Question: jaką długość ma odra?

Answer: Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona).

Context: Odra (, , , ) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski, jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie). Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona). Powierzchnia jej dorzecza obejmuje 118 861 km², z czego 106 056 km² w Polsce. Źródło Odry znajduje się we wschodnich Czechach, w Górach Odrzańskich w Sudetach, na wysokości 634 m n.p.m., na południowo-wschodnim zboczu Fidlovego kopca na terenie poligonu wojskowego Libavá. Rzeka uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w


Question: kto stworzył pierwszy telefon komórkowy?

Answer: Pierwszy prototyp telefonu komórkowego wykonała szwedzka firma Ericsson w 1956.

Context: Telefon komórkowy, pot. komórka – telefon działający w oparciu o telefonię komórkową. Obecnie absolutna większość telefonów komórkowych działa w systemach cyfrowych (np. GSM, DCS, PCS, UMTS). W starszych rozwiązaniach stosowano sieci analogowe (NMT, AMPS). == Historia == Próby stworzenia telefonów komórkowych miały miejsce już w latach 40. i 50. W 1946 w USA zbudowano sieć i rozpoczęto eksploatację mobilnych telefonów radiowych Motorola dla klientów prywatnych w samochodach osobowych co było poprzednikiem telefonii komórkowej. Był to jedyny kraj świata gdzie system został zaakceptowany i zdobył popularność wśród cywilów. Amerykańska policja używa komunikacji bezprzewodowej od 1928. Pierwszy prototyp telefonu komórkowego wykonała szwedzka firma Ericsson w 1956. Telefon ważył 40 kilogramów, a kształtem przypominał walizkę. Urządzenie to kosztowało tyle co samochód. Telefon ważył


Question: kto kreuje pieniądz?

Answer: bank centralny, jak i banki komercyjne.

Context: Kreacja pieniądza − proces, w wyniku którego podaż pieniądza w danym państwie (lub regionie o wspólnej walucie jak np. strefa euro) podlega zwiększeniu. W warunkach współczesnych systemów bankowych dokonać tego mogą zarówno bank centralny, jak i banki komercyjne. Bank centralny jako jedyna instytucja posiada uprawnienia do emisji pieniądza i może wprowadzić nowe pieniądze do gospodarki (tzw. "ekspansywna polityka pieniężna") poprzez zakup aktywów finansowych lub udzielanie pożyczek dla instytucji finansowych. Banki komercyjne zwiększają ilość pieniądza w obiegu poprzez udzielanie kredytów. Banki centralne monitorują i kontrolują ilości pieniądza w gospodarce poprzez pomiar agregatów pieniężnych, takich jak M2 czy M3. Banki centralne wpływają na akcję kredytową banków komercyjnych poprzez stopy procentowe, w tym stopę rezerwy obowiązkowej. Luzowanie ilościowe stosowane jest w sytuacjach kryzysowych


Question: kiedy zdobyto mount everest?

Answer: 29 maja 1953 roku

Context: Brytyjska ekspedycja na Mount Everest z 1953 roku była dziewiątą próbą zdobycia najwyższego szczytu na Ziemi i pierwszą, która zakończyła się powodzeniem. 29 maja 1953 roku Nowozelandczyk Edmund Hillary oraz pochodzący z Nepalu Tenzing Norgay zdobyli wierzchołek Mount Everestu. Wyprawa została zorganizowana i sfinansowana przez Komitet Himalajski. Na jej czele stanął pułkownik John Hunt. == Przygotowania == Na początku lat 50. XX wieku rozgorzała międzynarodowa rywalizacja o zdobycie Mount Everestu. W latach 1922–1952 wielokrotnie próbowano osiągnąć ten cel. Większość spośród kilkunastu ekspedycji zorganizowali Brytyjczycy. W roku 1952 pierwszą wyprawę na Mount Everest zorganizowali Szwajcarzy. Jej uczestnicy dotarli do wysokości niemalże 8600 m n.p.m. Francuscy badacze otrzymali od rządu Nepalu pozwolenie na wspinaczkę w roku 1954, zaś Szwajcarzy planowali organizację kolejnej


Question: u jakich zwierząt ciąża trwa około 20 miesięcy?

Answer: samice słoniowatych

Context: gryzoni (20–30 dni). Najdłuższą ciążę (ok. 22 miesięcy) przechodzą samice słoniowatych. Na odchylenia w czasie trwania ciąży mogą mieć wpływ indywidualne cechy osobnicze oraz warunki otoczenia, np. odżywianie. Odchylenia te u poszczególnych osobników danego gatunku sięgają kilku procent. Ciąża pojedyncza występuje wówczas, gdy w organizmie matki rozwija się jeden płód. Taka ciąża jest typowa dla nietoperzy, płetwonogich, większości kopytnych oraz wyższych naczelnych. Przy większej liczbie płodów ciąża nazywana jest mnogą lub wielopłodową. Miot może liczyć kilka do kilkunastu, a w przypadku tenreka zwyczajnego do 32 młodych. W niekorzystnych warunkach płody znajdujące się w macicy mogą ulegać resorpcji. W końcowym etapie ciąży w gruczołach mlecznych pojawia się siara, zanika ciałko żółte, a w wyniku uwolnienia oksytocyny następują skurcze macicy i poród


Question: kiedy wydano hobbita?

Answer: wydana 21 września 1937

Context: Hobbit, czyli tam i z powrotem () − powieść fantasy dla dzieci autorstwa J.R.R. Tolkiena, wydana 21 września 1937 przez firmę Allen & Unwin. Polskie wydanie ukazało się w 1960 w tłumaczeniu Maria Skibniewskiej. Opowiada o wyprawie podjętej przez krasnoludów tworzących kompanię Thorina i towarzyszącego im hobbita o nazwisku Bilbo Baggins do zajmowanej przez smoka Smauga Samotnej Góry w celu odzyskania zagarniętych skarbów i dawnej siedziby krasnoludów. Po drodze, w jaskini Golluma, Bilbo Baggins znajduje pierścień, który daje mu moc bycia niewidzialnym. Po wydaniu powieść szybko zyskała uznanie czytelników. Wydawca poprosił autora o kontynuację zdarzeń, która ostatecznie ukazała się jako "Władca Pierścieni". Zarówno "Hobbit", jak i "Władca Pierścieni" powstały pod wpływem staroskandynawskich legend, którymi zajmował się Tolkien. Analiza literaturoznawcza sugeruje,


Question: jaką religię wyznawali tatarzy?

Answer: Większość mieszkańców Tatarstanu wyznaje islam, wielu prawosławie, podczas gdy Tatarzy krymscy islam sunnicki wprowadzony przez chana Ozbega jako religia państwowa Złotej Ordy w roku 1313.

Context: Tatarzy są potomkami plemion tworzących Złotą Ordę. Większość mieszkańców Tatarstanu wyznaje islam, wielu prawosławie, podczas gdy Tatarzy krymscy islam sunnicki wprowadzony przez chana Ozbega jako religia państwowa Złotej Ordy w roku 1313. Niewielkie społeczności Tatarów osiedliły się na Litwie. Społeczności tatarskie można obecnie spotkać w Polsce, na Litwie i Białorusi. Tatarzy w Polsce najliczniej zamieszkują Podlasie (w tym Białystok, gdzie żyje ich około dwóch tysięcy) oraz Trójmiasto. W Bohonikach i Kruszynianach na Białostocczyźnie oraz w Gdańsku znajdują się ich meczety. Tatarzy często utożsamiani są błędnie z Mongołami. Faktem jest, że współtworzyli oni imperium mongolskie Czyngis-chana, by po jego rozpadzie utworzyć Złotą Ordę, ale ich pokrewieństwo z Mongołami wynika jedynie z podobnego stylu życia. Różnice językowe są oczywiste, a oba narody


Question: który ośmiotysięcznik jest najłatwiejszy?

Answer: Czo Oju

Context: Czo Oju (8188 lub 8201 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik w głównej grani Himalajów Wysokich, na północny zachód od Mount Everestu, na granicy chińsko-nepalskiej. W tłumaczeniu tybetańska nazwa oznacza "Turkusową boginię". Indyjska Służba Topograficzna, mimo wykonania przez Brytyjczyków ogromu prac geodezyjnych podczas pomiarów Indii, nie przypisała Czo Oju żadnego numeru. Wydawało się bowiem, że góra ta jest niższa w porównaniu z gigantami widniejącymi na horyzoncie Nepalu od Makalu aż po Dhaulagiri. Później szczyt ten oznaczono numerem T45. Szczyt opada w kierunku południowo-wschodnim stromą ścianą o wysokości 2800 metrów. Wysokość względna góry wynosi do około 3,5 kilometra. Jest najłatwiejszym technicznie do zdobycia ze wszystkich czternastu ośmiotysięczników. Odsetek wypadków śmiertelnych jest na nim najniższy ze wszystkich gór ośmiotysięcznych. == Historia zdobycia == Pierwszymi


Question: jako pierwsza redagowała pismo walka młodych?

Answer: Hanny Szapiro

Context: Walka Młodych – tygodnik społeczno-polityczny dla młodzieży, wydawany w latach 1943–1944 w Warszawie jako konspiracyjny organ Związku Walki Młodych pod redakcją Hanny Szapiro i Jana Krasickiego. Pismo publikowało dokumenty Związku, prozę, poezję, relacje z walk przeciw okupantowi niemieckiemu. Tygodnik pod tym samym tytułem został wznowiony przez Zarząd Główny Związku Walki Młodych w 1944 roku w Lublinie, następnie wydawany w Łodzi (redakcja mieściła się przy ul. F.D. Roosevelta 17) i Warszawie do 22 lipca 1948 roku, kiedy nastąpiło zjednoczenie 4 organizacji młodzieżowych w Polsce (ZWM, OMTUR, ZMW „Wici” i ZMD) w jeden Związek Młodzieży Polskiej. Później był wydawany jako dwutygodnik Zarządu Głównego Związku Młodzieży Polskiej, od roku 1957 organ Związku Młodzieży Socjalistycznej, od 1976 organ Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej jako tygodnik


Question: jaką funkcję pełni insulina?

Answer: anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym odgrywający zasadniczą rolę w metabolizmie węglowodanów, a także białek i tłuszczów

Context: Insulina ( - pol. "wyspa") – anaboliczny hormon peptydowy o działaniu ogólnoustrojowym odgrywający zasadniczą rolę w metabolizmie węglowodanów, a także białek i tłuszczów wydzielany przez część wewnątrzwydzielniczą trzustki, a dokładniej przez komórki beta wysp Langerhansa. == Odkrycie == Insulina została odkryta w 1922 roku przez Fredericka Bantinga i jego asystentów Charlesa Besta, oraz Jamesa Collipa i Johna Macleoda. W 1923 za odkrycie insuliny Banting otrzymał Nagrodę Nobla. Za współpracę w tym odkryciu razem z nim wyróżniono nagrodą jego zwierzchnika, Johna Macleoda, natomiast pominięto Besta oraz Jamesa Collipa, chociaż sam Banting uważał, że należała się ona Bestowi bardziej niż Macleodowi. W akcie solidarności Banting podzielił się premią finansową z Bestem. Kolejną Nagrodę Nobla związaną z insuliną odebrał w 1958 roku Frederick


Question: z jakiego państwa pochodzi papież franciszek?

Answer: Argentyny

Context: Franciszek (, , ; właśc. Jorge Mario Bergoglio; ur. 17 grudnia 1936 w Buenos Aires) – argentyński duchowny rzymskokatolicki, jezuita, arcybiskup metropolita Buenos Aires i Prymas Argentyny w latach 1998–2013, kardynał prezbiter w latach 2001–2013, przewodniczący Konferencji Episkopatu Argentyny w latach 2005–2011, 266. papież i 8. Suweren Państwa Watykańskiego od 2013, prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 2022, sekretarz sekcji ds. migrantów i uchodźców Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka od 2017. Po powrocie do zdrowia po ciężkiej chorobie, w 1958 wstąpił do zakonu jezuitów. Święcenia kapłańskie przyjął w 1969, a w latach 1973–1979 był prowincjałem jezuickim w Argentynie. W 1992 mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji Buenos Aires oraz biskupem tytularnym Auki, a w 1998 roku został arcybiskupem Buenos Aires. W 2001 kreowany


Question: jakie poglądy ma pis?

Answer: Ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu społecznego i narodowego, solidaryzmu, interwencjonizmu, chrześcijańskiej demokracji.

Context: Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska partia polityczna założona na kongresie 29 maja 2001 przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001. Powstała na fali popularności uzyskanej przez Lecha Kaczyńskiego podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie Akcji Wyborczej Solidarność. Ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu społecznego i narodowego, solidaryzmu, interwencjonizmu, chrześcijańskiej demokracji. Partia określana jest przez część komentatorów politycznych i mediów jako ugrupowanie populistyczne i eurosceptyczne, przy czym od początku opowiada się za członkostwem Polski w Unii Europejskiej i popiera rozszerzanie jej struktur, jednak uważa, że UE powinna być zreformowana. Politykę europejską PiS można określić jako konfederacyjną i popierającą Europę narodów. Partia podjęła współpracę z narodowo-katolickim Radiem Maryja. Wskazuje się na odejście


Question: ile razy urugwaj był mistrzem świata w piłce nożnej?

Answer: dwóch

Context: Największymi sukcesami urugwajskiej piłki nożnej, oprócz dwóch tytułów mistrza świata, są piętnastokrotne zwycięstwa w rozgrywkach o Copa América i dwukrotne w igrzyskach olimpijskich (w 1924 i 1928 roku). 24.07.2011 reprezentacja Urugwaju po raz 15 sięgnęła po tytuł mistrza Ameryki Południowej w piłce nożnej. W finałowym meczu pokonała reprezentację Paragwaju 3:0. === Lata 1900–1945 === ==== Chrzest bojowy ==== 16 maja 1901 w Montevideo, "Charrúas" stoczyli swój premierowy oficjalny pojedynek międzypaństwowy z późniejszym odwiecznym rywalem zza miedzy – Argentyną, ulegając stosunkiem bramek 2:3. ==== Copa América 1916 ==== Pierwsze mistrzostwa Ameryki Południowej Copa América 1916 przyniosły zarazem pierwszy międzynarodowy tryumf „Urusów”. W argentyńskim turnieju grały 4 drużyny systemem każdy, z każdym, a o zwycięstwie decydowała końcowa tabela. Ekipa dowodzona przez trenera


Question: w którym roku zmarł freddie mercury?

Answer: Zmarł w swoim domu Garden Lodge w Londynie 24 listopada 1991

Context: temat. 4 maja 1986 na łamach dziennika „The Sun” ukazał się artykuł pt. "AIDS zabija dwóch kochanków Freddiego" opatrzony komentarzem Paula Prentera, który ujawnił gazecie za 32 tys. funtów, że Mercury lęka się przed zachorowaniem. Artysta uznał wyznanie menedżera za zdradę i wkrótce po tym zerwał z nim znajomość. Dopiero dzień przed śmiercią, 23 listopada 1991, wydał oświadczenie, w którym napisał o swojej chorobie. Tekst komunikatu stworzył dzień wcześniej wspólnie ze swoim menedżerem Jimem Beachem, napisał: === Śmierć === Zmarł w swoim domu Garden Lodge w Londynie 24 listopada 1991 ok. godz. 19:20 na grzybicze zapalenie płuc w związku z osłabieniem odporności wywołanym AIDS. Miał 45 lat. Zwłoki zostały skremowane w londyńskim krematorium 27 listopada. Podczas pogrzebu, który odbył się


Question: z jakimi państwami graniczy polska?

Answer: Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie.

Context: Granice Polski – pod względem powierzchni (312 679 km²) Polska zajmuje 9. miejsce wśród 48 państw Europy. Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Razem granice Polski wynoszą 3511 km. == Długość granic Polski == Długość granic: * Ogółem – 3511 km * z Czechami – 796 km * ze Słowacją – 541 km * z Ukrainą – 535 km * z Niemcami – 467 km * z Białorusią – 418 km * z Rosją – 210 km * z Litwą – 104 km * morska – 440 km (jest to długość odcinków rozgraniczających obszar morza


Question: kim z zawodu jest kuba sienkiewicz?

Answer: lekarz neurolog

Context: Jakub Wojciech Sienkiewicz (ur. 24 listopada 1961 w Warszawie) – polski muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta i autor tekstów, z wykształcenia lekarz neurolog, posiadający stopień doktora nauk medycznych. W latach 80. działacz Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Przewodniczący Rady Polskiej Fundacji Muzycznej. Lider zespołu Elektryczne Gitary, z którym wylansował kilka przebojów oraz sprzedał ponad 1 mln płyt == Kariera muzyczna == W 1977 wraz z Piotrem Łojkiem sformował akustyczną grupę pod prześmiewczą nazwą SPIARDL ("Stowarzyszenie Piosenkarzy i Artystów Robotniczych Działaczy Ludowych"); grali prawie wyłącznie w domu i nagrywali na magnetofon szpulowy. Z tego okresu (1978) pochodzi utwór „Dziki” (najstarsza piosenka Elektrycznych Gitar, napisana przez Piotra Łojka), a także piosenki: „Tatusia” (1979), „Piosenka polityczna” i „Trzecia Macocha” (najstarsze piosenki Sienkiewicza) oraz numer „Głowy Lenina”


Question: co to jest wyrażenie arytmetyczne?

Answer: Wyrażenie arytmetyczne – w językach programowania dowolne wyrażenie typu liczbowego.

Context: Wyrażenie arytmetyczne – w językach programowania dowolne wyrażenie typu liczbowego. Może być ono złożone ze zmiennych, liczb, funkcji, symboli działań itp. W matematyce podobne znaczenie (choć bez możliwości użycia funkcji) ma pojęcie wyrażenia algebraicznego. Niektórzy uważają, że wyrażenie arytmetyczne to wyrażenie matematyczne, które w odróżnieniu od wyrażenia algebraicznego, nie zawiera zmiennych, tylko stałe. Jeszcze inni uznają wyrażenie arytmetyczne za synonim wyrażenia algebraicznego.


Question: jakie ugrupowania wchodzą w skład konfederacji?

Answer: Ugrupowania wchodzące w skład Konfederacji reprezentują poglądy należące do różnych prawicowych nurtów (głównie narodowy konserwatyzm i konserwatywny libertarianizm, także narodowy liberalizm).

Context: Konfederacji dołączył także poseł niezrzeszony Stanisław Tyszka (który wcześniej opuścił Kukiz’15). Następnego dnia wstąpił także do koła poselskiego Konfederacji. 29 listopada tego samego roku KORWiN przemianowała się na Nową Nadzieję. 14 grudnia 2022 Jakub Kulesza został odwołany z funkcji przewodniczącego koła poselskiego Konfederacji, a na jego następcę został wybrany Krzysztof Bosak. == Program == Ugrupowania wchodzące w skład Konfederacji reprezentują poglądy należące do różnych prawicowych nurtów (głównie narodowy konserwatyzm i konserwatywny libertarianizm, także narodowy liberalizm). Według twórców koalicji ideą partii jest skupienie środowisk deklarujących poglądy wolnościowe, narodowe, konserwatywne i proobywatelskie. Spoiwem koalicji są postulaty eurosceptyczne. Przedstawiciele Konfederacji określają swe ugrupowanie „uniosceptycznym”, co ma na celu podkreślenie sceptycznego podejścia do Unii Europejskiej, a nie Europy. Opowiadają się za demontażem UE, jednocześnie


Question: kto zmienił dekalog?

Answer: chrześcijan

Context: Dekalog ( "dekalogos", "dziesięć słów") inaczej Dziesięć przykazań (w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń עשרת הדיברות, "Aseret ha-Dibrot") – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących pierwotnie wyznawców judaizmu, a następnie przyjęty w zmienionej formie przez chrześcijan. == Historia == Zgodnie z przekazem biblijnym tekst dekalogu, zapisany w Księdze Wyjścia (Drugiej Księdze Mojżeszowej), słowo po słowie został podyktowany przez Boga Jahwe Mojżeszowi na górze Synaj (w Księdze Powtórzonego Prawa (Piątej Księdze Mojżeszowej) góra ta nazwana jest Horeb) w trakcie wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaanu. Na płaszczyźnie historycznej w Dekalogu można zaobserwować pewne treści pojawiające się również w 42 negatywnych oświadczeniach oraz kulcie egipskiej bogini Maat. Według Biblii, treść Dekalogu i innych słów Boga wygłoszonych na górze została spisana przez Mojżesza (Wj 24,4),


Question: jaki powiat w warszawie?

Answer: Powiat warszawski

Context: Powiat warszawski – utworzony 1 stycznia 1999 roku w ramach reformy podziału terytorialnego państwa, zlikwidowany 27 października 2002 r. nową tzw. ustawą warszawską. Obejmował obszar m.st. Warszawy, ściślej – obszar 11 ówczesnych gmin warszawskich. Egzystował równolegle z m.st. Warszawą (związkiem komunalnym). Od 1 stycznia do 27 października 2002 powiat obejmował także podwarszawskie miasta Wesoła oraz Sulejówek, który znajduje się od 27 października 2002 roku w powiecie mińskim. W wyniku planowanego wprowadzenia zmian w ustroju stolicy (likwidacja gmin warszawskich, likwidacja powiatu, utworzenie miasta na prawach powiatu) mieszkańcy tych dwóch miast w drodze referendum zdecydowali o przyszłości swoich gmin. Wesoła decyzją mieszkańców stała się 18. dzielnicą Warszawy, a Sulejówek pozostał samodzielnym miastem, przeniesionym z powrotem do powiatu mińskiego. Starostą powiatu był Edmund


Question: kogo poślubił edyp?

Answer: własną matkę

Context: Edyp (gr. "Oidipous" – według tradycyjnej etymologii „o obrzękłych kostkach u nóg”, od "oideo" „nabrzmiewać, puchnąć” i "pus" „stopa”) – w mitologii greckiej syn Lajosa i Jokasty. Wyrocznia oznajmiła Lajosowi, że jego syn ma go zabić i poślubić własną matkę. Kiedy urodził mu się syn, Lajos przebił mu (Edypowi) stopy żelaznymi gwoźdźmi, spętał i nakazał służącemu Forabasowi zostawić go w górach. Ten jednak uratował Edypa, przekazując go pasterzom, którzy zanieśli go do bezdzietnego króla Koryntu Polibosa i jego żony Merope. Kiedy Edyp dorósł, udał się do wyroczni delfickiej, która wyjawiła mu, że zabije własnego ojca i poślubi matkę. Przerażony tym Edyp, przekonany, że jego ojcem jest król Koryntu, postanowił udać się do odległej krainy, aby zapobiec spełnieniu się przepowiedni. W


Question: jakie budowle znajdowaly sie w akropolu?

Answer: Partenon, Erechtejon, Propyleje i Świątynia Ateny Nike.

Context: sztuki i architektury jako narzędzi propagandowych dla wzmocnienia wizerunku imperium . Wówczas na Akropolu powstały monumentalne budowle, m.in. Partenon, Erechtejon, Propyleje i Świątynia Ateny Nike. Według Plutarcha (ok. 50–125 n.e.) Fidiasz nadzorował prace nad budową akropolu. Ok. 460 roku p.n.e. między Propylejami a Erechtejonem postawiono ogromny (ok. 7–16 m) posąg z brązu autorstwa Fidiasza przedstawiający boginię Atenę, stojącą z tarczą trzymaną lewą ręką, z prawą wspartą na włóczni, której grot, połyskujący w słońcu, był widoczny dla okrętów zbliżających się do Pireusu. W czasach rzymskich status sanktuarium Akropolu został utrzymany. W 27 roku p.n.e. wzniesiono niewielką świątynię dedykowaną Augusta i Romy po wschodniej stronie Partenonu. Po inwazji Herulów w III w. n.e. fortyfikacje wzgórza zostały wzmocnione – wzniesiono nowy mur z


Question: kiedy wprowadzono krus?

Answer: ustawą z 20 grudnia 1990.

Context: Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) – instytucja państwowa odpowiedzialna za ubezpieczenie społeczne rolników, uregulowane ustawą z 20 grudnia 1990. Centrala KRUS znajduje się przy alei Niepodległości 190 w Warszawie. == Typy ubezpieczeń rolników == W ubezpieczeniu społecznym rolników funkcjonują na odrębnych zasadach finansowych dwa rodzaje ubezpieczenia: * ubezpieczenie emerytalno-rentowe, finansowane w przeważającej części z dotacji budżetowej, uzupełnionej dochodami ze składek ubezpieczonych rolników; * ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie, realizację świadczeń z tego ubezpieczenia gwarantują jedynie składki od rolników, gromadzone w Funduszu Składkowym Ubezpieczenia Społecznego Rolników. Fundusz ten jest osobą prawną, funkcje zarządu pełni z urzędu Prezes KRUS, pod nadzorem Rady Rolników. == Działalność KRUS == Kasa prowadzi działalność prewencyjną (np. konkurs "Bezpieczne Gospodarstwo Rolne"), rehabilitację leczniczą i wydzielone orzecznictwo lekarskie,


Question: kim była balladyna przedstaw postać?

Answer: Balladyna – główna (tytułowa) bohaterka; córka ubogiej wdowy; rozpieszczana i faworyzowana przez matkę; bezwzględnie dążąca do władzy; ukochana Grabca; żona Kirkora; kochanka Fon Kostryna, którego zabiła; wydała na siebie wyrok śmierci (została uśmiercona przez uderzenie piorunem). Miała czarne włosy, ciemne oczy i alabastrową cerę.

Context: jest wyrodną córką. Zmuszona przez kanclerza do wydania wyroku ponownie orzeka karę śmierci. Ten potrójny wyrok na Balladynie wykonuje sam Bóg – uderza piorunem, zabijając ją. == Bohaterowie dramatu == === Postacie realistyczne === * Balladyna – główna (tytułowa) bohaterka; córka ubogiej wdowy; rozpieszczana i faworyzowana przez matkę; bezwzględnie dążąca do władzy; ukochana Grabca; żona Kirkora; kochanka Fon Kostryna, którego zabiła; wydała na siebie wyrok śmierci (została uśmiercona przez uderzenie piorunem). Miała czarne włosy, ciemne oczy i alabastrową cerę. * Alina – młodsza siostra Balladyny. Była szczerą, uczciwą oraz niezwykle pracowitą dziewczyną o dobrym sercu. Zawsze skora do żartów i uśmiechu. Kochała matkę i siostrę ponad wszystko. Podczas zbierania malin, uzbierała dzban owoców, który była nawet gotowa oddać siostrze, gdyby


Question: jak się nazywa owoc tarniny?

Answer: Fructus Pruni spinose

Context: „ciernista, kolczasta” i wywodzi się z łacińskiego słowa "spina" (=kolec, cierń). Gatunek posiada w języku polskim liczne nazwy zwyczajowe – regionalne i dawne: ciarka, ciarki, cierniaki, ciernie, ciernie czarne, dzika śliwa, kopcipka (korcipka), ostręże, ostrzęże, śliwa dzika, śliwa tarka, śliwa tarń, tarka, tarki, tarn, tarń, tarnina, tarnka, tarnki, ternkowe drzewo, tarnośliw, tarnośliwa, tarnośliwka, tarnówka, żarnośliwa. == Zastosowanie == === Roślina lecznicza === ; Surowiec zielarski: Kwiat tarniny – "Flos Pruni spinose"; owoc tarniny – "Fructus Pruni spinose". ; Zbiór: Kwiaty zbiera się ostrożnie – natychmiast po zakwitnięciu i suche – są one bardzo delikatne, łatwo się gniotą i czernieją. Suszy się je w temperaturze ok. 35 °C lub na słońcu przy dużym przewiewie. Dobrze wysuszone powinny mieć barwę kremowo- lub


Question: gdzie leży zanzibar?

Answer: Zanzibar (znany także jako "Unguja") – wyspa na Oceanie Indyjskim. Jest największą wyspą Archipelagu Zanzibar. Należy w całości do Tanzanii i wchodzi w skład jej autonomicznej części, Zanzibaru.

Context: Zanzibar (znany także jako "Unguja") – wyspa na Oceanie Indyjskim. Jest największą wyspą Archipelagu Zanzibar. Należy w całości do Tanzanii i wchodzi w skład jej autonomicznej części, Zanzibaru. Powierzchnia wyspy wynosi 1658 km², co czyni ją największą wyspą tanzańską. Największym miastem na wyspie jest Zanzibar. == Historia == Pierwszymi mieszkańcami wyspy byli Afrykanie z kontynentu. W wiekach VIII – X obszar uległ kolonizacji Arabów i Persów. Rządy portugalskie na wyspie trwały do XVII – XVIII wieku, kiedy to Portugalczycy zostali wyparci przez sułtanów Omanu. Wyspa rozkwitła w pierwszej połowie XIX wieku pod rządami sułtana Sayida Saida. Pod jego rządami Zanzibar stał się centrum imperium Omanu (w 1840 roku przeniesiono doń stolicę). Od początku XIX wieku wprowadzono uprawy plantacyjne. W 1856


Question: kto wyprodukował smerfy?

Answer: studio Hanna-Barbera

Context: Smerfy (, ) – amerykańsko-belgijski serial animowany dla dzieci powstały na podstawie komiksów "Smerfy" autorstwa Peyo i stworzony przez studio Hanna-Barbera dla stacji NBC. W Polsce serial zagościł po raz pierwszy na antenie Pierwszego Programu Telewizji Polskiej w 1987 roku. W późniejszych latach animację emitowały bądź emitują takie stacje telewizyjne, jak m.in.: TVP1, TVP ABC, teleTOON+, Puls 2. == Fabuła == Serial, którego akcja rozgrywa się w średniowieczu, opowiada o przygodach niebieskich stworzeń zwanych Smerfami. Ich głównym wrogiem jest zły czarnoksiężnik Gargamel, który wraz ze swoim kotem Klakierem i asystentem Nicponiem (od 6. serii) próbuje je złapać. W sumie wyprodukowano 258 odcinków kreskówki, na które składa się ok. 420 epizodów (niektóre 12-, inne 22-minutowe). W czasie produkcji „Smerfów” powstał także


Question: jaką siłę ma broń nuklearna?

Answer: Moc bomby może wahać się w granicach od kilku kiloton do kilkunastu megaton.

Context: światła, * skażenie promieniotwórcze – w przypadku wybuchu powietrznego wyzwala się ok. 10% energii wybuchu. == Rodzaje broni nuklearnej == Broń nuklearna (bomba jądrowa) jest oparta na wykorzystaniu reakcji jądrowej materiałów rozszczepialnych lub reakcji kombinowanej: rozszczepienie-synteza. Pod względem budowy zewnętrznej, rozmiarów i ciężaru bomba jądrowa zbliżona jest do konwencjonalnej bomby lotniczej. Zasadniczymi elementami są: * ładunek jądrowy; * urządzenie zapłonowe; * powłoka metalowa. W zależności od mocy ładunku bomby jądrowej mogą być stosowane przez lotnictwo bezpośrednio na polu walki lub zrzucane na obiekty o znaczeniu operacyjnym albo operacyjno-strategicznym. Moc bomby może wahać się w granicach od kilku kiloton do kilkunastu megaton. Ze względu na sposób działania wyróżnia się: * bombę rozszczepieniową (F od "fission") – najprostsza, jednostopniowa bomba z materiałem


Question: gdzie znajdował się wołyń?

Answer: w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego.

Context: Wołyń () – kraina historyczna w dorzeczu górnego Bugu oraz dopływów Dniepru: Prypeci, Styru, Horynia i Słuczy, obecnie część Ukrainy – obwody wołyński i rówieński, zachodnia część żytomierskiego i północne części tarnopolskiego i chmielnickiego. Według Jana Długosza nazwa pochodzi od zamku Wołyń nad Bugiem (obecnie Gródek koło Hrubieszowa). Według Nestora nazwa wywodzi się od słowiańskiego plemienia Wołynian. Patronem Wołynia jest św. Jacek Odrowąż. Główne miasta: Łuck, Kowel, Dubno, Równe, Krzemieniec, Zwiahel, Włodzimierz, Ostróg, Owrucz, Zasław, Starokonstantynów. == Geografia == === Klimat === Klimat kontynentalny, ze znaczną różnicą temperatur między upalnym latem a mroźną zimą. Wiosna i jesień bardzo krótkie. W ciągu roku często nagłe skoki temperatury zależne od kierunku wiatrów. === Krainy geograficzne === W części północnej znajduje się Polesie


Question: ile miotów ma mysz?

Answer: Liczba miotów wynosi między 5-8, a nawet do 10 rocznie.

Context: zwierzęcym) bez szkody dla zdrowia. Myszy często gryzą przedmioty niejadalne, np. materiały włókiennicze, książki, papiery, a odgryzione fragmenty służą im do budowy gniazd. Nie robią zapasów na zimę. Przedstawiciele tego gatunku żyją w grupach rodzin, które bronią wspólnie zajmowanego terytorium. == Biologia == Mysz domowa jest gatunkiem poliestralnym (wielorujowym) należącym do gniazdowników. Dojrzewa w wieku 2–3 miesięcy, a w sprzyjających warunkach rozmnaża się przez cały rok. Cykl płciowy trwa 4–5 dni, a ruja od kilku do kilkunastu godzin. Liczba miotów wynosi między 5-8, a nawet do 10 rocznie. Ciąża trwa 20–21 dni, w miocie jest zwykle od 4 do 9 młodych (największy udokumentowany miot liczył 19 osobników). Ruja poporodowa pojawia się zazwyczaj dobę po porodzie. Kolejna ciąża może wydłużyć się


Question: jak duży był marlin?

Answer: Największe osobniki mogą natomiast dorastać do 5,5 m długości ciała przy ciężarze do 820 kg.

Context: Makaira błękitna, marlin błękitny, marlin niebieski, makajra błękitna, makaira niebieska oraz (jako "M. mazara") – makaira smugowa i marlin smugowy ("Makaira nigricans") – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny żaglicowatych (Istiophoridae). Jedyny przedstawiciel rodzaju "Makaira". == Morfologia == Średnia masa ciała makairy błękitnej to około 100 kg. Największe osobniki mogą natomiast dorastać do 5,5 m długości ciała przy ciężarze do 820 kg. Często padają one jednak ofiarą silniejszych ryb, a także wędkarzy przez co tak duże osobniki są rzadkością. Mają niebieski grzbiet i srebrzysty brzuch, które są od siebie wyraźnie oddzielone linią biegnącą wzdłuż ciała. Na skórze mogą występować pionowe pasy, podobnie jak u marlina pasiastego, są one jednak mniej widoczne i zanikają po śmierci ryby. Cechą charakterystyczną są dwie płetwy


Question: jaką inną nazwę nosi lilak pospolity?

Answer: Syringa vulgaris

Context: Lilak pospolity ("Syringa vulgaris" L.) – gatunek rośliny z rodziny oliwkowatych. Pochodzi z rejonów Półwyspu Bałkańskiego. Jest powszechnie uprawiany w wielu krajach świata. Stał się szerzej znany w Europie w XVI wieku, kiedy został sprowadzony z Imperium Osmańskiego. W Polsce jest pospolicie uprawiany, dość często dziczeje. == Morfologia == ; Pokrój: Szeroko rozgałęziony krzew o wysokości do 7 m. ; Liście: Szerokojajowate, o długości ok. 12 cm, obustronnie nagie, ciemnozielone. ; Kwiaty: Niebieskawofioletowe, przyjemnie pachnące, zebrane w wiechy o długości ok. 15 cm (u odmian szlachetnych jeszcze dłuższe). == Biologia i ekologia == Kwitnie w maju. Preferuje miejsca nasłonecznione, ale może rosnąć także w cieniu. == Zastosowanie == Roślina ozdobna. Pospolicie uprawiany krzew w parkach, przydomowych ogródkach, na skwerach. Bez


Question: kto jest reprezentantem onz?

Answer: Radę Gospodarczą i Społeczną

Context: uprawnienia koordynacyjne, co ma na celu zapobieżenie dublowaniu prawa i osiągnięciu większej efektywności działania. W tej dziedzinie ONZ jest reprezentowana przez Radę Gospodarczą i Społeczną, która „może uzgadniać działalność organizacji wyspecjalizowanych w drodze porozumiewania się z nimi i udzielania im zaleceń, jak również w drodze udzielania zaleceń Zgromadzeniu Ogólnemu i członkom Organizacji Narodów Zjednoczonych” (art. 63 ust. 2 Karty NZ). Ponadto z ONZ są związane inne organizacje o charakterze powszechnym, m.in.: * Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) * Światowa Organizacja Handlu (WTO) == Operacje pokojowe ONZ == * 1950-1953, Korea – utrzymanie podziału Półwyspu Koreańskiego, zahamowanie ekspansji komunizmu * 1960-1964, Kongo (dziś Demokratyczna Republika Konga) – interwencja ONZ doprowadziła do utrzymania niepodległości kraju i jego integralności terytorialnej; w efekcie wyniosła


Question: gdzie kręcono ranczo?

Answer: Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal.

Context: Wilkowyje – fikcyjna miejscowość w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w której rozgrywa się akcja serialu "Ranczo" (2006–2016) oraz filmu "Ranczo Wilkowyje" (2007), siedziba fikcyjnej gminy Wilkowyje. W serialu miejscowość leży nad rzeką Wilczanką. Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal. W weekendy, a szczególnie w wakacje, miejscowość ta przeżywa najazd turystów. Władze planowały przeprowadzić rewitalizację rynku, jednak nowe bruki, parking, skwerek z ławkami oraz latarniami nie komponowały się z zamysłem twórców serialu, którzy woleli zachować na ekranie charakter miejscowości nieco sennej i peryferyjnej. Obecnie rynek został wyremontowany, nawet zostało to zaakcentowane w 2. serii serialu. == Faktyczne miejsca == Poniższa lista podaje faktyczną lokalizację budynków i miejsc, w których kręcono serial


Question: kiedy ukraina stała się państwem?

Answer: proklamowania niepodległości 24 sierpnia 1991 roku

Context: Godło występuje w odmianie małej jako herb państwowy. Znane są także projekty tzw. odmiany wielkiej herbu. Projekty te jednak jeszcze nie zostały oficjalnie zatwierdzone. == Ustrój polityczny == Od proklamowania niepodległości 24 sierpnia 1991 roku Ukraina jest republiką parlamentarną. 8 grudnia 1991 roku wraz z Federacją Rosyjską i Białorusią podpisała porozumienie o utworzeniu Wspólnoty Niepodległych Państw. Zgodnie z konstytucją uchwaloną w czerwcu 1996 roku przez Radę Najwyższą głową państwa jest prezydent wybierany w głosowaniu powszechnym na 5-letnią kadencję. Najwyższym organem władzy państwowej jest jednoizbowy parlament – Rada Najwyższa Ukrainy, w której skład wchodzi 450 deputowanych wybieranych w wyborach powszechnych na 5 lat (od 2006 roku, wcześniej kadencja trwała 4 lata). Organem władzy wykonawczej jest rząd (Gabinet Ministrów), na którego czele


Question: co było przyczyną zatonięcia titanica?

Answer: istnieje szereg teorii upatrujących przyczyn zatonięcia statku w klątwie przewożonej mumii, wyłudzeniach finansowych, mistyfikacjach, malwersacjach i niepopartych faktami powiązaniach numerów i zdarzeń.

Context: „Titanica”). Tuż po katastrofie irlandzkie plotki donosiły, że doszło do niej z powodu dziwnego przesłania w numerze seryjnym statku – 390904 – co czytane w odbiciu lustrzanym przy pewnej dozie wyrozumiałości daje wyraz "NO POPE" – „Precz z papieżem!” Jednak „Titanic” nigdy takiego numeru nie miał – zarówno w Brytyjskiej Izbie Handlowej, jak i w stoczni Harlanda i Wolffa otrzymał inne numery. Oprócz tego istnieje szereg teorii upatrujących przyczyn zatonięcia statku w klątwie przewożonej mumii, wyłudzeniach finansowych, mistyfikacjach, malwersacjach i niepopartych faktami powiązaniach numerów i zdarzeń. == Titanic w kulturze == Historia „Titanica” doczekała się kilku ekranizacji filmowych – najsłynniejszą z nich jest nagrodzony jedenastoma Oscarami film Jamesa Camerona z 1997 roku, którego fabuła skupia się wątku miłosnym głównych bohaterów


Question: jakie zwierzęta są stałocieplne?

Answer: ssaki i ptaki

Context: Zwierzę stałocieplne, inaczej: ciepłokrwiste, endotermiczne, homojotermiczne (gr. "homoios" ‘podobny’) – zwierzę, którego temperatura (zwana też ciepłotą ciała) jest względnie stała i w znacznym stopniu niezależna od temperatury otoczenia, a jej dobowe wahania nie są większe od kilku stopni. Zwierzęta te zwykle utrzymują wysoką temperaturę ciała (np. ssaki ok. 37 °C, ptaki ok. 40 °C) i wykazują aktywność zarówno przy niskich, jak i wysokich temperaturach otoczenia (w przeciwieństwie do zwierząt zmiennocieplnych). To tradycyjne pojęcie jest przykładem taksonu polifiletycznego i jako takie jest silnie ugruntowane w literaturze, lecz z drugiej strony nieścisłe, a czasami mylące – od przytoczonej wyżej definicji są bowiem wyjątki. Do zwierząt stałocieplnych zalicza się ssaki i ptaki (choć niektóre gatunki rodzą się zmiennocieplne i dopiero z wiekiem stają


Question: w którym roku powstała policja?

Answer: Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku.

Context: Policja – umundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego; jeden z organów ścigania. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Nadzór nad Policją sprawuje minister właściwy ds. wewnętrznych. Zwierzchnikiem wszystkich funkcjonariuszy i pracowników cywilnych formacji jest Komendant Główny Policji. Od kwietnia 2016 r. funkcję tę pełni gen. insp. Jarosław Szymczyk. W całej Polsce istnieje telefoniczne przekierowanie z numeru 997 do centrum powiadamiania ratunkowego, które działa zarówno z telefonu komórkowego, jak i stacjonarnego. Centrum powiadamiania ratunkowego obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999, umożliwiając przekazanie zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych służb ratowniczych. Jednolitym numerem


Question: czego dotyczyła 2 konwencja genewska?

Answer: dotyczyła polepszenia losu rannych, chorych i rozbitków sił zbrojnych na morzu

Context: ich przez stronę biorącą udział w wojnie (wypowiedzenie nabierało mocy po upływie roku od zawarcia traktatu pokojowego). == Konwencje genewskie z 12 sierpnia 1949 roku o ochronie ofiar wojny == * I Konwencja genewska, dotyczyła polepszenia losu rannych i chorych w armiach czynnych na lądzie; * II Konwencja genewska, dotyczyła polepszenia losu rannych, chorych i rozbitków sił zbrojnych na morzu; * III Konwencja genewska, dotyczyła traktowania jeńców; * IV Konwencja genewska, dotyczyła ochrony osób cywilnych podczas wojny. Konwencje obowiązują w każdym przypadku, gdy toczą się działania wojenne, niezależnie od tego czy wojnę wypowiedziano, czy nie. Nie ma tu znaczenia kwalifikacja konfliktu zbrojnego przez jego uczestników (może więc być to wojna obronna, napastnicza, sprawiedliwa bądź niesprawiedliwa). Prócz wojny Konwencje dotyczą też


Question: czym charakteryzował się symbolizm?

Answer: zakładał, że świat poznawany zmysłami (materialny) jest złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować.

Context: Symbolizm (, tłum. znak umowny) – kierunek w poezji i sztukach plastycznych, powstały we Francji i Belgii w drugiej połowie XIX wieku, zakładał, że świat poznawany zmysłami (materialny) jest złudą skrywającą prawdziwy, idealny świat, którego zmysłami i rozumem nie można zinterpretować. Pojęć ze świata prawdziwego nie da się opisać za pomocą zwykłego języka, może to zrobić tylko symbol. W poezji symboliści dążyli do wywołania nastroju nie poprzez efekty malarskie, jak parnasiści, ale poprzez rytm i melodykę wiersza. == Historia == Za prekursora symbolizmu uznawany jest rosyjski poeta Jewgienij Baratynski. Po raz pierwszy nazwa symbolizm pojawiła się w 1886 r. w tytule manifestu programowego młodych poetów francuskich. Jesienią 1886 na łamach paryskiego dziennika „Le Figaro”. Jean Moréas ogłosił pierwszy manifest symbolizmu


Question: kto był przywódcą powstania krakowskiego?

Answer: dowódca Franciszek Wolański (rysownik i skryptor Wincentego Pola)

Context: austriacki wkroczył do Krakowa (był to oddział generała Ludwiga Collina w sile: 1200 piechoty, 300 kawalerii, 9 dział), władze powstańcze postanowiły odwołać termin powstania, potem jednak – nie wiedząc o rozpoczętej już tego dnia rzezi galicyjskiej – postanowiły utrzymać go. 20 lutego 1846 r. – w Krośnie, w mieszkaniu kupca Marcelego Myczkowskiego, dowódca Franciszek Wolański (rysownik i skryptor Wincentego Pola), po otrzymaniu od Rządu Narodowego decyzji, ogłosił odezwę o wybuchu powstania w nocy z 21/22 lutego. W wyznaczonym czasie powstańcy rozpoczęli ostrzeliwanie oddziałów zaborczych. W Krakowie przerażony Ludwik Collin wyprowadził je z miasta. Tego dnia Rząd Narodowy ogłosił Manifest do narodu. 24 lutego 1846 władzę dyktatora objął Jan Tyssowski zwany Tyssowieckim, którego posunięciami kierował rewolucjonista Edward Dembowski. == Rozwój powstania


Question: kiedy miała miejsce akcja pod arsenałem?

Answer: 26 marca 1943

Context: Akcja pod Arsenałem – akcja zbrojna Grup Szturmowych Szarych Szeregów o kryptonimie „Meksyk II” przeprowadzona 26 marca 1943 w pobliżu Arsenału u zbiegu ulic: Bielańskiej, Długiej i Nalewki w Warszawie. W jej wyniku uwolniono podharcmistrza Jana Bytnara „Rudego” oraz 20 innych więźniów przewożonych po przesłuchaniach z siedziby Gestapo w alei J. Ch. Szucha 25 do więzienia Pawiak przy ul. Dzielnej 24/26. Akcja została zaplanowana przez Tadeusza Zawadzkiego ps. „Zośka”. Jej dowódcą był Stanisław Broniewski ps. „Orsza”. == Geneza == W nocy z 18 na 19 marca 1943 Gestapo aresztowało dowódcę Hufca „Praga” warszawskich Grup Szturmowych Henryka Ostrowskiego „Heńka” wraz z jego poślubioną kilka tygodni wcześniej żoną Walentyną. W mieszkaniu Ostrowskich przy ul. Osieckiej 31 Niemcy znaleźli materiały wybuchowe, broń i


Question: w jakiej jednostce podajemy moc każdej lampy błyskowej?

Answer: watosekundach (Ws)

Context: fotograficznych (na tzw. gorącej stopce), mogą być też montowane na specjalnych podstawkach lub statywach. Bardziej zaawansowane modele mogą być sterowane zdalnie (np. poprzez fotocelę lub sterowanie radiowe) i pracować w grupach. * lampy studyjne. Są znacznie większe i cięższe od lamp reporterskich. Montowane są na specjalnych statywach, a zasilane z akumulatorów lub bezpośrednio z sieci energetycznej. Posiadają bardzo dużą moc światła mierzoną w watosekundach (Ws). Są przystosowane do współpracy z szeroką gamą modyfikatorów oświetlenia typu softbox, parasolka fotograficzna itp. == Historia == Prekursorem lamp błyskowych był proszek błyskowy, zwany magnezją, podpalany przez fotografa w chwili robienia zdjęcia. Ponieważ używane wówczas (XIX wiek) płyty fotograficzne miały niewielką czułość, wykonanie zdjęcia odbywało się przez odsłonięcie na kilka sekund otworu obiektywu; w tym


Question: z kim walczył piłsudski?

Answer: partiami politycznymi i starymi podziałami

Context: arystokracji. Działania te były elementem walki marszałka z partiami politycznymi i starymi podziałami. Sam Piłsudski nie chciał być już w tym czasie, jak pisał: W czasie sprawowania funkcji szefa rządu, Piłsudski skupiał się jednak przede wszystkim na sprawach wojskowych, uważając armię za jedyną siłę zdolną do ochrony suwerenności państwa. M.in. w celu uniknięcia w siłach zbrojnych kumoterstwa i nepotyzmu, na szefa Biura Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych mianował pułkownika Bohdana Hulewicza, wywodzącego się z armii pruskiej. W grudniu 1926 na Litwie miał miejsce zamach stanu, w wyniku którego dyktatorem został Antanas Smetona. Rozpoczął on represyjne działania wobec mniejszości polskiej, w odpowiedzi zamknięto litewskie seminarium nauczycielskie na Wileńszczyźnie. 9 grudnia Józef Piłsudski pojawił się w Genewie, na posiedzeniu Ligi Narodów. Tam spotkał


Question: kto przyłączył grody czerwieńskie do polski?

Answer: Najpóźniej podczas powrotu z drugiej wyprawy kijowskiej (1078) Bolesław przyłączył ponownie do Polski ziemię czerwieńską.

Context: spowinowaconego z Piastami (poprzez małżeństwo z Gertrudą, córką Mieszka II). Najpóźniej podczas powrotu z drugiej wyprawy kijowskiej (1078) Bolesław przyłączył ponownie do Polski ziemię czerwieńską. Za panowania Władysława Hermana, około 1085 roku, nastąpiła jednak utrata Grodów. Trafiły one znów pod panowanie książąt ruskich, wchodząc następnie w skład księstwa halicko-włodzimierskiego. W latach 1084–1141 księstwo to uległo podziałowi na księstwa przemyskie, trembowlskie i dźwinogradzkie. W okresie rozbicia dzielnicowego nadal trwała rywalizacja polsko-ruska o obszar Grodów Czerwieńskich, choć źródła historyczne przestają posługiwać się tą nazwą. Na ziemie te wyprawiali się jako władcy Małopolski między innymi Kazimierz Sprawiedliwy (1182, 1187, 1188) i jego syn Leszek Biały (1199), którzy zdobywali Halicz i wspierali tam jako księcia Romana Halickiego. Po zmianie sojuszów przez Romana i jego


Question: co produkowano w fabryce norblina?

Answer: Wytwarzano w nim świeczniki, wazony, ozdoby stołowe i sprzęt do gotowania.

Context: Norblina de la Gourdaine – Aleksander Jan Konstanty Norblin wraz z V. Zierem założył zakład brązowniczy „Norblin i Spółka”. Początkowo mieścił się przy ul. Długiej. W 1823 został przeniesiony na Krakowskie Przedmieście. Wytwarzano w nim świeczniki, wazony, ozdoby stołowe i sprzęt do gotowania. Wykonano także cyborium z krucyfiksem i pokrywę ze złoconego brązu do chrzcielnicy dla kościoła św. Aleksandra. W 1821 zakład otrzymał medal na wystawie w Ratuszu. W 1834 został przeniesiony na ul. Chłodną. Przy zakładzie funkcjonował sklep z wyrobami srebrnymi, platerowymi i brązowymi. W 1841 został odznaczony złotym medalem na wystawie w Petersburgu. W 1843 Jan Fryderyk Wilhelm Meylert został współwłaścicielem firmy. W 1853 fabrykę unowocześniono: wprowadzono maszynę parową o mocy 10 KM, a także maszynę galwanizującą. Zatrudniano


Question: gdzie jest bystrzyca kłodzka?

Answer: Bystrzyca Kłodzka (; , dial. "Hoabeschwerde", ) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bystrzyca Kłodzka.

Context: Bystrzyca Kłodzka (; , dial. "Hoabeschwerde", ) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Bystrzyca Kłodzka. Historycznie było położone w hrabstwie kłodzkim. Bystrzyca Kłodzka leży w Rowie Górnej Nysy, przy ujściu Bystrzycy do Nysy Kłodzkiej. Jedno z najważniejszych miast krainy historycznej zwanej ziemią kłodzką. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 10 047 mieszkańców. == Środowisko naturalne == === Geografia === Bystrzyca Kłodzka (przy współrzędnych ) leży w południowej części województwa dolnośląskiego, w południowej części powiatu kłodzkiego, w środkowej części gminy Bystrzyca Kłodzka. Trzecie co do liczby ludności miasto po Nowej Rudzie powiatu kłodzkiego, leży w południowej części historycznego hrabstwa kłodzkiego, u ujścia rzeki Bystrzycy do Nysy Kłodzkiej, na wysokości


Question: kto ma imieniny 1 stycznia?

Answer: Almachiusz, Eufrozyna, Fulgencjusz, Fulgenty, Józef, Konkordiusz, Maria, Masław, Miecisław, Mieczysław, Mieczysława, Miesław, Mieszko, Mojsław, Odylon, Odys, Odyseusz, Piotr, Walenty, Walentyn, Wilhelm i Wincenty

Context: == Święta == * Imieniny obchodzą: Almachiusz, Eufrozyna, Fulgencjusz, Fulgenty, Józef, Konkordiusz, Maria, Masław, Miecisław, Mieczysław, Mieczysława, Miesław, Mieszko, Mojsław, Odylon, Odys, Odyseusz, Piotr, Walenty, Walentyn, Wilhelm i Wincenty * Kościół prawosławny, anglikański – Obrzezanie Pańskie * Międzynarodowe: ** Nowy Rok (pierwszy dzień roku kalendarzowego), w Polsce dzień wolny od pracy ** Dzień Domeny Publicznej (m.in. Kanada, Stany Zjednoczone, Szwajcaria, Polska) * Wspomnienia i święta w Kościele katolickim: ** Światowy Dzień Pokoju ** Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki Maryi (dawn. "Obrzezania Pańskiego") (święto nakazane) ** św. Almachiusz (męczennik) ** św. Fulgencjusz z Ruspe (ojciec Kościoła) ** św. Grzegorz z Nazjanzu (Starszy), ojciec św. Grzegorza Teologa ** św. Józef Maria Tomasi (kardynał-prezbiter) ** św. Odylon z Cluny (opat) * W Kościołach mariawickich:


Question: jaka była największa katastrofa morska?

Answer: Największą katastrofą morską w czasach pokoju była kolizja promu "Doña Paz" z tankowcem "Vector", 20 grudnia 1987

Context: Katastrofa morska – każdy wypadek morski, w którym ginie wiele osób lub zostaje utracony, czy też uszkodzony w znacznym stopniu statek, lub zostaje wyrządzona duża szkoda w środowisku naturalnym. Największą katastrofą morską w czasach pokoju była kolizja promu "Doña Paz" z tankowcem "Vector", 20 grudnia 1987, około godziny 22.00. Prom płynął z filipińskiego portu Catbalogan do stolicy kraju – Manili. W cieśninie Tablas, w wyniku fatalnego w skutkach pożaru, prom – którym podróżowało 4750 osób (znacznie powyżej normy), zdążających na święta do rodzin – spłonął doszczętnie, a uratowało się jedynie 24 ludzi, dryfując w kierunku brzegów (nie spuszczono ani jednej tratwy ratunkowej). Nigdy nie poznano dokładnej liczby ofiar. Z trzynastoosobowej załogi tankowca zginęło 11 ludzi, śmierć poniosła także cała –


Question: dokąd prowadzi s5?

Answer: S7 (Ostróda, węzeł "Ostróda Południe") – A8 (Wrocław) – S3 (Bolków)

Context: Droga ekspresowa S5 – budowana etapami polska droga ekspresowa o przebiegu południkowym: S7 (Ostróda, węzeł "Ostróda Południe") – A8 (Wrocław) – S3 (Bolków). Droga połączy Olsztyn, autostradę A1 (węzeł Nowe Marzy) oraz Bydgoszcz, Poznań i Wrocław. Lokalnie stanowi m.in. wschodnią obwodnicę Poznania, a także północno-zachodnią obwodnicę Bydgoszczy. Razem z S8, S3 oraz czeską D11 utworzy najszybszą trasę pomiędzy Warszawą a Pragą. Pierwotnym przebiegiem trasy zdefiniowanym przez rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych z dnia 15 maja 2004 był odcinek Nowe Marzy (A1) – Wrocław (A8). Całość drogi na tym odcinku ma zostać ukończona do 2022 roku, a koszt realizacji brakujących odcinków może sięgnąć 11 mld zł. 29 października 2015 zostało opublikowane rozporządzenie wydłużające planowany przebieg trasy


Question: czym charakteryzował się świat w którym żyli nasi przodkowie?

Answer: dzielili się rolami społecznymi ze względu na płeć.

Context: tym lepiej. == Paleolityczne społeczeństwo == Przodkowie ludzi z okresu paleolitu najprawdopodobniej dzielili się rolami społecznymi ze względu na płeć. W warunkach tych pomiędzy rolami seksualnymi mężczyzn i kobiet występuje konflikt, dlatego pojawiły się przypuszczenia, że ludzie, szczególnie mężczyźni, są nieprzystosowani do życia w długotrwałych, monogamicznych związkach. Badania i obserwacje podważyły tę hipotezę. Stosunek średniej wielkości jąder do masy ciała u mężczyzn nie wskazuje na silną rywalizację, charakterystyczną dla naczelnych praktykujących promiskuityzm. Wśród współczesnych społeczeństw konflikt płciowy na tle rodzicielstwa nie występuje, jeśli dostępne są zasoby umożliwiające przetrwanie. Także zachowania homoseksualne pomiędzy kobietami i mężczyznami znajdują swoje uzasadnienie w strukturze społecznej zbiorowisk pierwszych ludzi. Mężczyźni dzielili się łupem zdobytym w czasie polowań z potomstwem i kobietami, prawdopodobnie budując w ten


Question: jakie nagrody otrzymała malala?

Answer: otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla

Context: Kailashem Satyarthim, otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla, będąc najmłodszą osobą wyróżnioną w jej historii. W uznaniu swojej działalności 29 października 2016 została odznaczona Orderem Uśmiechu i tym samym została najmłodszą wyróżnioną w jego historii. Jej imieniem został nazwany park w Cubillos del Sil we wspólnocie autonomicznej Kastylia i Leon. W 2017 roku napisała książkę dla dzieci "Malala’s Magic Pencil". Opowiada ona historię życia Malali i niesie ze sobą przesłanie: „Jedno dziecko, jeden nauczyciel, jedna książka i jedno pióro może zmienić świat.” Książka ukazała się na polskim rynku nakładem Wydawnictwa Tekturka. Jej premiera miała miejsce 28 listopada 2018 roku. Polski tytuł książki brzmi: "Malala i jej czarodziejski ołówek". W 2021 roku poślubiła Assera Malika, który kieruje narodową drużyną krykieta Pakistan Cricket Board.


Question: gdzie wynaleziono koło?

Answer: Wynalezione w połowie IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii.

Context: Koło – nazwa elementu maszyny lub urządzenia o geometrycznym kształcie koła, często stosowane w transporcie. Wynalezione w połowie IV tysiąclecia p.n.e. w Mezopotamii. Najstarsze znane pisemne świadectwa pochodzą z cywilizacji sumeryjskiej (XXXII wiek p.n.e.). Prawie równocześnie dotarło do Europy. Najstarsze znaleziono w Słowenii datowane na 3200 lat p.n.e. Aby ułatwić transport ciężkich przedmiotów (np. bloków kamiennych), podkładano pod nie okrągłe belki. Najstarsze wykopaliska udowadniają, że już starożytni Egipcjanie używali tej metody do budowy piramid. Najstarszy na świecie wizerunek pojazdu kołowego znaleziono w Polsce podczas wykopalisk w Bronocicach – badanie radiowęglowe 3635–3370 r. p.n.e. (według innej teorii, miano to należy się znalezisku z Tell Halaf). W XX wieku p.n.e. ze względu na konieczność zmniejszenia ciężaru zostały wynalezione koła szprychowe. Ich szerokie


Question: kto przyczynił się do zjednoczenia włoch?

Answer: Władca Królestwa Piemontu i Sardynii, Wiktor Emanuel II

Context: Zjednoczenie Włoch (, dosł. "odradzanie się") – proces jednoczenia państw Półwyspu Apenińskiego pod władzą Królestwa Sardynii, zapoczątkowany w 1859 r. i stanowiący kilkunastoletni okres w historii Włoch. == Wydarzenia poprzedzające == Po okresie Wiosny Ludów utrzymane zostały dążenia ludności państw włoskich do odzyskania niepodległości. Na całym Półwyspie Apenińskim władzę objęły rządy powołane po kongresie wiedeńskim, a obalone w okresie wystąpień Wiosny Ludów. Stróżem dotychczasowego układu sił było Cesarstwo Austrii, które utrzymywało wpływy w kilku księstwach oraz Państwie Kościelnym. W większości państw włoskich rządzili konserwatyści, a społeczeństwo było pozbawione praw politycznych. Władca Królestwa Piemontu i Sardynii, Wiktor Emanuel II (ur. 1820, zm. 1878), starał się o rozszerzenie swoich wpływów w północnych Włoszech. Aby osiągnąć cel, odwołał się do poczucia świadomości narodowej


Question: które państwo w europie ma najmniej mieszkańców?

Answer: Najmniejszym zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby ludności jest Watykan (0,44 km²; 825 mieszkańców).

Context: terenie Europy znajduje się 46 państw uznawanych na arenie międzynarodowej. Ponadto do Europy zalicza się siedem terytoriów zależnych Danii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. W Europie funkcjonują również dwa państwa nieuznawane - Kosowo oraz Naddniestrze. Największym europejskim państwem jest Rosja (17 098 242 km²), natomiast największym państwem znajdującym się w całości na terytorium Europy jest Ukraina (603 550 km²). Najludniejszym państwem na kontynencie europejskim również jest Rosja (142 021 981 mieszkańców), a najludniejszym państwem położonym w całości w Europie są Niemcy (84 316 622 mieszkańców). Najmniejszym zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby ludności jest Watykan (0,44 km²; 825 mieszkańców). == Mapa polityczna == == Lista państw == == Lista państw o ograniczonym uznaniu międzynarodowym == == Lista terytoriów zależnych ==


Question: w jakich miejscach można zobaczyć godło polski?

Answer: Jego wizerunek widnieje na budynkach administracji publicznej wszystkich szczebli. Jest obecny w szkołach oraz sądach. Ponadto jest reprezentowany na awersach polskich monet, a także koszulkach sportowców reprezentujących Polskę.

Context: różni się m.in. pozłacanymi nogami do linii upierzenia oraz kształtem skrzydeł, które stały się lustrzanymi odbiciami. == Użycie i ochrona == Współcześnie jest to chroniony prawem symbol państwa polskiego. Jego wizerunek widnieje na budynkach administracji publicznej wszystkich szczebli. Jest obecny w szkołach oraz sądach. Ponadto jest reprezentowany na awersach polskich monet, a także koszulkach sportowców reprezentujących Polskę. Niemniej jednak w Polsce pojawia się wiele pytań o granicę eksponowania oraz dowolnego interpretowania symbolu narodowego, a także traktowania jako pamiątkowy gadżet. Znieważenie, niszczenie, uszkadzanie lub usuwanie godła Polski to występek zagrożony karą grzywny, karą ograniczenia wolności albo karą pozbawienia wolności do roku. Art. 137 § 1 Kodeksu karnego w tym samym zakresie obejmuje ochroną flagę, sztandar, chorągiew, banderę, flagę lub inny polski


Question: w którym roku założono zakon templariuszy?

Answer: Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, czyli templariuszy, powstał w 1118 roku (albo - jak sądzi część historyków - w 1119 lub dopiero w 1120 roku)

Context: Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona () – średniowieczny katolicki zakon rycerski, działający od XII do XIV wieku. == Początki == Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona, czyli templariuszy, powstał w 1118 roku (albo - jak sądzi część historyków - w 1119 lub dopiero w 1120 roku), kiedy rycerz z Szampanii Hugo de Payens i jego towarzysze: Godfryd de Saint-Omer, Godfryd d’Eygorande, Nicolas de Neuvic, Jean d’Ussel, Jean de Meymac i Pierre d’Orlean złożyli przed Gormondem de Picquigny, patriarchą Jerozolimy, śluby ubóstwa, czystości, posłuszeństwa i walki za wiarę według reguły cysterskiej (św. Bernarda z Clairvaux). Rycerze-zakonnicy zobowiązali się bronić pielgrzymów i chronić szlaki pielgrzymkowe. W 1120 roku od króla Jerozolimy, Baldwina II, otrzymali stojący na wzgórzu świątynnym, przebudowany


Question: kiedy pojawiły się pierwsze ssaki?

Answer: Pierwsze ssaki pojawiły się na Ziemi pod koniec triasu, czyli około 200 milionów lat temu.

Context: u drobnych ssaków (np. u drobnych gryzoni ciąża trwa około 3 tygodni), a dłuższy u dużych (u słonia indyjskiego około 22 miesiące). == Pochodzenie == Pierwsze ssaki pojawiły się na Ziemi pod koniec triasu, czyli około 200 milionów lat temu. Wywodziły się z gadów ssakokształtnych z rzędu terapsydów (Therapsida), żyjących w permie i triasie. == Systematyka == Szczegółowa systematyka ssaków przedstawiona została w odrębnym artykule. === Rzędy według Katalogu Życia === Podział z 2018 roku: * afrosorkowce (Afrosoricida) 51 gat. * brzegowce (Sirenia) 5 gat. * drapieżne (Carnivora) 288 gat. * dwuprzodozębowce (Diprotodontia) 143 gat. * dydelfokształtne (Didelphimorphia) 87 gat. * góralkowce (Hyracoidea) 4 gat. * gryzonie (Rodentia) 2368 gat. * jamrajokształtne (Peramelemorphia) 21 gat. * jeżokształtne (Erinaceomorpha) 24 gat.


Question: kto sprowadził do polski arrasy?

Answer: Zygmunta II Augusta

Context: Arrasy wawelskie ("Arrasy Jagiellońskie", "Arrasy Zygmuntowskie") – arrasy znajdujące się na Zamku Królewskim na Wawelu, zamówione, zakupione i sprowadzone przez Zygmunta II Augusta w Brukseli, będącej w XVI wieku głównym ośrodkiem tego typu tkactwa. Wykonane według projektów artystów niderlandzkich, reprezentują najwyższy poziom artystyczny; są tkane wełną, jedwabiem, nićmi srebrnymi i złotymi (gęstość tkania 7 do 8 nici osnowy na 1 cm). Widnieją na nich znaki tkackie warsztatów wykonujących zamówienia wielkich osobistości ówczesnej Europy, cesarzy, królów, dostojników świeckich i kościelnych. Są to znaki Pietera van Aelsta, Jana de Kempeneera, Willema de Kempeneera, Jana van Tieghema; pozostałe są bądź identyfikowane hipotetycznie, bądź pozostają anonimowe. Kolekcja wykonana w Brukseli dla polskiego króla w latach od koło 1550 do 1560 pierwotnie mogła liczyć około


Question: skąd przybyli węgrzy?

Answer: Między V a IX wiekiem n.e. większość pra-Węgrów wywędrowała z dotychczasowej siedziby na stepach poduralskich na południowy zachód.

Context: (co sugerują zapożyczenia alańskie w węgierskim) albo między środkową Wołgą a Uralem (co sugerują znaleziska archeologiczne, zwłaszcza cmentarzysko Bolsze Tigany w dzisiejszym Tatarstanie). Obie te hipotezy są zasadnie krytykowane. Między V a IX wiekiem n.e. większość pra-Węgrów wywędrowała z dotychczasowej siedziby na stepach poduralskich na południowy zachód. Pierwsza faza tej wędrówki zakończyła się osiedleniem na stepach na północnym wybrzeżu Morza Czarnego u granic państwa chazarskiego – gdzieś między dolnym Donem a dolnym Dunajem. Ich obecność tam jest poświadczona dla lat 30. IX wieku przez (dość niepewne czasowo) wzmianki w itinerarium "Kitāb al-A'lāk an-Nafīsa" perskiego podróżnika Ahmada ibn Rusty i w bizantyjskiej kronice "Georgius monachus continuatus". Brak wiadomości co do trasy tej wędrówki: możliwe, że pra-Węgrzy przybyli tu od razu spod


Question: jak miała na imię matka jezusa?

Answer: Maria z Nazaretu

Context: Maria z Nazaretu (hebr. Miriam, "Mariam"; , "Mariám", "María"; "Marjam") (ur. przed 20 p.n.e. w Jerozolimie lub Seforis, zm. po 30 n.e. według tradycji w Efezie) – matka Jezusa Chrystusa, żona Józefa z Nazaretu, jedna z głównych osób w wierze wielu wyznań chrześcijańskich, znana także w innych religiach (np. w islamie, bahaizmie i kaodaizmie). Maria wymieniana jest w Modlitwie Eucharystycznej () Kanonu rzymskiego, a także w każdej pozostałej Modlitwie eucharystycznej. Tej postaci przydawany jest tytuł Theotokos, czyli Matki Bożej, który przyznał jej sobór efeski. == Życie Marii w Biblii i tradycji chrześcijańskiej == === Pochodzenie, dzieciństwo, rodzina === Biblia nie mówi jednoznacznie o przynależności Marii do któregokolwiek pokolenia Izraela. Komentarz w Biblii Tysiąclecia interpretuje Łk 1,32 i Rz 1,3 jako


Question: jakie miejsce zajął polak na eurowizji?

Answer: 12. miejsce

Context: bukmacherskich do wygrania Eurowizji, przed koncertem półfinałowym Polska pozostawała w gronie faworytów do zwycięstwa. 3 maja reprezentant rozpoczął w Turynie próby kamerowe do konkursu, a także wziął udział w uroczystej ceremonii otwarcia Eurowizji 2022. 12 maja wystąpił jako czternasty w kolejności w drugim półfinale konkursu i z szóstego miejsca zakwalifikował się do finału, który został rozegrany 14 maja. Zajął w nim 12. miejsce po zdobyciu 151 punktów, w tym 105 pkt od telewidzów (9. miejsce) i 46 pkt od jurorów (14. miejsce). 19 września 2022 TVP poinformowała, że reprezentant kraju zostanie wyłoniony za pośrednictwem krajowych eliminacji oraz rozpoczęła nabór propozycji... Zgłoszenia do konkursu przyjmowane są do 15 stycznia 2023 roku.. 12 stycznia poinformowano o przedłużeniu terminu do 10 lutego 2023..


Question: jaką rolę odgrywają legendy w życiu społeczeństwa?

Answer: Obok mitów, to właśnie legendy formułowały w atrakcyjny i przystępny sposób zasady współżycia społecznego.

Context: nie umie tańczyć i utytłał się w błocie, a o wszystkich innych jego właściwościach milczeć". Obrona wiarygodności legend jest związana, zdaniem antropologów, z rolą jaką odgrywają one w życiu społeczeństw. Obok mitów, to właśnie legendy formułowały w atrakcyjny i przystępny sposób zasady współżycia społecznego. Współcześnie, wraz z obniżeniem tradycyjnej roli mitu, to legendy o słynnych ludziach przejęły rolę opowieści o tym, co jednostka powinna wiedzieć, albo w co powinna wierzyć w celu działania w społeczeństwie w sposób możliwy do zaakceptowania przez innych jego członków. Wraz z przemianami społecznymi przeobrażeniom ulegają również legendy. Na miejsce dawnych pojawiają się nowe, w których prawdziwość wierzą całe grupy społeczne. Próba naukowej weryfikacji wiarygodności takich legend jest często odbierana jako zamach na ważne wartości społeczne.


Question: jakie wojskowe zasługi miał hrabia?

Answer: Pod koniec utworu wstąpił do wojska i własnym kosztem wystawił cały pułk jazdy; wkrótce po tym został awansowany na stopień pułkownika.

Context: Hrabia Horeszko – postać z poematu Adama Mickiewicza "Pan Tadeusz". Hrabia był dalekim krewnym Stolnika Horeszki; na początku chciał ustąpić zamek Soplicom, jednak między innymi dzięki opowieści Gerwazego zmienił zdanie. Był bogaty i dobry nawet dla chłopów i żydów. Był romantykiem i kosmopolitą; uwielbiał sztukę, zwłaszcza malarstwo. Powszechnie uważano go za dziwaka. Hrabia dwukrotnie został uratowany przez Jacka Soplicę. W młodości odwiedził Sycylię i Palermo. Brał udział w zajeździe na Soplicowo. Pod koniec utworu wstąpił do wojska i własnym kosztem wystawił cały pułk jazdy; wkrótce po tym został awansowany na stopień pułkownika. W adaptacji filmowej Pana Tadeusza z 1999 r. w reżyserii Andrzeja Wajdy w postać Hrabiego wcielił się Marek Kondrat.


Question: co oznacza tytuł przedwiośnie?

Answer: Ma charakter wybitnie metaforyczny. W dosłownym rozumieniu „przedwiośnie” jest okresem pośrednim pomiędzy zimą a wiosną, kiedy mimo niskich temperatur i wciąż zalegającego śniegu pojawiają się pierwsze oznaki powrotu przyrody do życia. Znaczenie przenośne można rozumieć jako czas, w którym kształtowało się państwo polskie po okresie zaborów, a w kraju panował niepodległościowy entuzjazm.

Context: opcje polityczne. == Tytuł == Ma charakter wybitnie metaforyczny. W dosłownym rozumieniu „przedwiośnie” jest okresem pośrednim pomiędzy zimą a wiosną, kiedy mimo niskich temperatur i wciąż zalegającego śniegu pojawiają się pierwsze oznaki powrotu przyrody do życia. Znaczenie przenośne można rozumieć jako czas, w którym kształtowało się państwo polskie po okresie zaborów, a w kraju panował niepodległościowy entuzjazm. Okolicznością nie bez znaczenia jest, że symbolika oraz ideowa wymowa tytułu pośrednio nawiązuje do powieści E. Zoli "Germinal", który w oparciu o podobną ideologię, we francuskim kalendarzu rewolucyjnym również oznaczał miesiąc przedwiośnia. == Postacie == Poza Cezarym Baryką do ważniejszych bohaterów powieści należą: * Jadwiga z Dąbrowskich Baryka i Seweryn Baryka – rodzice Cezarego * Szymon Gajowiec – przyjaciel z lat młodości matki


Question: co oprócz temperatury wpływa na parowanie?

Answer: ciśnienia parcjalnego pary nad cieczą.

Context: Parowanie (ewaporacja) – proces zmiany stanu skupienia, przechodzenia z fazy ciekłej danej substancji w fazę gazową (parę) zachodzący z reguły na powierzchni cieczy. Może odbywać się w całym zakresie ciśnień i temperatur, w których mogą współistnieć z sobą obie fazy. Szybkość procesu parowania zależy od temperatury oraz ciśnienia parcjalnego pary nad cieczą. Gdy ciśnienie pary jest równe ciśnieniu pary nasyconej w danej temperaturze, to parowanie nie zachodzi. Stan też określa się jako równowagę między parowaniem a skraplaniem. Obniżenie ciśnienia oraz napływ gazu o mniejszym stężeniu pary, zwiększa szybkość parowania. Gdy ciśnienie pary nasyconej zrówna się z ciśnieniem otoczenia, wówczas proces parowania – zwany wówczas wrzeniem – zaczyna zachodzić również w całej objętości cieczy. Parowanie zachodzi wtedy, gdy cząsteczka ma dostatecznie


Question: kto pisał o szklanych domach?

Answer: Stefana Żeromskiego

Context: Przedwiośnie – powieść polityczna Stefana Żeromskiego wydana w 1924 (datowana 1925) w Warszawie w wydawnictwie Jakuba Mortkowicza. Utwór podzielony na trzy części („Szklane domy”, „Nawłoć”, „Wiatr od wschodu”), opowiada o życiu Cezarego Baryki – przedstawiciela młodego pokolenia, urodzonego i wychowanego w carskiej Rosji (Baku), który przybywa do „Polski marzeń”, odrodzonej po I wojnie światowej. "Przedwiośnie" jest powieścią ukazującą konkretne ówczesne opcje polityczne. == Tytuł == Ma charakter wybitnie metaforyczny. W dosłownym rozumieniu „przedwiośnie” jest okresem pośrednim pomiędzy zimą a wiosną, kiedy mimo niskich temperatur i wciąż zalegającego śniegu pojawiają się pierwsze oznaki powrotu przyrody do życia. Znaczenie przenośne można rozumieć jako czas, w którym kształtowało się państwo polskie po okresie zaborów, a w kraju panował niepodległościowy entuzjazm. Okolicznością nie bez


Question: kiedy zmarł wojciech karolak?

Answer: 23 czerwca 2021

Context: Wojciech Krzysztof Karolak (ur. 28 maja 1939 w Warszawie, zm. 23 czerwca 2021) – polski muzyk jazzowy, pianista, kompozytor, saksofonista altowy i tenorowy, aranżer, wirtuoz organów Hammonda. == Życiorys == Urodził się w Warszawie jako syn profesora Akademii Sztuk Pięknych Jerzego Karolaka i Marii z domu Kotschy-Orwid, córki Józefa Orwida. Kariera muzyczna Wojciecha Karolaka zaczęła się w 1958, kiedy nawiązał współpracę z zespołem Jazz Believers, jako saksofonista. W zespole tym występowali także Jan Ptaszyn Wróblewski oraz Krzysztof Komeda. W latach 1959–1960 grał na saksofonie w grupie The Wreckers pod kierownictwem Andrzeja Trzaskowskiego. W 1961 poświęcił się grze na fortepianie w zespole Andrzeja Kurylewicza. Współpracował także ze Swingtetem Jerzego Matuszkiewicza. Był też aranżerem i kompozytorem Studia M-2 i Big Bandem Polskiego


Question: kto jest pierwszy na spotify?

Answer: Od 1 stycznia 2023 roku na szczycie rankingu znajduje się "Blinding Lights" od The Weeknda.

Context: Lista poniżej zawiera ranking Top 50 najpopularniejszych utworów (polskich i tych zagranicznych) w serwisie strumieniowym Spotify, cotygodniowe notowania, najpopularniejszych artystów w historii platformy oraz rekordy piosenek i albumów. Od 1 stycznia 2023 roku na szczycie rankingu znajduje się "Blinding Lights" od The Weeknda. Album z największą ilością streamów to ÷ (Divide Deluxe) od Eda Sheerana. Najpopularniejszym utworem polskiego artysty jest "Kiss cam" od Maty. == Rekordy i osiągnięcia utworów == === Top 50 utworów pod względem streamów na Spotify. === Stan na 7 stycznia 2023 roku. ==== Artyści z największą liczbą utworów powyżej miliarda streamów. ==== === Utwory numer jeden na świecie. === Na podstawie cotygodniowego notowania najczęściej odtwarzanych piosenek. Okres przed 29 września 2013 roku jest niedostępny do zweryfikowania.


Question: czym zajmował się w przeszłości kapelmistrz?

Answer: urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów.

Context: Kapelmistrz ("Kapellmeister") – urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów. Do XVI wieku zwykle chodziło o muzykę sakralną (fr. "chapelle", niem. "Kapelle –"„kaplica”) później funkcja ta kojarzyła się przede wszystkim z muzyką świecką. == Znani kapelmistrzowie == Johann Sebastian Bach pełnił funkcję "Kapellmeistra" w latach dwudziestych XVIII wieku w Weimarze, Johann Georg Pisendel od roku 1728 w Dreźnie, Christoph Graupner od 1710 w Darmstadt, Johan Joachim Agrell w Norymberdze od 1746 roku, a Carl Heinrich Graun w latach 1740-1759 w Berlinie.


Question: gdzie leży malta?

Answer: Malta, Republika Malty (malt. "Repubblika ta’ Malta", ang. "Republic of Malta") – wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch.

Context: Malta, Republika Malty (malt. "Repubblika ta’ Malta", ang. "Republic of Malta") – wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch. Obejmuje cały archipelag Wysp Maltańskich, jednakże większość ludności mieszka na głównej wyspie o tej samie nazwie, w zespole miejskim Valletty – stolicy Malty. Malta ma historię sięgającą tysięcy lat. Cywilizacja na Malcie zaczęła rozwijać się ponad 7000 lat temu Pierwsze większe budowle na Malcie – megalityczne świątynie zaczęto budować około 3600 r. p.n.e. Są one najstarszymi stojącymi budowlami w Europie i jednymi z najstarszych na świecie, są starsze niż piramidy w Egipcie. W podobnym okresie powstało Hypogeum Ħal Saflieni. Spuścizną tych budowli jest kilkanaście ruin, z czego siedem zostało wpisane na listę światowego


Question: kto pierwszy zdobył nanga parbat?

Answer: 4 lipca uczestnicy wyprawy czechosłowackiej (Andrej Belica, Jozef Just, Juraj Zaťko i Marián Zaťko) zdobyli jako pierwsi północny szczyt Nanga Parbat (7816 m n.p.m.) drogą przez ścianę Diamir.

Context: – Austriacy Hanns Schell, Robert Schauer, Siegfried Gimpel i Hilmar Sturm zdobyli wierzchołek drogą na lewo od flanki Rupal * 1978 – 4 lipca uczestnicy wyprawy czechosłowackiej (Andrej Belica, Jozef Just, Juraj Zaťko i Marián Zaťko) zdobyli jako pierwsi północny szczyt Nanga Parbat (7816 m n.p.m.) drogą przez ścianę Diamir. * 1978 – 9 sierpnia Reinhold Messner dokonał pierwszego samotnego wejścia nową drogą na flance Diamir; wracając wytyczył kolejną nową drogę. Polskie wejścia: * 13 lipca 1985 – Zygmunt Andrzej Heinrich, Jerzy Kukuczka, Sławomir Łobodziński i Meksykanin Carlos Carsolio nową drogą południowo-wschodnim filarem flanki Rupal; podczas tej wyprawy zginął w lawinie Piotr Kalmus, * 15 lipca 1985 – Anna Czerwińska, Krystyna Palmowska, Wanda Rutkiewicz (pierwszy zespół kobiecy na szczycie) oraz


Question: kto wyprowadził wojska rosyjskie z polski?

Answer: Koordynatorem wycofania Wojsk Radzieckich z Polski był, organizacyjnie podporządkowany szefowi Urzędu Rady Ministrów, pełnomocnik Rządu ds. pobytu SZ Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polsce (później SZ Federacji Rosyjskiej w Polsce) gen. bryg. Zdzisław Ostrowski.

Context: Kałuska, Siedlce, Czeremcha. Koordynatorem wycofania Wojsk Radzieckich z Polski był, organizacyjnie podporządkowany szefowi Urzędu Rady Ministrów, pełnomocnik Rządu ds. pobytu SZ Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w Polsce (później SZ Federacji Rosyjskiej w Polsce) gen. bryg. Zdzisław Ostrowski. Organem wykonawczym było Biuro Pełnomocnika Rządu Do Spraw Pobytu Wojsk Radzieckich (później Wojsk Federacji Rosyjskiej) w Polsce. Biuro miało swoją siedzibę w Warszawie na ul. Żurawiej 2 (obecnie gmach Uniwersytetu Warszawskiego), później na ul. Litewskiej 2, a w końcowym etapie wycofania na ul. F. Chopina (obecnie siedziba sądu). Biurem kierował płk dypl. Jerzy Lotkowski – dyrektor Biura. Biuro miało 3 wydziały: Wydział Organizacyjno-operacyjny, Wydział Kwaterunkowo-budowlany, Wydział Prawno-odszkodowawczy i Sekretariat pełnomocnika Rządu z obsługą. Wydziałami kierowali: * Organizacyjno-operacyjnym: płk dypl. Stefan Gołębiowski (do października


Question: co to były legiony polskie?

Answer: Legiony Polskie – polska formacja wojskowa wchodząca w skład armii austro-węgierskiej, utworzona 27 sierpnia 1914 r. z inicjatywy polskich stronnictw politycznych w Galicji.

Context: Legiony Polskie – polska formacja wojskowa wchodząca w skład armii austro-węgierskiej, utworzona 27 sierpnia 1914 r. z inicjatywy polskich stronnictw politycznych w Galicji. W 1916 r. przekształcona w Polski Korpus Posiłkowy. Legiony Polskie brały udział w I wojnie światowej po stronie państw centralnych. == Historia == 16 sierpnia 1914 roku powstał w Krakowie, z inicjatywy polskich stronnictw politycznych, Naczelny Komitet Narodowy (NKN) z Juliuszem Leo – prezydentem Krakowa, który kierował Polskim Stronnictwem Demokratycznym i był ugodowym prezesem Koła Polskiego w Wiedniu, później Władysławem Jaworskim – ze Stronnictwa Prawicy Narodowej. NKN miał być – co uznali szybko Austriacy – "najwyższą instancją w zakresie wojskowej i politycznej organizacji zbrojnych sił polskich", a kierownictwo Departamentu Wojskowego objęli Władysław Sikorski (Kraków) i Aleksander Skarbek


Question: z jakim państwem polska ma najdłuższą granice?

Answer: z Czechami

Context: Granice Polski – pod względem powierzchni (312 679 km²) Polska zajmuje 9. miejsce wśród 48 państw Europy. Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Razem granice Polski wynoszą 3511 km. == Długość granic Polski == Długość granic: * Ogółem – 3511 km * z Czechami – 796 km * ze Słowacją – 541 km * z Ukrainą – 535 km * z Niemcami – 467 km * z Białorusią – 418 km * z Rosją – 210 km * z Litwą – 104 km * morska – 440 km (jest to długość odcinków rozgraniczających obszar morza


Question: kto stworzył język esperanto?

Answer: Ludwik Zamenhof

Context: Esperanto (esperanto: "osoba mająca nadzieję", pierwotnie Lingvo Internacia, w tłum. "język międzynarodowy") – najbardziej rozpowszechniony na świecie międzynarodowy język pomocniczy. Jego nazwa pochodzi od pseudonimu „Dr. Esperanto” ("doktor mający nadzieję"), pod którym Ludwik Zamenhof opublikował w 1887 podstawy języka w książce "Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny". Jego celem było stworzenie neutralnego i łatwego do nauki języka, przydatnego do międzynarodowej komunikacji, nie zastępującego jednak innych języków narodowych. Pomimo że żadne państwo nie uznaje esperanto za swój język urzędowy, jest ono używane przez międzynarodową wspólnotę, której wielkość, według różnych źródeł, szacowana jest na od stu tysięcy do dwóch milionów użytkowników (zależnie od poziomu opanowania języka); dla około tysiąca z nich esperanto jest pierwszym językiem. Esperanto doczekało się także międzynarodowego uznania, w


Question: do jakiego królestwa należy pieczarka?

Answer: Fungi

Context: "Agaricus" L. (pieczarka) – rodzaj grzybów należący do rodziny pieczarkowatych ("Agaricaceae"). Uprawiany i sprzedawany w sklepach jest jeden z jej gatunków – pieczarka dwuzarodnikowa. == Systematyka i nazewnictwo == Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: "Agaricaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi". Zgodnie z zasadami nomenklatury botanicznej (dotyczącej także grzybów) przyjęto, że rodzaj "Agaricus" został poprawnie opisany po raz pierwszy przez Karola Linneusza (jako "Agaricus campester") w ""Species Plantarum"" z 1753 r. Pieczarka jest typem nomenklatorycznym rzędu pieczarkowców ("Agaricales") i rodziny pieczarkowatych ("Agaricaceae"), natomiast jej gatunkiem typowym jest pieczarka łąkowa ("Agaricus campestris") Synonimy naukowe: "Agaricus" trib. "Psalliota" Fr., "Amanita" Dill. ex Boehm., "Fungus" Tourn. ex Adans., "Hypophyllum" Paulet, "Myces" Paulet, "Pratella" (Pers.) Gray, "Psalliota" (Fr.) P. Kumm. Nazwę polską podał


Question: jakie decyzje w sprawie polski zapadły na konferencji w teheranie?

Answer: Ustalono nową granicę wschodnią Polski

Context: Konferencja teherańska – spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. wielkiej trójki): prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla i przywódcy ZSRR Józefa Stalina w Teheranie w dniach 28 listopada – 1 grudnia 1943 roku. Była to pierwsza z trzech – poświęconych walce z hitlerowską III Rzeszą – konferencji wielkiej trójki. Po niej odbyły się jeszcze dwie: konferencja jałtańska (luty 1945) oraz konferencja poczdamska (lipiec-sierpień 1945). == Postanowienia == * USA i Wielka Brytania zobowiązały się do: ** utworzenia drugiego frontu we Francji, w maju 1944 roku. ** udzielenia pomocy oddziałom Tity w Jugosławii, przy jednoczesnym wycofaniu poparcia dla czetników i rezygnacji z inwazji na Bałkanach (poza Grecją przydzieloną do brytyjskiej strefy operacyjnej). * Ustalono nową granicę wschodnią Polski


Question: którym roku odbyła się bitwa pod zieleńcami?

Answer: 18 czerwca 1792

Context: Bitwa pod Zieleńcami – bitwa stoczona 18 czerwca 1792 w czasie wojny polsko-rosyjskiej pomiędzy wojskami polskimi (15,5 tys.) pod dowództwem księcia Józefa Poniatowskiego i Tadeusza Kościuszki a wojskami rosyjskimi (11 tys.), dowodzonymi przez gen. Herkulesa Morkowa. Bitwa ta zakończyła się zwycięstwem Polaków. Za namową księcia Józefa Poniatowskiego król Stanisław August Poniatowski ustanowił po bitwie odznaczenie wojskowe Virtuti Militari. == Przed bitwą == 10 maja 1792 roku książę Józef Poniatowski przybył do Tulczyna i zarządził koncentrację rozproszonych oddziałów. Udało mu się zebrać ok. 17 000 wojska, w trakcie walk dołączyła do niego dywizja Michała Lubomirskiego (4 500 ludzi) w Zasławiu i korpus rezerwowy generała majora Józefa Zajączka (5 500 ludzi) pod Zieleńcami. W trakcie przemarszu rosła też siła jego artylerii –


Question: ile lat według biblii żył mojżesz?

Answer: 120 lat

Context: Mojżesz (, hebr. "מֹשֶׁה" "Mosze", arab. "موسى," "Musa", cs. "Prorok Bogowidiec Moisiej") – postać biblijna, przywódca Izraelitów w okresie ich wyjścia z Egiptu i wędrówki do Ziemi Obiecanej, święty prorok. Według niektórych źródeł żył prawdopodobnie w XIII wieku p.n.e. (według Biblii 120 lat). Syn Amrama i Jokebed (Amram był bratankiem swojej żony Jokabed – Wj 6:20), brat Aarona i Miriam. Są także badacze, którzy twierdzą, że Mojżesz nie jest postacią historyczną, nie wykluczając jednocześnie możliwości istnienia innej osoby, która stała się jego pierwowzorem. == Imię == Według tradycyjnej etymologii imię "Mojżesz" pochodzi od rdzenia משה "wyciągać, wyjmować, wyjąć", jako że został wyciągnięty z rzeki (Nilu) przez córkę faraona. Józef Flawiusz w "Dawnych dziejach Izraela" (ks. I 228) uważa, że etymologia


Question: czym było liberum veto?

Answer: Liberum veto (z łac. „wolne nie pozwalam”) – zasada ustrojowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dająca prawo każdemu z posłów biorących udział w obradach Sejmu do zerwania go i unieważnienia podjętych na nim uchwał.

Context: Liberum veto (z łac. „wolne nie pozwalam”) – zasada ustrojowa Rzeczypospolitej Obojga Narodów, dająca prawo każdemu z posłów biorących udział w obradach Sejmu do zerwania go i unieważnienia podjętych na nim uchwał. == Historia == === Geneza === Zasada ta powstała z zasady jednomyślności, a ta z kolei ze wspólnotowego charakteru Rzeczypospolitej, która w istocie rzeczy stanowiła federację ziem. Każdy z posłów był wybrany przez lokalny sejmik i reprezentował jeden okręg. Tym samym brał na siebie odpowiedzialność wobec sejmiku za wszystkie decyzje, które zapadną na Sejmie. Natomiast podejmowanie decyzji przez większość wbrew woli mniejszości (choćby tą mniejszością był tylko jeden sejmik) uznawano za łamanie zasady równości ustrojowej. Za zasadą jednomyślności przemawiały istotne względy praktyczne. W dawnej Polsce nie istniał bowiem


Question: ile liczyła armia czerwona?

Answer: W maju 1945 roku RKKA liczyła 11 milionów 400 tysięcy żołnierzy.

Context: maja 1941 r. === Armia Czerwona na froncie wschodnim === W maju 1945 roku RKKA liczyła 11 milionów 400 tysięcy żołnierzy. W czasie wojny w skład Armii Czerwonej wchodziło 70 armii ogólnowojskowych, 18 armii lotniczych, 5 uderzeniowych, 11 gwardyjskich i 6 gwardyjskich pancernych. Ponadto istniały armie NKWD, armie obrony powietrznej kraju, gwardyjska armia powietrznodesantowa i 10 armii saperskich. === Ludobójstwo niemieckie === Niemieccy agresorzy w pierwszej fazie wojny wzięli do niewoli ogromną liczbę broniących kraju żołnierzy. Znaczna część spośród tych jeńców wojennych zginęła, zarówno na skutek złych warunków panujących w obozach jenieckich (głód, choroby), jak i bezpośredniej eksterminacji. Nawet do 3,3 miliona jeńców radzieckich zostało zgładzonych w wyniku polityki ludobójstwa nazistowskiego III Rzesza formalnie była sygnatariuszem szeregu konwencji regulujących status


Question: jakie informacje są w akcie zgonu?

Answer: Akt zgonu zawiera: * dane osobowe zmarłego * datę i godzinę zgonu (albo znalezienia zwłok) * dane osobowe jego rodziców i ewentualnie jego małżonka * dane osobowe zgłaszającego zgon * ewentualnie dane osobowe biegłego lub tłumacza.

Context: wystawionej przez lekarza lub zakład ochrony zdrowia. Osoba zgłaszająca zgon jest obowiązana zwrócić dowód osobisty zmarłego. Kierownik urzędu stanu cywilnego wydaje osobie zgłaszającej zgon jeden bezpłatny egzemplarz odpisu skróconego aktu zgonu. Do końca 2015 r. akt zgonu był częścią księgi stanu cywilnego. Przechowywano go w urzędzie stanu cywilnego lub archiwum państwowym. Od 2015 r. akty zgonu są przenoszone do rejestru stanu cywilnego. Obywatele mogą w uzasadnionych przypadkach otrzymać odpis aktu zgonu lub jego kserokopię. Odpisy takie potocznie nazywane są "aktem zgonu". Akt zgonu zawiera: * dane osobowe zmarłego * datę i godzinę zgonu (albo znalezienia zwłok) * dane osobowe jego rodziców i ewentualnie jego małżonka * dane osobowe zgłaszającego zgon * ewentualnie dane osobowe biegłego lub tłumacza. == Galeria ==


Question: jakie państwo istniało na ziemiach polskich?

Answer: państwo Wiślan, wokół Krakowa i państwo Polan, wokół Gniezna i Poznania.

Context: kultura unietycka przekształciła się w pasterską kulturę przedłużycką, na którą ok. 300 lat później nałożyła się wysoko rozwinięta kultura łużycka, z którą wiąże się umiejętność wytopu żelaza. == Historia Polski == === Państwo pierwszych Piastów (do 1138) === ==== Historia ==== Około IX w. na ziemiach polskich zaczęły się tworzyć silne organizmy polityczne. Do największego znaczenia doszły dwa — państwo Wiślan, wokół Krakowa i państwo Polan, wokół Gniezna i Poznania. Państwo Wiślan znalazło się przypuszczalnie w drugiej połowie wieku pod panowaniem wielkomorawskim, a potem, między 936 a 945 rokiem, czeskim. Z panowaniem wielkomorawskim wiązać można wspominany w źródłach chrzest księcia Wiślan. Około 930–940 roku na północy władcy Polan poczęli prężnie przyłączać okoliczne ziemie, do ok. 960 roku panowali już nad


Question: kto kieruje przygotowaniami do spektaklu?

Answer: Do obowiązków inspicjenta należy: * prowadzenie prób produkcyjnych spektaklu poprzez koordynację działań zespołu aktorskiego, realizatorów i zespołu technicznego

Context: i spektakli. Do obowiązków inspicjenta należy: * prowadzenie prób produkcyjnych spektaklu poprzez koordynację działań zespołu aktorskiego, realizatorów i zespołu technicznego; kontrola wszystkich elementów wchodzących w skład powstającego spektaklu, tj. scenografii, rekwizytów, kostiumów, zmian technicznych, ruchu scenicznego. * w trakcie prób produkcyjnych do spektaklu inspicjenci tworzą egzemplarz inspicjencki spektaklu, w którym znajdują się wszystkie zmiany techniczne spektaklu, wejścia i zejścia aktorów, ruch sceniczny, plan scenografii, opis rekwizytów, opis kostiumów i inne informacje dotyczące przebiegu spektaklu; * prowadzenie prób wznowieniowych i spektakli poprzez kontrolę stanu przygotowania sceny i kulis do spektaklu w tym scenografii, rekwizytów, kostiumów, światła, dźwięku, wideo i innych elementów technicznych; koordynacja przebiegu spektaklu poprzez kontrolę zmian światła, oświetlenia i wideo; w trakcie spektaklu inspicjenci wpuszczają aktorów na scenę w


Question: w jakiej szkole uczył się fryderyk chopin?

Answer: warszawskiej Szkoły Głównej Muzyki

Context: W latach 1826–1829 był studentem warszawskiej Szkoły Głównej Muzyki, będącej częścią Konserwatorium, która związana była z Uniwersytetem Warszawskim, gdzie podjął naukę harmonii i kontrapunktu u Józefa Elsnera. Został zwolniony z przedmiotu instrumentu, ponieważ zauważono nieprzeciętny sposób i charakter gry Chopina. Ten okres w jego twórczości charakteryzuje fascynacja muzyką ludową. Powstały wówczas "Sonata c-moll" op. 4, "Wariacje B-dur na temat "Là ci darem la mano" z "Don Juana" W.A. Mozarta" op. 2 na fortepian i orkiestrę, "Trio g-moll" op. 8 i pierwsze "Mazurki" (op. 6, 7) oraz oparte na motywach ludowych "Rondo c-moll" op. 1 i "Rondo à la Krakowiak" F-dur op. 14. W raporcie po trzecim roku nauki Józef Elsner zapisał: „Trzecioletni Szopen Fryderyk – szczególna zdatność, geniusz muzyczny”. W


Question: ile lat trwa kadencja prezydenta?

Answer: kadencja prezydencka trwa 5 lat

Context: kadencja prezydencka trwa 5 lat i można ją powtórzyć tylko raz, a także w art 128 pkt 1, w którym określa się, że kadencja prezydencka rozpoczyna się w dniu objęcia przez niego urzędu; * Rozdziale VIII dotyczącym Sądów i Trybunałów, gdzie art. 183 ust. 3 określa, że kadencja Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego trwa 6 lat, art. 185 wskazuje, że kadencja Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego trwa również 6 lat, art. 187 ust. 3 określa, że kadencja wybranych członków Krajowej Rady Sądownictwa trwa 4 lata. * Rozdziale X dotyczącym Finansów Publicznych, gdzie w art. 227 ust. 3 określa się, że kadencja Prezesa Narodowego Banku Polskiego trwa 6 lat. == Limity kadencyjności == Niektóre urzędy – np. wójt, prezydent miasta i inne urzędy


Question: kto pomógł jezusowi nieść krzyż?

Answer: Szymon z Cyreny

Context: Jezus upada pod krzyżem po raz pierwszy. # Pan Jezus spotyka swoją Matkę. #Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Jezusowi. #Święta Weronika ociera twarz Pana Jezusa. # Pan Jezus upada pod krzyżem po raz drugi. # Pan Jezus pociesza płaczące niewiasty. # Pan Jezus upada pod krzyżem po raz trzeci. # Pan Jezus z szat obnażony. # Pan Jezus przybity do krzyża. #Pan Jezus umiera na krzyżu. # Pan Jezus zdjęty z krzyża. # Pan Jezus złożony do grobu. Następnie uczestnicy nabożeństwa klękają i na wezwanie prowadzącego: "Kłaniamy Ci się, Panie Jezu Chryste, i błogosławimy Tobie" odpowiadają: "Żeś przez Krzyż i Mękę swoją świat odkupić raczył," albo: "Żeś przez Krzyż swój święty świat odkupić raczył". Następuje rozważanie danej stacji. Po


Question: z jakich kolorów powstaje różowy?

Answer: przewagi składowej niebieskiej nad zieloną.

Context: Barwa różowa – barwa pośrednia między białą a czerwoną. W układzie RGB wymaga prawie zawsze przewagi składowej niebieskiej nad zieloną. Często nawet magentę zalicza się do odcieni różowego. Kategoria:Teoria koloru


Question: kto to bodyguard?

Answer: (z ang.) osobisty ochroniarz

Context: * Bodyguard – (z ang.) osobisty ochroniarz == Filmy == * Bodyguard – film z 1948 roku * Bodyguard – film z 1992 roku * Bodyguard – film z 2011 roku * Bodyguard – miniserial stacji BBC One == Muzyka == * Bodyguard – ścieżka dźwiękowa do filmu z 1992 roku


Question: jaki generał zginął w bieszczadach?

Answer: Karol Świerczewski

Context: zeznań świadków schwytanych przez wojsko okazało się jednak, że były to czoty z sotni „Chrina” i „Stacha”. Potwierdził to historyk Grzegorz Motyka w swojej publikacji pt. "Tak było w Bieszczadach" (1999). 29 września 1952 został aresztowany przez GZI MON pod fałszywym zarzutem udziału, z inspiracji wywiadu francuskiego, w spisku na życie gen. Świerczewskiego, Jan Gerhard. Inicjatorami spisku mieli być rzekomo Marian Spychalski oraz marszałek Michał Żymierski. Gerhard został zwolniony w 1954. Według historyka Grzegorza Motyki hipoteza o tym zamachu jest nieuprawniona. Komisja dochodzeniowa oficjalnie podała, iż Karol Świerczewski zginął od dwóch kul – tymczasem na mundurze generała zachowanym w Muzeum Wojska Polskiego wskazano ślady trzech kul (również na płaszczu, którego zdjęcie opublikowano w albumie poświęconym generałowi z 1971) oraz dodatkowo


Question: kim był tata stasia tarkowskiego?

Answer: polskiego inżyniera zatrudnionego przy budowie i konserwacji Kanału Sueskiego.

Context: Staś Tarkowski, właśc. Stanisław Tarkowski – fikcyjna postać, główny bohater powieści "W pustyni i w puszczy" (1911) Henryka Sienkiewicza i jej filmowych adaptacji. == Charakterystyka postaci == Bohater powieści był 14-letnim chłopcem, synem polskiego inżyniera zatrudnionego przy budowie i konserwacji Kanału Sueskiego. Jego matka, z pochodzenia Francuzka, zmarła przy jego porodzie. Na tle swoich rówieśników wyróżniał się zarówno zręcznością i siłą, jak i zdolnością do łatwego uczenia się, w tym nauki języków obcych. Dobrze jeździł konno i pływał. Był on także wyższy od rówieśników. Zdawał sobie sprawę ze swych zdolności, zdarzało mu się więc popadać w zarozumiałość. Postawa Stasia uległa stopniowej przemianie po porwaniu jego oraz jego towarzyszki, Nel Rawlison, przez derwiszów. Do wychodzenia z kolejnych opresji i przezwyciężania problemów


Question: kiedy dokonano 1 rozbioru polski?

Answer: 1772 roku

Context: I rozbiór Polski – cesja terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów dokonana w 1772 roku na rzecz Królestwa Prus, Monarchii Habsburgów i Imperium Rosyjskiego. Pierwszy z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. == Tło historyczne rozbioru == Idea rozbioru jednego państwa w celu zaspokojenia roszczeń i interesów innych nie była czymś nowym. Podobne plany rodziły się wobec Austrii podczas wojny o sukcesję austriacką, Prus w czasie trwania wojny siedmioletniej, czy Turcji w trakcie VI wojny rosyjsko-tureckiej. Różnica polegała na tym, że Rzeczpospolita była jedynym państwem, które nie było w stanie odeprzeć żadnego konfliktu zbrojnego z innym państwem, ponieważ była całkowicie bezbronna i nie mogła - w przeciwieństwie do wyżej wymienionych państw - bronić własnych interesów. Koncepcja rozbioru państwa


Question: jak nazywali się synowie władysława jagiełły?

Answer: Władysław, Kazimierz (zmarł rok po narodzeniu) oraz Kazimierz Andrzej.

Context: czwarty – z Zofią Holszańską, córką księcia Andrzeja Holszańskiego. Z małżeństwa z nią narodzili się trzej synowie: Władysław, Kazimierz (zmarł rok po narodzeniu) oraz Kazimierz Andrzej. Jagiełło pod względem osobowości był różnie oceniany przez współczesnych. O ile mistrz Mikołaj Kozłowski oceniał go jako osobę wstrzemięźliwą i łagodną, o tyle Jan Długosz przedstawiał go jako człowieka ograniczonego, „prostaka” i „barbarzyńcę”, krytykując również jego zamiłowanie do polowań; kronikarz doceniał jednak łagodność Jagiełły, skromność jego ubioru i abstynencję. Był ostrożny i roztropny w działaniu. Posiadał wielką trzeźwość umysłu i niechęć do zewnętrznej pompy władzy. Był mądry i rycerski. Podawany jest także w wątpliwość przekaz Długosza o barbarzyństwie króla; na podstawie rachunków królewskich wnosi się, że król ubierał się i jadał zgodnie z ówczesną


Question: kiedy chinski nowy rok?

Answer: – najważniejsze święto w kalendarzu chińskim, przypadające zmiennie pomiędzy 21 stycznia a 20 lutego.

Context: Chiński Nowy Rok () – najważniejsze święto w kalendarzu chińskim, przypadające zmiennie pomiędzy 21 stycznia a 20 lutego. Od najdawniejszych czasów jest w Chinach najważniejszym świętem publicznym i prywatnym, zapożyczyły je również zamieszkujące w Chinach mniejszości narodowe. Ostateczny kształt Święta Wiosny ukształtował się na początku naszej ery w wyniku złączenia się kilku świąt. Tradycyjnie trwa ono piętnaście dni i kończy się Świętem Latarni. Do dziś pozostało najważniejszym świętem, pomimo wprowadzenia w 1912 roku w Chinach kalendarza gregoriańskiego. W Chińskiej Republice Ludowej pierwsze 3 dni chińskiego Nowego Roku są dniami wolnymi od pracy. Przygotowania do Święta Wiosny rozpoczynają się już na początku ostatniego miesiąca starego roku. W ósmy dzień tego miesiąca cała rodzina przystępuje do generalnych porządków w domu, celem wygnania


Question: które drzewa żyją najdłużej?

Answer: Sosna długowieczna

Context: Nevadzie oraz w Kalifornii na terenie lasu narodowego Inyo w wydzielonym obszarze chronionym „Ancient Bristlecone Pine Forest”. == Zastosowanie == ; Dendrochronologia: Najstarsze okazy tego gatunku, jako jedne z najdłużej żyjących roślin, są przedmiotem badań w ramach dendrochronologii. Na podstawie próbek, zbieranych z żyjących okazów oraz starszych szczątków, opracowywane są skale dendrochronologiczne regionu, które służą później do datowania dendrochronologicznego. Niektóre skale obejmują chronologię ponad 9 tys. lat wstecz. Wyniki analiz wykorzystywane są do kalibrowania metody datowania radiowęglowego. Sosna długowieczna i jej skale dendrochronologiczne są także cennym źródłem danych dla innych gałęzi nauki, w tym dendroklimatologii, archeologii, geologii i astronomii. Ze względu na wpływ, jaki wywarła na naukę, sosna długowieczna została nazwana „drzewem, które napisało historię od nowa” (ang. "„the tree


Question: co postulowali czartyści?

Answer: przeprowadzanie rokrocznie wyborów na podstawie powszechnego prawa wyborczego dla mężczyzn powyżej 21. roku życia, zniesienie cenzusu majątkowego dla kandydatów na posłów, tajność głosowania, przyznanie posłom diet i podział kraju na 200 równych okręgów wyborczych.

Context: Czartyzm (ang. "chartism", od charter – karta) – masowy i radykalny ruch polityczny w latach 1836-49 w Wielkiej Brytanii, który zmierzał do wprowadzenia demokratycznych zmian w systemie wyborczym oraz poprawy sytuacji finansowej robotników. == Historia == Pierwszy dokument czartystów to wydana w 1837 Karta praw ludu (The People's Charter, stąd nazwa ruchu) stworzona w Londyńskim Stowarzyszeniu Robotniczym, zapoczątkowanym przez londyńskiego rzemieślnika Williama Lovetta. Karta zawierała postulaty wyborcze: przeprowadzanie rokrocznie wyborów na podstawie powszechnego prawa wyborczego dla mężczyzn powyżej 21. roku życia, zniesienie cenzusu majątkowego dla kandydatów na posłów, tajność głosowania, przyznanie posłom diet i podział kraju na 200 równych okręgów wyborczych. Aby wywalczyć te postulaty, proponowano 2 drogi działania: pokojową oraz przy użyciu siły. Lovett należał do zwolenników pierwszej koncepcji,


Question: ile miejsc siedzących ma autobus?

Answer: zwykle 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60)

Context: i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące. Autokary mogą być pojazdami piętrowymi, a sporadycznie przegubowymi. Pojazdy tego typu posiadają zwykle 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60), przeważnie ułożonych rzędami i zwróconych w kierunku jazdy. Autokary mogą być także wyposażone w miejsca leżące. Pojazdy te posiadają zazwyczaj wydzieloną przestrzeń bagażową, znajdującą się, w przypadku autokarów jednopoziomowych, pod pokładem pasażerskim. Autokary wyposażone są najczęściej w szereg udogodnień, mających zwiększyć komfort podróżujących, jak np. klimatyzację, półki na bagaż podręczny, toaletę, minibarek, telewizję pokładową, indywidualne oświetlenie czy podnóżki. Do głównych producentów autobusów turystycznych należą m.in. Mercedes-Benz, Neoplan, Setra oraz Van Hool.


Question: do jakiego gatunku literackiego należy latarnik?

Answer: nowela

Context: Latarnik – nowela Henryka Sienkiewicza opublikowana w 1881 w dwutygodniku „Niwa”, wydana w 1882 w Warszawie przez wydawnictwo „Gebethner i Wolff” w 5. tomie "Pism Henryka Sienkiewicza"; przedstawia historię Skawińskiego, polskiego emigranta politycznego, który obsługiwał latarnię morską położoną na wyspie. "Latarnik" uchodzi za jedną z najlepszych polskich nowel; rękopis noweli przechowuje Zakład Narodowy im. Ossolińskich (sygn. 12442/II). == Okoliczności powstania == Utwór powstał w Stanach Zjednoczonych podczas podróży Sienkiewicza po tym kraju. Pisarz wyjechał tam w 1876. Wysyłał do Polski, będącej wtedy pod zaborami, korespondencje drukowane w „Gazecie Polskiej”. O powstaniu noweli Sienkiewicz poinformował w przypisach: "Opowiadanie to osnute jest na wypadku rzeczywistym, o którym pisał w swoim czasie Julian Horain w jednej ze swoich korespondencji z Ameryki". Pierwowzorem postaci


Question: jakie treści zawierane są w dokumentach typu eula?

Answer: określająca warunki udzielenia licencji na korzystanie z oprogramowania.

Context: EULA (od ) – umowa lub wzorzec umowy pomiędzy licencjodawcą (producentem lub dystrybutorem oprogramowania) a tzw. użytkownikiem końcowym, określająca warunki udzielenia licencji na korzystanie z oprogramowania. Kategoria:Licencje oprogramowania


Question: ile pieniędzy miał walter white?

Answer: około 11 mln dolarów

Context: Hanka, zabiera Jessego celem przesłuchania oraz zabiera Waltowi beczki z pieniędzmi, zostawiając mu jedną, zawierającą około 11 mln dolarów. Walt zostaje zdemaskowany – przy pomocy osoby zajmującej się zmianą tożsamości zostaje zakwaterowany w odludnej chatce na terenie rezerwatu w górach w stanie New Hampshire, gdzie ukrywa się przez kilka miesięcy walcząc z nowotworem. Czując zbliżającą się śmierć, postanawia powrócić do Albuquerque aby uporządkować swoje sprawy. Udaje mu się zamordować Jacka Welkera i jego ekipę oraz uwolnić Jessego po wcześniejszym zabezpieczeniu finansowym swej rodziny, jednak w wyniku odniesionych obrażeń podczas strzelaniny, śmiertelnie ranny Walter osuwa się na ziemię i umiera w laboratorium. == Postacie == === Główne === * Walter White (Bryan Cranston) – nauczyciel chemii w liceum. Po zdiagnozowaniu u