Question: kim są osoby queer?

Answer: Obejmuje on wtedy swym znaczeniem ludzi o orientacji nieheteroseksualnej (osoby homoseksualne, biseksualne, aseksualne i panseksualne) osoby nie-cispłciowe (transseksualne, transpłciowe, niebinarne, agender i androgyniczne lub dowolnej innej tożsamości płciowej) oraz osoby interpłciowe.

Context: tak, „gej” jest świetny. Ma swoje miejsce. Ale kiedy wiele lesbijek i gejów budzi się rano, czujemy się źli i zdegustowani, a nie gejowsko (radośnie). Więc zdecydowaliśmy się nazywać siebie queer. Używając „queer” przypominamy sobie, jak jesteśmy postrzegani przez resztę świata." [Tłumaczenie z angielskiego]Współcześnie słowo „queer” uznawane jest za pojęcie zbiorcze oznaczające ogół mniejszości seksualnych i genderowych oraz antonim heteronormatywności. Obejmuje on wtedy swym znaczeniem ludzi o orientacji nieheteroseksualnej (osoby homoseksualne, biseksualne, aseksualne i panseksualne) osoby nie-cispłciowe (transseksualne, transpłciowe, niebinarne, agender i androgyniczne lub dowolnej innej tożsamości płciowej) oraz osoby interpłciowe. Niektórzy byli za tym aby także uwzględniać rodzajowo normatywnych heteroseksualistów, których orientacja lub aktywność seksualna nie mieszczą się w granicach najpowszechniejszych (np. BDSM, poliamoria). Jednak spotkało się to z


Question: kiedy obchodzi się święto ryby?

Answer: 20 grudnia (od 2003)

Context: Dzień Ryby – organizowany 20 grudnia (od 2003) w Polsce przez Stowarzyszenie Empatia i Fundację Viva! W dniu tym podczas akcji ulicznych zorganizowanych w polskich miastach uczestnicy próbują przekonać społeczeństwo, że ryby nie są przedmiotami i czują ból. Protesty często mają formę marszów milczenia lub happeningów, nie zachęca się natomiast - w odróżnieniu od Klubu Gaja - do wypuszczania ryb na wolność. Data obchodzenia tego dnia w okolicach Wigilii ma nakłonić do zastanowienia się nad niehumanitarnym traktowaniem żywych karpi w punktach sprzedaży.


Question: kiedy obchodzi się andrzejki?

Answer: w nocy z 29 na 30 listopada

Context: thumb|upright=1.2|Wylewanie ołowiu na zimną wodę przez ucho od klucza Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. W Szkocji obchodzony 30 listopada dzień świętego Andrzeja jest świętem narodowym. == Historia == Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były tylko dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki). Początkowo andrzejki traktowano bardzo poważnie, a wróżby odprawiano tylko indywidualnie, w odosobnieniu; w czasach późniejszych przybrały formę zbiorową, organizowaną w


Question: kiedy dokładnie upadł mur berliński?

Answer: Mur Berliński padł w nocy z czwartku 9 listopada na piątek 10 listopada 1989

Context: Mur Berliński padł w nocy z czwartku 9 listopada na piątek 10 listopada 1989, po przeszło 28 latach istnienia. Przygotowania NRD do kontrolowanego otwarcia muru sięgają października 1989, kiedy to, według sprawującego wówczas funkcję burmistrza Berlina Zachodniego Waltera Mompera, przeprowadził on 29 października rozmowy z szefem wschodnioberlińskiej SED Günterem Schabowskim i burmistrzem Berlina Wschodniego Erhardem Krackiem, mające doprowadzić do podjęcia odpowiednich działań w tym kierunku. Do otwarcia muru doprowadziły masowe demonstracje w okresie wschodnioeuropejskiej „Jesieni Ludów” 1989 roku określanej w Niemczech nazwą "Herbst der Völker" lub ' („czas przemian”), tj. w przełomowym okresie "friedliche Revolution" – pokojowej rewolucji w NRD, i żądania w ówczesnej NRD wolności podróżowania (otwarcia granic), jak również nieustanna tak zwana „Republikflucht” (według oficjalnej nomenklatury opuszczenie NRD


Question: które litery nie rozpoczynają słowa w języku polskim?

Answer: W języku polskim „ń” nie jest pierwszą literą żadnego wyrazu.

Context: Ń – dziewiętnasta litera alfabetu polskiego, służąca do zapisu spółgłoski nosowej dziąsłowo-podniebiennej. Jest także używana w języku kazachskim, języku dolnołużyckim, etnolekcie wilamowskim (wymysiöeryś) oraz łacince białoruskiej (odpowiednik cyrylicznego: нь). W językach czeskim i słowackim jej odpowiednikiem jest ň, hiszpańskim ñ, portugalskim nh, a w serbsko-chorwackim nj / њ . W języku polskim „ń” nie jest pierwszą literą żadnego wyrazu. Kategoria:Litery alfabetu łacińskiego Kategoria:Spółgłoski


Question: co dosłownie oznacza 'szach mat'?

Answer: Mat – sytuacja w szachach, w której król jednej ze stron jest szachowany i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego uciec.

Context: Mat – sytuacja w szachach, w której król jednej ze stron jest szachowany i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego uciec. Mat kończy grę porażką gracza, którego król został zamatowany. Danie przeciwnikowi mata jest celem gry w szachy. Podczas profesjonalnych turniejów zazwyczaj nie dochodzi do faktycznego dania mata, bowiem przegrane partie najczęściej kończy poddanie się jednego z graczy. == Maty elementarne == Poniżej opisano pięć przypadków, w których słabsza strona ma jedynie króla, a strona silniejsza dysponuje minimalnym materiałem matowym. Do końcówki król i hetman przeciw królowi dochodzi bardzo często w wyniku promocji piona jednej ze stron. Ta końcówka jest bardzo łatwa do wygrania. Również łatwo jest zamatować królem i wieżą. Nieco trudniejsze


Question: kto pracował nad konstytucją 3 maja?

Answer: Jej współautor Hugo Kołłątaj

Context: cywilnej (24 czerwca). Konstytucja 3 maja pozostała do końca dziełem nieukończonym. Jej współautor Hugo Kołłątaj ogłosił trwanie prac nad "ekonomiczną konstytucją zapewniającą wszystkim prawo własności oraz zapewniające ochronę i godność każdej pracy." Trzecim dokumentem, którym zajmował się Kołłątaj była „konstytucja moralna”, zapewne polski odpowiednik amerykańskiej "Karty Praw" oraz francuskiej Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela. Konstytucja została formalnie wpisana do akt grodzkich Warszawy 5 maja 1791 i od tego momentu faktycznie weszła w życie. Została obalona przez konfederację targowicką popieraną przez Rosję, w wyniku interwencji wojsk rosyjskich w czasie wojny polsko-rosyjskiej w 1792 roku. == Dziedzictwo == Mimo rozbiorów pamięć o drugiej w dziejach świata spisanej konstytucji narodowej (uznawanej przez politologów za bardzo postępowy jak na swoje czasy dokument) przez kolejne


Question: co rzekł cambronne?

Answer: „Gwardia umiera, ale nie poddaje się”

Context: Pierre Jacques Étienne Cambronne (ur. 26 grudnia 1770 w Saint-Sébastien-sur-Loire, zm. 29 stycznia 1842 w Nantes) – francuski generał. W bitwie pod Waterloo, dowodząc dywizją gwardii, został ranny. Przypisywane są mu słowa, które miał wypowiedzieć w czasie bitwy pod Waterloo. Na wezwanie Brytyjczyków do poddania się miał odpowiedzieć: („Gwardia umiera, ale nie poddaje się”), podczas gdy jeden z jego żołnierzy dodał: (dosł. „Gówno!”). W późniejszym okresie otrzymał tytuł wicehrabiego (1820) oraz pełnił funkcję komendanta Lille. == Nawiązania w kulturze == Słowa Cambronne’a spod Waterloo przytacza Victor Hugo w „Nędznikach” (gdzie przypisywana mu jest wersja ze słowem ). Nawiązanie do postaci Cambronne’a i jego słów pojawia się w wierszu Władysława Broniewskiego pt. "Bagnet na broń", napisanym w kwietniu 1939: : "Bagnet


Question: co to była rada pięciuset?

Answer: instytucja polityczna funkcjonująca w starożytnych Atenach, kontynuacja Rady Czterystu utworzonej przez Solona.

Context: Rada Pięciuset (inaczej "Bule") – instytucja polityczna funkcjonująca w starożytnych Atenach, kontynuacja Rady Czterystu utworzonej przez Solona. Powstała w ramach reform Klejstenesa w latach 508–507 p.n.e. Spośród członków każdej z 10 fyli wybierano 50 buleutów, co dawało 500 osób. Urzędnicy wybierani byli raz na rok. Rada Pięciuset opracowywała wnioski Zgromadzenia Ludowego, jednak ostateczne decyzje podejmowało Zgromadzenie. Z Rady 500 wybierano zespół 10 urzędników (Kolegium 10 Prytanów) z jednej fyli, który przez miesiąc kierował pracami Rady. Raz na dobę wybierany był przewodniczący kolegium czyli prytan, który pełnił rolę głowy Państwa.


Question: w jakim celu wzniesiono mur chiński?

Answer: osłaniających północne Chiny przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu.

Context: Wielki Mur Chiński () – zbiorcza nazwa systemów obronnych składających się z zapór naturalnych, sieci fortów i wież obserwacyjnych oraz (w najbardziej strategicznych miejscach) murów obronnych z ubitej ziemi, murowanych lub kamiennych, osłaniających północne Chiny przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu. Tradycyjnie przyjmuje się, że Wielki Mur rozciągał się od Shanhaiguan (nad zatoką Liaodong) do Jiayuguan w górach Nan Shan na długości ok. 2400 km. Nazywany jest też „Murem 10 000 Li” (10 000 nie powinno być tutaj traktowane dosłownie i oznacza raczej „nieskończoną długość” muru). W 1987 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a 7 lipca 2007 ogłoszono go jednym z siedmiu nowych cudów świata. Doniesienia prasowe, według których łączna długość budowli ma wynosić 8851,8 km i


Question: w wyniku jakiego procesu powstał sudan południowy?

Answer: odłączenia się od Sudanu, na mocy porozumienia rządu sudańskiego z Ludową Armią Wyzwolenia Sudanu

Context: Sudan Południowy (), Republika Sudanu Południowego (ang. ) – afrykańskie państwo ze stolicą w Dżubie, powstałe 9 lipca 2011 roku w wyniku odłączenia się od Sudanu, na mocy porozumienia rządu sudańskiego z Ludową Armią Wyzwolenia Sudanu, które zakończyło II wojnę domową w Sudanie – najdłuższą wojnę domową w Afryce. == Historia == Okres w historii Sudanu Południowego przed przejęciem kontroli nad Sudanem przez Królestwo Egiptu (→ Sudan Anglo-Egipski) jest słabo znany. Informacje oparte są na legendach plemiennych. Według podań Niloci (Dinkowie, Nuerowie i Szyllukowie) osiedlili się na tym obszarze na przełomie IX i X wieku, a swoje obecne siedziby opanowali pomiędzy XV i XIX wiekiem. Najsilniejsze z państw plemiennych na tym terenie utworzyło nienilockie plemię Azande, które obecnie stanowi trzecią


Question: jaki aktor zagrał w największej ilości filmów?

Answer: Tom London

Context: Tom London, pierw. Leonard Clapham (ur. 24 sierpnia 1889 w Louisville, zm. 5 grudnia 1963 w Los Angeles) – amerykański aktor. Według "The Guinness Book of Movie Records" aktor, który zagrał w największej liczbie filmów w historii Hollywood. Swoją przygodę z filmem rozpoczynał jako rekwizytor w Chicago. Zadebiutował w 1915 w westernie "Lone Larry", grając pod swoim własnym nazwiskiem. W 1925 po zagraniu w wielu niemych filmach, zmienił imię i nazwisko na Tom London, którego używał do końca swojej kariery. Pierwszym filmem, w którym został zapisany pod nowym nazwiskiem był film dotyczący I wojny światowej "Winds of Chance", w którym zagrał sierżanta Rocka. Przez całe życie udało mu się zagrać w ponad 600 filmach. Jego ostatnim filmem był "Underworld U.S.A."


Question: co to szanty?

Answer: XVIII- i XIX-wieczne pieśni pracy uprawiane na żaglowcach.

Context: Szanty – XVIII- i XIX-wieczne pieśni pracy uprawiane na żaglowcach. Wykonywane były podczas pracy w celu synchronizacji czynności wykonywanych przez grupy żeglarzy, stosowane wtedy, gdy na dany znak trzeba było jednocześnie użyć dużej siły wielu osób, lub pomagały w wykonywaniu długich i monotonnych, ale rytmicznych czynności. Śpiewali je sami wykonujący pracę, a jeśli była taka potrzeba – ton nadawał szantymen, a odpowiadał chór pracujących. Śpiewane były z reguły "a cappella" lub z towarzyszeniem prostych instrumentów prowadzącego szantymena. == Rodzaje szant == W zależności od pracy szanty posiadały swoje specyficzne tempa, podziały rytmiczne i akcenty. Inne szanty były śpiewane, w trakcie rwania kotwicy, inne podczas wciągania żagli krótkimi szarpnięciami lin, inne podczas pracy przy pompach lub podczas załadunku towarów. Dlatego wyróżnia


Question: jakie gatunki należą do dramatu?

Answer: Do dramatycznych dramat właściwy, komedia, opera (libretto) i tragedia.

Context: oparciu o starożytne reguły wzbogacić listę gatunków literackich o np. romans, zaś w romantyzmie powstały gatunki mieszane, jak ballada. Dziś brak jednej teorii gatunku literackiego, każda ze szkół metodologicznych inaczej określa jego cechy charakterystyczne. Nauka o gatunkach i rodzajach literackich to genologia. W literaturach Zachodu do najważniejszych gatunków literackich w obrębie liryki należą elegia, fraszka, hymn, oda, pieśń, sonet, tren i psalm. Do ważniejszych gatunków epickich nowela, opowiadanie, powieść, bajka epigramatyczna, bajka narracyjna, epopeja (epos), przypowieść. Do dramatycznych dramat właściwy, komedia, opera (libretto) i tragedia. Gatunki mieszane to te, które łączą cechy różnych rodzajów literackich - np. ballada, satyra, poemat dygresyjny, poemat heroikomiczny czy powieść poetycka. Gatunki pograniczne to gatunki z pogranicza literatury, nauki i publicystyki, np. esej, felieton, reportaż.


Question: jakie przedmioty były wręczane wasalowi podczas hołdu lennego?

Answer: najczęściej w formie sztandaru, lancy, włóczni, dokumentu zawartej umowy oraz bryłki ziemi.

Context: po złożeniu przez wasala hołdu lennego i przysięgi na wierność. W czasie inwestytury wasal klękał i otrzymywał od seniora przedmiot symbolizujący przekazywane lenna: najczęściej w formie sztandaru, lancy, włóczni, dokumentu zawartej umowy oraz bryłki ziemi. == Inwestytura duchowna == Było to nadawanie władzy hierarchom kościelnym poprzez wręczenie pierścienia biskupiego i pastorału, które po ich śmierci musiały być zwracane panującym. Nadanie to było połączone z powierzeniem znaczącego beneficjum. W XI w. doszło na tym tle do sporu o inwestyturę pomiędzy papieżem Grzegorzem VII a cesarzem rzymskim Henrykiem IV, gdyż obie strony rościły sobie wyłączne prawo do inwestytury biskupów. Ugodę osiągnięto w konkordacie wormackim w 1122 roku. == Inne znaczenia == Inwestyturą nazywa się także kanoniczne przyjęcie członka do zakonu rycerskiego, połączone


Question: jacy polscy pisarze urodzili się na kresach wschodnich?

Answer: Adama Mickiewicza z Nowogródka i Juliusza Słowackiego z Krzemieńca.

Context: odnoszone podczas nieustających na tym obszarze wojen – walk toczonych na „przedmurzu”. Ideologizowano ich i przedstawiano na wzór antycznych herosów. Czynił tak między innymi polski pisarz Henryk Sienkiewicz. Na kształtowanie się w polskiej kulturze poczucia straty miała także twórczość poetów romantycznych pochodzących z dawnych wschodnich ziem Rzeczypospolitej – Adama Mickiewicza z Nowogródka i Juliusza Słowackiego z Krzemieńca. Przyczyniało się to do powstania w polskiej myśli politycznej i szerzej, w polskiej świadomości narodowej, idei jedności tych obszarów z całą Polską i integrowania tamtejszych kultur z polską kulturą. Zwolennicy tej idei uważali kresy za miejsce wielkiej, nie ukończonej cywilizacyjnej pracy. W polskiej kulturze postrzegano jednak ten obszar także jako scenerię międzycywilizacyjnego spotkania. W okresie II Rzeczypospolitej idea Kresów była bardzo popularna i


Question: kiedy turniej czterech skoczni?

Answer: na przełomie grudnia i stycznia każdego roku.

Context: Turniej Czterech Skoczni, w skrócie TCS (niem. "Vierschanzentournee") – międzynarodowa impreza w skokach narciarskich mężczyzn, organizowana cyklicznie od 1953 na przełomie grudnia i stycznia każdego roku. Turniej odbywa się w czterech miastach: dwóch niemieckich (Oberstdorf, Garmisch-Partenkirchen) i dwóch austriackich (Innsbruck, Bischofshofen). Zwycięzcą danej edycji TCS zostaje zawodnik, który łącznie zdobędzie największą liczbę punktów we wszystkich czterech konkursach. Turniej bywa określany mianem narciarskiego Wielkiego Szlema i dla wielu skoczków jest równie ważny co igrzyska olimpijskie czy mistrzostwa świata. Od 28. edycji (sezon 1979/1980) Turniej Czterech Skoczni stanowi część Pucharu Świata. Od 45. edycji (sezon 1996/1997) wszystkie konkursy Turnieju rozgrywane są tzw. systemem KO. W każdym konkursie startuje 50 zawodników, którzy przeszli kwalifikacje. Skoczkowie dobierani są w pary – pierwszy z pięćdziesiątym,


Question: jak nazywa się wojewoda śląski?

Answer: Jarosław Wiesław Wieczorek

Context: Jarosław Wiesław Wieczorek (ur. 27 stycznia 1981 w Gliwicach) – polski polityk, przedsiębiorca i samorządowiec, od 2015 wojewoda śląski. == Życiorys == Ukończył studia na kierunku politologia na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego. Prowadził własną działalność gospodarczą w ramach spółki prawa handlowego. Zaangażował się w działalność polityczną, przystępując do Prawa i Sprawiedliwości. W 2006 po raz pierwszy został wybrany na radnego Gliwic. Ponownie mandat radnego miejskiego uzyskiwał wyborach w 2010 i w 2014. Powołany w skład zarządu Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. 8 grudnia 2015 objął stanowisko wojewody śląskiego.


Question: jak nazywamy mieszkańców czech?

Answer: Czech

Context: mieszkańca: "Czech" (pisownia taka sama jak w języku polskim, a dawniej również w języku czeskim). Podobne nazwy istnieją w innych językach obcych, np. fr. "Tchéquie", hiszp. "Chequia", wł. "Cechia", ros. "Чехия" (trl. "Čehija"). W języku niemieckim oficjalną krótką nazwą państwa jest "Tschechien". W użyciu istnieje również forma "Tschechei", istniejąca od końca XIX w.; towarzyszy jej jednak odium spowodowane przekonaniem, że słowo zostało wymyślone przez Hitlera lub nazistów. Jest to pogląd błędny, gdyż słowo to istniało przed rokiem 1933 jako krótka forma słowa "Czechosłowacja" (niem. Tschechoslowakei) lub synonim nazwy "Tschechien" i nie było nacechowane emocjonalnie. == Nazwa państwa w języku polskim == Przyjęta w języku polskim nazwa krótka Republiki Czeskiej, używana zarówno przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych jak i Ministerstwo Spraw


Question: do czego służą odbiorniki gps?

Answer: Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.

Context: – odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie. Działanie polega na pomiarze czasu dotarcia sygnału radiowego z satelitów do odbiornika. Znając prędkość fali elektromagnetycznej oraz znając dokładny czas wysłania danego sygnału można obliczyć odległość odbiornika od satelitów. Sygnał GPS zawiera w sobie informację o układzie satelitów na niebie (tzw. almanach) oraz informację o ich teoretycznej drodze oraz odchyleń od niej (tzw. efemeryda). Odbiornik GPS w pierwszej fazie aktualizuje te informacje w swojej pamięci oraz wykorzystuje w dalszej części do ustalenia swojej odległości od poszczególnych satelitów, dla których odbiornik jest w zasięgu. Wykonując przestrzenne liniowe wcięcie wstecz mikroprocesor odbiornika może obliczyć pozycję geograficzną (długość, szerokość geograficzną oraz wysokość elipsoidalną) i następnie podać


Question: kiedy miało miejsce zesłanie ducha świętego?

Answer: miało miejsce w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa Święto Tygodni.

Context: Zesłanie Ducha Świętego (gr. πεντηκοστή [ἡμέρα], pentekostē [hēmera], łac. Pentecoste), Pięćdziesiątnica, potocznie Zielone Święta lub Zielone Świątki (lokalnie także Czerwona Pascha) – według Dziejów Apostolskich wydarzenie, które miało miejsce w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa Święto Tygodni. Na zebranych w wieczerniku apostołów i Marię z Nazaretu zstąpił Duch Święty. Apostołowie zaczęli przemawiać w wielu językach (ksenolalia) oraz otrzymali inne dary duchowe – charyzmaty (Dz 2,1−11). Wydarzenie to zostało zapowiedziane przez Jezusa przed jego Wniebowstąpieniem. Uroczystość Zesłania Ducha Świętego należy − obok uroczystości Narodzenia i Zmartwychwstania Pańskiego − do najważniejszych świąt w chrześcijańskim cyklu rocznym. W Kościele katolickim uroczystość kończy okres wielkanocny. == Historia Pięćdziesiątnicy == Pierwowzorem chrześcijańskiego świętowania pięćdziesięciodniowego okresu po Niedzieli Wielkanocnej było Święto Tygodni (Szawuot), jedno z trzech świąt


Question: skąd się wzięli chorwaci?

Answer: ziemie Tatrzańskie (przyległe górom zwanym Tatrami), nazywane (u Konstantego Porfyrogenita) Wielką lub Białą Chorwacyją, czyli Chrobacyją, od gór Karpackich, czyli Cherbów (grzbietów, garbów)

Context: na wschód od Moraw, można jedynie umiejscowić Białą Chorwację bardziej na północ. Natomiast interpretacje dokumentu praskiego wskazują na lokalizację w północnych Czechach lub na Śląsku. "Encyklopedyja Powszechna" Samuela Orgelbranda z 1864 r. wywodzi nazwę Chorwatów od Karpat: "Kroaci (Kroat, Kroata), właściwie Chorwaci, po czesku: Charwati, po chorwacku: Herwati (Hrwati), jest nazwą licznych plemion słowiańskich, po części już, ze zwyczaju wyszłą, a w części jeszcze się utrzymującą. Prasiedzibą wszystkich tych plemion są ziemie Tatrzańskie (przyległe górom zwanym Tatrami), nazywane (u Konstantego Porfyrogenita) Wielką lub Białą Chorwacyją, czyli Chrobacyją, od gór Karpackich, czyli Cherbów (grzbietów, garbów) [...] Pamiątka ich tylko utrzymała się w niektórych miejscowych, nazwach we wschodnim Haliczu (Chrewi, Charwin, Charzewice), oraz w ludowej nazwie Karpatów: Horby (Chryby, Cherby)". Również Adam


Question: kto jest redaktorem naczelnym wirtualnej polski?

Answer: Piotr Mieśnik.

Context: WP działa w zakresie turystyki, mody, urządzania wnętrz i projektowania domów, usług finansowych oraz motoryzacji. Od 7 maja 2015 roku spółka Wirtualna Polska Holding jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Redaktorem naczelnym Wirtualnej Polski jest Piotr Mieśnik. == Historia == WP stworzyli na Politechnice Gdańskiej Leszek Bogdanowicz, Sławomir Cichy, Marek Borzestowski, Jacek Kawalec i Damian Woźniak, którzy poznali się za pośrednictwem Internetu. Ich celem było uporządkowanie ówczesnych stron internetowych według kategorii życia codziennego. W marcu 1995 roku ruszył katalog stron internetowych Wirtualna Polska, który później przerodził się w serwis. Od października nad rozwojem portalu czuwało Centrum Nowych Technologii, firma zajmująca się ewolucją, promocją i zastosowaniem najnowszych technologii w WP. Początkowo dostępny był pod adresem www.wp.cnt.pl (CNT, tj. Centrum


Question: kto stworzył fante?

Answer: Jej receptura została opracowana w 1940 roku w III Rzeszy przez chemika Coca-Coli doktora Wolfganga Scheteliga, na polecenie Maxa Keitha, szefa niemieckiego oddziału Coca-Coli

Context: Fanta – napój gazowany o smaku owocowym produkowany przez The Coca-Cola Company. == Historia == Jej receptura została opracowana w 1940 roku w III Rzeszy przez chemika Coca-Coli doktora Wolfganga Scheteliga, na polecenie Maxa Keitha, szefa niemieckiego oddziału Coca-Coli, gdy z powodu restrykcji związanych z II wojną światową w Niemczech zaczęło brakować głównych komponentów Coca-Coli. Początkowo składnikami Fanty były serwatka i miąższ jabłek, dopiero później receptura została zmieniona na dzisiejszą. Po wojnie amerykański oddział postanowił utrzymać produkcję Fanty i zaczął ją promować jako jeden ze swoich sztandarowych produktów. Do Polski została wprowadzona w roku 1992. == Opakowania == Fanta dostępna jest w opakowaniach typu PET o pojemności 0,5 l, 0,85 l, 1 l, 1,5 l, 2 l oraz od 2011


Question: ilu więźniów uciekło z auschwitz?

Answer: o 300

Context: głównie wśród więźniów polskich. Jedynym wybuchem zbrojnym, do jakiego doszło w Auschwitz, był bunt Sonderkommando. W czasie istnienia obozów około 700 więźniów podjęło próbę ucieczki, z czego około 300 – udanej. Jedną spośród wielu spektakularnych ucieczek było wyjechanie Kazimierza Piechowskiego z trzema innymi więźniami w oficerskich mundurach SS wozem komendanta przez podniesiony szlaban. Istotne znaczenie dla przekazania wiarygodnej informacji o obozach miała ucieczka rotm. Witolda Pileckiego. Pierwszą kobietą, która uciekła z obozu, była Janina Nowak. Próby ucieczek karano indywidualnie przez skazanie ujętych uciekinierów na śmierć głodową w bunkrze lub powieszenie, a także metodami odpowiedzialności zbiorowej – masowymi rozstrzeliwaniami pozostałych więźniów. Naziści wtrącali do obozu członków rodziny niepojmanych uciekinierów. W początkowym okresie funkcjonowania obozu, jak relacjonuje w swoim raporcie rotm. Witold


Question: jakie zwierzęta hodować w gospodarstwie?

Answer: bydło domowe, świnia, owca, koza, koń, muł, osioł, królik domowy, drób, zwierzęta futerkowe i pszczoły

Context: Zwierzęta hodowlane – zwierzęta udomowione lub dzikie, które chowane w odpowiednich warunkach (gospodarstwo rolne, ogród zoologiczny, specjalistyczne fermy) służą jako źródło żywności (mięso, mleko, tłuszcz, jajka) i innych materiałów (skóra, futro, wełna, pierze), a także jako siła pociągowa, do jazdy wierzchem, jako zwierzęta juczne lub pełniące inne funkcje użytkowe. Osobniki o szczególnych walorach użytkowych i hodowlanych hoduje się jako materiał reprodukcyjny – zwierzęta zarodowe. Wśród zwierząt hodowlanych wyróżniane są: * zwierzęta gospodarskie: bydło domowe, świnia, owca, koza, koń, muł, osioł, królik domowy, drób, zwierzęta futerkowe i pszczoły, * drób: kura, kaczka domowa, gęś domowa, indyk, perliczka, gołąb, struś, bażant, przepiórka japońska, * zwierzęta domowe: pies, kot, mysz, ryby akwariowe, chomik, szczur, papuga, królik, świnka morska, kanarek, jeż hodowlany * inne:


Question: jak zakończyło się powstanie chmielnickiego?

Answer: Chmielnicki zawarł w Perejasławiu unię o włączeniu lewobrzeżnej Ukrainy do Rosji oraz oddanie się Rady Kozackiej w opiekę carowi Rosji.

Context: Tymofiej Chmielnicki w wyniku ran tamże zmarł. == Wybuch wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 == Powstanie kozackie tliło się jednak nadal, a jesienią zapanowała prawie w całym kraju epidemia cholery, która zdziesiątkowała ludność całej Rzeczypospolitej. Jako ostateczną datę zakończenia powstania Chmielnickiego przyjmuje się styczeń 1654 roku, gdy Chmielnicki zawarł w Perejasławiu unię o włączeniu lewobrzeżnej Ukrainy do Rosji oraz oddanie się Rady Kozackiej w opiekę carowi Rosji. Wypełniając jej postanowienia, Rosja uderzyła na Rzeczpospolitą, rozpoczynając wojnę polsko-rosyjską, która trwała aż do 1667 roku. W listopadzie 1655 roku wojska polskie Piotra Potockiego i Tatarzy pod wodzą chana krymskiego Mehmeda IV Gireja pobili Kozaków w bitwie pod Jezierną, zmuszając Bohdana Chmielnickiego do uznania formalnej zwierzchności Rzeczypospolitej. Jak wykazała przyszłość, było to kolejne wymuszone ustępstwo


Question: jakie ziemie zostały zabrane w 1 rozbiorze?

Answer: Rosja zagarnęła Inflanty Polskie oraz wschodnie, peryferyjne krańce Rzeczypospolitej za Dnieprem, Drucią i Dźwiną (województwa: mścisławskie, witebskie i połockie oraz część mińskiego i inflanckiego – ogółem 92 tys. km² oraz 1,3 mln mieszkańców)

Context: Niemna do Łaby. * Rosja zagarnęła Inflanty Polskie oraz wschodnie, peryferyjne krańce Rzeczypospolitej za Dnieprem, Drucią i Dźwiną (województwa: mścisławskie, witebskie i połockie oraz część mińskiego i inflanckiego – ogółem 92 tys. km² oraz 1,3 mln mieszkańców), utrzymując poza tym swój protektorat nad resztą okrojonego kraju. Polska i Litwa straciły 211 tys. km² i 4,5 miliona ludności. W wyniku zatwierdzenia traktatu rozbiorowego król Stanisław II August uzyskał spłatę swoich długów, których wysokość w znacznej mierze podał fikcyjną. Pieniądze te zostały wypłacone podstawionym przez niego fikcyjnym wierzycielom, którzy w dużej mierze byli jego zausznikami. Uzyskał także wysoką indemnizację za wyrzeczenie się prawa dystrybucji starostw. W czasie przeprowadzania rozbioru król wziął ze skarbca wspólnego dworów Rosji, Austrii i Prus, utworzonego na przekupienie


Question: gdzie przewieziono rudego?

Answer: do Szpitala Wolskiego przy ul. Płockiej 26

Context: jednym z warszawskich szpitali. Zoperowania chorego w prywatnym mieszkaniu podjął się dr Trojanowski. W dniu zaplanowanej na 30 marca operacji „Zośce”, przy pomocy Jana Rossmana i dra Juliusza Majkowskiego, udało się zorganizować przewiezienie przyjaciela autem Miejskich Zakładów Sanitarnych do Szpitala Wolskiego przy ul. Płockiej 26. Jednak stan Bytnara był już wtedy krytyczny i lekarze nie byli w stanie mu pomóc. „Rudy” zmarł krótko po przewiezieniu do Szpitala Wolskiego, we wtorek 30 marca 1943 ok. godz. 16.30. Tego samego dnia, pomimo operacji przeprowadzonej przez Andrzeja Trojanowskiego, w Szpitalu Dzieciątka Jezus przy ul. Nowogrodzkiej w wyniku ran odniesionych w czasie akcji zmarł „Alek”. Tadeusz Krzyżewicz „Buzdygan”, który trafił wraz „Rudym” do punktu sanitarnego na ul. Ursynowską 46, tego samego dnia wieczorem został


Question: gdzie leży państwo kostaryka?

Answer: państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.

Context: Kostaryka ("Costa Rica", hiszp. dosł. ‘bogate wybrzeże’, Republika Kostaryki – "República de Costa Rica") – państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą – 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km. == Geografia == Kostaryka to kraj wyżynno-górzysty, położony w strefie aktywności sejsmicznej. Znajdują się tu także liczne wulkany, niektóre aktywne. Niziny występują jedynie na wybrzeżach oraz w dolinach większych rzek: San Juan, Tempisque i Cañas. Przez środek kraju biegną trzy główne pasma górskie: Cordillera de Guanacaste (wulkan Miravalles, 2021 m n.p.m.), Cordillera Central (wulkany Irazú, 3432 m n.p.m. i Turrialba, 3421 m n.p.m.) oraz Cordillera de Talamanca z najwyższym


Question: gdzie rozgrywają się wydarzenia przedstawione w powieści chłopcy z placu broni?

Answer: w Budapeszcie, stolicy Węgier.

Context: już z języka węgierskiego. Ukazało się ponad 20 polskojęzycznych wydań tej powieści. W polskich szkołach jest to lektura obowiązkowa w drugim etapie edukacyjnym (w klasach IV–VI szkoły podstawowej). Wiele podobieństw do tej powieści w konstrukcji fabuły daje się dostrzec w "Awanturze w Niekłaju" autorstwa Edmunda Niziurskiego. == Opis fabuły == Akcja powieści rozgrywa się na przełomie XIX i XX wieku w Budapeszcie, stolicy Węgier. Oś fabuły stanowią walki o plac pomiędzy dwiema grupami chłopców. Grupa broniąca swego prawa do placu to "Chłopcy z Placu Broni" (w oryginale i innych językach nosi tytuł "Chłopcy z ulicy Pawła"), natomiast ich przeciwnicy, chcący zająć teren, by grać na nim w palanta, to "Czerwone Koszule" (w pierwszej wersji polskiego tłumaczenia nazwa grupy, wywodząca się


Question: czym wyróżniają się planety karłowate?

Answer: Planety karłowate, wbrew nazwie, nie zaliczają się do planet. Planetą karłowatą jest obiekt, który: * znajduje się na orbicie wokół Słońca, * ma masę wystarczającą, by własną grawitacją pokonać siły ciała sztywnego tak, aby wytworzyć kształt odpowiadający równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty), * nie oczyścił sąsiedztwa swojej orbity z innych względnie dużych obiektów, * nie jest satelitą planety lub innego obiektu niegwiazdowego.

Context: Planeta karłowata – rodzaj obiektu astronomicznego, pośredni między planetami a małymi ciałami niebieskimi. Planety karłowate, wbrew nazwie, nie zaliczają się do planet. Planetą karłowatą jest obiekt, który: * znajduje się na orbicie wokół Słońca, * ma masę wystarczającą, by własną grawitacją pokonać siły ciała sztywnego tak, aby wytworzyć kształt odpowiadający równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty), * nie oczyścił sąsiedztwa swojej orbity z innych względnie dużych obiektów, * nie jest satelitą planety lub innego obiektu niegwiazdowego. == Terminologia == Termin ten został przyjęty przez Zgromadzenie Generalne Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) w Pradze 24 sierpnia 2006. Został on zdefiniowany jedynie dla Układu Słonecznego, jednak czasem jest używany również dla obiektów pozasłonecznych. == Lista planet karłowatych == Jak dotąd za planety karłowate IAU oficjalnie


Question: gdzie zmarł janusz korczak?

Answer: w Treblince

Context: Janusz Korczak, właśc. Henryk Goldszmit, ps. „Stary Doktor” lub „Pan Doktor” (ur. 22 lipca 1878 lub 1879 w Warszawie, zm. w sierpniu 1942, prawdopodobnie 7 sierpnia 1942, w Treblince) – polsko-żydowski lekarz, pedagog, pisarz, publicysta i działacz społeczny. Teoretyk i praktyk wychowania, twórca oryginalnego systemu pracy z dziećmi, opartego na partnerstwie, samorządnych procedurach i instytucjach oraz pobudzaniu samowychowania. Badacz świata dzieci. Był pionierem działań w dziedzinie diagnozowania wychowawczego oraz prekursorem działań na rzecz praw dziecka-człowieka. W 1926 zainicjował pierwsze pismo redagowane w większości przez dzieci – „Mały Przegląd”. Jako Żyd-Polak poczuwał się do podwójnej identyfikacji narodowej. == Młodość i edukacja == Janusz Korczak urodził się w Warszawie w zasymilowanej rodzinie żydowskiej, jako syn adwokata Józefa Goldszmita (1844–1896) i Cecylii z


Question: jaki zakon założył święty franciszek?

Answer: Braci Mniejszych

Context: Choć św. Franciszek nazywany jest „założycielem trzech zakonów”, w sposób ścisły odnosi się to tylko do I Zakonu – Zakonu Braci Mniejszych, zatwierdzonego ustnie w 1209. Jeśli chodzi o II Zakon, Franciszek jedynie pomógł św. Klarze i jej towarzyszkom osiedlić się w klasztorze św. Damiana w Asyżu, sprawując nad nimi opiekę duchową, nie przypisując im jednak żadnej reguły. Udzielił wprawdzie wskazań w „Sposobie życia przekazanego św. Klarze”, jest to jednak krótki dokument o charakterze raczej zachęty, niż ustawy. Podobnie III Zakon był oddolną inicjatywą ludzi świeckich, pragnących bardziej radykalnie żyć według Ewangelii. Franciszek nie poczynił żadnych działań o charakterze ustawodawczym czy też organizacyjnym, nie licząc „Listu do wiernych” – dokumentu, który jednak nie zawiera żadnych wskazań prawnych dotyczących tego zakonu.


Question: kto był przedstawicielem magnaterii?

Answer: rody Zamoyskich, Koniecpolskich i Ossolińskich

Context: której wchodziły najbardziej aktywne jednostki ze szlachty, niewielka część dawnych możnowładczych rodów koronnych oraz wielu przedstawicieli najpotężniejszych rodów litewsko-ruskich. Magnateria powstała prawdopodobnie w wyniku kumulacji i skupowania dóbr ziemskich. Pożyczając na oprocentowany kredyt od szlachty środki finansowe na wykup posiadłości ziemskich, wiązała się tym samym ze swoimi wierzycielami, co umożliwiało przenikanie do stanu magnackiego bogatych i przedsiębiorczych przedstawicieli stanu szlacheckiego. Posiadanie rozległych dóbr ziemskich prowadziło do sprawowania urzędów senatorskich i udziału w dochodach państwa poprzez dzierżawę starostw. Magnaci wiązali się także węzłami rodzinnymi ze szlacheckimi przywódcami wojskowymi i politycznymi. Tą drogą do magnaterii weszły rody Zamoyskich, Koniecpolskich i Ossolińskich, przedstawiciele których obejmowali urzędy senatorskie. == Kryteria przynależności == Warunkiem należenia do tej warstwy było posiadanie rozległych dóbr ziemskich (latyfundiów), konsolidację


Question: kto skomponował melodię do hymnu polskiego?

Answer: pozostaje nieznany.

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: ile wynosi rekord świata w skoku o tyczce?

Answer: rekord świata mężczyzn w skoku o tyczce sztywnej wynosi 4,82 m, a o tyczce nowej generacji 6,21 m.

Context: Dla porównania rekord świata mężczyzn w skoku o tyczce sztywnej wynosi 4,82 m, a o tyczce nowej generacji 6,21 m. == Historia == * 1850 – rozegranie pierwszych zawodów w skoku o tyczce (wykonanej z jesionu) * 1889 – wprowadzenie w Ameryce techniki skoku polegającej na wzniesieniu nóg ku górze * 1900 – użycie po raz pierwszy bambusowych tyczek (używane do 1942 r.) * 1957 ** użycie przez Boba Gutowskiego aluminiowej, a przez Dona Bragga stalowej tyczki, przy próbach ustanawiania rekordu świata ** wprowadzenie mat w celu poprawienia bezpieczeństwa * 1961 – ustanowienie pierwszego rekordu świata przy użyciu tyczki z włókna szklanego * 1995 – rozpoczęcie przez IAAF notowania kobiecych rekordów w skoku o tyczce == Sprzęt == * Tyczka


Question: kto odpuszcza grzechy?

Answer: Apostołowie oraz ich następcy otrzymali władzę odpuszczania i zatrzymywania grzechów.

Context: tak nie odnosi skutku. Teologiczne podstawy rozgrzeszenia znajdują się w Piśmie Świętym. Jezus Chrystus zleca Apostołom to zadanie w słowach: "Którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane" (J 20,23). Na mocy tych słów Apostołowie oraz ich następcy otrzymali władzę odpuszczania i zatrzymywania grzechów. W świetle nauki chrześcijańskiej wszystkie grzechy mogą zostać odpuszczone. Potwierdzają to m.in. następujące fragmenty Pisma Świętego: "Zaprawdę, powiadam wam: wszystkie grzechy i bluźnierstwa, których by się ludzie dopuścili, będą im odpuszczone. Kto by jednak zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nigdy nie otrzyma odpuszczenia, lecz winien jest grzechu wiecznego. Mówili bowiem: "Ma ducha nieczystego."." (Mk 3,28-30) "Każdy grzech i bluźnierstwo będą odpuszczone ludziom, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi nie będzie odpuszczone. Jeśli ktoś powie słowo


Question: w jakich okolicznościach powstał czerwony krzyż?

Answer: Czerwony Krzyż powstał w 1863 roku z inicjatywy szwajcarskiego filantropa i finansisty Henriego Dunanta, wstrząśniętego widokiem dogorywających i pozostawionych sobie rannych, jaki ujrzał 24 czerwca 1859 roku na pobojowisku wielkiej bitwy pod Solferino

Context: Henri Dunant pod Solferino === Czerwony Krzyż powstał w 1863 roku z inicjatywy szwajcarskiego filantropa i finansisty Henriego Dunanta, wstrząśniętego widokiem dogorywających i pozostawionych sobie rannych, jaki ujrzał 24 czerwca 1859 roku na pobojowisku wielkiej bitwy pod Solferino, gdzie armia cesarstwa Austrii stoczyła krwawą całodniową bitwę z armią włoską wspomaganą przez armię francuską. W wyniku bitwy na polu walki pozostało nieomal 30 tysięcy ofiar, w tym ponad 20 tysięcy rannych. Wstrząśnięty widokiem ofiar pozostawionych praktycznie bez opieki, podjął spontanicznie próbę udzielenia im pomocy przy udziale miejscowej ludności, którą z powodzeniem zachęcił do wynoszenia i pielęgnowania rannych, niezależnie od ich narodowości. === Komitet Pięciu === Po powrocie do rodzinnej Genewy napisał książkę "Wspomnienie Solferino", w której zawarł opis tego co widział


Question: w jakim celu wybudowano rurociąg przyjaźń?

Answer: miał to być system przesyłu ropy naftowej ze Związku Radzieckiego do krajów RWPG w Europie Środkowej: Węgier, Czechosłowacji, Polski oraz NRD.

Context: Rurociąg „Przyjaźń” (ros. нефтепровод Дружба) – największy na świecie system rurociągów, łączący Syberię z Europą Środkową, wybudowany w latach 1960–1964 („Przyjaźń”-1) oraz 1969–1974 („Przyjaźń”-2). == Historia == === „Przyjaźń”-1 === Decyzję o wybudowaniu systemu rurociągów „Przyjaźń” podjęto 18 grudnia 1958 na 10. sesji RWPG w Pradze. W pierwotnych założeniach miał to być system przesyłu ropy naftowej ze Związku Radzieckiego do krajów RWPG w Europie Środkowej: Węgier, Czechosłowacji, Polski oraz NRD. Generalnym wykonawcą inwestycji zostało radzieckie przedsiębiorstwo Lengazspiecstroj (ros. "Ленгазспецстрой") specjalizujące się w budowie instalacji i systemów przesyłu ropy i gazu. Budowę rurociągu o długości 5327 km rozpoczęto 10 grudnia 1960 w mieście Almietjewsk. W założeniach każdy kraj, przez którego terytorium miał przebiegać rurociąg, zobowiązywał się dostarczyć wszystkie niezbędne materiały i


Question: co to są liczby całkowite?

Answer: liczby naturalne \mathbb{N}=\{1, 2, 3, \dots\} oraz liczby przeciwne do nich \{-1, -2, -3, \dots\}, a także liczba zero.

Context: Liczby całkowite – liczby naturalne \mathbb{N}=\{1, 2, 3, \dots\} oraz liczby przeciwne do nich \{-1, -2, -3, \dots\}, a także liczba zero. Są uogólnieniem zbioru liczb naturalnych na zbiór, w którym wykonalne jest odejmowanie. Uogólnieniem liczb całkowitych są liczby wymierne. Zbiór liczb całkowitych oznaczamy w matematyce symbolem \mathbb Z (od niem. "Zahlen" – liczby). W Polsce w większości szkół podstawowych i średnich, w celu ułatwienia skojarzenia z polską nazwą, stosuje się symbol \mathbf C, przy czym MEN zaleca używanie oznaczenia \mathbb Z. == Definicja formalna == Zbiór liczb całkowitych można zdefiniować jako zbiór klas abstrakcji zbioru \mathbb N_0 \times \mathbb N_0 relacji równoważności : (a, b) \sim (c, d) \iff a+d = b+c. Intuicyjnie (a, b) reprezentuje różnicę a-b. Niech


Question: kiedy rozgrywa się akcja pana tadeusza?

Answer: Czas akcji: pięć dni z roku 1811 i jeden dzień z roku 1812.

Context: Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie – poemat epicki Adama Mickiewicza wydany w dwóch tomach w 1834 w Paryżu przez Aleksandra Jełowickiego. Ta epopeja narodowa (z elementami gawędy szlacheckiej) powstała w latach 1832–1834 w Paryżu. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem, trzynastozgłoskowym aleksandrynem polskim. Czas akcji: pięć dni z roku 1811 i jeden dzień z roku 1812. Epopeja jest stałą pozycją na polskiej liście lektur szkolnych. W 2012 była publicznie odczytywana w akcji społecznej propagującej znajomość literatury polskiej Narodowe Czytanie "Pana Tadeusza". Rękopis "Pana Tadeusza" od 1999 znajduje się w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. W 2014 został wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata. == Treść poematu == === Wątki === * wątek miłosny Tadeusza


Question: jaki jest mechanizm powstawania tego zjawiska (smogu)?

Answer: jako zjawisko atmosferyczne powstałe w wyniku wymieszania się mgły z dymem i gazami będącymi produktami spalania.

Context: jako zjawisko atmosferyczne powstałe w wyniku wymieszania się mgły z dymem i gazami będącymi produktami spalania. Wyraz „smog” stanowi połączenie ang. słów "smoke" (dym) i "fog" (mgła). Termin ten został użyty po raz pierwszy w Wielkiej Brytanii prawdopodobnie w 1905 r.. == Efekty zdrowotne == Wchodzące w skład smogu związki chemiczne, pyły i znaczna wilgotność stanowią zagrożenie dla zdrowia człowieka. Są czynnikami alergizującymi i mogą wywołać astmę oraz jej napady, a także powodować zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, niewydolność oddechową lub paraliż układu krwionośnego. Smog powoduje także zmniejszenie masy urodzeniowej noworodka, zwiększa zapadalność na nowotwory oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP), jak i zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia astmy u dzieci. W wyniku badań stwierdzono, że 15% wszystkich epizodów objawów astmy można przypisać


Question: kto przyczynił się do niepodległości polski?

Answer: Thomas Woodrow Wilson

Context: Stanów Zjednoczonych Thomas Woodrow Wilson, przedstawił program pokojowy (tzw. czternaście punktów Wilsona), w którym (pkt. 13) postulował stworzenie niepodległego państwa polskiego * 3 marca – Rosja Radziecka na mocy traktatu brzeskiego uznała niepodległość Polski * 29 sierpnia – Rosja Radziecka dekretem swojego rządu, czyli Rady Komisarzy Ludowych, anulowała traktaty dotyczące rozbiorów Polski, a tym samym, jako drugi kraj na świecie (po Stanach Zjednoczonych) uznawała prawo narodu polskiego do niepodległości i zjednoczenia * 7 października – ogłoszenie niepodległości Polski przez Radę Regencyjną * 12 października – Rada Regencyjna przejęła od okupantów zwierzchność nad wojskiem * 13 października – ogłoszenie niepodległości przez Rzeczpospolitą Zakopiańską na czele z pisarzem Stefanem Żeromskim; było to pierwsze miejsce na ziemiach polskich, gdzie otwarcie wypowiedziano posłuszeństwo władzom


Question: co nosi na głowie zakonnica?

Answer: Siostry zakonne najczęściej zakładają na głowę welon.

Context: Habit – w większości Kościołów chrześcijańskich: charakterystyczny strój członków zakonów i zgromadzeń zakonnych. W zależności od zakonu składa się z sukni, płaszcza, szkaplerza oraz pasa lub sznura (cingulum). Siostry zakonne najczęściej zakładają na głowę welon. == Przykłady habitów męskich == * adorniści – czarny habit, przepasany czarnym, skórzanym paskiem. * augustianie rekolekci – czarny habit z kapturem, przepasany czarnym, skórzanym pasem, czarna peleryna. * benedyktyni – najczęściej występuje habit czarny (w niektórych opactwach cały habit bywa biały lub niebieski) z kapturem i czarnym szkaplerzem, w pasie pod szkaplerzem skórzany pas, płaszcz czarny. Na uroczystą Liturgię opat zakłada na habit kukullę w tym samym kolorze. * barnabici – czarny habit, przepasany szerokim czarnym paskiem. * betlejemici – biały habit przepasany skórzanym


Question: gdzie powstały pierogi ruskie?

Answer: Pierogi ruskie – popularny wśród Polaków w Polsce i na Rusi rodzaj pierogów, których nazwa wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia).

Context: Pierogi ruskie – popularny wśród Polaków w Polsce i na Rusi rodzaj pierogów, których nazwa wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia). Nazwy nie należy łączyć, jak to często się czyni, z Rosją, gdzie ten typ pierogów nie jest znany. Dawniej popularne wśród Polaków mieszkających na terenach Rusi (województwa ruskiego Korony Królestwa Polskiego, następnie w Rzeczypospolitej). Na Ukrainie pierogi te bywają zwane „polskimi”. Ciasto przygotowuje się z mąki, wody i soli (czasem także jaj), a farsz z masy twarogowo-ziemniaczanej z dodatkiem soli, pieprzu i podsmażonej cebuli. Ciasto rozwałkowuje się do grubości około 2 mm, farsz oblepia się ciastem i gotuje w wodzie. Potrawę podaje się ze skwarkami, smażoną cebulą lub śmietaną. We Lwowie popularne było podawanie pierogów ruskich posypanych kminkiem.


Question: do jakiego województwa należy zakopane?

Answer: województwie małopolskim

Context: Zakopane – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Największa miejscowość w bezpośrednim otoczeniu Tatr, duży ośrodek sportów zimowych, potocznie nazywany "zimową stolicą Polski". W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki). Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 27 010 mieszkańców, będąc tym samym drugim pod względem ludności – po Nowym Targu – miastem Podhala. == Położenie == Zakopane położone jest na Pogórzu Spisko-Gubałowskim, w Rowie Podtatrzańskim oraz w Tatrach, nad kilkoma potokami, których wody ostatecznie wpadają do rzeki Zakopianka (dopływu Białego Dunajca). Jest najwyżej położonym miastem Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się część Tatr (z najwyższym punktem jakim jest wierzchołek


Question: w jaki sposób solidarność wpłynęła na zmiany w polsce?

Answer: stworzono podstawy samorządnej Rzeczypospolitej.

Context: opartego na własności prywatnej) * transformację społeczną (zmiana mentalności społecznej, akceptacja nowych reguł). Polska, jako pierwszy kraj w obozie socjalistycznym, wkroczyła na drogę transformacji. Wraz z powstaniem NSZZ „Solidarność” w 1980 stworzono podstawy samorządnej Rzeczypospolitej. == Tło polityczne == Zmiany polityczne w Polsce, zainaugurowane kompromisem między władzami komunistycznymi a solidarnościową opozycją podczas obrad „okrągłego stołu”, przyspieszyły pierwsze w powojennym okresie, częściowo wolne wybory parlamentarne 4 czerwca 1989 r. Wyniki wyborów unaoczniły brak poparcia społeczeństwa dla rządzących i umożliwiły opozycji powołanie rządu. Misja jego utworzenia została powierzona znanemu działaczowi opozycyjnemu, doradcy związkowemu Lecha Wałęsy, Tadeuszowi Mazowieckiemu. W rządzie T. Mazowieckiego, obok reprezentantów Obywatelskiego Klubu Poselskiego, skupiającego posłów obozu solidarnościowego, znaleźli się członkowie partii rządzących w czasach PRL (PZPR, SD i ZSL).


Question: gdzie pracował scrooge?

Answer: właścicielem kantoru „Scrooge & Marley” w Londynie.

Context: Scrooge jest zgorzkniałym mężczyzną w podeszłym wieku, właścicielem kantoru „Scrooge & Marley” w Londynie. Jego były wspólnik, Jakub Marley, zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 7 lat wcześniej. Scrooge jest chłodny, nieprzystępny i dba jedynie o swoje dochody, spędzając czas nad księgami rachunkowymi. Irytują go życzenia świąteczne, odrzuca zaproszenie do spędzenia świąt z rodziną swojego siostrzeńca. Wraca do swojego ciemnego i ponurego domu, aby samotnie spędzić wieczór. Tam odwiedza go pokutujący duch Jakuba Marleya skłaniający go do przemyślenia swojego życia oraz zapowiadający trzy kolejne wizyty duchów. Wspomnienia przywoływane przez te duchy, projekcja zdarzeń przyszłych oraz miejsca, do których duchy przenoszą się wraz ze Scrooge’em, wpływają na zmianę jego nastawienia do ludzi i postrzegania Świąt. Szczególnie wstrząsająca dla Scrooge’a jest śmierć małego


Question: co wskazuje igła kompasu?

Answer: Najczęściej jest stosowana do wskazywania kierunku ziemskiego pola magnetycznego w kompasie, który wskazuje południowy biegun magnetyczny leżący w pobliżu północnego bieguna geograficznego.

Context: Igła magnetyczna – niewielki magnes trwały, zazwyczaj w kształcie wydłużonej linii, zamocowany tak by mógł się obracać wokół pionowej osi, używany do wskazywania kierunku linii pola magnetycznego. Najczęściej jest stosowana do wskazywania kierunku ziemskiego pola magnetycznego w kompasie, który wskazuje południowy biegun magnetyczny leżący w pobliżu północnego bieguna geograficznego. Najdawniejsze urządzenie tego typu zostało skonstruowane w starożytnych Chinach; nie jest wiadome, czy dotarło stamtąd do Europy, czy też zostało wynalezione niezależnie. Magnesy szkolne w tym i igły magnetyczne malowane są od strony bieguna północnego kolorem niebieskim, a południowego – czerwonym.


Question: z którego roku jest iphone 11?

Answer: zaprezentowany 10 września 2019 r.

Context: iPhone 11 – następca telefonu iPhone Xr firmy Apple zaprezentowany 10 września 2019 r. podczas Jest to tańsza wersja względem sztandarowego modelu zaprezentowanego tego dnia (iPhone 11 Pro). Zmianie uległ również design telefonu, na jego pleckach pojawiła się wyspa z aparatami, która jest powielana w następnych generacjach iPhone. Jest dostępny w 6 kolorach: czarnym, zielonym, żółtym, fioletowym, czerwonym (Product RED) i białym. Wprowadzenie iPhona 11 nadało nowy porządek w nazewnictwie telefonów firmy Apple. == Aparaty fotograficzne == Telefon został wyposażony w dwa tylne aparaty o matrycy 12 Mpx każdy. == Nowości względem poprzednika – iPhone Xr == * 2 aparaty (nowy ultraszerokokątny aparat) * Przednia kamera 12Mpx (poprzednio 7Mpx) * Czip A13 Bionic z systemem Neural Engine trzeciej generacji *


Question: dokąd prowadzi s6?

Answer: Rusocinem

Context: Droga ekspresowa S6 – droga ekspresowa w północnej Polsce łącząca Szczecin poprzez Police, Goleniów, Kołobrzeg, Koszalin, Sławno, Słupsk, Lębork, Małe Trójmiasto Kaszubskie i Trójmiasto z Rusocinem o łącznej długości ponad 360 km. Na dużym odcinku prowadzić ma niemal równolegle do wybrzeża Bałtyku, łącząc aglomerację szczecińską, Pomorze Środkowe i Trójmiasto. == Istniejące odcinki == === Goleniów – Nowogard === Odcinek dwujezdniowy, czteropasmowy o długości 19,2 km położony w województwie zachodniopomorskim. Odcinek rozpoczyna się na węźle "Goleniów Północ", który stanowi połączenie drogi ekspresowej S3 i S6, a kończy na włączeniu w istniejącą wcześniej obwodnicę Nowogardu. Wykonawcą został Budimex za kwotę 424 mln zł. Drogę pomiędzy Goleniowem, a Nowogardem otworzono 8 maja 2019 roku. Ponadto zbudowano osiemnaście obiektów mostowych, w tym górne przejścia


Question: jaką religię zapoczątkowali ariowie?

Answer: a opierała się na składaniu krwawych ofiar i sprawowaniu obrzędów związanych z kultem świętego napoju haomy (indyjskiej somy). Wierzyli oni także w życie pozagrobowe i czcili rozbudowany panteon bóstw.

Context: wpływać, bądź łączyć się z językami południowych Indii, co doprowadziło do ekspansji języka hindi na południe. Za Ariów historycznie uważa się całą ludność mówiącą tym językiem i jego starymi formami, także nieposiadających północnego pochodzenia. Ariowie prowadzili półkoczowniczy tryb życia, a źródłem ich przewagi militarnej był udomowiony przez nich północny koń, którego zaprzęgali do południowych rydwanów. Ich społeczeństwo dzieliło się na trzy klasy – kapłanów, wojowników i wytwórców, odpowiadające późniejszym hinduskim braminom, kszatrijom i wajśjom. Obecność klasy kapłanów wiąże się z silnie zrytualizowanym charakterem ich religii, która opierała się na składaniu krwawych ofiar i sprawowaniu obrzędów związanych z kultem świętego napoju haomy (indyjskiej somy). Wierzyli oni także w życie pozagrobowe i czcili rozbudowany panteon bóstw. W nauce walczą ze sobą zwolennicy


Question: kiedy powstały pierwsze piramidy?

Answer: ok. 2650 p.n.e.

Context: z pierwszych zachowanych piramid uważa się piramidę schodkową Dżesera, wybudowaną ok. 2650 p.n.e. w Sakkarze koło Memfis. Zakłada się, że w okresie Starego Państwa powstało osiem piramid. Gdy do władzy doszedł Snofru, faraon z IV dynastii, doszło do ewolucji i zaczęto tworzyć piramidy o prostych ścianach. Za panowania VI dynastii siła faraonów osłabła, przez co budowle były mniej solidne, wykonane z gorszych materiałów i nie dotrwały do naszych czasów. Za XII dynastii nastąpiło odrodzenie w tworzeniu piramid, jednak i one nie przetrwały próby czasu. Badacze sądzą, że ostatnie piramidy powstały ok. 1600 r. p. n. e. == Sudan (Nubia) == W VI w. p.n.e. na terytorium dzisiejszego Sudanu rozwinęła się kultura meroicka, która przejęła wiele elementów z egipskiej kultury, w


Question: kto współpracował z niemcami podczas ii wojny światowej?

Answer: ludności z niektórych podbitych krajów, bądź też tę ludność zmuszała do tego sytuacja wojenna.

Context: Kolaboracja pod okupacją niemiecką podczas II wojny światowej Podobnie jak podczas wielu wcześniejszych konfliktów wojennych, także podczas II wojny światowej okupanci niemieccy chcieli oprzeć się na współdziałaniu określonych kręgów ludności z niektórych podbitych krajów, bądź też tę ludność zmuszała do tego sytuacja wojenna. Bez pewnego zakresu tej współpracy nie mogłyby też funkcjonować mechanizmy życia codziennego, nieodzowne również dla okupanta dla zabezpieczenia jego interesów. Prawo międzynarodowe dopuszcza współdziałanie z władzami okupacyjnymi, które oznacza minimum identyfikacji z celami najeźdźcy. Inny charakter miała jednak dobrowolna współpraca z okupantem na rzecz jego siły militarnej, postawa naruszająca lojalność wobec własnego państwa lub co najmniej stawiająca ją pod znakiem zapytania, która po wojnie została nazwana kolaboracją. Dla określenia różnej treści współpracy zbiorowej z okupantem w okresie


Question: kto był redaktorem naczelnym super expressu?

Answer: Grzegorz Lindenberg: 1991–1994 * Urszula Surmacz-Imienińska: 1994–1996 * Izabella Jabłońska: 1996–1998 * Ewa Jarosławska: 1999–2003 * Mariusz Ziomecki: 2003–2006 * Tomasz Lachowicz: 2006–2007 * p.o. red. nacz. Stanisław Drozdowski: 2007–2007 * Sławomir Jastrzębowski: 2007–2018 * Grzegorz Zasępa: od 2018

Context: redaktorzy naczelni „Super Expressu”: * Grzegorz Lindenberg: 1991–1994 * Urszula Surmacz-Imienińska: 1994–1996 * Izabella Jabłońska: 1996–1998 * Ewa Jarosławska: 1999–2003 * Mariusz Ziomecki: 2003–2006 * Tomasz Lachowicz: 2006–2007 * p.o. red. nacz. Stanisław Drozdowski: 2007–2007 * Sławomir Jastrzębowski: 2007–2018 * Grzegorz Zasępa: od 2018 == Amerykańskie wydania == Od 15 kwietnia 1996 ukazuje się wydanie "Super Expressu" dla Polonii amerykańskiej; jest to zarazem pierwsza zagraniczna edycja gazety ogólnopolskiej. Jej naczelnym jest od 2008 roku Adam Michejda, który wcześniej pełnił funkcję wicenaczelnego w polskiej redakcji gazety. Siedziba nowojorskiego oddziału mieści się na Manhattanie, na ulicy John Street, niedaleko World Trade Center. Wydawcą pisma jest Super Express USA a Prezesem Beata Pierzchała. Od września 2010 Super Express ukazuje się również w Chicago.


Question: gdzie spotykali się pierwsi chrześcijanie?

Answer: Pierwsi wyznawcy Jezusa praktykowali wspólnotę dóbr i nazywali siebie „świętymi”. Gromadzili się w domach.

Context: wspólnota jerozolimska uległa rozproszeniu, a dzięki temu ekspansji. === Pierwotna wiara === Pierwsi "chrześcijanie" (z języka greckiego "należący do Chrystusa") wywodzący się z Żydów zachowywali przepisy Tory; między innymi obrzezanie. Wszyscy na pamiątkę Jezusa praktykowali chrzest i eucharystię zwaną „łamaniem chleba”. Z późnego judaizmu zostały zaczerpnięte takie wierzenia jak: istnienie aniołów czy życie wieczne. Pierwsi wyznawcy Jezusa praktykowali wspólnotę dóbr i nazywali siebie „świętymi”. Gromadzili się w domach. === Ważne gminy chrześcijańskie === W wyniku działalności św. Pawła, a także misyjnych podróży św. Piotra, św. Jana Ewangelisty i innych apostołów chrześcijaństwo znajdowało wyznawców poza Palestyną - w Egipcie, Azji Mniejszej, Syrii, Grecji, Italii, także w Rzymie. Do ważnych gmin chrześcijańskich w I–II w. należały: * Jerozolima, na której czele stał


Question: który to wiek?

Answer: XXI wiek

Context: 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 ---- XXI wiek – obecny wiek naszej ery, pierwszy wiek trzeciego tysiąclecia według kalendarza gregoriańskiego. XXI wiek rozpoczął się 1 stycznia 2001 roku (wbrew częstemu mniemaniu i uroczystej oprawie nadejścia roku 2000) i zakończy się 31 grudnia 2100 roku. Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych, XXI wiek niekoniecznie rozpoczął się w 2001 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1989 lub 1991 rok. W niektórych najnowszych opracowaniach za początek nowego wieku (lub nawet epoki) uznaje się też niekiedy 11 września 2001 roku. Wspomniane daty są na razie propozycjami i nie przeniknęły jeszcze na stałe do ogólnie przyjętej


Question: jak powinien być zbudowany akapit?

Answer: Akapity buduje się poprzez: # wcięcie akapitowe – odsunięcie pierwszego wiersza akapitu (tzw. wiersza akapitowego) od marginesu. Typowa wielkość wcięcia akapitowego to 1 firet. # odstęp międzyakapitowy – zwiększenie odstępu między akapitami za pomocą stosownej opcji w programie do składu lub metodą nieprofesjonalną przez wstawienie pustego wiersza.

Context: i paragraf, jednak mają one inne znaczenie. == Zasady tworzenia akapitów == Akapity buduje się poprzez: # wcięcie akapitowe – odsunięcie pierwszego wiersza akapitu (tzw. wiersza akapitowego) od marginesu. Typowa wielkość wcięcia akapitowego to 1 firet. # odstęp międzyakapitowy – zwiększenie odstępu między akapitami za pomocą stosownej opcji w programie do składu lub metodą nieprofesjonalną przez wstawienie pustego wiersza. Pierwszy wiersz akapitu to wiersz akapitowy, a ostatni to wiersz końcowy. == Typowe błędy == Przy dzieleniu akapitu między sąsiednimi łamami (lub kolumnami) należy dbać, aby zarówno na początku, jak i na końcu akapitu znajdowały się co najmniej dwa wiersze tekstu. Najczęstszymi błędami pojawiającymi się podczas dzielenia tekstu są: * szewc – ostatni (jako jedyny) na dole łamu pierwszy wiersz akapitu


Question: kto jest autorem projektu pomnika?

Answer: rzeźbiarz Antoni Grabowski

Context: cokołu w celu gruntownej konserwacji. W maju 2007 na placyku wokół pomnika został umieszczony model Układu Słonecznego uwieczniony w "De revolutionibus orbium coelestium". W nawierzchni wyłożonej skandynawskim czerwonym granitem vanga, orbity zostały zaznaczone jaśniejszym kamieniem pochodzącym z Chin, a na nich umieszczono planety odlane z brązu w Odlewni Metali Nieżelaznych na ul. Spokojnej w Warszawie. Autorem projektu jest rzeźbiarz Antoni Grabowski, a początkowo matowe planety mają z czasem zostać wypolerowane stopami przechodniów. Wszystkie planety zamocowane są na 40 cm kotwach, a każda planeta opatrzona jest znakiem autora „Antoni”. W nocy 1/2 lipca 2008 pomnik został zdewastowany. Sprawca dewastacji zerwał z lewej dłoni Kopernika sferę armilarną. Zrabowany element został odzyskany już 3 lipca po dostarczeniu go przez nieznaną osobę do warszawskiej


Question: skąd pochodził hannibal?

Answer: Hannibal urodził się na Litwie, w roku 1933 jako syn hrabiego Lectera i jego żony Simonetty pochodzącej z rodu Sforzów.

Context: w końcu zapomina o koszmarze wojny. == "Hannibal – po drugiej stronie maski" (2006, 2007) == Hannibal urodził się na Litwie, w roku 1933 jako syn hrabiego Lectera i jego żony Simonetty pochodzącej z rodu Sforzów. Miał siostrę o imieniu Misza. W czasie II wojny światowej podczas operacji Barbarossa ośmioletni Hannibal, jego rodzina oraz służba zostali zmuszeni do opuszczenia zamku, w którym mieszkali, by przenieść się do małego, ukrytego w okolicznych lasach domu. Żyli tak do 1944, kiedy to w wyniku ostrzału zginęli jego rodzice. Po przybyciu do miejsca zamieszkania Hannibala (żyjącego tylko z siostrą) litewskich kolaborantów z Legionów Wschodnich na skutek głodu i ciężkiej zimy Misza została przez nich zamordowana i zjedzona. Ciałem siostry nakarmili także Hannibala, który wyparł


Question: jaką funkcję pełnił młyn w średniowieczu?

Answer: młyny służyły wyłącznie do mielenia zboża.

Context: najmniej od I w. p.n.e. oznaczał budynek zlokalizowany nad ciekiem wodnym, wyposażony w koło wodne zwane też młyńskim, w którym siła napędzająca mechanizmy mielące ziarno czerpana była z energii spiętrzonej wody. Dopiero w XII wieku pojawiły się wiatraki i tak jak młyny służyły wyłącznie do mielenia zboża. Do dziś pracą w obu tych typach urządzeń zajmują się młynarze. W okresie zakładania manufaktur zarówno wiatraki, jak i młyny wodne zaprzężono także do innych robót (mieszania gliny, kowalstwa, piłowania drewna, foluszowania itp.) i dopiero to pociągnęło konieczność określania przedmiotu obróbki. Mówiono więc wiatrak zbożowy lub młyn zbożowy. W XIX wieku pojawiły się młyny parowe (produkowano je w USA i w Polsce zwano Amerykanami). Współczesne młyny wyposażone są najczęściej w urządzenia zasilane energią


Question: gdzie studiował tadeusz soplica?

Answer: Od dzieciństwa mieszkał i kształcił się w Wilnie.

Context: mieszkańców Soplicowa. Małego Soplicę darzy sympatią nawet Gerwazy, bo sam po latach będzie wspominał: == Młodość == Od dzieciństwa mieszkał i kształcił się w Wilnie. W chwili zawiązania akcji poematu Tadeusz, już dwudziestoletni, wraca ze szkół wezwany nagle przez stryja, Sędziego. Jest młodzieńcem przystojnym i gdy widzi Zosię po raz pierwszy, od razu się w niej zakochuje. „...w spadku po rodzicach wziął czerstwość i zdrowie. Nazywał się Soplica; wszyscy Soplicowie Są, jak wiadomo, krzepcy, otyli i silni, Do żołnierki jedyni, w naukach mniej pilni. Tadeusz się od przodków swoich nie odrodził: Dobrze na koniu jeździł, pieszo dzielnie chodził, Tępy nie był, lecz mało w naukach postąpił, Choć stryj na wychowanie niczego nie skąpił. On wolał z flinty strzelać albo szablą


Question: jakie przestępstwa nie ulegają zatarciu?

Answer: przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeśli pokrzywdzonym była osoba poniżej 15. roku życia, jeśli skazanie nastąpiło bez zawieszenia kary (art. 106a k. k.).

Context: stosunku do niektórych zamieszczonych w karcie karnej czynów. Nie może być sytuacji, gdy zaciera się jedno skazanie, a inne pozostają; zasada ta dotyczy zarówno zatarć i skazania z mocy prawa jak i tych dokonywanych na wniosek skazanego. Zatarcie skazania może nastąpić także wskutek zmiany ustawodawstwa, gdy według nowej ustawy czyn nie jest już zabroniony pod groźbą kary (art. 4 par. 4 k.k.), oraz w wypadku pomyślnego upływu okresu próby, na którą warunkowo zawieszono karę pozbawienia wolności, oraz dodatkowo 6 miesięcy (art. 76 par. 1 k.k.). ==Przestępstwa, które nie ulegają zatarciu== Zatarciu skazania (w Polsce) nie podlegają przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeśli pokrzywdzonym była osoba poniżej 15. roku życia, jeśli skazanie nastąpiło bez zawieszenia kary (art. 106a k. k.).


Question: kto wygrał 17 konkurs chopinowski?

Answer: Konkurs wygrał Koreańczyk Cho Seong-jin.

Context: XVII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również "XVII Konkurs Chopinowski") – 17. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która odbyła się 1–23 października 2015 w Warszawie. Organizatorem konkursu był Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. Wcześniej w dniach 13–24 kwietnia 2015 odbyły się eliminacje. Do udziału w konkursie zakwalifikowano 84 pianistów z 20 krajów – siedmiu z pominięciem eliminacji (jako laureatów prestiżowych konkursów pianistycznych w latach ubiegłych) i 77 po przeprowadzonych eliminacjach. Ostatecznie w konkursie wystąpiło 78 pianistów (w tym siedmiu kolejny już raz). Przesłuchania konkursowe zostały podzielone na trzy etapy, które odbyły się w dniach: 3–7 października, 9–12 października oraz 14–16 października. Koncerty finałowe trwały od 18 do 20 października. Konkurs wygrał Koreańczyk Cho Seong-jin. W dniach 21–23 października


Question: jak wysoko są chmury?

Answer: Na wysokości 15–25 km, w stratosferze występują polarne chmury stratosferyczne, do których zalicza się obłoki perłowe. Na wysokościach 75–85 km ponad powierzchnią ziemi, w mezosferze występują obłoki srebrzyste.

Context: regionach polarnych występują chmury położone w wyższych warstwach atmosfery. Na wysokości 15–25 km, w stratosferze występują polarne chmury stratosferyczne, do których zalicza się obłoki perłowe. Na wysokościach 75–85 km ponad powierzchnią ziemi, w mezosferze występują obłoki srebrzyste. === Nazewnictwo chmur === Pierwsza klasyfikacja chmur opublikowana została przez Luke’a Howarda w 1803. Znanych jest wiele rozmaitych odmian podstawowych rodzajów chmur. Odmiany te zostały skatalogowane w dziele „Międzynarodowy atlas chmur” opublikowanym przez Światową Organizację Meteorologiczną. Atlas został zaktualizowany i opracowany w wersji multimedialnej w 2017 r. Analogicznie jak w nomenklaturze botanicznej i zoologicznej łacińskie nazwy rodzajów zapisywane są od wielkiej litery, określenia gatunkowe od małej. Takie łacińskie zapisy jednostek systematycznych (rodzaj i gatunek, ewentualnie też odmiana) tekście wyróżniane są kursywą (np.: "Cirrocumulus


Question: w którym roku wyszedł pierwszy numer świata młodych?

Answer: 1949

Context: Świat Młodych – polskie czasopismo dla młodzieży wydawane w latach 1949–1993 w Warszawie, utworzone z połączenia tygodnika „Świat Przygód” i dwutygodnika „Na Tropie”. == Historia == Pierwszym redaktorem nowo powstałego „Świata Młodych” (podtytuł: pismo młodzieży harcerskiej i szkolnej) został Wojciech Krasucki, późniejszy publicysta ekonomiczny. Do 1954 r. „Świat Młodych” był tygodnikiem; od nr 34 ukazywał się 2 razy w tygodniu. Pierwsza siedziba redakcji znajdowała się w kamienicy Bronisława Kryształa przy ul. Mokotowskiej 24 w Warszawie. Redakcja zajmowała dwa naprzeciwległe mieszkania na piątym piętrze budynku. W czasopiśmie pracowali m.in. Wanda Chotomska (w latach 1949–1951 oraz 1955–1971), Miron Białoszewski, Krystyna Garwolińska, Grzegorz Lasota, Maciej Zimiński i Maria Rzemieniecka. Od października 1956 do 1968 redaktorem naczelnym był pisarz dla dzieci i młodzieży Janusz


Question: w którym roku zbudowano wieżę eiffla?

Answer: Wieżę zbudowano specjalnie na paryską wystawę światową w 1889 roku.

Context: Wieża Eiffla (, wym. []) – najbardziej znany obiekt architektoniczny Paryża, uznawany za symbol tego miasta i niekiedy całej Francji. Jest najwyższą budowlą w Paryżu, a w momencie powstania była najwyższą budowlą na świecie. „Żelazna dama” stoi w zachodniej części miasta, nad Sekwaną, na północno-zachodnim krańcu Pola Marsowego. Wieżę zbudowano specjalnie na paryską wystawę światową w 1889 roku. Miała upamiętnić setną rocznicę rewolucji francuskiej oraz zademonstrować poziom wiedzy inżynierskiej i możliwości techniczne epoki, być symbolem ówczesnej potęgi gospodarczej i naukowo-technicznej Francji. Projekt podkreślał architektoniczne walory stali, wbrew dominującemu w XIX wieku akademizmowi, który uważał żelazo za prosty materiał budowlany. Projekt wykorzystywał doświadczenia epoki i jej konstruktora, Gustave’a Eiffela, w budowie kolejowych mostów stalowych. Po 20 latach budowla miała być rozebrana,


Question: jakie dziedziny nauki składają się na wiedzę ergonomiczną?

Answer: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. budowy maszyn.

Context: się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. budowy maszyn. Twórcą terminu "ergonomia" (z gr. "ergon" - praca, "nomos" - zasada, prawo) jest Wojciech Jastrzębowski, który zdefiniował ergonomię jako naukę o używaniu nadanych człowiekowi od Stwórcy sił i zdolności. Jej celem głównym jest polepszanie warunków pracy człowieka, które obejmuje dostosowanie ich do możliwości pracownika oraz właściwy dobór pracownika do danej pracy i jego edukację, obejmującą specyfikę stanowiska. Wyróżnia się ergonomię koncepcyjną (wprowadzanie zasad ergonomii podczas opracowania koncepcji oraz projektowania) i ergonomię korekcyjną (korektę warunków pracy na drodze modernizacji już funkcjonujących stanowisk pracy


Question: jak nazywa się świątynia prawosławna?

Answer: cerkiew

Context: stylizacji. Toteż współczesne słowniki grecko-polskie unikają określania greckich świątyń prawosławnych mianem cerkwi, greckie pojęcie „εκκλησία” tłumacząc wyłącznie jako „kościół”. Największy z polskich słowników polsko-greckich słowo „cerkiew” tłumaczy na grecki jako "kościół prawosławny lub unicki (krajów słowiańskich)". Słowniki języka polskiego definiują termin cerkiew jako oznaczający świątynię prawosławną w ogólności, bez rozróżniania kraju, w którym obiekt się znajduje. Za użyciem słowa „cerkiew” także wobec kościołów greckich opowiadają się niektórzy polscy religioznawcy. == Zewnętrzny wygląd cerkwi == === Plan budynku === Spośród planów, na których buduje się cerkwie najbardziej rozpowszechnione są plany: * prostokąta (symbol arki oraz życia na łodzi, wyobrażającym cerkiew i wędrówki do celu życia człowieka – Królestwa Bożego) * krzyża (symbol Krzyża, na którym poniósł śmierć Jezus Chrystus, zbawienia, triumfu


Question: ile linii metra w warszawie?

Answer: System składa się z dwóch linii (M1 i M2)

Context: Lista stacji metra w Warszawie – lista istniejących i planowanych stacji systemu kolei podziemnej w Warszawie. System składa się z dwóch linii (M1 i M2) i 38 stacji (w tym stacji przesiadkowej Świętokrzyska). Łączy centralną dzielnicę Śródmieście z Bielanami, Żoliborzem, Mokotowem, Ursynowem, Wolą, Pragą-Północ, Targówkiem i Bemowem. Docelowo ukończona linia M2 ma przebiegać dalej przez Bemowo, a jej odnoga, która nazywana jest linią M3, ma również biec przez Pragę-Południe. Systemem stołecznej kolei podziemnej zarządza należąca do miasta spółka Metro Warszawskie. == W eksploatacji == == Planowane ==


Question: dlaczego mahomet uciekł z mekki do medyny?

Answer: Mahomet i pierwsi muzułmanie musieli opuścić miasto z powodu prześladowań oraz braku przychylności ze strony Abu Lahaba, stryja Mahometa, który objął przywództwo rodu Haszymidów.

Context: Hidżra (z arab. "hidżra(t)"; هِجْرَة – „wywędrowanie, zerwanie stosunków, ucieczka” – inaczej hegira) – „Wielka Emigracja” proroka Mahometa oraz jego zwolenników z Mekki do Jatribu, późniejszej Medyny. == Historia == Mahomet i pierwsi muzułmanie musieli opuścić miasto z powodu prześladowań oraz braku przychylności ze strony Abu Lahaba, stryja Mahometa, który objął przywództwo rodu Haszymidów. Emigracja następowała drobnymi grupkami; z Mekki wywędrowało w sumie około 70 osób. Jako ostatni, 24 września 622 roku, Mekkę opuścił Mahomet wraz ze swoim doradcą i przyjacielem Abu Bakrem. Uchodźcy towarzyszący Mahometowi, nazywani "muhadżirami" (arab. "muhadżirun – ci, którzy razem wywędrowali"), ze względu na swoje zasługi dla religii zajęli potem najwyższe pozycje w "ummie", pierwszej gminie wyznawców islamu. == Znaczenie == Początek roku, w którym miała


Question: kto ustanowił konstytucje?

Answer: przez króla z udziałem między innymi Stanisława Małachowskiego, Ignacego Potockiego, Hugona Kołłątaja oraz osobistego sekretarza króla Scipione Piattoliego.

Context: konstytucji został przygotowany przez króla z udziałem między innymi Stanisława Małachowskiego, Ignacego Potockiego, Hugona Kołłątaja oraz osobistego sekretarza króla Scipione Piattoliego. ==== Konstytucja 3 maja jako kompromis szlachecko-królewski ==== Konstytucyjny kompromis szlachecko-królewski łączył szlacheckie wyobrażenia o rzeczywistej demokracji szlacheckiej z królewskim programem monarchii konstytucyjnej. Został zapoczątkowany w połowie 1790 r. po przystąpieniu Stanisława Augusta do sojuszu polsko-pruskiego i ostatecznie wykształcony w ciągu września tegoż roku. Rosnąca orientacja szlachty na króla sprzyjała ostrożnej jej otwartości na program monarchy. Natomiast inicjatywy elity szlacheckiej na rzecz upodobnienia ustrojowego Rzeczypospolitej do czołowych wolnych państw ówczesnego świata, powodowały, iż obradujący Sejm wykazywał szereg zbieżności z królewskim projektem konstytucyjnym. O uformowaniu ostatecznej wersji kompromisu zadecydował ciąg wydarzeń politycznych z przełomu 1790 i 1791 r. Przedłużenie konfederacji


Question: dlaczego papkin spisuje testament?

Answer: Papkin, który myśli, że został otruty przez Rejenta Milczka, postanawia spisać testament.

Context: oświadczył się Podstolinie. == Testament Papkina == Papkin, który myśli, że został otruty przez Rejenta Milczka, postanawia spisać testament. Cały swój majątek (gitarę angielską i zastawioną kolekcję motyli) przepisuje Klarze Raptusiewiczównie. Szpadę Artemizę, którą najpierw chciał dać Cześnikowi, przepisuje najdzielniejszemu rycerzowi w Europie, jeżeli ten postawi mu pomnik na jego grobie. Pod koniec utworu, gdy dowiaduje się, że Rejent go nie otruł, drze testament. == Józef Papkin w ekranizacjach == * W filmowej ekranizacji "Zemsty" w reżyserii Antoniego Bohdziewicza i Bohdana Korzeniewskiego (z 1956 r.), w rolę Papkina wcielił się Tadeusz Kondrat. * W filmowej ekranizacji "Zemsty" w reżyserii Andrzeja Wajdy (z 2002 r.), w rolę Papkina wcielił się Roman Polański. * W "Zemście" Teatru Telewizji z 1972 r. w


Question: w jakim mieście znajduje się bazylika sagrada familia?

Answer: Barcelonie

Context: Sagrada Família (właśc. hiszp. "Templo Expiatorio de la Sagrada Familia", katal. "Temple Expiatori de la Sagrada Família", Świątynia Pokutna Świętej Rodziny) – secesyjny kościół w Barcelonie w Katalonii o statusie bazyliki mniejszej, uważany za główne osiągnięcie projektanta Antoniego Gaudíego. == Historia == W założeniu architekta sama konstrukcja budowli miała przypominać jeden wielki organizm. Budowę świątyni rozpoczęto w 1882 roku. Początkowo jej projekt zlecono innemu architektowi, ale ten wszedł w konflikt ze stowarzyszeniem finansującym budowę świątyni. Wówczas zlecenie na budowę otrzymał Gaudí, który całkowicie zmienił projekt, nadając mu własny styl. Przez następne cztery dekady pracował intensywnie nad konstrukcją, poświęcając jej całkowicie ostatnie 15 lat życia. Podczas prac nieustannie dostosowywał i zmieniał pierwotne założenia. Z wszystkich 18 wież 4 ukończono w 1920


Question: kto stosuje kpa?

Answer: organów administracji publicznej

Context: Posiadają one kompetencję procesową ogólną. K.p.a. reguluje właściwość miejscową organów administracji publicznej; reguluje też rzeczową, ale w sposób subsydiarny, odsyłając do „przepisów o zakresie działania organu”. Ze względu na źródło właściwości przewiduje ustawową, a w niektórych przypadkach delegacyjną. Ustalając organ wyższego stopnia w danej sprawie pierwszeństwo mają przepisy szczególne, a dopiero później regulacja zawarta w k.p.a. Ta ostatnia przewiduje, że organami wyższego stopnia są w stosunku do: * jednostek samorządu terytorialnego – samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej, * wojewodów – właściwi w sprawie ministrowie, * innych organów administracji publicznej – organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku – organy państwowe sprawujące nadzór nad ich działalnością, * organizacji społecznych – odpowiednie organy wyższego stopnia


Question: kto znajdował się na polskim banknocie 1000 zł?

Answer: Mikołaja Kopernika

Context: II Rzeczypospolitej 100 marek polskich 1922 z profilem Józefa Piłsudskiego. * 5 sierpnia 2014 r. został wyemitowany pierwszy polski banknot polimerowy o nominale 20 złotych. Jest to banknot kolekcjonerski upamiętniający 100. rocznicę powstania Legionów Polskich. Banknot był wzorowany na projekcie banknotu złotych. * Fragment banknotu o nominale 1000 złotych (emisja z 1975), przedstawiającego Mikołaja Kopernika, został umieszczony na okładce płyty Complete Greatest Hits zespołu Foreigner (litera „p” w wyrazie „Complete”) * Wzory banknotów z serii „Wielcy Polacy” wykorzystano w teledysku "Money Is Not Our God" zespołu Killing Joke. * Jeśli przyjąć jako kryteria: nominał banknotu, jego datę emisji oraz literowe oznaczenie serii, to całkowita liczba różnych banknotów powstałych w wyniku działalności emisyjnej lat 1974–1993 prowadzonej przez Narodowy Bank Polski wynosi


Question: ile bramek strzelił gerd mueller?

Answer: Müller strzelił łącznie 398 bramek w 453 meczach.

Context: 1974, 1975 i 1976), a także jednokrotnie Puchar Interkontynentalny (w 1976 roku) i Puchar Zdobywców Pucharów (w 1967 roku). Jako zawodnik Bayernu Müller strzelił łącznie 398 bramek w 453 meczach. W największym stopniu osiągnięcie to wypracował podczas występów w Bundeslidze, w której w 427 spotkaniach zdobył 365 goli. W rozgrywkach ligowych siedmiokrotnie zostawał królem strzelców (lata 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974 i 1978), ponadto cztery razy uzyskiwał ten tytuł w Pucharze Europy Mistrzów Klubowych (lata 1973, 1974, 1975 i 1977) i trzy razy w Pucharze Niemiec (lata 1967, 1969 i 1971). Podczas gry w Bundeslidze i Pucharze Niemiec Gerd Müller ustanowił liczne rekordy, z których większość przetrwała do dziś, m.in. najskuteczniejszego zawodnika w historii (365 goli), najskuteczniejszego zawodnika w


Question: w którym wieku powstał rzym?

Answer: Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e.

Context: z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie. == Periodyzacja dziejów == * Królestwo rzymskie – od początków miasta (tradycyjna data to 753 p.n.e.) do roku 509 p.n.e. * Republika rzymska – lata 509–30 p.n.e. * Cesarstwo rzymskie – od 30 p.n.e. do 1453 n.e. W 395 roku nastąpił ostateczny podział cesarstwa na dwa niezależne państwa: ** Cesarstwo zachodniorzymskie – zlikwidowane w 476 ** Cesarstwo Bizantyńskie – upadło w 1453


Question: który grzyb jest gorzki?

Answer: Goryczak żółciowy

Context: Goryczak żółciowy ("Tylopilus felleus" (Bull.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych ("Boletaceae"). == Systematyka i nazewnictwo == Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: "Tylopilus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi". Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1788 r. Jean Baptiste François Pierre Bulliard nadając mu nazwę "Boletus felleus". Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał w 1881 Petter Karsten. Niektóre synonimy: Nazwę polską nadała Alina Skirgiełło w 1960 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten opisywany był też pod nazwami: goryczak, grzybek gorzki, podgrzybek gorzki, zajączek gorzki. Inne nazwy potoczne to: borowik żółciowy, grzyb cierpki, mięsogłów żółciowy, zajączek żółciowy. Potocznie najczęściej używana jest dla tego grzyba nazwa "szatan", jednak tyczy się ona rzadkiego w Polsce trującego


Question: gdzie uchodzi odra?

Answer: Rzeka uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego

Context: Odra (, , , ) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski, jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie). Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona). Powierzchnia jej dorzecza obejmuje 118 861 km², z czego 106 056 km² w Polsce. Źródło Odry znajduje się we wschodnich Czechach, w Górach Odrzańskich w Sudetach, na wysokości 634 m n.p.m., na południowo-wschodnim zboczu Fidlovego kopca na terenie poligonu wojskowego Libavá. Rzeka uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w


Question: ile jest wszystkich aminokwasów?

Answer: W skład białek wszystkich organizmów żywych wchodzi głównie 20 aminokwasów

Context: histydyna) *** z ładunkiem ujemnym (kwas asparaginowy, kwas glutaminowy). == Aminokwasy naturalne == W skład białek wszystkich organizmów żywych wchodzi głównie 20 aminokwasów, będących α-aminokwasami zawierającymi asymetryczny atom węgla o konfiguracji L (poza achiralną glicyną), a także niewielkie ilości wielu innych, w większości będących pochodnymi aminokwasów podstawowych. Łańcuch boczny (R) może zawierać pierścień aromatyczny, łańcuch alifatyczny, siarkę (grupę tiolową lub tioeterową), grupę wodorotlenową, dodatkową grupę aminową lub karboksylową. Są podstawowymi jednostkami budulcowymi peptydów i białek. Zazwyczaj są rozpuszczalne w wodzie i w warunkach fizjologicznego pH występują w formie jonowej. Rodzaj reszt aminokwasowych i ich kolejność w łańcuchu polipeptydowym (sekwencja) zależy od kodu genetycznego zapisanego w DNA. Kolejne reszty aminokwasowe w łańcuchu polipeptydowym połączone są z sobą za pomocą wiązań peptydowych.


Question: kiedy zmarł krzysztof penderecki?

Answer: 29 marca 2020

Context: Krzysztof Eugeniusz Penderecki (ur. 23 listopada 1933 w Dębicy, zm. 29 marca 2020 w Krakowie) – polski kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny. Przedstawiciel polskiej szkoły kompozytorskiej lat sześćdziesiątych XX wieku. Profesor i rektor Akademii Muzycznej w Krakowie. Skomponował cztery opery, osiem symfonii i szereg innych utworów orkiestrowych, koncertów instrumentalnych, oprawę chóralną głównie tekstów religijnych, a także utwory kameralne i instrumentalne. Wśród jego najbardziej rozpoznawalnych utworów są "Ofiarom Hiroszimy – Tren", "Pasja według św. Łukasza", "Polskie Requiem" oraz III Symfonia. Studiował kompozycję w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie (obecnie Akademia Muzyczna w Krakowie), gdzie po uzyskaniu dyplomu podjął pracę nauczyciela akademickiego. Po raz pierwszy zdobył rozgłos w 1959 po premierowym wykonaniu utworów "Strofy", "Emanacje" i "Psalmy Dawida" na festiwalu Warszawska


Question: w jakiej strefie sa niemcy?

Answer: leży w strefie umiarkowanej ciepłej

Context: leży w strefie umiarkowanej ciepłej, gdzie dominują wilgotne wiatry zachodnie. Na północy panuje klimat oceaniczny z całorocznymi opadami. Zimy są stosunkowo łagodne, a lata dość ciepłe. Na wschodzie widać przejawy klimatu kontynentalnego. Zimy bywają bardzo zimne, a lata bardzo ciepłe. W centralnej części kraju, a także na południu klimat wykazuje cechy przejściowe, zarówno oceaniczne, jak i kontynentalne. Zimy są tu łagodne, a lata chłodne, chociaż temperatury mogą przekroczyć +30 °C. Najcieplejszym regionem Niemiec jest południowo-zachodni zakątek kraju: Deutsche Weinstraße i Nizina Górnoreńska. Tutejsze lata mogą być bardzo ciepłe przez długi okres. Czasami minimalna temperatura nie spada poniżej +20 °C, co jest rzadkim zjawiskiem w pozostałej części kraju. Przeważają wiatry zachodnie i południowo-zachodnie. Na Wyżynie Bawarskiej w miesiącach wiosennych i jesiennych


Question: kto objął władzę w państwie polskim wkrótce po odzyskaniu niepodległości?

Answer: Józef Piłsudski

Context: zwierzchniej w odrodzonym państwie polskim do czasu przekazania jej Rządowi Narodowemu. 17 listopada 1918 Józef Piłsudski powołał Rząd Jędrzeja Moraczewskiego, a 22 listopada 1918 został Tymczasowym Naczelnikiem Państwa oraz wraz z Jędrzejem Moraczewskim podpisał dekret o tymczasowych władzach Republiki Polskiej. Władzę cywilną piastował formalnie do 29 listopada 1918, kiedy to w „Dzienniku Praw Państwa Polskiego” nr 17 poz. 39 ogłoszony został dekret o najwyższej władzy reprezentacyjnej Republiki Polskiej. Datę 11 listopada 1918 uznaje się umownie za początek niepodległego państwa Polskiego (II Rzeczpospolita), jednocześnie będący kresem czasu zaborów austriackiego, niemieckiego i rosyjskiego na ziemiach polskich, trwającego przez 123 lata (liczony od III rozbioru), a w szerszym ujęciu przez 146 lat (liczony od I rozbioru w 1772). W wydaniu „Kurjera Warszawskiego” z


Question: gdzie był potop szwedzki?

Answer: najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w latach 1655–1660

Context: Potop szwedzki, wojna polsko-szwedzka (1655–1660), VI wojna polsko-szwedzka – najazd Szwecji na Rzeczpospolitą w latach 1655–1660 będący jedną z odsłon II wojny północnej. Formalnie zakończył go pokój w Oliwie zawarty w 1660. Wojna ze Szwedami toczyła się równolegle z wojną polsko-rosyjską 1654–1667. Potop szwedzki był jedną z odsłon wojen prowadzonych przez Szwecję, która dążyła do całkowitej dominacji nad Morzem Bałtyckim, wynikiem czego były wcześniejsze wojny z Polską o ujście Wisły i Inflanty. Konflikt miał również swoje korzenie w sporze o tron Szwecji w obrębie dynastii Wazów, do czego zgłaszali pretensje królowie polscy z tej dynastii. Do najazdu wojsk szwedzkich doszło, gdy Rzeczpospolita prowadziła wyniszczającą wojnę obronną z Rosją, która wiosną i latem 1654 roku najechała ponad połowę jej terytorium ("potop


Question: jakie parametry ma dysk twardy?

Answer: Dla dysków twardych najważniejsze są następujące parametry: pojemność, szybkość transmisji danych, czas dostępu do danych, prędkość obrotowa dysków magnetycznych (obr./min) oraz średni

Context: Dysk twardy, dysk HDD, HDD (ang. "hard disk drive", napęd dysku twardego) – dysk komputerowy, pamięć masowa wykorzystująca nośnik magnetyczny do przechowywania danych. Nazwa „dysk twardy” wynika z zastosowania twardego materiału jako podłoża dla właściwego nośnika, w odróżnieniu od dysku miękkiego, w którym nośnik magnetyczny nanoszono na podłoże elastyczne. Pojemność dysków twardych w komputerach stacjonarnych wynosiła od 3,75 MB (pierwszy dysk twardy) do 26 TB, natomiast w laptopach od kilkudziesięciu gigabajtów do kilku terabajtów. Opracowano również miniaturowe dyski twarde typu microdrive, o pojemnościach od kilkuset MB do kilku GB, przeznaczone dla cyfrowych aparatów fotograficznych i innych urządzeń przenośnych. Dla dysków twardych najważniejsze są następujące parametry: pojemność, szybkość transmisji danych, czas dostępu do danych, prędkość obrotowa dysków magnetycznych (obr./min) oraz średni


Question: gdzie miała miejsce ostatnia wieczerza?

Answer: Według tradycji chrześcijańskiej w Wieczerniku

Context: Tradycja wskazywała także to miejsce jako mieszkanie Maryi, Matki Jezusa, oraz św. Jana. === Nowy Testament === Według tradycji chrześcijańskiej w Wieczerniku odbywała się Ostatnia Wieczerza, Apostołowie wrócili tam z Góry Oliwnej po wniebowstąpieniu Chrystusa (Dz 1,1-13), Jezus ukazał się apostołom i tam miało miejsce zstąpienie Ducha Świętego w dniu Pięćdziesiątnicy (Dz 2). Badacze lokują tutaj także miejsce wygłoszenia przez Piotra kazania w dniu Pięćdziesiątnicy. Tradycyjnie lokalizowana na wzgórzu nazywanym (od pierwszego wieku naszej ery) Syjonem. === Okres bizantyński === W IV wieku istniał w tym miejscu mały dom modlitw (domus ecclesiae), nazywany „małym domem Pana”. Pielgrzym z Bordeaux, który odwiedził Jerozolimę w 333 twierdził, że na Syjonie nie widział żadnego kościoła. W swoim opisie "Itinerarium Burdigalense" określał widziany na


Question: gdzie żyją jenoty?

Answer: Występuje w Azji i Europie, choć jego pierwotnym obszarem występowania był Daleki Wschód.

Context: Jenot azjatycki, jenot, szop usuryjski, junat, tanuki, lis japoński, kunopies ("Nyctereutes procyonoides") – gatunek drapieżnego ssaka należącego do rodziny psowatych (Canidae). == Występowanie == Występuje w Azji i Europie, choć jego pierwotnym obszarem występowania był Daleki Wschód. W 1939 roku został sprowadzony do europejskiej części Związku Radzieckiego ze względu na swoje wartościowe futro – został zaaklimatyzowany na Ukrainie, Białorusi i Litwie. Stąd samorzutnie rozprzestrzenił się po Europie. Obecnie spotykany również w Skandynawii, Rumunii i Niemczech. W Polsce zanotowano jego obecność w środowisku naturalnym po raz pierwszy w roku 1955 w Puszczy Białowieskiej. Występuje na terenie całego kraju, najliczniej w północno-wschodnich województwach. Hodowla fermowa jenota w Polsce została rozpoczęta w 1959 roku. Zasięg występowania w zależności od podgatunku: * "N. procyonoides


Question: kiedy odkryto dziurę ozonową?

Answer: październik) nad biegunem pojawia się obszar o zawartości ozonu poniżej 220 DU, czyli dziura ozonowa. Obserwacje warstwy ozonowej nad biegunem południowym zostały wzmożone po tym, jak 1982 roku doktor Joe Farman z British Antarctic Survey, odkrył, że znaczna część pokrywy ozonowej nad biegunem zanikła.

Context: się tych zjawisk, wczesną wiosną (wrzesień – październik) nad biegunem pojawia się obszar o zawartości ozonu poniżej 220 DU, czyli dziura ozonowa. Obserwacje warstwy ozonowej nad biegunem południowym zostały wzmożone po tym, jak 1982 roku doktor Joe Farman z British Antarctic Survey, odkrył, że znaczna część pokrywy ozonowej nad biegunem zanikła. Nad biegunem północnym do obniżenia zawartości ozonu dochodzi również wiosną, ale półkuli północnej (marzec – kwiecień). Jak dotąd tylko raz doszło tu do spadku zawartości ozonu poniżej 220 DU. Miało to miejsce w marcu 2011, po wyjątkowo długim okresie niskich temperatur w stratosferze i powstaniu w niej silnego wiru, w którym gromadziły się cząsteczki zanieczyszczeń. W związku z wdrożeniem postanowień protokołu montrealskiego światowa produkcja substancji niszczących ozon spadła niemal


Question: gdzie tworzy się obraz?

Answer: Obraz danego punktu powstaje w miejscu, gdzie promienie świetlne, które wychodzą z tego punktu i przechodzą przez soczewkę, przecinają się (obraz rzeczywisty).

Context: Obraz – w optyce geometrycznej, reprezentacja rzeczywistego przedmiotu (źródła promieni świetlnych). Obraz danego punktu powstaje w miejscu, gdzie promienie świetlne, które wychodzą z tego punktu i przechodzą przez soczewkę, przecinają się (obraz rzeczywisty). Jeżeli promienie te po przejściu przez soczewkę tworzą wiązkę rozbieżną, wówczas w miejscu przecięcia się przedłużeń tych promieni powstaje obraz pozorny. == Konstrukcja obrazu dla soczewki == Na obraz przedmiotu składają się z obrazy poszczególnych punktów. Aby znaleźć położenie obrazu wytworzonego przez cienką soczewkę, wystarczy znaleźć obraz jednego punktu przedmiotu, który nie leży na osi optycznej. Do tego celu należy określić bieg dwóch dowolnych promieni wychodzących z tego punktu. Te dwa promienie można wybrać z trzech, które jest najłatwiej narysować: # Promień biegnący równolegle do osi, po


Question: jaki był ostatni film w karierze romana załuskiego?

Answer: Komedia małżeńska

Context: Roman Załuski (ur. 10 grudnia 1936 w Lidzie, zm. 29 listopada 2022 w Warszawie) – polski reżyser filmowy, scenarzysta. == Życiorys == Maturę zdał w VI Liceum Ogólnokształcącym im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1954). Ukończył Państwową Wyższą Szkołę Filmową w Łodzi (Wydział Reżyserii, 1958). Po studiach wyjechał do Warszawy. Debiutował jako samodzielny reżyser w 1970 ("Dom", także autor scenariusza), popularność przyniosły mu komedie obyczajowe z ostatnich lat PRL, utrzymane w stylu burleski – "Wyjście awaryjne" (1982), "Och, Karol" (1985), "Kogel-mogel" (1988), "Galimatias, czyli kogel-mogel II" (1989), "Komedia małżeńska" (1993). Pochowany w kolumbarium na cmentarzu Bródnowskim w Warszawie (kwatera 116A-4-22). == Filmografia == * 1993 – "Komedia małżeńska" * 1989 – "Galimatias, czyli kogel-mogel II" * 1988 – "Kogel-mogel" * 1988


Question: jak obliczamy energię wiązania?

Answer: W związku z równoważnością masy i energii, energię wiązania można obliczyć na podstawie różnicy między masą jądra a łączną masą tworzących je nukleonów.

Context: (atomów lub grup funkcyjnych) połączonych wiązaniem chemicznym. W fizyce jądrowej pojęcie energii wiązania odnosi się do jądra atomowego. == Energia wiązania jądra atomowego == Energia wiązania jądra atomowego określa energię potrzebną do rozdzielenia jądra atomowego na protony i neutrony. Energia wiązania jest ważnym kryterium decydującym o trwałości jądra atomowego. W związku z równoważnością masy i energii, energię wiązania można obliczyć na podstawie różnicy między masą jądra a łączną masą tworzących je nukleonów. Wykres energii wiązania na nukleon od liczby nukleonów w jądrze, czyli od liczby masowej A, jest krzywą, która szybko narasta dla małych liczb masowych, a stopniowo opada dla dużych. Wynika stąd, że dla pierwiastków lekkich (o małej liczbie masowej) syntezie nukleonów jąder towarzyszy uwalnianie energii, zaś w przypadku


Question: jakie wydarzenie zakończyło nowożytność?

Answer: W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński.

Context: Nowożytność – epoka w historii następująca według tradycyjnej periodyzacji po średniowieczu i poprzedzająca XIX wiek (jako epokę). Za jej datę początkową uznaje się najczęściej upadek Konstantynopola, a tym samym cywilizacji bizantyńskiej (1453) lub odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (1492). Obie te daty mają wyłącznie charakter umowny – upadek Bizancjum miał bardzo ograniczony wpływ na rozwój kultury europejskiej, natomiast ekspansja europejska w kierunku zachodnim i południowym miała przynieść skutki dopiero w XVI wieku. Realnymi wyznacznikami przejścia od epoki średniowiecznej do nowożytnej są natomiast przemiany kulturowe, polityczne, państwowe, ideologiczne i w ograniczonym stopniu techniczne. W historii świata za umowne zakończenie epoki najczęściej uznaje się wybuch rewolucji francuskiej, a rzadziej kongres wiedeński. Podział na starożytność, średniowiecze i nowożytność znajduje zastosowanie przede wszystkim w


Question: kiedy powstały pgr-y?

Answer: utworzone 12 lutego 1949 z Państwowych Nieruchomości Ziemskich, Państwowych Zakładów Hodowli Koni i Państwowych Zakładów Hodowli Roślin.

Context: Państwowe gospodarstwo rolne (PGR, od 1976 – państwowe przedsiębiorstwo gospodarki rolnej – PPGR) – duże, socjalistyczne przedsiębiorstwa rolne będące własnością państwową. == Historia == W 1949 roku rząd rozpoczął przymusową kolektywizację, polegającą na zrzeszaniu chłopów w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych. W 1956 roku na fali odwilży z blisko 10 tys. spółdzielni pozostało 1,5 tys., wobec czego uspołecznioną formą pozostały Państwowe Gospodarstwa Rolne powstające równolegle wcześniej, utworzone 12 lutego 1949 z Państwowych Nieruchomości Ziemskich, Państwowych Zakładów Hodowli Koni i Państwowych Zakładów Hodowli Roślin. Gospodarstwa takie tworzone były głównie na bazie wcześniejszych majątków ziemskich. Wiele takich gospodarstw powstało na Ziemiach Odzyskanych. Do 1988 r. PGR-y pochłaniały ponad 50% środków przeznaczanych na inwestycje w rolnictwie. Średnie zatrudnienie w PGR wynosiło 12,1 osób na 100


Question: jakie było jego największe odkrycie mikołaja kopernika?

Answer: opracowanie, ujęcie w naukowe ramy i rozpowszechnienie teorii heliocentrycznej (astronomia)

Context: Gdańska. == Wkład w rozwój nauki == Wśród najważniejszych osiągnięć Kopernika wymienia się: * opracowanie, ujęcie w naukowe ramy i rozpowszechnienie teorii heliocentrycznej (astronomia), pierwszy raz sformułowanej przez Arystarcha z Samos; * sformułowanie prawa Kopernika-Greshama (ekonomia); * sformułowanie twierdzenia Kopernika (geometria). === Astronomia === Pierwsze wydanie epokowej pracy "De revolutionibus orbium coelestium", dedykowanej papieżowi Pawłowi III, wydrukowane zostało w Norymberdze w 1543 r. w nakładzie 400–500 egzemplarzy. Egzemplarz pierwszego wydania znajdował się w zbiorach "Collegium Hosianum" w Braniewie. W 1626 r. dzieło to wraz z innymi łupami trafiło do Szwecji. Ok. 30 lat wcześniej Kopernik przedstawił główne założenia swej teorii w dziele "Commentariolus" ("Mały komentarz"), które było znane w rękopisie wielu astronomom, ale wydrukowane dopiero w XIX wieku. Na apel


Question: na jakim kontynencie leży rosja?

Answer: Rosja położona jest na kontynencie euroazjatyckim.

Context: daleko), nazw topograficznych i innych. Współcześni językoznawcy wywodzą najczęściej nazwę „Ruś” od nazwy Waregów „Rus-” / „Ros-” (wzmiankowanej od 839 roku) i łączą ją z ugrofińskim „ruotsi”, które oznacza „mieszkańców wybrzeża”. Finowie do dzisiaj nazywają tak Szwedów, od których słowo to mogli przejąć, gdyż "roslag" oznacza w staronordyjskim „wybrzeże”. == Geografia == === Położenie === Rosja położona jest na kontynencie euroazjatyckim. Rozciąga się od Europy Wschodniej, obejmuje całą Azję Północną aż do Oceanu Spokojnego. Rosja graniczy na lądzie z Norwegią (196 km), Finlandią (1313 km), Estonią (290 km), Łotwą (292 km), Białorusią (959 km), Ukrainą (1576 km), Gruzją (723 km), Azerbejdżanem (284 km), Kazachstanem (6846 km), Chinami (3645 km), Mongolią (3441 km), Koreą Północną (17,5 km) oraz Litwą (227 km)


Question: jaki związek ze stowarzyszeniem synowie wolności ma flaga stanów zjednoczonych?

Answer: Na fladze Synów Wolności znajdowało się siedem poziomych czerwonych pasów, z białymi pasami je rozdzielającymi, podobnie jak na późniejszej fladze USA.

Context: Synowie Wolności (ang. "Sons of Liberty") – tajne stowarzyszenie działające w trzynastu koloniach przed rewolucją amerykańską. Celem jej działalności było powstrzymanie egzekwowania ustawy o pieczęciach (ang. "Stamp Act") wszelkimi środkami, włączając użycie siły. Członkowie organizacji byli przeważnie młodzi i żarliwi. Wpływowi przywódcy rewolucji amerykańskiej, tacy jak John Adams i Samuel Adams nie byli jej członkami, ale wspierali cel prowadzonej przez nią działalności. Organizacja powstała w Bostonie, w roku 1765. Przed końcem tegoż roku, Synowie Wolności byli już w każdej kolonii. Najbardziej znaną operacją była herbatka bostońska. Na fladze Synów Wolności znajdowało się siedem poziomych czerwonych pasów, z białymi pasami je rozdzielającymi, podobnie jak na późniejszej fladze USA.