Question: co przyczyniło się do upadku rzeczypospolitej?

Answer: wojna domowa, będąca efektem zbrojnego protestu niektórych republikanów przeciwko ingerencjom Rosji, zapoczątkowanego w twierdzy Bar.

Context: w którym zobowiązały się do wspólnego wystąpienia zbrojnego przeciwko Rzeczypospolitej, gdy strony uznają, że zagrożone są ich interesy w tym kraju. Ostatecznie Rzeczpospolitą katastrofalnie osłabiła wojna domowa, będąca efektem zbrojnego protestu niektórych republikanów przeciwko ingerencjom Rosji, zapoczątkowanego w twierdzy Bar. Po nieudanych próbach politycznego spacyfikowania Konfederacji barskiej stacjonujące w Rzeczypospolitej wojska rosyjskie i koronne wyparły Konfederatów z Ukrainy, jednakże chaotyczne działania trwającej cztery lata wojny partyzanckiej zrujnowały Polskę i wywołały turecką interwencję antyrosyjską. Turcja zażądała od Rosji zaprzestania ingerencji w sprawy Rzeczypospolitej, wycofania wojsk i w październiku 1768 r. wypowiedziała wojnę. == Bezpośrednie przyczyny rozbiorów == === Przyczyny I rozbioru 1772 r. === W sierpniu 1769 r. podczas spotkania na Nysie cesarz Austrii Józef II i król Prus Fryderyk II


Question: kto był zabójcą poloniusza?

Answer: ę Hamlet

Context: Poloniusz – postać fikcyjna, bohater sztuki Williama Szekspira „Hamlet”, ojciec Laertesa i Ofelii, dworzanin Klaudiusza, króla Danii. W przeszłości był aktorem (twierdzi, że grał Cezara). Jest postacią budzącą kontrowersje – jest kochającym ojcem, a jednocześnie nie liczącym się z nikim szpiegiem, który donosi królowi o działaniach ukochanego własnej córki. By zdobyć potrzebne informacje nie waha się manipulować Ofelią. Zleca szpiegowanie swojego syna podczas jego podróży po Francji. Początkowo uważa, że udawane szaleństwo Hamleta jest spowodowane odrzuceniem go przez Ofelię. W celu przekonania się o tym, czy ma rację, organizuje spotkanie młodych. Razem z królem obserwuje całę zdarzenie. Zaczyna podejrzewać, że szaleństwo księcia może być nieprawdziwe. Ukryty za kotarą podsłuchuje także rozmowę Hamleta z matką, królową Gertrudą. Ginie od szabli księcia,


Question: czym pokryty jest pingwin?

Answer: piór

Context: warstwy piór od wody. Czyszczenie piór jest kluczowe dla zachowania izolacji i utrzymania upierzenia odpychającego wodę. Pingwin cesarski jest zdolny do termoregulacji (utrzymywania temperatury ciała) bez zmiany metabolizmu, w reakcji na szerokie zakresy temperatur. Termoneutralny zasięg wynosi od –10 do 20 °C. Poniżej tego zakresu tempo metabolizmu znacznie przyspiesza, choć osobnik może utrzymać wewnętrzną temperaturę od 38 °C do –47 °C. Ruchy wykonywane przy pływaniu i chodzeniu oraz drżenie ciała stanowią trzy główne mechanizmy zwiększenia metabolizmu. Czwarty proces wiąże się ze zwiększeniem rozkładu tłuszczy przez enzymy, co jest indukowane przez glukagon. Przy temperaturze powyżej 20 °C pingwin może zachowywać się niespokojnie ze względu na temperaturę ciała i tempo metabolizmu, które zwiększa się, by wytracać ciepło. Unoszenie skrzydeł i odkrywanie obszarów


Question: w jakim klimacie jest polska?

Answer: Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego.

Context: gruntów ornych i 1,7% użytków zielonych). === Klimat === Polska leży w strefie klimatu umiarkowanego ciepłego przejściowego. W wyższych partiach Sudetów i Karpat występuje klimat górski. Latem temperatura z reguły waha się między 18 °C a 30 °C zależnie od regionu. Średnia temperatura to od 17 °C na wybrzeżu do 19,3 °C na Dolnym Śląsku i w okolicach Tarnowa. Zimą od około 0 °C w Świnoujściu, –1 °C na Nizinie Śląskiej, Ziemi Lubuskiej i wybrzeżu, –3 °C w Warszawie do poniżej –5 °C na Suwalszczyźnie, która uważana jest za polski biegun zimna. Średnia roczna temperatura waha się od ponad 9 °C w okolicach Wrocławia, Legnicy i Zielonej Góry do około 6 °C na Suwalszczyźnie. Opady roczne wynoszą około 600 mm.


Question: kto otrzymał order orła białego?

Answer: Pierwszymi osobami, które otrzymały go po restytucji orderu w 1992, z rąk prezydenta Lecha Wałęsy w 1993, byli Jan Paweł II (papież odebrał swój order dopiero w czasie pielgrzymki do kraju 22 maja 1995) i król Szwecji Karol XVI Gustaw.

Context: Orła Białego. === Od 1992 roku === 23 grudnia 1992 został restytuowany ustawą z dnia 16 października 1992 r. o orderach i odznaczeniach (Dz. U. Nr 90, poz. 450 ze zmianami). Projekt obecnej wersji orderu wykonał wybitny polski rzeźbiarz, medalier, twórca wielu polskich odznaczeń państwowych i wojskowych – Edward Gorol. Order obecnie nadawany jest przez Prezydenta RP. Pierwszymi osobami, które otrzymały go po restytucji orderu w 1992, z rąk prezydenta Lecha Wałęsy w 1993, byli Jan Paweł II (papież odebrał swój order dopiero w czasie pielgrzymki do kraju 22 maja 1995) i król Szwecji Karol XVI Gustaw. 20 maja 2008 Gimnazjum Nr 28 we Wrocławiu otrzymało imię "Kawalerów Orderu Orła Białego". To jedyna szkoła w Polsce nosząca takie imię. 12


Question: ile odbic moze wykonac w siatkowce?

Answer: Każdy zespół może wykonać trzy odbicia – odbiór, wystawa i atak – każde następne jest błędem.

Context: lat hegemonię tej drużyny, oraz w 2018 we Włoszech i Bułgarii, pokonując w meczu finałowym zespół Brazylii 3:0. == Zasady gry == === Wstęp === Siatkówka polega na odbijaniu piłki dowolną częścią ciała (najczęściej rękoma) tak, aby przeleciała nad siatką i dotknęła połowy boiska należącej do przeciwnika. Każdy zespół może wykonać trzy odbicia – odbiór, wystawa i atak – każde następne jest błędem. Punkty zdobywa się na wiele sposobów, na przykład, gdy piłka dotknie połowy boiska przeciwnika lub gdy upadnie ona poza boiskiem, a rywal dotknął jej jako ostatni. Gra toczy się do momentu, gdy jedna z drużyn wygra 3 sety (w grupach młodzieżowych 2 – młodziczki i młodzicy) – w każdym z nich rywalizacja toczy się do zdobycia 25


Question: kto był nauczycielem arystotelesa?

Answer: Platona

Context: wieku 17 lat Arystoteles został wysłany do Aten, aby odebrać wykształcenie w Akademii Platońskiej. W Akademii Arystoteles spędził w sumie 20 lat, w czasie których najpierw był studentem, potem asystentem Platona i w końcu samodzielnym wykładowcą. Po śmierci Platona (348/7 r. p.n.e.) był naturalnym pretendentem do objęcia scholarchatu Akademii – jednak inni członkowie Akademii zdecydowali się wybrać Speuzypa, siostrzeńca Platona, ze względu na dużą rozbieżność wypracowanego przez Arystotelesa systemu filozoficznego z systemem Platona. Arystoteles, razem z drugim studentem Akademii Ksenokratesem, opuścili Akademię i udali się do kolonii Assos w Troadzie w rodzinnej Azji Mniejszej. Razem z nim, oraz z dwoma miejscowymi akademikami, Erastosem i Koriskosem, doradcami władcy kolonii Hermiasa, założył swoją szkołę filozoficzną. Także ów władca stał się słuchaczem szkoły


Question: w którym roku obradował po raz pierwszy?

Answer: Sejm walny Królestwa Polskiego po raz pierwszy pojawił się w latach 1382–1386

Context: Sejm walny () – nazwa parlamentu Korony Królestwa Polskiego, a od 1569 roku Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Było to zgromadzenie decydujące o ważnych sprawach w państwie. Sejm walny składał się z dwóch izb: Senatu i Izby Poselskiej oraz z trzech stanów sejmujących: króla, posłów i senatorów. == Geneza == Sejm walny Królestwa Polskiego po raz pierwszy pojawił się w latach 1382–1386, gdy na ogólnopolskie zjazdy urzędnicze zaczęła przybywać szlachta i przedstawiciele miast. 2 lutego 1386 roku na jednym z pierwszych sejmów walnych w Lublinie Jagiełło został wybrany królem Polski. Pierwszym sejmem walnym Królestwa Polskiego z udziałem posłów wybranych na sejmikach ziemskich był sejm w Piotrkowie w 1468 roku. W skład sejmu wchodzili członkowie rady królewskiej (odgrywający największą rolę), niżsi urzędnicy ziemscy


Question: kiedy wydano ballady i romanse?

Answer: wydany w 1822 w Wilnie jako część pierwszego tomu "Poezyj"

Context: Ballady i romanse – zbiór ballad Adama Mickiewicza, wydany w 1822 w Wilnie jako część pierwszego tomu "Poezyj". Uważany jest za początek rozwoju gatunku ballady w literaturze polskiej oraz za manifest polskiego romantyzmu. Jednocześnie "Ballady i romanse" pozostają w związku z gatunkami literackimi poprzedniego okresu, zwłaszcza z dumą, dumką i sielanką. == Charakter tomu == Ballady Mickiewicza są silnie osadzone w realiach historycznych i lokalnych. Miejsce akcji jest ściśle określone (Świteź, Płużyny, Ruta i in.). W tę oswojoną rzeczywistość wkracza świat nadprzyrodzony, w codzienność ingerują siły nadprzyrodzone, a to, co znane, okazuje się niebezpieczne i tajemnicze. Ingerencje świata nadziemskiego mogą mieć charakter etyczny – to, co nadprzyrodzone, ocenia czyny ludzkie i wprowadza ład moralny, wymusza odpowiedzialność za czyny i wymierza


Question: kto zabił lajosa?

Answer: Przepowiednia spełniła się, kiedy Edyp spotkał na drodze Lajosa i przez sprzeczkę zabił swego ojca.

Context: Lajos – w mitologii greckiej król Teb, syn Labdakosa, mąż Jokasty i ojciec Edypa. Lajos ściągnął klątwę na ród. Był raz u króla Pelopsa i uwiódł jego syna. Kiedy go jednak porzucił, chłopak popełnił samobójstwo. Wyrocznia delficka przepowiedziała Lajosowi, że dziecko Jokasty zostanie jego zabójcą i ożeni się z własną matką. Gdy Jokasta powiła chłopca, któremu później nadano imię Edyp, Lajos kazał przebić gwoździem nogi syna i porzucić go w górach niedaleko Koryntu. Odnalezionego Edypa wychowała królewska para z Koryntu - Polibos i Meropa. Przepowiednia spełniła się, kiedy Edyp spotkał na drodze Lajosa i przez sprzeczkę zabił swego ojca. Inny mit opowiada o Lajosie, jako pierwszym greckim pederaście, który zapałał namiętnością do Chryzipposa (lat 14) - syna Pelopsa i Hippodamei,


Question: czym jest rząd?

Answer: Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski.

Context: Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski. Do jego zadań należy koordynowanie działalności administracyjnej i realizacja zadań państwa, właściwy dla parlamentarno-gabinetowych systemów politycznych. Rząd składa się z przewodniczącego rady ministrów, który jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem, oraz z ministrów. W krajach o systemie parlamentarno-gabinetowym rząd jest wyłaniany i odpowiedzialny przed parlamentem. W systemie prezydenckim pracami rządu kieruje prezydent lub osoba mianowana przez prezydenta wedle własnego uznania. W takim systemie rząd nie jest odpowiedzialny przed parlamentem, tylko przed prezydentem. Istnieje również model półprezydencki, który łączy cechy obydwu systemów – prezydent wybiera premiera spośród członków partii większościowej w parlamencie oraz wskazuje rządowi kierunki polityki. Rząd ponosi


Question: jakie funkcje pełnił teatr grecki?

Answer: Teatr grecki pełnił funkcje estetyczną, propagandową, informował i dostarczał rozrywki (tylko mężczyznom, ponieważ tylko oni mogli oglądać przedstawienia i grać w sztuce).

Context: znaczenia – była bowiem oparta na mitach, które każdy dobrze w tamtych czasach znał, lub na nieobcych ludziom wydarzeniach rozgrywających się w czasach im współczesnych. Teatr grecki pełnił funkcje estetyczną, propagandową, informował i dostarczał rozrywki (tylko mężczyznom, ponieważ tylko oni mogli oglądać przedstawienia i grać w sztuce). ==== Źródła teatru ==== Sztuka ta ma swoje źródła w starożytnych formach kultu religijnego. Pochodzi od dionizji – świąt w starożytnej Grecji organizowanych na cześć Dionizosa – boga wina, urodzajów, a także narodzin i śmierci. (Według innej koncepcji człowiek od najmłodszych lat ma skłonności do naśladowania – teoria Arystotelesa). ==== Wykształcenie się form teatralnych ==== W starożytnej Grecji wykształcił się jeden z rodzajów literackich – dramat. Z dytyrambów – pieśni śpiewanych ku chwale


Question: kto sprawował władzę w atenach?

Answer: Archonci

Context: on wybrany na pierwszego archonta. Był to najwyższy urzędnik państwowy, jego tytuł – archont eponymus – podkreślał pierwszeństwo w zgromadzeniu 9 archontów. Archonci wybierani byli tylko na rok, sprawowali władzę wykonawczą, sądowniczą, dowodzili wojskiem i pełnili funkcje kapłańskie. Główną zasługą Solona jako archonta było to, że przygotował grunt pod zmiany ustrojowe Aten. Po pierwsze dokonał on podziału obywateli na cztery klasy według cenzusu majątkowego, ustanowił tzw. Radę Czterystu, sąd przysięgłych, ujednolicił system miar i wag, nadał prawa obywatelskie metojkom, którzy od dawna zamieszkiwali Attykę oraz znacznie poszerzył uprawnienia eklezji – zgromadzenia pełnoprawnych obywateli Aten, którzy ukończyli 20 lat. Od momentu pierwszego zgromadzenia był to najwyższy organ władzy, decydujący o polityce wewnętrznej i zagranicznej. Miejscem spotkań była agora (miejsce spotkań mieszkańców


Question: gdzie mieszkała ania z zielonego wzgórza?

Answer: w Avonlea

Context: Ani, Marilla – zdrobniale Rilla – nosi imię właśnie po niej), którzy mieszkali w Avonlea (zdarzenie miało miejsce jedenaście lat później – w 1877 roku). Okazało się jednak, że chcieli oni adoptować chłopca, który pomagałby w gospodarstwie i nastąpiła brzemienna w skutki pomyłka. Maryla była przeciwna adopcji dziewczynki, Mateusz zaś bardzo ją polubił. Rozmowa z panią Spencer zdecydowała, że Ania pozostanie na Zielonym Wzgórzu. Dziewczynka nawiązała dość szybką lecz szczerą przyjaźń z Dianą Barry. Rozpoczęła naukę w szkółce niedzielnej oraz w wiejskiej szkole w Avonlea. Trzy tygodnie po rozpoczęciu nauki popadła w konflikt z Gilbertem Blythe’em, chłopcem, w którym kochała się większość koleżanek z klasy. Gilbert aby zwrócić na siebie uwagę dziewczynki pociągnął ją za warkocz i nazwał Marchewką, a


Question: kiedy został napisany makbet?

Answer: około roku 1606

Context: Makbet () – tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa. Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta spisanych w kronice Raphaela Holinsheda (ok. 1570–1577), a pośrednio na kronice "Historia gentis Scotorum" (1527) Hectora Boece (która była źródłem dla Holinsheda). Na język polski tłumaczony był "Makbet" wielokrotnie, m.in. przez Stanisława Egberta Koźmiana, Józefa Paszkowskiego, Leona Ulricha, Jana Kasprowicza, Krystynę Berwińską i Jerzego Sitę, lecz według krytyków, takich jak Jan Kott czy Tadeusz Łomnicki, najlepiej przetłumaczył go Stanisław Barańczak. Na scenie polskiej "Makbet" został po raz pierwszy wystawiony w roku 1812 w teatrze Wojciecha Bogusławskiego. Sztuka jest archetypiczną opowieścią o niebezpieczeństwach związanych z żądzą władzy


Question: kto to bolszewik?

Answer: członek Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

Context: * bolszewik – członek Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego * Bolszewik – wyspa * "Bolszewik" – obraz Borisa Kustodijewa


Question: gdzie położona jest kobylnica?

Answer: Kobylnica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz.

Context: Kobylnica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz. == Historia == Wieś szlachecka, własność wojewody płockiego Piotra Potulickiego, około 1580 leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego. == Obiekty == W Kobylnicy znajduje się: * Szkoła Podstawowa im. Kawalerów Orderu Uśmiechu przy ul. Poznańskiej 50 (szkoła tysiąclecia, dawnej imienia Aleksandra Zawadzkiego), * gminne szkolne schronisko młodzieżowe „Sarenka”, * powiatowy (dawniejszy dom dziecka), * Przedszkole „Koszałek Opałek”, * parafia i kościół pw. Świętego Krzyża, * budynek stacji kolejowej z 1914 * lotnisko Aeroklubu Poznańskiego Poznań-Kobylnica * park linowy. W Kobylnicy działa piłkarski klub LZS Piast Kobylnica, będący obecnie w klasie okręgowej, grupa: Poznań (wschód). Stadion


Question: jak działa aparat cpap?

Answer: Urządzeniem do wykonywania CPAP jest pompa powietrzna, podłączona do specjalnej maski na twarz. Pompa ma za zadanie udrożnić drogi oddechowe, blokowane przez opadające podniebienie miękkie podczas snu, poprzez podanie odpowiedniej ilości powietrza.

Context: CPAP ( ‘stałe dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych’) – metoda wspomagania oddychania stosowana głównie w leczeniu bezdechu sennego, a także w przypadku niewydolności oddechowej. Urządzeniem do wykonywania CPAP jest pompa powietrzna, podłączona do specjalnej maski na twarz. Pompa ma za zadanie udrożnić drogi oddechowe, blokowane przez opadające podniebienie miękkie podczas snu, poprzez podanie odpowiedniej ilości powietrza. W aparatach CPAP zwykle ustawiane jest ciśnienie lecznicze odpowiednio dobrane do siły bezdechu przez lekarza pulmonologa oscylujące w granicach 4-20mmHg. Dzięki ciągłemu nadciśnieniu wytwarzanemu przez pompę CPAP podtrzymuje (utrzymuje) drogi oddechowe otwarte i dzięki temu przeciwdziała bezdechowi podczas snu. Terapia CPAP jest najskuteczniejszą metodą leczenia obturacyjnego bezdechu sennego. Terapia CPAP obniża ciśnienie krwi, w większym stopniu ciśnienie rozkurczowe, natomiast nie wpływa na poziom glukozy


Question: w jaki sposób funkcjonowała republika rzymska?

Answer: Rzym stał się republiką, co wiązało się przede wszystkim z postawieniem na czele państwa dwóch jednorocznych urzędników o równej władzy, początkowo prawdopodobnie nazywanych pretorami, a później konsulami.

Context: Republika rzymska () – okres w historii starożytnego Rzymu w którym był on republiką, trwający od upadku królestwa w 509* do początku cesarstwa w 27. == Wczesna republika == === Powstanie republiki i konflikt pomiędzy plebejuszami a patrycjuszami === Zgodnie z rzymską tradycją historyczną od momentu swojego powstania Rzym był rządzony przez królów. Ostatnim z nich miał być Tarquinius Superbus (534* – 509*), którego tyrańskie rządy zakończyły się wygnaniem z Rzymu. Po obaleniu monarchii Rzym stał się republiką, co wiązało się przede wszystkim z postawieniem na czele państwa dwóch jednorocznych urzędników o równej władzy, początkowo prawdopodobnie nazywanych pretorami, a później konsulami. Prawo do sprawowania konsulatu i innych urzędów przysługiwało jedynie patrycjuszom, którzy tworzyli zamknięty stan arystokratyczny, ponieważ tylko ich uważano


Question: jakie jest napięcie 3 fazowe?

Answer: . W przypadku idealnym (napięcia sinusoidalnie przemienne, symetria trzech faz) wartość ta jest \sqrt 3 razy większa od wartości napięcia fazowego.

Context: Napięcie międzyfazowe (potocznie: napięcie przewodowe, międzyprzewodowe lub liniowe. Napięcie to jest charakterystyczne dla gałęzi odbiorników połączonych w trójkąt. Wynika to z tego, że w tym połączeniu nie ma punktu neutralnego. W przypadku idealnym (napięcia sinusoidalnie przemienne, symetria trzech faz) wartość ta jest \sqrt 3 razy większa od wartości napięcia fazowego. Według obowiązującej normy PN-IEC 60038:1999 (Napięcia znormalizowane IEC) w Polsce wartość skuteczna napięcia międzyfazowego w sieciach niskiego napięcia (nn), przy częstotliwości sieci 50 Hz, wynosi 400 V ±10%.


Question: kto jest głową państwa w kanadzie?

Answer: król Karol III

Context: Monarcha Kanady – głowa państwa w Kanadzie. Obecnie jest nim król Karol III. == Tytulatura == Oficjalny tytuł monarchy Kanady, obecnie Karola III, brzmi: : "Charles III, by the Grace of God, of the United Kingdom, Canada and His other Realms and Territories King, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith" : "Charles III, par la grâce de Dieu, Roi du Royaume-Uni, du Canada et de ses autres royaumes et territoires, Chef du Commonwealth, Défenseur de la Foi" : ("Karol III, Z Bożej łaski, Zjednoczonego Królestwa, Kanady i pozostałych Jego Włości i Terytoriów Król, Głowa Wspólnoty Narodów, Obrońca Wiary") Potocznie nazywany jest "The King of Canada/le Roi du Canada" – królem Kanady. == Status prawny Monarchii Kanadyjskiej == Monarchia


Question: gdzie urodził się aleksander fredro?

Answer: Surochowie koło Jarosławia

Context: Aleksander Fredro hrabia herbu Bończa (ur. 20 czerwca 1793 w Surochowie koło Jarosławia, zm. 15 lipca 1876 we Lwowie) – polski komediopisarz, pamiętnikarz, poeta, ziemianin, oficer, wolnomularz, tworzył w epoce romantyzmu. Uważany jest za najwybitniejszego komediopisarza w historii literatury polskiej. == Życiorys == Urodził się 20 czerwca 1793 roku w Surochowie niedaleko Jarosławia w bogatej rodzinie szlacheckiej (niegdyś senatorskiej) jako syn Jacka Fredry i Marianny z Dembińskich. Do Beńkowej Wiszni rodzice Aleksandra Fredry sprowadzili się w 1797 roku. Nauki pobierał w domu rodzinnym, nigdy nie uczęszczał do szkół publicznych. 12 stycznia 1806 roku w pożarze dworu w Beńkowej Wiszni zginęła jego matka Marianna Fredro. Ojciec Jacek Fredro przeniósł się wraz z nim do Lwowa. W wieku 16 lat, w 1809


Question: jakie narodowości zamieszkują ukrainę?

Answer: Ukraińcy

Context: Ukraińcy (, "ukrajinci") – naród słowiański, historycznie zwany Rusinami, mieszkający w Europie Wschodniej, głównie w granicach Ukrainy (także w państwach sąsiednich: w Rosji, Białorusi, Polsce, Słowacji i Mołdawii), zaliczani do Słowian wschodnich (obok Białorusinów i Rosjan). Ukraińcy są potomkami plemion, zamieszkujących południe Rusi Kijowskiej. == Liczebność == Ukraińcy mieszkają zarówno na terytorium Ukrainy, jak i w diasporze. Na świecie mieszka ok. 46 milionów Ukraińców, z czego ok. 35 mln – na Ukrainie. W diasporze żyje ok. 7 milionów Ukraińców, przy czym według encyklopedii PWN – 11 mln. == Nazwa == Nazwa „Ukraińcy” jako określenie narodu, pojawiła się w drugiej połowie XIX wieku w opozycji ukraińskiego ruchu narodowego do oficjalnej ideologii Imperium Rosyjskiego, określającego Rusinów zamieszkujących Kraj Południowo-Zachodni jako Małorusów –


Question: kto użyczył głosu fionie w polskiej wersji filmu shrek?

Answer: Agnieszka Kunikowska

Context: odegrał Jonathan Ross === Wersja polska === Opracowanie wersji polskiej: Start International Polska Reżyseria: Joanna WizmurDialogi polskie: Bartosz WierzbiętaTeksty piosenek: Marek Robaczewski, Bartosz WierzbiętaKierownictwo muzyczne: Marek KlimczukDźwięk i montaż: Janusz TokarzewskiKierownik produkcji: Paweł AraszkiewiczW wersji polskiej udział wzięli: * Zbigniew Zamachowski – Shrek * Jerzy Stuhr – Osioł * Agnieszka Kunikowska – królewna Fiona * Wojciech Malajkat – Kot w Butach * Janusz Bukowski – król Harold * Małgorzata Zajączkowska – królowa Lilian * Dorota Zięciowska – Wróżka Chrzestna * Zbigniew Suszyński – Książę z Bajki * Jarosław Domin – Pinokio * Tomasz Bednarek – Ciastek * Mirosław Zbrojewicz – Wilk * Wojciech Paszkowski – Trzy świnki * Jarosław Boberek – jedna z Trzech Świnek, reporter programu „Knechci” * Wojciech


Question: jak inaczej nazywają się odszkodowania wojenne?

Answer: Reparacje wojenne (łac. "reparatio" „naprawa” od "reparare" „odzyskiwać; odnawiać”) – rekompensaty finansowe za straty i szkody spowodowane przez działania wojenne

Context: Reparacje wojenne (łac. "reparatio" „naprawa” od "reparare" „odzyskiwać; odnawiać”) – rekompensaty finansowe za straty i szkody spowodowane przez działania wojenne, wypłacane zaatakowanej stronie konfliktu w przypadku jej zwycięstwa bądź korzystnego dla niej rozejmu, wynikające z łamania przez napastników postanowień Konwencji haskiej z 1907 roku bądź innych aktów prawa międzynarodowego. Do I wojny światowej odszkodowania były nakładane wedle uznania wygranych, dopiero traktat wersalski ustanowił obowiązek wypłacania rekompensat (przez Niemcy, por. też Plan Dawesa), a po II wojnie światowej uregulowały je konferencja jałtańska i konferencja poczdamska oraz pokój paryski (1947). Reparacje dzielą się na dwa rodzaje: * międzynarodowe – wynikające z poniesienia strat finansowych przez państwa napadnięte, * indywidualne – wynikające ze straty zdrowia (bądź życia dla członków rodziny poszkodowanego), prześladowań lub


Question: gdzie zaczyna się kosmos?

Answer: Za granicę pomiędzy ziemską atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána.

Context: Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ciał niebieskich. Za granicę pomiędzy ziemską atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Kármána. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80–100 km. Charakteryzuje się występowaniem wysokiej próżni, co uniemożliwia rozchodzenie się w niej fal dźwiękowych oraz ogranicza wymianę cieplną do promieniowania cieplnego. Przestrzeń kosmiczną przenika ze wszystkich stron promieniowanie kosmiczne, w tym niebezpieczne dla życia promieniowanie jonizujące – fale elektromagnetyczne w zakresie promieniowania rentgenowskiego i promieniowania gamma oraz wysokoenergetyczne naładowane cząstki. W przestrzeni kosmicznej, w okolicach orbity Ziemi, ciała wystawione na bezpośrednie działanie promieni słonecznych rozgrzewają się do temperatury przekraczającej 100 °C, natomiast pozostające w cieniu oziębiają się


Question: jaki ruch jest w japonii?

Answer: ruchu lewostronnego

Context: Japonii. Inna jest też konstrukcja samochodów: kierownica w samochodach przeznaczonych do ruchu lewostronnego znajduje się po prawej stronie samochodu, a światła mijania (asymetryczne) kierują snop światła tak, by doświetlał lewą stronę drogi. == Koleje == Na kolei ruch lewostronny obowiązuje także w niektórych spośród tych państw, w których na drogach wprowadzono ruch prawostronny, na przykład we Francji (oprócz Alzacji i zachodniej części Lotaryngii), Włoszech, Szwajcarii, Szwecji, Danii, Belgii i Portugalii. Ruch lewostronny obowiązuje również w metrze w Madrycie, Sztokholmie i Lizbonie. W szczególnych przypadkach dopuszczalny jest ruch pociągu lewą stroną linii nawet na tych odcinkach sieci kolejowej, na których normalnie obowiązuje prawostronny kierunek ruchu. == Na wodzie == W ruchu statków, niezależnie od państwa, na całym świecie obowiązuje ruch prawostronny.


Question: gdzie jest rogówka w oku?

Answer: Rogówka (łac. "cornea") – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej w jej przedniej części.

Context: Rogówka (łac. "cornea") – wypukła zewnętrzna warstwa gałki ocznej w jej przedniej części. Ludzka rogówka ma ok. 11,5 mm średnicy i grubość 0,5-0,6 mm w środkowej części oraz 0,6-0,8 mm w części obwodowej. Za rogówką znajduje się ciecz wodnista, a za nią soczewka. Rogówka nie jest unaczyniona, naczynia upośledzałyby jej przezierność. Odżywia się dzięki dyfuzji – przez łzy i ciecz wodnistą gałki ocznej, a także dzięki neurotrofinom dostarczanym przez unerwienie rogówki. Posiada dużo zakończeń bólowych, włókien bezrdzennych. == Warstwy rogówki == Rogówka składa się z sześciu warstw. W kolejności od przodu ku tyłowi są to: * Nabłonek przedni rogówki (łac. "epithelium anterius corneae") – składa się z 5-6 warstw nabłonka wielowarstwowego płaskiego nierogowaciejącego, nawilżanego przez łzy. Komórki tego nabłonka szybko


Question: jaki pierwiastek ma symbol cd?

Answer: Kadm

Context: Kadm (Cd, łac. "cadmium") – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od słowa "kadmeia", będącego grecką nazwą rudy cynku, kalaminu, w której kadm został wykryty. Minerałem tego pierwiastka, bez znaczenia przemysłowego, jest np. grenokit (CdS) i monteponit (CdO), ale jest zwykle uzyskiwany jako produkt uboczny przy produkcji cynku. Stanowi 0,00005% masy skorupy ziemskiej. Kadm odkrył w 1817 niemiecki chemik Friedrich Strohmeyer, badając żółte zabarwienie niektórych próbek tlenku cynku, pochodzące od zanieczyszczeń żółtym tlenkiem kadmu. == Występowanie == Rudy cynku i paliwa kopalne (np. węgiel kamienny) zawierają znaczne ilości kadmu. W wyniku ich wydobywania i przetwarzania jego znaczne ilości uwalniają się do atmosfery, hydrosfery i gleb. == Znaczenie biologiczne == Kadm nie ma żadnego znaczenia biologicznego u


Question: gdzie zmarł henryk sienkiewicz?

Answer: Zmarł wieczorem 15 listopada 1916 na anewryzm serca w Vevey i został tam pochowany.

Context: ze współzałożycieli Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. W 1916 otrzymał Nagrodę Fundacji Erazma i Anny Jerzmanowskich przyznaną przez Polską Akademię Umiejętności. Członek Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, Towarzystwa Historycznego we Lwowie. Henryk Sienkiewicz był członkiem zagranicznym Czeskiej i Serbskiej Akademii Nauk i Sztuk. Zmarł wieczorem 15 listopada 1916 na anewryzm serca w Vevey i został tam pochowany. Na jego pogrzeb w katedrze wawelskiej nie zgodził się biskup krakowski Adam Sapieha. W 1924, już w wolnej Polsce, prochy pisarza uroczyście sprowadzono do Polski. W drodze przez kraje Szwajcarii, Austrii i Czechosłowacji składano mu hołd. 27 października 1924 odbyła się uroczystość obok pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie, gdzie przemówienie okolicznościowe wygłosił Stanisław Wojciechowski. Na koniec prochy złożono w specjalnie przygotowanej krypcie


Question: w jakich okolicznościach narodziło się chrześcijaństwo?

Answer: Chrześcijaństwo powstało w I połowie I wieku w rzymskiej prowincji Judei wśród wyznawców judaizmu, jako wynik działalności Jezusa z Nazaretu.

Context: Historia chrześcijaństwa – okres historii obejmujący czas od narodzin Jezusa Chrystusa (początek rozwoju religii chrześcijańskiej) aż do dziś. Badaniem tego okresu w sposób naukowy zajmuje się Historia Kościoła jako gałąź teologii. == Początki chrześcijaństwa == Chrześcijaństwo powstało w I połowie I wieku w rzymskiej prowincji Judei wśród wyznawców judaizmu, jako wynik działalności Jezusa z Nazaretu. Skazany na śmierć (przed 36 r. n.e.) przez rzymskiego namiestnika Judei Poncjusza Piłata umarł w Jerozolimie według tradycji 14 dnia Nisan . Część uczniów Jezusa – pod wpływem opisanego w Nowym Testamencie doświadczenia osobistego kontaktu z cudownie powstałym z martwych Jezusem – zaczęła oczekiwać jego ponownego przyjścia i obiecanego udziału w zbawieniu. Zmartwychwstanie było od początku centralną tezą wiary chrześcijańskiej i motywem działania pierwszych chrześcijan.


Question: jakie skutki dla polski miała unia brzeska?

Answer: Zdaniem Janusza Tazbira, następstwem zawarcia unii brzeskiej był wzrost niechęci wiernych prawosławnych do Polski i polskości.

Context: wdrożenia postanowień unii florenckiej w Wielkim Księstwie Litewskim, nie zważając na fakt, że kontakty Cerkwi prawosławnej z Rzymem po zawarciu unii florenckiej zanikły pod koniec XV wieku. W pierwszym dziesięcioleciu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej tematyka religijna była zaniedbana przez historyków ze względu na nowy ustrój polityczny i negatywne podejście Związku Radzieckiego do spraw Kościoła. Na emigracji natomiast została opublikowana w 1958 roku praca Oskara Haleckiego "From Florence to Brest. (1439-1596)". Autor rozpatruje unię brzeską jako jednostronne porozumienie: miała wzmocnić pozycję Kościoła łacińskiego przed zagrożeniem tureckim i protestanckim. Zdaniem Janusza Tazbira, następstwem zawarcia unii brzeskiej był wzrost niechęci wiernych prawosławnych do Polski i polskości. W latach siedemdziesiątych XX wieku powstały dwa dzieła, dotyczące historii Cerkwi prawosławnej w Polsce. Pierwsze opracowanie jest syntezą


Question: kto powiesił krzyż w sejmie?

Answer: Tomasz Wójcik z pomocą posła Piotra Krutula

Context: zakończeniu posiedzenia klubu AWS, Tomasz Wójcik z pomocą posła Piotra Krutula samowolnie powiesili krzyż na ścianie Sali Posiedzeń Sejmu. Poseł Krutul wieszając krucyfiks użył jako drabiny fotela marszałkowskiego. Spadając z niego, zniszczył framugę drzwi sejmowych, starając się jej przytrzymać podczas upadku. Całe zdarzenie zostało zarejestrowane przez kamery na Sali Posiedzeń. Krzyż, który zawisł w sali obrad Sejmu, ma formę krzyża łacińskiego. Został wykonany z drewna hebanowego, pochodzącego z ołtarza Kaplicy Cudownego Obrazu na Jasnej Górze. Na krzyżu umieszczona jest XIX-wieczna figurka Jezusa Chrystusa z drewna lipowego. Rzecznik prasowy klubu parlamentarnego Sojuszu Lewicy Demokratycznej złożył formalny protest przeciwko „ostentacyjnym działaniom posłów Akcji Wyborczej Solidarność obliczonych na wywołanie politycznej awantury” dokonanym bez zgody Marszałka Seniora oraz bez pytania o zgodę posłów z


Question: z kim walczyła lil masti?

Answer: Marta „Linkimaster” Linkiewicz

Context: przez jednogłośną decyzję sędziów po 3 rundach: === Fame MMA 4: Linkimaster vs. Lil Masti === * Walka o pas mistrzowski Fame MMA kobiet w kategorii open: "(Main Event)" Marta „Linkimaster” Linkiewicz – Aniela „Lil Masti” Bogusz : Zwycięstwo Lil Masti przez TKO (ciosy pięściami w parterze) w 1 rundzie * Walka w kategorii średniej: "(Co-Main Event)" Adrian „Medusa” Salamon – Piotr „Knaziuu” Knaś : Zwycięstwo Medusy przez poddanie (dźwignia na staw łokciowy) w 2 rundzie * Walka w umownym limicie -74 kg: Adrian „Polak” Polański – Amadeusz „Ferrari” Roślik : Zwycięstwo Polaka przez jednogłośną decyzję sędziów po 3 rundach * Walka w kategorii open: Michał „Boxdel” Baron – Jakub „Kubańczyk” Flas : Zwycięstwo Kubańczyka przez TKO (ciosy pięściami) w


Question: czym przede wszystkim odżywiają się czaple?

Answer: głównie ryby

Context: monicae") – Banc d’Arguin (na wybrzeżu Mauretanii) * "Ardea cinerea firasa" – Madagaskar. == Pożywienie == Pożywienie bardzo urozmaicone, są to głównie ryby, poza tym drobne ssaki i małe ptaki, żaby, ślimaki, skorupiaki i węże. Potrafi także w locie łapać owady. Zimą na polach szuka myszy, szczurów oraz dżdżownic. Dziennie czapla siwa zjada od 300 do 500 g pokarmu. Zjadane przez nią ryby mają długość 10–25 cm. Potrafi złapać nawet półkilogramowego karpia, nie potrafi go jednak połknąć. W trakcie polowania czapla siwa brodzi w wodzie majestatycznie i powoli, aby nie płoszyć ryb. Stoi także na jednej nodze, cierpliwie wypatrując ryb, a gdy jakaś wypłynie na mieliznę, szybkim wyrzutem dzioba chwyta ją i połyka. === Wypluwki === Wypluwki czapli siwej są


Question: z jakim krajem polska ma najdłuższą granice?

Answer: z Czechami

Context: Granice Polski – pod względem powierzchni (312 679 km²) Polska zajmuje 9. miejsce wśród 48 państw Europy. Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Razem granice Polski wynoszą 3511 km. == Długość granic Polski == Długość granic: * Ogółem – 3511 km * z Czechami – 796 km * ze Słowacją – 541 km * z Ukrainą – 535 km * z Niemcami – 467 km * z Białorusią – 418 km * z Rosją – 210 km * z Litwą – 104 km * morska – 440 km (jest to długość odcinków rozgraniczających obszar morza


Question: skąd pochodzą alpaki?

Answer: Holotyp pochodził z Peru.

Context: Alpaka ("Vicugna pacos") – udomowiony południowoamerykański, trawożerny gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny wielbłądowatych (Camelidae). Zwierzę udomowione, hodowane dla wełny i mięsa, przypomina nieco lamę, ale jest od niej mniejsza i z budowy ciała bardziej podobna do owcy. == Taksonomia == Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę "Camelus pacos". Holotyp pochodził z Peru. Lineusz swój opis oparł na wcześniejszych opracowaniach różnych autorów. Gatunek ten był długo klasyfikowany w obrębie rodzaju "Lama", ale ostatnie analizy DNA (sekwencje mtDNA i jądrowe markery mikrosatelitarne) wykazały, że został udomowiony z podgatunku "V. vicugna", "V. v. mensalis". Wykopaliska archeologiczne w Telarmachay w środkowych Andach w Peru wskazują, że został udomowiony 5500–6500 lat


Question: czym jest promień równikowy?

Answer: Promień równikowy – średnia odległość między środkiem ciała niebieskiego a jego równikiem.

Context: Promień równikowy – średnia odległość między środkiem ciała niebieskiego a jego równikiem. Różnica między promieniem równikowym a promieniem biegunowym jest konsekwencją obrotu ciała wokół własnej osi, wywołującego spłaszczenie. Średni równikowy promień Ziemi ma 6378,137 km długości. Promień ten nie jest jednakowy we wszystkich kierunkach, gdyż Ziemia nie jest idealną elipsoidą obrotową.


Question: jak powstają wyspy wulkaniczne?

Answer: Wyspa wulkaniczna – wyspa, która powstała przez wynurzenie się wzniesienia wulkanicznego ponad powierzchnię morza.

Context: Wyspa wulkaniczna – wyspa, która powstała przez wynurzenie się wzniesienia wulkanicznego ponad powierzchnię morza. Wyspy takie występują zwłaszcza w łukach wyspowych za strefą subdukcji lub w miejscach, gdzie pod skorupą ziemską znajdują się plamy gorąca. Są to wystające ponad powierzchnię wody fragmenty podwodnych wulkanów, np. Hawaje.


Question: co to arcybiskupstwo?

Answer: Archidiecezja (z gr. "arche" – pierwszeństwo), arcybiskupstwo – jednostka terytorialna wyższej administracji kościelnej.

Context: Archidiecezja (z gr. "arche" – pierwszeństwo), arcybiskupstwo – jednostka terytorialna wyższej administracji kościelnej. Istnieją ich cztery rodzaje: # archidiecezja metropolitalna – arcybiskup metropolita, # archidiecezja tytularna (historyczna) – arcybiskup tytularny, # archidiecezja rezydencjalna (podlega bezpośrednio Stolicy Apostolskiej, nie należy do metropolii i nie podlegają jej sufraganie) – arcybiskup rezydencjalny, # archidiecezja sufragalna – należy do metropolii, ale nie jest metropolitalna. Archidiecezje są tworzone zazwyczaj jako planowane (aczkolwiek nie zawsze zrealizowane) metropolie. Czasami są to również byłe metropolie, które zachowały tytuł, choć utraciły sufraganie lub też otrzymują go honorowo w nawiązaniu do byłego statusu metropolii. Kategoria:Jednostki podziału administracyjnego Kościoła


Question: co zniosła konstytucja?

Answer: Konstytucja formalnie zniosła "liberum veto".

Context: w ten sposób łagodząc nadużycia pańszczyzny. Konstytucja formalnie zniosła "liberum veto". Przyjęcie monarchicznej Konstytucji 3 maja spowodowało opozycję republikanów oraz sprowokowało wrogość Imperium Rosyjskiego, które od 1768 roku było protektorem Rzeczypospolitej i gwarantem nienaruszalności jej ustroju. W wojnie w obronie konstytucji Polska, zdradzona przez swojego pruskiego sprzymierzeńca Fryderyka Wilhelma II, została pokonana przez wojska rosyjskie Katarzyny Wielkiej, wspierające konfederację targowicką – spisek części polskich magnatów przeciwnych zmianie ustroju Rzeczypospolitej. Po utracie niepodległości w 1795 roku przez 123 lata rozbiorów przypominała o walce o niepodległość. Konstytucja przestała w praktyce obowiązywać (straciła znaczenie) 24 lipca 1792 roku (w momencie przystąpienia króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do konfederacji targowickiej) – czyli po nieco ponad 14 miesiącach, w ciągu których Sejm Czteroletni uchwalił szereg ustaw


Question: jak napisać biografię osoby?

Answer: Biografie osób żyjących należy pisać odpowiedzialnie, konserwatywnie i w neutralnym, encyklopedycznym stylu.

Context: Pisanie i edytowanie materiału == === Styl === Biografie osób żyjących należy pisać odpowiedzialnie, konserwatywnie i w neutralnym, encyklopedycznym stylu. W odniesieniu do innych tematów można stosować strategię ewentualizmu, kiepsko stworzone biografie osób żyjących należy zredukować do postaci zalążka, lub nawet usunąć - patrz Usuwanie nieuźródłowionego lub nieodpowiednio uźródłowionego materiału poniżej. Artykuł powinien w sposób niestronniczy przedstawiać materiał na temat opisywanego zagadnienia, opublikowany przez wysokiej jakości źródła zewnętrzne, a w niektórych przypadkach również to, co opisywana w haśle osoba napisała na swój temat. Styl, w którym stworzony jest artykuł, powinien być neutralny i rzeczowy, niwelujący zarówno niedomówienia, jak i wyolbrzymianie faktów. Biografie żyjących osób powinny być pozbawione sekcji typu "Ciekawostki", a odpowiednio uźródłowione fakty należy wpleść w materiał artykułu. =


Question: gdzie rosną drzewa hebanowe?

Answer: w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej

Context: Heban – cenne drewno różnych gatunków drzew (głównie hebanowców) rosnących w strefie międzyzwrotnikowej i podzwrotnikowej. Jest ciemno zabarwione lub czarne, twarde, ciężkie, trudno łupliwe. Wykorzystywane jest do wyrobu instrumentów muzycznych, przyborów kreślarskich, mebli artystycznych, a także w rzeźbiarstwie. Nazwy hebanu powiązane są z barwą drewna, np. heban czarny, heban zielony, lub z krajem albo portem wywozu, np. heban Bombaj, heban Cejlon, heban Madagaskar. Największą wartość ma heban czarny, dostarczany głównie przez gatunki drzew z rodzaju "Diospyros", głównie "Diospyros ebenum". Imitację hebanu można otrzymać poprzez nasycenie odpowiednimi barwnikami drewna z gruszy, dębu lub grabu. Szczególnie ciemny kolor ma tzw. "czarny dąb", nazywany także „polskim hebanem”. Kategoria:Gatunki drewna


Question: w jakim wieku rośnie wąs?

Answer: w wieku dojrzewania.

Context: Wąsy – zarost nad górną wargą. Jeden z dwóch pasm włosów składających się na zarost mężczyzny. Pojawia się u chłopców w wieku dojrzewania. U niektórych zwierząt to jeden z długich, sztywnych włosów czuciowych (wibrysów) lub wydłużonych wyrostków skórnych po obu stronach pyska. Wąsy mogą być pielęgnowane i stylizowane przy pomocy pomady lub specjalnego wosku. == Rodzaje == * chevron – wąsy gęste i masywne, pokrywające całą przestrzeń między górną wargą a nosem. Upowszechnione przez Toma Sellecka * handlebar – wąsy gęste z podkręcanymi końcówkami, przypominającymi kierownicę roweru. Popularne szczególnie w XIX wieku * końska podkowa – zarost przypominający końską podkowę * pencil – wąsy tworzące cienką linię tuż nad górną wargą. Spopularyzowane w latach 30. i 40. XX wieku przez


Question: na jakiej licencji jest gimp?

Answer: Program udostępniany jest na licencji GPL w wersji 3.

Context: GIMP (ang. "GNU Image Manipulation Program") – bezpłatny, otwartoźródłowy program do edycji grafiki rastrowej. Pozwala na operacje takie jak m.in. retusz, skalowanie, rysowanie, dodawanie tekstu, umożliwiając pracę na warstwach i kanałach, dostosowywanie interfejsu czy tworzenie skryptów automatyzujących niektóre czynności. Program udostępniany jest na licencji GPL w wersji 3. GIMP wchodzi w skład projektu GNU. Dostępny jest na systemy POSIX (m.in. macOS i Linux) oraz Windows. Jego funkcjonalność może zostać rozszerzona z użyciem dodatków, takich jak oficjalny GAP ("GIMP Animation Package") ułatwiający tworzenie animacji. == Funkcjonalność == === Podstawowe funkcje === GIMP umożliwia operacje takie jak: * rysowanie ** liczne pędzle i ołówki ** narzędzie klonowania ** zaawansowany edytor gradientów ** obsługa niestandardowych pędzli * zaawansowana obróbka zdjęć ** obsługa przezroczystości


Question: gdzie wynaleziono pismo?

Answer: pisma nie tylko w sumeryjskim Uruk – konkretnie w warstwie Uruk IV–III (datowanej na lata 3300–2900 p.n.e.), ale także w Niniwie, na terenach Syrii, zachodniego Iranu, aż po wschodni Iran (niedaleko obecnego Afganistanu).

Context: okresu panowania hellenistycznej dynastii Seleucydów w II w. p.n.e. == Rozwój pisma == Wynalezienie pisma klinowego nastąpiło w IV tysiącleciu p.n.e. Przez szereg lat wynalazek ten przypisywano Sumerom, chociaż w ostatnich latach pogląd ten został podważony z uwagi na znaleziska najstarszych zabytków pisma nie tylko w sumeryjskim Uruk – konkretnie w warstwie Uruk IV–III (datowanej na lata 3300–2900 p.n.e.), ale także w Niniwie, na terenach Syrii, zachodniego Iranu, aż po wschodni Iran (niedaleko obecnego Afganistanu). Odkrycia te nie wykluczają roli Sumerów w powstaniu pisma, jednakże wskazują również na inne ośrodki, gdzie mogło ono powstać. Najstarsze formy Sumeru i Elamu zawierały ciągi kropek, oznaczające poszczególne zwierzęta w stadzie właściciela. Około 3300 roku p.n.e. do kropek dołączano, obok odcisku pieczęci cylindrycznej właściciela,


Question: gdzie znajduje się dna?

Answer: U eukariontów zlokalizowany jest przede wszystkim w jądrach komórek, u prokariontów – bezpośrednio w cytoplazmie, natomiast u wirusów – w kapsydach.

Context: Kwas deoksyrybonukleinowy, DNA (z ), "kwas dezoksyrybonukleinowy" – wielkocząsteczkowy organiczny związek chemiczny z grupy kwasów nukleinowych. U eukariontów zlokalizowany jest przede wszystkim w jądrach komórek, u prokariontów – bezpośrednio w cytoplazmie, natomiast u wirusów – w kapsydach. Pełni rolę nośnika informacji genetycznej organizmów żywych oraz wirusów. == Skład i budowa == DNA jest liniowym, nierozgałęzionym biopolimerem, którego monomerami są deoksyrybonukleotydy. Ich cząsteczki zbudowane są z pięciowęglowego cukru deoksyrybozy, którego grupa hydroksylowa znajdująca się przy ostatnim atomie węgla (5′) jest zestryfikowana resztą fosforanową, a pierwszy atom węgla (1′) połączony jest wiązaniem "N"-glikozydowym z jedną z czterech zasad azotowych, dwóch purynowych – adeniną (Ade lub A) i guaniną (Gua lub G) – oraz dwóch pirymidynowych: cytozyną (Cyt lub C) i tyminą (Thy


Question: na jakim instrumencie gra czesław mozil?

Answer: akordeon

Context: W listopadzie 2016 został wydany trzeci album Eweliny Lisowskiej, zatytułowany "Ponad wszystko", słuchając piosenki „W domu zabawek”, można usłyszeć akordeon, na którym zagrał Mozil. == Działalność pozamuzyczna == Był jurorem w czterech edycjach programu TVN typu talent show "X Factor" (2011–2014). Współprowadził z Kubą Wojewódzkim poranną audycję w Esce Rock "Zwolnienie z WF-u" (2012–2013) oraz prowadził program Radia Zet "Bumerang Czesława" (2015). W 2015 wydał autobiografię pt. „Nie tak łatwo być Czesławem”, którą współtworzył z dziennikarzem Jarosławem Szubrychtem. Zagrał rolę tytułową w filmie "Szkoła uwodzenia Czesława M." (2016). Jest współwłaścicielem dwóch restauracji: Pausa Włoska i BalBar, obu zlokalizowanych na warszawskiej Pradze. == Życie prywatne == 17 grudnia 2016 poślubił Dorotę Zielińską, z którą współtworzy marki odzieżowe Czesiociuch oraz Cześć i


Question: kiedy imieniny eugenii?

Answer: Eugenia imieniny obchodzi: 7 lutego, 6 marca, 10 marca, 6 września, 13 września, 16 września i 25 grudnia (jako wspomnienie męczennicy św. Eugenii Rzymskiej).

Context: Eugenia – imię pochodzenia greckiego, żeńska forma męskiego imienia Eugeniusz. Eugenia imieniny obchodzi: 7 lutego, 6 marca, 10 marca, 6 września, 13 września, 16 września i 25 grudnia (jako wspomnienie męczennicy św. Eugenii Rzymskiej). == Imienniczki == * Eugenia – cesarzowa francuska. * Eugenia Bujak – polska kolarka. * Eugenia Herman – polska aktorka. * Eugenia Joubert – błogosławiona francuska zakonnica. * Eugenia Kempara – działaczka polityczna, członkini Rady Państwa PRL. * Eugenia Krassowska-Jodłowska – działaczka polityczna, członkini Rady Państwa PRL. * Eugenia Pragierowa – działaczka polskiego ruchu socjalistycznego, polityk PPS i PZPR. * Eugenia z Yorku – księżna brytyjska. * Jauhienija Zielankowa – białoruska lekarz i polityk. * Jewgienija Rodina – rosyjska tenisistka. * Jewgienija Rudniewa – radziecka lotnik-nawigator


Question: gdzie można zaobserwować zjawisko zorzy polarnej?

Answer: Na Ziemi zorze występują na wysokich szerokościach geograficznych, głównie za kołami podbiegunowymi, chociaż w sprzyjających warunkach bywają widoczne nawet w okolicach 50. równoleżnika. Zdarza się, że zorze polarne obserwowane są nawet w krajach śródziemnomorskich.

Context: Zorza polarna ("Aurora borealis, aurora australis") – zjawisko świetlne obserwowane w górnej atmosferze w pobliżu biegunów magnetycznych planety, które ma silne pole magnetyczne. Na Ziemi zorze występują na wysokich szerokościach geograficznych, głównie za kołami podbiegunowymi, chociaż w sprzyjających warunkach bywają widoczne nawet w okolicach 50. równoleżnika. Zdarza się, że zorze polarne obserwowane są nawet w krajach śródziemnomorskich. Na półkuli północnej zorza jest określana łacińską nazwą "Aurora borealis", a południowa zorza polarna nosi nazwę "Aurora australis". == Powstawanie zorzy polarnej == Powstawanie zjawiska związane jest z przepływem prądu w jonosferze na wysokości około 100 km ponad powierzchnią Ziemi, w obszarze przenikania pasów radiacyjnych i górnej atmosfery ziemskiej. Słońce stale emituje strumień naładowanych cząstek, czyli wiatr słoneczny. Podczas rozbłysków Słońce wyrzuca większe


Question: jaka grupa krwi jest uniwersalna?

Answer: Osoba z grupą krwi AB jest uniwersalnym biorcą (brak przeciwciał anty-A i anty-B).

Context: antygenów A i B). * Osoba z grupą krwi AB jest uniwersalnym biorcą (brak przeciwciał anty-A i anty-B). * Grupa A ma antygeny A i przeciwciała anty-B * Grupa B ma antygeny B i przeciwciała anty-A Legenda: X - prawidłowe krzyżowanie grup krwi. Jeśli w krwi biorcy znajdują się przeciwciała przeciwko antygenom dawcy to następują powikłania potransfuzyjne. Krwinki dawcy zostają zniszczone w organizmie biorcy. == Powikłania poprzetoczeniowe == Ze względu na czas, w jakim pojawią się powikłania poprzetoczeniowe, mówimy o powikłaniach: * Wczesnych – występujących od czasu rozpoczęcia transfuzji do 24 godzin po jej zakończeniu; * Późnych – występuje najczęściej między 3 a 21 dniem po transfuzji. Powikłania poprzetoczeniowe możemy również podzielić ze względu na rodzaj ich przebiegu: * Powikłania


Question: jaki gatunek praludzi jako pierwszy osiedlił się na ziemiach polskich?

Answer: gatunek "Homo erectus"

Context: osadnictwa słowiańskiego we wczesnym średniowieczu). == Paleolit == === Paleolit dolny === Pierwsze na ziemiach polskich ślady wczesnego człowieka (gatunek "Homo erectus") odkryto na Śląsku w Kończycach Wielkich w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim (sprzed ok. 800 tys. lat), w okolicy Prudnika (prawdopodobnie wędrowcy z sąsiednich Moraw), w Rozumicach w województwie opolskim, na Dolnym Śląsku w okolicy Trzebnicy oraz w Rusku koło Strzegomia. "Homo erectus" przywędrował z Afryki do południowo-zachodniej Europy już 1,2 miliona lat temu, a najwcześniejsze znaleziska w środkowej Europie (m.in. na Ukrainie zakarpackiej) datowane są począwszy od ok. 800 tys. lat temu. Narzędzia kamienne z Trzebnicy (choppery i należące do tradycji mikrolitycznej) pochodzą przypuszczalnie sprzed ok. 500 tys. lat z okresu interstadiału ferdynandowskiego, z kolei te z


Question: jaki aktor grał hagrida?

Answer: Robbie Coltrane

Context: Robbie Coltrane, właśc. Anthony Robert McMillan OBE (ur. 30 marca 1950 w Rutherglen, zm. 14 października 2022 w Larbert) – szkocki komik i aktor, znany przede wszystkim z ról Rubeusa Hagrida w cyklu filmów o Harrym Potterze i Valentina Zukovsky’ego w filmach "GoldenEye" i "Świat to za mało". Ukończył Glasgow School of Art. Od 1989 był mężem Rhony Gemmell, z którą miał syna Spencera (ur. 1992) i córkę Alice (ur. 1998). Para rozstała się w 2004. == Filmografia == === Filmy fabularne === * 2014: "Effie Grey" jako lekarz * 2013: "Yes, Prime Minister" jako Rory McAlister * 2012: "Merida waleczna" ("Brave") jako Lord Dingwall * 2012: "Wielkie nadzieje" ("Great Expectations") jako pan Jaggers * 2011: "Artur ratuje gwiazdkę" ("Arthur


Question: gdzie występuje tkanka chrzęstna?

Answer: na powierzchniach stawowych, przymostkowych częściach żeber, w ścianie tchawicy, oskrzeli i krtani.

Context: Tkanka chrzęstna szklista, chrząstka szklista – tkanka chrzęstna odporna na ścieranie, mająca zdolność do remineralizacji. Znajduje się na powierzchniach stawowych, przymostkowych częściach żeber, w ścianie tchawicy, oskrzeli i krtani. Tworzy ludzki szkielet w okresie zarodkowym i płodowym (wówczas dość szybko jest zastępowana przez tkankę kostną). W półprzezroczystej, mleczno lśniącej istocie międzykomórkowej chrząstki szklistej znajdują się liczne grupy chondrocytów, a między nimi włókienka kolagenowe, ułożone najczęściej nieregularnie. Istota podstawowa zbudowana jest z makrocząsteczek proteoglikanów oraz kwasu hialuronowego, tworzących kompleksy o masie 100 mln Da, w których kwas ten tworzy oś układu. W skład makrocząstek monomerów glikozaminoglikanów wchodzą siarczan chondroityny i siarczan keratanu, które wiążą wodę (gdyż zawierają wiele grup hydroksylowych) – stanowi ona 70% masy tkanki chrzęstnej szklistej i odpowiada za


Question: czym jest makroekonomia?

Answer: Makroekonomia – dziedzina ekonomii posługująca się wielkościami zagregowanymi (zbiorczymi, dotyczącymi całej gospodarki) do badania prawidłowości występujących w gospodarce jako całości.

Context: Makroekonomia – dziedzina ekonomii posługująca się wielkościami zagregowanymi (zbiorczymi, dotyczącymi całej gospodarki) do badania prawidłowości występujących w gospodarce jako całości. Przedmiotem zainteresowania makroekonomii jest przede wszystkim zrozumienie tego, w jaki sposób tworzy się dochód narodowy i jak dokonuje się podziału dochodu narodowego, a także zagadnienia związane z inflacją, bezrobociem, inwestycjami i bilansem płatniczym, z uwzględnieniem polityki pieniężnej banku centralnego oraz polityki gospodarczej państwa. Makroekonomia bada gospodarkę, zarówno narodową, jak i światową, jako ogół zależności występujących między najważniejszymi agregatami gospodarczymi, takimi jak: łączny (globalny) popyt i podaż produktów i usług, średni poziom cen, poziom zatrudnienia, wielkość konsumpcji i inwestycji, czy dochody i wydatki budżetu państwa. Można wyróżnić dwa podejścia do analizy makroekonomicznej. Pierwsze, które wychodząc z badania natury gospodarującego człowieka (natury


Question: w jakim klubie gra messi?

Answer: Paris Saint-Germain

Context: Lionel Messi, Leo Messi, właśc. Lionel Andrés Messi Cuccittini (wym. []; ur. 24 czerwca 1987 w Rosario) – argentyński piłkarz, występujący na pozycji napastnika lub ofensywnego pomocnika we francuskim klubie Paris Saint-Germain oraz w reprezentacji Argentyny, której jest kapitanem. Karierę seniorską rozpoczął w młodzieżowym zespole FC Barcelony (FC Barcelona C), skąd przeszedł do drugiego zespołu katalońskiego klubu. W 2004 zanotował debiut dla pierwszej drużyny. W sezonie 2008/2009 stał się kluczowym piłkarzem swojej drużyny, która po raz pierwszy w historii sięgnęła po potrójną koronę, zdobywając mistrzostwo Hiszpanii, puchar Hiszpanii i rozgrywki Ligi Mistrzów UEFA. W sezonie 2014/2015 powtórzył osiągnięcie z 2008/2009. W 2018 został kapitanem FC Barcelony. Do 2021 zdobył z klubem 35 trofeów: 10 tytułów Mistrza Hiszpanii, cztery puchary Ligi


Question: jak śmierć urszulki wplynela na kochanowskiego?

Answer: Jej śmierć stanowiła dla Jana Kochanowskiego inspirację do napisania "Trenów".

Context: Urszula Kochanowska (także: Orszula Kochanowska) z rodziny Kochanowskich (ur. 1575, zm. 1578) – córka poety Jana Kochanowskiego i Doroty Podlodowskiej, wnuczka Piotra Kochanowskiego. == Życiorys == Urszula Kochanowska znana jest tylko z informacji zawartych w "Trenach" Jana Kochanowskiego – nie istnieją inne zewnętrzne źródła potwierdzające jej istnienie. Dlatego też formułowane były tezy, że być może jest ona tylko fikcyjną bohaterką utworu literackiego. Według informacji poety zawartych w "Trenach", Urszula już w wieku dwóch lat przejawiała zdolności poetycko-literackie, przez co rodzina i przyjaciele Kochanowskiego uznali ją za jego godną następczynię. Zmarła w wieku dwóch i pół lat, prawdopodobnie na tyfus, w roku 1578 lub 1579. Jej śmierć stanowiła dla Jana Kochanowskiego inspirację do napisania "Trenów".


Question: w jakich grach występuje kumulacja?

Answer: w Lotto

Context: zawierać zakłady każdego dnia przez całą dobę z wyłączeniem przerw technicznych i serwisowych. W przypadku Lotto i Mini Lotto w dniu losowania tych gier sprzedaż na losowanie zamykana jest o godz. 21:30, a przerwa techniczna w sprzedaży trwa do godz. 21:50. W piątki zawieranie zakładów Eurojackpot możliwe jest do godz. 19:00. Przerwa w sprzedaży trwa do godz. 6:30 w sobotę. Przez Internet można grać jedynie na terytorium Polski. == Rekordy == Największa kumulacja w Lotto miała miejsce 7 maja 2016 roku, kiedy pula na wygrane pierwszego stopnia przekroczyła 57 milionów złotych. Wówczas padły trzy wygrane, które wyniosły 19 268 238,40 zł. Jednak najwyższa wygrana miała miejsce 16 marca 2017 roku, kiedy mieszkaniec miejscowości Skrzyszów w województwie małopolskim wygrał 36 726


Question: czym odżywia się kuna?

Answer: Kuny polują głównie na małe ssaki (gryzonie, szczególnie nornice i wiewiórki), ptaki, owady, żaby, węże i ślimaki, Nie gardzą padliną, ani owocami (w sezonie, jagody stanowią nawet 30% pokarmu). W Szkocji często do tego jadłospisu dochodzą kraby, szkarłupnie i skorupiaki.

Context: Młode komunikują się z matką za pomocą ćwierkania. Jest to zwierzę wszystkożerne, poluje nocą. Kuny polują głównie na małe ssaki (gryzonie, szczególnie nornice i wiewiórki), ptaki, owady, żaby, węże i ślimaki, Nie gardzą padliną, ani owocami (w sezonie, jagody stanowią nawet 30% pokarmu). W Szkocji często do tego jadłospisu dochodzą kraby, szkarłupnie i skorupiaki. Latem i jesienią jedzenie jest gromadzone. Na Wyspach Brytyjskich stwierdzono, że odrodzenie się populacji kun leśnych skutecznie ogranicza liczebność inwazyjnej wiewiórki szarej, a to sprzyja rodzimej wiewiórce rudej. Na wolności kuna żyje średnio 8–10 lat, w niewoli – do 15. Jej naturalnymi wrogami są: wilk szary, pies i lis. == Rozmnażanie == Krycie odbywa się w lipcu i sierpniu. Ciąża przedłużona trwa nawet 9 miesięcy, ale


Question: jakie stanowisko zajmował u scrooge'a bob cratchit?

Answer: Bob jest kancelistą Ebenezera Scrooge’a w jego sklepie.

Context: Bob Cratchit – drugoplanowy bohater Opowieści wigilijnej Karola Dickensa z 1843 roku. == Opis postaci == Bob jest kancelistą Ebenezera Scrooge’a w jego sklepie. Scrooge nie traktuje go dobrze i daje małą wypłatę. Bob jednak próbuje jak najlepiej się spisać i jest sumiennym pracownikiem. Cratchit to bardzo dobry ojciec wielodzietnej rodziny. Opiekuje się swoim niepełnosprawnym synem Timem i zrobi wszystko aby jego dziecko wyzdrowiało. W animowanej wersji Opowieści wigilijnej z 2009 roku Bobowi podkłada głos Gary Oldman (podłożył on głos także dwóm innym bohaterom, a mianowicie Marleyowi i Timowi).


Question: jakie nagrody zdobyła malala yousafzai?

Answer: Pokojowej Nagrody Nobla (2014).

Context: Malala Yousafzai (paszto ملاله یوسفزۍ, "Malālah Yūsufzay"; urdu ملالہ یوسف زئی, "Malālah Yūsufzay"; ur. 12 lipca 1997 w Mingorze) – pakistańska działaczka na rzecz praw kobiet, zwłaszcza na rzecz ich prawa do nauki, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla (2014). == Życiorys == Malala urodziła się 12 lipca 1997 roku, w prowincji Swat (znanej też jako Szwajcaria Wschodu) w rodzinie niższej klasy średniej. Jest córką Ziauddina Yousafzaia i Tor Pekai Yousafzai. Jej ojciec jest poetą, nauczycielem i założycielem sieci prywatnych szkół. Ponieważ rodzina nie miała dość pieniędzy na poród w szpitalu, dlatego Yousafzai urodziła się w domu z pomocą sąsiadów. Otrzymała imię Malala (co oznacza „pogrążony w smutku”) po Malalai z Maiwand, poetce z plemienia Pasztunów, wojowniczce z południowego Afganistanu. Jej nazwisko,


Question: czego patronem jest św leon?

Answer: muzyków i śpiewaków.

Context: 3 marca według kalendarza gregoriańskiego (2 marca w latach przestępnych, gdy luty ma 29 dni). === Patronat === Na Zachodzie uważany jest za patrona muzyków i śpiewaków. === Parafie w Polsce === W Polsce tylko dwie parafie przybrały sobie św. Leona Wielkiego jako patrona: Parafia św. Leona i św. Bonifacego w Gołdapi i Parafia św. Leona Wielkiego w Wejherowie. == Ikonografia == === Ikonografia wschodnia === W ikonografii wschodniej przedstawiany jest w tradycyjnym typie świętego biskupa. Jest mężczyzną w średnim wieku, z krótką brodą i charakterystycznymi lokami na grzywce.W dłoniach trzyma ewangelię. === Ikonografia zachodnia === W sztuce zachodniej bywa również ukazywany w papieskich szatach i tiarze lub podczas pisania.Atrybutami są: księga, kielich oraz orszak z półksiężycem, któremu zastępuje drogę.


Question: skąd pochodził janosik?

Answer: Juraj Jánošík był Słowakiem i pochodził ze wsi Terchová, opodal Żyliny.

Context: Juraj Jánošík, pol. Jerzy Janosik, węg. Jánosik György, łac. Georgii Janossik (ur. 25 stycznia lub 25 lutego. == Życiorys == Juraj Jánošík był Słowakiem i pochodził ze wsi Terchová, opodal Żyliny. Znana jest jego prawdopodobna data urodzin: 25 stycznia 1688, gdyż zachowała się metryka jego chrztu z 16 maja 1688. Jego rodzicami byli Martin Jánošík i Anna Cesneková (Cziszniková, Čišniková, Cisniková). Miał braci: Jana, Martina i Adama oraz młodszą siostrę Barborę. Najprawdopodobniej brał udział w powstaniu antyhabsburskim Franciszka Rakoczego, które wybuchło w 1703 na ziemiach węgierskich. W 1708 wrócił do rodzinnej wsi, aby zająć się gospodarstwem, ale wkrótce potem wstąpił do armii austriackiej. Podczas służby został przydzielony do oddziału stacjonującego w zamku w Bytčy, gdzie więziono groźnych przestępców. Tam poznał


Question: co obchodzimy 11 listopada?

Answer: Święto Niepodległości obchodzone 11 listopada

Context: w dniu Święta Niepodległości składała wieniec przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Niezależnie od władz środowiska opozycyjne w kolejnych latach organizowały własne obchody. Święto Niepodległości obchodzone 11 listopada zostało przywrócone przez Sejm PRL ustawą z 15 lutego 1989 pod nazwą „Narodowe Święto Niepodległości”. Współcześnie, obchody Święta Niepodległości z udziałem najwyższych władz państwowych odbywają się na placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie, przed Grobem Nieznanego Żołnierza. Inne formy obchodów to: Bieg Niepodległości organizowany od 1989 w Warszawie, Koncert Niepodległości organizowany od 2009 roku w Muzeum Powstania Warszawskiego, wykłady i inscenizacje historyczne, koncerty patriotyczne czy parady ulicami miast, np. Marsz Niepodległości w Warszawie, Marsz Patriotów i Radosna Parada Niepodległości we Wrocławiu, Parada Niepodległości w Gdańsku. W 2018 zorganizowano obchody 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę.


Question: co to jest tygrysie oko?

Answer: Kwarcowe tygrysie oko – jedna z migotliwych odmian kwarcu, nieprzeźroczysty minerał wykazujący efekt kociego oka, czyli obecność migotliwego pasa przesuwającego się po kamieniu podczas jego obracania w dłoni.

Context: Kwarcowe tygrysie oko – jedna z migotliwych odmian kwarcu, nieprzeźroczysty minerał wykazujący efekt kociego oka, czyli obecność migotliwego pasa przesuwającego się po kamieniu podczas jego obracania w dłoni. Powodują to utleniony krokidolit, tremolit i crossyt w postaci włóknistych wrostków ułożonych w jednym kierunku (to po nich wędruje charakterystyczne lśniące pasmo). Kwarcowe tygrysie oko zazwyczaj współwystępuje z kwarcowym sokolim okiem czasami też z kwarcowym bawolim okiem, które różnią się od niego stopniem utlenienia wrostków amfiboli. == Właściwości == * Chemizm: SiO2 * Twardość w skali Mohsa: 7 * Gęstość: 2,65 * Rysa: biała * Przełam: muszlowy * Połysk: jedwabisty, bądź szklisty * Łupliwość: brak * Barwa: żółta, żółtobrązowa * Stopień przezroczystości: przeświecający, nieprzezroczysty * Współczynnik załamania światła: 1,544-1,553 * Dwójłomność: 0,009


Question: co przedstawia herb prochowice?

Answer: Na tarczy widnieje fantastyczne zwierzę – złożenie złotego pół-zająca w polu białym i srebrnej pół-ryby w polu błękitnym.

Context: Herb Prochowic – jeden z symboli miasta Prochowice i gminy Prochowice w postaci herbu. == Wygląd i symbolika == Herb ma tarczę herbową dwudzielną w pas, o górnej połowie białej a dolnej błękitnej. Na tarczy widnieje fantastyczne zwierzę – złożenie złotego pół-zająca w polu białym i srebrnej pół-ryby w polu błękitnym. Motyw ten nawiązuje do cech gospodarczych ówczesnej okolicy: lasów bogatych w drobną zwierzynę oraz obfitujące w ryby wody rzek: Kaczawy, Odry i Boberka. == Historia == Godło z takim motywem przyjął w 1263 rycerz Piotr z Prochowic. Jako godło miejskie Prochowic to fantastyczne stworzenie występowało w różnych wariantach kolorystyki i kształtu - z ogonem rybim skierowanym w prawo bądź w lewo, w tarczy biało-błękitnej lub czerwonej. Wzór ze złotym


Question: gdzie zimują owady?

Answer: Owady zimę zwykle spędzają w miejscu występowania w różnych stadiach swego rozwoju.

Context: Polski na zimowiska, a i to w przypadku sroższych zim. Gady i płazy zimują w miejscach swego pobytu w norach gryzoni, pod kamieniami itp. Owady zimę zwykle spędzają w miejscu występowania w różnych stadiach swego rozwoju. Latolistek cytrynek oraz rusałka pokrzywnik zimują jako owady dorosłe. Jak się zdaje owady wybierają przede wszystkim miejsca osłonięte i suche. Plamiec agreściak zimuje jako gąsienica w oprzędzie. Potwora buczynówka przytwierdza się do liścia i przekształca się w poczwarkę, razem z liśćmi opada na ziemię. Zanim przekształci się w postać dorosłą może upłynąć nawet 3 zimy. Na zachodniej półkuli żyje motyl wędrowny "Danaus plexippus", który na zimowisko przelatuje kilka tysięcy kilometrów z Kanady do Ameryki Południowej. W czynnej ochronie nietoperzy, jako sztuczne hibernakula, przygotowywane są


Question: czym orkiestra symfoniczna?

Answer: zespół instrumentalny przeznaczony do wykonywania wielkich dzieł muzycznych: symfonii, koncertów, oper i baletów w czasie koncertów w filharmoniach, teatrach muzycznych oraz na wolnym powietrzu.

Context: Orkiestra symfoniczna – zespół instrumentalny przeznaczony do wykonywania wielkich dzieł muzycznych: symfonii, koncertów, oper i baletów w czasie koncertów w filharmoniach, teatrach muzycznych oraz na wolnym powietrzu. Do połowy XVIII wieku nie istniała standardowa obsada orkiestry. Wykształciła się ona na dworze elektora Palatynatu w Mannheim w połowie XVIII wieku. Orkiestrę stanowił zespół instrumentów smyczkowych; I i II skrzypce, altówka oraz wiolonczela zdwajana przez kontrabas. Wyraźnemu ograniczeniu uległa rola dętych, którą tworzyły flety, oboje i fagoty, a od 1782 roku klarnet. Instrumenty te dobarwiały brzmienie smyczków i dopiero w XIX wieku zaczęto powierzać im partie solowe. Waltornie grały początkowo przede wszystkim fundament harmoniczny, tym ważniejszy, że na znaczeniu straciło basso continuo. Orkiestra symfoniczna nigdy nie uzyskała ustalonego składu. Jej konfiguracja i


Question: ile mistrzostw polski ma lech?

Answer: wywalczył 8 tytułów Mistrza Polski

Context: Lech Poznań – polski klub piłkarski z siedzibą w Poznaniu, który występuje w Ekstraklasie. W swojej historii wywalczył 8 tytułów Mistrza Polski, 5 razy triumfował w rozgrywkach o Puchar Polski, 6 razy zdobywał Superpuchar Polski. Zajmuje 5. miejsce w tabeli wszech czasów ekstraklasy. Klub jest najbardziej znany z osiągnięć piłki nożnej, lecz działał dawniej jako wielosekcyjny prowadząc m.in. sekcje boksu, brydża, gimnastyki, hokeja na trawie, kajakarstwa, kolarstwa, koszykówki, kręglarstwa klasycznego, lekkiej atletyki, łucznictwa, piłki ręcznej, podnoszenia ciężarów, pływania, siatkówki, strzelectwa, szachów, szermierki, tenisa stołowego, zapasów. Największe sukcesy sportowe odnosiła sekcja koszykówki mężczyzn, mająca na swoim koncie 11 tytułów mistrzowskich oraz 7 tytułów wicemistrzowskich notując również największe sukcesy w historii klubu na arenie międzynarodowej w postaci awansu do 1/2 finału Pucharu


Question: skąd pochodzi patryk pegza?

Answer: Ze Świby

Context: wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim, w gminie Kępno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego. Wieś leży przy linii kolejowej Kępno – Wieluń – Herby Nowe, ok. 4 km na wschód od Kępna i ok. 45 km na południe od Ostrowa Wielkopolskiego. W Świbie znajduje się przystanek kolejowy na którym zatrzymują się pociągi osobowe. Wschodnia granica sołectwa Świba jest jednocześnie granicą województw: wielkopolskiego i łódzkiego oraz zachodnią miasta Wieruszów. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 482. W Świbie znajdują się m.in. szkoła podstawowa, zabytkowy drewniany kościół parafialny i ochotnicza straż pożarna. Ze Świby pochodzi Rafał Kurzawa, piłkarz Górnika Zabrze, reprezentant Polski. Pochodzi stąd również Patryk Pegza, założyciel i główny wokalista zespołu After Party.


Question: co to adamaszek?

Answer: Adamaszek – tkanina żakardowa, dwustronna, najczęściej jedwabna, zwykle jednobarwna, z wzorem matowym na błyszczącym tle (lub odwrotnie), uzyskiwanym przez odpowiednie dobranie splotów tkackich, najczęściej atłasowych i skośnych.

Context: Adamaszek – tkanina żakardowa, dwustronna, najczęściej jedwabna, zwykle jednobarwna, z wzorem matowym na błyszczącym tle (lub odwrotnie), uzyskiwanym przez odpowiednie dobranie splotów tkackich, najczęściej atłasowych i skośnych. Najstarsze adamaszki wytwarzano w Chinach w epoce Han (200 p.n.e.–220 n.e.); w Egipcie i Syrii w VII–XI w.; w Europie produkowano od XII wieku, głównie we Włoszech. Adamaszki lniane wyrabiano we Flandrii i Holandii w XVI–XVII wieku, w Saksonii i na Śląsku w XVII–XVIII wieku. Adamaszków jedwabnych używano na kosztowne ubiory, paramenty kościelne oraz do obijania ścian i mebli; adamaszków lnianych na bieliznę pościelową i stołową. Nazwa adamaszek pochodzi od miasta Damaszek w Syrii.


Question: gdzie leży dziwnówek?

Answer: Dziwnówek leży w zachodniej części wybrzeża woj. zachodniopomorskiego, w północnej części powiatu kamieńskiego.

Context: Dziwnówek (niem. "Klein Dievenow") – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Dziwnów, 4,5 km na wschód od mostu zwodzonego w Dziwnowie. Według danych z 2008 r. wieś miała 404 mieszkańców. W Dziwnówku nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko obejmujące 400 m linii brzegowej. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim. == Położenie == Dziwnówek leży w zachodniej części wybrzeża woj. zachodniopomorskiego, w północnej części powiatu kamieńskiego. Wieś znajduje się u nasady Mierzei Dziwnowskiej pomiędzy Morzem Bałtyckim a Zatoką Wrzosowską, będącego północną częścią Zalewu Kamieńskiego. Miejscowość położona jest na Wybrzeżu Trzebiatowskim – jednym z mezoregionów Pobrzeża Szczecińskiego. Historycznie Dziwnówek znajduje się w północnej części Pomorza Zachodniego. == Historia == Do 1945 miejscowość występowała


Question: jakie narządy wchodzą w skład układu limfatycznego?

Answer: narządy limfatyczne

Context: Układ limfatyczny, układ chłonny (łac. "systema lymphaticum") – otwarty układ naczyń i przewodów, którymi płynie jeden z płynów ustrojowych – limfa, która bierze swój początek ze śródmiąższowego przesączu znajdującego się w tkankach. Układ naczyń chłonnych połączony jest z układem krążenia krwi. Oprócz układu naczyń chłonnych w skład układu limfatycznego wchodzą także: narządy limfatyczne i limfocyty. Najważniejszą funkcją układu chłonnego jest obrona przed zakażeniami i (re)cyrkulacja płynów ustrojowych. Limfa porusza się w naczyniach limfatycznych za pomocą skurczów mięśni. Odkrywcą systemu limfatycznego u ludzi był duński naukowiec Thomas Bartholin żyjący w XVII wieku. == Budowa == Zbudowany jest z otwartych naczyń limfatycznych oraz z tkanki limfatycznej, z której zbudowane są "narządy limfatyczne": * centralne, które odgrywają decydującą rolę w funkcjonalnym dojrzewaniu limfocytów


Question: skąd wywodzi się joga?

Answer: powstała w Indiach

Context: jest przez morfem "yuj" (judż), oznaczający kontrolę, jarzmo, ale też zjednoczenie, połączenie, jedność. Człowieka praktykującego jogę lub wyznającego jej filozofię nazywa się "joginem" lub "joginią". Joga to powstała w Indiach dyscyplina samodoskonalenia, medytacji i ascezy, która w sensie ogólnym ma prowadzić do rozwoju duchowego, a w aspekcie filozoficzno-religijnym wyzwolenia się praktykującego z kręgu narodzin i śmierci (aspekt autosoteriologiczny). Ta szeroka definicja sprawia, że joga może stać się elementem dowolnego systemu religijnego (np. buddyzmu, czy dżinizmu) i jest do dzisiaj w miejscu swojego powstania (Indie) najpowszechniejsza. W jednym z fundamentalnych traktów jogi klasycznej "Jogasutrach", Patańdźali (III w.) krótko definiuje jogę w rozdziale pierwszym w sutrze drugiej i trzeciej: Diametralnie inne ujęcie prezentuje Yogi Svatmarama, opierający się na traktacie "Hathajogapradipika" z XV


Question: w jakiej jednostce służy niedźwiedź wojtek?

Answer: 22 kompanii zaopatrywania artylerii w 2 Korpusie Polskim

Context: Wojtek (ur. 1941 w pobliżu Hamadan w Persji, zm. 2 grudnia 1963 w Edynburgu) – niedźwiedź syryjski adoptowany przez żołnierzy 22 kompanii zaopatrywania artylerii w 2 Korpusie Polskim dowodzonym przez gen. Władysława Andersa. Wojtek brał udział w bitwie o Monte Cassino. W jednostce nadano mu stopień kaprala. == Historia Wojtka == 8 kwietnia 1942 roku polscy żołnierze maszerując wraz z uchodźcami cywilnymi z Pahlevi w Iranie do Palestyny spotkali perskiego chłopca niosącego małego niedźwiadka brunatnego. Matka niedźwiadka została najprawdopodobniej zastrzelona przez myśliwych. Niedźwiadek tak zachwycił 18-letnią Irenę (Inkę) Bokiewicz, że namówiła por. Anatola Tarnowieckiego, by jej go kupił. Kolejne trzy miesiące maluch spędził pod opieką Inki w obozie dla uchodźców niedaleko Teheranu. W sierpniu 1942 roku niedźwiadek został podarowany 22


Question: ilu cywilow zginelo w afganistanie?

Answer: Zginęło wówczas 2754 cywilów

Context: Spektakularną akcją wiążącą się pośrednio z zaufaniem do armii afgańskiej było zniszczenie w tym roku przez 15 talibów przebranych w mundury afgańskie 6 amerykańskich samolotów AV-8B Harrier w bazie Camp Bastion i uszkodzenie dwóch dalszych. Według raportów ONZ w 2012 po raz pierwszy od sześciu lat spadła liczba ofiar cywilnych. Zginęło wówczas 2754 cywilów, czyli o 12 proc. mniej niż rok wcześniej. Rannych zostało 4805 cywilów. W raporcie podkreślono, że za ofiary cywilne w 81% odpowiedzialne są siły talibskie, a w 8% alianci. Pozostałe 11% nie zostało przypisane. W 2012 o 700% zwiększyła się liczba zamachów na afgańskich urzędników, również liczba zabitych kobiet w atakach wzrosła (301 zabitych). W 2012 USA używała także częściej samolotów bezzałogowych. Użyteczność dronów (506 razy)


Question: w jakim wieku był scrooge?

Answer: Scrooge jest zgorzkniałym mężczyzną w podeszłym wieku

Context: Scrooge jest zgorzkniałym mężczyzną w podeszłym wieku, właścicielem kantoru „Scrooge & Marley” w Londynie. Jego były wspólnik, Jakub Marley, zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 7 lat wcześniej. Scrooge jest chłodny, nieprzystępny i dba jedynie o swoje dochody, spędzając czas nad księgami rachunkowymi. Irytują go życzenia świąteczne, odrzuca zaproszenie do spędzenia świąt z rodziną swojego siostrzeńca. Wraca do swojego ciemnego i ponurego domu, aby samotnie spędzić wieczór. Tam odwiedza go pokutujący duch Jakuba Marleya skłaniający go do przemyślenia swojego życia oraz zapowiadający trzy kolejne wizyty duchów. Wspomnienia przywoływane przez te duchy, projekcja zdarzeń przyszłych oraz miejsca, do których duchy przenoszą się wraz ze Scrooge’em, wpływają na zmianę jego nastawienia do ludzi i postrzegania Świąt. Szczególnie wstrząsająca dla Scrooge’a jest śmierć małego


Question: kto jest uznawany za osobę która wskrzesiła nowożytne igrzyska olimpijskie?

Answer: de Coubertin

Context: igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895) czy niedostatecznego rozpropagowania imprezy (niemal 70% uczestników to Grecy), igrzyska te uznano za bardzo udane. Podczas ceremonii otwarcia igrzysk na stadionie Panathinaiko zebrało się około 80 tysięcy ludzi. W igrzyskach uczestniczyło 245 zawodników z 14 reprezentacji (zarówno liczba uczestników jak i liczba krajów jest sporna). Najwięcej medali zdobył Hermann Weingärtner (sześć), zaś najwięcej złotych uzyskał Carl Schuhmann (cztery). Pierwszym finałem


Question: co to była akcja hiacynt?

Answer: masowa akcja Milicji Obywatelskiej przeprowadzona w PRL w latach 1985–1987, polegająca na zbieraniu materiałów o polskich homoseksualnych mężczyznach i ich środowisku, w wyniku której zarejestrowano ok. 11 000 akt osobowych, tzw. "różowe teczki".

Context: Akcja „Hiacynt” – masowa akcja Milicji Obywatelskiej przeprowadzona w PRL w latach 1985–1987, polegająca na zbieraniu materiałów o polskich homoseksualnych mężczyznach i ich środowisku, w wyniku której zarejestrowano ok. 11 000 akt osobowych, tzw. "różowe teczki". == Tło == W Polsce przestano karać stosunki homoseksualne w 1932 (Kodeks Makarewicza). Stosunek władz komunistycznych wobec kontaktów homoseksualnych był jednak negatywny, co wiązało się ze stalinowskim podejściem do tego zjawiska, ukształtowanym w latach 30. XX w. PRL-owscy i radzieccy naukowcy – kryminolodzy, psychiatrzy czy prawnicy – w większości uważali homoseksualizm za patologię społeczną, uzasadniając ten pogląd argumentami podobnymi do argumentów odwołujących się do praw naturalnych. Środowiska homoseksualne były pod stałą obserwacją MO i SB co najmniej od połowy lat 60., pierwsze zaś akta


Question: z czego pozyskuje sie tauryne?

Answer: Syntetyczną taurynę otrzymuje się przez amonolizę kwasu izetionowego (kwasu 2-hydroksyetanosulfonowego, )

Context: wodą (pieczenie, smażenie), cześć tauryny zostaje zachowana. Niemowlęta karmione piersią otrzymują niezbędną dawkę tauryny w mleku matki. Jest też niezbędnym składnikiem w diecie kotów – jest dla nich aminokwasem egzogennym. == Synteza == Syntetyczną taurynę otrzymuje się przez amonolizę kwasu izetionowego (kwasu 2-hydroksyetanosulfonowego, ), który z kolei otrzymuje się z reakcji tlenku etylenu z wodnym roztworem wodorosiarczynu sodu. Możliwa jest też synteza z wykorzystaniem etanoloaminy. W 1993 r. wyprodukowano około 5000–6000 ton tauryny w celach komercyjnych, 50% na karmę dla zwierząt domowych i 50% na farmaceutyki. W 2010 r. w samych Chinach było ponad 40 producentów tauryny wytwarzających ok. 3000 t tauryny, w większości metodą etanoloaminową. W laboratorium tauryna może być wytwarzana przez alkilowanie amoniaku za pomocą bromoetanosulfonianu sodu ().


Question: w którym roku powstał polsat?

Answer: 1992

Context: Polsat – polski kanał telewizyjny uruchomiony 5 grudnia 1992 roku o 16:30 (Średnio 290 tys. widzów). == Historia == Telewizja Polsat rozpoczęła emisję testową 1 grudnia 1992, zaś cztery dni później, 5 grudnia 1992 o 16:30. Produkcję zapowiedziała Karina Szafrańska. Nazwę kanału wymyślił satyryk Tadeusz Drozda, pierwsze logo stacji zaprojektował Jacek Błach, a muzykę do oprawy graficznej skomponował Grzegorz Ciechowski. Początkowo zasięg techniczny Polsatu obejmował 20% populacji. Była to grupa niewielka, ale pod wieloma względami bardzo atrakcyjna dla reklamodawców. Właściciel i główny założyciel telewizji, Zygmunt Solorz-Żak, pierwotnie planował, że po regulacji przepisów radiowo-telewizyjnych, siedzibę telewizji usytuuje we Wrocławiu, jednak ostatecznie główna siedziba telewizji została ulokowana w Warszawie. 5 października 1993 stacja otrzymała od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji koncesję na


Question: na jakiej szerokości geograficznej leży równik?

Answer: Jego szerokość geograficzna wynosi 0°.

Context: Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała. Równik Ziemi jest w przybliżeniu okręgiem wielkim kuli ziemskiej. Jest też jej najdłuższym równoleżnikiem. Jego szerokość geograficzna wynosi 0°. == Równik kuli ziemskiej == Równik kuli ziemskiej dzieli ją na dwie półkule: północną i południową, a jego długość wynosi 40 075 kilometrów.


Question: kiedy wycofano parowozy?

Answer: Z normalnej służby na PKP wycofano je w 1993 roku

Context: do końca lat 80. Polskie Koleje Państwowe w 1975 roku miały 2582 czynne parowozy, odpowiadające za około 30% przewozów, a w 1984 roku jeszcze 948 czynnych parowozów. Z normalnej służby na PKP wycofano je w 1993 roku, pozostawiając nieliczne parowozy w wydzielonych parowozowniach. Do końca XX wieku parowozy prowadziły pociągi dalekobieżne w Indiach, a w 2005 roku wycofano je ze służby liniowej w Chinach. Jako atrakcja, ocalałe parowozy utrzymywane w sprawności nadal kursują na niektórych kolejach na świecie, zwłaszcza wąskotorowych, lub prowadzą pociągi specjalne. Przyczyną utrzymywania lub wprowadzania trakcji parowej na kolejach turystycznych jest jej większa atrakcyjność (z badań Instytutu Gallupa z lat 90. wynikało, że 79% ich pasażerów woli pociągi ciągnięte przez parowozy, a tylko dla 18% jest to


Question: kto był inicjatorem powstania listopadowego?

Answer: Piotr Jacek Wysocki

Context: Piotr Jacek Wysocki (ur. 10 września 1797 w Winiarach, zm. 6 stycznia 1875 w Warce) – pułkownik Wojska Polskiego, inicjator powstania listopadowego, działacz niepodległościowy, przywódca sprzysiężenia podchorążych, które doprowadziło do wybuchu powstania listopadowego (29 listopada 1830), zesłaniec. 3 marca 1831 został odznaczony Krzyżem Złotym Orderu Virtuti Militari (numer krzyża 1) == Młodość == Pochodził z rodziny szlacheckiej pieczętującej się herbem Odrowąż, wywodzącej się z Chociwia Wielkiego. Był jednym z czterech synów Jana i Katarzyny z Brzumińskich. W młodości kształcił się w Warszawie; najpierw w szkole pijarskiej, a następnie, od roku 1824, jako kadet w Szkole Podchorążych Piechoty (do maja 1827). Służba w 4 pułku grenadierów, stosunki panujące w polskiej armii, zwierzchność cara i ciężkie warunki służby wpłynęły na poglądy Wysockiego,


Question: jak długi był mur berliński?

Answer: system umocnień o długości ok. 156 km

Context: Mur Berliński, również mur berliński (niem. "Berliner Mauer") – system umocnień o długości ok. 156 km (betonowy mur, okopy, zapory drutowe, miny). Zwany był również eufemistycznie w języku propagandy NRD – antyfaszystowskim wałem ochronnym ("antifaschistischer Schutzwall"). Od 13 sierpnia 1961 do 9 listopada 1989 oddzielał Berlin Zachodni od Berlina Wschodniego i NRD. Był to jeden z symboli zimnej wojny i podziału Niemiec. Podczas prób przedostania się z Berlina przez strzeżoną granicę do Berlina Zachodniego wielu uciekinierów zostało zabitych. Dokładna liczba ofiar jest sporna i niepewna, różne źródła podają od 136 do 239 śmiertelnych przypadków. == Historia == === Geneza === Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku Niemcy, na mocy postanowień konferencji jałtańskiej, podzielone zostały na 4 strefy okupacyjne,


Question: kiedy zalegalizowano marihuane w polsce?

Answer: 22 czerwca 2017

Context: w 1986 roku w związku z przystąpieniem do międzynarodowych konwencji narkotykowych ONZ z 1961 roku. Pierwszym aktem prawnym w III RP, w którym zostaje wymieniona marihuana, jest Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z 24 kwietnia 1997 roku (). W Polsce zarówno import, produkcja, pośrednictwo w sprzedaży, jak i samo posiadanie marihuany jest nielegalne i stanowi przestępstwo, zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. z późniejszymi zmianami – o przeciwdziałaniu narkomanii (). 1 lutego 2016 roku poseł Piotr Marzec w imieniu klubu Kukiz'15 złożył projekt ustawy legalizującej używanie marihuany do celów medycznych. 22 czerwca 2017 Sejm przyjął ustawę dopuszczającą stosowanie marihuany w celach medycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Według ustawy konopie będą mogły być wykorzystywane do wytwarzania preparatów farmaceutycznych tak,


Question: gdzie występują niedźwiedzie w polsce?

Answer: W Polsce występuje tylko w Karpatach i na Podkarpaciu – w Tatrach i Beskidach (głównie w Bieszczadach).

Context: 6000 osobników. Na terenie dawnego Związku Radzieckiego występuje około 120 tys. osobników. W Polsce występuje tylko w Karpatach i na Podkarpaciu – w Tatrach i Beskidach (głównie w Bieszczadach). Według prof. Jana Korwin Kochanowskiego ostatniego niedźwiedzia w Polsce centralnej zabito pod koniec XVII w. w lasach bedońskich . Na wielu obszarach Polski gatunek ten przetrwał jednak do XIX w. Spotykano go jeszcze wówczas w Górach Świętokrzyskich (ostatni okaz żyjący tam został zabity na Barczy), na Kurpiach Zielonych, na Mazurach i w Puszczy Białowieskiej. W okresie międzywojennym w Puszczy Białowieskiej dokonano reintrodukcji tego zwierzęcia. Ostatecznie zakończyła się ona niepowodzeniem, podobno z powodu niefachowego kontynuowania jej przez Niemców podczas okupacji (wypuszczano do lasu oswojone okazy niedźwiedzi, które stały się zagrożeniem dla ludności).


Question: co było przyczyną śmierci kaliny jędrusik?

Answer: ataku astmy oskrzelowej na tle uczulenia na sierść kota.

Context: pisma „Film” z okazji 100-lecia kina, zajęła trzecie miejsce. === Śmierć i pogrzeb === Zmarła w nocy 7 sierpnia 1991 na skutek ataku astmy oskrzelowej na tle uczulenia na sierść kota. == Życie prywatne == Od 1958 była żoną pisarza Stanisława Dygata, z którym prowadziła małżeństwo otwarte. Artystka miała romanse m.in. z Tadeuszem Plucińskim, Wojciechem Gąssowskim, Władysławem Kowalskim, Wiesławem Rutowiczem i Włodzimierzem Sokołowskim. W 1955 Jędrusik i Dygat spodziewali się dziecka, jednak aktorka poroniła. Kilka lat później artystka ponownie zaszła w ciążę. Urodziła córkę, która zmarła kilka dni po narodzinach. W efekcie powikłań poporodowych Jędrusik nie mogła już mieć dzieci. Po śmierci męża w 1978 przyjęła chrzest w Kościele rzymskokatolickim. Niedługo później została matką chrzestną Magdy Umer. Szczególną sympatią darzyła


Question: co ustalono na konferencji w jałcie?

Answer: Na konferencji rozstrzygnięto sprawę Niemiec: ZSRR, USA, Wielka Brytania i Francja będą okupowały wyznaczone na konferencji 4 strefy Niemiec (jedna dla każdego państwa).

Context: Konferencja jałtańska, znana także jako konferencja krymska – przebiegające od 4 do 11 lutego 1945 roku spotkanie przywódców koalicji antyhitlerowskiej (tzw. wielkiej trójki): przywódcy ZSRR Józefa Stalina, premiera Wielkiej Brytanii Winstona Churchilla oraz prezydenta USA Franklina Delano Roosevelta. Odbyła się w pałacu cesarskim w Liwadii leżącej opodal Jałty na Krymie. Była to jedna z konferencji wielkiej trójki, miała miejsce po konferencji teherańskiej (listopad–grudzień 1943), a przed konferencją poczdamską (lipiec–sierpień 1945). Wielka trójka odbyła wiele konferencji, jednak na konferencjach teherańskiej, jałtańskiej oraz poczdamskiej zapadły decyzje najwyższej wagi. Miała decydujące znaczenie dla powojennego kształtu Europy. == Postanowienia == * Na konferencji rozstrzygnięto sprawę Niemiec: ZSRR, USA, Wielka Brytania i Francja będą okupowały wyznaczone na konferencji 4 strefy Niemiec (jedna dla każdego państwa).


Question: które miejsce zajęła polska na euro 2020?

Answer: W przesuniętych o rok z powodu pandemii Covid-19 Mistrzostwach Europy 2020 w trzech spotkaniach zdobyli tylko jeden punkt i zajęli ostatnie miejsce w grupie E.

Context: Reprezentacja Polski w piłce nożnej cztery razy wystąpiła na Mistrzostwach Europy. W 2008 r. na turnieju w Austrii i Szwajcarii odpadła w fazie grupowej. Cztery lata później jako współorganizator mistrzostw (wraz z Ukrainą) zajęła ostatnie miejsce w grupie A. Największy sukces Polacy odnieśli na mistrzostwach Europy w 2016 r. we Francji, docierając do ćwierćfinału, w którym przegrali z Portugalią dopiero po serii rzutów karnych. W przesuniętych o rok z powodu pandemii Covid-19 Mistrzostwach Europy 2020 w trzech spotkaniach zdobyli tylko jeden punkt i zajęli ostatnie miejsce w grupie E. == Historia == === Lata 1960–2004 === Pierwsze mistrzostwa Europy w piłce nożnej (pod nazwą Puchar Europy Narodów) odbyły się w 1960 r. we Francji. Polska wzięła udział w kwalifikacjach do


Question: jakiej wielkości jest macica?

Answer: Wymiary macicy u kobiety, która nie rodziła, są następujące: długość około 7,5 cm, największa szerokość około 4 cm i grubość około 2,5–3 cm, przy wadze 50–60 g.

Context: Macica () – nieparzysty narząd, o kształcie zbliżonym do spłaszczonej gruszki, służący do przyjęcia zapłodnionego jaja oraz rozwoju płodu i wydalenia go poza ustrój matczyny po zakończeniu rozwoju. Wymiary macicy u kobiety, która nie rodziła, są następujące: długość około 7,5 cm, największa szerokość około 4 cm i grubość około 2,5–3 cm, przy wadze 50–60 g. == Anatomia == Macica jest położona pośrodku jamy miednicy mniejszej między odbytnicą i pęcherzem moczowym. W macicy wyróżnia się dwie powierzchnie i dwa brzegi. Powierzchnia przednia jest spłaszczona i nosi nazwę powierzchni pęcherzowej, natomiast wypukła powierzchnia tylna stanowi powierzchnię jelitową. Obie powierzchnie schodzą się w brzegu prawym i lewym. ===Podział anatomiczny macicy=== * trzon macicy - zbudowany jest głównie z mięśni gładkich. Jego wewnętrzne ściany


Question: czym jest karta podatkowa?

Answer: Karta podatkowa – uproszczona metoda wymiaru i poboru należności podatkowych bez ustalania konkretnej podstawy wymiaru podatku (zwłaszcza wielkości dochodu), uwzględniająca jednak rodzaj wykonywanej działalności zarobkowej i ewentualnie określone kryteria (na przykład liczbę mieszkańców miejscowości, w której jest prowadzona czy liczbę zatrudnionych osób).

Context: Karta podatkowa – uproszczona metoda wymiaru i poboru należności podatkowych bez ustalania konkretnej podstawy wymiaru podatku (zwłaszcza wielkości dochodu), uwzględniająca jednak rodzaj wykonywanej działalności zarobkowej i ewentualnie określone kryteria (na przykład liczbę mieszkańców miejscowości, w której jest prowadzona czy liczbę zatrudnionych osób). Opodatkowanie w tej formie wybrać mogą osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz spółki cywilne osób fizycznych, których działalność polega w szczególności na świadczeniu usług dla ludności, przy niewielkiej liczbie pracowników i zleceniobiorców. Podstawą płatności podatku jest indywidualna decyzja urzędu skarbowego, wydana na wniosek podatnika. Obowiązki dokumentacyjne ograniczają się do gromadzenia wystawionych przez podatnika dokumentów sprzedaży (faktur lub rachunków), ewidencji zatrudnienia oraz prowadzenia kart przychodów pracowników. W związku z faktem, że w decyzji określona jest wielkość podatku, podatnik nie


Question: kim jest showrunner?

Answer: Showrunner – główny producent serialu telewizyjnego w krajach anglojęzycznych.

Context: Showrunner – główny producent serialu telewizyjnego w krajach anglojęzycznych. W Stanach Zjednoczonych osoba taka w napisach końcowych wymieniana jest jako producent wykonawczy, w innych – jak Kanada czy Wielka Brytania – jako producent. "Showrunner" decyduje o kształcie artystycznym serialu i odpowiada za cały proces jego powstawania poprzez zarządzanie wszystkimi zespołami i twórcami. W przypadku komedii i dramatów często jest również twórcą postaci i głównym scenarzystą. W filmie bezpośrednią kontrolę nad produkcją sprawuje reżyser, w telewizji "showrunner" stoi ponad reżyserami poszczególnych odcinków. "Showrunner" sprawuje pieczę nad całokształtem programu – najczęściej to on odbiera nagrodę dla najlepszego serialu, na niego również spływa największa fala krytyki (jak chociażby w przypadku "Gry o tron"). Seriale emitowane przez wiele sezonów mogą mieć kilku "showrunnerów", którzy


Question: ile dyscyplin jest na olimpiadzie w tokio?

Answer: Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2020 rywalizowali w 33 dyscyplinach.

Context: Turcji w Europie oraz Azji (igrzyska przed Londynem). Dodatkowo Turcja regularnie miała odrzucane kandydatury, mimo budowy wielu obiektów już w początkach XXI wieku. Z drugiej strony generalnie MKOL nie ma sztywnych kryteriów przydzielania igrzysk, a decyzja zależy wyłącznie od zdania danego delegata. === Finał === Decyzja o wyborze Tokio jako miasta organizującego igrzyska olimpijskie w 2020 roku zapadła 7 września 2013 roku na 125. Sesji Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego w Buenos Aires. Członkowie MKOl-u wybrali spośród 3 kandydujących miast: == Dyscypliny sportowe == Uczestnicy Letnich Igrzysk Olimpijskich 2020 rywalizowali w 33 dyscyplinach. 12 lutego 2013 MKOl podjął decyzje o usunięciu zapasów z programu igrzysk olimpijskich 2020, lecz decyzja o pozostaniu tej dyscypliny w programie igrzysk miała zapaść na 125. sesji MKOl.


Question: kto skomponował marsz pogrzebowy?

Answer: Fryderyka Chopina

Context: Sonata fortepianowa b-moll op. 35 – sonata na fortepian solo Fryderyka Chopina, skomponowana w 1839 w Nohant. Witold Lutosławski powiedział o I części utworu: == Części "Sonaty" == # Grave; Doppio movimento # Scherzo # Marche funèbre: Lento # Finale: Presto == "Marsz żałobny" == III część "Sonaty", (wł.: "Marsz pogrzebowy: Powoli") jest jednym z najbardziej znanych dzieł kompozytora. Powstał w 1837.


Question: w jakim języku mówią w islandii?

Answer: Język islandzki

Context: Język islandzki (isl. "íslenska") – język z grupy języków nordyckich, którym posługują się mieszkańcy Islandii. Posługuje się nim około 320 tys. osób, głównie Islandczyków w kraju i na emigracji. Zapisywany jest alfabetem łacińskim. == Historia == Etapy rozwoju języka islandzkiego to okres staroislandzki (do 1550 r.) i nowoislandzki (po 1550 r.). Początkowo był to język osadników norweskich, tzw. "norse", czyli język staronordyjski. Z tego pierwotnego języka wykształciły się islandzki i norweski. Jednak ze względu na izolację wyspy, język islandzki zmienił się nieznacznie od początku drugiego tysiąclecia, dlatego współcześni Islandczycy mogą bez wcześniejszego przygotowania czytać sagi spisane w XII i XIII wieku. Zaszły jednak głębokie zmiany w artykulacji i wymowie wyrazów. Umiejętność pisania i czytania była na Islandii powszechna, nawet wśród


Question: kto jako pierwszy zdobył mount everest zimą?

Answer: Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki

Context: polska wyprawa dokonuje pierwszego wejścia zimowego na szczyt Everestu (także pierwszy ośmiotysięcznik zdobyty zimą) – Leszek Cichy i Krzysztof Wielicki, kierownik wyprawy: Andrzej Zawada * 19 maja 1980 – Andrzej Czok i Jerzy Kukuczka wytyczyli nową drogę południowym filarem * 7 października 2000 – Davorin Karnicar jako pierwszy człowiek zjechał z Mount Everestu na nartach (od szczytu do bazy), jednak podczas wejścia jak i zjazdu korzystał ze wspomagania tlenem z butli. * 2005 – pierwsze lądowanie na wierzchołku Everestu helikopterem Eurocopter AS 350 B3 * 2008 – na szczyt dotarł Min Bahadur Sherchan, zostając najstarszym z dotychczasowych zdobywców (wejścia dokonał w wieku 76 lat). W latach 1953–1969 na szczycie stanęło 21 wspinaczy. W latach siedemdziesiątych – ponad osiemdziesięciu, w latach


Question: w którym roku odbyła się pierwsza olimpiada?

Answer: 1896

Context: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895)


Question: kim był otton iii?

Answer: władca niemiecki z dynastii Ludolfingów.

Context: Otton III (ur. czerwiec/lipiec 980 w Kleve, zm. 23 lub 24 stycznia 1002 roku w Falerii) – władca niemiecki z dynastii Ludolfingów. Król Niemiec od 983 roku, cesarz rzymski od 996 roku. Syn Ottona II i Teofano, księżniczki bizantyjskiej. Otton III był zwolennikiem idei odnowienia Cesarstwa Rzymskiego, w której polityka podporządkowania Kościoła państwu wiązała się z koncepcją jedności chrześcijańskiej. Uniwersalnej władzy cesarskiej miały być poddane: Germania, Italia, Galia oraz Sclavinia (Słowiańszczyzna). Podczas swojego panowania kilkakrotnie rozprawiał się z rzymską opozycją Krescencjuszów, mianował na papieży Grzegorza V i Sylwestra II, a podczas zjazdu gnieźnieńskiego uniezależnił Polskę od kościelnej władzy Niemiec. == Życiorys == === Dzieciństwo i młodość === Jako dziecko jeszcze za życia ojca został namaszczony na przyszłego króla Niemiec 25


Question: czego dokonali jezuici?

Answer: Opisali lub odkryli takie zjawiska jak zaćmienia, okultacje, obieg planet wokół słońca, wpływ Księżyca na zjawisko pływów, atmosferę Jowisza czy plamy na Słońcu.

Context: protestanckich. === Wkład naukowy === Wielu członków zakonu łączyło posługę religijną z pracą naukową. Odznaczyli się między innymi w takich dziedzinach jak astronomia, matematyka i sejsmologia, która jest czasem określana jako „jezuicka nauka”. Jezuici tacy jak Christoph Clavius, Maksymilian Hell, Johann Schreck, Gyula Fényi, Albert Curtz, Jacques de Billy, Orazio Grassi, Giovanni Battista Zupi czy Franz de Paula Triesnecker byli astronomami. Opisali lub odkryli takie zjawiska jak zaćmienia, okultacje, obieg planet wokół słońca, wpływ Księżyca na zjawisko pływów, atmosferę Jowisza czy plamy na Słońcu. W uznaniu ich osiągnięć Międzynarodowa Unia Astronomiczna nazwała od ich imion i nazwisk kilka kraterów i rowów na Księżycu. Jezuici przez niektórych historyków są opisywani jako ci, którzy „wnieśli największy wkład w rozwój fizyki eksperymentalnej w


Question: na jakich obszarach żyje lis pospolity?

Answer: Występuje na półkuli północnej, w części Azji, w Europie, Ameryce Północnej i północnej Afryce.

Context: Lis rudy, lis pospolity ("Vulpes vulpes") – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae). Występuje na półkuli północnej, w części Azji, w Europie, Ameryce Północnej i północnej Afryce. W XIX wieku został wprowadzony do Australii, gdzie jest obecnie jednym z największych szkodników (gatunek inwazyjny). Lis rudy jest największym z przedstawicieli rodzaju "Vulpes", jak i najbardziej rozprzestrzenionym przedstawicielem drapieżnych (Carnivora). Rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej, od koła podbiegunowego poprzez Amerykę Północną, Europę i Azję. Zasięg jego występowania wzrasta wraz z ekspansją człowieka, dzięki któremu dotarł m.in. na Australię, gdzie jest uważany za szkodnika zagrażającego życiu przedstawicieli tamtejszych ssaków i ptaków. Między innymi z tych przyczyn został wpisany na listę gatunków chronionych IUCN jako gatunek mniejszego ryzyka. Został również umieszczony na liście


Question: w jakiej reprezentacji gra haaland?

Answer: reprezentacji Norwegii.

Context: Erling Braut Haaland (do 2019 jako "Håland", wym. ; ur. 21 lipca 2000 w Leeds) – norweski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w angielskim klubie Manchester City oraz w reprezentacji Norwegii. == Kariera klubowa == === Bryne FK === Wychowanek akademii Bryne FK w której przygodę rozpoczął w 2012. W sezonach 2015 oraz 2016 Håland występował w rezerwach Bryne FK, gdzie w 14 meczach zdobył 18 bramek. 12 maja 2016, w wieku zaledwie 15 lat, doczekał się debiutu w pierwszej drużynie Bryne w meczu OBOS-Ligaen przeciwko Ranheim Fotball. Gdy był zawodnikiem Bryne, wyjechał na nieudane testy do drużyny niemieckiej Bundesligi – TSG 1899 Hoffenheim. Łącznie Erling zaliczył 16 meczów dla Bryne. === Molde FK === 1 lutego 2017 Molde