Question: jaką nazwę nosiły organizacje zrzeszające rzemieślników?

Answer: cechy

Context: cechów. Obecnie cechy, jako organizacje zrzeszające przedstawicieli zawodów rzemieślniczych tracą na znaczeniu. Organizacjami, które obecnie spełniają rolę cechów, ale w stosunku do przedstawicieli wolnych zawodów są powoływane w drodze ustawy samorządy zawodowe np. samorząd lekarski, farmaceutów, adwokacki, radców prawnych, architektów i urbanistów. == Rys historyczny == Działalność rzemieślnicza wiąże się z powstaniem pierwszych miast. Już Kodeks Hammurabiego z XVIII w. p.n.e. pierwszy przewidział odpowiedzialność karną bądź cywilną za straty wynikłe z błędów w działalności zawodowej. Dowodzi to, że działalność taka istniała, brak danych, czy posiadała ramy organizacyjne. W późnym Imperium Rzymskim rzemieślnicy byli przypisywani (łac. "adscripti") do zakładów pracy, przymusowo zrzeszani w związkach zwanych "corpora" (l.pl. "corpus" łac. „ciało”). Cechy jako organizacje zrzeszające pokrewne warsztaty powstały w średniowieczu najpierw przy


Question: kto napisał słowa hymnu polskiego?

Answer: zostały napisane przez Józefa Wybickiego.

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: kogo obronił ksiądz robak?

Answer: Hrabiego

Context: sięgnął po karabin zabitego Rosjanina i zastrzelił Stolnika. Został uznany za zdrajcę i stronnika Moskali, którzy chcieli go za ów czyn uhonorować, on się jednak nie zgodził. By odpokutować za swe czyny, oddał swego syna na wychowanie, wyjechał z kraju i wstąpił do Legionów Polskich generała Dąbrowskiego. Wraz z nimi walczył w kampanii włoskiej, z poświęceniem oddając się sprawie. Niezdolny do walki wskutek odniesionych ran, wstąpił do zakonu bernardynów pod imieniem Robak i został tajnym emisariuszem Napoleona. Z zadaniem wszczęcia powstania na Litwie przedostał się przez granicę i rozpoczął agitację wśród szlachty i chłopów. Uratował dwa razy Hrabiego (pierwszy raz, zabijając niedźwiedzia, drugi osłaniając go własnym ciałem przed kulą). Postać Jacka Soplicy powszechnie uważana jest za wyraz zmiany sposobu myślenia


Question: jakie represje stosowali komuniści?

Answer: masowe aresztowania grup ludności dokonywane w imię przekonania o odpowiedzialności zbiorowej określonego społeczeństwa.

Context: cywilów. Zarząd NKWD część jeńców (ok. 40 tys.. == Aresztowania 1939–1941 == Podstawowym instrumentem radzieckiej polityki wobec narodów ujarzmionych były masowe aresztowania grup ludności dokonywane w imię przekonania o odpowiedzialności zbiorowej określonego społeczeństwa. W latach 1939–1941 aresztowano na wschodnich obszarach II RP 110 tysięcy osób. Los aresztowanych był różny. Około 40 tysięcy osób trafiło do obozów pracy na Workucie. Grupę aresztowanych znajdujących się w więzieniach na Białorusi oraz Ukrainie wymordowano wiosną 1940 roku w Bykowni pod Kijowem oraz Kuropatach pod Mińskiem (łącznie 7305 osób). Około 10 tysięcy więźniów wymordowano podczas ewakuacji więzień przed nadchodzącą armią niemiecką latem 1941 roku. Los wielu więźniów pozostaje nieznany. == Prześladowania Kościoła == Komuniści radzieccy widzieli w Kościele katolickim ostoję polskiej tożsamości, co łącznie z


Question: w jakim kraju powstała żabka?

Answer: Polsce

Context: Żabka – sieć niewielkich sklepów spożywczych (typu convenience) działających w Polsce na zasadzie franczyzy, utworzona w 1998 roku. 8812 sklepów prowadzonych jest przez przeszło 7400 franczyzobiorców. Centrala spółki "Żabka Polska sp. z o.o." prowadzącej sieć mieści się w Poznaniu. Sieć sklepów Żabka obsługiwana jest przez siedem centrów logistycznych, które zlokalizowane są w Plewiskach, Tychach, Nadarzynie, Pruszczu Gdańskim, Szałszy, Komornikach oraz Tyńcu Małym. == Historia == W 1998 roku w Poznaniu i Swarzędzu powstało pierwszych siedem eksperymentalnych sklepów Żabka. W tym samym roku podjęto decyzję o stworzeniu ogólnopolskiej sieci sklepów typu convenience. Sieć ta została stworzona przez Mariusza Świtalskiego, byłego właściciela firmy Elektromis oraz założyciela hurtowni Eurocash oraz sklepów Biedronka. Punkty sprzedaży Żabki otwierane były w miejscowościach powyżej 5 tys. mieszkańców


Question: gdzie walczył latarnik?

Answer: w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd)

Context: latarnika Skawińskiego był Polak o nazwisku Siellawa. Powodem zwolnienia go z posady latarnika było zaniedbanie obowiązków na skutek lektury "Murdelio" Zygmunta Kaczkowskiego. == Czas i miejsce akcji == Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy. We fragmentach, w których pisarz zastosował retrospekcję, opowiedziano wydarzenia rozgrywające się od 1830, czyli od powstania listopadowego, w którym Skawiński brał udział. == Bohaterowie == === Skawiński === Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać na stałe. Urodził się w Polsce. Wiódł burzliwe życie, walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd). Następnym etapem jego życia było „szukanie swego miejsca” – podejmował się wówczas


Question: ile rozdziałów ma stary testament?

Answer: 1103 (kanon prawosławny) * 1067 (kanon katolicki)

Context: 18. Księga Joba ("Hioba") : 19. Księga Psalmów : 20. Przypowieści Salomona ("Księga Przysłów") : 21. Księga Kaznodziei Salomona ("Księga Koheleta") : 22. Pieśń nad pieśniami Księgi prorockie * Prorocy więksi : 23. Księga Izajasza : 24. Księga Jeremiasza : 25. Treny Jeremiasza ("Lamentacje") : 26. Księga Ezechiela : 27. Księga Daniela * Prorocy mniejsi : 28. Księga Ozeasza : 29. Księga Joela : 30. Księga Amosa : 31. Księga Abdiasza : 32. Księga Jonasza : 33. Księga Micheasza : 34. Księga Nahuma : 35. Księga Habakuka : 36. Księga Sofoniasza : 37. Księga Aggeusza : 38. Księga Zachariasza : 39. Księga Malachiasza == Tabela ksiąg Starego Testamentu == Łączna liczba rozdziałów: * 1103 (kanon prawosławny) * 1067 (kanon katolicki)


Question: jak zmarł avicii?

Answer: Niektóre źródła podają, że zmarł w wyniku utraty sporej ilości krwi po pocięciu się szkłem z potłuczonej butelki po winie.

Context: przyczynę śmierci i szerszy kontekst sprawy – Avicii zmagał się z długotrwałymi atakami paniki, które wywoływały u niego „obezwładniający niepokój” przed koncertami na żywo. Przyczyną odebrania życia, wbrew wcześniejszym spekulacjom, były prawdopodobnie problemy psychiczne u artysty. Niektóre źródła podają, że zmarł w wyniku utraty sporej ilości krwi po pocięciu się szkłem z potłuczonej butelki po winie. Pochowany został 8 czerwca na cmentarzu Skogskyrkogården w Sztokholmie podczas prywatnego pogrzebu jedynie z rodziną i najbliższymi przyjaciółmi. Po jego śmierci została założona fundacja „Tim Bergling Foundation”, która pomaga osobom chorym na depresję. 19 maja 2021 roku ogłoszono, że hala Globen będzie odtąd nosiła nazwę Avicii Arena, w hołdzie zmarłemu. Celem zmiany nazwy jest zwrócenie uwagi na choroby psychiczne wśród młodych ludzi, na które


Question: dlaczego twórczość staffa możemy nazwać klasyczną?

Answer: jej centrum zawsze stanowił kult humanizmu i klasycznych wartości

Context: zasłużonych (grób 68/69) na cmentarzu Powązkowskim. == Poezja == Twórczość poetycka Leopolda Staffa oceniana jest z perspektywy czasu jako trudna do jednoznacznego zaklasyfikowania. Chociaż jej centrum zawsze stanowił kult humanizmu i klasycznych wartości, to jednocześnie charakteryzowało ją wewnętrzne napięcie, skłonność do przeciwieństw („słodycz smutna”, „dobroć chora”, „pogodny smutkiem”) i skrajności. Z afirmacją tą na ogół zwykło się kojarzyć autora "Gałęzi kwitnącej". Ponadto, Staff generacyjnie przynależał do trzech epok literackich, w każdej z nich odnajdywał się jako autorytet i wzór dla młodych pisarzy. Zdaniem wielu, swoim wejściem na arenę literacką wypełnił on lukę, jaka powstała w poezji polskiej po odejściu romantyków i pozytywistycznych parnasistów. W okresie Młodej Polski, razem z Janem Kasprowiczem, postrzegany był jako najwybitniejszy reprezentant nowej poezji i największy,


Question: kto tworzy prawo?

Answer: We współczesnych państwach demokratycznych tworzenie prawa jest podstawowym zadaniem parlamentu

Context: Władza ustawodawcza, legislatywa, władza prawodawcza – element teorii podziału władz Johna Locke'a, a następnie Monteskiusza. Domeną władzy ustawodawczej jest według nich stanowienie powszechnie obowiązującego prawa. We współczesnych państwach demokratycznych tworzenie prawa jest podstawowym zadaniem parlamentu, ale to nie jedyny organ władzy do tego upoważniony. Parlament jest jedynym organem upoważnionym do tworzenia najwyższych aktów prawnych – ustaw – na podstawie których ustala się inne akty prawne. W ten sposób parlament wpływa na zasady działania państwa i na życie obywateli.


Question: kto napisał dekalog?

Answer: Zgodnie z przekazem biblijnym tekst dekalogu, zapisany w Księdze Wyjścia (Drugiej Księdze Mojżeszowej), słowo po słowie został podyktowany przez Boga Jahwe Mojżeszowi na górze Synaj

Context: Dekalog ( "dekalogos", "dziesięć słów") inaczej Dziesięć przykazań (w tradycji żydowskiej Dziesięć Oświadczeń עשרת הדיברות, "Aseret ha-Dibrot") – zbiór podstawowych nakazów moralnych obowiązujących pierwotnie wyznawców judaizmu, a następnie przyjęty w zmienionej formie przez chrześcijan. == Historia == Zgodnie z przekazem biblijnym tekst dekalogu, zapisany w Księdze Wyjścia (Drugiej Księdze Mojżeszowej), słowo po słowie został podyktowany przez Boga Jahwe Mojżeszowi na górze Synaj (w Księdze Powtórzonego Prawa (Piątej Księdze Mojżeszowej) góra ta nazwana jest Horeb) w trakcie wędrówki Izraelitów z Egiptu do Kanaanu. Na płaszczyźnie historycznej w Dekalogu można zaobserwować pewne treści pojawiające się również w 42 negatywnych oświadczeniach oraz kulcie egipskiej bogini Maat. Według Biblii, treść Dekalogu i innych słów Boga wygłoszonych na górze została spisana przez Mojżesza (Wj 24,4),


Question: ile polaków mieszka w chicago?

Answer: 180 282 osoby

Context: 3,3% społeczności USA uważa się za Polaków (9 962 334 osób). Dla porównania: do pochodzenia włoskiego przyznaje się 5,9%, a do irlandzkiego aż 12,2% społeczeństwa. 92,4% spośród tych, którzy ankiety wypełnili, posiada obywatelstwo amerykańskie. W Chicago urodzeni za granicą stanowią 9,7% wszystkich mieszkańców (510 980 osób). W Chicago uważa się za Polaków 180 282 osoby, czyli 6,4% mieszkańców. W Stanie Illinois jest ich 911 253, co daje 7,4% populacji liczącej 12 279 027 osób. Rozmieszczenie Polaków można prześledzić, badając dane z poszczególnych okręgów wyborczych. Południowo-zachodni chicagowski okręg wyborczy reprezentowany przez kongresmena Billa Lipińskiego posiada największy odsetek wyborców o polskich korzeniach – 17,1%. Nieco tylko mniej mieszka w 5 okręgu kongr. Rahma Emanuela (15,5%), w 13 okręgu kongr. Judy Biggert (13,4%),


Question: kiedy weszło w życie 500+?

Answer: 1 kwietnia 2016

Context: Rodzina 500 plus – realizowany w Polsce od 1 kwietnia 2016 państwowy program z zakresu polityki społecznej, mający pomóc rodzinom w wychowaniu dzieci poprzez comiesięczne świadczenia wychowawcze na każde dziecko w rodzinie w wysokości 500 złotych. Zamiar stworzenia programu został ogłoszony w 2015 przez partię Prawo i Sprawiedliwość, a po jej wygranej w wyborach parlamentarnych w 2015 opracowany i wdrożony przez rząd Beaty Szydło. == Wprowadzenie == Postulat wprowadzenia powszechnego świadczenia dla polskich dzieci jako pierwszy był głoszony przez lewicowych publicystów w 2009 r. W 2011 koncepcję świadczenia na dzieci, we współpracy z partią Polska Jest Najważniejsza, przedstawił prof. Julian Marian Auleytner. Zakładała ona wypłacanie świadczenia w wysokości 400 złotych na dziecko. Po rozpadzie PJN pomysł upadł. W wywiadzie udzielonym


Question: w jakiej miejscowości jest zamek czocha?

Answer: Sucha

Context: Zamek Czocha (dawniej: "Czajków," 1329: "castrum Caychow," niem. "Tzschocha"), przed 1945 – obronny zamek graniczny położony w miejscowości Sucha, gmina Leśna, powiat lubański, nad Zalewem Leśniańskim na Kwisie w polskiej części Łużyc Górnych. Zamek posadowiony jest na gnejsowych skałach należących do metamorfiku izerskiego. Najstarszą częścią jest, stojący przy głównych bramach (istnieją dwie, starsza dolna i nowa górna), stołp – później obudowany częścią mieszkalną. Z części mieszkalnej najstarszy jest północny fragment. == Historia zamku == Powstał jako warownia graniczna na pograniczu śląsko-łużyckim w latach 1241–1247 z rozkazu Piastów śląskich, bądź króla czeskiego Wacława I Przemyślidy. Ze względu na swoje strategiczne położenie często zmieniał przynależność. W 1253 roku zdobyty przez Marchię Brandenburską i przekazany w lenno biskupowi miśnieńskiemu von Weisenow. W 1319


Question: kiedy zakwitają wrzosy?

Answer: kwitnienie jest wydłużone i trwać może w sumie od końca czerwca do listopada.

Context: sierpnia. U odmian ogrodowych kwitnienie jest wydłużone i trwać może w sumie od końca czerwca do listopada. Kwiaty są słabo przedprątne. Po przekwitnieniu listki okwiatu zasychają i utrzymują się na roślinie okrywając owoce przez całą zimę. Kwiaty są owadopylne i są zapylane przez owady z różnych grup systematycznych (patrz sekcja „Interakcje międzygatunkowe”). Do zapłodnienia może dojść także w wyniku wiatropylności i samopylności, przy czym ostatni sposób rzadko jest skuteczny. Wrzos rozprzestrzenia się głównie za pomocą nasion – mimo zdolności do korzenienia się pędów, zróżnicowanie genetyczne populacji świadczy o niewielkim znaczeniu rozmnażania wegetatywnego. W wyniku działania ognia, ale tylko u osobników stosunkowo młodych – mających do 15–20 lat. Warunkiem jest też to, że temperatura podczas pożaru w rejonie nasady pędu nie


Question: jakim głosem śpiewa ewa podleś?

Answer: kontralt

Context: Ewa Maria Podleś (ur. 26 kwietnia 1952 w Warszawie) – polska śpiewaczka operowa, kontralt. == Życiorys == Ukończyła studia muzyczne w Akademii Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie pod kierunkiem Aliny Bolechowskiej. Debiutowała w 1976 rolą Rozyny w "Cyruliku sewilskim" Gioacchino Rossiniego na deskach Opery Warszawskiej. Zdobycie nagród na konkursach śpiewaczych w Moskwie, Tuluzie i Barcelonie otworzyło jej wrota do międzynarodowej kariery. W 1984 debiutowała w Metropolitan Opera (w "Rinaldo" Haendla, śpiewając partię tytułową na zmianę z Marilyn Horne), zaś w 1993 w mediolańskiej La Scali (partia tytułowa w "Tankredzie" Rossiniego). Występuje na największych teatrach operowych świata, m.in. Seattle Opera, San Diego Opera, San Francisco Opera, Houston Grand Opera, Dallas Opera, Milwaukee’s Florentine Opera, Michigan Opera Theatre, Minnesota Opera, Atlanta


Question: kto jest głową państwa w australii?

Answer: król Karol III

Context: Monarcha Australii – tytuł głowy państwa australijskiego, którą obecnie jest król Karol III. Australia jest jednym z królestw Wspólnoty Narodów ("Commonwealth Realm"), podobnie jak Kanada czy Nowa Zelandia, która związana jest unią personalną z Koroną brytyjską. == Tytulatura == Tytuł Karola III jako króla Australii brzmi: * "Charles III, by the Grace of God, King of Australia and His other Realms and Territories, Head of the Commonwealth" * "Karol III, Z Bożej łaski król Australii i jego innych Królestw i Terytoriów, głowa Wspólnoty Narodów". Króla w Australii zastępuje gubernator generalny oraz gubernatorzy w poszczególnych prowincjach, u których kadencja trwa 5 lat. == Monarchowie Australii == Kategoria:Polityka Australii


Question: kiedy królowa elżbieta wzięła ślub?

Answer: 20 listopada 1947

Context: na wzgórzu w zamku Balmoral. 9 lipca 1947 nastąpiło oficjalne ogłoszenie zaręczyn Elżbiety i Filipa. Ślub odbył się 20 listopada 1947 w Opactwie Westminsterskim, dokąd po ślubie Filip wyjechał, by kontynuować służbę wojskową. Z Filipem miała czworo potomków, są nimi: * Karol III (ur. 14 listopada 1948), książę Walii, król Wielkiej Brytanii od 2022 roku * Anna (ur. 15 sierpnia 1950), księżniczka królewska, żona Marka Phillipsa, następnie Timothy’ego Laurence’a * Andrzej (ur. 19 lutego 1960), książę Yorku * Edward (ur. 10 marca 1964), hrabia Wesseksu Filip zmarł 9 kwietnia 2021 w zamku w Windsorze w wieku 99 lat. == Wstąpienie na tron == Choroba ojca – zdiagnozowano u niego raka gardła – sprawiała, że księżniczka Elżbieta przejęła część jego obowiązków.


Question: gdzie urodził się arystoteles?

Answer: Arystoteles urodził się w roku 384 p.n.e. w Stagirze, greckiej kolonii leżącej na Półwyspie Chalcydyckim.

Context: i nauk przyrodniczych, szczególnie astronomii, fizyki i biologii. Zbyt rygorystyczna akceptacja tych teorii przez przedstawicieli filozofii scholastycznej stała się jedną z przyczyn opóźnienia rozwoju tych nauk w Europie. Choć ostatecznie wiele jego teorii naukowych okazało się błędnych, to znacząco przyczyniły się one do poszukiwania nowych hipotez. == Życie == Arystoteles urodził się w roku 384 p.n.e. w Stagirze, greckiej kolonii leżącej na Półwyspie Chalcydyckim. Stagira została założona przez osadników z Andros i Chalkis, mówiących różnymi dialektami jońskimi. Na początku IV wieku miasto i okolice zamieszkiwała jeszcze w zwartych skupiskach ludność przedgrecka, głównie tracka. W historiografii podejmowano próby wykazania, że Arystoteles pochodził ze zhellenizowanej rodziny niegreckiej. Tłumaczyłoby to pewne cechy jego charakteru oraz niektóre poglądy i decyzje polityczne. Tezy tej nie


Question: z kim przyjaźnił się gandalf?

Answer: Gandalf spotkał Aragorna, co dało początek ich przyjaźni.

Context: Mrocznej Puszczy. Nie ujawnił im, że musiał w tym czasie walczyć wraz z Białą Radą z Sauronem w Dol Guldur. Gandalf powrócił w momencie, kiedy krasnoludy miały rozpocząć walkę z elfami i ludźmi o skarb Smauga, akurat aby jej zapobiec. Po Bitwie Pięciu Armii wrócił z Bilbem do Shire. === Przed Wojną o Pierścień === W roku 2956 TE Gandalf spotkał Aragorna, co dało początek ich przyjaźni. Na pożegnalnym przyjęciu Bilba, w jego 111 urodziny (w roku 3001 TE), pomógł mu opuścić Shire i zostawić, zdobyty pod Górami Mglistymi, pierścień Frodowi. Jednak zachowanie hobbita zaniepokoiło Gandalfa (nazwanie pierścienia „moim skarbem“ tak, jak wcześniej Gollum i Isildur), dlatego z pomocą Strażników Północy, rozpoczął ochronę Shire oraz Froda, którego od 3004 do


Question: co oznaczało słowo senior w średniowieczu?

Answer: w średniowiecznym feudalizmie europejskim określano tak osobę, która weszła w osobisty stosunek zwierzchni z wasalem.

Context: Senior – w średniowiecznym feudalizmie europejskim określano tak osobę, która weszła w osobisty stosunek zwierzchni z wasalem. We wczesnym średniowieczu była to osoba wolna, której wasal oddał się pod dożywotnią opiekę i służbę w akcie komendacji w zamian za dzierżawienie beneficjum. Później, w czasach ustroju lennego, seniorem stawało się poprzez zawarcie kontraktu lennego, w którym wystąpiło się jako strona zwierzchnia. We Francji system wasalstwa-senioratu był tak popularny, że w kapitularzu z Meerssen z 847 roku wprowadzono przymus wybrania sobie seniora obejmujący wszystkich wolnych, a wszyscy seniorzy mieli stać się wasalami monarchy. Możliwość zmiany seniora ograniczona była do ściśle określonych przyczyn zawinionych przez seniora (nałożenie na wasala bezzasadnych obowiązków, nastawanie na jego życie, uwodzenie jego żony bądź bezpodstawana odmowa jego ochrony),


Question: kiedy powstały tablety?

Answer: Urządzenia które według dzisiejszej definicji można by nazwać tabletami zaczęły pojawiać się dopiero w latach 60. XX wieku.

Context: H.E. Goldberga i powstał on dopiero w 1915 roku. Urządzenia które według dzisiejszej definicji można by nazwać tabletami zaczęły pojawiać się dopiero w latach 60. XX wieku. Wielką popularność tablety zdobyły po wprowadzeniu w 2010 roku przez Apple iPada. === Kalendarium === ==== XIX wiek ==== 1888 rok * W USA zostało opatentowane przez Elishę Graya elektryczne urządzenie do przechwytywania za pomocą rysika pisma odręcznego oraz przekazywania go na odległość za pomocą impulsu elektromagnetycznego zwane teleautografem. ==== XX wiek ==== 1914 * H.E. Goldberg opatentował urządzenie rozpoznające odręczne pismo wprowadzane za pomocą rysika zwane „Controller”. 1942 * Opatentowano ekran dotykowy za pomocą którego można było wprowadzać ręcznie pisane dane. Tzw. Teleutograph System. 1945 * Vannevar Bush opisał Memex – urządzenie


Question: gdzie odbywały się walki gladiatorów?

Answer: na arenie, na przykład w starożytnym Rzymie.

Context: Gladiator (łac. "gladiator", l.mn. "gladiatores", od "gladius" – miecz) – najczęściej niewolnik toczący walkę na arenie, na przykład w starożytnym Rzymie. Zwyczaj walk gladiatorów Rzymianie przejęli od Etrusków i Samnitów. Wywodził się on z rytualnych ofiar z ludzi, składanych podczas uroczystości pogrzebowych. Herodot wskazywał na Scytów jako prekursorów tych krwawych rytuałów. W Etrurii oprócz walk między wojownikami popularne były walki gladiatorów ze zwierzętami i walki zwierząt (zob. też walka byków, walki kogutów). W Rzymie pierwsze walki gladiatorów ("munus") odbyły się w III wieku p.n.e., w okresie wojen punickich. W 105 p.n.e. odbyły się pierwsze zawody gladiatorskie, zorganizowane z urzędu przez konsulów. Gladiatorzy zazwyczaj wywodzili się z jeńców wojennych, głównie z Traków, Galów i Germanów, ale do szkół trafiali również przestępcy


Question: jakie czynności wykonuje żołnierz podczas pełnienia służby wartowniczej?

Answer: ochronie wyznaczonych obiektów, rejonów lub osób.

Context: Warta – uzbrojony pododdział, wyznaczony rozkazem dziennym, do pełnienia służby wartowniczej, polegającej na ochronie wyznaczonych obiektów, rejonów lub osób. Warta składa się z dowódcy, jego pomocnika, rozprowadzających i wartowników. Według uregulowań przyjętych w Wojsku Polskim służbę wartowniczą mogą pełnić żołnierze, którzy złożyli przysięgę wojskową, zdali egzamin z prawa użycia broni oraz przeszli badania lekarskie i instruktaż. ==Bibliografia == * Kategoria:Służba wojskowa w Polsce


Question: w jakim klimacie jest sawanna?

Answer: formacja trawiasta strefy międzyzwrotnikowej o klimacie gorącym, z wyraźnie zaznaczoną porą suchą oraz porą deszczową.

Context: Sawanna – formacja trawiasta strefy międzyzwrotnikowej o klimacie gorącym, z wyraźnie zaznaczoną porą suchą oraz porą deszczową. W szacie roślinnej dominują kępy sucholubnych traw (np. afrykańska trawa słoniowa dochodząca do 3 m wysokości). Na niektórych sawannach rosną nieliczne drzewa, np. akacje, baobaby, palmy, które zwykle zrzucają liście w porze suchej. Większe skupiska drzew występują tylko nad ciekami wodnymi, tworząc tzw. lasy galeriowe. W krajobrazie nie ma wyraźnej granicy między wilgotnym lasem równikowym, a trawiastą sawanną. W strefie przejściowej w miarę posuwania się w stronę sawanny las staje się coraz rzadszy, a drzewa coraz niższe. Sawanny występują na znacznych obszarach Afryki, pokrywają ponad 1/3 powierzchni Afryki, i Ameryki Południowej na północ i południe od strefy lasów równikowych, a także w Indiach,


Question: jaki charakter miały walki w powstaniu styczniowym?

Answer: Miało charakter wojny partyzanckiej

Context: międzynarodowej opinii publicznej. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Przez oddziały powstania styczniowego przewinęło się około 200 tys. osób, zarówno z rodzin szlacheckich, jak też w mniejszym stopniu z chłopstwa i mieszczaństwa. W niektórych rejonach ziem zabranych, np. na Żmudzi i rozrzuconych ośrodkach na Białorusi i w Inflantach Polskich zryw przybrał charakter masowy. Mimo początkowych sukcesów zakończyło się przegraną powstańców, z których ok. 10-20 tysięcy poległo w walkach, blisko 1 tys. stracono, ok. 38 tys. skazano na katorgę lub zesłanie na Syberię, a ok. 10 tys. wyemigrowało. Wojska rosyjskie pacyfikowały powstanie z dużą determinacją i okrucieństwem. Miejscowości, które udzieliły schronienia powstańcom, były palone, zdarzały się również przypadki rzezi ludności cywilnej. Niszczono dobra kultury, np.


Question: z jakich kolorów powstaje fioletowy?

Answer: na monitorze fiolet powstaje, kiedy obok siebie dwa punkty luminoforu świecą na czerwono i niebiesko.

Context: Barwa fioletowa (fiolet) – światło o długości od 380 do 450 nm. Kolor fioletowy można uzyskać na kilka sposobów: * jako monochromatyczny – emitując światło o długości 380 do 450 nm. * poprzez dodawanie barw – np. na monitorze fiolet powstaje, kiedy obok siebie dwa punkty luminoforu świecą na czerwono i niebiesko. * poprzez odejmowanie barw – np. nakładając na białą płaszczyznę półprzeźroczysty filtr (farbę) w kolorze żółtym i drugi w kolorze zielono-niebieskim. == Historia i symbolika == Fioletowy od zawsze kojarzył się z władzą, uduchowieniem i szlachetnością. Podobna do fioletu purpura była bardzo cennym barwnikiem naturalnym, uzyskiwanym z niektórych gatunków ślimaków, używano jej w starożytności, a później w średniowieczu, do farbowania płaszczy osób piastujących wysokie stanowiska. W religii purpura


Question: kiedy zaczęły się objawienia w medjugorie?

Answer: Objawienia maryjne z Medziugoria – seria domniemanych objawień maryjnych, które miały rozpocząć się w Medziugoriu w czerwcu 1981

Context: Objawienia maryjne z Medziugoria – seria domniemanych objawień maryjnych, które miały rozpocząć się w Medziugoriu w czerwcu 1981 i zgodnie z relacją sześciu osób widzących objawienia mają trwać do dziś. Kościół katolicki bada prawdziwość tych objawień. Do tej pory ich nie odrzucił ani nie potwierdził. == Historia objawień == === Pierwsze dni objawień === Pierwsze objawienie dzieciom miało mieć miejsce w godzinach wieczornych 24 czerwca 1981 we wsi Bijakovići, na wzgórzu Crnica należącym do parafii Medziugorie, w części tego wzgórza zwanej Podbrdo. Następnego dnia dzieci wróciły na to samo miejsce, dwoje z nich nie przyszło, a w zamian za nich przyszło dwoje innych. Tego dnia, tj. 25 czerwca 1981, ukształtowała się szóstka tzw. "widzących". Następnego dnia (26 czerwca) ukazująca się


Question: kto ma przeciwstawny kciuk?

Answer: u naczelnych pierwszy palec ręki

Context: Kciuk (łac. "pollex") – u naczelnych pierwszy palec ręki przeciwstawny czterem pozostałym. Od pozostałych palców różni się także tym, że składa się z dwóch, a nie trzech paliczków – w tym podobny jest do palucha stopy. Kciuk zapewnia chwytność dłoni. == Etymologia == Pierwotnie w języku polskim kciuk nazywany był palcem – stąd zgrubienie "paluch" i powiedzenie: "Sam jak palec". Zaś pozostałe palce określane były formą pochodną o prasłowiańskiego "*pьrstъ" (por. , czy ) – stąd słowa naparstek i pierścień. Zmiana nazwy nastąpiła pod wpływem religii chrześcijańskiej. Paluch jest bowiem palcem używanym w trakcie obrzędu chrztu do kreślenia znaku krzyża na czole, stąd powstały dawne formy "krzciuk" skrócone do współczesnej "kciuk".


Question: kto sformułował prawo powszechnego ciążenia?

Answer: Isaaca Newtona

Context: Prawo powszechnego ciążenia, zwane także prawem powszechnego ciążenia Newtona – prawo głoszące, że każdy obiekt we wszechświecie przyciąga każdy inny obiekt z siłą, która jest wprost proporcjonalna do iloczynu ich mas i odwrotnie proporcjonalna do kwadratu odległości między ich środkami. Jest to ogólne prawo fizyczne, bazujące na empirycznych obserwacjach Newtona, które nazwał on indukcją (wpływem). Wchodzi ono w skład podstaw mechaniki klasycznej i zostało sformułowane w pracy Isaaca Newtona pt. "Philosophiae naturalis principia mathematica", opublikowanej po raz pierwszy 5 lipca 1687 r. W języku współczesnym prawo to brzmi następująco: Matematycznie związek ten wyraża się wzorem: : \boldsymbol F = G \frac{m_1 m_2}{r^2} \boldsymbol e, gdzie: : G – stała grawitacji, : m_1 – masa pierwszego ciała, : m_2 – masa


Question: w jakim zbiorniku wodnym znajduje się wielka rafa koralowa podaj jego pełną nazwę?

Answer: Morzu Koralowym

Context: Wielka Rafa Koralowa (ang. "Great Barrier Reef") – największa na świecie rafa koralowa, położona wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii, na Morzu Koralowym. Największa na Ziemi pojedyncza struktura wytworzona przez organizmy żywe, widoczna z kosmosu jako biała smuga na tle błękitnego oceanu. Rafa znana była Aborygenom, a przez Europejczyków została odkryta 11 czerwca 1770 roku, kiedy brytyjski żeglarz James Cook (1728–1779) na okręcie „Endeavour” przypłynął do Australii podczas swojej pierwszej wyprawy na południe w latach 1768–1771. W 1975 roku utworzono park morski – Park Morski Wielkiej Rafy Koralowej (). W 1981 roku Wielka Rafa Koralowa została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. == Geografia == === Położenie === Wielka Rafa Koralowa leży wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Australii na terenie stanu Queensland. Rozciąga się


Question: ilu polaków mieszka w rosji?

Answer: około 73 tys. Polaków

Context: Polacy w Rosji – jedna z mniejszości narodowych, zamieszkujących Federację Rosyjską. Rosję zamieszkuje około 73 tys. Polaków, z czego 47 tys. to osoby polskojęzyczne. Setki tysięcy kolejnych mieszkańców Rosji posiada polskie korzenie. W Rosji działa szereg organizacji polonijnych, do najznaczniejszych należy Federalna Polska Autonomia Narodowo-Kulturalna „Kongres Polaków w Rosji”, wydawane są także czasopisma polonijne, publikowane polskie książki i prowadzone polskojęzyczne strony internetowe. W Rosji działają tzw. polskie domy, polskie kościoły i odbywają się polskojęzyczne nabożeństwa. Historia Polaków na ziemiach rosyjskich sięga początków państwowości rosyjskiej. Wielu wybitnych przedstawicieli kultury rosyjskiej, jak i najwyższych władz było polskiej narodowości i odegrało znaczącą rolę w historii państwa rosyjskiego. Część Polaków to także potomkowie carskich lub radzieckich zesłańców z XIX i pierwszej połowy XX wieku.


Question: kto był najwyższym przełożonym lewitów?

Answer: Arcykapłan (hebr. כהן גדול "Kohen ha-Gadol")

Context: Arcykapłan (hebr. כהן גדול "Kohen ha-Gadol") – najwyższy dostojnik religijny w starożytnym Izraelu od wyjścia z Egiptu do 70 n.e. == Urząd arcykapłana == Arcykapłan (gr. "archiereus"), zwany też najwyższym kapłanem (hebr. "kohen ha-gadol" – „kapłan wielki”), głównym kapłanem (hebr. "kohen ha-rosz" – „kapłan-głowa”) i namaszczonym kapłanem (hebr. "kohen ha- mashiach " – „kapłan-mesjasz”) łączył w sobie funkcje najwyższego pośrednika między Bogiem, a Izraelem, zwierzchnika Przybytku Mojżeszowego, a potem Świątyni Jerozolimskiej, przełożonego kapłanów i lewitów oraz naczelnika (patriarchy) rodu Aaronitów. Arcykapłan Boga Jahwe był osobą szczególnie uświęconą i posiadał pełnię władzy kapłańskiej. Tylko on i tylko raz do roku (w święto Jom Kipur) mógł wejść do Miejsca Najświętszego Świątyni, aby dokonać przed Bogiem przebłagania za grzechy całego narodu. Obowiązywały go


Question: jakie nagrody dostała malala yousafzai?

Answer: Pokojowej Nagrody Nobla (2014).

Context: Malala Yousafzai (paszto ملاله یوسفزۍ, "Malālah Yūsufzay"; urdu ملالہ یوسف زئی, "Malālah Yūsufzay"; ur. 12 lipca 1997 w Mingorze) – pakistańska działaczka na rzecz praw kobiet, zwłaszcza na rzecz ich prawa do nauki, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (2014). == Życiorys == Malala urodziła się 12 lipca 1997 roku, w prowincji Swat (znanej też jako Szwajcaria Wschodu) w rodzinie niższej klasy średniej. Jest córką Ziauddina Yousafzaia i Tor Pekai Yousafzai. Jej ojciec jest poetą, nauczycielem i założycielem sieci prywatnych szkół. Ponieważ rodzina nie miała dość pieniędzy na poród w szpitalu, dlatego Yousafzai urodziła się w domu z pomocą sąsiadów. Otrzymała imię Malala (co oznacza „pogrążony w smutku”) po Malalai z Maiwand, poetce z plemienia Pasztunów, wojowniczce z południowego Afganistanu. Jej nazwisko,


Question: kto został w trójce?

Answer: Leszek Adamczyk, Piotr Baron, Wojciech Cejrowski, Arkadiusz Ekiert, Grzegorz Hoffmann, Paweł Januszewski

Context: został Michał Narkiewicz-Jodko. Tym samym z rozgłośni odeszli (niektórzy ponownie) między innymi Jan Kałucki, Tomasz Michniewicz, Marcin Cichoński, Beata Pawlikowska, Piotr Stelmach i Gabriela Darmetko. Do Trójki testowo dołączyli Witold Lazar i Karol Gnat. Z rozgłośnią stopniowo żegnali się kolejni współpracownicy – między innymi, w październiku o swoim odejściu z Trójki poinformował Kuba Strzyczkowski, w listopadzie Tomasz Gorazdowski, a w styczniu 2021 roku Janusz Deblessem. Odeszli również Krystian Hanke i Ernest Zozuń, a także Piotr Metz, kontynuujący jednak współpracę z innymi rozgłośniami Polskiego Radia. ==== Po zmianie dyrektora ==== Po bardzo intensywnych zmianach kadrowych w stacji pozostało kilkunastu dziennikarzy, którzy pracowali w niej przed 2020 rokiem, między innymi Leszek Adamczyk, Piotr Baron, Wojciech Cejrowski, Arkadiusz Ekiert, Grzegorz Hoffmann, Paweł Januszewski,


Question: kto przewodził obrzędowi dziadów?

Answer: Guślarz (Koźlarz, Huslar)

Context: na cmentarzu. Obrzędowi przewodniczy Guślarz (Koźlarz, Huslar), wygłaszający rytualne formuły i przywołujący dusze zmarłych przebywające w czyśćcu. Mają one powiedzieć, czego potrzeba im do osiągnięcia zbawienia i posilić się przeniesionymi dla nich potrawami. Badania etnologiczne oraz literaturoznawcze wskazują jednoznacznie, że w utworze Mickiewicza mamy do czynienia ze stylizacją. Autor zaczerpnął z folkloru białoruskiego liczne elementy, poddał je artystycznej obróbce i stworzył oryginalny obraz. W rzeczywistości obrzędy dziadów odbywały się za czasów chrześcijańskich albo w domach, albo na cmentarzach przy grobach przodków lub też w miejscach związanych archetypowo (a często również i lokalizacyjnie) z dawnymi ośrodkami kultu – na wzgórzach, wzniesieniach, pod świętymi drzewami, w miejscach uważanych za święte (czasem rzeczywiście przy kaplicach, które często były budowane na dawnych miejscach kultu


Question: jakie tytuły nosili władcy polski?

Answer: tytuł króla.

Context: króla Czech i Polski. Od 1320 do 1795 roku wszyscy polscy władcy nosili tytuł króla. Ich małżonkom przysługiwał tytuł królowych, używały go czasami jeszcze między ślubem a koronacją, a czasami nawet mimo braku tej ostatniej. Z żon polskich królów po 1320 roku koronacji nie dostąpiły Helena, żona Aleksandra Jagiellończyka, i Krystyna Eberhardyna, żona Augusta II Mocnego. Od 1815 do 1831 roku, czyli do detronizacji króla Mikołaja I Romanowa, królowymi polskimi były rosyjskie caryce, po tym okresie tytuł królowej został włączony w skład tytułów carskich i był w użyciu do 1917 roku. "Kursywą oznaczono królowe niekoronowane lub których koronacja jest niepewna." "Wytłuszczeniem oznaczono królowe, którym przysługiwał także tytuł króla." == Dynastia piastowska == == Dynastia andegaweńska == == Dynastia jagiellońska ==


Question: kiedy zostało wydane quo vadis?

Answer: premiera odbyła się w Krakowie, w 1896 roku.

Context: Quo vadis: Powieść z czasów Nerona – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza. Publikowana najpierw w odcinkach w warszawskiej „Gazecie Polskiej” (lata 1895–1896) i – z minimalnym opóźnieniem w stosunku do „Gazety” – także w krakowskim dzienniku „Czas” i „Dzienniku Poznańskim”. Wkrótce powieść została wydana w formie druku zwartego, jej premiera odbyła się w Krakowie, w 1896 roku. Powieść odniosła światowy sukces i została przetłumaczona na ponad pięćdziesiąt języków. Pełny tekst powieści "Quo vadis" znajduje się w rękopisie Biblioteki Narodowej, a we wrocławskim Ossolineum znajduje się 39 luźnych kart pierwszego szkicu powieści. Rękopis BN został zakupiony od spadkobierców Leopolda Kronenberga. Karty znajdujące się w zbiorach Ossolineum pochodzą ze zbiorów rodziny pisarza z Oblęgorka. Henryk Sienkiewicz dostał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.


Question: jak nazywa się prezes pzpn?

Answer: Cezary Kulesza

Context: * Walne Zgromadzenie Delegatów ; Obsada personalna Zarządu PZPN * Cezary Kulesza – prezes * Henryk Kula – "wiceprezes ds. organizacyjno-finansowych" * Maciej Mateńko – "wiceprezes ds. szkoleniowych" * Mieczysław Golba – "wiceprezes ds. zagranicznych" * Wojciech Cygan – "wiceprezes ds. piłkarstwa profesjonalnego" * Adam Kaźmierczak – "wiceprezes ds. piłkarstwa amatorskiego" * Zbigniew Bartnik – "członek zarządu" * Tomasz Garbowski – "członek zarządu" * Karol Klimczak – "członek zarządu" * Sławomir Kopczewski – "członek zarządu" * Tomasz Lisiński – "członek zarządu" * Marcin Janicki – "członek zarządu" * Eugeniusz Nowak – "członek zarządu" * Radosław Michalski – "członek zarządu" * Sławomir Pietrzyk – "członek zarządu" * Robert Skowron – "członek zarządu" * Jakub Tabisz – "członek zarządu" * Paweł Wojtala


Question: ile medali olimpijskich zdobyła justyna kowalczyk?

Answer: Dzięki zdobyciu w sumie 5 medali olimpijskich, jest najwybitniejszym

Context: Justyna Maria Kowalczyk-Tekieli (ur. 19 stycznia 1983 w Limanowej) – polska biegaczka narciarska, mistrzyni i multimedalistka olimpijska, mistrzyni i multimedalistka mistrzostw świata, czterokrotna zdobywczyni Pucharu Świata w biegach narciarskich. W latach 2018–2021 asystentka trenera głównego Narodowej Kadry Kobiet w biegach narciarskich. Od 26 marca 2021 roku do 12 października 2022 roku była dyrektorem sportowym Polskiego Związku Biathlonu. Jedna z dwóch biegaczek narciarskich w historii tej dyscypliny (obok Finki Marjo Matikainen), które zdobywały Puchar Świata trzy razy z rzędu. Jako jedyna w historii zdobyła 4 Puchary Świata w ciągu pięciu lat. Jedyna zawodniczka, która 4 razy z rzędu zwyciężyła w prestiżowym cyklu Tour de Ski. Zwyciężczyni 91. Biegu Wazów (2015). Dzięki zdobyciu w sumie 5 medali olimpijskich, jest najwybitniejszym (pod względem


Question: kiedy powstała polska partia socjalistyczna?

Answer: listopadzie 1892

Context: Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich. Jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych do 1948. Przez niemal cały okres Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (po współtworzeniu przez krajową organizację PZPR) działała jako samodzielna partia na emigracji. W latach schyłkowych PRL powstało w Polsce kilka partii o nazwie „Polska Partia Socjalistyczna” pretendujących do kontynuacji tradycji przedwojennej, m.in. PPS Piotra Ikonowicza założona w 1987 i utworzona w latach 1988–1989 PPS Jana Józefa Lipskiego. Na XXV Kongresie PPS w dniach 27–29 października 1990 wszystkie partie odwołujące się do tradycji PPS w kraju połączyły się ze strukturami PPS na emigracji,


Question: jakiego odkrycia dokonała anna wierzbicka przebywając w australii?

Answer: za "stworzenie teorii naturalnego metajęzyka semantycznego oraz odkrycie zbioru znaczeń elementarnych wspólnych dla wszystkich języków".

Context: W 1972 razem wyjechali do Australii. Od 1973 roku pracuje w Australian National University. Jest członkiem Australian Academy of Humanities, Australian Academy of Social Science, Rosyjskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności. == Nagrody i odznaczenia == * nagroda Humboldta dla Zagranicznych Badaczy w dziedzinie humanistyki (1995) * doktorat honoris causa – Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej (2004) * doktorat honoris causa – Uniwersytet Warszawski (2006) * Międzynarodowa Nagroda Dobruszyna za rok 2010 * Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych za rok 2010, za "stworzenie teorii naturalnego metajęzyka semantycznego oraz odkrycie zbioru znaczeń elementarnych wspólnych dla wszystkich języków". == Dzieła Anny Wierzbickiej == * "Imprisoned in English: The hazards of English as a default language" (2014)


Question: przed kim uciekała eurydyka?

Answer: uciekając przed myśliwym Aristajosem.

Context: Eurydyka (także Eurydike; gr. Eurydíkē, łac. Eurydice) – w mitologii greckiej jedna z hamadriad lub menad, które nocami spotykały się wśród trackich pustkowi i oddawały cześć Dionizosowi, urządzając bachanalie. Uchodziła za żonę Orfeusza. Zmarła od ukąszenia jadowitego węża. Nastąpiła na węża podczas zbierania ziół w lesie w dolinie rzeki Penejos w pobliżu Tempe w Tesalii, uciekając przed myśliwym Aristajosem. Nimfy leśne opowiedziały o tym Orfeuszowi, który to niezwłocznie udał się do podziemnego świata zmarłych. Orfeusz błagał Hadesa o jej powrót na ziemię: zmiękczył wolę boga podziemi i jego żony Persefony żałosną pieśnią. Pluton zgodził się wydać Eurydykę pod jednym warunkiem – Orfeusz miał z nią wyjść z podziemi, idąc pierwszy i nie oglądając się za siebie. Gdy jednak małżonkowie zbliżali


Question: jaki dokument znosi kontrola na wewnętrznych granicach państw członkowskich ue?

Answer: Układ z Schengen

Context: Układ z Schengen – porozumienie z 1985 znoszące kontrole na granicach wewnętrznych państw sygnatariuszy. Porozumienie zostało zawarte 14 czerwca 1985 roku w miejscowości Schengen w Luksemburgu. Jego stronami jest 27 państw (23 państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz Islandia, Norwegia, Szwajcaria i Liechtenstein, stan na 2023). == Historia == 13 lipca 1984 roku RFN i Francja zawarły umowę z Saarbrücken. Była to dwustronna umowa w sprawie ułatwiania obywatelom obu państw przekraczania wspólnej granicy. Umowa ta dotyczyła jedynie kontroli na drogowych przejściach granicznych. Umową z Saarbrücken zainteresowały się kraje Beneluksu, mające już doświadczenie w funkcjonowaniu unii paszportowej. Wykorzystano więc część rozwiązań z Saarbrücken i zawarto nową umowę. W dniu 14 czerwca 1985 w miejscowości Schengen podpisano porozumienie o stopniowym znoszeniu kontroli na


Question: co uprawiano w średniowieczu?

Answer: Najpopularniejsze zboża średniowiecza to żyto, jęczmień, gryka, proso i owies.

Context: zaczynu z jęczmienia, żyta lub owsa był powszechniejszy na północy i w rejonach wyżynnych. Był on również stosowany jako prowiant dla żołnierzy. Najpopularniejsze zboża średniowiecza to żyto, jęczmień, gryka, proso i owies. Ryż był przez całe średniowiecze dość drogim towarem importowanym; uprawiano go wyłącznie na północy Włoch pod koniec średniowiecza. Pszenica była uprawiana w całej Europie i uważano ją za najbardziej odżywczą ze wszystkich zbóż, lecz miała bardziej prestiżowy charakter, przez co była droższa. Drobno mielona i przesiewana biała mąka, najbardziej znana współczesnym Europejczykom, była zastrzeżona do wypiekania chleba dla przedstawicieli klas wyższych. Idąc w dół drabiny społecznej napotykało się chleb zrobiony z grubiej mielonego ziarna, ciemniejszy, o zwiększonej zawartości otrąb. W czasach niedostatku zbóż lub klęsk głodu, do zbóż


Question: kto napisał książkę hobbit?

Answer: J.R.R. Tolkien

Context: Hobbit, czyli tam i z powrotem () − powieść fantasy dla dzieci autorstwa J.R.R. Tolkiena, wydana 21 września 1937 przez firmę Allen & Unwin. Polskie wydanie ukazało się w 1960 w tłumaczeniu Maria Skibniewskiej. Opowiada o wyprawie podjętej przez krasnoludów tworzących kompanię Thorina i towarzyszącego im hobbita o nazwisku Bilbo Baggins do zajmowanej przez smoka Smauga Samotnej Góry w celu odzyskania zagarniętych skarbów i dawnej siedziby krasnoludów. Po drodze, w jaskini Golluma, Bilbo Baggins znajduje pierścień, który daje mu moc bycia niewidzialnym. Po wydaniu powieść szybko zyskała uznanie czytelników. Wydawca poprosił autora o kontynuację zdarzeń, która ostatecznie ukazała się jako "Władca Pierścieni". Zarówno "Hobbit", jak i "Władca Pierścieni" powstały pod wpływem staroskandynawskich legend, którymi zajmował się Tolkien. Analiza literaturoznawcza sugeruje,


Question: jakie sprawy rozpatruje sąd okręgowy?

Answer: sąd okręgowy orzeka w sprawach o roszczenia majątkowe przekraczające 75 tys. zł (z pewnymi wyjątkami), o roszczenia wynikające z Prawa prasowego, o ochronę praw niemajątkowych (z pewnymi wyjątkami), a także o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem oraz w pewnych innych sprawach dotyczących uchwał osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, jak również rozpoznaje sprawy o roszczenia związane z naruszeniem

Context: Sąd okręgowy (SO, do 1998 "wojewódzki", "SW") – w Polsce sąd powszechny orzekający zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji. == Właściwość == W polskim wymiarze sprawiedliwości jest zasadą, że w pierwszej instancji orzeka sąd rejonowy. W postępowaniu cywilnym procesowym sąd okręgowy orzeka w sprawach o roszczenia majątkowe przekraczające 75 tys. zł (z pewnymi wyjątkami), o roszczenia wynikające z Prawa prasowego, o ochronę praw niemajątkowych (z pewnymi wyjątkami), a także o wydanie orzeczenia zastępującego uchwałę o podziale spółdzielni, o odszkodowanie z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem oraz w pewnych innych sprawach dotyczących uchwał osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, jak również rozpoznaje sprawy o roszczenia związane z naruszeniem


Question: ile mieszkańców ma sokołów podlaski?

Answer: 18 924

Context: Sokołów Podlaski – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, siedziba powiatu sokołowskiego i siedziba władz gminy wiejskiej Sokołów Podlaski. Leży nad rzeką Cetynią. 31 grudnia 2017 r. miasto miało 18 924 mieszkańców. == Położenie == Położone jest we wschodniej części województwa mazowieckiego, na Południowym Podlasiu, w północno-zachodniej części Wysoczyzny Siedleckiej. Miasto położone jest w odległości: * 99 km od Warszawy (kierunek zachodni). * 62 km od Mińska Mazowieckiego (kierunek południowo-zachodni). * 17 km od Węgrowa (kierunek zachodni). * 28 km od Siedlec (kierunek południowy). * 157 km od Lublina (kierunek południowy). * 48 km od Siemiatycz (kierunek wschodni) * 30 km od Drohiczyna (kierunek wschodni). * 160 km od Białegostoku (kierunek północno-wschodni). * 98 km od Łomży (kierunek północny).


Question: w ilu igrzyskach olimpijskich brała udział irena szewińska?

Answer: czterech kolejnych igrzyskach olimpijskich.

Context: Irena Kirszenstein-Szewińska (ur. 24 maja 1946 w Leningradzie, zm. 29 czerwca 2018 w Warszawie) – polska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich i skoku w dal, a po zakończeniu kariery działaczka krajowych i międzynarodowych organizacji sportowych; dama Orderu Orła Białego. Należała do najbardziej utytułowanych polskich sportowców i najwybitniejszych lekkoatletek w historii: stawała na podium na czterech kolejnych igrzyskach olimpijskich. Siedmiokrotna medalistka igrzysk olimpijskich (3 medale złote, 2 srebrne i 2 brązowe) oraz szesnastokrotna medalistka mistrzostw Europy (10 medali na otwartym stadionie i 6 w hali). W latach 1965–1979 zdobyła 24 medale mistrzostw Polski w biegu na 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, w sztafecie 4 × 100 metrów oraz w skoku w dal. W 1974 agencja prasowa United Press International


Question: jak nazywa się najwyższy szczyt australii?

Answer: Mt Kosciuszko

Context: gazetach komunikat, że odkrył i nazwał najwyższy szczyt Australii imieniem Mt Townsend. Jego zdaniem Mt Kosciusko był drugim w kolejności najwyższym szczytem Australii. Władze Nowej Południowej Walii zaakceptowały wiele nazw proponowanych przez Lendenfelda, z wyjątkiem nazwy najwyższej góry, która już miała oficjalną nazwę Mt Kosciusko. Proponowaną przez Lendenfelda nazwę Mt Townsend nadano natomiast drugiej co do wysokości górze; to nazewnictwo obowiązuje do chwili obecnej. W 1892 r. postawiono na najwyższej górze punkt triangulacyjny. W roku 1997 w wyniku kampanii prasowej i dyplomatycznej dodano do nazwy najwyższej góry literkę Z i od tej pory nazywa się ona oficjalnie Mt Kosciuszko. Australijska wymowa nazwy odbiega znacznie od jej wymowy w języku polskim – w przybliżeniu brzmi "kozyjosko". Spotykane często w popularnych publikacjach


Question: ile kosztował bitcoin w 2010?

Answer: 0,063 USD

Context: za dozwolone. === Rynek === Zgodnie z założeniami wartość bitcoina powinna w długim horyzoncie czasowym rosnąć z powodu wbudowanego w system sztywnego ograniczenia podaży przy jednoczesnym wzroście popytu, związanym z coraz szerszą świadomością istnienia tej waluty. Waluta ulega zjawisku deflacji. Bitcoin debiutował na Mt.Gox 17 sierpnia 2010 z ceną 0,063 USD. Do października cena pozostawała praktycznie bez zmian, by wkrótce zacząć rosnąć i w kwietniu ustabilizować się na poziomie 1 USD, po czym wzrost stał się jeszcze bardziej dynamiczny, tak iż 8 czerwca 2011 cena osiągnęła 31,91 USD za BTC. Wkrótce potem nastąpił spadek i rok 2011 zakończył się kursem 4,72 USD/BTC. W 2012 utrzymywała się tendencja wzrostowa, jednak nie tak duża jak w roku poprzednim – listopad 2012 zakończył


Question: z jakich elementów składa się droga?

Answer: Jej najważniejszymi elementami na szlaku są: * podtorze i nawierzchnia kolejowa * obiekty inżynieryjne * urządzenia trakcji elektrycznej * urządzenia sterowania ruchem kolejowym.

Context: Droga kolejowa – tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami infrastruktury z nimi funkcjonalnie połączonymi, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot. Droga kolejowa stanowi liniowo-punktową infrastrukturę transportu kolejowego. Jej najważniejszymi elementami na szlaku są: * podtorze i nawierzchnia kolejowa * obiekty inżynieryjne * urządzenia trakcji elektrycznej * urządzenia sterowania ruchem kolejowym. Podtorze może być położone, w zależności od warunków terenowych, na nasypie lub w wykopie. Drogi kolejowe mogą być jedno-, dwu- lub wielotorowe.


Question: jak nazywają się wszystkie renifery mikołaja?

Answer: Kometka, Amorka, Tancerza, Pyszałka, Błyskawicznego, Fircyka, Złośnika, Profesorka oraz Rudolfa.

Context: Renifery Świętego Mikołaja – renifery tworzące zaprzęg, który tradycyjnie ciągnie sanie Świętego Mikołaja i pomaga mu dostarczać bożonarodzeniowe prezenty. Zwykle wymienia się: Kometka, Amorka, Tancerza, Pyszałka, Błyskawicznego, Fircyka, Złośnika, Profesorka oraz Rudolfa. Ich imiona bazują na tych wymienionych w wierszu Clementa C. Moore’a z 1832 roku, który prawdopodobnie przyczynił się do spopularyzowania reniferów jako symboli Bożego Narodzenia. == Imiona reniferów w kilku językach== == Rudolf czerwononosy == Rudolf dołączył do pozostałych reniferów głównie za sprawą piosenki „Rudolph the Red-Nosed Reindeer”, jednak pierwszą opowieść o nim napisał w 1939 roku Robert L. May dla sieci sklepów Montgomery Ward. Została ona opublikowana w formie książkowej i była rozdawana dzieciom, które odwiedziły sklepy w okresie świątecznym. Według tej historii, Rudolf jest synem Profesorka,


Question: co oznacza imię joachim?

Answer: Joachim – imię męskie pochodzenia biblijnego, znaczy „Jahwe pocieszy, pokrzepi, wywyższy”.

Context: Joachim – imię męskie pochodzenia biblijnego, znaczy „Jahwe pocieszy, pokrzepi, wywyższy”. Poświadczone w Polsce od XIV wieku w formach "Jachym", "Jochym", "Joachym", "Achym". Forma żeńska: Joachima. Joachim imieniny obchodzi: * 6 lutego (wspomnienie św. Joachima Sakachibary, jednego z męczenników z Nagasaki +1597) * 15 lutego (wspomnienie św. Joachima Firaiama-Diz, męczennika z Japonii +1622) * 30 marca (wspomnienie św. Joachima z Fiore +1202) * 16 kwietnia (wspomnienie bł. Joachima zakonnika ze Sieny +1303) * 3 czerwca (wspomnienie św. Joachima Royo, męczennika w Chinach +1747–1748; spotykane są różne dni wspomnienia tego błogosławionego) * 26 lipca (wspomnienie św. Joachima, ojca Maryi) * 22 sierpnia (wspomnienie św. Joachima od Świętej Anny, Johna Walla +1679) * 24 listopada (wspomnienie św. Joachima Hao, męczennika z Chin


Question: jak wysokie są wiatraki w polsce?

Answer: Wysokość kratownicowych masztów tych turbin wynosi 160 m

Context: wiatrowe w Polsce znajdują się we wsi Paproć. Wysokość kratownicowych masztów tych turbin wynosi 160 m, a długość łopat wirnika – 50 m. Najwyższe turbiny wiatrowe na świecie znajdują się w Gaildorfie (południowo-wschodnie Niemcy). Zakończono tam instalację 4 turbin wiatrowych o mocy 3,4 MW. Wiatraki, dzięki wyjątkowo długim masztom, osiągnęły wysokość 246,5 m. Farma wiatrowa jest tam połączona z hydroelektrownią i magazynem energii. === Wady i zalety === Wiatrowe turbiny instalowane w wietrznych miejscach (duża liczba dni wietrznych i duża prędkość wiatru) mogą być opłacalne ekonomicznie. Aby warunki dotyczące wietrzności były spełnione, turbiny powinny być odpowiednio wysokie (powyżej 45 metrów). To powoduje trudności w transporcie do miejsca ich montażu. Wysokie koszty transportu oraz instalacji powodują, że wciąż mało osób decyduje


Question: kiedy nastąpiła oficjalna kapitulacja?

Answer: Akt wszedł w życie 8 maja 1945 o 23:01 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja o 1:01 czasu moskiewskiego.

Context: Kapitulacja III Rzeszy – końcowy akcent II wojny światowej w Europie, który nastąpił 8 maja 1945 roku o 22:43 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja o 00:43 według czasu moskiewskiego. Akt wszedł w życie 8 maja 1945 o 23:01 czasu środkowoeuropejskiego, czyli 9 maja o 1:01 czasu moskiewskiego. Dzień wcześniej, 7 maja 1945, podpisano pierwszą kapitulację nazwaną później "wstępnym protokołem kapitulacyjnym". == Przygotowanie do kapitulacji == Na konferencji w Casablance 13 stycznia 1943 roku prezydent USA Franklin Roosevelt jako pierwszy ogłosił, że alianci zaakceptują tylko bezwarunkową kapitulację Rzeszy. European Advisory Commission opracowała zaakceptowany przez państwa koalicji antyhitlerowskiej dokument pt. „Warunki kapitulacji Niemiec”. Po śmierci Adolfa Hitlera (30 kwietnia 1945) nowym kanclerzem Rzeszy został Joseph Goebbels (zastąpiony dzień później przez Ludwiga Schwerina


Question: za co był odpowiedzialny naczelnik powstania?

Answer: Sprawował on najwyższą władzę wojskową nad wojskiem powstańczym.

Context: Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej – tytuł Wodza Naczelnego i dyktatora insurekcji kościuszkowskiej, nadany 24 marca 1794 w Krakowie Tadeuszowi Kościuszce. == Kompetencje == Sprawował on najwyższą władzę wojskową nad wojskiem powstańczym. Przysługiwało mu prawo nominowania na wszystkie stopnie wojskowe. Sprawował także najwyższą władzę wykonawczą, swoje decyzje miał konsultować z utworzoną dopiero 10 maja Radą Najwyższą Narodową. Radzie przysługiwało też prawo do wyznaczania następcy Naczelnika w razie jego śmierci lub dostania się do niewoli. 12 października nowym Naczelnikiem został wybrany Tomasz Wawrzecki. == Najwyżsi Naczelnicy Siły Zbrojnej Narodowej == * Tadeusz Kościuszko (od 24 marca do 10/12 października 1794) * Tomasz Wawrzecki (od 12 października do 16 listopada 1794)


Question: kto namalował obraz kabalarka?

Answer: Norblin

Context: rozmaitych stroiów polskich/Costumes polonais 1817"), przedstawiające życie wsi i miasteczek polskich przy końcu XVIII wieku. Z ważniejszych prac wymienić należy obrazy olejne: "Jasełka polskie", "Kabalarka", sceny w rodzaju Watteau (były w Galerii Stanisława Augusta), krajobrazy (widoki Arkadii, Łazienek) itd., dalej z dekoracji w Powązkach zachowane 3 wielkie krajobrazy parkowe z festynami. W Arkadii pod Nieborowem zachowała się freskowa dekoracja plafonu ("Jutrzenka"). Norblin był również rytownikiem. Znanych jest 94 płyt, przeważnie akwafort, widoczny jest w nich silny wpływ Rembrandta. Przeważają sceny historyczne ("Powołanie Przemysława na króla", "Ofiarowanie korony Piastowi"), portrety, typy polskie, studia głów i popiersi, krajobrazy wiejskie i kompozycje ("Wynalezienie rysunku"). Najciekawsze jego prace z początkowego okresu twórczości w Polsce to rysunki rodzajowe, scenki z życia ulicy, tzw. typy uliczne,


Question: kiedy zachodzi ruch jednostajnie zmienny?

Answer: ruch prostoliniowy, w którym wartość przyspieszenia jest stała

Context: Ruch jednostajnie zmienny – ruch prostoliniowy, w którym wartość przyspieszenia jest stała, czyli: :: a = \mathrm{const}. Jest to ogólny przypadek ruchu jednostajnie przyspieszonego (a>0) i opóźnionego (a<0). W ruchu jednostajnie przyspieszonym szybkość wzrasta w każdej jednostce czasu o taką samą wartość, czyli liniowo. Obliczając pole pod wykresem v(t) sporządzonym dla rozważanego przypadku ruchu, obliczamy drogę przebytą przez ciało tym ruchem. Jeżeli v początkowe równe jest zeru, to obliczamy pole trójkąta. Jeżeli v początkowe nie jest równe zeru, obliczamy pole trapezu. == Definicje == Przemieszczenie :: \Delta x={x_2}-{x_1}. Jest to wielkość wektorowa. Znak przemieszczenia świadczy o tym, w którą stronę osi x przesunęło się ciało. Prędkość średnia Jeśli ciało w czasie \Delta t przesunęło się o \Delta x, to: ::


Question: jak daleko od ziemi jest teleskop webba?

Answer: około 1,5 mln km od Ziemi

Context: w 4 różnych trybach obserwacji. == Orbita == Teleskop jest umieszczony na wokółsłonecznej orbicie, w pobliżu punktu libracyjnego L2 układu Słońce-Ziemia, odległego około 1,5 mln km od Ziemi, zapewniającego niemal stałe położenie urządzenia względem środka Ziemi, zawsze niemal naprzeciw Słońca. By unikać cienia Ziemi i Księżyca zakłócającego działanie baterii słonecznych teleskop nie może być umieszczony dokładnie w punkcie L2, ale obiega go w ciągu około pół roku, w odległości zmieniającej się od do km od niego. W trakcie misji orbita będzie korygowana silnikami rakietowymi. Na stronie teleskopu można śledzić jego położenie w Układzie Słonecznym w czasie rzeczywistym. == Historia projektu == Pierwotnie zakładano, że koszt projektu wyniesie 1,6 mld USD, a wystrzelenie JWST w kosmos miało nastąpić w 2011. Ciągłe


Question: kiedy arkadiusza?

Answer: Arkadiusz imieniny obchodzi 12 stycznia, 26 stycznia, 4 marca, 5 października, 13 listopada.

Context: – Аркадзь/Arkadź (też Аркадыўш/Arkadyusz) * język węgierski – Arkád, Árkád (starsza wersja Árkos) * język czeski – Arkád * język rumuński – Arcadie * język ukraiński – Arkadij () Arkadiusz imieniny obchodzi 12 stycznia, 26 stycznia, 4 marca, 5 października, 13 listopada. == Znane osoby noszące imię Arkadiusz == === Święci === * Arkadiusz z Mauretanii, męczennik (†305). * Arkadiusz, biskup Bourges. * Arkadiusz z Salamanki, męczennik (†457). * Arkadiusz z Konstantynopola, mnich i męczennik. * Arkadiusz z Cypru, biskup i męczennik. === Inne osoby === * Arkadiusz – cesarz wschodniorzymski * Arkadiusz Trochanowski – biskup * Arkadiusz Bazak – aktor * Arkadiusz Iwaniak – polityk * Arkadiusz Jakubik – aktor * Arkadiusz Janiczek – aktor * Arkadiusz Głowacki –


Question: co umożliwiają sieci komputerowe?

Answer: wzajemne przekazywanie informacji oraz udostępnianie zasobów własnych między podłączonymi do niej urządzeniami, zwanymi punktami sieci.

Context: Sieć komputerowa – zbiór komputerów i innych urządzeń połączonych z sobą kanałami komunikacyjnymi oraz oprogramowanie wykorzystywane w tej sieci. Umożliwia ona wzajemne przekazywanie informacji oraz udostępnianie zasobów własnych między podłączonymi do niej urządzeniami, zwanymi punktami sieci. == Przeznaczenie == Głównym przeznaczeniem sieci komputerowej – ideą, dla której została stworzona – jest ułatwienie komunikacji między ludźmi (będącymi faktycznymi użytkownikami sieci). Sieć umożliwia łatwy i szybki dostęp do publikowanych danych, jak również otwiera techniczną możliwość tworzenia i korzystania ze wspólnych zasobów informacji i zasobów danych. W sensie prawnym, i w pewnym przybliżeniu, użytkownicy sieci komputerowej są również jej beneficjentami. == Cechy użytkowe == Poniżej wyszczególniono niektóre użytkowe cechy sieci komputerowej: * ułatwienie komunikacji między ludźmi. Korzystając z sieci, ludzie mogą komunikować się


Question: kiedy obchodzony jest dzień nauczyciela?

Answer: Światowy Dzień Nauczyciela (ang. "World Teacher’s Day") pod patronatem UNESCO obchodzony jest 5 października.

Context: maja (w dniu urodzin króla Sejonga Wielkiego). W jednych państwach ma on charakter oficjalny, w innych zwyczajowy. Dzień ten, podobnie jak w Polsce, związany jest z lokalnymi wydarzeniami. == Światowy Dzień Nauczyciela == Światowy Dzień Nauczyciela (ang. "World Teacher’s Day") pod patronatem UNESCO obchodzony jest 5 października. Dzień ten proklamowany został w 1994 r. na pamiątkę podpisania w 1966 r. „Rekomendacji w sprawie statusu nauczyciela”, opracowanej przez UNESCO i Międzynarodową Organizację Pracy. Jest okazją do podkreślenia wiodącej roli nauczycieli w zapewnieniu najwyższej jakości edukacji na wszystkich poziomach nauczania. W Polsce od 1997 roku 5 października również jest obchodzony Światowy Dzień Nauczyciela przez nauczycieli reprezentujących sektor nauki i szkolnictwa wyższego. 5 października Dzień Nauczyciela obchodzony jest w Rosji i na Litwie.


Question: w którym roku wprowadzono kodeks honorowy?

Answer: 1919

Context: "Polski kodeks honorowy" (znany też jako "kodeks Boziewicza") – publikacja z 1919 dotycząca zasad postępowania honorowego, a w tym odbywania pojedynków, autorstwa Władysława Boziewicza. W Polsce międzywojennej podstawowy dokument (choć pozaprawny) regulujący te zasady. Do 1939 doczekał się ośmiu wydań == Geneza == Autor oparł się na włoskim kodeksie Gelliego, jak również na niemieckich kodeksach honorowych Kühlbachera, Barbassettiego oraz Bolgara. == Struktura == Dzieło składa się z dwóch części: * "Zasady pokojowego postępowania honorowego", * "Pojedynek" (część ta tłumaczy w 404 artykułach reguły pojedynkowania się). Według Boziewicza "przedmiotem każdej sprawy honorowej jest obraza i jej zadośćuczynienie honorowe". Dzielił obrazy na trzy stopnie: * I: obraza lekka - lekceważące wyrażenie się o kimś. Obrażonemu przysługiwało prawo wyboru broni, a obrażającemu prawo


Question: do jakiego państwa należy tajwan?

Answer: Republiki Chińskiej (Tajwanu)

Context: * Tajwan – krótka nazwa państwa obejmującego wyspę Tajwan i wyspy sąsiednie, noszącego oficjalną nazwę Republika Chińska *Tajwan (dawniej Formoza) – wyspa u wschodnich wybrzeży Chin * Tajwan – jedna z dwóch prowincji Republiki Chińskiej (Tajwanu) * Tajwan – prowincja Chińskiej Republiki Ludowej * Republika Tajwanu – państwo historyczne == Pozostałe == * Tajwan – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola


Question: co niszczy freon?

Answer: niszczenia warstwy ozonowej.

Context: do niszczenia warstwy ozonowej. Po przejściu do ozonosfery freony rozkładają się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego na pierwiastki: węgiel, fluor i chlor. Swobodne jony chlorowe są katalizatorami rozkładu ozonu w zwykły tlen dwuatomowy. Po tym jak w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych nad Antarktydą zaobserwowano spadki koncentracji ozonu do wcześniej nienotowanych poziomów. Ostatnie wyniki analiz, opracowane na podstawie przeprowadzonych symulacji komputerowych klimatu w dwóch wariantach: bez emisji freonów oraz z masową emisją freonów do atmosfery rozpoczętą w latach 50., sugerują, że stężenie tych substancji miało i ma wpływ również na dwukrotne większe tempo wzrostu średniej temperatury w obszarach podbiegunowych w porównaniu z innymi rejonami kuli ziemskiej. Przełożyło się to bezpośrednio na tempo topnienia pokrywy lodowej, które w „modelu freonowym” postępuje o wiele


Question: kim są osoby panseksualne?

Answer: zaangażowanie psychoemocjonalne skierowane jest do przedstawicieli dowolnych płci i tożsamości płciowych, w tym do osób niebinarnych czy agenderowych. Osoby panseksualne abstrahują od kategorii tożsamościowych i sztywnych podziałów, odrzucając podejście oparte na binarnych pojęciach dotyczących płci (męskie/kobiece) i płci (mężczyzna/kobieta), twierdząc, że nie mają one znaczenia przy odczuwaniu miłości lub pociągu seksualnego

Context: przełomie XX i XXI wieku, w 2010 powstała flaga osób panseksualnych, a sam termin został znacznie rozpowszechniony m.in. dzięki mediom i deklaracjom gwiazd, w tym Miley Cyrus i Janelle Monáe. U osób określających się jako osoby panseksualne zaangażowanie psychoemocjonalne skierowane jest do przedstawicieli dowolnych płci i tożsamości płciowych, w tym do osób niebinarnych czy agenderowych. Osoby panseksualne abstrahują od kategorii tożsamościowych i sztywnych podziałów, odrzucając podejście oparte na binarnych pojęciach dotyczących płci (męskie/kobiece) i płci (mężczyzna/kobieta), twierdząc, że nie mają one znaczenia przy odczuwaniu miłości lub pociągu seksualnego. W takim ujęciu panseksualność różni się od tożsamości biseksualnej, w której pociąg skierowany jest do osób obu płci w podziale binarnym (mężczyzna — kobieta) i od poliseksualnej, w której pociąg jest skierowany


Question: gdzie nocują jaskółki?

Answer: Nocuje w gromadach w koronach drzew i krzewach.

Context: materiał budulcowy (błoto) na gniazdo. Chodzi po niej niezgrabnymi krokami. Nocuje w gromadach w koronach drzew i krzewach. Migruje również zwykle grupowo. Nie boi się człowieka (w bezpośredniej jego obecności zakłada gniazda), choć pozostaje wobec niego ostrożna. === Wymiary średnie === Dorosła jaskółka z zachodniego podgatunku nominatywnego mierzy 13 cm. Rozpiętość skrzydeł od 26 do 29 cm, masa jej ciała to średnio 18,3 g. === Głos === Jej śpiew słychać głównie na dachach i gdy leci w powietrzu. Jej cichy świergot jest mniej melodyjny niż u dymówki. Głos wabiący brzmi jak „czrr czrr sier sier”, a w locie „crip”. Zawołanie alarmowe to przenikliwe „tsir”. == Biotop == Gatunek uległ silnej synantropizacji. Pojawia się na najbardziej zurbanizowanych terenach – zamieszkuje osiedla


Question: ile pięter miały wieże world trade center?

Answer: Każda z wież liczyła 110 pięter

Context: World Trade Center, skrótowo WTC () – kompleks siedmiu budynków w dzielnicy Lower Manhattan w Nowym Jorku, w tym Twin Towers (bliźniacze wieże), zaprojektowany przez amerykańskiego architekta japońskiego pochodzenia Minoru Yamasakiego, któremu pomagał Antonio Brittiochi. Budowa rozpoczęła się 5 sierpnia 1966, a oficjalne otwarcie nastąpiło 4 kwietnia 1973. W Światowym Centrum Handlu było zatrudnionych około 25 tysięcy osób. Zostało ono zniszczone 11 września 2001 roku w wyniku zamachu terrorystycznego, o który NATO oskarżyło Al-Ka’idę. == Twin Towers == Bliźniacze wieże były głównymi częściami Światowego Centrum Handlu. Przez dwa lata od ukończenia były najwyższymi budynkami na świecie. Północna wieża mierzyła do dachu 417 metrów (wraz z masztem telewizyjnym 527 metrów), a południowa 415 metrów. Każda z wież liczyła 110 pięter, spośród


Question: w jaki sposób powstał róg obfitości?

Answer: Pewnego razu, kiedy zwierzę ułamało róg, mały bóg wziął go do ręki i pobłogosławił, tak powstał róg obfitości.

Context: Róg obfitości (także róg Amaltei; gr. κέρας Ἀμαλθείας "kéras Amáltheias", łac. "cornu copiae") – związek frazeologiczny, pochodzący z mitologii greckiej. Wyrażenie to ma związek z powstaniem świata według Greków. Podczas, gdy Kronos, który był bogiem świata Hellenów, panował na niebie, mały Zeus, jego syn, który nie został przez niego zjedzony, wychowywał się pod okiem kozy Amaltei. Pewnego razu, kiedy zwierzę ułamało róg, mały bóg wziął go do ręki i pobłogosławił, tak powstał róg obfitości. Napełniał się on wszystkim, czego zapragnął jego posiadacz. Dzisiaj jest to symbol dostatku i dobrobytu. Wyrażenie jest często używane w literaturze, np.: „Założona przez nich firma okazała się istnym rogiem obfitości”. Rogiem obfitości nazywa się także tytę. W starożytności termin ten odnosił się do ziem pomiędzy


Question: kto tworzy gospodarstwo domowe?

Answer: zespół osób spokrewnionych lub niespokrewnionych, wspólnie utrzymujących się i podejmujących decyzje o zagospodarowaniu środków w części lub w całości wniesionych do budżetu domowego.

Context: Gospodarstwo domowe – w naukach ekonomicznych definiuje się jako podstawową jednostkę gospodarującą, której celem jest zaspokojenie wspólnych i osobistych potrzeb jego członków. Jest to jednostka ekonomiczna o walorach społecznych, zgłaszających zapotrzebowanie na dobra i usługi. Gospodarstwo domowe to autonomiczna jednostka ekonomiczna, trwale uprawiająca działalność. To zarówno jednoosobowy, jak i wieloosobowy zespół osób spokrewnionych lub niespokrewnionych, wspólnie utrzymujących się i podejmujących decyzje o zagospodarowaniu środków w części lub w całości wniesionych do budżetu domowego. Jedną z kategorii wyróżniających gospodarstwo domowe jest mieszkanie – gospodarstwo domowe to zespół osób zamieszkujących jedno mieszkanie. Podstawowe przychody gospodarstw domowych pochodzą z: * wynagrodzeń pracowników; * dochodów z tytułu własności; * transferów otrzymywanych z innych sektorów; * sprzedaży produktów rynkowych; * przypisanych umownie przychodów z produkcji


Question: co to jest wstążka?

Answer: element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi.

Context: Wstążka (, ) – element interfejsu użytkownika, zastępujący tradycyjne menu i paski narzędzi. Wstążka po raz pierwszy pojawiła się w pakiecie biurowym Microsoft Office 2007. Ideą wstążki było stworzenie funkcjonalnej części interfejsu użytkownika, która umieściłaby wszystkie funkcje oprogramowania w jednym miejscu, czyniąc je łatwymi do znalezienia i użytkowania. == Wstążka w Microsoft Office 2007 == Wstążka, kiedy po raz pierwszy pojawiła się w pakiecie biurowym Microsoft Office 2007, zastąpiła paski narzędzi i menu. Według firmy Microsoft miała ona uporządkować wszystkie funkcje w sposób, aby były bardziej podręczne. Nowy interfejs nie został jednak umieszczony we wszystkich programach – obecny jest w tylko w Word, Excel, PowerPoint, Access oraz w niektórych elementach Outlooka. Wstążka to pasek przycisków i ikon posegregowanych w tematyczne


Question: na jakiej pozycji grał maldini?

Answer: obrońcy

Context: Paolo Maldini (ur. 26 czerwca 1968 w Mediolanie) – włoski piłkarz, który występował na pozycji obrońcy. Przez całą karierę grał w A.C. Milan, którego jest wychowankiem i był również kapitanem tej drużyny. Był także reprezentantem Włoch z którą zdobył wicemistrzostwo świata 1994, brązowy medal mistrzostw świata 1990 i wicemistrzostwo europy 2000. Dla drużyny narodowej rozegrał łącznie 126 meczów. == Kariera == Debiut w klubie zaliczył w wieku 17 lat, 20 stycznia 1985 roku w zremisowanym 1:1 meczu z Udinese Calcio. Już od następnego sezonu, Maldini stale grał w jedenastce zespołu, rywalizując na murawie z zawodnikami takimi jak m. in. piłkarze Juventusu, Zbigniew Boniek czy Michel Platini. Zagrał wtedy w 27 meczach włoskiej Serie A. W sezonie 1987/88, razem z Milanem


Question: jaką nazwę nosił antyperski sojusz?

Answer: Związek Morski, Związek Ateński lub Związek Delijski, właśc. Symmachia Ateńska

Context: Związek Morski, Związek Ateński lub Związek Delijski, właśc. Symmachia Ateńska (gr. "sym" "współ" i "machos" "walka") – sojusz zaczepno-obronny poleis starożytnej Grecji, którego hegemonem były Ateny. == Historia == Związek powstał pod koniec wojen perskich około roku 478 p.n.e. głównie z państw obszaru Morza Egejskiego. Miał na celu obronę miast jońskich przed Persją. Po rozpoczęciu II wojny peloponeskiej (431–404 p.n.e.) przeciwnikiem sojuszu stała się Sparta. Związek z czasem stał się podstawą ateńskiego imperium morskiego. Każdy członek był zobowiązany do płacenia corocznej składki ("foros") lub dostarczania okrętów w zamian za gwarancje bezpieczeństwa. Była ona przeznaczona na finansowanie kampanii wojennych związku. Z biegiem lat pieniądze te Ateny zaczęły przeznaczać na powiększenie swej potęgi militarnej. Początkowo związkiem kierowała rada związkowa (Zgromadzenie Sprzymierzonych), której


Question: kto wyreżyserował film w pustyni i w puszczy?

Answer: Władysława Ślesickiego

Context: W pustyni i w puszczy – polski fabularny film przygodowy dla dzieci i młodzieży z 1973 w reżyserii Władysława Ślesickiego, ekranizacja powieści "W pustyni i w puszczy" (1911) Henryka Sienkiewicza. W 1974 z materiałów powstałych w trakcie kręcenia filmu stworzono czteroodcinkowy miniserial pod tym samym tytułem. Nie jest on jednak identyczny – wykorzystano inne ujęcia tych samych scen, a dialogi lekko zmodyfikowano. Kilka scen dodano, bądź usunięto. == Obsada == * Tomasz Mędrzak – Staś Tarkowski * Monika Rosca – Nel Rawlison * Stanisław Jasiukiewicz – Władysław Tarkowski ** Jerzy Laskowski, Tomasz Mędrzak – Władysław Tarkowski (dublerzy w końcowych scenach), ** Jerzy Kamas – Władysław Tarkowski (głos w końcowych scenach) * Edmund Fetting – George Rawlison * Zygmunt Hobot –


Question: ile dyscyplin sportowych zaprezentuje się w pekinie na zimowej olimpiadzie?

Answer: 15

Context: Pekinie w 2022 roku rywalizować będą w 109 konkurencjach w 15 dyscyplinach sportowych. Po raz pierwszy w historii na igrzyskach zostaną rozegrane następujące konkurencje: kobiecy monobob, Big Air w narciarstwie dowolnym, oraz zawody mieszane w: skokach akrobatycznych, skokach narciarskich, Snowcrossie, oraz short tracku. == Państwa biorące udział w XXIV Zimowych Igrzyskach Olimpijskich == Na XXIV Zimowe Igrzyska Olimpijskie zakwalifikowali się reprezentanci 91 państw. Na zimowych igrzyskach w Pekinie zadebiutowali reprezentanci 2 państw: Arabii Saudyjskiej oraz Haiti. == Kalendarz == W poniższym kalendarzu zaprezentowano dni, w których rozdane zostaną medale w danej dyscyplinie (żółty kolor), rozegrane zostaną eliminacje (niebieski kolor), odbędzie się gala łyżwiarzy figurowych (jasnożółty), ceremonia otwarcia (zielony) i zamknięcia igrzysk (czerwony). == Klasyfikacja medalowa == == Transmisje telewizyjne ==


Question: co jest obszarem chronionym?

Answer: wydzielony geograficznie obszar, który objęty jest ochroną lub specjalnym zagospodarowaniem mającym na celu jego ochronę.

Context: Obszar chroniony – wydzielony geograficznie obszar, który objęty jest ochroną lub specjalnym zagospodarowaniem mającym na celu jego ochronę. Tworzony jest na terenie o ciekawym krajobrazie lub o dużych walorach przyrodniczych i podlega ochronie prawnej. W prawie wodnym obszar chroniony, to obszar o specjalnym użytkowaniu, wobec którego obowiązują wzmożone regulacje prawne, np. ujęcie wody pitnej, także obszar chroniony ze względów przyrodniczych. Obszary chronione to jedna z form ochrony przyrody. Istnieje duża rozmaitość form i zakresu tej ochrony. W ścisłych rezerwatach przyrody wykluczona jest jakakolwiek ingerencja człowieka, a nawet często są one niedostępne dla turystów. W obszarach chronionego krajobrazu ludzie normalnie mieszkają, prowadzą działalność rolniczą i inną, ochrona sprowadza się tylko do wykluczenia niektórych form tej działalności, np. zakładania dużych kopalni odkrywkowych


Question: w jakim celu powstały legiony polskie?

Answer: była walka o niepodległość Polski.

Context: Legiony Polskie we Włoszech – polskie formacje wojskowe, tworzone na terenie współczesnych Włoch, których celem była walka o niepodległość Polski. Walczące u boku wojsk francuskich i włoskich w latach 1797–1807, utworzone z inicjatywy Jana Henryka Dąbrowskiego przez Francuzów w północnych Włoszech. == Legiony polskie posiłkujące Lombardię == Po III rozbiorze nastąpiła emigracja żołnierzy i oficerów z Polski do Włoch i Francji. Dzięki wpływom Napoleona, za pośrednictwem Agencji (polska organizacja emigracyjna założona w Paryżu po upadku powstania kościuszkowskiego w 1794) Jan Henryk Dąbrowski podpisał 9 stycznia 1797 umowę z nowym rządem Republiki Lombardzkiej. Współtwórcami Legionów byli Karol Kniaziewicz, Józef Wybicki i Antoni Amilkar Kosiński. Oddziały otrzymały nazwę Legionów Polskich. Mundury i sztandary były zbliżone do polskich, język komend i stopnie wojskowe


Question: gdzie żyje lew?

Answer: Można go spotkać w całej Afryce, głównie subsaharyjskiej, z wyjątkiem terenów pustynnych i lasów równikowych.

Context: we wschodniej i południowej części Afryki. Na przekór popularnemu określeniu „król dżungli” lew jest zwierzęciem otwartych równin. Można go spotkać w całej Afryce, głównie subsaharyjskiej, z wyjątkiem terenów pustynnych i lasów równikowych. Lwy dobrze się adaptują do wielu środowisk, lecz preferują sawanny bogate w ssaki kopytne, gdzie – obok hieny cętkowanej – są drugim wielkim drapieżnikiem. Zasiedlają również tereny krzaczaste, górskie i półpustynne. W górach Bale w Etiopii populacja lwów żyje na wysokości 4240 m n.p.m. W Afryce Południowej zostały wytępione, z wyjątkiem osobników chronionych w parkach narodowych Krugera i Kalahari Gemsbok. Nieliczna obecnie populacja lwów azjatyckich ("Panthera leo persica"), które w czasach historycznych żyły na Bałkanach, lasach Grecji przez Persję, aż do Indii, występuje współcześnie tylko w lesie Gir


Question: kim był eurypides?

Answer: jeden z najwybitniejszych dramaturgów starożytnej Grecji.

Context: Eurypides (gr. "Euripídēs", ur. około 480 p.n.e., zm. 406 p.n.e.) – jeden z najwybitniejszych dramaturgów starożytnej Grecji. == Życiorys == Urodzony na Salaminie syn ateńskiego ziemianina Mnesarchosa i Klejto. Odebrał staranne wykształcenie atletyczne, muzyczne (obejmowało ono poza muzyką umiejętności poetyckie i choreograficzne) oraz filozoficzne. Próbował również swoich sił w malarstwie. Wiadomo, że był kapłanem Zeusa we Flyi, brał także udział w poselstwie Aten do Syrakuz, pełnił obowiązki proksenosa obywateli Magnezji w Atenach. Eurypides ożenił się dwa razy. Jego pierwszą żoną była Melito, drugą natomiast Chojrine, z którą doczekał się trzech synów. Około 408 r. p.n.e. wyprowadził się z Aten, najpierw skierował się do Magnezji w Tesalii, później do Pelli, gdzie zmarł na dworze króla Macedonii Archelaosa I śmiercią tragiczną w


Question: co to jest strój ludowy?

Answer: ubiór wyrażający tożsamość z odniesieniem do regionu geograficznego lub okresu w historii; może też odnosić się do statusu socjalnego, małżeńskiego lub religijnego.

Context: Strój ludowy – ubiór wyrażający tożsamość z odniesieniem do regionu geograficznego lub okresu w historii; może też odnosić się do statusu socjalnego, małżeńskiego lub religijnego. Najczęściej spotykany w dwóch odmianach: codziennej i odświętnej. W rejonach, w których zachodni styl ubierania stał się normą, stroje tradycyjne są noszone podczas świąt lub uroczystości, mając za zadanie podkreślić dziedzictwo regionu, tradycje kulturowe lub wyrażać dumę z pochodzenia. Współcześnie istnieją kraje (regiony), gdzie noszenie ich jest wymagane przez prawo. W Bhutanie stroje typu "gho" i "kera" dla mężczyzn oraz "kira" i "toego" dla kobiet są obowiązkowe dla wszystkich obywateli, bez względu na tło kulturowe. W Arabii Saudyjskiej kobiety podczas przebywania w miejscach publicznych muszą mieć na sobie tradycyjną wersję hidżabu. Polskie stroje ludowe używane


Question: kiedy odbył się kongres wiedeński?

Answer: trwająca od września 1814 roku do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu

Context: Kongres wiedeński (niem. "Wiener Kongress") – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 roku do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego. Kongres wiedeński, ze względu na liczne bale, które mu towarzyszyły, nazywany był ironicznie "tańczącym kongresem". == Przyczyny i wydarzenia bezpośrednio poprzedzające kongres == W wyniku trwających w Europie w latach 1798–1815 wojen napoleońskich nastąpiły bardzo znaczące zmiany terytorialne na niemal całym obszarze kontynentu. Nieudana kampania rosyjska i klęska Francuzów w bitwie pod Lipskiem spowodowały abdykację Napoleona i załamanie się ładu epoki napoleońskiej. Już 9 września 1813 roku doszło do zawarcia rosyjsko-prusko-austriackiego porozumienia w Cieplicach, którego


Question: kto napisał rotę?

Answer: Marii Konopnickiej

Context: Rota – opublikowany w 1908 r. wiersz Marii Konopnickiej, a także pieśń hymniczna. Dokładny czas i miejsce powstania "Roty" pozostają nieznane, choć podejmowano wiele prób ustalenia. Wiersz składa się z czterech zwrotek, z czego trzy stanowią kanon jednej z polskich pieśni patriotycznych pod tym samym tytułem, do której w styczniu 1910 roku muzykę napisał Feliks Nowowiejski, polski kompozytor pochodzący z zaboru pruskiego, z Warmii. Melodia powstała w domu przy ul. Floriańskiej 20 w Krakowie, gdzie mieszkał wówczas Nowowiejski. Pierwotnie pieśń miała być przeznaczona dla krakowskich "sokołów". Pieśń została po raz pierwszy publicznie wykonana przez kilkuset chórzystów z terenów objętych zaborami 15 lipca 1910 w czasie uroczystości odsłonięcia pomnika Grunwaldzkiego w Krakowie, zorganizowanej w rocznicę 500-lecia zwycięstwa Polski w bitwie pod


Question: jaki jest obszar rażenia bomby atomowej?

Answer: Siła rażenia jest daleko większa niż w przypadku konwencjonalnego materiału wybuchowego – największe bomby są zdolne zniszczyć całe miasta.

Context: bronią jądrową; * 12 lutego 2013 – udana (podziemna) próba detonacji bomby atomowej na terenie Korei Północnej przez tamtejszych naukowców. == Plany użycia broni jądrowej == Dzięki istnieniu tej broni powstało przekonanie o możliwości pokonania przeciwnika bez użycia ogromnych armii, do zadania dużych zniszczeń na obszarze przeciwnika wystarczy samolot bombowy, pocisk artyleryjski lub rakieta przenosząca atomowe głowice bojowe. Siła rażenia jest daleko większa niż w przypadku konwencjonalnego materiału wybuchowego – największe bomby są zdolne zniszczyć całe miasta. Bomby atomowe zostały zastosowane dwukrotnie w celach wojennych przez armię Stanów Zjednoczonych przeciwko japońskim miastom Hiroszima i Nagasaki, w trakcie II wojny światowej. Od tego czasu użyto ich około 2000 razy, jedynie w ramach testów, przeprowadzanych przez osiem państw (Stany Zjednoczone, Związek Radziecki,


Question: jaki układ współrzędnych obowiązuje w polsce?

Answer: Układ współrzędnych 2000

Context: Układ współrzędnych 2000 (Państwowy Układ Współrzędnych Geodezyjnych 2000, PL-2000) – układ współrzędnych płaskich prostokątnych zwany "układem „2000”", powstały w wyniku zastosowania odwzorowania Gaussa-Krügera dla elipsoidy GRS 80 (obecnie WGS 84) w czterech trzystopniowych strefach o południkach osiowych 15°E, 18°E, 21°E i 24°E, oznaczone odpowiednio numerami – 5, 6, 7 i 8. Skala długości odwzorowania na południkach osiowych wynosi "m"0 = 0,999923. Zniekształcenia na południku osiowym wynoszą −7,7 cm/km zaś na styku stref +7 cm/km. Układ 2000 został wprowadzony Rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie państwowego systemu odniesień przestrzennych z 8 sierpnia 2000, od 1 stycznia 2010 jest to jedyny układ współrzędnych geodezyjnych obowiązujący w Polsce. Układ stosuje się na potrzeby wykonywania map w skalach większych od 1:10 000 – w szczególności


Question: na których igrzyskach olimpijskich polska zdobyła najwięcej złotych medali?

Answer: najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie.

Context: na jednych igrzyskach po dwa złote medale: Witold Woyda w indywidualnym i drużynowym turnieju florecistów w 1972 r., Arkadiusz Skrzypaszek w 1992 r. w pięcioboju nowoczesnym – indywidualnie i drużynowo oraz Robert Korzeniowski w chodzie na 20 i 50 km w 2000 r. Najwięcej medali (32) Polska zdobyła na Igrzyskach w Moskwie w 1980, zaś najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie. Polska po odzyskaniu niepodległości nie brała udziału w igrzyskach dwukrotnie - w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1984 Polska, podobnie jak większość krajów bloku wschodniego, zbojkotowała Igrzyska w Los Angeles. Od roku 2000 polscy medaliści olimpijscy otrzymują po zakończeniu kariery świadczenie pieniężne zwane emeryturą olimpijską. ==


Question: w jaki sposób umiera neron?

Answer: Neron popełnił samobójstwo 9 czerwca.

Context: nazwę "Złoty Dom". Według Tacyta Neron, chcąc odciągnąć od siebie podejrzenia, winą za pożar obarczył zamieszkujących w Rzymie chrześcijan, co stało się przyczyną fali krwawych represji. O owych represjach wspomina Swetoniusz: „Ukarano torturami chrześcijan, wyznawców nowego i zbrodniczego zabobonu”. === Śmierć Nerona === Despotyzm Nerona wywoływał coraz większe niezadowolenie w kręgach arystokracji, patrycjuszów i bogatych warstwach społecznych. W marcu w Galii zbuntował się przeciwko niemu Windeks, powstania wybuchły w Hiszpanii i Judei. Już na początku kwietnia 68 r. wojska w Hiszpanii obwołały cesarzem Galbę. Jak podaje rzymski historyk Eutropiusz: "„Świat rzymski go przeklął i wszyscy jednocześnie opuścili, a senat uznał go za wroga”". Opuszczony nawet przez gwardię pretoriańską, zdradzony przez najbliższych współpracowników, Neron popełnił samobójstwo 9 czerwca. Jego ostatnie słowa


Question: kim byli karbonariusze?

Answer: członkowie włoskiego tajnego stowarzyszenia skierowanego przeciw siłom okupacyjnym w okresie wojen napoleońskich, które przekształcając się w ruch rewolucyjny, odegrało dużą rolę w procesie zjednoczenia Włoch.

Context: Karbonariusze ("węglarze", "zakon węglarzy", "dobrzy kuzyni") – członkowie włoskiego tajnego stowarzyszenia skierowanego przeciw siłom okupacyjnym w okresie wojen napoleońskich, które przekształcając się w ruch rewolucyjny, odegrało dużą rolę w procesie zjednoczenia Włoch. == Historia == Istnieje wiele teorii dotyczących powstania karbonaryzmu. Twórcami węglarstwa mieli być francuscy masoni ("charbonniers" – francuska nazwa wypalaczy węgla drzewnego) nastawieni opozycyjnie do oficjalnej masonerii lub masoni obrządku szwedzkiego, którzy zawsze zwalczali masonerię oficjalną. Karbonaryzm mógł też powstać w kręgu oficerów wojskowych nie należących do masonerii, a wyznających poglądy demokratyczne w stylu Jana Jakuba Rousseau. Ci oficerowie, którzy przybyli do Włoch z Józefem Bonapartem i Muratem, mieli rozpropagować tam karbonaryzm w celu zwalczania wpływów Ferdynanda IV (w rzeczywistości karbonariusze rozpoczęli walkę z panowaniem francuskim). Istnieje także


Question: w której części oka powstaje obraz?

Answer: Na siatkówce

Context: odbite wewnątrz oka. Na siatkówce powstaje obraz rzeczywisty, pomniejszony i odwrócony. === Warstwy siatkówki === W budowie histologicznej siatkówki można wyróżnić 10 warstw: # warstwa barwnikowa = nabłonek barwnikowy - nabłonek jednowarstwowy sześcienny leżący na błonie podstawnej; komórki barwnikowe w szczytowej części cytoplazmy zawierają ziarna melaniny chroniące przed odbijaniem się światła wewnątrz gałki ocznej # warstwa pręcików i czopków = warstwa nabłonka wzrokowego (utworzona przez zewnętrzne segmenty czopków i pręcików) # błona graniczna glejowa zewnętrzna # warstwa jądrzasta (ziarnista) zewnętrzna # warstwa splotowata zewnętrzna # warstwa jądrzasta (ziarnista) wewnętrzna # warstwa splotowata wewnętrzna # warstwa komórek zwojowych = warstwa zwojowa # warstwa włókien nerwowych # warstwa graniczna glejowa wewnętrzna Komórki wzrokowe obecne są w warstwach 2.-5., neurony drugie w warstwach


Question: ile jest wysp w norwegii?

Answer: Wzdłuż wybrzeża kontynentalnej Norwegii leży ponad 239 tys. wysp

Context: uwagi na swoje położenie Norwegia posiada jedną z najdłuższych i najbardziej rozbudowanych linii brzegowych spośród wszystkich krajów świata – jej całkowita długość to 103 000 km (wliczając wyspy). Wzdłuż wybrzeża kontynentalnej Norwegii leży ponad 239 tys. wysp, przy czym największą z nich jest Hinnøya (2 204 km²). Największą wyspą Królestwa Norwegii jest Spitsbergen w archipelagu Svalbard (37 814 km²). Norwegia jest też jednym z najbardziej wysuniętych na północ krajów świata. Kontynentalna część Norwegii rozciąga się od 58° do 71°N, (wraz ze Svalbardem do 81°N) i od 5°E do 31°E (wraz z wyspą Jan Mayen od 9°W, a wraz z wyspą Wyspą Białą do 33°E). Norwegia graniczy ze Szwecją na wschodzie (1666 km) oraz z Finlandią (709 km) i Rosją (191


Question: jaki post obowiązuje w środę popielcową?

Answer: post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia), czyli ograniczenie liczby posiłków do dwóch lekkich i jednego do syta w ciągu dnia.

Context: Popielec, Środa Popielcowa (staropolska nazwa: Wstępna Środa) − w kalendarzu katolickim pierwszy dzień wielkiego postu, przypadający 46 dni (40-dniowy okres postu po wyłączeniu niedziel) przed Wielkanocą, czyli między 4 lutego a 10 marca. Jest to dzień pokuty − obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych (od 14. roku życia) i post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia), czyli ograniczenie liczby posiłków do dwóch lekkich i jednego do syta w ciągu dnia. Wierni nie są zobowiązani do uczestniczenia w tym dniu we mszy świętej. == Rys historyczny == W pierwszych wiekach chrześcijaństwa poszczono przez okres 40 godzin w Wielki Piątek i Wielką Sobotę. Post trwający przez 40 dni poprzedzających święto Zmartwychwstania prawdopodobnie rozpowszechnił się w pierwszej połowie IV wieku. Zgodnie z kanonem


Question: jak inaczej nazywamy wyrazy bliskoznaczne?

Answer: Synonimy

Context: "tytka" i ogólnopolska "torebka", krakowska "rączka" i ogólnopolska "obsadka", podhalańska "watra" i ogólnopolskie "ognisko", augustowski "legat" i ogólnopolski "leń"; wielkopolskie "pyry" i ogólnopolskie "kartofle" i "ziemniaki; "toruńskie" jo "i ogólnopolskie "tak". Synonimy różnordzenne nie należą do jednej rodziny wyrazowej, np. „awantura, kłótnia, zajście, burda”; „zawierucha, burza, nawałnica”; Synonimy wspólnordzenne są zaś powiązane ze sobą pod względem słowotwórczo-etymologicznym. Synonimy te tworzy się za pomocą formantów wspólnofunkcyjnych, np. od jednej podstawy rzeczownikowej powstaje często kilka przymiotników: od „wiek” – „wiekowy, wieczny, wieczysty”. Rozróżniać można też synonimy bliższe i dalsze, w zależności od zakresu pojęciowego. Z wyrazów bliskoznacznych mający znaczenie szersze jest hiperonimem, zaś węższe – hiponimem. Np. „lokomotywa” i „elektrowóz” (każdy elektrowóz jest lokomotywą, lecz lokomotywa może mieć inny napęd niż elektryczny).


Question: w którym roku odbyła się koronacja elżbiety ii?

Answer: 2 czerwca 1953 roku

Context: Koronacja Elżbiety II – ceremonia koronacyjna królowej Elżbiety II z dynastii Windsorów. Odbyła się 2 czerwca 1953 roku w Opactwie Westminsterskim w Londynie. Elżbieta II wstąpiła na tron w wieku 25 lat po śmierci swojego ojca, Jerzego VI (6 lutego 1952); wkrótce potem została ogłoszona królową. W uroczystości, która odbyła się w St. James’s Palace, wzięli udział m.in. członkowie Tajnej Rady Wielkiej Brytanii i lord mer Londynu. Dało to również komisjom planistycznym odpowiednio długi czas na przygotowanie się do ceremonii. Podczas nabożeństwa Elżbieta złożyła przysięgę, została namaszczona krzyżmem przez arcybiskupa Canterbury, ubrana w szaty, przekazano jej również insygnia królewskie (berło i jabłko) oraz koronowano na królową Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii, Nowej Zelandii, Związku Południowej Afryki, Pakistanu i Cejlonu (obecnie Sri


Question: jak określamy wiek?

Answer: 100 latom, liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami

Context: Wiek, stulecie (skrót: w.) – jednostka miary czasu równa 100 latom, liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W odniesieniu do lat przed naszą erą (p.n.e.) wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo cyframi rzymskimi.


Question: czego należy użyć aby potwierdzić nienasycony charakter kwasu oleinowego?

Answer: wodę bromową

Context: Kwas oleinowy (, od ' – olej) – organiczny związek chemiczny z grupy jednonienasyconych kwasów tłuszczowych typu omega-9. Jest "cis"-izomerem kwasu elaidynowego. Naturalnie kwas ten występuje w tłuszczach (jest głównym składnikiem oliwy z oliwek i tranu), z których jest ekstrahowany i wykorzystywany w przemyśle tekstylnym (zapewnia on śliskość włókien). Poprzez katalityczne uwodornienie (przyłączenie dwóch atomów wodoru do wiązania podwójnego) kwas oleinowy przechodzi w kwas stearynowy. Reakcja ta nazywana jest „utwardzaniem tłuszczu”. Właściwości: * ciemnieje w powietrzu (utlenianie), * odbarwia wodę bromową i , co świadczy o jego nienasyconym charakterze chemicznym, * reaguje z wodorotlenkami, Jest używany do produkcji m.in. smarów i środków piorących. Jego sól glinowa, oleinian glinu, był stosowany jako składnik zagęstników w napalmie.


Question: kto zajmuje się magią?

Answer: Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman)

Context: Magia, czary – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i określonych czynności. Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman) stosuje różnorakie gesty, wypowiada zaklęcia (inkantacje) i wykonuje czynności o cechach rytuału mające dać mu władzę nad siłami nadprzyrodzonymi, i które w jego przekonaniu umożliwiają mu kształtowanie rzeczywistości. Brak możliwości stwierdzenia powiązania między zastosowanym środkiem a ewentualnym efektem powoduje, że skuteczność działań magicznych i istnienie postulowanych przez nią sił nadprzyrodzonych pozostają w sferze wiary. == Etymologia == Słowo „magia” pochodzi od Magów (staroperskie "maguš", gr. "μάγος"), astrologów-kapłanów zoroastryzmu z ludu Medów i jest pokrewne polskiemu „moc”, „mocarz”, greckiemu "μάγος" ("magos"), "μαγικός" ("magikos", łac. "magicus") typowo występujący w rodzaju żeńskim,


Question: w jaki sposób umarł petroniusz?

Answer: otworzył sobie żyły i zacisnął je opaską, aby opóźnić zgon.

Context: go mianem "arbiter elegantiae" (albo "arbiter elegantiarum"). Swój wpływ na cesarza przypłacił nie tylko niechęcią Seneki, ale również nienawiścią prefekta pretorianów Ofoniusza Tygellinusa, który wykorzystał spisek na życie Nerona (65) do oskarżenia Petroniusza o kontakty z jednym z przywódców spisku, Gajuszem Pizonem. W związku z tym, podobnie jak Seneka i Lukan, zmuszony był popełnić samobójstwo. Spodziewając się nieuchronnego wyroku śmierci, urządził ucztę, w trakcie której otworzył sobie żyły i zacisnął je opaską, aby opóźnić zgon. Przez kilka godzin dokonywał dyspozycji majątkowych, ucztował, rozmawiał z przyjaciółmi, słuchał recytacji i muzyki. W końcu zapadł w sen wieczny, Petroniusz jest jednym z głównych bohaterów powieści "Quo vadis" Henryka Sienkiewicza. W tę postać wcielili się: w amerykańskim filmie z 1951 Leo Genn, w amerykańskim


Question: jaki tytuł nosi kamila?

Answer: Królowa Małżonka Zjednoczonego Królestwa

Context: podkreślając przy tym działalność Kamili na rzecz monarchii. Podłożyło to podwaliny pod późniejsze oświadczenie Elżbiety II, które wydała z okazji 70. rocznicy swojego wstąpienia na tron, w którym oznajmiła, że chciałaby – gdy nadejdzie czas – aby Kamila otrzymała tytuł „królowej małżonki” (ang. "Queen Consort"), a nie – jak było to zapowiedziane wcześniej – „księżnej małżonki” (ang. "Princess Consort"). Została sportretowana w serialu komediowym "The Windsors", w którym zagrała ją Haydn Gwynne, a także w serialu "The Crown", gdzie w jej rolę wcieliły się Emerald Fennell i Olivia Williams. == Królowa Małżonka Zjednoczonego Królestwa == Po śmierci królowej Elżbiety II, Kamila jako żona nowego monarchy, króla Karola III, otrzymała tytuł Królowej Małżonki Zjednoczonego Królestwa. Jej dotychczasowe tytuły – księżnej Walii,


Question: jakie obowiązki miała szlachta wobec króla i ojczyzny?

Answer: W niektórych krajach (np. w Polsce) szlachectwo zobowiązywało do służby wojskowej w pospolitym ruszeniu.

Context: prawa dziedziczenia obok osobistych tytułów honorowych, dostępnych wyłącznie dla szlachty dziedzicznej (jak miało to miejsce w Polsce). W niektórych krajach (np. w Polsce) szlachectwo zobowiązywało do służby wojskowej w pospolitym ruszeniu. Jest to związane z prawem feudalnym zobowiązującym baronów króla do służby rycerskiej w zamian za otrzymaną od niego ziemię. Wielkość posiadanego majątku ziemskiego w praktyce była bardzo zróżnicowana. W Polsce dzielenie ziemi między spadkobierców prowadziło do przekształcania uboższej szlachty w szlachtę zagrodową. W zachodniej Europie, gdzie częściej dziedziczono według prawa primogenitury, młodsi synowie, często nieposiadający własności ziemskiej, poświęcali się służbie wojskowej lub duchownej. Na drugim biegunie funkcjonowały olbrzymie majątki magnackie, składające się z kilkudziesięciu lub więcej wsi, miast, dysponujące własnymi oddziałami wojska. == Nazwisko == W większości krajów nazwiska


Question: kto został premierem po wyborach czerwcowych?

Answer: Czesław Kiszczak z PZPR nie zdołał utworzyć gabinetu.

Context: posiedzeniem Senatu pojawiła się konieczność rozpisania pierwszych wyborów uzupełniających do izby wyższej – 29 czerwca 1989, przed złożeniem ślubowania, zmarł bowiem Grzegorz Białkowski. == Konsekwencje i znaczenie wyborów == Skala zwycięstwa opozycji solidarnościowej i jednoczesny stopień klęski komunistycznej władzy doprowadziły do powstania całkowicie nowej sytuacji politycznej. W ich wyniku, a zwłaszcza wobec upadku listy krajowej, poza parlamentem znalazła się większość czołowych postaci obozu władzy. Przywódca komunistów, Wojciech Jaruzelski, został ostatecznie wybrany na urząd prezydenta przez Zgromadzenie Narodowe większością jednego głosu. Jednak zaproponowany przez niego na premiera Czesław Kiszczak z PZPR nie zdołał utworzyć gabinetu. Umożliwiło to zawiązanie koalicji pomiędzy OKP a ZSL i SD, a następnie powołanie pierwszego niekomunistycznego rządu, na czele którego stanął wywodzący się z „Solidarności” Tadeusz Mazowiecki.


Question: o co oskarżono chrześcijan w rzymie?

Answer: nieskładanie ofiar panteonowi rzymskich bogów, pomawiano o grupowe orgie seksualne, rytualne zabijanie dzieci, kult genitaliów Jezusa, uprawianie czarnej magii i czczenie osła.

Context: Rzymskim === ==== Za Nerona i Domicjana ==== Pierwsze zorganizowane prześladowania chrześcijan przez rzymskie władze rozpoczęły się za panowania Nerona, gdy to w 64 roku pożar spustoszył Rzym, a Neron został oskarżony o podpalenie i, jak twierdzi Tacyt, chcąc się oczyścić, skierował oskarżenie na chrześcijan, których według Tacyta torturowano, w tym rzucano psom na pożarcie, krzyżowano i podpalano. Z drugiej strony rzymski historyk Swetoniusz nie wspomina zaś o żadnych prześladowaniach. Druga fala prześladowań miała miejsce pod rządami cesarza Domicjana (81–96), gdy chrześcijan skazywano za nieskładanie ofiar panteonowi rzymskich bogów, pomawiano o grupowe orgie seksualne, rytualne zabijanie dzieci, kult genitaliów Jezusa, uprawianie czarnej magii i czczenie osła. ==== II i III wiek ==== W drugim wieku miały miejsce sekciarskie przypadki ataku