Question: gdzie schronił się kazimierz w okresie kryzysu?

Answer: do zamku w Głogówku koło Prudnika w księstwie opolsko-raciborskim, gdzie przebywał na wygnaniu przez dwa miesiące od października 1655 roku.

Context: na stronę króla Szwecji Karola X Gustawa. Król Jan Kazimierz musiał ze swoim dworem opuścić granice Rzeczypospolitej i udał się do zamku w Głogówku koło Prudnika w księstwie opolsko-raciborskim, gdzie przebywał na wygnaniu przez dwa miesiące od października 1655 roku. Księstwo opolsko-raciborskie stanowiło uposażenie królowej Marii, a ówczesny właściciel zamku Franciszek Euzebiusz Oppersdorff, mógł odwdzięczyć się parze królewskiej za to, że kilka lat wcześniej w czasie wojny trzydziestoletniej mógł schronić się najpierw na Wawelu, a później w królewskim zamku w Niepołomicach. Żona Oppersdorfa, Anna Zuzanna de Bess, była wcześniej dwórką królowej Marii. Na zamku organizowano sojusze międzynarodowe przeciwko Szwedom i spotkania z wojskowymi stojącymi po stronie króla. Król w dniu 20 listopada wydał uniwersał opolski do narodu, wzywając w nim


Question: na czym miała polegać demokracja ludowa w prl?

Answer: Państwa „demokracji ludowej” deklarowały, że władzę w nich „sprawuje lud jako suweren”, lecz rządy faktycznie sprawowała komunistyczna monopartia (w PRL była to PZPR), a inne partie i organizacje społeczne były jej podporządkowane w formule „transmisji partii do mas” w ramach bloków określanych jako fronty narodowe (ludowe).

Context: Demokracja ludowa – propagandowe określenie ustroju w państwach komunistycznych, w założeniu demokratycznego, w rzeczywistości totalitarnego lub autorytarnego, używane w państwach zależnych od ZSRR po II wojnie światowej (państwach bloku wschodniego). Używane jest również we współczesnych państwach, w których występuje system zdominowany przez partię komunistyczną. Jest to forma dyktatury partii komunistycznej (dyktatury proletariatu) przy zachowaniu fasady pozornej demokracji parlamentarnej. Istnieją też państwa niezwiązane z ruchem komunistycznym, które używają tego określenia. == Krytyka == Państwa „demokracji ludowej” deklarowały, że władzę w nich „sprawuje lud jako suweren”, lecz rządy faktycznie sprawowała komunistyczna monopartia (w PRL była to PZPR), a inne partie i organizacje społeczne były jej podporządkowane w formule „transmisji partii do mas” w ramach bloków określanych jako fronty narodowe (ludowe). Kraje demokracji


Question: czym żywi się modliszka?

Answer: Poluje na inne owady lub pająki

Context: krótkich lotów. Jak u wszystkich modliszek, pierwsza para odnóży przekształcona jest w narząd chwytny. Jej chwyt jest tak silny, że nawet tak duże i mocne owady jak koniki polne nie są w stanie się z niego wydostać. Można ją spotkać od sierpnia do października, kiedy jest dostatecznie ciepło. Jej środowiskiem życia są śródleśne łąki, polany i brzegi lasów. Poluje na inne owady lub pająki, siedząc nieruchomo na niskich roślinach i czekając, aż ofiara przybliży się na tyle, żeby można było chwycić ją parą przednich odnóży. Złapaną ofiarę zjada żywcem. Samica składa od 100 do 200 jaj w przylegającym do łodygi rośliny kokonie, zwanym ooteką. == Biotop == W Polsce modliszka preferuje mocno nasłonecznione polany i brzegi borów sosnowych porośnięte wrzosowiskami


Question: kto jest autorem dzieła?

Answer: Autor, twórca ( - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego).

Context: Autor, twórca ( - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego). == Twórca utworu zależnego == Typowym przykładem takiego twórcy jest tłumacz. Nie jest autorem tłumaczonego tekstu, ale w rozumieniu prawa autorskiego jest twórcą tłumaczenia - autorem tłumaczenia. == Koncepcje autorstwa == Pojęcie autorstwa nie jest jednoznaczne i podlegało znacznej ewolucji. W średniowiecznej Europie nie przykładano wagi do autorstwa i teksty były rozpowszechniane jako anonimowe, a w klasycznej literaturze Wschodu uznaniem cieszyły się utwory składające się z cytatów zaczerpniętych z innych dzieł. Współcześnie prawo autorskie jest jednym z najważniejszych zagadnień w udostępnianiu twórczości, w tym również w tych dziedzinach życia, w których dzieło jest zwykle wynikiem pracy wielu osób (np. kod źródłowy programu


Question: co to przedstawicielstwo?

Answer: czynność prawna dokonywana przez osobę zwaną przedstawicielem, w imieniu osoby zwanej dalej reprezentowanym, pociągająca za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

Context: Przedstawicielstwo – czynność prawna dokonywana przez osobę zwaną przedstawicielem, w imieniu osoby zwanej dalej reprezentowanym, pociągająca za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego. Przedstawicielstwo może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) lub na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo). Przykładowo: przedstawicielem ustawowym małoletnich dzieci są ich rodzice, natomiast prokurent jest pełnomocnikiem przedsiębiorcy podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców. Przedstawicielstwo w zasadzie może dotyczyć każdej czynności prawnej, chyba że ma ona ściśle osobisty charakter. Poza przypadkami wyraźnie wskazanymi w ustawie (np. art. 95 KC), niedopuszczalność dokonania czynności prawnej może wynikać z „właściwości” czynności prawnej. Zakres działania przedstawicielstwa może obejmować wyłącznie prowadzenie działalności w zakresie reklamy i promocji przedsiębiorcy zagranicznego (art. 22 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych


Question: ilu żołnierzy liczy drużyna?

Answer: stan liczebny drużyny wynosi 3-15 osób.

Context: stan liczebny drużyny wynosi 3-15 osób. Drużyna – grupa doborowych wojowników tworzących oddział przyboczny wojskowego naczelnika plemienia lub księcia (zobacz: drużyna książęca). == Skład drużyny zmechanizowanej == === Dla BWP-1 === * dowódca drużyny (kbk AKM) * kierowca mechanik (PM-63) * działonowy operator (PM-63) * celowniczy granatnika ppanc. rgppanc-7, PM-63) * pomocnik celowniczego granatnika ppanc. (kbk AKM) * celowniczy karabinu maszynowego (km PKM) * pomocnik celowniczego karabinu maszynowego (kbk AKM) * strzelec karabinka granatnika (kbkg wz. 1960) * strzelec karabinka (kbk AKM) * strzelec wyborowy (w 3 drużynie) (SWD) Wyposażenie drużyny * karabinek automatyczny4/5 * pistolet maszynowy 2 * karabin maszynowy 1 * rgppanc 1 * karabinek-granatnik 1 * karabin wyborowy 1/0 * ppk 4 * BWP-1/BWP-2 1 === Dla


Question: skąd pochodzi winogron?

Answer: Winogrona są owocami, które pochodzą od owoców dzikiej winorośli z regionu Morza Kaspijskiego.

Context: Winogrono – owoc (jagoda) roślin z rodziny winoroślowatych, głównie winorośli właściwej. Winogrona można jeść na surowo lub można je przetwarzać. Główne produkty spożywcze uzyskiwane z winogron to: dżem, sok, galaretka, wino, wyciąg z pestek winogron, rodzynki, ocet winny i olej z pestek winogron. Winogrona są owocami, które pochodzą od owoców dzikiej winorośli z regionu Morza Kaspijskiego. Początki produkcji wina datowane są na 8 tys. lat i miały miejsce na terenach obecnej Gruzji. Egipcjanie posiadali już zdolności uprawy winorośli i produkcji wina. Rzymianie rozpowszechnili uprawę winorośli w rejonie Morza Śródziemnego. Obecnie uprawia się winorośl prawie na całym świecie, a jednym z najbardziej znanych pod tym względem regionów jest basen Morza Śródziemnego.


Question: w którym roku był hołd pruski?

Answer: Hołd pruski odbył się 10 kwietnia 1525 roku

Context: Hołd pruski odbył się 10 kwietnia 1525 roku w Krakowie po wcześniejszym zawarciu traktatu między królem Zygmuntem I Starym i Albrechtem Hohenzollernem 8 kwietnia 1525 roku. W wyniku tego aktu Prusy Zakonne zostały przekształcone, jako lenno Polski, w Księstwo Pruskie. Ostatni w Prusach wielki mistrz Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (krzyżackiego) sprawujący władzę świecką nad państwem zakonnym Albrecht Hohenzollern, przyjął wyznanie luterańskie i przekształcił państwo zakonu krzyżackiego w świeckie państwo (Prusy Książęce), stając się jego władcą (księciem w Prusach), wyznaczonym przez zwierzchniego pana lennego – czyli Króla Polski (księcia całych Prus). Książę w Prusach miał otrzymać pierwsze miejsce wśród dostojników świeckich senatu Królestwa Polskiego. Jednocześnie złożył hołd lenny swojemu wujowi Zygmuntowi Staremu, królowi Polski. W wyniku


Question: co upamiętnia święto wojska polskiego?

Answer: święto Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obchodzone 15 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920, stoczonej w czasie wojny polsko-bolszewickiej.

Context: Święto Wojska Polskiego – święto Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obchodzone 15 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920, stoczonej w czasie wojny polsko-bolszewickiej. Wprowadzone ustawą Sejmu z 30 lipca 1992 r. (), zastąpioną ustawą z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (). Święto to przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, ponieważ 15 sierpnia jest również liturgicznym świętem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, dla którego ustawodawca wprowadził wolne. == Historia == Wojsko Polskie od uzyskania niepodległości przez państwo polskie w 1918 roku w znakach, nazwach, ceremoniale i wewnętrznej strukturze podkreślało swój historyczny rodowód i swą tradycję, rozumianą jako trwanie państwa oraz ciągłość istnienia jego zbrojnego ramienia. Kultywowanie tradycji oręża polskiego było jednym z istotnych czynników integrujących armię oraz umacniało


Question: czym jest film?

Answer: Film – seria następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, wyrażających określone treści, utrwalonych na nośniku wywołującym wrażenie ruchu.

Context: Film – seria następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, wyrażających określone treści, utrwalonych na nośniku wywołującym wrażenie ruchu. Utwór artystyczny wykorzystujący tę technikę, składający się ze scen, złożonych z jednego lub więcej ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, po II wojnie światowej również w telewizji, w latach 80. pojawiły się wypożyczalnie wideo, w XXI wieku wraz z rozwojem szerokopasmowego dostępu do internetu oraz telefonii trzeciej generacji nastąpił rozkwit telewizji internetowej i usług typu VOD. == Technika filmowa == === Nośniki === Podstawowym nośnikiem, na którym był utrwalany i z którego wyświetlano film, była światłoczuła błona fotograficzna 35 mm. Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych kadrów, przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatek


Question: gdzie ma swoje ujście wisła?

Answer: Wpływa do Zatoki Gdańskiej

Context: Wisła () – najdłuższa rzeka Polski, a także najdłuższa rzeka uchodząca do Morza Bałtyckiego, o długości 1047 km. Wpływa do Zatoki Gdańskiej, a jej średnioroczny przepływ w odcinku ujściowym wynosi 1046 m³/s. Według pomiarów z 2005 roku Wisła – będąca najdłuższą rzeką w Polsce – ma długość 1023,5 km. == Historia nazwy == Hydronim „Wisła” ma ponad 2000 lat. Pierwsza wzmianka spisana po łacinie pochodzi z 7–5 r. p.n.e. i znajduje się na wystawionej w Porticus Vipsania mapie Marka Agrypy oraz w "Historii naturalnej" Pliniusza Starszego, który nazwał rzekę "Viscla". Od V wieku "Vistla" (Divisio orbis terrarum). W okresie tym dorzecze Wisły zasiedlone było od południa przez plemiona celtyckie, a od północy przez plemiona wschodniogermańskie. W wiekach od II do


Question: kto był poprzednikiem królowej elżbiety?

Answer: jej ojciec, Jerzy VI

Context: która później została pokojówką królowej. Edukacją księżniczki zajmowała się guwernantka Marion Crawford. == Następczyni tronu == Kiedy Elżbieta miała 10 lat, w 1936 zmarł jej dziadek, król Jerzy V. Tron objął jej stryj, książę Walii, Edward VIII, który jednak 11 grudnia 1936 abdykował, nie mogąc poślubić dwukrotnie rozwiedzionej Amerykanki Wallis Simpson. Następnym królem został jej ojciec, Jerzy VI, a Elżbieta zajęła pierwsze miejsce w linii sukcesji. Po koronacji ojca zamieszkała w Buckingham Palace. W wieku 13 lat podjęła naukę m.in. konstytucji Wielkiej Brytanii u Henry’ego Martena, wykładowcy Eton College, poza tym uczestniczyli u boku ojca w licznych spotkaniach z wysoko postawionymi politykami i urzędnikami. Po wybuchu II wojny światowej wraz z siostrą Małgorzatą została umieszczona w zamku w Windsorze w


Question: gdzie aktualnie gra ronaldo?

Answer: w saudyjskim klubie Al-Nassr

Context: Cristiano Ronaldo (wym. []), właśc. Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (ur. 5 lutego 1985 w Funchal) – portugalski piłkarz, występujący na pozycji napastnika w saudyjskim klubie Al-Nassr oraz w reprezentacji Portugalii, której jest kapitanem. Złoty medalista Mistrzostw Europy 2016, srebrny medalista Mistrzostw Europy 2004. Uczestnik Mistrzostw świata: 2006, 2010, 2014, 2018, 2022 i Mistrzostw Europy: 2008, 2012, 2020. Klubową karierę rozpoczął w wieku ośmiu lat, grając w małym klubie CF Andorinha. W wieku 10 lat trafił do jednego z największych klubów Madery, Nacionalu, a w 1997 – do akademii Sportingu. W 2003 podpisał kontrakt z Manchesterem United. Już w pierwszym sezonie zdobył z klubem Puchar Anglii, natomiast w kolejnych latach pomógł United w zdobyciu trzech z rzędu tytułów mistrzowskich, dwóch


Question: w jakim języku został napisany nowy testament?

Answer: w formie koine języka starogreckiego.

Context: Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, Hē Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej; zbiór dwudziestu siedmiu ksiąg, napisanych przez piętnastu lub szesnastu autorów między rokiem 50 a 120 po Chrystusie w formie koine języka starogreckiego. Są one skierowane do osób indywidualnych lub wspólnot chrześcijańskich. Do czasów współczesnych przekazany w postaci odpisów i kopii, z których najstarsze manuskrypty pochodzą z II wieku, a pełny odpis z IV wieku. Nowy Testament jest uważany za jeden z fundamentalnych tekstów dla zrozumienia ludzkiej historii. Kształtował postawy i zachowania chrześcijan przez dwa tysiące lat. Pozostaje głównym źródłem chrześcijańskiej doktryny i etyki. Od XVIII wieku jest przedmiotem badań uczonych, którzy często podchodzą do niego krytycznie. Rezultaty tych badań są niekiedy bardzo złożone.


Question: kto napisał książkę piesek przydrożny?

Answer: Czesława Miłosza

Context: Piesek przydrożny – zróżnicowany gatunkowo zbiór drobnych tekstów Czesława Miłosza powstałych głównie w latach 1994-1997, wydany w 1997 r. Tom zawiera: wiersze liryczne, prozę poetycką, aforyzmy, medytacje, komentarze, wspomnienia, krótkie traktaty i obrazki. Wyodrębniony został dział „Tematy do odstąpienia”, które wcześniej ukazywały się cyklicznie na łamach „Tygodnika Powszechnego”. „Jestem za stary i nie będę mógł ich sam wykorzystać” – napisał Miłosz we wstępie. W zbiorze znalazło się kilkanaście niepublikowanych wcześniej wierszy poety: "Nie mój, Też lubiłem, Dzień stworzenia, Blisko, Biegają, Niemożliwe, Pelikany (Costa Rica), Kula (Costa Rica), Nazwa, Sny, Brie, Roztropność, Osobny zeszyt – kartki odnalezione, Zaćmienia, Helenka, Religia Helenki, Yokimura, Drzewo". Książka zdobyła Nagrodę Literacką „Nike” w 1998 r. == Wydania polskie == * Kraków: Znak, 1997, 1998, 1999.


Question: ile jest arabów na świecie?

Answer: Ocenia się, że obecnie żyje na świecie ponad 500 milionów Arabów

Context: Gazy), Jordania, Liban, Syria, Irak, Kuwejt, Jemen, Katar, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Oman. Ocenia się, że obecnie żyje na świecie ponad 500 milionów Arabów, z czego najwięcej w Egipcie (66,8 miliona w 2001 roku). Duża emigracja arabska istnieje m.in. w Stanach Zjednoczonych, Francji, Niemczech i Wenezueli. Wśród Arabów istnieje podział na Fellahów (ludność osiadłą) i Beduinów (koczowników). Grupy te różnią się między sobą nie tylko stylem życia, ale także obyczajami, a nawet sposobem mówienia. == Historia == Według przekazów Biblii i Koranu, Arabowie są potomkami Sema. Praojcami tego ludu, według średniowiecznych historyków, byli Kahtan (biblijny Joktan), od którego wywodzą się "al-’Arab al-’ariba" – mieszkańcy południowej części Półwyspu Arabskiego, posługujący się językiem południowoarabskim – i Adnan, od którego wywodzą się


Question: kto jest uważany za najważniejszego ideologa komunizmu?

Answer: Najbardziej wpływowa wersja komunizmu została sformułowana przez Włodzimierza Lenina i funkcjonowała pod nazwą marksizmu-leninizmu.

Context: do władzy. Najbardziej wpływowa wersja komunizmu została sformułowana przez Włodzimierza Lenina i funkcjonowała pod nazwą marksizmu-leninizmu. Lenin wprowadził do marksizmu pojęcia imperializmu jako wyższej formy kapitalizmu jednocześnie w praktyce odchodząc od jego utopijnych założeń. Marksizm-leninizm stał się ideologiczną podstawą działalności partii bolszewickiej, a po rewolucji październikowej (1917 r.), także oficjalną ideologią państwa (od 1922 r. nazywającego się Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich). Leninizm był wprowadzany także w innych krajach, po zdobyciu tam władzy przez komunistów. Obowiązywał aż do rozpadu bloku wschodniego w latach 1989–1991 r. Po śmierci Lenina ruch komunistyczny w ZSRR uległ rozłamowi; po dojściu do władzy Józefa Stalina wprowadzona została odmiana marksizmu zwana stalinizmem, zawierająca tezę o „zaostrzaniu się walki klas w miarę postępu rewolucji”, w praktyce przyzwalającą na


Question: jakie cząsteczki są dipolami?

Answer: Przykładem takiej cząsteczki jest woda

Context: w innym, dzięki czemu staje się ona dipolem elektrycznym. Przykładem takiej cząsteczki jest woda (). Elektrony w wiązaniach są silnie przesunięte w stronę atomu tlenu, co powoduje, że na tym atomie zbiera się cząstkowy ładunek ujemny, a na atomach wodoru cząstkowy dodatni. Kąt wiązań to ok. 104,5°. To powoduje, że od strony atomu tlenu cząsteczka wody jest naładowana ujemnie, a od strony atomów wodoru dodatnio. W przypadku wielu związków chemicznych pomimo tego, że wiązania są spolaryzowane, na skutek symetrii budowy cząsteczka może pozostawać apolarna, np. dwutlenek węgla , tetrachlorek węgla , benzen . Polarne związki mają szereg własności, których nie mają cząsteczki apolarne. Są one np. w stanie solwatować, czyli otaczać inne cząsteczki, o ile te inne cząsteczki też wykazują


Question: co jest udar mózgu?

Answer: zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny.

Context: Udar mózgu, zdarzenie mózgowonaczyniowe, dawniej także apopleksja (gr. – paraliż; łac. "apoplexia cerebri", "insultus cerebri") – zespół objawów klinicznych związanych z nagłym wystąpieniem ogniskowego lub uogólnionego zaburzenia czynności mózgu, powstały w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymujący się ponad 24 godziny. Udar mózgu może być krwotoczny (wywołany wylewem krwi do mózgu) lub niedokrwienny (wywołany zatrzymaniem dopływu krwi do mózgu), przy czym udar niedokrwienny może być również wtórnie ukrwotoczniony. Do udarów krwotocznych zalicza się krwotoki śródmózgowe i podpajęczynówkowe. Objawy udaru zależą od lokalizacji miejsca uszkodzenia. W wielu przypadkach udar mózgu jest stanem zagrażającym życiu, jako zaburzenie wymaga bezwzględnie hospitalizacji, najlepiej na wyspecjalizowanym oddziale udarowym. == Epidemiologia == Ryzyko udaru mózgu rośnie wraz z wiekiem. Udary mózgu występują głównie u osób starszych


Question: kto odbył podróż dookoła świata?

Answer: Magellana

Context: handlarzy niewolników ze swojej rodzinnej wyspy, stał się pierwszym człowiekiem, który opłynął glob. Enrique został związany umową przez Magellana w czasie jego wcześniejszych podróży do Malakki i był u jego boku w czasie walk w Afryce, w czasie konfliktu Magellana z dworem portugalskim i wtedy, gdy organizowano flotę. Jednak po wydarzeniach na Mactan i śmierci Magellana pozostali kapitanowie statków odmówili uwolnienia Enrique. Ten zerwał umowę i zdołał zbiec. Jednak Antonio Pigafetta robił cały czas notatki językowe i najwyraźniej był w stanie prowadzić komunikację z miejscowymi w trakcie dalszej podróży. Trzy pozostałe statki popłynęły na zachód do Palawan, który opuściły 12 czerwca 1521 roku, kierowane do Brunei na Borneo przez pilotów Moro, potrafiących nawigować na płytkich wodach. Zakotwiczyły na 35 dni


Question: według jakiego kryterium sąd administracyjny dokonuje kontroli administracji publicznej?

Answer: W polskim sądownictwie administracyjnym przedmiotem sądowej kontroli administracji jest jedynie strona formalna działań administracji

Context: Sądowa kontrola administracji – kontrola administracji dokonywana przez sądy. W polskim sądownictwie administracyjnym przedmiotem sądowej kontroli administracji jest jedynie strona formalna działań administracji; sąd nie ma możliwości działań merytorycznych w obrębie prawa administracyjnego. Wyróżnia się trzy modele sądowej kontroli administracji. W pierwszym dokonują ją sądy powszechne, w drugim wyłącznie sądy administracyjne, w trzecim zarówno jedne, jak i drugie. W Polsce od 1980 roku obowiązuje model mieszany. == Kontrola administracji przez sądy powszechne w Polsce == === Kontrola bezpośrednia === W tej kontroli sądy powszechne mogą na mocy szczególnego przepisu rozpoznawać środki zaskarżenia decyzji administracyjnej, a także wydawać nowe rozstrzygnięcie co do istoty. W Polsce bezpośrednia kontrola administracji ma miejsce w następujących sprawach: * z zakresu ubezpieczeń społecznych – od decyzji


Question: do czego służy aparat ortodontyczny?

Answer: y do przywracania właściwego, fizjologicznego zwarcia między szczęką a żuchwą, wyrównywania i właściwego ustawiania zębów w łukach zębowych, leczenia wad zgryzu.

Context: Aparat ortodontyczny, aparat na zęby, klamerki na zęby ("z grec. orthos – prosty i odous – ząb") – aparat służący do przywracania właściwego, fizjologicznego zwarcia między szczęką a żuchwą, wyrównywania i właściwego ustawiania zębów w łukach zębowych, leczenia wad zgryzu. Istnieją aparaty ruchome oraz stałe. Stosuje się je odpowiednio do wady pacjenta. Aparat ruchomy zaleca się dla dzieci między 4 a 12 rokiem życia, w trakcie wymiany zębów mlecznych na stałe. Zbudowany jest on z akrylowej płytki, klamer i łuków z drutu, dopasowanych do zębów. Aparat stały zaleca się dla młodzieży i dorosłych, do zębów stałych. Pozwala na korygowanie wad znacznie poważniejszych niż aparat ruchomy. Zbudowany jest z zamków i pierścieni, które są mocowane do szkliwa specjalnym klejem. Do nich


Question: jak nazywa się osoba która zmienia płeć?

Answer: osobę transpłciową

Context: Operacje korekty płci (ang. "gender confirmation surgeries'," dawniej "sex reassignment surgery") – grupa zabiegów chirurgicznych, poprzez które zmienia się wygląd fizyczny i funkcje posiadanych przez osobę transpłciową cech płciowych, tak aby przypominały one te, które są społecznie przypisywane płci, z którą się utożsamiają. Jest to część leczenia w przypadku dysforii płciowej u osób transpłciowych. Operacja korekty płci jest częścią szerszego procesu tranzycji płciowej. == Historia == W USA w 1917 roku dr Alan L. Hart, amerykański specjalista w dziedzinie gruźlicy, stał się jedną z pierwszych osób transpłciowych, które poddały się histerektomii i gonadektomii w celu złagodzenia dysforii płciowej. W Berlinie w 1931 r. Dora Richter jako pierwsza znana transpłciowa kobieta poddała się zabiegowi waginoplastyki. W 1951 roku dr Harold Gillies,


Question: w którym roku został ukrzyżowany jezus?

Answer: Nieustalona jest natomiast dokładna data śmierci Jezusa – szacunki wahają się pomiędzy 27 a 33 rokiem.

Context: Ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa – najważniejsze, obok zmartwychwstania Jezusa Chrystusa, wydarzenie opisane w Nowym Testamencie, dotyczące ukrzyżowania Jezusa Chrystusa. W chrześcijaństwie jest uważane za wydarzenie o charakterze zbawczym i stanowi (obok zmartwychwstania) główny temat nauki o odkupieniu. == Data == Istnieje konsensus, że śmierć Jezusa nastąpiła w piątek. Nieustalona jest natomiast dokładna data śmierci Jezusa – szacunki wahają się pomiędzy 27 a 33 rokiem. Problematyczne jest również ustalenie, czy śmierć Jezusa nastąpiła w święto Paschy, czy też w jego przeddzień, a więc 15 czy 14 nisan. Za pierwszą datą przemawia relacja synoptyków, które utożsamiają Ostatnią Wieczerzę Jezusa z ucztą paschalną, za drugą relacja Ewangelii Jana, zgodnie z którą śmierć Jezusa nastąpiła podczas zabijania baranków paschalnych w świątyni. Oba ujęcia mają motywacje


Question: kto przewodził obrzędowi dziadów cz 2?

Answer: Guślarz

Context: Dziady część II – utwór dramatyczny Adama Mickiewicza należący do cyklu dramatów "Dziady". Utwór powstawał w latach 1821–1822 w Kownie. Opublikowany został w roku 1823 w drugim tomie "Poezji" wraz z wierszem "Upiór" i dramatem "Dziady część IV". Utwór niekiedy określany mianem "Dziady wileńsko-kowieńskie", ze względu na miejsce powstania. == Treść == Akcja toczy się w Dzień Zaduszny z dnia 1 na 2 listopada (w nocy) w kaplicy, gdzie zebrała się grupa ludzi z pobliskiej wioski. Trwa ludowy obrzęd Dziadów, któremu przewodniczy Guślarz. Zebrani wzywają kolejno dusze czyśćcowe chcąc ulżyć im w cierpieniu. Na ich wezwanie przybywają "trzy rodzaje duchów": * "lekkie" – Józio i Rózia (są to dzieci, które nie doświadczyły cierpienia i dlatego nie mogą dostać się do


Question: kiedy skończył się romantyzm?

Answer: lat 40. XIX wieku.

Context: Romantyzm (z fr. "romantisme", od "roman" – powieść, opowieść) – szeroki nurt w kulturze, który dał nazwę epoce w historii sztuki i historii literatury trwającej od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Romantyzm rozwinął się początkowo w Europie i wyrażał się w różnych obszarach kultury, m.in. poezji, malarstwie i muzyce. Powstał jako reakcja na zmiany społeczne i polityczne wywołane rewolucją przemysłową i rewolucją francuską z 1789 roku. Był formą buntu przeciwko ustalonym regułom społecznym, które rządziły społeczeństwami epoki Oświecenia – przeciw sztywnym zasadom życia arystokracji i mieszczaństwa, ustalonym regułom życia politycznego oraz przeciw naukowemu podejściu do natury i człowieka. Naczelne hasło Rewolucji Francuskiej – „wolność, równość, braterstwo” stało się drogowskazem dla nowego kierunku myślenia, który zakwestionował podstawy


Question: kto jest ministrem spraw wewnętrznych?

Answer: Mariusz Kamiński

Context: Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) – polski urząd administracji rządowej utworzony w 2015, obsługujący ministra właściwego do spraw trzech działów administracji rządowej: administracja publiczna, sprawy wewnętrzne, wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne. Ministerstwo pod tą nazwą istniało także w latach 1997–2011. == Utworzenie ministerstwa == Ministerstwo zostało utworzone na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 20 listopada 2015 (obowiązującego od 16 listopada 2015) dokonano przekształcenia ministerstwa poprzez przekazanie części jego komórek i pracowników (obsługujących sprawy geodezji i kartografii) do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa. == Kierownictwo == * Mariusz Kamiński (PiS) – minister spraw wewnętrznych i administracji od 14 sierpnia 2019 (od 9 do 14 sierpnia 2019 jako pełniący obowiązki ministra), koordynator służb specjalnych od 16 listopada 2015 * Paweł


Question: jakiej sztuki walki ucza w wojsku?

Answer: Odmiana militarna krav magi

Context: cel: w wersji cywilnej priorytetem jest obrona przed zagrożeniem, w wersji wojskowej celem jest także zabicie przeciwnika. Odmiana militarna krav magi wykorzystuje broń jako element wyposażenia, podczas gdy cywilna zakłada wykorzystanie noża lub pałki jedynie po odebraniu ich przeciwnikowi. Odmiany militarnej naucza się wyłącznie wśród tzw. służb mundurowych (w szczególności w wojsku i policji). Przy jej opracowywaniu kierowano się spostrzeżeniem, że klasyczne sztuki walki były przeznaczone do walki przeciwko innej broni niż dzisiaj stosowana. === Zasady === Krav maga stosuje gradację obrony w zależności od intensywności ataku i sytuacji broniącego się, czemu służą cztery zasady: * I zasada: Unikaj miejsc i sytuacji niebezpiecznych. * II zasada: Jeżeli znajdziesz się w niebezpiecznym miejscu lub niebezpiecznej sytuacji, to oddal się jak najszybciej.


Question: kto rządził w polsce w 2007?

Answer: Po wyborach PO zawarła koalicję z Polskim Stronnictwem Ludowym. Premierem został przewodniczący PO Donald Tusk.

Context: Wybory parlamentarne w Polsce w 2007 roku – wybory do Sejmu i Senatu zostały przeprowadzone w dniu 21 października 2007, w związku z podjęciem przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji "Uchwały z dnia 7 września 2007 r. w sprawie skrócenia kadencji Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej" i wydanym w jej następstwie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej postanowienia. Wybory te zakończyły się zwycięstwem Platformy Obywatelskiej. W wyniku wyborów do Sejmu weszły 4 komitety wyborcze oraz poseł Mniejszości Niemieckiej, natomiast do Senatu weszli kandydaci PO i PiS oraz kandydat niezależny Włodzimierz Cimoszewicz (członek SLD). Po wyborach PO zawarła koalicję z Polskim Stronnictwem Ludowym. Premierem został przewodniczący PO Donald Tusk. Stanowisko wicepremiera i ministra gospodarki przypadło Waldemarowi Pawlakowi (prezesowi PSL). == Termin wyborów == Zgodnie z


Question: co oznaczało ss?

Answer: Schutzstaffel, w skrócie: SS (runami "ᛋᛋ", niem. "Die Schutzstaffel der NSDAP", pol. „oddział ochronny NSDAP”) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP)

Context: Schutzstaffel, w skrócie: SS (runami "ᛋᛋ", niem. "Die Schutzstaffel der NSDAP", pol. „oddział ochronny NSDAP”) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), w 1947 zdelegalizowana i uznana za organizację zbrodniczą. == Historia == === Organizacja === W 1924 roku powstał "Stosstrupp Adolf Hitler" – oddział mający chronić Adolfa Hitlera przed ewentualnymi atakami ze strony mało zdyscyplinowanych oddziałów SA. 1 kwietnia 1925 roku Julius Schreck otrzymał od Hitlera polecenie utworzenia nowej jednostki, która miała przejąć ochronę sal (niem. "Saalschutz"), w których odbywały się spotkania NSDAP. Powstała ona 4 kwietnia 1925 roku z byłych członków jednostki "Stoßtrupp Adolf Hitler". Wkrótce zaczęły powstawać podobne jednostki w całych Niemczech, ale nosiły początkowo różne nazwy (np. "Schutzkommando" czy


Question: do czego służą biegi w samochodzie?

Answer: do efektywnego przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik do napędu maszyny roboczej lub pojazdu.

Context: Skrzynia biegów – mechanizm umożliwiający zmianę przełożenia, a przez to służący do efektywnego przekazywania mocy wytwarzanej przez silnik do napędu maszyny roboczej lub pojazdu. Przełożeniem nazywa się stosunek prędkości obrotowej na wale wyjściowym, do prędkości obrotowej na wale wejściowym. Zmiana przełożenia jest wprost proporcjonalna do zmiany przekazywanego momentu obrotowego. Skrzynie biegów nie mogące przenosić obciążenia podczas zmiany biegów łączone są z silnikiem (napędem) za pomocą sprzęgła, albo są przełączane na postoju urządzenia. Biegiem w skrzyni biegów nazywa się realizowanie konkretnego przełożenia. == Rodzaje skrzyń biegów == * mechaniczne – zmianę przełożeń uzyskuje się za pomocą przekładni zębatych. Są to popularne skrzynie z ręczną dźwignią zmiany biegów. Koła przekładni pozostają w ciągłym zazębieniu. Odpowiednie przełożenie, a zatem i drogę przepływu mocy


Question: w jakim muzeum jest dama z łasiczką?

Answer: Znajduje się w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie.

Context: Dama z gronostajem, Portret damy z gronostajem (zwyczajowo Dama z łasiczką) (wł. Dama con l'ermellino) – obraz autorstwa Leonarda da Vinci namalowany około 1489 roku, wykonany w technice olejnej, z użyciem tempery, na desce orzechowej o wymiarach 54,7 na 40,3 cm. Przedstawia Cecylię Gallerani, kochankę księcia Ludwika Sforzy. Znajduje się w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Jest jednym z najcenniejszych muzealiów i jedynym dziełem Leonarda da Vinci w Polsce. W 2011 podczas podróży po Europie został ubezpieczony na 300 mln euro. == Interpretacja == W czasie nabycia obrazu przez Czartoryskich nieznana była historia dzieła ani też tożsamość modelki. Obecność zwierzęcia uznano za naturalny, dekoracyjny element obrazu. Dopiero krytyczna analiza ikonografii w XX wieku dała najbardziej prawdopodobną interpretację dzieła. Trzymane


Question: w jakim okresie tworzył william blake?

Answer: prekursor romantyzmu.

Context: William Blake (ur. 28 listopada 1757 w Londynie, zm. 12 sierpnia 1827 tamże) – angielski artysta: poeta, pisarz, rytownik, malarz, drukarz i mistyk, prekursor romantyzmu. Przez współczesnych nazywany często "Mad Blake" (szalony Blake), zaliczany czasem do grona poetów wyklętych w literaturze angielskiej. == Życiorys == Urodził się na Broad Street, Golden Square, w domu pod numerem 28, w rodzinie średniozamożnego pończosznika. W dzieciństwie ujawnił się jego talent rysownika, co skłoniło rodziców do posłania dziesięcioletniego Williama do szkoły rysunku. Już w tym okresie zaczęło go interesować rytownictwo – zaczął sam tworzyć oraz kolekcjonować sztychy. W r. 1771, jako 15-letni zaczął pobierać nauki w warsztacie rytowniczym Henry’ego Basire’a. Decyzja ta musiała być bardzo przemyślana, gdyż profesja rytownika nie cieszyła się wówczas szacunkiem


Question: ilu zawodników gra w jednej drużynie podczas meczu koszykówki?

Answer: pięciu

Context: W koszykówkę grają dwie drużyny, po pięciu zawodników każda. Celem każdej z drużyn jest zdobywanie punktów za celne rzuty do kosza przeciwnika i zapobieganie zdobywaniu punktów przez drużynę przeciwną. Nad właściwym przebiegiem gry czuwają sędziowie, sędziowie stolikowi i komisarz. Zwycięzcą meczu zostaje drużyna, która na koniec czasu gry uzyska większą liczbę punktów. Kosze umieszczone są na wysokości 3,05 metra. Punkty otrzymuje się za umieszczenie piłki w koszu: * 1 punkt za celny rzut wolny z linii rzutów wolnych * 2 punkty za celny rzut z akcji wykonany z odległości mniejszej niż linia rzutów za trzy punkty * 3 punkty za celny rzut zza linii rzutów za trzy punkty (6,75 m, w NBA 7,24 m) Boisko do gry to płaska, twarda


Question: jakie tereny zamieszkiwali aztekowie?

Answer: Aztekowie osiedlili się na bagnistej wysepce na jeziorze Texcoco.

Context: ze skóry, w którą ubrał się jeden z kapłanów. Uciekając przed zemstą jej ojca, Aztekowie osiedlili się na bagnistej wysepce na jeziorze Texcoco. Dopiero po niemal 200 latach od przybycia do Tuli, po ciągłym poszukiwaniu miejsca do zamieszkania w okolicach jeziora, bóg Huitzilopochtli wskazał Aztekom miejsce na ostateczną siedzibę – według azteckiego kalendarza był to rok 1325 – na niewielkiej wyspie u źródeł strumienia. Pod skałą, z której wypływał, ujrzeli Aztekowie kaktus, na którym orzeł pożerał węża. Kapłani ogłosili, iż jest to długo oczekiwany znak od Huitzilopochtli, wobec czego Aztekowie na wyspie założyli miasto Tenochtitlán – Miejsce Owocu Kaktusa lub Kaktusowa Skała. W rzeczywistości powód założenia miasta na wyspie mógł być o wiele bardziej prozaiczny: teren wokół jeziora w chwili


Question: co studiował karol wojtyła?

Answer: studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Context: Karol Wojtyła wybrał studia polonistyczne na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Studia rozpoczął w październiku 1938. W pierwszym roku studiów przeprowadził się wraz z ojcem do rodzinnego domu matki przy ul. Tynieckiej 10 w Krakowie. Pozostał wierny swej pasji – piłce nożnej, uczęszczał na mecze Cracovii. Od października 1938 do lutego 1941 studiował, uczęszczał na spotkania grupy literackiej, a także tworzył poezję. W lutym 1940 poznał Jana Tyranowskiego, który prowadził dla młodzieży męskiej koło wiedzy religijnej. Uczestniczący w nim Wojtyła poznał wówczas i po raz pierwszy czytał pisma św. Jana od Krzyża. 18 lutego 1941 po długiej chorobie zmarł jego ojciec. W 1942 i 1943, jako reprezentant krakowskiej społeczności akademickiej, udawał się do Częstochowy, by odnowić Śluby Jasnogórskie. Wojna odebrała Karolowi


Question: za pomocą czego wyznaczamy kierunki świata?

Answer: równoleżnikami i południkami

Context: świata, do wyznaczania kierunków należy się posługiwać nie tyle ramkami mapy, co równoleżnikami i południkami. == Pośrednie kierunki geograficzne == Wyróżnia się kierunki pośrednie pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Kierunki pośrednie pierwszego stopnia to: * północno-wschodni (NE) – azymut 45° * południowo-wschodni (SE) – azymut 135° * północno-zachodni (NW) – azymut 315° * południowo-zachodni (SW) – azymut 225°. Pełny zestaw obejmuje 32 kierunki i powstał na podstawie skali rumbowej, która dzieli obwód koła na 32 rumby. Każdy rumb jest częścią obwodu równą 11°15' (11,25°). Oprócz wyżej wymienionych określeń, stosowane są przez niektórych autorów polskich już od XIX wieku nazwy typu "południo-zachód". Oba człony nazwy, jako należące do tej samej kategorii, mianowicie kierunków, są równorzędne, zatem połączone dywizem. Ponadto taki zapis


Question: co zawdzięczamy fenicjanom?

Answer: Najdonioślejszym wynalazkiem jest niewątpliwie pismo alfabetyczne, powstałe w II połowie II tysiąclecia p.n.e. na obszarach Syrii i Fenicji.

Context: i zaawansowane rolnictwo. Fenicjanie słynęli zwłaszcza z eksportu towarów luksusowych, takich jak przedmioty wytapiane z metali czy szkła (sztukę wytapiania przejęli z Egiptu). Fenicjanie handlowali też kością słoniową, barwionymi tkaninami (sławna purpura tyryjska). Stworzyli na stokach górskich tarasowy system uprawy sadów owocowych i winnic. Fenicjanie jako zapłatę uzyskiwali najczęściej szlachetne kruszce, cynk, cynę, miedź, ołów. Na bardzo dużą skalę prowadzono handel niewolnikami. Najważniejszym źródłem dochodu miast fenickich był dalekomorski handel metalami, jak: srebro, cyna i ołów – sprowadzanymi z Hiszpanii, cyna – z Wysp Brytyjskich, miedź – z Cypru, czy złoto – z Afryki i Hiszpanii. == Wynalazki i wytwórczość == Najdonioślejszym wynalazkiem jest niewątpliwie pismo alfabetyczne, powstałe w II połowie II tysiąclecia p.n.e. na obszarach Syrii i Fenicji. Ponadto


Question: od kiedy istnieje polska?

Answer: Pierwszą historycznie potwierdzoną datą opisującą dzieje Polski jest rok 966, gdy książę Mieszko I, władca obszarów mieszczących się współcześnie w większości w granicach Polski, przyjął chrzest.

Context: świecie, a 5. w Unii Europejskiej. Polska podzielona jest na 16 województw. Jej największym miastem i jednocześnie stolicą jest Warszawa. Inne metropolie to Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk, Szczecin. Największą polską aglomeracją policentryczną jest konurbacja górnośląska. Polska jest krajem jednolitym etnicznie – 97% ludności deklaruje narodowość polską. Pierwszą historycznie potwierdzoną datą opisującą dzieje Polski jest rok 966, gdy książę Mieszko I, władca obszarów mieszczących się współcześnie w większości w granicach Polski, przyjął chrzest. W 1025 powstało Królestwo Polskie, którego pierwszym królem był syn Mieszka I, Bolesław I Chrobry. W 1385 Polska zawarła porozumienie z Wielkim Księstwem Litewskim, podpisując akt unii w Krewie; związek ten zacieśniła unia lubelska z 1569, w wyniku czego powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, jedno z największych i


Question: kto był założycielem gromu?

Answer: Sławomir Petelicki

Context: G.R.O.M., a jej pomysłodawcą był Sławomir Petelicki. Należą do niej byli członkowie elitarnych jednostek specjalnych, którzy oferują szersze wykorzystanie swoich umiejętności i doświadczenia. Prezesem fundacji jest ppłk rez. Adam Lizoń, a w składzie zasiadają m.in. Romuald Szeremietiew i Janusz Cisek. 24 stycznia 2011 powstała Fundacja „Sprzymierzeni z GROM”, której podstawowym celem jest pomoc weteranom i żołnierzom głownie sił specjalnych oraz funkcjonariuszom innych służb mundurowych, a także wspieranie edukacji historycznej młodzieży. W Radzie Fundacji zasiada m.in. Piotr Gąstał, były dowódca JW GROM. == W kulturze masowej == * W 2001 książka Huberta Królikowskiego pt. "Wojskowa Formacja Specjalna GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej" była na liście dziesięciu najlepiej sprzedających się książek polskich autorów. * Jednostka ta pojawiła się w grze komputerowej


Question: skąd się wzięły posągi na wyspie wielkanocnej?

Answer: rodzaj posągów wykonanych przez mieszkańców Wyspy Wielkanocnej z tufu wulkanicznego.

Context: Moai – rodzaj posągów wykonanych przez mieszkańców Wyspy Wielkanocnej z tufu wulkanicznego. Rzeźby są monolityczne. Niektóre ważą ponad 18 ton i mają ponad 6 metrów wysokości. Największy z moai – tak zwany "Paro" miał około 10 metrów wysokości i ważył 75 ton. Znaleziono niedokończoną figurę o wysokości 21 metrów i wadze około 270 ton. Mniej niż 1/5 posągów, które zostały przemieszczone na miejsca obrzędów, miała na początku "pukao", czyli specjalne polinezyjskie czerwone koki (też wykonane z tufu), przypominające kapelusze. Około 95% z 887 znanych moai zostało wyrzeźbionych ze skał wulkanicznych w kamieniołomie Rano Raraku, gdzie nadal jest 394 moai. Kamieniołom Rano Raraku z niewiadomych powodów został nagle opuszczony, a rzeźbiarze pozostawili wiele niedokończonych posągów. Figury wyrzeźbione w tym kamieniołomie były


Question: na jakiej wysokości są chmury?

Answer: Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2–3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km.

Context: Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2–3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km. Złożone w dolnej części z kropel wody, a w górnej z kryształków lodu (chmura mieszana) – są to chmury najbardziej rozbudowane w kierunku pionowym, dlatego zjawiska fizyczne w nich występujące są bardzo gwałtowne. Chmury tego rodzaju mogą być źródłem gwałtownych opadów deszczu, śniegu lub gradu, którym często towarzyszą wyładowania elektryczne (burze). Cechą charakterystyczną tego rodzaju chmury jest występowanie silnego wiatru tuż przed rozpoczęciem opadu. Wiatr ten nosi nazwę "szkwału" i występuje w „przedniej części chmury”. W chmurach tego typu występują bardzo silne prądy wznoszące (jak i zstępujące). Ich prędkość może dochodzić nawet do kilkudziesięciu metrów na sekundę. Spotykane prędkości


Question: za jakie przestępstwo św. walenty trafił do więzienia?

Answer: złamał biskup Walenty i błogosławił śluby młodych legionistów.

Context: złamał biskup Walenty i błogosławił śluby młodych legionistów. Został za to wtrącony do więzienia, gdzie zakochał się w niewidomej córce swojego strażnika. Legenda mówi, że jego narzeczona pod wpływem tej miłości odzyskała wzrok. Gdy o tym dowiedział się cesarz, kazał zabić Walentego. W przeddzień egzekucji Walenty napisał list do swojej ukochanej, który podpisał: „Od Twojego Walentego”. Egzekucję wykonano 14 lutego 269 roku. Już w IV wieku grób świętego otoczony był kultem. Papież Juliusz I wybudował nad tym grobem bazylikę, a papież Teodor I odrestaurował ją. == Patronat == Wskutek splotu zwyczajów ludowych, folkloru i legend był uważany za obrońcę przed ciężkimi chorobami (zwłaszcza umysłowymi, nerwowymi i epilepsją), a w Stanach Zjednoczonych, Anglii i współcześnie w Polsce został uznany za patrona


Question: ile było ofiar ii wojny światowej?

Answer: pomiędzy 50 milionami a ponad 80 milionami ofiar.

Context: II wojna światowa zebrała najobfitsze żniwo życia ludzkiego w historii świata. W ciągu 6 lat wojny zginęło ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda). Poniższe tabele przedstawiają straty ludzkie poniesione przez poszczególne państwa. Liczba ofiar śmiertelnych jest szacunkowa i waha się w zależności od źródła, pomiędzy 50 milionami a ponad 80 milionami ofiar. Wyższa wartość – 80 milionów ofiar śmiertelnych zawiera także zmarłych w wyniku chorób i głodu związanych z konfliktem zbrojnym. Całkowita liczba zabitych cywilów wyniosła około 50–55 milionów ludzi, z czego 19–28 milionów zmarło w wyniku głodu i chorób. Całkowita liczba ofiar militarnych wynosiła 21–25 milionów, w tym około 5 milionów zmarłych w niewoli jeńców wojennych. Ostatnie badania naukowe


Question: w którym roku polska zdobyła mistrzostwo olimpijskie w piłce nożnej?

Answer: 1972

Context: promocji Polski spotkaniach zawodnicy Górskiego pokonali Bułgarów, a amatorska reprezentacja Hiszpanii z nimi zremisowała. W pierwszej rundzie igrzysk Polacy odnieśli komplet zwycięstw, pokonując Kolumbię, Ghanę i Niemcy Wschodnie. W drugiej rundzie zremisowali z Danią oraz pokonali Związek Radziecki i Maroko. W rozegranym 10 września 1972 finale Polacy wygrali z drużyną Węgier 2:1 i zdobyli tytuł mistrza olimpijskiego. Kazimierz Deyna z 9 bramkami został królem strzelców turnieju. Po powrocie do kraju wszyscy piłkarze kadry i trenerzy zostali odznaczeni Złotymi Odznakami PZPN, a władze centralne związku podjęły uchwałę o ustanowieniu 10 września „Dniem Polskiego Piłkarza”. W 1973 Polacy rywalizowali z Walijczykami i Anglikami o awans do MŚ 1974. Eliminacje rozpoczęli od przegranej w Cardiff, natomiast w kolejnym meczu, 6 czerwca 1973 na


Question: jakie cechy posiadają osoby z autyzmem?

Answer: odznaczają się wybitną zdolnością zapamiętywania tekstów, ciągów liczb, dat wydarzeń, ponadprzeciętną umiejętnością liczenia, bardzo wczesnym opanowaniem umiejętności czytania (nierzadko bez rozumienia czytanego tekstu), rozpoznawania i zapamiętywania melodii lub dźwięków.

Context: przewyższać przeciętną sprawność osób nieautystycznych. Odnotowuje się przypadki osób autystycznych, które odznaczają się wybitną zdolnością zapamiętywania tekstów, ciągów liczb, dat wydarzeń, ponadprzeciętną umiejętnością liczenia, bardzo wczesnym opanowaniem umiejętności czytania (nierzadko bez rozumienia czytanego tekstu), rozpoznawania i zapamiętywania melodii lub dźwięków. === Rozwój mowy === U dzieci z rozpoznaniem autyzmu dziecięcego rozwój mowy odbiega istotnie od norm rozwojowych. Do czasu ukończenia trzeciego roku życia większość nieautystycznych dzieci ma już za sobą podstawowe etapy rozwoju mowy. Jednym z pierwszych jest gaworzenie. Do pierwszych urodzin typowe dziecko mówi pojedyncze słowa, odwraca się, kiedy słyszy swoje imię, wskazuje interesujące je zabawki, a gdy zaproponować mu coś niesmacznego, to odpowiedź "„nie”" brzmi bardzo jednoznacznie. W przeciwieństwie do nieautystycznych dzieci około połowa dzieci autystycznych w ogóle


Question: co obiecano polakom w akcie 5 listopada?

Answer: obietnicę powstania Królestwa Polskiego, pozostającego w niesprecyzowanej „łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami”.

Context: 5 listopada 1916 w wyniku konferencji w Pszczynie władze niemieckie i austro-węgierskie wydały proklamację, z podpisami swych generalnych gubernatorów von Beselera i Kuka, zawierającą obietnicę powstania Królestwa Polskiego, pozostającego w niesprecyzowanej „łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami”. W akcie tym nie określono granic przyszłej monarchii, a jej status wyrażało słowo „samodzielne” zamiast „niepodległe”, co nie satysfakcjonowało m.in. polskich działaczy narodowych na Śląsku, którzy uznali ogłoszenie tego aktu za działanie pozorne. Dokument ten zawierał natomiast sformułowania dotyczące utworzenia armii polskiej. Po bitwie pod Kościuchnówką, w której I Brygada Legionów Polskich walcząca po stronie Austro-Węgier zapobiegła przerwaniu frontu przez wojska rosyjskie, generał Erich Ludendorff, generalny kwatermistrz Armii Cesarstwa Niemieckiego, napisał list do władz w Berlinie, postulując utworzenie zależnego od Niemiec państwa polskiego i


Question: kiedy kwitnie len zwyczajny?

Answer: Kwitnie od czerwca do lipca.

Context: Zawierają od 10 do 12 spłaszczonych oleistych nasion (patrz siemię lniane). == Biologia i ekologia == Roślina jednoroczna. Kwitnie od czerwca do lipca. Liczba chromosomów 2n = 30, 32. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. "Lolio-Linion", Ass. "Spergulo-Lolietum". === Własności trujące === W niedojrzałych nasionach występuje toksyczny aminokwas – linatyna, który w przewodzie pokarmowym ulega rozkładowi m.in. na silnie trujący kwas cyjanowodorowy. Gdy spożywa się całe nasiona powstają go bardzo niewielkie, śladowe ilości. Jednak przy spożywaniu nasion rozdrobnionych kwasu tego powstaje znacznie więcej, wówczas bowiem limaryna trawiona jest znacznie łatwiej. Dlatego też zmielonego siemienia lnianego nie należy jednorazowo spożywać więcej niż dwie łyżki. U ludzi zatrucia siemieniem lnianym zdarzają się rzadko, zdarzały się czasami dawniej, gdy dzieciom dawano


Question: jaki stopień wojskowy po wat?

Answer: przed II wojną światową wyjątkowo prymusi byli promowani na stopień porucznika, a w pierwszych promocjach WAT – nawet na stopień kapitana, np. kpt. Kazimierz Palski

Context: włącznie), zaś tytuł podchorążego jest używany wraz ze stopniem wojskowym – bezpośrednio po stopniu (np. kapral podchorąży). Studia w wyższej szkole oficerskiej lub w akademii wojskowej zakończone są ceremonią promocji na pierwszy stopień oficerski (zwykle podporucznika, przed II wojną światową wyjątkowo prymusi byli promowani na stopień porucznika, a w pierwszych promocjach WAT – nawet na stopień kapitana, np. kpt. Kazimierz Palski). W przypadku Szkoły Głównej Służby Pożarniczej absolwenci po promocji otrzymują tytuł młodszego kapitana pożarnictwa. Podchorążowie w Polsce obchodzą swoje święto 29 listopada, na pamiątkę Nocy Listopadowej. == Oznaczenia == Zgodnie z przepisami mundurowymi Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej podchorążowie noszą naramienniki dodatkowo obszyte sznureczkiem białym albo biało-czerwonym (jest to tradycja z lat przedwojennych). Sznureczek biało-czerwony oznaczał studenta-słuchacza studium wojskowego, potem


Question: jakie gatunki węży występują w polsce?

Answer: * gniewosz plamisty ("Coronella austriaca") * wąż Eskulapa ("Elaphe longissima") * zaskroniec zwyczajny ("Natrix natrix") * zaskroniec rybołów ("Natrix tesselata") * żmija zygzakowata ("Vipera berus")

Context: mają dwa), wydłużoną wątrobę, nerki ułożone jedna za drugą. Mają dobrze rozwinięty narząd Jacobsona. Węże są grupą monofiletyczną. Rozmnażają się płciowo. W bazie danych "The Reptile Database" 18 stycznia 2009 figurowało 3149 gatunków. W Polsce występuje 5 gatunków: * gniewosz plamisty ("Coronella austriaca") * wąż Eskulapa ("Elaphe longissima") * zaskroniec zwyczajny ("Natrix natrix") * zaskroniec rybołów ("Natrix tesselata") * żmija zygzakowata ("Vipera berus") Węże są mięsożerne. Połykają ofiary w całości, mimo że często są one większe od samego węża. Połykanie polega na nasuwaniu się węża na swoją ofiarę. Jest to możliwe dzięki bardzo ruchliwej trzewioczaszce oraz specyficznemu ułożeniu podskórnych naczyń krwionośnych, które tworzą sieć zmieniających kształt rombów. Wśród węży występują gatunki jadowite. Szacuje się, że stanowią one 10-25% wszystkich gatunków


Question: co robi trener sousa?

Answer: ł selekcjonerem reprezentacji Polski.

Context: lat, z powodu wielu poważnych kontuzji, z którymi zmagał się na przestrzeni lat. == Trener == Po zakończeniu kariery piłkarskiej Sousa przez pół roku był asystentem selekcjonera reprezentacji Portugalii, Carlosa Queiroza. W latach 2008–2010 prowadził drużyny angielskiej Championship Queens Park Rangers, Swansea City i Leicester. W latach 2011–2013 był szkoleniowcem węgierskiego Videoton FC, następnie Maccabi Tel Awiw i FC Basel, z którymi sięgnął po mistrzostwa kraju. W latach 2015–2017 prowadził włoską ACF Fiorentinę. W następnych latach Sousa trenował chiński Tianjin Tianhai oraz francuski Girondins Bordeaux. 21 stycznia 2021 został selekcjonerem reprezentacji Polski. Zastąpił na tym stanowisku Jerzego Brzęczka. Poprowadził reprezentację na Mistrzostwach Europy 2020, gdzie Polska po remisie z Hiszpanią (1:1) i porażkach ze Słowacją (1:2) oraz Szwecją (2:3) zajęła


Question: kiedy sentino ma urodziny?

Answer: 8 czerwca 1983

Context: Sentino, właśc. Sebastian Enrique Alvarez Pałucki (ur. 8 czerwca 1983 w Berlinie) – niemiecko-polski raper pochodzenia chilijsko-polskiego. Tworzy teksty w czterech językach: niemieckim, polskim, hiszpańskim i angielskim. == Kariera == Sebastian Enrique Alvarez Pałucki urodził się w 1983 roku w Berlinie jako syn Chilijczyka i Polki. Dorastał w dzielnicy Pankow. Kiedy miał 5 lat, jego rodzice rozwiedli się, od tego czasu wychowywała go tylko matka. Przez krótki czas wraz z matką mieszkał u rodziny w Warszawie. Sentino dość wcześnie rzucił szkołę. W wieku 15 lat wystąpił w walce freestylowej. Dzięki temu trafił na rapera Joe Rilla z grupy Analphabeten, następnie przez występ poznał Kool Savasa. W 1999 roku Sebastian miał kontrakt w wytwórni Def Jam Recordings, która miał wydać jego


Question: kto skomponował hymn polski?

Answer: Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany.

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: kim był jankiel?

Answer: jeden z bohaterów eposu "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza, "Żyd stary i powszechnie znany z poczciwości", karczmarz.

Context: Jankiel – jeden z bohaterów eposu "Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza, "Żyd stary i powszechnie znany z poczciwości", karczmarz. Dzierżawca dwóch karczm (arendarz) w dobrach Sopliców. Był wielkim polskim patriotą i bezbłędnie mówił po polsku. Znał dziesiątki narodowych pieśni. Angażował się w działalność konspiracyjną, był człowiekiem uczciwym i szanowanym. Był zastępcą rabina nowogródzkiego i emisariuszem napoleońskim, najbliższym współpracownikiem księdza Robaka, od początku wtajemniczonym w sprawę jego tożsamości. Próbował uspokajać szlachtę podburzaną przez Gerwazego Rębajło. Prawdopodobnie to on zawiadomił Robaka o zajeździe Soplicowa. Po bitwie przepadł bez wieści, by pojawić się z głównym sztabem wojska polskiego. Słynął w całej okolicy z nadzwyczajnej gry na cymbałach. W XII księdze gra słynny koncert ilustrujący losy Rzeczypospolitej w czasach rozbiorów. Jest prawdopodobne, że postać Jankiela


Question: w jakim celu powstało święte przymierze?

Answer: Deklarowanym celem Świętego Przymierza była promocja zasad chrześcijańskich w polityce zagranicznej i wewnętrznej państw.

Context: Święte Przymierze – sojusz zawarty przez Austrię, Prusy i Rosję 26 września 1815 w Paryżu, po zakończeniu wojen napoleońskich. == Historia == Przymierze zostało zawarte z inicjatywy cara Rosji Aleksandra I, przez: Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Austriackie (w osobie cesarza Franciszka I) i przez Królestwo Prus (w osobie króla Fryderyka Wilhelma III). W latach 1816–1817 do Świętego Przymierza zaproszono wszystkie kraje europejskie z wyjątkiem Turcji, jako kraju niechrześcijańskiego. W 1818 do Świętego Przymierza przystąpiło Królestwo Francji. Deklarowanym celem Świętego Przymierza była promocja zasad chrześcijańskich w polityce zagranicznej i wewnętrznej państw. W praktyce cel ten przekładał się na obronę legitymizmu i dążenie do równowagi sił pomiędzy mocarstwami. Podpisania aktu Świętego Przymierza odmówili: papież Pius VII i regent Wielkiej Brytanii – książę Jerzy,


Question: jak miała na imię córka kochanowskiego?

Answer: Urszula

Context: Urszula Kochanowska (także: Orszula Kochanowska) z rodziny Kochanowskich (ur. 1575, zm. 1578) – córka poety Jana Kochanowskiego i Doroty Podlodowskiej, wnuczka Piotra Kochanowskiego. == Życiorys == Urszula Kochanowska znana jest tylko z informacji zawartych w "Trenach" Jana Kochanowskiego – nie istnieją inne zewnętrzne źródła potwierdzające jej istnienie. Dlatego też formułowane były tezy, że być może jest ona tylko fikcyjną bohaterką utworu literackiego. Według informacji poety zawartych w "Trenach", Urszula już w wieku dwóch lat przejawiała zdolności poetycko-literackie, przez co rodzina i przyjaciele Kochanowskiego uznali ją za jego godną następczynię. Zmarła w wieku dwóch i pół lat, prawdopodobnie na tyfus, w roku 1578 lub 1579. Jej śmierć stanowiła dla Jana Kochanowskiego inspirację do napisania "Trenów".


Question: czym jest izotop?

Answer: odmienne postacie atomów pierwiastka chemicznego, różniące się liczbą neutronów w jądrze (z definicji atomy tego samego pierwiastka mają tę samą liczbę protonów w jądrze).

Context: Izotopy – odmienne postacie atomów pierwiastka chemicznego, różniące się liczbą neutronów w jądrze (z definicji atomy tego samego pierwiastka mają tę samą liczbę protonów w jądrze). Izotopy tego samego pierwiastka różnią się liczbą masową (łączną liczbą neutronów i protonów w jądrze), ale mają tę samą liczbę atomową (liczbę protonów w jądrze). Izotopy tego samego pierwiastka na ogół mają zbliżone własności fizyczne i chemiczne. Jednak im większa jest różnica mas atomowych izotopów, tym większe mogą być różnice ich własności fizycznych lub chemicznych. Izotopy danego pierwiastka mogą mieć inną gęstość, temperaturę wrzenia, topnienia i sublimacji. Różnice te występują także w związkach chemicznych tworzonych przez te izotopy. Różnice mas atomowych izotopów powodują występowanie niewielkich różnic w reaktywności izotopów. Nie ma ona wpływu na


Question: ile wierzchołków mają rysy?

Answer: posiada trzy wierzchołki.

Context: Rysy (, , ) – góra zlokalizowana na granicy polsko-słowackiej, w Tatrach Wysokich (jednej z części Tatr). Ma trzy wierzchołki, z których najwyższy jest środkowy (2501 m n.p.m.), znajdujący się w całości na terytorium Słowacji. Wierzchołek północno-zachodni, przez który biegnie granica, stanowi najwyżej położony punkt Polski (według większości najbardziej wiarygodnych źródeł 2499 m – więcej informacji w sekcji „Topografia”) i należy do Korony Europy. == Topografia == Masyw Rysów posiada trzy wierzchołki. Na granicy polsko-słowackiej znajduje się średni co do wysokości wierzchołek północno-zachodni, którego różne pomiary dały wysokość od 2498,7 do 2499,6 m (zgodną z tradycyjnie uznawaną wartością 2499 m). Wierzchołek ten jest najwyżej położonym punktem Polski. Spośród klasycznych pomiarów geodezyjnych wykonanych dla tego wierzchołka najdokładniejsze przeprowadzono w 1988 r.,


Question: kto stoi na czele sejmu?

Answer: Marszałek Sejmu

Context: Marszałek Sejmu – w Polsce poseł, będący najwyższym przedstawicielem izby niższej (Sejmu) polskiego parlamentu, stoi na straży praw i godności Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i kieruje jego pracami. == Wybór == Wybierany jest spośród posłów na pierwszym posiedzeniu Sejmu. Po złożeniu przez posłów ślubowania marszałek senior przeprowadza wybór marszałka Sejmu. Kandydaturę zgłosić może grupa 15 posłów, a wyboru dokonuje się większością bezwzględną w głosowaniu imiennym. Jeżeli żaden z kandydatów nie uzyska wymaganej większości, wówczas przeprowadza się kolejną turę głosowania, skreślając z listy kandydatów tego, który otrzymał najmniejszą liczbę głosów. Po wyborze marszałka dokonuje się wyboru jego zastępców – wicemarszałków. W przypadku śmierci albo rezygnacji z funkcji marszałka Sejmu jego obowiązki wynikające z regulaminu Sejmu sprawuje najstarszy wiekiem wicemarszałek Sejmu aż do


Question: w którym roku wydano quo vadis?

Answer: 1896 roku

Context: Quo vadis: Powieść z czasów Nerona – powieść historyczna Henryka Sienkiewicza. Publikowana najpierw w odcinkach w warszawskiej „Gazecie Polskiej” (lata 1895–1896) i – z minimalnym opóźnieniem w stosunku do „Gazety” – także w krakowskim dzienniku „Czas” i „Dzienniku Poznańskim”. Wkrótce powieść została wydana w formie druku zwartego, jej premiera odbyła się w Krakowie, w 1896 roku. Powieść odniosła światowy sukces i została przetłumaczona na ponad pięćdziesiąt języków. Pełny tekst powieści "Quo vadis" znajduje się w rękopisie Biblioteki Narodowej, a we wrocławskim Ossolineum znajduje się 39 luźnych kart pierwszego szkicu powieści. Rękopis BN został zakupiony od spadkobierców Leopolda Kronenberga. Karty znajdujące się w zbiorach Ossolineum pochodzą ze zbiorów rodziny pisarza z Oblęgorka. Henryk Sienkiewicz dostał Literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości.


Question: jak były podzielone niemcy?

Answer: Doszło więc do utworzenia dwóch państw niemieckich: 7 września 1949 Republiki Federalnej Niemiec i 7 października 1949 Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz enklawy Berlin Zachodni.

Context: strefa zostały połączone w Bizonię. W czerwcu 1948 roku miała miejsce narada w Londynie, podczas której państwa zachodnie odrzuciły propozycję ZSRR, zmierzającą do utworzenia jednego rządu ogólnoniemieckiego. Stało się jasne, iż Niemcy zostaną podzielone na dwa odrębne państwa, które dostaną się w różne strefy wpływów. Doszło więc do utworzenia dwóch państw niemieckich: 7 września 1949 Republiki Federalnej Niemiec i 7 października 1949 Niemieckiej Republiki Demokratycznej oraz enklawy Berlin Zachodni. Kraj powstały na zachodzie graniczył z NRD, Czechosłowacją, Austrią, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Belgią, Holandią i Danią oraz Saarą (która w 1957 roku przystąpiła do RFN). Stolicą było Bonn. == Demografia == == Niemcy Zachodnie == Proces powstawania RFN przyspieszyły: reforma walutowa (20 VI 1948), pierwszy kryzys berliński (1948/1949 – blokada berlińska)


Question: kiedy utworzono mks?

Answer: 16 sierpnia 1980

Context: Międzyzakładowy Komitet Strajkowy przekształcony z Miejskiego Komitetu Strajkowego 16 sierpnia 1980 pod przewodnictwem Lecha Wałęsy. 17 sierpnia 1980 w Stoczni Gdańskiej im. Lenina sformułował 21 postulatów MKS. == Prezydium MKS == ; Przewodniczący * Lech Wałęsa – elektromonter (bezrobotny) ; Wiceprzewodniczący * Andrzej Kołodziej – spawacz (Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni) * Bogdan Lis – pracownik fizyczny (Elmor) ; Członkowie * Lech Bądkowski – publicysta, * Joanna Duda-Gwiazda – inżynier (CETO) * Wojciech Gruszecki – nauczyciel akademicki (Politechnika Gdańska) * Andrzej Gwiazda – inżynier (Elmor) * Stefan Izdebski – doker (Port Gdynia) * Lech Jendruszewski – monter (Stocznia im. Komuny Paryskiej w Gdyni) * Jerzy Kmiecik – kadłubowiec (Stocznia Północna) * Zdzisław Kobyliński – magazynier (PKS Gdańsk) * Henryka


Question: kto reprezentował polskę na soborze w konstancji?

Answer: Paweł Włodkowic został na nim członkiem poselstwa polskiego, uczestnicząc w obradach soboru przez cały jego czas.

Context: jako pełnomocnik księcia Janusza Mazowieckiego, wraz z pełnomocnikiem króla Polski Andrzejem Łaskarzem, którego znał ze studiów w Pradze i Padwie, brał udział w sporze między Polską a zakonem krzyżackim, toczącym się w Budzie przed rozjemcą cesarzem Zygmuntem Luksemburskim. W 1414-1415 pełnił funkcje rektora Akademii Krakowskiej. W latach 1414-1418 trwał sobór w Konstancji. Paweł Włodkowic został na nim członkiem poselstwa polskiego, uczestnicząc w obradach soboru przez cały jego czas. Pozostał w Konstancji wraz z resztą poselstwa również po soborze i wrócił do kraju w maju 1418. W trakcie soboru, brał udział w opracowywaniu pism poselstwa polskiego, w szczególności zaś był autorem głównych pism prezentujących stanowisko strony polskiej w sporze z zakonem krzyżackim. Głównymi antagonistami Pawła Włodkowica ze strony krzyżackiej był dominikanin


Question: kim byl thomas cook?

Answer: Thomas Cook (ur. 22 listopada 1808 w Melbourne, zm. 18 lipca 1892) – brytyjski przedsiębiorca, założyciel pierwszego biura podróży, wykorzystując możliwości kolei zorganizował pierwsze publiczne wycieczki, do 1865 roku założył biura podróży w większości państw Europy. Opracował też jedne z pierwszych przewodników turystycznych.

Context: Thomas Cook (ur. 22 listopada 1808 w Melbourne, zm. 18 lipca 1892) – brytyjski przedsiębiorca, założyciel pierwszego biura podróży, wykorzystując możliwości kolei zorganizował pierwsze publiczne wycieczki, do 1865 roku założył biura podróży w większości państw Europy. Opracował też jedne z pierwszych przewodników turystycznych. Napis na jego nagrobku głosi „Człowiek, który uczynił podróżowanie łatwiejszym.” == Życiorys == Ze szkoły zrezygnował w wieku 10 lat, pracował w wielu zawodach, m.in. był stolarzem oraz nauczycielem w szkółce niedzielnej. Walczył z alkoholizmem. W 1841 roku zorganizował pierwszą wycieczkę turystyczną na trasie Leicester – Loughborough. Była to wyprawa dla 570 osób, które chciały dotrzeć na wiec abstynentów, w którym sam Cook brał udział. Uważał, że lepszym pomysłem będzie fakt, że ludzie wydadzą pieniądze na wycieczkę


Question: gdzie występuje rafa koralowa?

Answer: w morzach i oceanach, w których temperatura wody utrzymuje się powyżej 18 °C, a głębokość dochodzi do 50 m (obecnie na obszarach od 30°30′ szerokości geograficznej północnej do 35° szerokości geograficznej południowej).

Context: Rafa koralowa – rafa będąca nagromadzeniem szkieletów organizmów rafotwórczych. Rafy koralowe powstają w morzach i oceanach, w których temperatura wody utrzymuje się powyżej 18 °C, a głębokość dochodzi do 50 m (obecnie na obszarach od 30°30′ szerokości geograficznej północnej do 35° szerokości geograficznej południowej). Rafy stanowią jedne z najbardziej wrażliwych na zmiany klimatu ekosystemy. Modele klimatyczne wskazują, że do 2050 roku rafy będą co roku poddawane stresowi temperaturowemu powodującemu blaknięcie. Rafy koralowe leżą najczęściej u wybrzeży w strefie szelfu kontynentalnego, ale bywają również samotne, na przykład w kształcie atolu. Zajmują ok. 0,1% dna morskiego, ale w różnym stopniu zależy od nich ok. 25% wszystkich morskich gatunków. Korale potrzebują ciepłej wody o temperaturze od 18 °C, dlatego nie spotyka się ich


Question: w jakich filmach występuje loki?

Answer: Avengers: Koniec gry

Context: Loki – amerykański superbohaterski serial na podstawie postaci o tym samym imieniu z komiksów wydawnictwa Marvel Comics. Twórcą serialu jest Michael Waldron, który odpowiadał za scenariusz pierwszego sezonu, reżyserią zajęła się Kate Herron. Tytułową rolę zagrał Tom Hiddleston, a obok niego w głównych rolach wystąpili: Sophia Di Martino, Gugu Mbatha-Raw, Wunmi Mosaku, Eugene Cordero, Sasha Lane, Jack Veal, DeObia Oparei, Tara Strong i Owen Wilson. Po kradzieży Tesseraktu w "Avengers: Koniec gry", Loki zostaje pojmany przez tajemniczą organizację o nazwie Agencja Ochrony Chronostruktury i podróżuje w czasie zmieniając historię ludzkości uwięziony we własnym thrillerze kryminalnym. Pierwszy sezon "Lokiego" wchodzi w skład IV Fazy franczyzy Filmowego Uniwersum Marvela, natomiast drugi – V Fazy. Stanowią one część jej drugiego rozdziału zatytułowanego "The


Question: jakich symboli używamy przy chrzcie świętym?

Answer: Zanurzanie w wodzie symbolizuje śmierć dla grzechu, zaś wynurzanie – odrodzenie dla nowego życia.

Context: imię Trójcy Świętej. Materią tego sakramentu jest woda, a formą słowa: "N. ja Ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego". Syna chrzestnego nazywa się chrześniakiem, a córkę chrzestną – chrześniaczką lub chrześnicą. === Kościoły prawosławne === W prawosławiu chrzest jest znakiem oczyszczenia z grzechu, odrodzenia duchowego oraz zjednoczenia z Kościołem. W Kościołach prawosławnych może on nastąpić najwcześniej w ósmym dniu po narodzeniu i jest dokonywany poprzez trzykrotne zanurzenie, rzadziej polanie wodą, oraz wypowiedzenie formuły "Chrzczony jest sługa Boży (imię) w imię Ojca – amen i Syna – amen i Świętego Ducha – amen". Zanurzanie w wodzie symbolizuje śmierć dla grzechu, zaś wynurzanie – odrodzenie dla nowego życia. Bezpośrednio po chrzcie ochrzczony otrzymuje białą szatę – znak czystości


Question: w jakim państwie leży miasto triest?

Answer: Włoszech

Context: Triest (wł. "Trieste", słoweń. i chorw. "Trst", niem. "Triest") – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska. Według danych na 2007 rok gminę zamieszkiwało 208 614 osób, 2469,1 os./km². == Geografia == Triest leży u północnych wybrzeży Adriatyku, nad Zatoką Triesteńską, która stanowi najbardziej na północ wysuniętą część basenu Morza Śródziemnego. Miasto położone jest u północno-wschodnich granic Włoch, tuż przy granicy ze Słowenią. Zajmuje amfiteatralnie opadającą ku morzu krawędź płaskowyżu Kras zamykając północną krawędź wybrzeża Dalmacji. Najwyższy punkt tego płaskowyżu przy granicy z miastem sięga 458 m n.p.m. Klimat Triestu jest stosunkowo ciepły – jest to najbardziej na północ wysunięte miejsce na ziemi o klimacie śródziemnomorskim. Średnia temperatura stycznia wynosi ok. 6 °C,


Question: kto napisał powieść grona gniewu?

Answer: John Steinbeck

Context: Grona gniewu (ang. "The Grapes of Wrath") – amerykańska powieść realistyczna, której autorem jest John Steinbeck. Wydana została 14 kwietnia 1939. Autor zdobył dzięki niej coroczną National Book Award, Nagrodę Pulitzera; przyczyniła się ona do przyznania mu Nagrody Nobla. Między innymi tej właśnie powieści zawdzięcza Steinbeck swoją pozycję w kanonie literatury XX wieku. Akcja toczy się w czasach wielkiego kryzysu. Rodzina najemnych farmerów zostaje wysiedlona ze swojego domu w Oklahomie za przyczyną wielkiej suszy, trudności ekonomicznych oraz zmian w przemyśle rolniczym. Podobnie jak wielu im podobnych wyruszają do Kalifornii. Tam planują szukać pracy, ziemi, godności i przyszłości. "Grona gniewu" były szóstą powieścią Steinbecka. Prace nad utworem trwały od 31 maja do 26 października 1938. == Opis fabuły == Tom Joad


Question: dlaczego w chinach wprowadzono program kontroli urodzeń?

Answer: Jej celem było ograniczenie przyrostu naturalnego Chińczyków.

Context: Polityka jednego dziecka (chiń.: 计划生育政策 pinyin: jìhuà shēngyù zhèngcè; dosłownie „polityka planowania urodzin”) – polityka kontroli populacji Chińskiej Republiki Ludowej obowiązująca w latach 1977–2015. Jej celem było ograniczenie przyrostu naturalnego Chińczyków. Zgodnie z promowanym przez nią modelem, każda para w Chinach powinna mieć tylko jedno dziecko – posiadanie większej liczby potomstwa nie było zakazane, ale obarczone wieloma dolegliwościami prawnymi, przede wszystkim tzw. "opłatami za obsługę" (chiń. upr.: 社会抚养费, chiń. trad.: 社會撫養費, pinyin: shèhuì fúyǎng fèi). Polityka jednego dziecka promowała pary mające tylko jedno dziecko na obszarach wiejskich i miejskich, rodzice posiadający ich więcej znajdowali się w gorszej sytuacji prawnej. Możliwe było uzyskanie pozwolenia na posiadanie większej liczby dzieci, pod warunkiem uiszczenia odpowiedniej opłaty. W późniejszym okresie trwania polityki, małżeństwo miało


Question: w jakim celu przeprowadza się wywiad sample z poszkodowanym?

Answer: Wywiad ten obejmuje zebranie informacji bądź ustalenie faktów o zaistniałym zdarzeniu np. przyczynach zachorowania, mechanizmach wywołujących uraz czy też oszacowanie siły powodującej obrażenia, itp.

Context: SAMPLE – wyraz mnemotechniczny ułatwiający prowadzenie wywiadu ratowniczego. Rozwijając ten skrót nawet w ogromnym stresie związanym z prowadzonymi działaniami, ratownik korzystając z konstrukcji wyrazu rozwija znaczenie kolejnych liter. Wywiad ten obejmuje zebranie informacji bądź ustalenie faktów o zaistniałym zdarzeniu np. przyczynach zachorowania, mechanizmach wywołujących uraz czy też oszacowanie siły powodującej obrażenia, itp.


Question: jakie sprawy rozpatruje europejski trybunał praw człowieka?

Answer: Orzeka w sprawach praw człowieka zapisanych w Konwencji i protokołach dodatkowych do niej, rozpatrując skargi obywateli 46 państw członkowskich Rady Europy, które ratyfikowały Konwencję.

Context: Europejski Trybunał Praw Człowieka (ETPC) (ang. "European Court of Human Rights", fr. "Cour européenne des droits de l’homme") – europejski organ sądownictwa międzynarodowego powołany w 1959. Siedziba Trybunału znajduje się w Strasburgu, we Francji. W następstwie zmian wprowadzonych Protokołem 11, w 1998 Trybunał stał się jedynym i działającym w pełnym wymiarze czasu (ang. "full-time") organem sądowym Europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC), zastępując w tym zakresie Europejską Komisję Praw Człowieka i Trybunał Praw Człowieka. Orzeka w sprawach praw człowieka zapisanych w Konwencji i protokołach dodatkowych do niej, rozpatrując skargi obywateli 46 państw członkowskich Rady Europy, które ratyfikowały Konwencję. Trybunał jest organem Rady Europy. W 2010 weszły w życie rozwiązania zawarte w Protokole 14, których celem było zapewnienie efektywności działania Trybunału. Siedziba


Question: z jakiego kraju pochodzi firma samsung?

Answer: Korei Południowej

Context: Samsung Electronics – jedno z największych na świecie przedsiębiorstw branży elektronicznej. Centrala znajduje się w Seulu w Korei Południowej, jest częścią grupy Samsung. Ma oddziały w 58 krajach, a jej zyski w 2006 przekroczyły 8,3 miliarda USD. Słowo "samsung" w języku koreańskim znaczy "trzy gwiazdy" lub "trójgwiazda". Grupa Samsung została założona w 1938 przez Lee Byung-chula (1910-1987). W 1951 stała się Samsung Corporation. Spółka córka Samsung Electronics, została założona w Daegu w Korei Południowej. Samsung Electronics zanotował rekordowe przychody i zyski w 2004. == Sprzedaż produktów Samsung == == Produkty == * telewizory * monitory * odtwarzacz DVD * dyski twarde * drukarki * telefony komórkowe, m.in. Samsung Galaxy, Samsung Wave, Samsung Omnia * pamięci DRAM * pamięci SRAM *


Question: kim był paweł z tarsu?

Answer: Żyd z Tarsu, święty chrześcijański, męczennik za wiarę.

Context: Paweł z Tarsu, Paweł Apostoł, Szaweł, "Szaul ha-Tarsi" (ur. ok. 5–10 w Tarsie w Cylicji, zm. ok. 64–67 w Rzymie) – Żyd z Tarsu, święty chrześcijański, męczennik za wiarę. Wprawdzie nie należał do grona dwunastu apostołów, ani uczniów Jezusa, jednak tradycja chrześcijańska nadała mu tytuł Apostoła Narodów. Przed swoim nawróceniem był faryzeuszem i prześladowcą chrześcijan. Stał za ukamienowaniem św. Szczepana. Dokonał radykalnej konwersji w następstwie nadprzyrodzonego widzenia Chrystusa pod Damaszkiem. Podczas swoich podróży misyjnych przemierzył lądem i morzem ponad trzydzieści tysięcy kilometrów. W okresie od połowy lat 30. do połowy lat 50. naszej ery założył kilka wspólnot chrześcijańskich w Azji Mniejszej i Europie. Powszechnie uchodzi za twórcę uniwersalnego modelu Kościoła, w którym dostęp do łaski mają poganie na równi z


Question: kim był mistrz w mistrzu i małgorzacie?

Answer: Mistrz był autorem powieści o Poncjuszu Piłacie i Jeszui.

Context: poznaje pisarza, przedstawiającego się jako Mistrz, i wysłuchuje jego historii. Mistrz był autorem powieści o Poncjuszu Piłacie i Jeszui. Był z wzajemnością zakochany w niejakiej Małgorzacie, jednak niemożność opublikowania swojej powieści i kłopoty z tego wynikające przywiodły go do szaleństwa, opuścił więc ukochaną, aby nie narażać jej na uczestnictwo w jego upadku, i sam udał się do szpitala psychiatrycznego. Tymczasem ukochana Mistrza wciąż za nim tęskni. W parku spotyka innego z towarzyszy Wolanda – Asasella, który ofiarowuje jej tajemniczą maść i skłania do nocnego spotkania z tajemniczym cudzoziemcem. Małgorzata opiera się, ale do zgody skłania ją obietnica spotkania z Mistrzem. Po natarciu się maścią Małgorzata zmienia się w czarownicę, leci nad miastem na miotle i niszczy mieszkanie Łatuńskiego, krytyka literackiego,


Question: czym jest tren?

Answer: utwór liryczny o charakterze żałobnym, wywodzący się ze starogreckiej poezji funeralnej, blisko spokrewniony z elegią, a także epicedium; ważny element struktury tragedii greckiej; odmiana pieśni lamentacyjnej.

Context: Tren, lament, płacz (żałobny) – utwór liryczny o charakterze żałobnym, wywodzący się ze starogreckiej poezji funeralnej, blisko spokrewniony z elegią, a także epicedium; ważny element struktury tragedii greckiej; odmiana pieśni lamentacyjnej. Utwory takie były poświęcane zmarłej osobie i wyrażały żal oraz smutek z powodu jej odejścia, a także przedstawiały jej cnoty. Twórcami trenów byli m.in. Symonides z Keos i Pindar (w Grecji) oraz Newiusz i Owidiusz (w Rzymie). Do antycznej twórczości trenodycznej nawiązywali poeci renesansowi (m.in. Francesco Petrarca). W liryce polskiej szczególnie znany jest wydany w 1580 roku cykl 19 "Trenów" Jana Kochanowskiego, powstałych po śmierci jego córki Urszulki. Kochanowski przeciągnął na cały cykl swoich utworów klasyczny porządek epicedium: # "exordium" – wyjawienie przyczyny bólu # "laudatio" – wyliczenie zasług


Question: z czego składa się instalacja odgromowa?

Answer: Instalacje piorunochronne składają się ze: * zwodów bezpośrednio przyjmujących wyładowania * przewodów odprowadzających, łączących zwody z przewodami uziemiającymi * przewodów uziemiających, łączących przewody odprowadzające z uziomem * zacisków probierczych – stanowią rozłączane połączenia śrubowe przewodu odprowadzającego i przewodu uziemiającego w celu umożliwienia pomiaru rezystancji uziomu lub sprawdzenia ciągłości galwanicznej części nadziemnej instalacji odgromowej * uziomu, odprowadzającego ładunek elektryczny do metalowych części umieszczonych w gruncie.

Context: Instalacja odgromowa (z ang. LPS – "Lightning Protection System", pop. piorunochron) – instalacja chroniąca obiekty przed porażeniami wynikłymi z wyładowań piorunowych. == Wstęp == Instalacje piorunochronne składają się ze: * zwodów bezpośrednio przyjmujących wyładowania * przewodów odprowadzających, łączących zwody z przewodami uziemiającymi * przewodów uziemiających, łączących przewody odprowadzające z uziomem * zacisków probierczych – stanowią rozłączane połączenia śrubowe przewodu odprowadzającego i przewodu uziemiającego w celu umożliwienia pomiaru rezystancji uziomu lub sprawdzenia ciągłości galwanicznej części nadziemnej instalacji odgromowej * uziomu, odprowadzającego ładunek elektryczny do metalowych części umieszczonych w gruncie. Zadaniem instalacji odgromowej jest przejęcie prądu piorunowego za pomocą układu zwodów, odprowadzenie go do ziemi oraz rozproszenie za pomocą układu uziomowego bez szkody dla chronionego obiektu i w sposób bezpieczny dla przebywających


Question: kiedy zsrr toczył wojnę z finlandią?

Answer: od 30 listopada 1939 roku do 13 marca 1940 roku (104 dni).

Context: Wojna zimowa ("wojna sowiecko-fińska", "wojna radziecko-fińska 1939–1940", , ) – konflikt zbrojny między ZSRR a Finlandią, trwający od 30 listopada 1939 roku do 13 marca 1940 roku (104 dni). Agresja ZSRR i metody wojenne Armii Czerwonej, szczególnie bombardowanie miast i obiektów cywilnych przez lotnictwo radzieckie, zostały potępione międzynarodowo, wskutek czego 14 grudnia 1939 roku Liga Narodów wykluczyła ZSRR ze swego składu. Finlandia, pomimo utraty części terytorium, zdołała obronić niezależność. Wojna ukazała wszystkie słabości Armii Czerwonej, która poniosła ogromne straty. == Geneza konfliktu == Wojna zimowa była skutkiem wykonywania przez rząd ZSRR postanowień tajnego protokołu do paktu Ribbentrop-Mołotow z 23 sierpnia 1939, w którym III Rzesza uznała za strefę wpływów ZSRR kraje bałtyckie, Finlandię i połowę ówczesnej Polski i jednoczesnej odmowy


Question: co trzyma lew w herbie pucka?

Answer: łososia

Context: Herb Pucka – jeden z symboli miasta Puck w postaci herbu. == Wygląd i symbolika == Herb przedstawia na niebieskim tle lwa trzymającego łososia. Wizerunek herbowy wskazuje na rybacki charakter miasta. == Historia == Herb Pucka ukształtował się w XIV. Według jednej tezy lew pochodzi od symbolu Szwecji, gdyż w latach 1457–1460 Puck należał do królewskiego wygnańca ze Szwecji: Karola Knutsona Bonde. Druga teza jest związana z okolicznym miastem – Gdańskiem. Puck jako wieś (gród) podległa temu miastu użyczyła sobie jednego z lwów, widniejącego na herbie Gdańska. == Legenda == Legenda ta została rozpowszechniona przez poetę Krzysztofa Wójcickiego w tomie "Bajki i Baśnie Puckie". Do umieszczenia na herbie pretendowały dwie ryby: węgorz i łosoś. Łosoś z racji swojej wielkiej paszczy


Question: kto to jest oficer?

Answer: żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący zazwyczaj służbę na stanowisku dowódcy, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku.

Context: Oficer (z łac. "officialis" 'urzędowy' od "officium" 'grzeczność; powinność; służba; funkcja; urząd') − żołnierz zawodowy lub żołnierz rezerwy posiadający stopień wojskowy co najmniej podporucznika, pełniący zazwyczaj służbę na stanowisku dowódcy, instruktora, członka sztabu, a także na stanowisku szczególnym (np. sędzia sądu wojskowego, prokurator wojskowy, lekarz, pilot) lub na innym stanowisku. W wieku XVIII oraz w ludowym Wojsku Polskim w latach 1943-1957 najniższym stopniem oficerskim był stopień chorążego. W XXI wieku wszyscy oficerowie służby czynnej są żołnierzami zawodowymi i tworzą korpus oficerów zawodowych, do którego zalicza się: : a) oficerów młodszych, : b) oficerów starszych, : c) generałów i admirałów. Na pierwszy stopień oficerski żołnierz jest pasowany szablą przez generała w czasie uroczystej promocji oficerskiej w nawiązaniu do tradycji rycerskiej. Dawniej


Question: co to jest wstążka w excelu?

Answer: Wstążka to pasek przycisków i ikon posegregowanych w tematyczne karty.

Context: pojawiła się w pakiecie biurowym Microsoft Office 2007, zastąpiła paski narzędzi i menu. Według firmy Microsoft miała ona uporządkować wszystkie funkcje w sposób, aby były bardziej podręczne. Nowy interfejs nie został jednak umieszczony we wszystkich programach – obecny jest w tylko w Word, Excel, PowerPoint, Access oraz w niektórych elementach Outlooka. Wstążka to pasek przycisków i ikon posegregowanych w tematyczne karty. Każda aplikacja posiada inny układ kart, w zależności od funkcji, które dany program oferuje. Na przykład Word oferuje kartę związaną z pracą z korespondencją seryjną i tworzeniem listów, podczas gdy Excel posiada kartę ułatwiającą korzystanie z komórek. Niektóre karty dostępne są tylko w określonych momentach. Np. karty pomagające w formatowaniu obrazów pojawiają się, gdy zaznaczymy obraz. == Wstążka –


Question: gdzie znajduje się żołądek?

Answer: U człowieka żołądek znajduje się w jamie brzusznej na wysokości od 11. kręgu piersiowego (Th11), gdzie położony jest wpust żołądka do 3. bądź 4. kręgu lędźwiowego (L3-L4).

Context: odpowiada za trawienie białek. Żołądek wydziela kwas solny, który uaktywnia enzymy trawienne oraz zabija drobnoustroje. U kręgowców jest to rozszerzona część pomiędzy przełykiem i jelitem. W zależności od budowy można wyróżnić: * żołądek jednokomorowy ** żołądek jednokomorowy prosty ** żołądek jednokomorowy złożony * żołądek wielokomorowy – żołądek przeżuwacza == Położenie == U człowieka żołądek znajduje się w jamie brzusznej na wysokości od 11. kręgu piersiowego (Th11), gdzie położony jest wpust żołądka do 3. bądź 4. kręgu lędźwiowego (L3-L4). == Budowa == Żołądek jest workiem mięśniowym o hakowatym kształcie, z przełykiem łączy się przez wpust żołądka ("cardia"), a z dwunastnicą" (duodenum)" łączy go odźwiernik ("pylorus"), otwór otoczony silną mięśniówką okrężną, która rozszerza się i zwęża w zależności od różnicy pH między


Question: jaki był pierwszy polski komputer?

Answer: XYZ

Context: Andrzej Wakulicz. W początku 1956 roku wszystkie siły GAM zostały połączone w jeden zespół, kierowany przez Leona Łukaszewicza, z zadaniem ponowienia próby zbudowania komputera. W rezultacie został zaprojektowany, wykonany i w roku 1958 uruchomiony pierwszy komputer działający w Polsce, nazwany XYZ. Wydarzenie to, jedno z ważniejszych w historii polskiej informatyki, dowodziło, ze budowa takich komputerów w kraju jest możliwa. Wywołało ono zainteresowanie szerszych kręgów społeczeństwa, ośrodków naukowych, a również władz gospodarczych. Przydzielono więc znaczne środki na rozwój komputerów. W zespole projektującym XYZ wziął udział Leon Łukaszewicz, jako jego kierownik, a również Stanisław Majerski, Zdzisław Pawlak, Jerzy Fiett, Wojciech Jaworski i Zygmunt Sawicki. Na bazie XYZ powołano Biuro Obliczeń i Programów, krótko BOP. Był to pierwszy w Polsce ogólnie dostępny ośrodek


Question: gdzie są położone kaszuby?

Answer: wzdłuż Parsęty (od Kołobrzegu i Koszalina), aż do granicy z Wielkopolską.

Context: W XIII wieku ziemia zwana Kaszubią, była położona (wg ówczesnych dokumentów) wzdłuż Parsęty (od Kołobrzegu i Koszalina), aż do granicy z Wielkopolską. Źródła XII-XIV wieczne z Pomorza Gdańskiego nie zawierają wzmianek o ludności kaszubskiej. Wynika więc z tego, że w późnym średniowieczu mianem „Kaszuby” określano ziemie położone na zachód od Pomorza Gdańskiego. Wykraczały więc one daleko poza współczesny zasięg ziem kaszubskich (wg dokumentu księcia gdańskiego Świętopełka, w 1248 r. miał on być zaatakowany przez wojska książąt zachodniopomorskich, na których czele stały oddziały kaszubskie), chociaż zasięg językowy kaszubszczyzny mógł obejmować całe Pomorze. Według Edwina Rozenkranza, określenie „Kaszuby” wprowadzili na Pomorze Gdańskie słowiańscy przesiedleńcy z Pomorza Zachodniego (głównie było to rycerstwo), którzy z czasem musieli ustępować miejsca niemieckim kolonistom. Nazwa ta przyległa


Question: kiedy mikołajki?

Answer: Mikołajki – zeświecczona nazwa dnia Świętego Mikołaja obchodzonego 6 grudnia w katolicyzmie i prawosławiu

Context: Mikołajki – zeświecczona nazwa dnia Świętego Mikołaja obchodzonego 6 grudnia w katolicyzmie i prawosławiu, ku czci świętego Mikołaja, biskupa Miry. Do XIX wieku był to na ziemiach polskich dzień wolny od pracy. W 1969 roku w Kościele katolickim zniesiono święto, jest to już tylko tzw. "wspomnienie dowolne". Od średniowiecza w wigilię tego dnia święty Mikołaj (a właściwie osoba przebrana za niego) przynosił dzieciom prezenty. Współcześnie w Polsce nocą podkłada się dzieciom drobne upominki, małe zabawki, a przede wszystkim słodycze. W XIX i XX wieku obdarzający dzieci podarkami w swoje święto Mikołaj został przekształcony w baśniową postać rozdającą prezenty w Boże Narodzenie, wykorzystywaną w kulturze masowej. == Historia == Od IX wieku Mikołaj był wielbiony w chrześcijaństwie wschodnim i zachodnim jako


Question: kto sprawował funkcję prezesa wośp od 14 do 19 stycznia 2019?

Answer: Piotr Burczyński

Context: z funkcji prezesa WOŚP, wyjaśniając m.in., że jego decyzja jest spowodowana tym, że za śmierć prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza została oskarżona fundacja oraz on sam, mimo iż fundacja nie była w stanie lepiej zabezpieczyć imprezy. Jako przyczynę swojego odejścia Owsiak podał rosnącą falę nienawiści skierowaną wobec jego osoby. W związku z rezygnacją Jerzego Owsiaka z pełnienia funkcji prezesa Fundacji, od 14 do 19 stycznia 2019 roku, funkcję tę sprawował wiceprezes zarządu fundacji Piotr Burczyński. 19 stycznia, po pogrzebie Adamowicza, Owsiak zdecydował się powrócić na stanowisko prezesa WOŚP. === Transmisje z Finałów === Transmisje z Finałów nadawane były od 1993 do 2016 na antenach TVP, a od 2008 do 2011 również w TVN. W 2010 transmisje z XVIII Finału WOŚP pokazywał


Question: z jakiej rodziny jest lis?

Answer: rodzinie psowatych.

Context: Lis – nazwa zwyczajowa oznaczająca drapieżnego ssaka z rodzaju "Vulpes", najczęściej stosowana w odniesieniu do gatunku "Vulpes vulpes" (w języku polskim zwanego lisem pospolitym, lisem rudym lub po prostu lisem), a także przedstawicieli innych gatunków, podobnych do lisa, a zaliczanych do rodzajów: "Alopex", "Dusicyon" i "Urocyon". W klasyfikacji biologicznej nazwą "lisy" określane jest plemię Vulpini w rodzinie psowatych. Lisie futro było i jest cenione ze względu na puszysty włos i kolor – w zależności od gatunku: od śnieżnobiałego, srebrzystego poprzez jasnorudy aż do czarnego. Lis często symbolizuje spryt i przebiegłość w wielu kulturach, występuje w licznych bajkach (Ezop, Krasicki, Mickiewicz, Collodi) i podaniach, przysłowiach i filmach, a także w kartach Lenormand (karta 14).


Question: kiedy rozpoczął się 21 wiek?

Answer: XXI wiek rozpoczął się 1 stycznia 2001 roku (wbrew częstemu mniemaniu i uroczystej oprawie nadejścia roku 2000)

Context: 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 ---- XXI wiek – obecny wiek naszej ery, pierwszy wiek trzeciego tysiąclecia według kalendarza gregoriańskiego. XXI wiek rozpoczął się 1 stycznia 2001 roku (wbrew częstemu mniemaniu i uroczystej oprawie nadejścia roku 2000) i zakończy się 31 grudnia 2100 roku. Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych, XXI wiek niekoniecznie rozpoczął się w 2001 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1989 lub 1991 rok. W niektórych najnowszych opracowaniach za początek nowego wieku (lub nawet epoki) uznaje się też niekiedy 11 września 2001 roku. Wspomniane daty są na razie propozycjami i nie przeniknęły jeszcze na stałe do ogólnie przyjętej


Question: co było przyczyną upadku państwa wielkomorawskiego?

Answer: osłabienia wewnętrznego i węgierskiego najazdu

Context: Wydarzenia te osłabiły pozycję Wielkich Moraw. W 894, po śmierci Świętopełka, kraj został podzielony między dwóch jego synów, Mojmira II i Świętopełka II, którzy w następnych latach zaczęli walkę o tron. Osłabione walkami wewnętrznymi, państwo nie było w stanie obronić się przed najazdem koczowniczych Węgrów, którzy zaatakowali od strony Niziny Panońskiej. W konsekwencji osłabienia wewnętrznego i węgierskiego najazdu państwo wielkomorawskie upadło na początku X wieku, ok. 906, po 87 latach istnienia. Na części obszarów byłego już imperium morawskiego miejscowa ludność powróciła do pogaństwa. == Władza == Ustrój państwa wielkomorawskiego zaliczany jest do monarchii wczesnofeudalnych. Najwyższą władzę w państwie sprawował władca pochodzący z rodzimej dynastii Mojmirowiców. W źródłach określany jako: "kьnędzь", "princeps", "rex", "dux", "vladyka", "comes". Znaczącą pozycję w rządzeniu krajem


Question: w jakim województwie jest częstochowa?

Answer: województwie śląskim

Context: Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975–1998 stolica i siedziba władz województwa częstochowskiego. Częstochowa, pomimo tego że znajduje się w granicach województwa śląskiego, historycznie i kulturowo należy do Małopolski. Ośrodek akademicki (5 uczelni) w tym dwie największe uczelnie publiczne w regionie o randze Politechniki i Uniwersytetu. Stale poszerzający swoją ofertę edukacyjną, przy czym nie bez znaczenia dla rangi regionu jest utworzenie w 2022 roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Humanistyczno - Przyrodniczym im. Jana Długosza w Częstochowie. Częstochowa jest centralnym miastem aglomeracji częstochowskiej, a także największym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i administracyjnym w subregionie północnym województwa śląskiego. Częstochowa jest położona w północnej części województwa śląskiego, nad rzeką Wartą, w trzech mezoregionach


Question: dlaczego siewki więdną?

Answer: Powodowana jest przez grzyby, które obejmują swym porażeniem szyję korzeniową.

Context: oraz liściach właściwych. Powodowana jest przez grzyby, które obejmują swym porażeniem szyję korzeniową. Siewki kiełkują, ale słabo rosną, więdną, żółkną i przeważnie obumierają. W miejscu infekcji następuje najczęściej silne przewężenie prowadzące do obumierania rośliny. Zgorzel siewek jest jednym z objawów fuzariozy zbóż. == Etiologia == Grzyby i grzybopodobne organizmy najczęściej wywołujące zgorzel siewek (nazwy naukowe na podstawie aktualizowanej klasyfikacji Index Fungorum: * rodzaj "Alternaria": "Alternaria brassicae", "Alternaria brassicicola", "Alternaria radicina", "Alternaria dauci". Ta grupa chorób nazywana jest alternariozą * rodzaj "Aphanomyces": "Aphanomyces cochlioides" powodujący zgniliznę korzeni buraka, "Aphanomyces euteiches" powodujący zgniliznę korzeni roślin strączkowych * rodzaj "Botrytis": "Borytis cinerea" * rodzaj "Didymella": "Didymella pinodella", "Didymella pinodes" * rodzaj "Fusarium": "Fusarium avenaceum", "Fusarium graminearum", "Fusarium oxysporum", "Fusarium culmorum", "Fusarium solani" wywołują


Question: kim jest przedstawiciel dyplomatyczny?

Answer: oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji.

Context: Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (, , ) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji. Państwo, które dyplomata reprezentuje, nazywamy "państwem wysyłającym", zaś państwo, w którym jest akredytowany – "państwem przyjmującym". Wszyscy przedstawiciele dyplomatyczni akredytowani w określonym państwie tworzą jego korpus dyplomatyczny. == Historia == Początki działalności, którą dziś nazywamy służbą zagraniczną, sięgają czasów starożytnych. Starożytna Grecja i Rzym posługiwały się wysłannikami w celu załatwienia konkretnych spraw, załagodzenia sporu, uzgodnienia umowy, itp. W Grecji nazywano ich "presbeis", zaś w Rzymie "oratores" lub "legati". Podstawowymi umiejętnościami, którymi musieli się oznaczać wysłannicy, były umiejętności krasomówcze oraz znajomość retoryki i erystyki. Rzym starożytny posiadał także szczególny rodzaj służby zagranicznej – "feciales". Wysyłano ich wtedy, gdy domagano się wyjaśnień i odszkodowania od


Question: dokąd prowadzi droga nr 7?

Answer: z Żukowa k. Gdańska przez Warszawę do granicy ze Słowacją w Chyżnem.

Context: } |1. łącznik - nazwa = Wschodnia obwodnica Krakowa (S7) |1. łącznik - trasa = |commons = Category:National road 7 (Poland) |wikinews = |www = }} Droga krajowa nr 7 – droga krajowa klasy S, klasy GP oraz G prowadząca z Żukowa k. Gdańska przez Warszawę do granicy ze Słowacją w Chyżnem. Jest ona częścią międzynarodowej drogi europejskiej E77 prowadzącą dalej przez Słowację do stolicy Węgier, Budapesztu oraz na odcinku Gdańsk – węzeł Elbląg Wschód częścią trasy E28. Fragment z Krakowa do Rabki jest także częścią trasy tzw. "Zakopianki", czyli najczęściej uczęszczanej przez turystów drogi w Tatry. Trasa przebiega przez pięć województw: pomorskie, warmińsko-mazurskie, mazowieckie, świętokrzyskie i małopolskie. Arteria bywa czasem nazywana "drogą E7", ze względu na to, że przed


Question: która część mikroskopu umożliwia zmianę obiektywu?

Answer: „rewolwer”

Context: Mikroskop umożliwiał 10-krotne powiększenie. We współczesnych mikroskopach optycznych jest osiągane powiększenie 1500-krotne. == Budowa == Podstawowymi częściami mikroskopu optycznego są: * okular, który służy do powiększenia obrazu tworzonego przez obiektyw mikroskopu, * tubus, który służy do formowania powiększonego obrazu pośredniego, * śruba makrometryczna, która służy do wstępnej regulacji ostrości, * śruba mikrometryczna, która służy do precyzyjnego ustalenia ostrości (zob. mikrometr), * „rewolwer”, który umożliwia prostą zmianę obiektywu, * obiektywy, które zbierają światło pochodzące od przedmiotu i tworzą jego powiększony obraz pośredni, * stolik przedmiotowy, na którym umieszcza się preparat, np. na szkiełku podstawowym, przykryty szkiełkiem nakrywkowym, * kondensor, który koncentruje światło formując z niego stożek, * źródło światła (dawniej zwierciadło, obecnie najczęściej żarówka halogenowa), które służy do naświetlania badanego obiektu.


Question: kto mógł brać udział w starożytnych igrzyskach olimpijskich?

Answer: mężczyźni.

Context: Starożytne igrzyska olimpijskie ( – święte igrzyska olimpijskie) – panhelleńskie igrzyska odbywające się w cyklu czteroletnim ku czci boga Zeusa. Organizowano je w Olimpii (stąd nazwa igrzysk), mieście na Półwyspie Peloponeskim. Mogli w nich uczestniczyć wyłącznie mężczyźni. == Historia == Nie są znane dokładne początki igrzysk olimpijskich. Data pierwszych igrzysk w Olimpii przyjmowana jest na rok 776 p.n.e., a zwycięzcą w nich był Koroibos z Elidy. Według mitów ich inicjatorem był Herakles Idajski, jeden z braci Kuretów, którzy opiekowali się Zeusem. To właśnie Herakles wezwał pozostałych braci do rywalizacji w biegach, a zwycięzcę udekorował gałązką oliwną. Igrzyska organizowano zawsze w czasie drugiej pełni Księżyca po przesileniu letnim, czyli na przełomie lipca i sierpnia. Miesiąc przed oraz podczas igrzysk olimpijskich w


Question: kiedy nastąpiło zesłanie ducha świętego?

Answer: miało miejsce w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa Święto Tygodni.

Context: Zesłanie Ducha Świętego (gr. πεντηκοστή [ἡμέρα], pentekostē [hēmera], łac. Pentecoste), Pięćdziesiątnica, potocznie Zielone Święta lub Zielone Świątki (lokalnie także Czerwona Pascha) – według Dziejów Apostolskich wydarzenie, które miało miejsce w pierwsze po zmartwychwstaniu Jezusa Święto Tygodni. Na zebranych w wieczerniku apostołów i Marię z Nazaretu zstąpił Duch Święty. Apostołowie zaczęli przemawiać w wielu językach (ksenolalia) oraz otrzymali inne dary duchowe – charyzmaty (Dz 2,1−11). Wydarzenie to zostało zapowiedziane przez Jezusa przed jego Wniebowstąpieniem. Uroczystość Zesłania Ducha Świętego należy − obok uroczystości Narodzenia i Zmartwychwstania Pańskiego − do najważniejszych świąt w chrześcijańskim cyklu rocznym. W Kościele katolickim uroczystość kończy okres wielkanocny. == Historia Pięćdziesiątnicy == Pierwowzorem chrześcijańskiego świętowania pięćdziesięciodniowego okresu po Niedzieli Wielkanocnej było Święto Tygodni (Szawuot), jedno z trzech świąt


Question: z czego zbudowany jest cep?

Answer: Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego, zwykle dębowego).

Context: Cep – narzędzie rolnicze służące do ręcznego młócenia zboża, czyli oddzielania ziarna od kłosów. == Budowa == Cep zbudowany jest z dwóch kijów: dzierżaka (dłuższego) i bijaka (krótszego, zwykle dębowego). Ich cieńsze końce połączone są rzemieniem (czasem wysuszoną skórą z węgorza) – zwanym gązwą lub gackiem, a na Zamojszczyźnie kapicą – lub metalowym przegubem, nazywanym ósemką. Encyklopedia rolnictwa z 1898 roku podaje: == Młocka == Młócono, trzymając cep za dzierżak i uderzając bijakiem w rozłożone na klepisku (lub innym twardym płaskim podłożu) zboże. Młócący musiał tak uderzać cepem, aby za każdym razem bijak uderzał całą swoją długością w warstwę zboża na klepisku (w przeciwnym wypadku pojawiały się znaczne siły reakcji na dzierżak oraz mogło nastąpić zgniatanie ziaren). Zaletą cepa była


Question: czym odżywiają się szerszenie?

Answer: Szerszeń europejski żywi się owadami, owocami oraz sokami niektórych drzew.

Context: 10°C. Opuszczone gniazdo (mniej więcej 15-20 września) służy do zimowania skorkom, a także skórnikom i innym owadom wyjadającym pozostałe w nim resztki. Szerszeń europejski żywi się owadami, owocami oraz sokami niektórych drzew. Szerszenie korzystające ze skrzynek lęgowych dla ptaków zajmują te same gniazda w kolejnych latach, jeśli nie mają w swoim zasięgu innych miejsc (np. nowych, pustych skrzynek). Zwiększenie liczby dostępnych skrzynek badanych rojów skutkowało zakładaniem gniazd w nowych skrzynkach. W warunkach naturalnych nie stwierdzano wykorzystywania starych gniazd. == Znaczenie gospodarcze == Rola szerszeni w gospodarce człowieka nie jest jednoznaczna, zależna od lokalnych warunków. Żywiąc się innymi owadami (zwłaszcza muchówkami) mogą pełnić pożyteczną rolę, gdy zjadają owady uznawane przez człowieka za szkodniki, ale szerszenie zjadają również owady pożyteczne, np. pszczoły,