 1815. W 1874 większość jego kompetencji przeniesiono do nowo utworzonego urzędu generał-gubernatora warszawskiego. Namiestnik miał być mianowany spośród członków rodziny królewskiej lub obywateli Królestwa Polskiego, w tym osób naturalizowanych przez króla. == Zakres działania == Pozycję ustrojową namiestnika w Królestwie określał ściślej III Rozdział konstytucji ("O namiestniku i o Radzie Stanu"). Kierował całością spraw publicznych w kraju, pod nieobecność monarchy prezydował Radzie Stanu. Był również członkiem i kierownikiem Rady Administracyjnej. Zachowywał prawo weta wobec jej decyzji, jego własne postanowienia (z wyjątkiem owego weta) musiały jednak być kontrasygnowane przez właściwego ministra. Namiestnik posiadał liczne, pośrednie, uprawnienia


Question: co oznacza określenie dzban?

Answer: potoczne określenie w języku polskim, funkcjonujące zwłaszcza w mowie młodzieżowej, oznaczające głupka lub kogoś, kto zrobił coś głupiego.

Context: Dzban – potoczne określenie w języku polskim, funkcjonujące zwłaszcza w mowie młodzieżowej, oznaczające głupka lub kogoś, kto zrobił coś głupiego. Epitet ten ma charakter wieloznaczny i przypisuje się mu różne skojarzenia. Wzrost popularności tego określenia został zaobserwowany w roku 2018. == Historia == Rodowód określenia „dzban” odnosi się do naczynia o tej nazwie; to jedna z metafor porównująca człowieka do naczynia. Słowo w pierwotnym znaczeniu obecne jest m.in. w przypowieściach biblijnych, pieśniach Jana Kochanowskiego czy piosenkach Jacka Kaczmarskiego. Najstarsze wystąpienia tego wyrazu w odniesieniu do osób w internecie pojawiły się około roku 2009. Rok później wyraz ten opisano w słowniku miejski.pl. W grudniu 2018 słowo „dzban” zostało wybrane w plebiscycie na Młodzieżowe Słowo Roku (2018), organizowanym przez Wydawnictwo Naukowe PWN.


Question: jakie symbole mają ewangeliści?

Answer: Marek – lew * Mateusz – człowiek (również człowiek uskrzydlony) * Łukasz – wół * Jan – orzeł.

Context: zgodnie z naukami Papiasza, Ireneusza z Lyonu, Klemensa Aleksandryjskiego, Hipolita, Tertuliana i innych, nazywano ewangelistami od II wieku n.e.. Niektórzy współcześni uczeni podważają tradycyjne autorstwo tych ksiąg. Często w sztuce przedstawiano ewangelistów jako ludzi siedzących przy pulpitach i piszących księgę oraz za pomocą symboli, które są ich atrybutami: * Marek – lew * Mateusz – człowiek (również człowiek uskrzydlony) * Łukasz – wół * Jan – orzeł. Układ graficzny w formie krzyża: orzeł wół lew człowiek == Ewangelie apokryficzne == * Istnieją także tzw. ewangelie apokryficzne, których autorstwo przypisuje się m.in. apostołowi Judaszowi (Ewangelia Judasza) i apostołowi Tomaszowi (Ewangelia Tomasza). Powstały one jednak w czasach dużo późniejszych. Rękopis Ewangelii Judasza datuje się na lata późniejsze od 200 r. po Chrystusie.


Question: przeciwko komu skierowana była rekonkwista?

Answer: o wyparcie Arabów (Maurów) z Półwyspu Iberyjskiego

Context: Rekonkwista (hiszp., port. "reconquista", „ponowne zdobycie”) – walka chrześcijan (Kastylijczyków, Aragonczyków i Portugalczyków) o wyparcie Arabów (Maurów) z Półwyspu Iberyjskiego, trwająca od VIII do XV wieku. == Historia == Wypędzanie muzułmanów zostało zapoczątkowane przez don Pelayo (718–737), który zbuntowawszy się w 718 przeciwko najeźdźcom, wydał walkę Maurom w górach Asturii. Punktem zwrotnym w historii Hiszpanii jest bitwa pod Covadonga, do której doszło w roku 722. Jego synowie oraz dalsi potomkowie kontynuowali te działania, dopóki nie wypędzili wszystkich Maurów. W tym samym czasie we wschodniej części półwyspu frankijscy władcy ustanowili Marchię Hiszpańską na terenie dzisiejszych Pirenejów oraz Katalonii, podbijając Gironę w 785 oraz Barcelonę w 801. Była to strefa oddzielająca posiadłości chrześcijańskie od terenów zajętych przez muzułmanów. Rekonkwista nie była jednak


Question: jakim wynikiem zakończył się mecz polska węgry?

Answer: mecz zakończył się wynikiem 1:0 dla gospodarzy.

Context: zespół uratował także Marczewski, który po jednej z akcji wybił piłkę sprzed linii bramkowej. Do końca spotkania obu drużynom nie udało się już strzelić bramki i mecz zakończył się wynikiem 1:0 dla gospodarzy. === Szczegóły meczu === == Po meczu == Porażkę jedną bramką z faworyzowanymi Węgrami oceniono w Polsce jako sukces. Określano ją jako zaszczytną i chlubną, gdyż przed meczem oceniano, że zadowalającym wynikiem będzie porażka 3:0. Ponadto był to najlepszy wynik uzyskany w Budapeszcie w roku 1921 przez drużynę przyjezdną. Uznano, że tym rezultatem polska drużyna zasłużyła na zaliczenie jej do grona silniejszych reprezentacji europejskich. Polscy zawodnicy byli zmęczeni i stremowani pierwszym występem reprezentacji narodowej, a środkowy napastnik polskiego zespołu był chory. W drugiej połowie gracze byli już


Question: jak się nazywa zatrudnianie członków rodziny?

Answer: Nepotyzm

Context: Nepotyzm ( „wnuk, potomek”) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności. == Średniowiecze == Określenie powstało w XVII wieku jako opisujące powszechną praktykę wynoszenia przez ówczesnych papieży swoich bliskich krewnych (najczęściej, choć nie tylko, siostrzeńców i bratanków) do godności kardynalskiej lub książęcej oraz pozwalania im na gromadzenie bogactw pochodzących ze środków publicznych. Pochodzi ono od włoskiego słowa i łacińskiego , oznaczających bratanka lub siostrzeńca. Sama praktyka była jednak już znacznie starsza. Przykładem jest Papież Kalikst III (1455–1458) z rodziny Borgia, który uczynił kardynałami dwóch swoich siostrzeńców; jeden z nich, Rodrigo, został papieżem Aleksandrem VI (1492–1503). Aleksander, jeden z najbardziej skorumpowanych papieży, podniósł Alessandro Farnese, brata swojej kochanki, do godności kardynała; Farnese został potem papieżem Pawłem III. Paweł


Question: co jest głównym składnikiem gazu ziemnego?

Answer: metan

Context: wydobycia, jednak głównym składnikiem stanowiącym ponad 90% gazu ziemnego jest zawsze metan. Oprócz niego mogą występować niewielkie ilości etanu, propanu, butanu i innych związków organicznych oraz mineralnych. Gaz ziemny jest bezwonny i jest specjalnie nawaniany przed wprowadzeniem do sieci gazowej w celu ułatwienia wykrycia jego obecności w powietrzu. Gaz ziemny jest mniej szkodliwy dla środowiska niż inne źródła energii: emisja CO2 ze spalania gazu jest do 24% mniejsza niż w przypadku ropy oraz do 41% mniejsza niż w przypadku węgla kamiennego. Znacznie zredukowana jest także emisja innych substancji chemicznych, w tym rtęci, siarki oraz dwutlenku azotu. == Zasoby == Zasoby gazu ziemnego na świecie w miliardach metrów sześciennych w roku 2001: Według OECD światowe zasoby gazu ziemnego są nadal znaczne,


Question: gdzie zamieszkiwali kozacy?

Answer: stepy położone na południe od księstw ruskich

Context: Kozacy (ukr. "козаки́" / "kozaky", ros. "каза́ки" a. "казаки́" / "kazaki", z tur. "quazzāq", "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji. Początki Kozaków zaporoskich, czyli niżowych, sięgają XV w. i związane są z południowo-wschodnimi ruskimi kresami Wielkiego Księstwa Litewskiego (Zaporożem), od unii lubelskiej (1569) w składzie Korony. Kozacy w czasach Imperium Rosyjskiego dzielili się na: zaporoskich (do 1775), dońskich, kubańskich, terskich, astrachańskich, uralskich (jaickich), Siedmiorzecza, orenburskich, syberyjskich, zabajkalskich, amurskich, ussuryjskich, buskich, czarnomorskich i azowskich. Po przewrocie bolszewickim, w trakcie wojny domowej w Rosji (1918–1920) opowiedzieli się w przeważającej mierze po stronie


Question: jaki był rezultat bitwy pod salaminą?

Answer: Zwycięstwo o ponad połowę mniejszej liczebnie floty greckiej nad perską, zadecydowało o dalszych losach wojny.

Context: Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. "Salamis") a wybrzeżem Aten w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten 28 września 480 roku p.n.e. między flotami grecką i perską w czasie wojen perskich. Zwycięstwo o ponad połowę mniejszej liczebnie floty greckiej nad perską, zadecydowało o dalszych losach wojny. Bitwa ta jest uważana za jedną z tych, które zmieniły bieg historii. == Przygotowania == Po porażce pod Termopilami, wobec zbliżającej się do miasta armii perskiej, Ateńczycy opuścili miasto, wkrótce zajęte przez Persów. Flota grecka, licząca 378 jednostek, po wycofaniu się spod Artemizjonu schroniła się w Zatoce Eleuzyjskiej. Miejsce to było – zdaniem obradujących na Istmie członków Kongresu Hellenów – odpowiednie jako morska osłona Koryntu, ponadto bezpieczne, bowiem łączące ją


Question: gdzie parada równości?

Answer: w wielu, zwłaszcza anglojęzycznych, krajach

Context: Parady równości i marsze równości (w wielu, zwłaszcza anglojęzycznych, krajach parady/marsze Dumy – ) – imprezy plenerowe celebrujące akceptację społeczną i własną lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i queer (LGBTQ) oraz ich osiągnięcia, przysługujące im prawa i poczucie dumy. Wydarzenia czasami służą także jako demonstracje przeciwko dyskryminacji, i w sprawie praw mniejszości, takich jak małżeństwa osób tej samej płci. Większość wydarzeń odbywa się co roku; najczęściej w czerwcu, celem upamiętnienia zamieszek Stonewall, które wybuchły 28 czerwca w 1969 w Greenwich Village w Nowym Jorku i rozpoczęły ruch walki o prawa osób LGBT. == Tło historyczne == Na początku ruchu protestów ws. praw gejów wiadomości o obozach pracy dla homoseksualistów na Kubie zainspirowały Mattachine Society do zorganizowania protestów w ONZ i


Question: jak duza byla kiedys polska?

Answer: W okresie tym Rzeczpospolita osiągnęła maksymalny w swojej historii zasięg terytorialny, wynoszący w 1634 roku 990 000 km².

Context: Historia Polski w latach 1572–1697 – historia Polski w czasie panowania władców elekcyjnych Rzeczypospolitej w latach 1572–1697. W okresie tym Rzeczpospolita osiągnęła maksymalny w swojej historii zasięg terytorialny, wynoszący w 1634 roku 990 000 km². W latach 1592–1599 istniała unia polsko-szwedzka. W 1610 wojska Rzeczypospolitej zdobyły Moskwę, w 1611 w Warszawie miał miejsce hołd zdetronizowanego cara moskiewskiego przed królem Polski Zygmuntem III Wazą. Jego syn Władysław IV Waza był jednocześnie królem Polski, wielkim księciem litewskim, wybranym i tytularnym carem rosyjskim i tytularnym królem Szwecji. W połowie XVII wieku nastąpiło jednak podważenie pozycji międzynarodowej Polski, spowodowane wybuchem powstania Chmielnickiego w 1648 roku, interwencją rosyjską po stronie kozaków i wybuchem wojny polsko-rosyjskiej w 1654 roku oraz najazdem szwedzkim w 1655 roku. Osłabione


Question: jak nazywał się pierwszy komputer?

Answer: XYZ

Context: Andrzej Wakulicz. W początku 1956 roku wszystkie siły GAM zostały połączone w jeden zespół, kierowany przez Leona Łukaszewicza, z zadaniem ponowienia próby zbudowania komputera. W rezultacie został zaprojektowany, wykonany i w roku 1958 uruchomiony pierwszy komputer działający w Polsce, nazwany XYZ. Wydarzenie to, jedno z ważniejszych w historii polskiej informatyki, dowodziło, ze budowa takich komputerów w kraju jest możliwa. Wywołało ono zainteresowanie szerszych kręgów społeczeństwa, ośrodków naukowych, a również władz gospodarczych. Przydzielono więc znaczne środki na rozwój komputerów. W zespole projektującym XYZ wziął udział Leon Łukaszewicz, jako jego kierownik, a również Stanisław Majerski, Zdzisław Pawlak, Jerzy Fiett, Wojciech Jaworski i Zygmunt Sawicki. Na bazie XYZ powołano Biuro Obliczeń i Programów, krótko BOP. Był to pierwszy w Polsce ogólnie dostępny ośrodek


Question: gdzie powstaje atp?

Answer: Syntaza ATP znajduje się w wewnętrznej błonie mitochondriów, w błonach tylakoidów wewnątrz chloroplastów oraz w błonach komórkowych organizmów prokariotycznych.

Context: + H2O + 3H+in Syntaza ATP znajduje się w wewnętrznej błonie mitochondriów, w błonach tylakoidów wewnątrz chloroplastów oraz w błonach komórkowych organizmów prokariotycznych. Enzym bierze udział w kluczowych procesach uzyskiwania energii przez organizmy żywe fosforylacji oksydacyjnej będącej głównym źródłem ATP wytwarzanego podczas oddychania komórkowego oraz fosforylacji fotosyntetycznej będącej źródłem ATP powstającego w fazie jasnej fotosyntezy. Inhibitorem syntazy ATP wykorzystywanym w badaniach biologicznych jest antybiotyk – oligomycyna. == Rola fizjologiczna == Wewnątrz błony mitochondrialnej (u eukariontów) lub w błonie komórkowej (u bakterii) następuje utlenianie NADH do NAD+. Uwolnione elektrony uczestniczą w łańcuchu oddechowym, aby napędzić przeniesienie protonów w poprzek błony (z macierzy mitochondrialnej do przestrzeni międzybłonowej) przez składające się na ten łańcuch odpowiednie przenośniki (pompy). W chloroplastach i błonach fotosyntetyzujących organizmów


Question: przed czym chroni immunitet?

Answer: zwykłej odpowiedzialności za wykroczenia, a wyłącznie dyscyplinarnej przed właściwym sądem dyscyplinarnym.

Context: jego zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. Immunitet w zakresie wykroczeń posiadają sędziowie i asesorzy sądowi, prokuratorzy i asesorzy prokuratorscy, posłowie i senatorowie, a także – ale tylko podczas i w związku z wykonywaniem czynności zawodowych – adwokaci i radcowie prawni. Oznacza on, iż osoby pełniące te funkcje nie podlegają zwykłej odpowiedzialności za wykroczenia, a wyłącznie dyscyplinarnej przed właściwym sądem dyscyplinarnym. W aspekcie praktycznym oznacza to, że za zachowanie noszące znamiona wykroczenia żaden organ (policja, straż miejska) nie może ukarać sędziego czy asesora (chyba że ten wyrazi zgodę na pociągnięcie do odpowiedzialności za wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji przez przyjęcie mandatu karnego gotówkowego albo uiszczenie grzywny nałożonej mandatem zaocznym). Policjant nie może takiej osoby nawet pouczyć,


Question: kto popełnił grzech pierworodny?

Answer: Adama i Ewy

Context: Grzech pierworodny – w teologii chrześcijańskiej oznacza pierwszy grzech Adama i Ewy w raju, popełniony pod wpływem pokusy szatana. Polegał on na uniesieniu się pychą i okazaniu nieposłuszeństwa wobec Boga poprzez spożycie z drzewa poznania dobra i zła "owocu zakazanego". Pojęcie to obejmuje również stan oddalenia ludzkości od Boga, stan grzeszności, brak pierwotnej sprawiedliwości, świętości, będący konsekwencją upadku pierwszej pary małżeńskiej i dziedziczony przez wszystkich ich potomków. Grzech pierworodny jest przyczyną zepsucia ludzkiej natury, polegającego szczególnie na osłabieniu zdolności jasnego poznania prawdy oraz słabości woli, która doznaje rozbicia między pragnieniem dobra a skłonnością ku złu moralnemu. Przechodzi on z pokolenia na pokolenie – przekazywany jest dziecku w akcie poczęcia. Według nauki katolickiej jedynym człowiekiem zachowanym od grzechu pierworodnego była Maria,


Question: gdzie jest świętokrzyskie?

Answer: w południowo-wschodniej Polsce

Context: Województwo świętokrzyskie – jednostka podziału administracyjnego w południowej części centralnej Polski. Województwo obejmuje obszar 11 710,50 km² i zamieszkuje je około 1,2 mln osób. Jest jednym z 16 województw utworzonych w 1999 roku. W przybliżeniu obejmuje większą część obszaru dawnego województwa kieleckiego, część tarnobrzeskiego (powiaty opatowski, sandomierski i staszowski) oraz skrawki radomskiego, piotrkowskiego i częstochowskiego. == Geografia == === Położenie administracyjne === Województwo jest położone w południowo-wschodniej Polsce i graniczy z województwami: * lubelskim na wschodzie * łódzkim na północnym zachodzie * małopolskim na południu * mazowieckim na północy * podkarpackim na południowym wschodzie * śląskim na zachodzie === Położenie fizycznogeograficzne === Województwo świętokrzyskie położone jest w południowo-wschodniej części Polski. Zajmuje powierzchnię 11 710,50 km², co stanowi 3,7% obszaru Polski.


Question: kto uciekł z więzienia alcatraz?

Answer: Frank Morris oraz bracia John i Clarence Angilowie

Context: czerwca 1962 roku trzech uciekinierów (Frank Morris oraz bracia John i Clarence Angilowie) zdołało wydostać się za mury więzienia. Przeprowadzono zakrojone na szeroką skalę poszukiwania, aby odnaleźć zbiegłych więźniów. Stróże prawa byli pewni, że odnajdą ich ciała, ale nigdy im się to nie udało. Na podstawie opowieści o tych ucieczkach powstało kilka filmów, m.in. "Ucieczka z Alcatraz" z Clintem Eastwoodem. Fakt, iż przez wiele lat nie było o uciekinierach żadnej wieści i że wyjawienie informacji o ich losach gwarantowałoby sławę i pieniądze, zdawało się świadczyć, że żadna z ucieczek nie była udana. W 2018 roku ujawniono jednak, iż w 2013 policja otrzymała list, którego nadawca przedstawiał się jako John Angil, potwierdzał udaną ucieczkę całej trójki w czerwcu 1962, wraz z


Question: co to owulacja prowokowana?

Answer: U kotów owulacja prowokowana jest kopulacją.

Context: jego twardnienie i obrzęk, wydzielina zmienia się z krwistej na śluzową. U większości gatunków następuje spontaniczna owulacja. U kotów owulacja prowokowana jest kopulacją. === Metestrus – faza porujowa === Metestrus (łac. "metoestrus") trwa od 1–5 dni. W tej fazie kształtują się ciałka żółte i rozpoczyna się produkcja progesteronu. W tym czasie następuje zapłodnienie komórki jajowej, a w jego konsekwencji – ciąża. === Anestrus – okres bezrujowy === Okres braku aktywności płciowej. Jest to faza aktywności jajnikowej. == Ruja pozorna == Początkowy przebieg (proestrus i estrus) przebiegają bez zmian, ale nie następuje zapłodnienie (może nawet nie dojść do kopulacji). W dalszym przebiegu obserwowana jest ciąża urojona (ciąża rzekoma). == Psy == Osiąganie dojrzałości płciowej, częstotliwość cieczki oraz czas trwania poszczególnych jej


Question: gdzie leży egipt?

Answer: w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji.

Context: Egipt (, "Miṣr"; dialekt egipski "Máṣr", /masˤɾ/; ; , "Aígyptos"), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. , "Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja") – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Palestyną (Strefą Gazy) na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone. == Etymologia == Staroegipska nazwa kraju oznacza „Czarny Ląd” i odnosi się do żyznych gruntów wzdłuż Nilu, będących przeciwieństwem sąsiadującej z nimi pustyni, „Czerwonego Lądu”. Arabskie słowo Miṣr, obecna oficjalna nazwa kraju, ma pochodzenie semickie. Według pierwotnego asyryjskiego rodzaju pisma słowa "Misir / Musur" są spokrewnione z hebrajskim słowem "מִצְרַיִם" (Mitzráyim) oznaczającym "kraj" lub "państwo". Początkowe wąskie znaczenie tego


Question: kto grał syriusza blacka?

Answer: Gary Oldman

Context: Syriusz „Łapa” Black (ang. "Sirius Black", ur. 1959, zm. 18 czerwca 1996) – fikcyjna postać występująca w serii książek J.K. Rowling o Harrym Potterze. W starym wydaniu pierwszego tomu serii jest wspomniany błędnie jako Syriusz Czarny. Odtwórcą roli Syriusza w ekranizacjach powieści jest Gary Oldman, nastoletniego Blacka gra w "Harrym Potterze i Zakonie Feniksa" James Walters. ; Znaczenie imienia i nazwiska W języku greckim "seirios" oznacza "ognisty". Syriusz (zgodnie z tradycją rodziny Blacków nadawania potomkom, zwłaszcza w męskiej linii, imion po gwiazdach i konstelacjach) to też Psia Gwiazda. "Black" w języku angielskim oznacza "czarny". Z imienia i nazwiska Syriusza można wywnioskować, jaką formę przybierał jako animag. == Życiorys == === Przeszłość === Syriusz urodził się w 1959 roku w rodzinie


Question: kto stworzył pierwsze auto?

Answer: Carla Benza

Context: Historia samochodu – opis ewolucji technicznej samochodu od wynalezienia pojazdów samobieżnych do chwili obecnej. Za pierwszego konstruktora samobieżnego pojazdu kołowego zdolnego do przewozu osób – protoplasty samochodu – uznaje się francuskiego inżyniera Nicolasa Josepha Cugnota (1725–1804), który zbudował pojazdy o napędzie parowym mające pełnić funkcję ciągnika artyleryjskiego dla armii francuskiej – pierwszy ok. 1765 roku i kolejny ok. 1770 roku. Za konstruktora pierwszego samochodu uznaje się Carla Benza (1844–1929), który w 1885 roku zbudował samochód trójkołowy z jednocylindrowym czterosuwowym silnikiem benzynowym Gottlieba Daimlera (1834–1900). Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 został opatentowany w 1886 roku, a w 2011 roku patent Benza DRP 37435 „Fahrzeug mit Gasmotorenbetrieb” został wpisany na międzynarodową Listę UNESCO najbardziej wartościowych dokumentów – Pamięć Świata (ang. "Memory of the


Question: kiedy odbyła się operacja market garden?

Answer: przeprowadzona przez aliantów we wrześniu 1944 roku na terytorium okupowanej Holandii.

Context: Operacja „Market Garden” – największa operacja wojskowa z udziałem wojsk powietrznodesantowych, przeprowadzona przez aliantów we wrześniu 1944 roku na terytorium okupowanej Holandii. Operacja ta miała na celu rozdzielenie wojsk niemieckich i obejście od północy niemieckich umocnień obronnych zwanych linią Zygfryda, co miało umożliwić wejście do Zagłębia Ruhry i tym samym przyspieszyć koniec wojny. Kluczowym zagadnieniem było uchwycenie mostów na Renie i innych rzekach zanim Niemcy zdążą je zniszczyć. Operacja zaplanowana została przez marszałka Montgomery’ego, który stojąc na czele 21 Grupy Armii, prowadził wyścig z dowódcą amerykańskiej 3 Armii generałem George’em Pattonem o to, kto pierwszy dotrze do terenów przemysłowych III Rzeszy. Montgomery przekonał do tej operacji generała Dwighta Eisenhowera mimo wielkiego ryzyka jej przeprowadzenia. Aliantom udało się przejąć kontrolę nad


Question: w jakiej erze powstał węgiel brunatny?

Answer: w neogenie w erze kenozoicznej

Context: Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie w erze kenozoicznej ze szczątków roślin bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62–75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii. == Opis == Polska Norma przewiduje, że: * zawartość wilgoci całkowitej nie powinna być wyższa niż 55%, * zawartość piasku w węglu brunatnym w stanie roboczym nie powinna być wyższa niż 6%, * zawartość lignitu włóknistego (tzw. ksylitu – odmiany węgla brunatnego o zachowanej strukturze drewna) nie powinna być wyższa niż 5% Węgiel brunatny podzielono ze względu na wielkość ziarna na 7 sortymentów. Różnicuje się go także ze względu na twardość: miękki, a w nim lignitowy (ksylitowy),


Question: kto był przywódcą chłopców z placu broni?

Answer: Janosz Boka

Context: do domu przez swego przywódcę (Janosza Bokę) i niedługo później umiera. Przed domem Nemeczka Janosz Boka spotyka Feriego Acza, zaniepokojonego o stan zdrowia chłopca. Ostatecznie Plac Broni zostaje sprzedany pod budowę domu. Zgnębionych chłopców pociesza fakt, że Nemeczek, który oddał za niego życie, nie dożył chwili sprzedania Placu Broni. == Ekranizacje == * Chłopcy z Placu Broni – koprodukcja węgiersko-amerykańska z 1969 roku w reżyserii Zoltána Fábriego, z Anthonym Kempem w roli Nemeczka. Wydana na VHS (Vision) i DVD. * Chłopcy z Placu Broni – polski spektakl telewizyjny z 1995 roku w reżyserii Macieja Dejczera. * Chłopcy z Placu Broni – włoski film fabularny z 2003 roku w reżyserii Maurizio Zaccaro, luźna adaptacja powieści. == Spektakle teatralne == * Chłopcy


Question: kto wchodził w skład senatu?

Answer: 140 najwyższych dygnitarzy Rzeczypospolitej (urzędy senatorskie)

Context: W skład Senatu weszło dożywotnio 140 najwyższych dygnitarzy Rzeczypospolitej (urzędy senatorskie), zasiadających w ustalonym porządku starszeństwa. Obradom Senatu formalnie przewodniczył król za pośrednictwem marszałka wielkiego koronnego. Na czele tej izby stał arcybiskup gnieźnieński, prymas Polski jako najwyższy senator w państwie. Prymas jako przewodniczący Senatu mógł dysponować instytucjami ustawodawczymi. Mógł też zgromadzić Senat na prywatne narady także pod nieobecność króla. Król miał decydujący wpływ na skład senatu, mogąc swobodnie obsadzać krzesła senatorskie. Wybory biskupów przez kapituły ograniczały się do zaakceptowania wysuniętego przez monarchę kandydata. Senatorowie wyrażali swoje opinie poprzez tzw. vota senatorskie, które uwzględniał król (w jego imieniu kanclerz wielki koronny) formułując konkluzję, która była oficjalnym stanowiskiem Senatu. Posiedzenia Senatu zwoływano w tym samym czasie, co sesje sejmu walnego. W okresach


Question: kiedy nastąpił pierwszy rozbiór polski?

Answer: 1772 roku

Context: I rozbiór Polski – cesja terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów dokonana w 1772 roku na rzecz Królestwa Prus, Monarchii Habsburgów i Imperium Rosyjskiego. Pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. == Tło historyczne rozbioru == Idea rozbioru jednego państwa w celu zaspokojenia roszczeń i interesów innych nie była czymś nowym. Podobne plany rodziły się wobec Austrii podczas wojny o sukcesję austriacką, Prus w czasie trwania wojny siedmioletniej, czy Turcji w trakcie VI wojny rosyjsko-tureckiej. Różnica polegała na tym, że Rzeczpospolita była jedynym państwem, które nie było w stanie odeprzeć żadnego konfliktu zbrojnego z innym państwem, ponieważ była całkowicie bezbronna i nie mogła - w przeciwieństwie do wyżej wymienionych państw - bronić własnych interesów. Koncepcja rozbioru państwa


Question: jakim typem morza jest bałtyk?

Answer: morze śródlądowe

Context: Morze Bałtyckie, Bałtyk – morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały Bełt, Wielki Bełt), Kattegat, Skagerrak oraz Limfjorden. Za zachodnią granicę Bałtyku Właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darsser Ort (Darss); na wschód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także "Ostsee" (Morze Wschodnie); akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu), a także mniejsze: "Alsenbelt", "Fehmarnbelt", "Langelandsbælt". Przynależność cieśnin duńskich i Kattegatu do Morza Bałtyckiego jest różnie ujmowana, w zależności od konwencji. Nazwa Bałtyku, znanego również jako "Morze Scytyjskie", pojawia


Question: w jakim mieście jest bazylika sagrada familia?

Answer: Barcelonie

Context: Sagrada Família (właśc. hiszp. "Templo Expiatorio de la Sagrada Familia", katal. "Temple Expiatori de la Sagrada Família", Świątynia Pokutna Świętej Rodziny) – secesyjny kościół w Barcelonie w Katalonii o statusie bazyliki mniejszej, uważany za główne osiągnięcie projektanta Antoniego Gaudíego. == Historia == W założeniu architekta sama konstrukcja budowli miała przypominać jeden wielki organizm. Budowę świątyni rozpoczęto w 1882 roku. Początkowo jej projekt zlecono innemu architektowi, ale ten wszedł w konflikt ze stowarzyszeniem finansującym budowę świątyni. Wówczas zlecenie na budowę otrzymał Gaudí, który całkowicie zmienił projekt, nadając mu własny styl. Przez następne cztery dekady pracował intensywnie nad konstrukcją, poświęcając jej całkowicie ostatnie 15 lat życia. Podczas prac nieustannie dostosowywał i zmieniał pierwotne założenia. Z wszystkich 18 wież 4 ukończono w 1920


Question: gdzie zginął święty piotr?

Answer: Tradycja głosi, że Piotr zginął w Rzymie na Wzgórzu Watykańskim.

Context: chrześcijan (za czasów Nerona), Piotr postanowił uciec z miasta. Wówczas ukazał mu się Jezus. Piotr spytał Go, dokąd idzie (łac. "Quo vadis, Domine?"). Jezus miał mu odpowiedzieć „idę do miasta, aby mnie powtórnie ukrzyżowano”. Wówczas Piotr zawrócił, a w miejscu tego spotkania postawiono kościół. Tę legendę zawarł Henryk Sienkiewicz w powieści "Quo vadis". === Śmierć === Tradycja głosi, że Piotr zginął w Rzymie na Wzgórzu Watykańskim. Zginął męczeńsko na krzyżu głową w dół (na własną prośbę), ponieważ mówił, iż nie jest godzien umrzeć jak Chrystus. Senator Marcellus, wierny uczeń Piotra, zdjął go z krzyża i pochował we własnym grobowcu. Później na tym miejscu postawiono kościół. Dziś, według tradycji, w tym miejscu stoi bazylika św. Piotra. Tradycyjnie męczeństwo Piotra apostoła datowane


Question: co robili periojkowie?

Answer: Periojkowie mieli obowiązki wojskowe i uczestniczyli w wyprawach wojennych wraz ze spartańskimi hoplitami.

Context: Periojkowie (gr. "Περίοικοι, perioikoi" – „ci, którzy mieszkają wokół” lp. "Περίοικος" od "περί" «wokół» i "οἶκος" «dom, gospodarstwo» ) – część ludności Sparty, . Periojkowie byli pozbawieni praw politycznych, byli jednak niezależnymi ekonomicznie ludźmi wolnymi. Periojkowie mieli obowiązki wojskowe i uczestniczyli w wyprawach wojennych wraz ze spartańskimi hoplitami. W oficjalnych dokumentach spartiatów oraz periojków określano mianem Lacedemończyków. Tym mianem określano też zależną ludność na Krecie.


Question: za co odpowiada prezydent?

Answer: m.in.: * desygnowanie Prezesa Rady Ministrów i powoływanie Rady Ministrów * zwoływanie posiedzeń Rady Ministrów * podpisywanie ustaw i rozporządzeń z mocą ustawy wydawanych przez Radę Ministrów * zarządzanie wyborów do Sejmu i Senatu * skracanie kadencji Sejmu w przypadku nieuchwalenia budżetu bądź uchwalenia wotum nieufności dla Rady Ministrów * powoływanie sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa * powoływanie i odwoływanie Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego i prezesów Sądu Najwyższego * stosowanie prawa łaski * nadawanie orderów i odznaczeń * nadawanie i zwalnianie z obywatelstwa polskiego * zarządzanie referendum.

Context: Prezydenta należało m.in.: * desygnowanie Prezesa Rady Ministrów i powoływanie Rady Ministrów * zwoływanie posiedzeń Rady Ministrów * podpisywanie ustaw i rozporządzeń z mocą ustawy wydawanych przez Radę Ministrów * zarządzanie wyborów do Sejmu i Senatu * skracanie kadencji Sejmu w przypadku nieuchwalenia budżetu bądź uchwalenia wotum nieufności dla Rady Ministrów * powoływanie sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa * powoływanie i odwoływanie Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego i prezesów Sądu Najwyższego * stosowanie prawa łaski * nadawanie orderów i odznaczeń * nadawanie i zwalnianie z obywatelstwa polskiego * zarządzanie referendum. === Akty prawne Prezydenta RP === Prezydent Rzeczypospolitej wydaje rozporządzenia i zarządzenia w wypadkach przewidzianych ustawami i Konstytucją zaś w zakresie swoich prerogatyw konstytucyjnych wydaje postanowienia publikowane w Monitorze Polskim.


Question: w którym roku powstała kolej?

Answer: Pierwsza publiczna linia kolejowa powstała w 1825 r. w Anglii

Context: Historia kolei na ziemiach polskich Pierwsza publiczna linia kolejowa powstała w 1825 r. w Anglii, w ciągu kilkunastu następnych lat w wielu państwach europejskich oraz Stanach Zjednoczonych zaczęły pojawiać się nowe linie. == Początki == === Prusy === Pierwsza linia kolejowa na ziemiach polskich, w obecnych granicach, została otwarta 22 maja 1842. Linia ta łączyła Wrocław z Oławą. W tym samym roku linia została przedłużona do Brzegu. W 1843 r. kolej żelazna docierała już do Opola. Druga połowa lat 40. XIX wieku przyniosła wielki rozwój kolei na Dolnym Śląsku. Linie te służyły przede wszystkim do transportu węgla kamiennego ze śląskich kopalń w głąb Niemiec. Nieco później kolej zaczęła się rozwijać na Pomorzu i Wielkopolsce. W 1843 została oddana do użytku


Question: kto przejął wedla?

Answer: nowym właścicielem został japońsko-koreański koncern Lotte Group.

Context: jest zakładowy miesięcznik „Czekoladomości”. W styczniu 2010 spółka Cadbury Wedel została kupiona przez amerykański koncern spożywczy Kraft Foods. Komisja Europejska, nie chcąc dopuścić do zmonopolizowania przez Krafta rynku czekolad w Polsce (a także w Rumunii), nakazała sprzedaż Wedla (logo, sklepów, sieci pijalni czekolady i fabryki w Warszawie). Przetarg trwał do końca czerwca 2010 – nowym właścicielem został japońsko-koreański koncern Lotte Group. Ceny nie ujawniono, lecz szacunki wskazują na kwotę ok. 1 mld zł. Od 2004 zaczęły powstawać Pijalnie Czekolady Wedel. W 2021 bylo ich 30 w całym kraju. 29 marca 2011 E. Wedel został pierwszym narodowym sponsorem Mistrzostw UEFA Euro 2012. Po 31 marca 2011 fabryka miała otrzymać maszyny oraz kontynuować produkcję dawnych produktów Cadbury z zamykanej wbrew wcześniejszym zapowiedziom,


Question: czego się uczy w seminarium duchownym?

Answer: przyszłych prezbiterów, poprzez wprowadzanie w duchowość chrześcijańską i prezbiteratu, studia teologiczne oraz kształcenie umiejętności duszpasterskich.

Context: Seminarium duchowne – w Kościołach chrześcijańskich, w katolicyzmie, prawosławiu, a także protestantyzmie, instytucja przygotowująca przyszłych prezbiterów, poprzez wprowadzanie w duchowość chrześcijańską i prezbiteratu, studia teologiczne oraz kształcenie umiejętności duszpasterskich. == Seminaria katolickie == Jako struktura formacyjna w Kościele "seminarium duchowne" pojawiło się dość późno, bo dopiero po odnowie soboru trydenckiego (1545–1563). Nazwa "seminarium" wywodzi się od łacińskiego słowa "seminarium", które oznacza „szkółkę młodych drzewek lub roślin”. (z łac. "szkółka roślin", od "semen" – "nasienie", "seminis" – "narybek, latorośl"). Do czasu Soboru trydenckiego seminaria duchowne nie istniały. Kandydaci do kapłaństwa zgłaszali się do biskupa, deklarując chęć przyjęcia święceń i w niedługim czasie je otrzymywali. Czasem odbywali studia na uniwersytetach, z których większość posiadała wydziały teologiczne. Nie zamieszkiwali wspólnie. Taki sposób przygotowania


Question: jakie to są owady społeczne?

Answer: Owady społeczne – gatunki owadów (Insecta), które tworzą mniej lub bardziej zaawansowane struktury społeczne.

Context: Owady społeczne – gatunki owadów (Insecta), które tworzą mniej lub bardziej zaawansowane struktury społeczne. == Klasyfikacja == W zależności od poziomu wykształconych struktur społecznych wyróżniane są: * owady podspołeczne (subsocial) * owady gromadne (communal) * owady niemal społeczne (quasisocial) * owady półspołeczne (semisocial) * owady właściwie społeczne (eusocial) == Owady parasocjalne == Osobniki gatunków nie w pełni społecznych współpracują ze sobą w ograniczonym zakresie, np.: wspólnie budują gniazda, wychowanie potomstwa ograniczając do czasu osiągnięcia dojrzałości. Wyższy stopień organizacji osiągają gatunki, których osobniki po wspólnym wybudowaniu gniazda pomagają sobie w opiece nad potomstwem. Kolejnym etapem w rozwoju społeczności owadów jest specjalizacja w wykonywaniu określonych czynności. Pojawiają się kasty – robotnice, żołnierze i królowe. Wśród owadów niemal społecznych nie obserwuje się współwystępowania


Question: ile ulic przecina piotrkowską?

Answer: siedmiu

Context: wzdłuż i na zachód od ulicy Piotrkowskiej, chłopów pańszczyźnianych z terenu wsi Wólka (rejon ulic Piotrkowska – Wólczańska – Czerwona) przesiedlono wraz z domostwami (28 „dymów” i około 260 mieszkańców) do wsi rządowych Zarzew i Widzew. Podczas regulacji ulicy Piotrkowskiej, na terenie nowej osady, wyznaczono przebieg siedmiu nowych przecznic. Wówczas powstały ulice, które, podobnie jak w Nowym Mieście, miały jednakowe nazwy po wschodniej i zachodniej stronie Piotrkowskiej: Dzielna (obecna przecznica Zielona – Narutowicza), Krótka (6 Sierpnia – Traugutta), Przejazd (Andrzeja – Tuwima), Nawrot (Zamenhofa – Nawrot), Główna (Mickiewicza – Piłsudskiego), Pusta (Żwirki – Wigury), Boczna (Radwańska – Brzeźna) oraz dochodzące do Piotrkowskiej: Placowa (Skorupki), Przędzalniana (Tymienieckiego), Czerwona, Zarzewska (Przybyszewskiego), a także Górny Rynek (obecny Plac Reymonta) i Rynek Bielnikowy, który


Question: skąd pochodzi nazwa ameryka?

Answer: Nazwę Ameryki zaproponował w 1507 roku niemiecki kartograf, pochodzący z Alzacji, Martin Waldseemüller. Przypisywał on odkrycie Nowego Świata, jak wówczas określano nowo odkryty ląd, Amerigo Vespucciemu i na jego cześć nadał mu miano "America".

Context: Ameryka – część świata położona na zachodniej półkuli Ziemi, w skład której wchodzą dwa kontynenty: Ameryka Północna i Ameryka Południowa. Rozciąga się na długości ponad 15 tysięcy km od Archipelagu Arktycznego po Ziemię Ognistą. Niekiedy na oznaczenie obu Ameryk używa się także określeń Nowy Świat lub półkula zachodnia. Powierzchnia Ameryki wynosi 42 mln km², a zamieszkuje ją ponad 916 milionów ludzi, co stanowi 13% ludności świata. Nazwę Ameryki zaproponował w 1507 roku niemiecki kartograf, pochodzący z Alzacji, Martin Waldseemüller. Przypisywał on odkrycie Nowego Świata, jak wówczas określano nowo odkryty ląd, Amerigo Vespucciemu i na jego cześć nadał mu miano "America". Istnieją także inne teorie na temat pochodzenia tej nazwy, ale nie zyskały one uznania. Jednym z najstarszych globusów, na którym


Question: kiedy odbyły się ostatnie wybory prezydenckie?

Answer: Wybory prezydenckie w Polsce w 2020 roku – wybory prezydenckie w Polsce wyznaczone na dzień 28 czerwca 2020.

Context: Wybory prezydenckie w Polsce w 2020 roku – wybory prezydenckie w Polsce wyznaczone na dzień 28 czerwca 2020. Zostały zarządzone po tym, jak w wyniku sytuacji związanej z epidemią COVID-19 nie doszło do głosowania w wyborach planowanych na 10 maja 2020, w związku z czym Państwowa Komisja Wyborcza wydała uchwałę, w której dokonała interpretacji, że brak możliwości głosowania na kandydatów był równoważny w skutkach z sytuacją braku kandydatów. Prawo startu w ponownych wyborach bez zbierania wymaganych kodeksem wyborczym 100 tysięcy podpisów poparcia uzyskali kandydaci, którzy byli zarejestrowani w wyborach zarządzonych na 10 maja. Wybory zakończyły się zwycięstwem urzędującego prezydenta Andrzeja Dudy, który został wybrany na drugą kadencję, otrzymując 51,03% głosów w drugiej turze, w której pokonał Rafała Trzaskowskiego. == Ogłoszony


Question: ile kilometrów długości ma wisła?

Answer: 1047 km

Context: Wisła () – najdłuższa rzeka Polski, a także najdłuższa rzeka uchodząca do Morza Bałtyckiego, o długości 1047 km. Wpływa do Zatoki Gdańskiej, a jej średnioroczny przepływ w odcinku ujściowym wynosi 1046 m³/s. Według pomiarów z 2005 roku Wisła – będąca najdłuższą rzeką w Polsce – ma długość 1023,5 km. == Historia nazwy == Hydronim „Wisła” ma ponad 2000 lat. Pierwsza wzmianka spisana po łacinie pochodzi z 7–5 r. p.n.e. i znajduje się na wystawionej w Porticus Vipsania mapie Marka Agrypy oraz w "Historii naturalnej" Pliniusza Starszego, który nazwał rzekę "Viscla". Od V wieku "Vistla" (Divisio orbis terrarum). W okresie tym dorzecze Wisły zasiedlone było od południa przez plemiona celtyckie, a od północy przez plemiona wschodniogermańskie. W wiekach od II do


Question: ilu pasażerów zabiera dreamliner?

Answer: Przewozi od 210 do 330 pasażerów w zależności od konfiguracji miejsc siedzących.

Context: Boeing 787 "Dreamliner" – średniego rozmiaru, szerokokadłubowy samolot pasażerski dalekiego zasięgu. Pierwszy oblot odbył się 15 grudnia 2009, służbę rozpoczął w 2011 roku. Skonstruowany i wybudowany przez Boeing Commercial Airplanes. Przewozi od 210 do 330 pasażerów w zależności od konfiguracji miejsc siedzących. Z założenia samolot ma być oszczędniejszy, jeśli chodzi o zużycie paliwa w porównaniu do poprzednich wersji samolotów pasażerskich. Oprócz tego został pierwszym samolotem pasażerskim, w którym kadłub i skrzydła wykonano niemal w całości z materiałów kompozytowych Kompozyty stanowią 50% ciężaru samolotu (80% objętości materiałów), w tym wykorzystano głównie tworzywa sztuczne wzmocnione włóknem węglowym (CFRP), 20% to aluminium, 15% tytan, 10% stal, 5% inne materiały. Samolot oferowany jest w trzech wersjach: * 787-8 (wersja bazowa, 210-250 pasażerów) * 787-9


Question: kto przewodniczy w nato?

Answer: Sekretarz generalny NATO () – nominowany przez państwa członkowskie NATO przewodniczący Rady Północnoatlantyckiej (NAC), Rady planowania obronnego oraz Grupy Planowania Nuklearnego (NPG).

Context: Sekretarz generalny NATO () – nominowany przez państwa członkowskie NATO przewodniczący Rady Północnoatlantyckiej (NAC), Rady planowania obronnego oraz Grupy Planowania Nuklearnego (NPG). Jest również tytularnym przewodniczącym wyższych komitetów NATO, Rady Partnerstwa Euroatlantyckiego oraz Grupy Współpracy Śródziemnomorskiej. Jest również współprzewodniczącym Komisji NATO-Ukraina. Sekretarz generalny (wybierany na 4-letnią kadencję) jest odpowiedzialny za kierowanie i wspieranie opartego na konsultacjach procesu decyzyjnego Sojuszu. Może poddawać nowe tematy do dyskusji, uczestniczy aktywnie w podejmowaniu decyzji oraz wspiera rozwiązywanie konfliktów między państwami członkowskimi. Jest również głównym rzecznikiem NATO. W razie niemożności wykonywania swoich obowiązków jest on zastępowany przez swojego przedstawiciela ("Deputy Secretary General"). == Sekretarze generalni NATO ==


Question: czym jest ekumenizm?

Answer: ruch pomiędzy różnymi tradycjami chrześcijaństwa dążący do rozwinięcia bliższej współpracy i lepszego zrozumienia.

Context: Ekumenizm lub ruch ekumeniczny (z gr. οικουμένη "oikumene" „zamieszkana ziemia”) – ruch pomiędzy różnymi tradycjami chrześcijaństwa dążący do rozwinięcia bliższej współpracy i lepszego zrozumienia. Głównym narzędziem ekumenizmu jest dialog i wspólna modlitwa. Zasięg dialogu ekumenicznego może obejmować lokalne, regionalne, krajowe bądź światowe chrześcijańskie wspólnoty religijne, a jego forma może przybrać zarówno porozumienia dwustronne, jak i wielostronne. Największą i najbardziej wpływową reprezentację ruchu ekumenicznego stanowi Światowa Rada Kościołów, obejmująca dialogiem ponad 350 Kościołów tradycji protestanckiej, anglikańskiej, starokatolickiej i prawosławnej w ponad 120 państwach. == Historia ruchu ekumenicznego == === Początki ruchu === Ruch ekumeniczny narodził się w XIX wieku pod wpływem przewrotów politycznych i szerzącego się zeświecczenia społeczeństwa. Druga połowa XIX wieku to okres powstawania międzynarodowych związków chrześcijańskich (np. Alians Ewangeliczny)


Question: z jakimi państwami graniczy szwajcaria?

Answer: Od północy graniczy z Niemcami, od wschodu z Austrią i Liechtensteinem, od południa z Włochami, a od zachodu z Francją.

Context: Granice Szwajcarii – Szwajcaria jest państwem położonym w Europie Zachodniej bez dostępu do morza. Od północy graniczy z Niemcami, od wschodu z Austrią i Liechtensteinem, od południa z Włochami, a od zachodu z Francją. W związku z nieunormowaną granicą na Jeziorze Bodeńskim długość granicy Szwajcarii waha się między 1838 km według kryteriów Austrii i Niemiec, a 1899 km według kryteriów Szwajcarii. == Obecne granice == == Enklawy == Na terytorium Szwajcarii znajdują się dwie enklawy: * Büsingen am Hochrhein - eksklawa Niemiec, * Campione d’Italia - eksklawa Włoch.


Question: gdzie leżą łagiewniki?

Answer: Łagiewniki (niem. "Heidersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki.

Context: Łagiewniki (niem. "Heidersdorf") – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, w gminie Łagiewniki. == Położenie == Łagiewniki usytuowane są na południowym skraju Niziny Wrocławskiej w centrum Wzgórz Łagiewnickich, u podnóża Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich i Masywu Ślęży. Wieś przecina dolinka Krzywuli, prawego dopływu Ślęzy. == Transport == Miejscowość leży na skrzyżowaniu tras: * Droga krajowa nr 8 (E67): granica państwa – Kudowa-Zdrój – Wrocław – Warszawa – Białystok – Budzisko – granica państwa * Droga krajowa nr 39: Łagiewniki – Strzelin – Brzeg – Namysłów – Baranów * DW384 Łagiewniki – Dzierżoniów – Bielawa (obwodnica) – Nowa Ruda (DW385) Przez Łagiewniki przebiegają nieczynne linie kolejowe, linia kolejowa nr 304 (Łagiewniki – Brzeg) oraz linia kolejowa nr 310 (Kobierzyce


Question: jak działa metamfetaminie?

Answer: (+)-Metamfetamina działa dwa razy silniej euforyzująco od racematu (równomolowej mieszaniny obu enancjomerów) metamfetaminy.

Context: (+)-Metamfetamina działa dwa razy silniej euforyzująco od racematu (równomolowej mieszaniny obu enancjomerów) metamfetaminy. Z kolei racemat ("rac")-metamfetamina działa ok. 1,5 razy silniej od racematu ("rac")-amfetaminy. Dawkowanie: zastosowania medyczne 10–40 mg/dobę; dawki uliczne zaczynają się od 100 mg. Metyloamfetaminę można przyjmować na wiele sposobów: iniekcyjnie (domięśniowo i dożylnie), poprzez palenie (odmiana "ice"), donosowo, doustnie, doodbytniczo itp. Działanie (rac)-metamfetaminy, jak i (+)-metamfetaminy utrzymuje się ok. 6–24 godzin. W przypadku czystej (+)amfetaminy są to 2 godziny, a dla kokainy tylko 30 minut. Na początku drugiej dekady XXI w. WHO szacowało, że metamfetaminę zażywa ponad 35 mln osób. Od lat 80. XX w. obok metamfetaminy zaczęła być dostępna perwityna. W 2012 r. brak było danych dotyczących liczby osób zażywających perwitynę w Polsce, natomiast wiadomo


Question: co zbudowano na miejscu wtc?

Answer: nowego kompleksu, który powstał w miejscu biurowców WTC zniszczonych w wyniku zamachu z 11 września 2001.

Context: 1 World Trade Center (wcześniej pod nazwą Freedom Tower – "Wieża Wolności") – jeden z czterech nowojorskich wieżowców stanowiących część nowego kompleksu, który powstał w miejscu biurowców WTC zniszczonych w wyniku zamachu z 11 września 2001. Budynek został oddany do użytku i oficjalnie otwarty 3 listopada 2014 roku. Jego wysokość wynosi 541 metrów, czyli 1776 stóp, które symbolicznie oznaczają datę ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych. Jest to najwyższy budynek w Stanach Zjednoczonych. Drugi wieżowiec planowano na 2020 rok, zaś trzeci wieżowiec został zbudowany w 2017 roku. Obecnie przyjęta wersja wyglądu drapacza chmur jest wynikiem współpracy Daniela Libeskinda, Davida Childsa oraz firmy architektonicznej Skidmore, Owings and Merrill. W czasie uroczystości 4 lipca 2004 w tzw. strefie zero (ang. "ground zero") w


Question: dlaczego zamknięto alcatraz?

Answer: Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania, błędów konstrukcyjnych i powstających uszkodzeń betonowych elementów poprzez słone, nadmorskie powietrze.

Context: Alcatraz Island – wyspa na Zatoce San Francisco. W języku hiszpańskim zwana jest "Wyspą Głuptaków" (hiszp. "Isla de los Alcatraces"), a w angielskim nazywana także "Skałą" (ang. "The Rock"). Znajduje się na niej nieczynne już więzienie o zaostrzonym rygorze, działające od 1934 do 1963 roku. Zamknięte zostało głównie z powodu wysokich kosztów utrzymania, błędów konstrukcyjnych i powstających uszkodzeń betonowych elementów poprzez słone, nadmorskie powietrze. Główny budynek więzienny został wybudowany w latach 1909–1912. Więzienie nie jest jedyną atrakcją turystyczną wyspy Alcatraz. Miłośnicy przyrody i architektury mogą tam napotkać siedliska wielu gatunków roślin i ptaków (zwłaszcza mew), które w marcu zakładają gniazda. Na wyspie znajdują się też ślady trwającej dwa lata (1969–1971) okupacji wyspy przez Indian, np. ruiny małego osiedla mieszkalnego przyległego


Question: kto startował na prezydenta warszawy?

Answer: Zdzisław Lubomirski

Context: lipca 1916, za zgodą władz okupacyjnych Zdzisław Lubomirski zorganizował wybory do samorządu Warszawy, w wyniku których sam został prezydentem miasta. W II Rzeczypospolitej została utrzymana ciągłość władzy wykonawczej w Warszawie. === II wojna światowa (1939-1944) === W czasach okupacji niemieckiej Warszawa została przekazana pod kontrolę kolejnych niemieckich prezydentów-komisarzy, choć Polskie Państwo Podziemne i rząd RP na uchodźstwie uznawały tylko Juliana Kulskiego za zastępcę prezydenta Starzyńskiego w czasie okupacji. W październiku 1941 urząd prezydenta Warszawy został zlikwidowany, a dotychczasowy prezydent-komisarz Ludwig Leist zarządzał dalej Warszawą jako starosta miejski. Po rozpoczęciu powstania warszawskiego Marceli Porowski pełnił funkcję władzy cywilnej w opanowanej przez powstańców Warszawie łącząc stanowiska prezydenta i Komisarza rządu. Komisaryczny burmistrz miasta Warszawy uznawany przez Państwo Podziemne i rząd RP na


Question: jak długo miał dla klary wytrwać w milczeniu papkin?

Answer: wytrwania przez pół roku w milczeniu

Context: z Klarą ustalają, aby poprosić Podstolinę o wpłynięcie na Cześnika. Gdy pojawia się Podstolina, okazuje się, że to była kochanka Wacława, którą, co gorsza, oszukiwał, podając się za księcia. Podstolina jednak chce zerwać zaręczyny z Cześnikiem – woli Wacława. W kolejnej scenie Papkin wyznaje Klarze miłość. Ta żąda od niego dowodu miłości – wytrwania przez pół roku w milczeniu, roku o chlebie i wodzie i przywiezienia krokodyla. Po jej odejściu Papkin wygłasza komiczny monolog, nie zdając sobie sprawy z tego, że Klara sobie z niego żartuje. Pojawia się Cześnik, zadowolony, że Podstolina przyjęła jego zaręczyny, lecz wściekły na Rejenta o mur. Chce go wyzwać na pojedynek i do niego wysyła Papkina jako sekundanta. Akt 3. Rejent Milczek przygotowuje pozew do


Question: gdzie leży bahrajn?

Answer: położone w Azji, w Zatoce Perskiej, na archipelagu między Katarem a północno-wschodnim wybrzeżem Arabii Saudyjskiej.

Context: Bahrajn (arab. البحرين, trb. "Al-Bahrajn"), oficjalnie Królestwo Bahrajnu (arab. مملكة البحرين, trb. "Mamlakat al-Bahrajn") – państwo o ustroju monarchicznym, położone w Azji, w Zatoce Perskiej, na archipelagu między Katarem a północno-wschodnim wybrzeżem Arabii Saudyjskiej. W 1971 roku uzyskał niepodległość. Od lat 30. XX wieku wydobywa się tam ropę naftową, a uzyskane dochody inwestuje na miejscu. Od 2002 roku panujący Bahrajnem używa tytułu "król", wcześniej posługiwał się tytułem "emir". == Pochodzenie nazwy == Po arabsku "bahrajn" (بحران') oznacza “dwa morza”. Nazwa może wskazywać na dwa źródła wody, słodką wodę źródlaną i słoną morską, lub też na części Zatoki Perskiej na północ i południe od wyspy. == Geografia == Państwo Bahrajnu zajmuje wyspę Al-Bahrajn i kilkanaście mniejszych przybrzeżnych wysp i wysepek. Bahrajn


Question: co to liczydło?

Answer: przyrząd służący do wykonywania prostych działań arytmetycznych, najczęściej w postaci ramki z umieszczonymi wewnątrz prętami na które nawleczone są ruchome koraliki.

Context: Liczydło – przyrząd służący do wykonywania prostych działań arytmetycznych, najczęściej w postaci ramki z umieszczonymi wewnątrz prętami na które nawleczone są ruchome koraliki. Obliczeń dokonywano poprzez odpowiednie przesuwanie koralików po prętach odpowiadających określonej potędze dziesięciu. Jego pierwowzorem był starożytny abakus, natomiast współcześnie liczydła zostały całkowicie wyparte przez kalkulatory. == Przykłady użycia == === Dodawanie liczb liczydłem osiemnastkowym === Najprostszym liczydłem dla systemu liczbowego o podstawie n jest liczydło o liczbie elementów przesuwanych 2(n-1). Np. w systemie dziesiętnym, aby dodać dwie liczby na liczydle 18-elementowym, należy: # W każdym rzędzie rozsunięciem, np. w prawo, ustawić liczbę elementów równą każdej cyfrze pierwszej liczby. # Przejść do pierwszego rzędu odpowiadającemu najniższej potędze i z lewa na prawo przesunąć liczbę elementów równą cyfrze drugiej


Question: jaka uroczystość jest 8 grudnia?

Answer: Uroczystość Niepokalanego Poczęcia

Context: z gwiazd dwunastu" (Ap 12,1) – blask światła oznacza świętość. == W liturgii == W Kościele katolickim niepokalane poczęcie Najświętszej Maryi Panny liturgicznie czczone było w XV w. Uroczystość Niepokalanego Poczęcia jest świętem nakazanym i przypada na dzień 8 grudnia. W krajach takich jak Austria, Hiszpania, Portugalia i Włochy dzień ten jest dniem wolnym od pracy. Na placu Hiszpańskim w Rzymie papież modli się tego dnia pod pomnikiem Niepokalanie Poczętej Marii. Zgodnie z tradycją figurę Marii kwiatami dekoruje ambasada Hiszpanii. Katolicy w Polsce na mocy dekretu Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 4 marca 2003 są zwolnieni z obowiązku uczestniczenia w mszy świętej, ponieważ nie jest to dzień ustawowo wolny od pracy. W Polsce, na mocy dekretu Kongregacji


Question: jakie polecenie otrzymał abraham od boga?

Answer: "Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę".

Context: Abramowi objawił się Bóg i rzekł: "Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca do kraju, który ci ukażę". Obiecał Abramowi uczynić z niego wielki naród i rozsławić jego imię na świat. Abram posłuchał swojego Pana i udał się w drogę wraz z bratankiem i żoną, mimo swoich siedemdziesięciu pięciu lat. Gdy dotarł do dębów Mamre koło miejscowości Sychem, Bóg ukazał się mu ponownie: "Twojemu potomstwu daję właśnie tę ziemię." Następnie kolejno wędrował Abram w stronę Negewu i Egiptu, aż wrócił ponownie do Kanaanu wraz ze swoim bratankiem Lotem. Gdy obaj osiedli w Betel, wynikła sprzeczka pomiędzy pasterzami trzód Abrama i pasterzami trzód Lota. Kraj nie mógł utrzymać ich obu, ze względu na zbyt liczne trzody owiec i


Question: skąd pochodzą wikingowie?

Answer: Główne siedziby posiadali głównie w basenie Morza Bałtyckiego i półwyspu skandynawskiego.

Context: Wikingowie – najemni wojownicy, którzy od VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym. Główne siedziby posiadali głównie w basenie Morza Bałtyckiego i półwyspu skandynawskiego. Organizatorami wypraw do krajów Europy Zachodniej byli m.in. Normanowie duńscy i norwescy, a także mieszkańcy dzisiejszej Szwecji południowej (prowincje Bohuslän, Halland, Uppland, Skania i Blekinge). Normanowie skandynawscy, głównie Swionowie, organizowali wyprawy do krajów położonych na wschód i południe od ich ojczyzny, docierając do Bułgarii Kamskiej, Rusi Kijowskiej, Bizancjum, a nawet Kalifatu Bagdadzkiego. Wikingowie dotarli też do Ameryki Północnej na długo przed Kolumbem. Dopłynęli do półwyspu Labrador – Winlandii (wschodnie wybrzeże Kanady). == Nazewnictwo == === Etymologia === Słowo "wiking" pochodzi od nazwy orężnych wypraw morskich: „viking”. Słowo to początkowo łączono ze staronordyjskim


Question: kto wynalazł pióro?

Answer: Nicolas Bion, nadworny inżynier Ludwika XIV

Context: z zapasem atramentu. W 1707 roku Nicolas Bion, nadworny inżynier Ludwika XIV, wynalazł wieczne pióro pozwalające pisać nieprzerwanie przez dłuższy czas. W latach 1808/1809 powstały pierwsze zaawansowane pióra metalowe. Nie stały się one popularne ze względu na wysoką cenę. Dopiero w 1822 roku zaczęto je produkować maszynowo za sprawą Samuela Harrisona, który ok. 1780 roku zbudował prototyp pióra. W 1884 roku Lewis Waterman (założyciel firmy Waterman) opracował system „zasilania kanalikowego”, który zapobiegał robieniu kleksów dzięki regulacji dopływu atramentu. Ważnym etapem w rozwoju produkcji piór było wynalezienie nowych materiałów, które posłużyły do wytwarzania korpusu pióra (były to m.in. ebonit (w 1839 roku) i celuloid (w 1870 roku), oraz opracowanie przez firmę Parker systemu uniemożliwiającego samorzutne ściekanie atramentu ze stalówki. Kategoria:Artykuły piśmienne


Question: kto to zleceniobiorca?

Answer: wykonującym zlecenie

Context: Strony umowy zlecenia tradycyjnie nazywa się zleceniodawcą (zlecający wykonanie określonych czynności) i zleceniobiorcą (wykonującym zlecenie). == Przedmiot umowy == Przedmiotem umowy zlecenia jest wykonywanie określonej czynności prawnej na rzecz innego podmiotu. Umowę zlecenia określa się jako "umowę starannego działania" i przeciwstawia "umowie o dzieło" określanej umową rezultatu. Oznacza to, iż w umowie zlecenia ważna jest wykonywana praca (wykonywanie czynności) na rzecz zleceniodawcy, która niekoniecznie będzie prowadzić do określonego rezultatu – co jest przedmiotem umowy o dzieło. Zleceniobiorca ma obowiązek informować zleceniodawcę o przebiegu wykonywania umowy, a na zakończenie – przedstawić mu sprawozdanie z jej wykonania. == Forma umowy == Umowa w przeciwieństwie do umowy o pracę nie musi być zawarta na piśmie. Strony mogą zawrzeć umowę-zlecenie także w formie ustnej,


Question: ile wysp ma chorwacja?

Answer: 698 wysp, 389 wysepek oraz 78 raf

Context: W chorwackiej części Morza Adriatyckiego znajduje się 698 wysp, 389 wysepek oraz 78 raf, co sprawia, że chorwacki archipelag jest najliczebniejszym na Morzu Adriatyckim oraz drugim co do liczebności na Morzu Śródziemnym (więcej wysp posiada tylko Grecja). Spośród 698 wysp w 2001 r. tylko 47 było zamieszkiwanych co najmniej przez jedną osobę. Starsze źródła podają, że Chorwacja posiadała 66 zamieszkanych wysp, lecz dane te są już nieaktualne. Wyspy Chorwacji są zamieszkane od czasów starożytnej Grecji (dla przykładu wyspa Hvar była zamieszkana pomiędzy 3500 r. p.n.e. a 2500 r. p.n.e., Dionizjos I założył kolonie na wyspach Hvar i Vis w czwartym wieku przed Chrystusem). Liczba mieszkańców na wyspach rosła do 1921 roku, kiedy osiągnęła swój szczyt i wynosiła 173 503. Od


Question: kim był franciszek karpiński?

Answer: Franciszek Karpiński herbu Korab, ps. i krypt.: "Autor „Zabawek wierszem i prozą”; F.K." (ur. 4 października 1741 w Hołoskowie koło Otyni, zm. 16 września 1825 w Chorowszczyźnie koło Wołkowyska) – polski poeta epoki oświecenia, pamiętnikarz, dramatopisarz, tłumacz, publicysta, moralista, twórca i główny przedstawiciel nurtu sentymentalnego w polskiej liryce.

Context: Franciszek Karpiński herbu Korab, ps. i krypt.: "Autor „Zabawek wierszem i prozą”; F.K." (ur. 4 października 1741 w Hołoskowie koło Otyni, zm. 16 września 1825 w Chorowszczyźnie koło Wołkowyska) – polski poeta epoki oświecenia, pamiętnikarz, dramatopisarz, tłumacz, publicysta, moralista, twórca i główny przedstawiciel nurtu sentymentalnego w polskiej liryce. == Życiorys == Był synem Andrzeja, zarządcy w Hołoskowie (należącego do Potockich), i Rozalii Karpińskich. Matka pochodziła z rodziny Spendowskich (według relacji poety z roku 1798). Po ukończeniu podstawowych nauk wstąpił do kolegium jezuitów w Stanisławowie. Była to szkoła z wielkimi tradycjami. Powstała ona w 1669 z fundacji założyciela miasta Jędrzeja Potockiego. W 1718 przeszła w ręce jezuitów, którzy podnieśli ją do bardzo wysokiego poziomu. Tu odbył dwuletni kurs retoryki i filozofii.


Question: skąd pochodzi winogrono?

Answer: Winogrona są owocami, które pochodzą od owoców dzikiej winorośli z regionu Morza Kaspijskiego.

Context: Winogrono – owoc (jagoda) roślin z rodziny winoroślowatych, głównie winorośli właściwej. Winogrona można jeść na surowo lub można je przetwarzać. Główne produkty spożywcze uzyskiwane z winogron to: dżem, sok, galaretka, wino, wyciąg z pestek winogron, rodzynki, ocet winny i olej z pestek winogron. Winogrona są owocami, które pochodzą od owoców dzikiej winorośli z regionu Morza Kaspijskiego. Początki produkcji wina datowane są na 8 tys. lat i miały miejsce na terenach obecnej Gruzji. Egipcjanie posiadali już zdolności uprawy winorośli i produkcji wina. Rzymianie rozpowszechnili uprawę winorośli w rejonie Morza Śródziemnego. Obecnie uprawia się winorośl prawie na całym świecie, a jednym z najbardziej znanych pod tym względem regionów jest basen Morza Śródziemnego.


Question: jak długa była droga krzyżowa?

Answer: Odległość od drugiej stacji do Golgoty wynosi około 1500 kroków (600–650 metrów)

Context: Droga Krzyżowa, także: Via Dolorosa (), Via Crucis () – droga prowadząca poprzez Stare Miasto Jerozolimy, od medresy Omara ("Al-Omarijja") do bazyliki Grobu Świętego, którą prawdopodobnie przemierzył Jezus Chrystus niosąc krzyż na Golgotę, a na której w każdy piątek odprawiane jest nabożeństwo drogi krzyżowej. == Przebieg Drogi Krzyżowej == Odległość od drugiej stacji do Golgoty wynosi około 1500 kroków (600–650 metrów), które Jezus Chrystus musiał przejść niosąc krzyż na ramionach. Krzyż łaciński () w całości ważył ponad 130 kg, natomiast jeżeli Jezus niósł jedynie poprzeczną belkę krzyża () to jej waga wynosiła ok. 34–57 kg, rozpiętość 1,5–1,8 m. Pochód, w którym szedł Chrystus w dniu 15 nisan, niosąc krzyż na ramionach na Golgotę, a za nim przez pewną część drogi


Question: czym zajmowali się starożytni grecy?

Answer: posługiwali się nowym alfabetem, żyli we w miarę egalitarnych społecznościach zorganizowanych w, zwykle niewielkie, poleis – miasta-państwa, walczyli w szyku falangi w uzbrojeniu ciężkiego piechura – hoplity, oddawali cześć herosom, zarówno lokalnym, jak i znanym w całej Grecji, korzystali z wyroczni (zwłaszcza w Dodonie, Delfach, Olimpii), czcili bóstwa takie jak Zeus, Apollo, znali dzieła Homera – "Iliadę" i "Odyseję".

Context: przypisuje się pojęciu "starożytna Grecja". Grecy tego okresu posługiwali się nowym alfabetem, żyli we w miarę egalitarnych społecznościach zorganizowanych w, zwykle niewielkie, poleis – miasta-państwa, walczyli w szyku falangi w uzbrojeniu ciężkiego piechura – hoplity, oddawali cześć herosom, zarówno lokalnym, jak i znanym w całej Grecji, korzystali z wyroczni (zwłaszcza w Dodonie, Delfach, Olimpii), czcili bóstwa takie jak Zeus, Apollo, znali dzieła Homera – "Iliadę" i "Odyseję". Wszyscy obywatele polis (tzw. "demos"), czyli dorośli mężczyźni, miejscowego pochodzenia, dysponujący majątkiem pozwalającym na zakup uzbrojenia hoplity mieli wpływ na decyzje dotyczące całej społeczności, brali udział w zgromadzeniach, gdzie dyskutowano ważne sprawy czy obierano przywódców. W społeczności istniała wprawdzie elita, mająca większy wpływ na podejmowanie decyzji, ale dostęp do niej nie był zamknięty


Question: kiedy rozpoczęto budowę portu w gdyni?

Answer: Budowę portu w Gdyni rozpoczęto 29 maja 1921 roku.

Context: mln marek. Kierownikiem budowy został Tadeusz Wenda. Budowę portu w Gdyni rozpoczęto 29 maja 1921 roku. 23 września 1922 – po długich debatach – Sejm RP przyjął ustawę w sprawie budowy „portu morskiego przy Gdyni na Pomorzu”. Budowa ruszyła, ale prowadzono ją początkowo dość ospale, ograniczając się do robót ziemnych i wzniesienia tymczasowej przystani dla okrętów MW i schroniska dla rybaków (uroczyste otwarcie 23 kwietnia 1923), a wreszcie drewnianego mola przeładunkowego, przy którym 13 sierpnia 1923 roku zacumował SS „Kentucky”, pierwszy statek pod obcą banderą. 4 lipca 1924 roku ówczesny minister przemysłu i handlu, Józef Kiedroń podpisał umowę z Konsorcjum Francusko-Polskim, któremu powierzono dalszą rozbudowę portu. Jej koszt miał wynieść 36 mln złotych, a konsorcjum zobowiązywało się oddać do 31


Question: jak miała na imię siostra diany uratowana przez anię?

Answer: Minnie

Context: córką. Dziewczynka bardzo boleśnie przeżyła tę stratę. Kilkanaście tygodni później Maryla, pani Linde i rodzice Diany wyjechali do pobliskiego miasta na spotkanie z ważnym politykiem. Ania została z Mateuszem. W pewnym momencie do domu wbiegła Diana i powiedziała, że jej siostra, Minnie, jest poważnie chora na krup. Ania natychmiast pobiegła na ratunek małej i, ku zaskoczeniu lekarza, uratowała Minnie od śmierci. Wdzięczna pani Barry znów pozwoliła Ani i Dianie spotykać się ze sobą. Ania była osobą o nieprzeciętnej wyobraźni. Kiedy pewnego razu przechodziła przez pobliski las, wyobraziła sobie, że w lesie straszą duchy, a w szczególności duch zamordowanej dziewczynki. Odtąd nazywała go Lasem Duchów (lub Nawiedzonym Lasem), ale przyznała, że boi się tamtędy spacerować i powinna bardziej panować nad emocjami.


Question: gdzie leżała sparta?

Answer: Sparta (gr. , "Spártī"; stgr. "Spártē"; ; "Lakedaímōn", Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia.

Context: Sparta (gr. , "Spártī"; stgr. "Spártē"; ; "Lakedaímōn", Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia. Siedziba gminy Sparta. W 2011 roku liczyło 16 239 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł winiarski oraz olejarski. Współczesne miasto zostało założone w 1834 roku koło ruin starożytnej polis z rozkazu króla greckiego Ottona I. W jego granicach leżą ruiny bizantyńskiego i średniowiecznego miasta Mistra, opuszczonego po roku 1834, wymieniane przez listę światowego dziedzictwa UNESCO, chętnie odwiedzane przez turystów. Znacznej części materiału budowlanego z Mistry użyto do budowy nowej Sparty. Pozostały dawne zabudowania diecezji, obecnie muzeum. Trwa restauracja i częściowa rekonstrukcja budynków dawnego pałacu cesarskiego; imponująco prezentuje się


Question: kto napisał dla elizy?

Answer: Ludwig van Beethoven

Context: Dla Elizy (niem. "Für Elise") – popularny tytuł "Bagateli a-moll" WoO 59, jednej z najbardziej znanych w literaturze muzycznej miniatur fortepianowych, którą skomponował Ludwig van Beethoven. Utwór powstał ok. 1810 roku. == Pochodzenie tytułu == Biografowie Beethovena nie są zgodni co do tego, kim była tytułowa Eliza. Według jednej z teorii, oryginalny tytuł brzmiał "Für Therese", jako że adresatką utworu miała być znajoma kompozytora i córka jednego z lekarzy wiedeńskich, Therese Malfatti. W 1810 r. kompozytor oświadczył się jej, ona zaś oświadczyny odrzuciła, a w roku 1816 została żoną szlachcica i urzędnika Wilhelma von Droßdika. Inna wersja mówi, że Eliza była słynną „Nieśmiertelną Ukochaną”, do której Beethoven napisał swój słynny list (zob. "List do Nieśmiertelnej Ukochanej"), a której tożsamości biografom


Question: na czym polega efekt cieplarniany?

Answer: zjawisko podwyższenia temperatury planety przez obecne w jej atmosferze gazy cieplarniane (w porównaniu z sytuacją, w której gazów cieplarnianych by nie było).

Context: Efekt cieplarniany, efekt szklarniowy – zjawisko podwyższenia temperatury planety przez obecne w jej atmosferze gazy cieplarniane (w porównaniu z sytuacją, w której gazów cieplarnianych by nie było). Zmiany powodujące wzrost nasilenia efektu cieplarnianego są główną przyczyną obserwowanego na Ziemi globalnego ocieplenia. Ciało niebieskie pozbawione atmosfery (np. Księżyc) pochłania i emituje promieniowanie bezpośrednio ze swojej powierzchni. Atmosfera zaburza ten proces wymiany ciepła, głównie poprzez ograniczenie ilości ciepła wypromieniowywanego z powierzchni planety i dolnych warstw jej atmosfery bezpośrednio w przestrzeń kosmiczną. Efekt ten jest wywołany przez gazy cieplarniane a w mniejszym stopniu przez pyły i aerozole zawieszone w atmosferze. W opisie bilansu energetycznego planety oprócz efektu cieplarnianego uwzględnia się też wszystkie inne procesy zachodzące w atmosferze, jak i na powierzchni planety, odpowiedzialne


Question: jak długo trwał pontyfikat jana pawła i?

Answer: Jego pontyfikat trwał 33 dni,

Context: Jan Paweł I (, ; właśc. Albino Luciani, wym. []; ur. 17 października 1912 w Forno di Canale, zm. 28 września 1978 w Watykanie) – włoski duchowny rzymskokatolicki, biskup Vittorio Veneto od 15 grudnia 1958 do 15 grudnia 1969, patriarcha Wenecji od 15 grudnia 1969 do 26 sierpnia 1978, 263. papież i 5. Suweren Państwa Watykańskiego w okresie od 26 sierpnia 1978 do 28 września 1978. Błogosławiony Kościoła katolickiego. Był pierwszym papieżem, który miał podwójne imię - Jan Paweł - oraz pierwszym, który odmówił papieskiej koronacji, zastępując ją inauguracją pontyfikatu. Przed konklawe mówił, że jeśli zostanie wybrany, to odmówi, jednak czuł się zobowiązany powiedzieć „tak”. Jego pontyfikat trwał 33 dni, był dziesiątym najkrótszym w historii i najkrótszym od czasów Leona


Question: jaką rolę odegrali kosynierzy w bitwie pod racławicami?

Answer: atak 300 kosynierów prowadzony osobiście przez Tadeusza Kościuszkę na obsługę armat rosyjskich miał rozstrzygające znaczenie dla jej losów i przesądził o wygranej Polaków.

Context: Improwizowane oddziały kosynierów po raz pierwszy zostały użyte w działaniach wojennych podczas tego powstania. Wzięły one udział w większości bitew insurekcji kościuszkowskiej: * 4 kwietnia 1794 roku o godzinie 18.50 w bitwie pod Racławicami atak 300 kosynierów prowadzony osobiście przez Tadeusza Kościuszkę na obsługę armat rosyjskich miał rozstrzygające znaczenie dla jej losów i przesądził o wygranej Polaków. W sumie w bitwie udział wzięło ok. 500 kosynierów w tym najsławniejsi, którzy pierwsi dopadli dział zapisując się imiennie w historii tej kampanii Wojciech Bartos oraz Józef Świstacki. * 6 czerwca 6000 kosynierów brało udział w przegranej przez wojsko polskie z połączonymi siłami prusko-rosyjskimi bitwie pod Szczekocinami. === Powstanie listopadowe 1830–1831 === * 26 maja w bitwie pod Ostrołęką, * W dniach 14


Question: jakie są inne nazwy mszy świętej?

Answer: " nabożeństwo komunijne" lub "nabożeństwo z sakramentem Wieczerzy Pańskiej" (lub: "Wieczerzy Świętej")

Context: Pamiątka Wieczerzy Pańskiej). Inne nurty reformacji, m.in. Kościoły reformowane, prezbiteriańskie i baptystyczne, bezwzględnie odrzuciły termin "msza" jako sugerujący ofiarny charakter Eucharystii, zastępując go terminami" nabożeństwo komunijne" lub "nabożeństwo z sakramentem Wieczerzy Pańskiej" (lub: "Wieczerzy Świętej"). Takich określeń używa także większość współczesnych Kościołów protestanckich. == Etymologia == Słowo "msza" pochodzi – podobnie jak w języku angielskim "Mass" i niemieckim "die Messe" – od używanego od IV w. łacińskiego określenia "missa". Wśród badaczy nie ma zgody co do jego pierwotnego znaczenia, wymienia się następujące: * od rzymskiego zwyczaju rozwiązywania zgromadzenia ("dimissio") – w tym kontekście słowo to pojawia się w formule kończącej celebrację (rozesłanie wiernych): "Ite, Missa est", czyli "Idźcie, ofiara spełniona;" * modlitwy wysyłane ku Bogu ("missae"), składanie Bogu ofiary; *


Question: kto stworzył film kevin sam w domu?

Answer: Chrisa Columbusa

Context: "Kevin sam w domu" () – amerykański film fabularny z 1990 w reżyserii Chrisa Columbusa. Pierwszy film z serii "Sam w domu". == Fabuła == McCallisterowie wyjeżdżają na święta Bożego Narodzenia do Paryża. Z powodu porannego pośpiechu wywołanego możliwością spóźnienia się na samolot rodzina leci do Francji bez najmłodszego syna, Kevina. Domem, w którym pozostał chłopiec, zaczynają interesować się włamywacze – Harry i Marv. Akcja filmu dzieje się od wieczora 21 grudnia do poranka 25 grudnia, głównie w domu rodziny McCallisterów w Chicago, ale również w innych częściach tego miasta oraz na lotniskach i w hotelu w Paryżu, na lotniskach w Dallas i Scranton oraz w ciężarówce jadącej ze Scranton do Chicago. == Postacie == === Kate i Peter McCallisterowie


Question: co posiada skorupe?

Answer: * skorupa owocu (łupina) * skorupa ziemska * skorupa kontynentalna * skorupa oceaniczna * skorupa jądra soczewkowatego *skorupa, pancerz u zwierząt - karapaks stawonogów, karapaks żółwi

Context: * skorupa owocu (łupina) * skorupa ziemska * skorupa kontynentalna * skorupa oceaniczna * skorupa jądra soczewkowatego *skorupa, pancerz u zwierząt - karapaks stawonogów, karapaks żółwi ==Nazwiska== * Ewa Skorupa * Leszek Skorupa * Tadeusz Skorupa * Tomasz Skorupa * Katarzyna Skorupa * Małgorzata Skorupa * Małgorzata Skorupa * Roman Skorupa


Question: kiedy po raz pierwszy pojawiła się nazwa ukraina?

Answer: pojawia się po raz pierwszy w tzw. Latopisie kijowskim, którego najstarszy zachowany egzemplarz pochodzi z XV w., opisującym wydarzenia z lat 1111–1200.

Context: ruskich dla oznaczenia ziem kresowych, pogranicznych. W zachowanych zabytkach rękopiśmiennych nazwa „Ukraina” pojawia się po raz pierwszy w tzw. Latopisie kijowskim, którego najstarszy zachowany egzemplarz pochodzi z XV w., opisującym wydarzenia z lat 1111–1200. Pod rokiem 1187 kronikarz, mówiąc o śmierci bohatera walk z Połowcami, Włodzimierza, księcia przygranicznego księstwa perejasławskiego, zanotował „za nim Ukraina wielce rozpaczała”, a relacjonując wypadki 1189 r., nazwał Ukrainą tereny leżące między Bohem a Dniestrem. Z kolei tereny między Ilmem a Dnieprem, zamieszkiwane przez plemiona wschodniosłowiańskie, nazywane były wówczas przez kronikarzy „Rusią”. Od XIII w. księstwo halicko-wołyńskie kronikarze bizantyjscy zaczęli nazywać „Małą Rusią”. Urzędowo nazwa „Ukraina” została użyta po raz pierwszy za czasów Rzeczypospolitej w roku 1590 w tytule konstytucji sejmowej według projektu Jana Zamoyskiego: "Porządek


Question: w którym roku utworzono unię europejską?

Answer: Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht

Context: Unia Europejska, UE (ang. "European Union", EU) – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę "sui generis". Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa (w międzynarodowoprawnym tego słowa znaczeniu) funkcjonuje od 1 grudnia 2009. Równocześnie zastąpiła ona kilka form współpracy, w tym m.in. Wspólnotę Europejską. Proces integracji wykracza


Question: w jakich okolicznościach należy ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej?

Answer: Stosuje się ją u poszkodowanych nieurazowych, posiadających oddech i inne funkcje życiowe.

Context: Pozycja boczna ustalona – pozycja będąca jedną z pozycji bezpiecznych, umożliwiająca bezpieczne bezprzyrządowe utrzymanie drożności górnych dróg oddechowych. Stosuje się ją u poszkodowanych nieurazowych, posiadających oddech i inne funkcje życiowe. Pozycja boczna ustalona uniemożliwia zapadanie się języka na tylną ścianę gardła, co u nieprzytomnego może spowodować niedrożność dróg oddechowych i w wyniku tego śmierć. Dzięki jej zastosowaniu zmniejsza się ryzyko zadławienia się osoby poszkodowanej treścią ewentualnych wymiocin, bądź płynów znajdujących się w jamie ustnej, które (jeśli zaistnieją) samoistnie z niej wypływają. Kobiety w ciąży należy układać na lewym boku w celu uniknięcia zespołu aortalno-żylnego (aortalno-kawalnego) – upośledzenia krążenia w aorcie brzusznej i żyle głównej dolnej ze względu na nacisk wywierany przez płód. Nauka ułożenia osoby w pozycji bocznej ustalonej jest


Question: ile książek napisał janusz korczak?

Answer: ponad 20 książek

Context: Janusz Korczak (ok 1878-1942) – polski pedagog, publicysta, pisarz i lekarz. Autor wielu powieści, publikacji i wypowiedzi radiowych. Publikował w różnych czasopismach humoreski i artykuły na tematy społeczne, obyczajowe i wychowawcze. Dorobek pisarski Korczaka to ponad 20 książek, około 1400 tekstów drukowanych w około 100 pismach, oraz około 200 materiałów nie publikowanych. Poniżej znajduje się częściowa chronologiczna lista jego dzieł. ; 1896 debiut w prasie: humoreska „Węzeł gordyjski” w czasopiśmie Kolce (tygodnik) nr 39 ; 1898 * Udział w konkursie I.J. Paderewskiego na sztukę teatralną, ogłoszonym przez Kurier Warszawski (dziennik). Wysyła wyróżniony dramat Którędy? (nie zachował się) pod pseudonimem Janasz Korczak. ; 1900 * W lutym zaczyna pracować pod pseudonimem Hen-Ryk z tygodnikiem satyrycznym Kolce (tygodnik) jako współautor zespołowo pisanej


Question: kiedy powstała oczyszczalnia czajka?

Answer: Oczyszczalnia zaprojektowana została na początku lat 70. XX wieku. Budowa rozpoczęła się w 1976 w Czajkach

Context: Oczyszczalnia Ścieków „Czajka” – oczyszczalnia ścieków w Warszawie, znajdująca się w dzielnicy Białołęka przy ul. Czajki 4/6. Zakład jest częścią Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w m.st. Warszawie. Jest jedną z dwóch oczyszczalni w stolicy i największą oczyszczalnią ścieków w Polsce. == Opis == Pierwszym etapem oczyszczania ścieków jest oczyszczanie mechaniczne. Ścieki trafiają na kraty, następnie do piaskowników i do osadników wstępnych. W drugim etapie są kierowane do basenów osadu czynnego. Tam usuwany jest z nich azot i fosfor. Z basenów ścieki trafiają do osadników wtórnych, w których osad czynny oddzielany jest od ścieków, które następnie odprowadzane są do Wisły. == Historia == Oczyszczalnia zaprojektowana została na początku lat 70. XX wieku. Budowa rozpoczęła się w 1976 w Czajkach, z


Question: jakie są rzeźby terenu?

Answer: Przykładowe typy rzeźby terenu: * rzeźba poligeniczna * rzeźba policykliczna * rzeźba strukturalna * rzeźba krawędziowa * rzeźba tektoniczna * rzeźba alpejska

Context: Rzeźba powierzchni ziemi (terenu) (także relief (powierzchni terenu), morfologia terenu) – ukształtowanie powierzchni Ziemi powstałe w wyniku oddziałania procesów endo- i egzogenicznych, jak też wskutek działalności człowieka. Współczesny relief jest wynikiem aktywności procesów o różnym natężeniu i czasie ich oddziaływania. Rzeźba terenu powstaje w wyniku procesów rzeźbotwórczych. Źródłami energii tych procesów są: * energia grawitacyjna * energia geotermalna * promieniowanie słoneczne * geomagnetyzm Przykładowe typy rzeźby terenu: * rzeźba poligeniczna * rzeźba policykliczna * rzeźba strukturalna * rzeźba krawędziowa * rzeźba tektoniczna * rzeźba alpejska ==Zobacz też== * formy ukształtowania terenu


Question: od kiedy godło polski ma koronę?

Answer: Korona została przywrócona 31 grudnia 1989 r.

Context: Godło Polski, Godło Rzeczypospolitej Polskiej, właściwie herb Polski – godło i symbol Rzeczypospolitej Polskiej; jego archetypem jest dynastyczny herb Piastów, pierwszych władców Polski. == Podstawa prawna == Zgodnie z art. 28 Konstytucji RP "Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego w koronie w czerwonym polu". Korona została przywrócona 31 grudnia 1989 r. ustawą z dnia 29 grudnia 1989 r. o zmianie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (art. 1 p. 19). Jednakże nowy wzór godła został wprowadzony dopiero 22 lutego 1990 r. ustawą z dnia 9 lutego 1990 r. o zmianie przepisów o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej. W ustawie o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych ustawodawca określił: Wzór godła Rzeczypospolitej Polskiej zawiera załącznik nr 1


Question: kto był głową rodziny adamsów?

Answer: Gomez Addams – głowa rodu Addamsów.

Context: Rodzina Addamsów () – fikcyjna rodzina będąca bohaterami komiksów, filmów i seriali. Ich twórcą był amerykański rysownik komiksów Charles Samuel Addams. Addamsowie to rodzina masochistów, sadystów, sadomasochistów i potworów. Mieszkają na bagnach w ogromnym, zapuszczonym dworze. Ich dom pełen jest narzędzi tortur, ukrytych przejść i pułapek. Mimo to filmy i komiksy o Addamsach nie są horrorami, ale parodiami horrorów, pełnymi czarnego humoru i zabawnych i strasznych scen. Addamsowie są w gruncie rzeczy kochającą się rodziną. == Członkowie rodu Addamsów == * Gomez Addams – głowa rodu Addamsów. Jest przykładem stereotypowego Hiszpana: dosyć niski, z zadziornym wąsikiem, wieczny optymista i gorący kochanek. Pali cygara, uprawia szermierkę i ma lekką manię na punkcie języka francuskiego. Kocha na zabój swą żonę Morticię, jest


Question: która pisarka stworzyła cykl powieści?

Answer: Anne Golon

Context: Anne Golon (ur. 17 grudnia 1921 w Tulonie; zm. 14 lipca 2017 w Wersalu) – francuska pisarka. Wraz z mężem Serge Golonem stworzyła cykl powieści o markizie Angelice. Jej prawdziwe nazwisko Simone Changeux. Urodziła się w Tulonie we Francji. Jej ojciec był naukowcem i kapitanem francuskiej marynarki. Od wczesnego dzieciństwa przejawiała zainteresowanie malarstwem i literaturą. W wieku 18 lat opublikowała swoją pierwszą powieść, używając pseudonimu Joëlle Danterne. Podczas wojny wyjechała do Hiszpanii. Jakiś czas później rozpoczęła współpracę z czasopismem "France Magazine". Jako dziennikarka wyjechała do Konga, gdzie poznała Wsiewołoda Siergiejewicza Gołubinowa czyli swojego przyszłego męża Serge’a Golona. Wraz z mężem opublikowali napisaną wspólnie powieść "Markiza Angelika". Sukces tej powieści zachęcił ich do kontynuowania wspólnej pracy. W efekcie powstał liczący 13


Question: gdzie są położone karaiby?

Answer: Region jest położony na południowy wschód od Zatoki Meksykańskiej i kontynentalnej Ameryki Północnej, na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej.

Context: Karaiby – region składający się z Morza Karaibskiego, tamtejszych wysp (w całości znajdujących się na Morzu Karaibskim, lub też częściowo z nim graniczących, a częściowo z Oceanem Atlantyckim) oraz otaczających je wybrzeży. Region jest położony na południowy wschód od Zatoki Meksykańskiej i kontynentalnej Ameryki Północnej, na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej. W położonym w zdecydowanej większości na płycie karaibskiej regionie znajdują się tysiące wysp i wysepek. Większość z nich tworzy łuki wyspowe, wyznaczające północną i wschodnią granicę Morza Karaibskiego. Wyspy Karaibskie składające się z Wielkich Antyli na północy i Małych Antyli na południu i wschodzie (w tym Wyspy Zawietrzne) są częścią Indii Zachodnich, do których zaliczany jest również archipelag Bahamów (tj. Bahamy oraz Turks i