Question: jakie programy prowadzi ewa drzyzga?

Answer: przygotowywała i prowadziła poranne serwisy informacyjne oraz prowadziła różne pasma programowe, m.in. "Radio Muzyka Fakty

Context: Ewa Drzyzga (ur. 1 grudnia 1967 w Krakowie) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna. W latach 2000–2016 prowadziła talk-show "Rozmowy w toku", za co została nagrodzona Wiktorem w kategorii "Osobowość telewizyjna", trzema Telekamerami i Złotą Telekamerą. == Życiorys == Jest córką pielęgniarki i wojskowego. Urodziła się i wychowała w Krakowie, gdzie ukończyła Szkołę Podstawową nr 64, VIII LO w klasie matematyczno-fizycznej i filologię rosyjską na Wyższej Szkole Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej. Działalność medialną rozpoczęła w 1990, odbywając trzymiesięczny staż do Polskiego Radia w Krakowie. Następnie przeszła do RMF FM, debiutując na antenie w połowie 1991. Początkowo przygotowywała i prowadziła poranne serwisy informacyjne oraz prowadziła różne pasma programowe, m.in. "Radio Muzyka Fakty", później była reporterką stacji, ponadto przyczyniła się do


Question: co shepard zrobił na księżycu?

Answer: uruchomili wiele urządzeń pomiarowych, wykonali szereg doświadczeń i zebrali około

Context: oraz oprzyrządowania naziemnego; * tworzenie jakościowych ocen naukowych i inżynierskich, wspomagających ogólne planowanie misji, formułowanie procedur operacyjnych, wybór i prowadzenie poszczególnych eksperymentów dla każdego lotu. Shepard powrócił do korpusu astronautów w maju 1969 po przebytej uprzednio operacji korygującej i zastosowaniu nowo opracowanej wówczas metodzie leczenia choroby Ménière’a. W wieku 47 lat, jako najstarszy astronauta w ówczesnym programie, Shepard po raz drugi wziął udział w locie kosmicznym, jako dowódca statku Apollo 14. Misja trwała od 31 stycznia do 9 lutego 1971. Jego partnerami w trzeciej wizycie człowieka na Księżycu byli: Stuart Roosa – pilot modułu dowodzenia i Edgar Mitchell – pilot lądownika. Shepard i Mitchell po wylądowaniu na Księżycu modułem „Antares”, uruchomili wiele urządzeń pomiarowych, wykonali szereg doświadczeń i zebrali około


Question: kiedy zsrr upadł?

Answer: deklaracją o samorozwiązaniu ZSRR uchwaloną przez Radę Najwyższą ZSRR 26 grudnia 1991.

Context: Rozpad ZSRR – proces rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ówcześnie największego państwa świata) zapoczątkowany ogłoszeniem suwerenności przez Estońską SRR 16 listopada 1988 i zakończony deklaracją o samorozwiązaniu ZSRR uchwaloną przez Radę Najwyższą ZSRR 26 grudnia 1991. W okresie tym wszystkie piętnaście republik ZSRR ogłosiło suwerenność, wystąpiło z ZSRR i stało się niepodległymi państwami. == Geneza == 10 marca 1985 roku zmarł Konstantin Czernienko. Dzień później władzę w ZSRR objął Michaił Gorbaczow. Gospodarka ZSRR była w bardzo złym stanie. Nierentowne górnictwo, zacofanie techniczne, głód mieszkaniowy, koszty wyścigu zbrojeń i wojny w Afganistanie oraz niewykonywalne plany gospodarcze doprowadziły do sytuacji, w której Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR) musiała zaakceptować istnienie wolnego rynku wbrew ideologii. Podczas pierwszych lat rządów Gorbaczow zrestrukturyzował biurokrację państwową


Question: dokąd odlatują jaskółki?

Answer: na południe

Context: w stale rosnących gromadach, które wraz z upływem sezonu można zobaczyć, zbierające się na drzewach, dachach lub na drutach. Do końca października większość jaskółek opuszcza obszary lęgowe w zachodniej i środkowej Europie, choć widok ptaków w listopadzie i grudniu nie jest rzadki, a dalsza migracja na południe i tak kończy się później. Po połączeniu w pary pozostają razem, aby rozmnażać się do końca życia; jednak kopulacje poza parą są powszechne, co powoduje, że gatunek ten jest genetycznie poligamiczny, mimo że jest monogamiczny społecznie. Przeprowadzone w Szkocji badanie wykazało, że 15% piskląt nie było spokrewnionych z ich domniemanymi ojcami, a 32% lęgów zawierało co najmniej jedną dodatkową parę piskląt. Samce tworzące dodatkowe pary, zwykle z gniazd, w których już złożone zostały


Question: czym zasłynął mikołaj kopernik w dziedzinie ekonomii?

Answer: sformułowanie ilościowej teorii pieniądza i prawa Kopernika-Greshama w ekonomii.

Context: postulat odrzucenia wszelkiego geocentryzmu i antropocentryzmu – zasadą kopernikańską. Pozostałe osiągnięcia uczonego to m.in. sformułowanie ilościowej teorii pieniądza i prawa Kopernika-Greshama w ekonomii. W geometrii płaskiej rozpowszechnił twierdzenie nazywane jego imieniem, choć nie jest jego pierwszym autorem. Kopernik to również tłumacz bizantyjskiego pisarza Teofilakta Symokatty na język łaciński, autor łacińskiego poematu "Septem Sidera" ("Siedem Gwiazd") oraz map Warmii i innych terenów Prus. Astronomiczne dzieło Kopernika wiązało się też z rewizją fizyki Arystotelesa, będącej częścią jego systemu filozoficznego – otwierając drogę do mechaniki klasycznej, teorii grawitacji Newtona i do nowożytnej metody naukowej. Kopernik pełnił wiele funkcji administracyjnych i urzędów jak: * generalny administrator biskupstwa warmińskiego po zgonie biskupa Fabiana Luzjańskiego, * "komisarz Warmii" (1521), * kanclerz kapituły katedralnej warmińskiej (1511–1513, 1520,


Question: na czym polegały akcje małego sabotażu?

Answer: na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń, ośmieszaniu zarządzeń okupanta i dezorganizowaniu jego akcji propagandowych.

Context: Mały sabotaż – kategoria akcji konspiracyjnych w czasie okupacji niemieckiej (w latach 1939–1945), polegająca na pisaniu antyhitlerowskich haseł na murach, wysyłaniu ostrzeżeń, ośmieszaniu zarządzeń okupanta i dezorganizowaniu jego akcji propagandowych. Mały sabotaż był stosowany przez ruch oporu w wielu krajach okupowanej Europy. Jego znaczenie było głównie psychologiczne – utwierdzał w ludności przekonanie o istnieniu i działaniu ruchu oporu oraz o możliwości zwycięstwa mimo represji. == Dzieje pojęcia == Twórcą pojęcia „mały sabotaż” był prawdopodobnie Aleksander Kamiński, który w listopadzie 1940 zamieścił w "Biuletynie Informacyjnym" artykuł pod takim właśnie tytułem. W artykule tym użycie wyrażenia „mały sabotaż” odbiegało jeszcze od jego późniejszego znaczenia. Kamiński zaliczał do przykładów małego sabotażu powolną i niesolidną pracę na rzecz okupanta ("pracuj Polaku powoli"), niedbałe wykonywanie


Question: jakie są typy promieniowania?

Answer: promieniowanie fal elektromagnetycznych (według rosnącej energii) ** promieniowanie radiowe, ** promieniowanie mikrofalowe – mikrofale, ** promieniowanie tła (promieniowanie reliktowe), ** promieniowanie cieplne (termiczne) – promieniowanie elektromagnetyczne wysyłane przez każde ciało o temperaturze większej od zera bezwzględnego, ** promieniowanie podczerwone – podczerwień, ** promieniowanie świetlne – światło, ** promieniowanie słoneczne, ** promieniowanie laserowe ** promieniowanie ultrafioletowe (nadfioletowe, nadfiolet) ultrafiolet, ** promieniowanie rentgenowskie

Context: Promieniowanie – strumień cząstek lub fal wysyłanych przez ciało. Wytwarzanie promieniowania jest nazywane emisją. Pierwotnie pojęcia promieniowania używano do promieni słonecznych. Potem do tych rodzajów wysyłanych cząsteczek i fal (bez wnikania w ich naturę), którego wąski strumień (promień patrz światło) rozchodząc się w przestrzeni może być traktowany jak linia w geometrii (nie rozdziela się). == Rodzaje promieniowania == * promieniowanie fal elektromagnetycznych (według rosnącej energii) ** promieniowanie radiowe, ** promieniowanie mikrofalowe – mikrofale, ** promieniowanie tła (promieniowanie reliktowe), ** promieniowanie cieplne (termiczne) – promieniowanie elektromagnetyczne wysyłane przez każde ciało o temperaturze większej od zera bezwzględnego, ** promieniowanie podczerwone – podczerwień, ** promieniowanie świetlne – światło, ** promieniowanie słoneczne, ** promieniowanie laserowe ** promieniowanie ultrafioletowe (nadfioletowe, nadfiolet) ultrafiolet, ** promieniowanie rentgenowskie


Question: w którym mieście zebrało się ogólnoniemieckie zgromadzenie narodowe?

Answer: we Frankfurcie nad Menem

Context: Frankfurckie Zgromadzenie Narodowe ("Parlament frankfurcki", niem. "Frankfurter Nationalversammlung") – ogólnoniemiecki parlament, zwołany w konsekwencji Wiosny Ludów 18 maja 1848 w celu zjednoczenia Niemiec we Frankfurcie nad Menem. Projekt powołania parlamentu powstał w Heidelbergu, i został pozytywnie zaopiniowany przez Radę Związku Niemieckiego. W krajach austriackich wybory odbyły się w dniach 26 i 28 kwietnia 1848. Wybrani zostali tylko Niemcy, ponieważ działacze czescy i słoweńscy zbojkotowali wybory. Przewagę w parlamencie zdobyła orientacja wielkoniemiecka, dążąca do utworzenia zjednoczonej Rzeszy Niemieckiej ze wszystkich krajów niemieckich, w tym również i Cesarstwa Austrii. Reprezentanci tej opcji wybrali regenta związku ("Reichsverweser"), którym został arcyksiążę Jan. Utworzył on rząd pod przewodnictwem Antona von Schmerlinga. Reprezentanci Cesarstwa Austrii zaczęli wywierać nacisk na przyjęcie do projektowanego państwa wszystkich krajów należących


Question: jaki sport uprawia sie na trawie?

Answer: Hokej na trawie

Context: Hokej na trawie – zespołowa gra sportowa. == Opis gry == Mecz rozgrywany jest przez dwie drużyny po 11 graczy (+5 rezerwowych). Od 2019 r., na mocy decyzji Międzynarodowej Federacji Hokeja na Trawie (FIH), mecz hokeja na trawie składa się z czterech kwart po 15 minut. Wcześniej rozgrywano mecze 2 x 35 minut i niektóre federacje jeszcze stosują ten podział. Na igrzyskach w Tokio rozgrywano mecze trwające 4 x 15 min. Odbywa się na boisku o wymiarach 91,40 × 55 m, na którym stoją dwie bramki o wysokości 2,14 m i szerokości 3,66 m. Celem gry jest wbicie za pomocą drewnianej laski okrągłej piłki o średnicy ok. 7-7,5 cm i masie ok. 160 g do bramki przeciwnika. Gracz może dotknąć


Question: jak oficjalnie nazywa się big ben?

Answer: Elizabeth Tower

Context: Big Ben – nazwa zwyczajowa wieży zegarowej Elizabeth Tower w Londynie w Wielkiej Brytanii. Nazwa początkowo odnosiła się do dzwonu ze St. Stephen’s Tower (z ang. Wieża św. Stefana), zwanej również "The Clock Tower" (ang. „Wieża Zegarowa”), należącej do Pałacu Westminsterskiego. Obecnie nazwa Big Ben odnosi się często zarówno do dzwonu, jak i zegara oraz samej wieży. 12 września 2012 roku wieża została oficjalnie nazwana Elizabeth Tower dla uhonorowania 60-letniego panowania Elżbiety II. == Historia == Budowę tej neogotyckiej wieży podjęto po pożarze 16 października 1834 roku, który strawił znaczną część Pałacu. Zachowała się jedynie 900-letnia Westminster Hall oraz kaplica św. Stefana. Projektantami byli m.in. Charles Barry i jego asystent Augustus W. Pugin. Odbudowa trwała do roku 1858. W obecnym


Question: czym jest zdolność prawna?

Answer: Zdolność prawna – zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków w prawie cywilnym.

Context: Zdolność prawna – zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków w prawie cywilnym. Zdolność prawna jest atrybutem osób fizycznych, jednostek organizacyjnych będących osobami prawnymi (w szczególności Skarbu Państwa) oraz niebędących osobami prawnymi, którym zdolność prawną nadają przepisy szczególne. Nie można się jej zrzec, pozbawić ani ograniczyć. Zdolność prawna jest na gruncie polskiego prawa niestopniowalna. Można ją mieć albo nie. Zakres, w jakim można z niej korzystać, definiuje osobny atrybut podmiotu prawa – zdolność do czynności prawnych. Jednakże na mocy zdolności prawnej umowa dotycząca drobnej bieżącej sprawy życia codziennego i zawarta przez osobę fizyczną niemającą zdolności do czynności prawnych staje się ważna z chwilą jej całkowitego wykonania, jeżeli nie pociąga za sobą rażącego pokrzywdzenia tej osoby. == Nabycie zdolności prawnej ==


Question: w którym roku na rynku pojawił się multivan?

Answer: zaprezentowany po raz pierwszy w 2003 roku.

Context: zaprezentowany po raz pierwszy w 2003 roku. Osobowa wersja nosi nazwę Multivan. Samochód otrzymał kod fabryczny T5. W 2005 roku do produkcji wprowadzono wersję z napędem na cztery koła opartym na sprzęgle Haldex. W 2009 roku auto przeszło face lifting, który upodobnił model do produkowanych obecnie innych modeli marki. Zmienione zostały m.in. przednie reflektory, które otrzymały światła do jazdy dziennej oraz opcjonalną funkcję doświetlania zakrętów. Zmienione zostały także m.in. zderzaki oraz lusterka zewnętrzne. Przy okazji liftingu zastosowane zostało nowe wnętrze pojazdu. Wprowadzono także nową skrzynię biegów - 7-biegowy półautomat DSG, a do listy wyposażenia dodano m.in. system ruszania ze wzniesienia, asystenta zmiany pasa ruchu oraz czujniki cofania. W 2004 roku auto zdobyło tytuł Van of the Year, a w 2010


Question: ilu turystów odwiedza paryż?

Answer: W 2018 r. Paryż odwiedziło 17,95 mln turystów z całego świata

Context: (77), Dolina Marny (94), Dolina Oise (95) oraz Yvelines (78). Miasto ma układ koncentryczny z rozchodzącymi się gwiaździście bulwarami. Jego oś stanowi wcięta dolina Sekwany, która dzieli Paryż na dwie części: prawobrzeżną (północną) "Rive Droite" oraz lewobrzeżną (południową) "Rive Gauche". W 2018 r. Paryż odwiedziło 17,95 mln turystów z całego świata – był trzecim najczęściej odwiedzanym miastem świata po Bangkoku i Londynie. Według danych ICCA w Paryżu zorganizowano w 2018 r. największą liczbę kongresów międzynarodowych (1192). == Historia == Historyczne centrum Paryża stanowi wyspa Île de la Cité na Sekwanie, na której położony jest m.in. Palais de Justice oraz katedra Notre-Dame de Paris. Jest ona połączona z mniejszą wyspą Île Saint-Louis. Paryż był pierwotnie osadą celtycką, głównym ośrodkiem plemienia Paryzjów


Question: gdzie produkowano junaka?

Answer: Produkowany był w SFM w Szczecinie

Context: SFM Junak – polski motocykl, produkowany przez Szczecińską Fabrykę Motocykli w latach 1956–1965. Był najcięższym motocyklem oraz jedynym motocyklem z silnikiem czterosuwowym produkowanym w PRL (nie licząc żużlowego WSK FIS i kilku sztuk żużlowego STAL 001-55). == Historia == W latach 1956–1965 wyprodukowano łącznie 91 400 motocykli Junak, w tym ok. 10 000 szt. modelu M07, a także rajdowe typu M07-R, crossowe typu M07-C, 2500 trójkołowców typu B20 (dostawczy ze skrzynią z plandeką) oraz 8500 wózków bocznych typów WB1 i W03. Produkowany był w SFM w Szczecinie, silniki typu S03 do wszystkich modeli Junaka produkowane były przez Zakłady Sprzętu Motoryzacyjnego w Łodzi. W latach 1956–1959 wyprodukowano ok. 10 tys. egzemplarzy M07. Model M10 oficjalnie wprowadzono do produkcji w grudniu 1959


Question: ile rekordów guinnessa ma polska?

Answer: 290

Context: spożyta jednorazowo”. Tytuł księgi wywodzi się od irlandzkiej rodziny Guinness, piwowarów, właścicieli browaru w Dublinie w XIX wieku. Dziś Guinness PLC z siedzibą główną w Londynie ma swoje oddziały w 120 krajach. Polska zajmuje drugie miejsce z liczbą 290 rekordów. Pierwsze miejsce ma USA – 315, a trzecie Wielka Brytania – 140 (stan na 25.01.2018). == Historia == 4 maja 1951 roku sir Hugh Beaver, dyrektor generalny browaru Guinness, udał się na strzelanie na bagienne tereny nad rzeką Slaney w hrabstwie Wexford w Irlandii. Zadając sobie wtedy pytanie o najszybszego ptaka w Europie (siewka złota czy cietrzew), dostrzegł, że takich informacji nie można zweryfikować w ówczesnych podręcznikach. Zdając sobie sprawę z tego, że podobnych pytań w pubach w Irlandii i


Question: kim jest mężczyzna?

Answer: Mężczyzna – dojrzały płciowo przedstawiciel gatunku Homo sapiens o płci męskiej.

Context: Mężczyzna – dojrzały płciowo przedstawiciel gatunku Homo sapiens o płci męskiej. Różnice w genotypie kobiety i mężczyzny determinują dymorfizm płciowy człowieka (→ chromosomy płci), gdyż zdecydowana większość mężczyzn ma chromosom X i chromosom Y. U mężczyzn zazwyczaj również występuje wyższy poziom androgenów i niższy estrogenów. Wyjątek od tego stanowią niektórzy transpłciowi i interpłciowi mężczyźni. == Anatomia mężczyzny == Płeć człowieka determinowana jest w momencie zapłodnienia na podstawie materiału genetycznego znajdującego się wewnątrz plemnika. Jeśli plemnik noszący chromosom Y zapłodni komórkę jajową, potomstwem zazwyczaj będzie samiec (o chromosomach XY). Osoby, których anatomia lub struktura chromosomów jest różna od typowo męskiej i typowo żeńskiej, są określane jako osoby interpłciowe. W przypadku mężczyzn, do pierwszorzędnych cech płciowych zalicza się penisa i jądra. Pierwszorzędne


Question: jakiego typu jest elektrownia w bogatyni?

Answer: węglowa elektrownia cieplna, kondensacyjna, blokowa z międzystopniowym przegrzewem pary i zamkniętym układem wody chłodzącej

Context: PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. Oddział Elektrownia Turów – czwarta co do wielkości w Polsce węglowa elektrownia cieplna, kondensacyjna, blokowa z międzystopniowym przegrzewem pary i zamkniętym układem wody chłodzącej, opalana węglem brunatnym. Elektrownia została uruchomiona 28 sierpnia 1962 r. Zakład znajduje się w Bogatyni (powiat zgorzelecki) na styku granic Polski, Czech oraz Niemiec. Jej moc osiągalna wynosi 2029 MW. Roczna produkcja energii elektrycznej w 2021 wyniosła 10,06 TWh oraz 732 tys. GJ energii cieplnej. Elektrownia Turów pracuje nieprzerwanie od 1962 roku. W 2005 roku zakończono jej modernizację. Dzięki temu jest najnowocześniejszą w Polsce elektrownią opalaną węglem brunatnym. Dysponuje 6 blokami z kotłami fluidalnymi. W 2020 roku jej udział mocy w systemie energetycznym kraju wyniósł 5%. Paliwo podstawowe – węgiel


Question: w jakim zespole śpiewała agnieszka chylińska?

Answer: 2003 wokalistka zespołu O.N.A.

Context: Agnieszka Barbara Chylińska (ur. 23 maja 1976 w Gdańsku) – polska piosenkarka, autorka tekstów, felietonistka, osobowość telewizyjna oraz autorka książek dla dzieci. Członkini Akademii Fonograficznej ZPAV. W latach 1994–2003 wokalistka zespołu O.N.A., którego twórczość klasyfikowana jest jako pop-rock, hard rock i heavy metal. Nagrania formacji rozeszły się w nakładzie kilkuset tysięcy egzemplarzy, co uplasowało ją w czołówce polskiego rocka. W latach 2003–2006 wokalistka grupy Chylińska, projektu kontynuującego brzmienie z twórczości O.N.A. Od 2009 artystka solowa, wydała cztery albumy studyjne: "Modern Rocking" (2009), "Forever Child" (2016), "Pink Punk" (2018) i "Never Ending Sorry" (2022). Pierwsze dwa wydawnictwa dotarły do pierwszego miejsca polskiej listy sprzedaży OLiS. Za sprzedaż swoich albumów otrzymała jedną potrójną platynową płytę, jedną platynową i dwie złote. Laureatka czterech


Question: jakie pierwiastki ulegają pasywacji?

Answer: Proces pasywacji odnosi się zasadniczo do metali.

Context: momentu ponownej pasywacji). Proces pasywacji odnosi się zasadniczo do metali. Może być procesem naturalnym, wynikającym z właściwości metalu w danym środowisku, lub też może być procesem sztucznie wywołanym przez człowieka (tworzy się warstwę pasywną składającą się z tlenków, głównie tlenków chromu). Nie wszystkie metale ulegają naturalnej pasywacji, a ponadto pasywacja ta przebiega odmiennie dla różnych środowisk. Przykładem naturalnej pasywacji może być odporność na czynniki atmosferyczne niektórych metali niebędących metalami szlachetnymi np. wytworzenie się patyny na powłoce miedzianej. Zjawisko pasywacji znalazło również zastosowanie przy przewożeniu stężonego kwasu azotowego w cysternach wykonanych z aluminium. Metal ten reaguje ze stężonym kwasem azotowym, tworząc powłokę – barierę ochronną – która uniemożliwia dalszą reakcję, ale nie wpływa na właściwości fizyczne ani chemiczne kwasu. Kategoria:Elektrochemia Kategoria:Korozja


Question: ile wyprodukowano fiatów 126p?

Answer: Wyprodukowano 4 671 586 egzemplarzy Fiata 126, z czego 3 318 674 w Polsce (1 152 325 w Bielsku-Białej, 2 166 349 w Tychach), a we Włoszech 1 352 912.

Context: FSM w Tychach (190 361 egzemplarzy); * 126p Cabrio (1991–1995), 2-drzwiowy kabriolet bazujący na zespołach wersji fastback (507 egzemplarzy). Wyprodukowano 4 671 586 egzemplarzy Fiata 126, z czego 3 318 674 w Polsce (1 152 325 w Bielsku-Białej, 2 166 349 w Tychach), a we Włoszech 1 352 912. W latach 1975–1992 wyeksportowano 897 316 Polskich Fiatów 126p. Fiat 126 uznawany jest za samochód, który zmotoryzował polskie społeczeństwo. Jego atutami były niska cena zakupu (był najtańszym samochodem dostępnym na polskim rynku) i prosta konstrukcja, umożliwiająca samodzielne naprawy. Był natomiast krytykowany za słabe osiągi, niską skuteczność hamulców i niewielką przestrzeń użyteczną. Przez wiele lat Fiat 126 był jednym z najczęściej spotykanych samochodów na drogach w Polsce i doczekał się wielu nazw


Question: kiedy skończyło się średniowiecze?

Answer: nie ma powszechnie uznawanej daty końca tej epoki.

Context: z początkiem niewoli awiniońskiej (1309), albo w chwili wystąpienia Marcina Lutra (1517), albo w czasie soboru trydenckiego (1545–1563). Natomiast epoka cesarstwa średniowiecznego na Zachodzie rozpoczęła się wraz z koronacją cesarską Karola Wielkiego (800), a zakończyła wraz ze śmiercią Fryderyka II (1250). Za koniec średniowiecza i początek czasów nowożytnych uznawane jest również wynalezienie druku. W literaturze dominuje jednak periodyzacja oparta na przemianach politycznych. === Ramy czasowe średniowiecza === Najczęściej podawaną datą początku średniowiecza jest rok 476. Data ta została użyta po raz pierwszy przez Bruniego. Był to rok detronizacji ostatniego cesarza zachodniorzymskiego Romulusa Augustulusa. Dla Europy jako całości za datę końcową średniowiecza jest często uważany rok 1500, ale nie ma powszechnie uznawanej daty końca tej epoki. W zależności od kontekstu za


Question: gdzie krecono zdjecia do filmu pokot?

Answer: Zdjęcia do filmu kręcone były m.in. w: Bystrzycy Kłodzkiej, Międzygórzu, Nowej Rudzie.

Context: HBO Polska oraz Agora SA. Zdjęcia do filmu kręcone były m.in. w: Bystrzycy Kłodzkiej, Międzygórzu, Nowej Rudzie. == Festiwale, nagrody == "Pokot" miał swoją premierę światową na 67. MFF w Berlinie, gdzie zaprezentowano go w konkursie głównym. Jury wyróżniło go Nagrodą im. Alfreda Bauera za innowacyjność. Niektóre wypowiedzi Agnieszki Holland i Olgi Tokarczuk na Berlinale zostały krytycznie przyjęte przez część prasy prawicowej w Polsce. 9 września 2017 komisja oscarowa Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej pod przewodnictwem Pawła Pawlikowskiego postanowiła zgłosić "Pokot" jako polskiego kandydata do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Pawlikowski stwierdził, że „"Pokot" to uniwersalna, bardzo starannie zrealizowana opowieść niewątpliwie poszerzająca pole naszej wrażliwości. Ten gatunkowy patchwork jest niezwykle aktualny i sprawia, że wciąż warto zadawać podstawowe pytania. To film


Question: jakiego programu wbudowanego w system windows 8 pro można użyć aby zaszyfrować dane?

Answer: BitLocker

Context: BitLocker – rozwiązanie pozwalające na kryptograficzną ochronę danych na dyskach, wbudowane w systemach operacyjnych Microsoftu – Windows Vista Enterprise, Windows Vista Ultimate, Windows 7 Ultimate, Windows 7 Enterprise, Windows Server 2008 oraz Windows Server 2008 R2, Windows 8 Pro, Windows 8 Enterprise oraz Windows 10 Pro, Windows 10 Enterprise. Może wykorzystywać sprzętowe moduły Trusted Platform Module. == Mechanizm działania == BitLocker szyfruje przy pomocy algorytmu AES (128 lub 256 bitów) każdy sektor partycji. Szyfrowanie i odszyfrowanie odbywa się w najniższej możliwej warstwie, przez co mechanizm jest praktycznie niewidzialny dla systemu i aplikacji. Niezależnie od AES, do szyfrowania wykorzystywany jest dyfuzor, pozwalający na lepszą dyfuzję zaszyfrowanych danych. Algorytm dyfuzora został opracowany przez firmę Microsoft i jest powszechnie dostępny, jednak aby nie


Question: ilu skoczków skacze w kwalifikacjach?

Answer: kwalifikuje się dokładnie 50 zawodników

Context: ma znaczenia aktualna klasyfikacja Pucharu Świata), * ponieważ tworzonych jest 25 par, kwalifikuje się dokładnie 50 zawodników i liczba ta nie jest powiększana w przypadku zajęcia miejsc "ex aequo" przez kilku skoczków, * jeśli dwóch lub więcej zawodników uzyskało tę samą notę, z niższym numerem startowym występuje w konkursie skoczek, który w kwalifikacjach miał wyższy numer, * jeśli zawodnik upadł, lecz w swojej próbie osiągnął co najmniej 95% długości najdłuższego skoku kwalifikacji (obliczanej na podstawie kompensacji za warunki wietrzne i długość rozbiegu), automatycznie przechodzi do konkursu głównego kosztem skoczka, który w innym przypadku uzyskałby kwalifikację (powodem jest bezwzględny limit 50 uczestników konkursu głównego). Przed sezonem 2017/2018 najlepsi zawodnicy danej edycji Pucharu Świata byli zwolnieni z obowiązku udziału w kwalifikacjach do


Question: kim był charles dickens?

Answer: za najwybitniejszego przedstawiciela powieści społeczno-obyczajowej w drugiej połowie XIX w. w Anglii.

Context: Charles John Huffam Dickens, wym. (), pseudonim "Boz" (ur. 7 lutego 1812 w Landport koło Portsmouth, zm. 9 czerwca 1870 w Gadshill koło Rochester w hrabstwie Kent) – angielski powieściopisarz. Uznawany za najwybitniejszego przedstawiciela powieści społeczno-obyczajowej w drugiej połowie XIX w. w Anglii. == Życiorys == Był synem urzędnika admiralicji. Jego ojciec został w 1824 roku uwięziony za długi, przez co rodzina popadła w nędzę. Dickens musiał wówczas podjąć pracę zarobkową, początkowo w fabryce pasty do butów, a później jako urzędnik sądowy. Zdobył pewne wykształcenie i w 1832 roku zaczął pracować jako sprawozdawca parlamentarny oraz dziennikarz w londyńskich dziennikach liberalno-reformatorskich. W tym okresie zaczął pisać pierwsze, publikowane w czasopismach, szkice, wydane jako "Szkice Boza" ("Sketches by Boz" 1836, wydanie polskie


Question: kiedy rozpoczął się kongres wiedeński?

Answer: września 1814 roku

Context: Kongres wiedeński (niem. "Wiener Kongress") – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 roku do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego. Kongres wiedeński, ze względu na liczne bale, które mu towarzyszyły, nazywany był ironicznie "tańczącym kongresem". == Przyczyny i wydarzenia bezpośrednio poprzedzające kongres == W wyniku trwających w Europie w latach 1798–1815 wojen napoleońskich nastąpiły bardzo znaczące zmiany terytorialne na niemal całym obszarze kontynentu. Nieudana kampania rosyjska i klęska Francuzów w bitwie pod Lipskiem spowodowały abdykację Napoleona i załamanie się ładu epoki napoleońskiej. Już 9 września 1813 roku doszło do zawarcia rosyjsko-prusko-austriackiego porozumienia w Cieplicach, którego


Question: kto wyreżyserował film harry potter?

Answer: Filmy zostały wyreżyserowane przez: Chrisa Columbusa (dwie pierwsze części), Alfonso Cuaróna (część trzecia), Mike’a Newella (część czwarta) i Davida Yatesa (cztery ostatnie części).

Context: Harry Potter – seria ośmiu brytyjsko-amerykańskich filmów fantasy z lat 2001–2011, produkowanych i dystrybuowanych przez wytwórnię Warner Bros. Pictures. Cykl stanowi adaptację serii siedmiu powieści pod tym samym tytułem autorstwa brytyjskiej pisarki J.K. Rowling (siódma książka została zekranizowana w dwóch filmach). Seria jest częścią franczyzy medialnej Wizarding World, stworzonej na podstawie twórczości Rowling. Fabuła filmów jest osadzona w świecie magii, a jego głównymi bohaterami są nastoletni uczniowie Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie: Harry Potter, Ron Weasley i Hermiona Granger. Najważniejszym wątkiem jest walka społeczności czarodziejskiej z czarnoksiężnikiem Lordem Voldemortem. Producentem całej serii jest David Heyman. Filmy zostały wyreżyserowane przez: Chrisa Columbusa (dwie pierwsze części), Alfonso Cuaróna (część trzecia), Mike’a Newella (część czwarta) i Davida Yatesa (cztery ostatnie części). Autorem


Question: kto to zboczeniec?

Answer: Zboczeniec – osoba z zaburzeniem na tle seksualnym

Context: * Zboczeniec – typ osobowości według Znanieckiego * Zboczeniec – osoba z zaburzeniem na tle seksualnym


Question: jak miał na imię syn odyseusza?

Answer: Synem Odyseusza był Telemach.

Context: Odyseusz (Odys, Ulisses, gr. , Odysseús, ) – w mitologii greckiej król Itaki; bohater "Odysei" Homera. Uchodził za syna herosa Laertesa i jego małżonki Antyklei. Według mitu był najprzebieglejszym z królów biorących udział w wojnie trojańskiej, autorem podstępu, dzięki któremu Grecy wygrali wojnę – konia trojańskiego. W podróży powrotnej do Itaki przeżył wiele przygód. Powszechnie uważa się, że do końca pozostał wierny swej żonie Penelopie, co nie jest prawdą, gdyż zgodnie z treścią "Odysei" oraz mitologią grecko-rzymską miał potomstwo z czarodziejką Kirke oraz sypiał z zakochaną w nim nimfą Kalipso (córka Atlasa), która oferowała mu nieśmiertelność. Obok Heraklesa i Tezeusza jest najbardziej znanym bohaterem greckich mitów i legend. Synem Odyseusza był Telemach. == Pochodzenie == Podobnie jak w przypadku większości


Question: gdzie studiował jan kochanowski?

Answer: Akademii Krakowskiej

Context: (Katarzyna, Elżbieta, Jadwiga, Anna) i siedmiu synów (Kasper, Jan, Piotr, Mikołaj – poeta, Andrzej – tłumacz "Eneidy" Wergiliusza, Jakub, Stanisław). Bratanek Jana Kochanowskiego, Piotr Kochanowski, przełożył "Orlanda szalonego" Ludovico Ariosta i "Jerozolimę wyzwoloną" Torquato Tassa. === Młodość i studia === W 1538 Jan Kochanowski rozpoczął naukę – w domu pod kierunkiem Jana Sylwiusza z Sieciechowa lub w szkole parafialnej w Zwoleniu, lub u benedyktynów w Sieciechowie nad Wisłą. Mógł mieć również prywatnego nauczyciela. Najwcześniejsze pewne wzmianki dotyczące linii edukacyjnej poety pochodzą z roku 1544. Dokonał on w półroczu letnim wpisu do metryki Wydziału Artium Akademii Krakowskiej: „Johannes Kochanowski Petri de Syczynów dioe[cesis] Cracoviensis 3 gr[ossos] s[olvit]” co w tłumaczeniu brzmi: „Jan Kochanowski [syn] Piotra z Sycyny diecezji krakowskiej, zapłacił trzy


Question: ile odcinków serialu przysięga?

Answer: W Turcji liczba odcinków wynosi 503.

Context: Przysięga () – turecki serial obyczajowy emitowany na antenie Kanal 7 od 18 lutego 2019 do 9 października 2022. W Turcji liczba odcinków wynosi 503. Polska premiera serialu odbyła się 3 września 2019 na antenie TVP1, a emisja ma się skończyć 30 marca 2023 roku. Polski nadawca stosuje odmienny w stosunku do oryginału podział treści na odcinki; ma to związek z tym, że jeden odcinek tureckiego oryginału ma długość ok. 50–70 minut, a Telewizja Polska emituje produkcję w epizodach 45-minutowych. == Fabuła == Reyhan urodziła się na wsi i dorastała w tradycyjnej rodzinie. Po śmierci matki, przybrany wuj Hikmet zabiera Reyhan do Stambułu i prosi, aby poślubiła jego syna, Emira. Początkowo Reyhan opiera się, lecz na wieść o chorobie wuja,


Question: którym z kolei papieżem był jan paweł 2?

Answer: 264. papież

Context: Jan Paweł II (, , właśc. ; ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski (1958–1964), a następnie arcybiskup metropolita krakowski (1964–1978), kardynał prezbiter (1967–1978), zastępca Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969–1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Watykańskiego w latach 1978–2005. Święty Kościoła katolickiego. Poeta i poliglota, a także aktor niezawodowy, dramaturg i pedagog. Filozof historii, fenomenolog, mistyk i przedstawiciel personalizmu chrześcijańskiego. 16 października 1978 został wybrany na papieża przez drugie zgromadzenie kardynałów, po śmierci Jana Pawła I, który zmarł po trzydziestu trzech dniach pontyfikatu. Przyjął imiona Jan Paweł dla uhonorowania swojego poprzednika. Jego wybór na Stolicę Piotrową miał szczególny wpływ na wydarzenia w Europie Wschodniej i w Azji


Question: komu przyznaje się tytuł sprawiedliwy wśród narodów świata?

Answer: najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom

Context: Sprawiedliwy wśród Narodów Świata ( "Chasid Umot ha-Olam") – najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom, przyznawane przez Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Jad Waszem w Jerozolimie. == Historia == Termin "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" oznaczał pierwotnie w żydowskiej tradycji osoby pochodzenia nieżydowskiego, które były dobrymi, bogobojnymi ludźmi. Według tej tradycji wielki zestaw praw i nakazów zawartych w Torze, ale także w księgach Miszna, Gemara i ustnej tradycji (micwa), odnosi się tylko do Żydów, którzy odziedziczyli powinności po swoich przodkach. W przeciwieństwie do nich nie-Żydzi powinni przestrzegać jedynie prostych i oczywistych, niemal powszechnie przyjętych Siedmiu Praw Noego, ustanowionych po potopie, jak zakaz zabijania ludzi czy spożywania mięsa wyciętego z żywego zwierzęcia. Judaizm naucza, że „jeśli człowiek niszczy jedno życie, to


Question: kto jest lekarzem?

Answer: Lekarz – osoba posiadająca wiedzę i uprawnienia do leczenia.

Context: Lekarz – osoba posiadająca wiedzę i uprawnienia do leczenia. Lekarz zajmuje się utrzymywaniem lub przywracaniem zdrowia poprzez badanie, diagnozowanie, prognozowanie i leczenie chorób, urazów i innych schorzeń fizycznych i umysłowych. Dawniej wyrazy „lekarz” i „doktor” były słowami potocznym, którymi określano ludzi zajmujących się leczeniem i pielęgnowaniem, posiadających wykształcenie, ale niekoniecznie uniwersyteckie czy akademickie. Współcześnie lekarze muszą posiadać specjalistyczne wykształcenie medyczne (lub medycyny weterynaryjnej w przypadku lekarzy weterynarii). W trakcie praktyki zawodowej mogą skupiać się na pewnych kategoriach chorób, rodzajach pacjentów i metodach leczenia – zwanych specjalnościami medycznymi – lub mogą zapewniać stałą i regularną opiekę medyczną osobom, rodzinom i społecznościom. Praktyka medyczna wymaga szczegółowej znajomości dyscyplin akademickich, jak anatomia i fizjologia oraz chorób podstawowych i ich leczenia. Niezbędne dla każdego


Question: jak nazywał się ojciec antygony?

Answer: Edypowi

Context: Antygona (gr. Antigónē, łac. Antigone) – w mitologii greckiej królewna tebańska. Pochodziła z tebańskiego rodu Labdakidów. Uchodziła za córkę króla Teb, Edypa i Jokasty (jego żony i matki). Była siostrą Ismeny, Polinika i Eteoklesa. == Mit o Antygonie (w wersji Sofoklesa) == Towarzyszyła oślepionemu ojcu – Edypowi – w czasie jego wygnania z Teb, gdy wiódł życie tułacza i żebrał przy drogach. Dotarli do Kolonos w Attyce, gdzie Edyp zmarł. Wtedy Antygona wróciła do Teb, do siostry Ismeny. Wbrew zakazowi króla Teb, Kreona, następcy Edypa, Antygona pochowała swego brata Polinejkesa (uznanego za zdrajcę ojczyzny), który zginął w bratobójczym pojedynku (z Eteoklesem, który też poniósł śmierć, lecz został pochowany przez Kreona) w czasie wyprawy siedmiu przeciw Tebom. Skazana za to na


Question: jak miała na nazwisko nika?

Answer: Zanim jej rodzice się rozwiedli miała na nazwisko Kamińska.

Context: Nikę w kłopoty, ubiorem i fryzurą podobną do Niki – zarobiła jedynkę jako ona. Ostatecznie w szóstym tomie Nika rozsądnymi argumentami odradziła jej picie alkoholu i kazała zagadać do Gilberta. W 8 tomie Eryka zwraca się do niej „ekspert Frankowska” (str 443). W dwunastej części dowiadujemy się, że jej rodzice są rozwiedzeni. Posiada ojczyma. W tej samej części jej prawdziwy ojciec został wrobiony w porwanie córki, żeby matka miała ją tylko dla siebie. Zanim jej rodzice się rozwiedli miała na nazwisko Kamińska. Jej mama nie chciała, żeby miała jakikolwiek kontakt z ojcem, więc zmieniła jej nazwisko z Kamińska na Frankowska (swoje panieńskie). === Wiktor Gubała === Kolega z klasy Felixa, Neta i Niki. Najlepiej poinformowany w szkole, jego rodzice są


Question: w skład jądra atomu wchodzą?

Answer: protonów i neutronów

Context: Jądro atomowe – centralna część atomu składająca się z protonów i neutronów, powiązanych siłami jądrowymi, stanowiąca niewielką część objętości całego atomu, skupiona jest w nim prawie cała masa. Jądro atomowe jest charakteryzowane przez jego liczbę atomową i liczbę masową. Liczba atomowa wynika z liczby protonów w jądrze, określa ładunek elektryczny jądra, który jest głównym czynnikiem określającym strukturę poziomów energetycznych elektronów w atomie. Liczba masowa jest równa sumie liczby protonów i neutronów w jądrze i decyduje o masie danego atomu. Badaniem jąder atomowych zajmuje się dział fizyki zwany fizyką jądrową. == Odkrycie == Istnienie jądra atomowego zostało zaproponowane przez Ernesta Rutherforda w 1911 roku jako uzasadnienie głównie do rozpraszania wstecznego cząstek alfa w eksperymencie przeprowadzonym w 1909 r. W doświadczeniu bombardowano


Question: w którym roku zakończyła się druga wojna światowa?

Answer: 2 września 1945 roku

Context: 1978 roku. === Koniec II wojny światowej === Naloty dywanowe amerykańskich „latających fortec” zniszczyły Tokio i inne miasta japońskie. 8 sierpnia Związek Radziecki wypowiedział wojnę Japonii, a radzieckie i mongolskie dywizje pod dowództwem marszałka Aleksandra Wasilewskiego wkroczyły do Mandżurii, rozbijając szybko japońską Armię Kwantuńską generała Otozō Yamady, kładąc kres istnieniu Mandżukua i Mengjianu. 6 i 9 sierpnia Amerykanie zrzucili bomby atomowe na Hiroszimę i Nagasaki, co walnie przyczyniło się do złamania ducha oporu i do podpisania aktu bezwarunkowej kapitulacji Japonii 2 września 1945 roku. (1 września czasu środkowoeuropejskiego). Decyzję o użyciu broni jądrowej spowodowały prognozowane bardzo wysokie straty w planowanej inwazji na Japonię (operacja „Downfall”). Po wojnie kilka grup żołnierzy japońskich, często nieświadomych zakończenia konfliktu, prowadziło opór lub ukrywało się


Question: kto wręczył oscara wajdzie?

Answer: Jane Fonda

Context: 72. ceremonia rozdania Oscarów odbyła się 26 marca 2000 roku w Shrine Auditorium w Los Angeles. == Prezenterzy == * Kostiumy: Drew Barrymore, Cameron Diaz, Lucy Liu * „Młodzi aktorzy”: Haley Joel Osment * Dźwięk: Mike Myers, Heather Graham * Charakteryzacja: Tobey Maguire, Erykah Badu * Aktorka drugoplanowa: James Coburn * „Film o ostatnich 2 000 000 lat”: Morgan Freeman * Krótkometrażowy film aktorski: Cate Blanchett, Jude Law * Krótkometrażowy film animowany: Billy Crystal, Michael Clarke Duncan * Piosenka: Cher * Krótkometrażowy film animowany: Wes Bentley, Thora Birch, Mena Suvari * Film dokumentalny: Uma Thurman, Ethan Hawke * Aktor drugoplanowy: Judi Dench * Oscar honorowy dla Andrzeja Wajdy: Jane Fonda * Montaż efektów dźwiękowych: Chow Yun Fat * Nagrody naukowe


Question: czym charakteryzuje się film?

Answer: seria następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, wyrażających określone treści, utrwalonych na nośniku wywołującym wrażenie ruchu.

Context: Film – seria następujących po sobie obrazów z dźwiękiem lub bez dźwięku, wyrażających określone treści, utrwalonych na nośniku wywołującym wrażenie ruchu. Utwór artystyczny wykorzystujący tę technikę, składający się ze scen, złożonych z jednego lub więcej ujęć. Pierwotnie filmy wyświetlano w kinach, po II wojnie światowej również w telewizji, w latach 80. pojawiły się wypożyczalnie wideo, w XXI wieku wraz z rozwojem szerokopasmowego dostępu do internetu oraz telefonii trzeciej generacji nastąpił rozkwit telewizji internetowej i usług typu VOD. == Technika filmowa == === Nośniki === Podstawowym nośnikiem, na którym był utrwalany i z którego wyświetlano film, była światłoczuła błona fotograficzna 35 mm. Na taśmie filmowej obraz jest zapisany w postaci pojedynczych kadrów, przesuwających się w projektorze kinowym z prędkością 24 klatek


Question: jak zapisuje się adres?

Answer: Każdy adres pocztowy powinien zawierać: imię i nazwisko adresata lub nazwę instytucji, położenie w miejscowości (w przypadku miejscowości podzielonej na ulice: ulica, numer budynku, numer mieszkania lub lokalu; w przypadku miejscowości niepodzielonej na ulice: nazwa miejscowości i numer nieruchomości), kod pocztowy oraz miejscowość, do której kierowana jest przesyłka (miejscowość adresata, a nie urzędu pocztowego).

Context: Adres pocztowy – oznaczenie miejsca doręczenia przesyłki pocztowej lub kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym wskazanego przez nadawcę albo oznaczenie miejsca ich zwrotu do nadawcy. Każdy adres pocztowy powinien zawierać: imię i nazwisko adresata lub nazwę instytucji, położenie w miejscowości (w przypadku miejscowości podzielonej na ulice: ulica, numer budynku, numer mieszkania lub lokalu; w przypadku miejscowości niepodzielonej na ulice: nazwa miejscowości i numer nieruchomości), kod pocztowy oraz miejscowość, do której kierowana jest przesyłka (miejscowość adresata, a nie urzędu pocztowego). Możliwe jest również nadawanie przesyłek na poste restante oraz skrytki lub przegródki pocztowe. == Prawidłowy wzór adresowania == === Polska === * w przypadku miejscowości podzielonej na ulice: : Janina Nowak : ul. Cicha 132 m. 16 : 62-200 GNIEZNO :


Question: jaką rolę odgrywała w przeszłości droga zwana jedwabnym szlakiem?

Answer: dawna droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem i Europą.

Context: Jedwabny Szlak, jedwabny szlak – dawna droga handlowa łącząca Chiny z Bliskim Wschodem i Europą. Szlak miał długość ok. 12 tys. km i był wykorzystywany od III wieku p.n.e. do XVII wieku n.e., kiedy to przestał mieć znaczenie na skutek odkrycia drogi morskiej do Chin (ok. 1650 r.). Znaczenie szlaku zmalało w VI wieku n.e., ze względu na napływ ludów tureckich do Azji Środkowej. == Nazwa == Termin "Seidenstrasse" (po ) został po raz pierwszy użyty przez niemieckiego podróżnika i geografa Ferdinanda von Richthofena w 1877. Jedwab nie był jednak jedynym (ani nawet głównym) towarem transportowanym tym szlakiem. == Przebieg == Jedwabny Szlak prowadził z Xi’an, dawnej stolicy Chin, przez Lanzhou do oazy Dunhuang, gdzie rozdzielał się na szlak główny


Question: kim był paweł janeczek?

Answer: porucznik Biura Ochrony Rządu, dowódca zmiany ochrony, faktyczny szef ochrony prezydenta RP.

Context: Paweł Janeczek, ps. „Janosik” (ur. 16 kwietnia 1973 w Łodzi, zm. 10 kwietnia 2010 w Smoleńsku) – porucznik Biura Ochrony Rządu, dowódca zmiany ochrony, faktyczny szef ochrony prezydenta RP. == Życiorys == W 1993 roku ukończył technikum energetyczne i rozpoczął pracę w Komendzie Wojewódzkiej Policji w Radomiu w jednostce antyterrorystycznej. Po kilku latach przeprowadził się do Warszawy, gdzie zaczął pracę w Biurze Ochrony Rządu. Ochraniał m.in. Ryszarda Kuklińskiego (1998), papieża Jana Pawła II (1999, w czasie wizyty apostolskiej), premiera Leszka Millera (2001), Marka Belkę (2003–2004, w Iraku). Wiosną 2004 roku rozpoczął pracę w ochronie prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego. Był dowódcą zmiany ochrony, faktycznym szefem ochrony prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Brał też udział w operacjach w Afganistanie. Biegał w maratonach, trenował judo, był


Question: co stabilizuje kolano?

Answer: Więzadła poboczne

Context: czemu jest bardziej ruchoma od łąkotki przyśrodkowej. Powiązana jest natomiast ze ścięgnem mięśnia podkolanowego. == Układ więzadłowy == Ze względu na duże siły przenoszone przez staw kolanowy jego torebka stawowa wzmocniona jest wieloma więzadłami. Dodatkową stabilizację zapewniają więzadła krzyżowe i więzadła powiązane z łąkotkami, otoczone przez torebkę włóknistą. Z tego względu w stawie kolanowym wyróżnia się więzadła zewnętrzne i więzadła wewnętrzne. === Więzadła zewnętrzne stawu kolanowego === Więzadła poboczne (łac. "ligamenta collateralia") silnie wzmacniają staw kolanowy po obu jego stronach. Są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Wówczas stabilizują staw - na tym polega ich główne znaczenie. W położeniu zgiętym rozluźniają się i umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Z powodu ich obecności w stawie kolanowym niemożliwe są ruchy odwodzenia i przywodzenia


Question: jak zginęła pierwsza żona polańskiego?

Answer: Będąc w dziewiątym miesiącu ciąży, zginęła w swoim domu w Beverly Hills. Sharon Tate, wraz z czworgiem swoich przyjaciół, została brutalnie zamordowana przez członków sekty przewodzonej przez Charlesa Mansona.

Context: Złotego Globu za rolę w "Dolinie lalek" (1967). Często pojawiała się także w czasopismach o modzie jako modelka lub dziewczyna z okładki. W 1968 wyszła za mąż za reżysera filmowego Romana Polańskiego. Będąc w dziewiątym miesiącu ciąży, zginęła w swoim domu w Beverly Hills. Sharon Tate, wraz z czworgiem swoich przyjaciół, została brutalnie zamordowana przez członków sekty przewodzonej przez Charlesa Mansona. == Życiorys == === Dzieciństwo i początki aktorstwa === Sharon Tate przyszła na świat w Dallas w stanie Teksas jako pierwsza z trzech córek Paula Tate’a, oficera amerykańskiej armii, oraz jego żony Doris. Już jako półroczne niemowlę, Sharon zdobyła główną nagrodę w konkursie piękności dla dzieci organizowanym w jej rodzinnym mieście. Mimo tego sukcesu, rodzice nie wiązali przyszłości córki


Question: czym zajmował się w przeszłości balwierz?

Answer: między innymi goleniem, kąpaniem, rwaniem zębów, nastawianiem złamań, puszczaniem krwi, a także nieskomplikowanymi operacjami i leczeniem lekkich chorób.

Context: Cyrulik, balwierz, chirurg, felczer (łac. "barbarius") – osoba, która dawniej zajmowała się zawodowo między innymi goleniem, kąpaniem, rwaniem zębów, nastawianiem złamań, puszczaniem krwi, a także nieskomplikowanymi operacjami i leczeniem lekkich chorób. Bardziej skomplikowanymi chorobami zajmowali się wykształceni na uniwersytetach medycy, natomiast balwierze wykorzystywali wiedzę ludową i doświadczenie. Balwierze mieli prawo wywieszania miednic, czyli znaku swojego cechu.


Question: jak zginął magik?

Answer: 26 grudnia 2000 roku, osiem dni po premierze płyty "Kinematografia", rankiem o godzinie 6:15 Łuszcz wyskoczył z dziewiątego piętra przez okno swojego mieszkania w Katowicach-Bogucicach.

Context: o sytuacji w grupie wypowiedział się w następujący sposób: === Śmierć === 26 grudnia 2000 roku, osiem dni po premierze płyty "Kinematografia", rankiem o godzinie 6:15 Łuszcz wyskoczył z dziewiątego piętra przez okno swojego mieszkania w Katowicach-Bogucicach. W stanie ciężkim został przetransportowany do szpitala, gdzie około godziny 6:45 zmarł. Domniemaną przesłanką jego działania była próba uniknięcia zasadniczej służby wojskowej poprzez symulowanie złego stanu zdrowia psychicznego, które w konsekwencji doprowadziło do rzeczywistego uszczerbku na zdrowiu. O śmierci rapera wypowiedzieli się (kolejno) jego przyjaciele: Sebastian „Rahim” Salbert i Wojciech „Fokus” Alszer w następujący sposób: == Teksty == Magik był autorem i współautorem kilkudziesięciu tekstów na potrzeby grup Paktofonika i Kaliber 44. Samodzielnie napisał m.in. utwory „Plus i minus” i „Usłysz mój głos”,


Question: kiedy elżbieta ii objęła tron?

Answer: 6 lutego 1952

Context: Elżbieta II (; ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie, zm. 8 września 2022 w Balmoral) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów od 6 lutego 1952 (koronowana 2 czerwca 1953) do 8 września 2022. Jej panowanie, które trwało 70 lat i 214 dni, czyni ją najdłużej panującym ze wszystkich brytyjskich monarchów i najdłużej panującą w historii kobietę – głowę państwa. Elżbieta urodziła się w Mayfair w Londynie jako pierwsze dziecko księcia i księżnej Yorku (późniejszego króla Jerzego VI i królowej Elżbiety). Jej ojciec wstąpił na tron w 1936 r. po abdykacji swojego brata, króla Edwarda VIII, czyniąc Elżbietę pretendentką do tronu. Kształciła się prywatnie w domu i zaczęła podejmować obowiązki publiczne podczas II wojny światowej,


Question: jakie godło zaprojektował alfons mucha?

Answer: czechosłowackie godło państwowe

Context: przesłuchaniu przez gestapo. Miał 79 lat. Został pochowany na Slavinie na Wyszehradzie w Pradze. Zaprojektował czechosłowackie godło państwowe oraz pierwsze znaczki i banknoty. Sensację wywołało w Czechach niedawne odkrycie całego zbioru nieznanych dotąd dzieł Alfonsa Muchy, poświęconych tematyce wolnomularskiej. Dzieła te przez 60 lat przechowywała w ukryciu pewna czeska rodzina, aby uchronić je najpierw przed NSDAP, a następnie przed władzami komunistycznymi. Uratowany w ten sposób zbiór obejmuje obrazy, malowidła i szkice regaliów masońskich oraz symboli przeznaczonych dla czeskich i słowackich lóż. Znalazła się tam także cenna kolekcja zdjęć wykonanych przez Muchę w latach 20. XX wieku. == Publikacje == * Ormiston Rosalind, album "Alfons Mucha i jego świat" (tyt. oryg. "Alphonse Mucha: masterworks", 2007), tłum. Hanna Turczyn-Zalewska, Wydawnictwo „Arkady”, 2010,


Question: jakim stylem jest napisana biblia?

Answer: Styl biblijny

Context: Styl biblijny – styl literacki reprezentowany i rozwijany w księgach Starego i Nowego Testamentu. Ponieważ treść Biblii traktowano jako natchnioną, przypisywano mu też charakter sakralny. Styl nazywany biblijnym charakteryzował oryginalny tekst Biblii hebrajskiej i jest dziś jedynym świadectwem przeobrażeń stylistycznych języka hebrajskiego. Specyficzną stylistykę hebrajską podjęła Septuaginta, wzbogacając ją o nowe sformułowania i zwroty, które wykorzystane były także w Nowym Testamencie oraz literaturze wczesnego chrześcijaństwa. Cechy charakterystyczne stylu biblijnego przejęły tłumaczenia Biblii na języki narodowe. Stylizację biblijną mają też niektóre utwory świeckie, których autorzy nadali im w ten sposób podniosły charakter. == Rodzaje stylu biblijnego == Styl biblijny nie jest jednorodny. O specyfice różnych stylów decydują elementy językowe, ale także ideowe. Egzegeci wyróżniają następujące cechy: * styl objawiający: użycie 1


Question: kto jest trenerem rakowa częstochowa?

Answer: Marek Papszun

Context: Marek Papszun (ur. 8 sierpnia 1974 w Warszawie) – polski piłkarz i trener piłkarski, nauczyciel, trener roku 2022 w Polsce w plebiscycie Piłki Nożnej, od 2016 szkoleniowiec Rakowa Częstochowa == Życiorys == Ukończył studia na kierunku historii i podyplomowe w zakresie wychowania fizycznego oraz był nauczycielem szkolnym obu przedmiotów. === Wczesna kariera === W 2006 był trenerem Dolcanu Ząbki. W latach 2009–2016 pracował w GKP Targówek, KS Łomianki, Legionovii Legionowo oraz Świcie Nowy Dwór Mazowiecki. Z Legionovią awansował w 2013 do II ligi. === Raków Częstochowa === 18 kwietnia 2016 rozpoczął pracę w Rakowie Częstochowa. Wraz z klubem awansował w 2017 do I ligi, a dwa lata później do Ekstraklasy. 2 maja 2021 Raków pod jego wodzą zdobył Puchar Polski,


Question: o czym opowiada książka dzieci z bullerbyn?

Answer: W książce dziewczynka o imieniu Lisa opowiada o przygodach swoich i innych dzieci z osady (liczącej trzy zagrody) Bullerbyn w ciągu trzech kolejnych lat.

Context: „Dzieci z Bullerbyn” (szw. "Alla vi barn i Bullerbyn") – książka dla dzieci napisana przez szwedzką pisarkę Astrid Lindgren w 1947 roku. Następne książki z tej serii to „Więcej o dzieciach z Bullerbyn” (szw. "Mer om oss barn i Bullerbyn", 1949) i „Wesoło jest w Bullerbyn” (szw. "Bara roligt i Bullerbyn", 1952). Polskie wydanie w przekładzie Ireny Szuch-Wyszomirskiej (pierwsze w 1957) zawiera wszystkie te trzy tytuły w jednym tomie. W książce dziewczynka o imieniu Lisa opowiada o przygodach swoich i innych dzieci z osady (liczącej trzy zagrody) Bullerbyn w ciągu trzech kolejnych lat. Pierwowzorem Bullerbyn jest osada Sevedstorp, gdzie rodzice przyszłej pisarki przeprowadzili się krótko po jej narodzinach i gdzie spędziła dzieciństwo. Jeszcze dziś można tam oglądać trzy położone obok


Question: w jakiej miejscowości nagrywano ranczo?

Answer: Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal.

Context: Wilkowyje – fikcyjna miejscowość w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w której rozgrywa się akcja serialu "Ranczo" (2006–2016) oraz filmu "Ranczo Wilkowyje" (2007), siedziba fikcyjnej gminy Wilkowyje. W serialu miejscowość leży nad rzeką Wilczanką. Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal. W weekendy, a szczególnie w wakacje, miejscowość ta przeżywa najazd turystów. Władze planowały przeprowadzić rewitalizację rynku, jednak nowe bruki, parking, skwerek z ławkami oraz latarniami nie komponowały się z zamysłem twórców serialu, którzy woleli zachować na ekranie charakter miejscowości nieco sennej i peryferyjnej. Obecnie rynek został wyremontowany, nawet zostało to zaakcentowane w 2. serii serialu. == Faktyczne miejsca == Poniższa lista podaje faktyczną lokalizację budynków i miejsc, w których kręcono serial


Question: kiedy były pierwsze mistrzostwa świata w piłce nożnej?

Answer: Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej były rozgrywane w dniach od 13 do 30 lipca 1930 roku w Urugwaju.

Context: I Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej były rozgrywane w dniach od 13 do 30 lipca 1930 roku w Urugwaju. Międzynarodowa Federacja Piłki Nożnej (FIFA) wybrała ten kraj na gospodarza podczas konferencji w Barcelonie 18 maja 1929 roku, jako państwo obchodzące setną rocznicę uzyskania niepodległości. Dodatkowym argumentem przemawiającym za miejscem organizacji pierwszych mistrzostw świata było dwukrotne zdobycie złotych medali olimpijskich przez urugwajską reprezentację na igrzyskach w 1924 w Paryżu oraz w 1928 w Amsterdamie. Wszystkie mecze rozegrano w stolicy Urugwaju – Montevideo, z czego większość na stadionie Estadio Centenario, który zbudowano specjalnie na mistrzostwa. Do turnieju przystąpiło 13 reprezentacji: siedem z Ameryki Południowej, cztery z Europy i dwie z Ameryki Północnej. Tak mała liczba drużyn europejskich spowodowana była dużymi kosztami długiej


Question: gdzie powstał tenis ziemny?

Answer: Współczesna wersja tenisa narodziła się w Wielkiej Brytanii

Context: Tenis, tenis ziemny – dyscyplina sportowa rozgrywana na korcie tenisowym, polegająca na przebijaniu rakietą tenisową piłki ponad lub obok siatki na pole przeciwnika, celem zdobycia punktu bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku błędu przeciwnika. Może być rozgrywana pojedynczo (tzw. "singiel") lub w dwuosobowych zespołach zawodników jednej płci ("debel") lub obu ("mikst"). Tenis należał do grona letnich dyscyplin olimpijskich w latach 1896–1924. Do ich programu powrócił w 1988. == Wstęp == Współczesna wersja tenisa narodziła się w Wielkiej Brytanii pod koniec XIX w. jako "lawn tennis" (pol. "tenis na trawie"). Wkrótce po swoim powstaniu tenis rozprzestrzenił się wśród wyższych warstw anglojęzycznych społeczeństw zanim stał się popularny na całym świecie. Tenis jest sportem olimpijskim uprawianym na wszystkich kontynentach przez ludzi w różnym wieku.


Question: kiedy grzegorza?

Answer: Grzegorz imieniny obchodzi 2 stycznia, 4 stycznia, 10 stycznia, 11 lutego, 13 lutego, 12 marca, 24 kwietnia, 26 kwietnia, 4 maja, 9 maja, 25 maja, 13 czerwca, 25 sierpnia, 3 września, 30 września, 16 października, 17 listopada, 20 listopada, 23 listopada, 28 listopada, 10 grudnia, 19 grudnia i 24 grudnia.

Context: Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę "Gregorius" od greckiego "Gregorios", wywodzącego się ze słowa γρηγορέω oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła. Odnotowano 17 papieży o tym imieniu. Grzegorz imieniny obchodzi 2 stycznia, 4 stycznia, 10 stycznia, 11 lutego, 13 lutego, 12 marca, 24 kwietnia, 26 kwietnia, 4 maja, 9 maja, 25 maja, 13 czerwca, 25 sierpnia, 3 września, 30 września, 16 października, 17 listopada, 20 listopada, 23 listopada, 28 listopada, 10 grudnia, 19 grudnia i 24 grudnia. == Odpowiedniki w innych językach == * angielski: Gregory * bench: Dokan * białoruski: Рыгор (Ryhor) * bułgarski: Григор (Grigor) * chorwacki: Grgur * czeski: Řehoř * esperanto: Gregoro * fiński: Reijo


Question: kiedy zakończyło się powstanie styczniowe?

Answer: trwało do jesieni 1864

Context: Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone Manifestem 22 stycznia wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864, zasięgiem objęło ziemie zaboru rosyjskiego, tj. Królestwo Polskie i ziemie zabrane. Było największym i najdłużej trwającym polskim powstaniem narodowym, spotkało się z poparciem międzynarodowej opinii publicznej. Miało charakter wojny partyzanckiej, w której stoczono ok. 1200 bitew i potyczek. Przez oddziały powstania styczniowego przewinęło się około 200 tys. osób, zarówno z rodzin szlacheckich, jak też w mniejszym stopniu z chłopstwa i mieszczaństwa. W niektórych rejonach ziem zabranych, np. na Żmudzi i rozrzuconych ośrodkach na Białorusi i w Inflantach Polskich zryw przybrał charakter masowy. Mimo


Question: gdzie położone są jajniki?

Answer: Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy

Context: Jajnik () – gonada występująca u samic większości zwierząt (z wyjątkiem gąbek). Zwykle parzysty narząd, występujący u samic, odpowiednik rozwojowy jąder. U dojrzałej kobiety ma kształt spłaszczonej elipsoidy o wielkości 5×3×1 cm i masie od 6 do 8 gramów. Jajniki leżą wewnątrz jamy otrzewnej przy bocznych ścianach miednicy na tylnej powierzchni wiązadeł szerokich macicy, do których przywiązane są za pomocą krótkich krezek; w krezce jajnika znajdują się zaopatrujące go naczynia i nerwy. Koniec maciczny jajnika łączy się z rogiem macicy poprzez więzadło jajnika własne. Górne bieguny jajników objęte są przez jajowody. Jajniki służą podwójnemu celowi: wytwarzaniu komórek jajowych oraz wydzielaniu żeńskich hormonów płciowych (estrogenów, progesteronu, relaksyny i androgenów). Z zewnątrz jajniki pokryte są jednowarstwowym nabłonkiem płciowym, pod nim zaś leży


Question: ile miejsc posiada duża scena teatru capitol?

Answer: 350 miejsc

Context: Teatr Capitol – prywatny teatr w Warszawie mieszczący się przy ul. Marszałkowskiej 115, prowadzony przez Annę Gornostaj i Stanisława Mączyńskiego. == Opis == Teatr Capitol rozpoczął swoją działalność we wrześniu 2008 roku. Posiada dwie sceny. Duża Scena przy ul. Marszałkowskiej posiada 350 miejsc, Scena Mniejsza, otwarta od września 2012 roku, mieszcząca się przy ul. Przechodniej – 250 miejsc. Przy teatrze działa również Club Capitol. Dyrektorem artystycznym od początku istnienia teatru jest aktorka Anna Gornostaj. W repertuarze teatru znajdują się spektakle dla dorosłych o charakterze komedii romantycznych, komedii kryminalnych, fars, monodramów. W teatrze wystawiane są bajki dla dzieci, kabarety oraz okolicznościowe koncerty jazzowe czy występy chórów. Teatr Capitol organizuje spektakle wyjazdowe poprzez działający wewnątrz impresariat. == Spektakle dla dorosłych == ==


Question: kto według legendy założył rzym?

Answer: Romulusa

Context: Mit o powstaniu Rzymu – opowieść mitologiczna wyjaśniająca okoliczności założenia Rzymu. Istnieje wiele wersji mitu o powstaniu Rzymu. Najpopularniejsza przyjmuje, że został on założony przez Romulusa. == Legenda == Według jednej z najbardziej znanych wersji Romulus i Remus byli dziećmi westalki o imieniu Rea Sylwia i boga wojny Marsa. Ojciec ich matki, Numitor, król dynastycznego miasta Alba Longa, został strącony z tronu, przez uzurpatora, a zarazem własnego brata Amuliusa. Nowo koronowany władca starannie zadbał o to, aby stary król nie doczekał się już potomków. Zamknął on Reę Sylwię w świątyni bogini Westy i przymusił do służby jako westalka, tym samym do złożenia ślubu czystości (zachowania dziewictwa). Jednakże wbrew wszelkim przypuszczeniom dziewczyna stała się po pewnym czasie brzemienną. Rea Sylwia wskazała


Question: kto zdradził spartan?

Answer: Efialtes z Trachis

Context: Efialtes z Trachis (; zm. ok. 469 p.n.e.) – Grek, syn Eurydemusa z Malis. Podczas bitwy pod Termopilami w 480 p.n.e. zdradził wrogiej armii perskiej górską ścieżkę, prowadzącą na tyły wojsk Greków, dowodzonych przez króla Sparty Leonidasa. Po porażce Persji w bitwie pod Salaminą uciekł do Tesalii w obawie przed zemstą Spartan. Według Herodota ("Dzieje" VII, 213-215) miał przypadkowo zginąć z ręki Athenadesa z Trachis, który później został nagrodzony za to przez Spartan. == W kulturze masowej == W utworach współczesnej kinematografii, w filmie "300 Spartan" (1962) w roli zdrajcy wystąpił Kieron Moore. Natomiast w filmie "300" (2007), w którym rolę Efialtesa zagrał Andrew Tiernan, jest on przedstawiony jako kaleki Spartanin zdradzający Leonidasa, gdy król odmawia mu możliwości uczestniczenia w


Question: ile linii metra ma paryz?

Answer: Posiada 16 linii oznaczonych kolorami i numerami od 1 do 14 oraz 3 bis i 7 bis.

Context: Metro w Paryżu () – system podziemnej kolei obsługującej Paryż i jego aglomerację zarządzany przez Régie autonome des transports parisiens (RATP). Przebiega po wydzielonych, w większości podziemnych trasach o łącznej długości 218,2 km. Posiada 16 linii oznaczonych kolorami i numerami od 1 do 14 oraz 3 bis i 7 bis. Charakterystyczna dla paryskiego metra, które stało się jednym z symboli miasta, jest gęstość jego sieci (245 stacji w granicach Paryża – na obszarze 86,9 km²), jak również jednolity styl stacji z wpływami secesji. Jest drugim pod względem obciążenia systemem metra w Europie, po moskiewskim – w 2013 r. metro w Paryżu przewiozło 1 527 mln pasażerów, a w 2012 r. przyjmowało ich ponad 4,7 mln dziennie. Kompleks stacji Châtelet –


Question: kim był odoaker?

Answer: Odoaker nazywany także Odowac, łac. Flavius Odovacar, Odovacer albo Fl. Odovac (ok. 433–493) – wódz germański, prawdopodobnie z plemienia Herulów lub Skirów.

Context: Odoaker nazywany także Odowac, łac. Flavius Odovacar, Odovacer albo Fl. Odovac (ok. 433–493) – wódz germański, prawdopodobnie z plemienia Herulów lub Skirów. == Początki kariery wojskowej == Odoaker był synem księcia Skirów Edicona. Ojciec Odoakra był zaufanym wodzem i doradcą Attyli. W młodości został oficerem w świcie tego ostatniego. Później razem z Sasami zajął Andegawum (dzisiejsze Angers). Karierę w wojsku rzymskim rozpoczął u boku Rycymera. Później należał do przybocznych oddziałów cesarskich. W Cesarstwie zachodniorzymskim doszedł do najwyższych stopni wojskowych – "magister militum". == Przejęcie władzy == Stanął na czele spisku wojska i 23 sierpnia 476 został obwołany królem barbarzyńskich oddziałów zbrojnych w Italii. 4 września 476 zdetronizował ostatniego cesarza zachodniorzymskiego Romulusa Augustulusa i wygnał go do dzisiejszego Neapolu (do willi


Question: kto napisał pierwszą operę?

Answer: Jacopo Peri

Context: akompaniowana. Autorem pierwszej kompozycji, w której poezja dominuje nad muzyką, w której deklamacyjny śpiew wsparty jest harmonicznym akompaniamentem, był Vincenzo Galilei. Tym samym dał przykład, jak można zastosować tę technikę w teatrze. W 1597 roku powstała pierwsza "dramma per musica" (tak nazywano pierwsze opery włoskie) Jacopo Periego do libretta Ottavio Rinucciniego, członków Cameraty florenckiej, pod tytułem "Dafne". Niestety, partytura tego dzieła zaginęła. W 1600 roku pojawiły się dwa kolejne dzieła, napisane także do libretta Ottavio Rinucciniego, pt. "Eurydyka", skomponowane przez dwóch kompozytorów florenckich: Jacopo Periego i Giulio Cacciniego (obie się zachowały). Dzieła te zostały napisane w stylu recytatywnym. Premiera "Eurydyki" była wielkim wydarzeniem artystycznym, które odbiło się silnym echem w ówczesnych Włoszech. Początki opery związane były z teatrem dworskim, dlatego


Question: który region nie wchodzi w skład administracyjnego podziału włoch?

Answer: Jedynym regionem, który nie został podzielony na prowincje jest Dolina Aosty.

Context: Od 1861 r. Włochy podzielone są na prowincje (wł. l. poj. "provincia", l. mn. "province"). Początkowo było ich 59, ale w kolejnych dekadach ich liczba systematycznie wzrastała (do rekordowych 110 prowincji, funkcjonujących w latach 2009–2016). Od początku nazwy prowincji były tożsame z nazwami miast, w których znajdowały się siedziby władz tego szczebla administracyjnego. Obecnie prowincje we Włoszech stanowią drugi szczebel podziału administracyjnego kraju w trójstopniowej hierarchii (po regionach a przed gminami). Jedynym regionem, który nie został podzielony na prowincje jest Dolina Aosty. Z uwagi na uwarunkowania historyczne, a także obecność mniejszości narodowej, obydwie prowincje w regionie Trydent-Górna Adyga: Bolzano-Alto Adige/Bozen-Südtirol oraz Trydent, posiadają status prowincji autonomicznych. Prowincją autonomiczną jest de facto również Dolina Aosty, w której zadania i funkcje przypisane


Question: jak nazywają się zawodnicy w siatkówce?

Answer: rozgrywający, atakujący, dwóch środkowych i dwóch przyjmujących, libero

Context: Piłka siatkowa, siatkówka – sport drużynowy, w którym biorą udział dwa zespoły po 7 zawodników w każdym (rozgrywający, atakujący, dwóch środkowych i dwóch przyjmujących, libero). Na boisku przebywa jednak tylko sześciu zawodników, libero zmienia się ze środkowym będącym w linii obrony, gdy drużyna przyjmuje zagrywkę. == Historia == Pomysłodawcą reguł gry w piłkę siatkową był William G. Morgan – na co dzień nauczyciel wychowania fizycznego w Young Men's Christian Associaton (YMCA) w Holyoke w Massachusetts. 9 lutego 1895 odbył się w tamtejszej sali gimnastycznej premierowy pokaz stworzonej przez niego dyscypliny, którą wówczas nazywano "Minonette". W dniach 18–20 kwietnia 1947, podczas Kongresu w Paryżu, powołano do życia Międzynarodową Federację Piłki Siatkowej (FIVB). Jej pierwszym prezesem został Paul Libaud (sprawował on tę


Question: na ile metrów powinny świecić światła mijania?

Answer: oświetleniu powierzchni płaskiej jezdni maksymalnie do około 300 m

Context: kształtują wiązkę światła, dzięki czemu ich światłość w strefie cienia jest porównywalna lub nawet mniejsza od światłości przednich świateł pozycyjnych. Przepisy wymagają by światła mijania oświetlały tylko wybrany obszar przed samochodem, na wprost przed samochodem oświetlany obszar powinien tworzyć z jezdnią kąt większy niż 0,1%, co odpowiada oświetleniu powierzchni płaskiej jezdni maksymalnie do około 300 m, a przestrzeni nad jezdnią jeszcze bliżej. Światła są asymetryczne: konstrukcja soczewek i reflektorów tych świateł powoduje, że snop światła skierowany jest bardziej ku poboczu drogi, co zapobiega oślepianiu kierowców pojazdów nadjeżdżających z przeciwka, ma także zapewnić oświetlenie znaków drogowych, przeszkód i pieszych poruszających się skrajem drogi. == Światła mijania w dzień == W Polsce w latach 90. XX wieku – wzorem krajów skandynawskich, gdzie


Question: jaki sport uprawia anna lewandowska?

Answer: karate tradycyjnym

Context: Anna Maria Lewandowska, z domu Stachurska (ur. 7 września 1988 w Łodzi) – polska sportsmenka i działaczka sportowa, bizneswoman, coach, trenerka personalna, dietetyczka, prezenterka telewizyjna i osobowość medialna. Wielokrotna medalistka mistrzostw świata, Europy i Polski w karate tradycyjnym, w ramach organizacji World Fudokan Federation (WFF). Prezes Olimpiad Specjalnych Polska. Żona piłkarza Roberta Lewandowskiego. == Życiorys == Urodziła się 7 września 1988 w Łodzi jako córka Marii i Bogdana Stachurskich, kostiumografki i producentki zewnętrznej TVP oraz operatora filmowego. === Kariera sportowa === W wieku 11 lat zaczęła treningi karate za namową m.in. wuja, Pawła Krzywańskiego (wielokrotnego medalisty zawodów rangi międzynarodowej) i jego córki – Katarzyny, która była mistrzynią świata, Europy i Polski w karate indywidualnym. Dwa lata później zapisała się do


Question: kto podpalił świątynie artemidy w efezie?

Answer: szewc Herostrates

Context: znaleźli się między innymi: Fidiasz, Poliklet, Kresilas. Ukończenie budowli zajęło 120 lat. W 356 p.n.e. świątynię spalił szewc Herostrates w nadziei, że ten występek unieśmiertelni jego imię. Świątynię chciał odbudować Aleksander Wielki. Mieszkańcy Efezu nie przyjęli jego warunku, jakim było umieszczenie w świątyni inskrypcji sławiących jego imię. Propozycja została odrzucona słowami: „Aleksandrze, nie wypada, żeby jeden bóg stawiał świątynię drugiemu bogu”, bowiem wyznawcy Artemidy nie widzieli możliwości oddawania w jednej świątyni hołdu dwóm bogom. Aleksander, mimo iż nie przyjęto od niego pieniędzy na pokrycie kosztów odbudowy, zlecił swojemu architektowi, Dejnokratesowi, sporządzenie projektu świątyni. Koszt prac został sfinansowany ze składek mieszkańców Efezu i z kwot uzyskanych ze sprzedaży niektórych, niewykorzystanych przy odbudowie elementów spalonej świątyni. Odbudowa świątyni trwała od 334 p.n.e.


Question: kim był marcin luter?

Answer: niemiecki doktor teologii, mnich augustiański, prezbiter katolicki, inicjator reformacji, tłumacz Biblii, współtwórca luteranizmu.

Context: Marcin Luter (; ur. 10 listopada 1483 w Eisleben, zm. 18 lutego 1546 tamże) – niemiecki doktor teologii, mnich augustiański, prezbiter katolicki, inicjator reformacji, tłumacz Biblii, współtwórca luteranizmu. Autor 95 tez, w tym potępiających praktykę sprzedaży odpustów, w których odrzucał możliwość kupienia łaski bożej. Pisał katechezy i teksty polemiczne, skupiając wokół swoich idei opozycję Kościoła katolickiego. Z grupą współpracowników przełożył Biblię na język niemiecki (Biblia Lutra), był autorem "Postylli domowej", "Małego" i "Dużego katechizmu", "Artykułów szmalkaldzkich" oraz pieśni kościelnych, w tym ewangelickiego hymnu: "Warownym grodem jest nasz Bóg". Podstawę jego nauki stanowią hasła: "sola scriptura" – jedynie Pismo, "sola fide" – jedynie wiara, "sola gratia" – jedynie łaska, "solus Christus" – jedynie Chrystus, "solum Verbum" – jedynie Słowo. Kościoły protestanckie


Question: jaki był skutek tego najazdu?

Answer: przyłączenie do Czech Śląska oraz doszczętne spustoszenie Wielkopolski.

Context: Najazd Brzetysława – zbrojne wtargnięcie wojsk czeskich dowodzonych przez księcia Brzetysława I na ziemie polskie. Następstwem najazdu było przyłączenie do Czech Śląska oraz doszczętne spustoszenie Wielkopolski. Najazd miał miejsce w 1038 roku (według niektórych źródeł w 1039). == Bunt możnych i powstanie ludowe == Klęski ponoszone przez Polskę za panowania Mieszka II, mocno nadwyrężyły zarówno gospodarkę kraju, jak i autorytet dynastii Piastów (w 1031 jednoczesne wyprawy zbrojne na państwo Piastów księcia kijowskiego Jarosława Mądrego i cesarza Konrada II). Po śmierci Mieszka II (w 1034 roku), władzę przejął jego syn Kazimierz. Wówczas, w bliżej nieokreślonych okolicznościach doszło do buntu możnowładców. Bunt zmusił Kazimierza oraz jego matkę Rychezę do ucieczki z kraju. Władzę na ziemiach polskich przejęli możnowładcy, którzy objęli rządy nad


Question: jak powstał świat według mitologii hindusów?

Answer: Wysnuwano w świętych pismach hinduizmu różne teorie na temat tego w jaki sposób powstał wszechświat – według niektórych powstał ze złotego jaja, według innych ze związku seksualnego itp.

Context: W obrębie hinduizmu można spotkać dwa różne poglądy na ten temat: monistyczny i dualistyczny. Według pierwszego świat jest tworzony przez bogów cały czas. Według drugiego (zakładającego istnienie trzech osobnych jednostek: bogów, dusz i materii) świat był raz stworzony, gdy bogowie ułożyli materię w odpowiednie kształty. Wysnuwano w świętych pismach hinduizmu różne teorie na temat tego w jaki sposób powstał wszechświat – według niektórych powstał ze złotego jaja, według innych ze związku seksualnego itp. Według hinduizmu, pod koniec kalpy wszechświat zostanie zniszczony, a potem po okresie kolejnej kalpy nowy wszechświat będzie powołany do życia. W momencie zniszczenia wszechświata następuje mahapralaja, czyli „wielkie rozwiązanie”. Inny pogląd, powszechny wśród śiwaitów głosi, że wszechświat jest nieustannie niszczony i powoływany do życia (symbolem tego jest


Question: ile mistrzostw polski ma cracovia?

Answer: 196 tytułów mistrza kraju (1 tytuł mistrza Galicji i 195 tytułów mistrza Polski)

Context: * sekcja żeglarska * sekcja żużlowa == Sukcesy == * 196 tytułów mistrza kraju (1 tytuł mistrza Galicji i 195 tytułów mistrza Polski) * 133 tytuły wicemistrza Polski * 101 trzecich miejsc w MP * 5 Pucharów Polski * 1 rekord świata * 1 rekord Europy * 65 rekordów Polski Cracovia może się poszczycić tytułami mistrza Polski w wielu popularnych drużynowych dyscyplinach sportowych, zarówno wśród mężczyzn jak i kobiet. == Encyklopedia klubu == Klub posiada tworzoną przez kibiców niezależną, internetową encyklopedię wiedzy i historii klubu – WikiPasy.pl, będąca 313. Wiki na świecie pod względem wielkości oraz szóstą encyklopedią internetową w Polsce. Projekt był przygotowywany od początku stycznia 2004 roku, w internecie zaistniał w sierpniu 2004, a od początku 2005 roku


Question: w którym roku została wynaleziona żarówka?

Answer: 1878

Context: w bańce, z której wypompowano powietrze (Joseph Wilson Swan) * 1878 – pierwsza nadająca się do praktycznego wykorzystania żarówka, patent brytyjski (Joseph Wilson Swan) * 1878 – masowa produkcja żarówek w USA (Hiram Stevens Maxim utworzył "United States Electric Lighting Company") * 1879 – patent Thomasa Edisona * 1883 – po raz pierwszy na Mazowszu zastosowano oświetlenie elektryczne, miało to miejsce w Markach w przędzalni spółki Briggs & Posselt * 1890 – wolframowy żarnik (Aleksandr Łodygin) == Światło żarówki == Światło uzyskiwane z żarówek jest światłem zbliżonym do słonecznego i cechuje się dobrym wskaźnikiem oddawania barw oglądanych w tym świetle przedmiotów, świeci cały czas jednakowo, nie powodując efektu stroboskopowego. Widmo światła emitowanego przez żarówkę jest ciągłe, o niższej temperaturze barwowej


Question: kiedy nagrano sami swoi?

Answer: Sami swoi – polski film komediowy z 1967 roku

Context: Sami swoi – polski film komediowy z 1967 roku w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego, powstały na podstawie scenariusza Andrzeja Mularczyka. Film śledzi losy skonfliktowanych ze sobą rodzin Pawlaków i Karguli, które zmuszone są wyjechać z Kresów Wschodnich i osiedlić się na Ziemiach Odzyskanych. Sukces kasowy filmu doprowadził do powstania trylogii, składającej się również z filmów "Nie ma mocnych" (1974) i "Kochaj albo rzuć" (1977). Film, początkowo w wersji czarno-białej, został skoloryzowany w 2001 roku przez hollywoodzką firmę Dynacs Digital Studios na zlecenie Polsatu i Studia Filmowego „Oko”. Wersja kolorowana nie była dystrybuowana w kinach, a premierę telewizyjną miała 1 kwietnia 2002 roku w telewizji Polsat. == Fabuła == Film opowiada o losach dwóch zwaśnionych rodzin Pawlaków i Karguli, które krótko po


Question: jakie szczyty zdobyl kukuczka?

Answer: Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 głównych szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów

Context: Józef Jerzy Kukuczka (ur. 24 marca 1948 w Katowicach, zm. 24 października 1989 na Lhotse w Nepalu) – polski taternik, alpinista i himalaista, jako drugi człowiek na Ziemi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 głównych szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów (pierwszy był Reinhold Messner, któremu zajęło to szesnaście lat i cztery miesiące, Kukuczce niespełna osiem lat). Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych himalaistów w historii. == Życiorys == Był beskidzkim góralem, którego rodzina pochodzi z Istebnej. Wyznawał katolicyzm. W szkole średniej uprawiał przez pewien czas podnoszenie ciężarów, aż do momentu, kiedy dostał zakaz lekarski uprawiania tego sportu. W 1965 roku został członkiem Harcerskiego Klubu Taternickiego im. gen. Mariusza Zaruskiego w Katowicach. HKT, należący do Hufca Katowice-Zachód,


Question: gdzie obecnie gra krzysztof piątek?

Answer: we włoskim klubie US Salernitana 1919, do którego jest wypożyczony z Herthy BSC.

Context: Krzysztof Piątek (ur. 1 lipca 1995 w Dzierżoniowie) – polski piłkarz, występujący na pozycji napastnika we włoskim klubie US Salernitana 1919, do którego jest wypożyczony z Herthy BSC. Od 2018 reprezentant Polski w piłce nożnej. Uczestnik Mistrzostw Europy U-21 2017 i Mistrzostwa Świata 2022. == Kariera klubowa == === Początki === Treningi piłkarskie rozpoczął w dziecięcym zespole Niemczanki Niemcza, w kwietniu 2006 przeszedł do UKS Dziewiątki Dzierżoniów, a w 2011 do Lechii Dzierżoniów, w barwach której w wieku 17 lat zadebiutował w III lidze. === Zagłębie Lubin === W 2013 został graczem Zagłębia Lubin. Początkowo występował w drużynie rezerw, jednak krótko po zmianie trenera pierwszego zespołu z Oresta Lenczyka na Piotra Stokowca, Piątek zaczął trenować z pierwszą drużyną. 14 maja


Question: w jakiej części ukrainy leży zaporoże?

Answer: południowo-wschodniej części Ukrainy

Context: Zaporoże (ukr. Запоріжжя "Zaporiżżia"; do 1921 "Aleksandrowsk") – miasto w południowo-wschodniej części Ukrainy, nad Dnieprem, stolica obwodu zaporoskiego. Miasto jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, działa w nim wielka huta Zaporiżstal i duża fabryka samochodów – AwtoZAZ. Na początku 2021 roku, z liczbą mieszkańców przekraczającą 722 tys., Zaporoże zajmowało szóste miejsce wśród najludniejszych ukraińskich miast. Wraz z okolicznymi osadami Zaporoże tworzy aglomerację. Jest to jedno z największych centrów administracyjnych, przemysłowych i kulturalnych na południu Ukrainy z zaawansowaną inżynierią mechaniczną, metalurgią żelaza i metali nieżelaznych, przemysłem chemicznym i budowlanym, port rzeczny i ważny węzeł kolejowy tranzytowy. == Historia == Początek miastu dała rosyjska twierdza do obrony przed najazdami Tatarów krymskich oraz Turków, zbudowana w 1770 r. Twierdza Aleksandrowska – część linii dnieprowskiej. Twierdza


Question: jakie kraje były w kosmosie?

Answer: jak do tej pory tylko Stany Zjednoczone, ZSRR/Rosja i Chiny umieszczały ludzi w kosmosie w ramach swoich programów kosmicznych

Context: ku bezpośredniemu podejściu do załogowej eksploracji, które reprezentuje na przykład program Mars Direct. == Kolonizacja kosmosu == Kolonizacja kosmosu, zwana czasem osiedlaniem się w kosmosie i humanizacją kosmosu, jest stałym i autonomicznym (samowystarczalnym) przebywaniem w miejscach poza Ziemią, zwłaszcza na naturalnych satelitach lub planetach (Księżyc, Mars itp.). == Agencje kosmiczne == Pomimo że jak do tej pory tylko Stany Zjednoczone, ZSRR/Rosja i Chiny umieszczały ludzi w kosmosie w ramach swoich programów kosmicznych, wiele innych krajów posiada własne agencje zajmujące się lotami w kosmos. Agencje te projektują i wystrzeliwują satelity, przeprowadzają badania naukowe i koordynują dobór astronautów. W Europie Europejska Agencja Kosmiczna jest instytucją, która skupia wiele krajów. Niektóre kraje, takie jak Indie, Japonia i Francja, umieściły na orbicie własne satelity.


Question: ile razy ronaldo zdobył złotą piłkę?

Answer: Cristiano Ronaldo zdobył ją pięć razy.

Context: tej sytuacji także France Football reaktywowało formułę sprzed 2010 roku, delikatnie tylko modyfikując zasady. Tylko Lionel Messi zdobył to trofeum siedem razy. Messi jako jedyny dokonał tego cztery razy z rzędu. Cristiano Ronaldo zdobył ją pięć razy. Trzem zawodnikom udało się zdobyć ją trzy razy. Są to: Johan Cruijff, Michel Platini i Marco van Basten. Ronaldo jest pierwszym brazylijskim zawodnikiem uhonorowanym tą nagrodą. Ostatnim zdobywcą tego trofeum jest Karim Benzema, który otrzymał Złotą Piłkę w 2022 roku. W 2020 po raz pierwszy w historii plebiscytu Złota Piłka nie została przyznana, powodem tego była pandemia COVID-19. Najwyżej sklasyfikowanym polskim zawodnikiem w historii plebiscytu jest Robert Lewandowski, który zajął drugie miejsce w 2021 roku. Wcześniej na podium uplasowali się także Kazimierz Deyna


Question: jak nazywał się gospodarz ostatniego przyjaznego domu?

Answer: Elronda

Context: Rozpadlinie Gór". Oryginalnie w westronie, tłumaczonym na angielski, nazwa tego miejsca brzmiała Karningul, co znaczy "Wcięta dolina" lub "Wyrąbana dolina". Rivendell zwane było także Ostatnim Przyjaznym Domem (w angielskim oryginale – The Last Homely House) i Ostatnim Przyjaznym Domem na wschód od Morza (The Last Homely House East of the Sea). W "Hobbicie" zostało także nazwane Pierwszym Przyjaznym Domem, kiedy Bilbo i Gandalf wracali po pokonaniu Smauga. W przekładzie Jerzego Łozińskiego Rivendell występuje jako "Tajar". == Historia == === Druga Era === Rivendell zostało założone w 1697 roku Drugiej Ery przez Elronda i grupę Gwaith-i-Mírdain ocalałą po upadku Eregionu – stąd większość mieszkańców domu Elronda była Eldarami (m.in. Gildor, Glorfindel i Erestor) i przynajmniej niektórzy znali quenyę. Dwa lata później


Question: na jakiej licencji jest linux?

Answer: Dystrybucje zawierają głównie oprogramowanie na licencjach FLOSS, jednak najczęściej zawierają też lub pozwalają na doinstalowanie pewnej liczby programów na licencjach własnościowych.

Context: do różnorodnych wymagań. Dystrybucje zawierają głównie oprogramowanie na licencjach FLOSS, jednak najczęściej zawierają też lub pozwalają na doinstalowanie pewnej liczby programów na licencjach własnościowych. Jednym z zastosowań Linuksa są środowiska serwerowe, dla których komercyjne wsparcie oferują firmy komputerowe, jak IBM, Oracle, Dell, Microsoft, Hewlett-Packard, Red Hat i Novell. Linux instalowany jest na różnorodnym sprzęcie komputerowym, np. komputerach biurkowych, superkomputerach i systemach wbudowanych, jak telefony komórkowe, routery oraz telewizory (np. LG, Samsung). == Historia rozwoju == Historia Linuksa rozpoczęła się w 1991 roku, kiedy to fiński programista, Linus Torvalds poinformował na grupie dyskusyjnej Miniksa o hobbystycznym tworzeniu przez siebie niedużego, wolnego systemu operacyjnego, przeznaczonego dla procesorów z rodzin i386 oraz i486. Linus stworzył jednak tylko jądro, pełny system operacyjny potrzebował jeszcze


Question: niedaleko jakiej miejscowości leży aspinwall?

Answer: Panamy

Context: latarnika Skawińskiego był Polak o nazwisku Siellawa. Powodem zwolnienia go z posady latarnika było zaniedbanie obowiązków na skutek lektury "Murdelio" Zygmunta Kaczkowskiego. == Czas i miejsce akcji == Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy. We fragmentach, w których pisarz zastosował retrospekcję, opowiedziano wydarzenia rozgrywające się od 1830, czyli od powstania listopadowego, w którym Skawiński brał udział. == Bohaterowie == === Skawiński === Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać na stałe. Urodził się w Polsce. Wiódł burzliwe życie, walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd). Następnym etapem jego życia było „szukanie swego miejsca” – podejmował się wówczas


Question: ile ludzi wchodzi na narodowy?

Answer: Podczas imprez sportowych obiekt jest w stanie pomieścić na trybunach 58 580 kibiców, zaś w czasie imprez muzycznych – do 72 900 osób (w tym 106 niepełnosprawnych).

Context: == Stadion Narodowy to wielofunkcyjny obiekt sportowy, umożliwiający organizację widowisk sportowych, koncertów muzycznych, czy wydarzeń kulturalnych. Ponadto pełni funkcje biurowe, handlowe, hotelowe, gastronomiczne (docelowo 50 barów szybkiej obsługi). W efekcie, codziennie na jego terenie przebywa 2-3 tysiące osób. Podczas imprez sportowych obiekt jest w stanie pomieścić na trybunach 58 580 kibiców, zaś w czasie imprez muzycznych – do 72 900 osób (w tym 106 niepełnosprawnych). Łączna kubatura stadionu (bez dachu) wynosi ponad 1 000 000 m³. Łączna powierzchnia całkowita stadionu wynosi 203 920 m². Rozpiętość konstrukcji rozsuwanego dachu wynosi 240 × 270 m. Łączna długość dolnej promenady to 924 m. Iglica została zawieszona na wysokości 100 m ponad murawą (112 m nad poziomem Wisły). Stadion posiada największe centrum konferencyjne w


Question: jaki przemysł najbardziej zanieczyszcza środowisko?

Answer: przemysłu ciężkiego

Context: tym Polska). Jednak najwięksi truciciele nadal go nie ratyfikowały – m.in. USA i Chiny, choć rosnąca świadomość ekologiczna społeczeństw powoduje wdrażanie coraz bardziej restrykcyjnych przepisów ekologicznych. == Polska == Najbardziej zanieczyszczonym rejonem w Polsce jest Wyżyna Śląska. Jest to spowodowane dużym zagęszczeniem przemysłu ciężkiego. Występują tu silne zanieczyszczenia powietrza, których skutkiem jest zmniejszenie natężenia promieniowania słonecznego i zwiększenie zachmurzenia. W Górnośląskim Okręgu Przemysłowym na 1 km² opada ok. 1000 t pyłów rocznie. Zgodnie z przyjętymi normami wskaźnik ten nie powinien przekraczać 200 g/m²/rok (200 t/km²/rok). === Przeciwdziałanie zanieczyszczeniom === Działania, które należy podjąć by przeciwdziałać zanieczyszczeniom środowiska naturalnego: * recykling, * zmniejszenie emisji dwutlenku węgla czy pyłów do atmosfery, * ograniczenie użycia paliw kopalnych, * promowanie zielonej gospodarki, w tym


Question: co powoduje wiatr?

Answer: różnicę ciśnień oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni.

Context: Wiatr – poziomy lub prawie poziomy ruch powietrza względem powierzchni ziemi. Wiatr wywołany jest przez różnicę ciśnień oraz różnice w ukształtowaniu powierzchni. Termin wiatr jest używany w meteorologii prawie wyłącznie na określenie horyzontalnej składowej wiatru. Istnieje jednak składowa pionowa wiatru i wtedy jest tak nazywana. Wiatr może wiać z obszarów wyższego ciśnienia do obszarów niższego ciśnienia, ale w średnich szerokościach geograficznych, ze względu na siłę Coriolisa, wiatr wieje zazwyczaj równolegle do linii takiego samego ciśnienia (wiatr geostroficzny). Wiatr jest jednym ze składników pogody, w tym celu podaje się "prędkość wiatru" (w m/s, km/h lub w węzłach) i "kierunek", z którego wieje. Należy zwrócić uwagę, że meteorolodzy pod nazwą (przykładowo) "wiatr zachodni" rozumieją wiatr wiejący z zachodu, podczas gdy "zachodni prąd


Question: co było głównym zarzewiem wojny secesyjnej?

Answer: Większość historyków amerykańskich uznaje spór o niewolnictwo za główną przyczynę wybuchu wojny secesyjnej.

Context: (ang. "American Civil War"). Znana jest także jako „wojna pomiędzy stanami” i „wojna o niepodległość Południa”. Zapoczątkowało ją ostrzelanie Fortu Sumter w zatoce Charleston w Karolinie Południowej przez konfederatów 12 kwietnia 1861. Trwała do 26 maja 1865, kiedy poddały się ostatnie zorganizowane ośrodki oporu konfederatów (gdzieniegdzie walki trwały jeszcze do czerwca). W wyniku wojny śmierć poniosło 620 tysięcy ludzi, zniszczono mienie o wartości 5 mld dolarów, wolność uzyskały 4 miliony niewolników. == Przyczyny wojny == === Niewolnictwo === Większość historyków amerykańskich uznaje spór o niewolnictwo za główną przyczynę wybuchu wojny secesyjnej. Przeciwne zdanie wyraża jedynie niewielka mniejszość negacjonistów historycznych, mała część historyków amerykańskich oraz część opinii publicznej. Ponieważ ruch abolicjonistyczny nie cieszył się w latach 50. XIX wieku wystarczającym poparciem


Question: w którym roku był papież w polsce?

Answer: 2016

Context: 1987, dwa razy w 1991, 1995, 1997, 1999 i 2002) i jeden raz Benedykt XVI (2006). Była to jedenasta wizyta urzędującej głowy Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce i pierwsza Franciszka. == Przebieg podróży == * 27 lipca 2016 (środa) : Ok. 14:00 papież wyleciał samolotem z Rzymu do Krakowa; na lotnisko Kraków-Balice przyleciał ok. godz. 15:50 czasu lokalnego. Na płycie lotniska papież został powitany przez prezydenta Andrzeja Dudę oraz przedstawicieli polskiego parlamentu i rządu. Później papież udał się na Wawel, gdzie odbyła się oficjalna ceremonia powitania z udziałem prezydenta RP. Po ceremonii papież wygłosił przemówienie, w którym m.in. wyraził swoją radość, że może przybyć do kraju św. Jana Pawła II. Następnie papież udał się na spotkanie z Polakami i korpusem dyplomatycznym


Question: kiedy beatyfikacja?

Answer: akt kościelny wydawany przez Kościół katolicki, uznający osobę zmarłą za błogosławioną, zezwalający na publiczny kult, ale o charakterze lokalnym (np. w diecezji).

Context: Beatyfikacja ( „wyróżniać”) – akt kościelny wydawany przez Kościół katolicki, uznający osobę zmarłą za błogosławioną, zezwalający na publiczny kult, ale o charakterze lokalnym (np. w diecezji). Akt taki wydaje się po pozytywnym rozpatrzeniu procesu beatyfikacyjnego. We wczesnym średniowieczu beatyfikacji dokonywano spontanicznie, później wymagana była zgoda Synodu Biskupów i Stolicy Apostolskiej. Od roku 1515 (Dekret Leona X aprobujący kult Konrada z Piacenzy) beatyfikację może zatwierdzić tylko papież. == Przebieg procesu beatyfikacyjnego == Proces beatyfikacyjny może się rozpocząć najwcześniej 5 lat po śmierci kandydata (decyzją papieża okres ten może ulec skróceniu – tak było w przypadku procesu Matki Teresy z Kalkuty, Jana Pawła II i Łucji dos Santos). Przesłuchania świadków na temat życia osób otoczonych kultem prywatnym (w wypadku, gdy istnieje obawa,


Question: w jakim celu powstał związek zawodowy solidarność?

Answer: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych

Context: Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” – ogólnopolski związek zawodowy powstały w 1980 dla obrony praw pracowniczych, do 1989 również jeden z głównych ośrodków opozycji przeciw rządowi Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i komunizmowi. Początkowo duże wpływy polityczne organizacji w III Rzeczypospolitej (np. Akcja Wyborcza Solidarność w latach 1997–2001) uległy następnie znacznemu osłabieniu, bądź podzieleniu na różne partie. „Solidarność” powstała na bazie licznych komitetów strajkowych (w tym Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Gdańsku), które z czasem przekształciły się w komisje założycielskie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. NSZZ „Solidarność” został zarejestrowany 10 listopada 1980 przez Sąd Wojewódzki w Warszawie. Od 2006 jest członkiem Międzynarodowej Konfederacji Związków Zawodowych. Od 2014 jej patronem jest błogosławiony ksiądz Jerzy Popiełuszko (dekret Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 25


Question: co wspólnego ma marcin luter z soborem trydenckim?

Answer: Wołania o sobór powszechny zaczęły rozlegać się coraz głośniej od wystąpienia Lutra w roku 1517 oraz 1520.

Context: Sobór trydencki – sobór powszechny Kościoła katolickiego, który miał miejsce w latach 1545–1563. Sobór był odpowiedzią na narastającą potrzebę reform w Kościele katolickim, wynikającą z reformacji. Jest uznawany za początek kontrreformacji. Odbył się w Trydencie, mieście w północnych Włoszech. == Zwołanie soboru == Wołania o sobór powszechny zaczęły rozlegać się coraz głośniej od wystąpienia Lutra w roku 1517 oraz 1520. Pierwszą próbę zwołania soboru w Trydencie podjął cesarz Karol V w roku 1524, jednak polityka papiestwa (przede wszystkim Klemensa VII) polegała w tym okresie na zwlekaniu i powoływaniu się na niektóre obiektywne trudności, co w efekcie prowadziło do trwającego ponad dwa dziesięciolecia impasu. Impas ten postanowił przerwać Paweł III, zwołując początkowo sobór w Mantui w 1537 r., jednak ustawiczne przeciąganie


Question: jaki tekst wyjaśnił filip etiopii?

Answer: wyjaśnił słowa starotestamentowego proroka Izajasza w sensie figuratywnym, typicznym – w związku z Chrystusem, z perspektywy historio-zbawczej.

Context: dosłownego proces interpretacji tekstu ma odmienny charakter niż w przypadku odnajdywaniu sensu ponaddosłownego. Stąd termin "egzegeza" należy zachować dla badań, mających na celu wydobycie znaczenia dosłownego tekstu. Poszukiwanie zaś adekwatnego znaczenia "ponaddosłownego" będzie interpretacją bądź odczytywaniem, czyli hermeneutyką. Według tego ujęcia, to co uczynił Filip w opowiadaniu z 8 rozdz. Dziejów Apostolskich w. 30–31 było nie egzegezą, lecz hermeneutyką: wyjaśnił słowa starotestamentowego proroka Izajasza w sensie figuratywnym, typicznym – w związku z Chrystusem, z perspektywy historio-zbawczej. Zapewne hermeneutyka rabinistyczna podeszłaby do tekstu Izajasza inaczej, i Etiopczyk otrzymałby inną interpretację. == Do czego potrzebna jest hermeneutyka? == Na interpretację Biblii wpływają założenia teologiczne. Wśród podstawowych trudności podnoszonych w XX w., m.in. przez uczonych rozwijających metodę historyczno-krytyczną jak teolog ewangelicki Rudolf Bultmann,


Question: gdzie występują rekiny?

Answer: Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych.

Context: Rekiny (fr. "requin") – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową. W zapisie kopalnym szczątki rekinów znane są z warstw dewonu. Wiele gatunków jest poławianych dla mięsa, skór i tranu. Niektóre są niebezpieczne dla ludzi ze względu na możliwość pogryzienia – nawet śmiertelnego. == Występowanie == Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych. == Charakterystyka ogólna == Rekiny osiągają długość od 0,15 m do 20 m, a masę ciała nawet do 12 ton. Najgroźniejsze gatunki, np. żarłacz biały czy tygrysi mają ostre i spiczaste


Question: o co został oskarżony sokrates?

Answer: o to, że nie uznaje bogów, "których państwo uznaje", czyli religii państwowej.

Context: łatwo znaleźć przykłady osób, które – zdeprawowane – szkodziły nie osobie odpowiedzialnej za jej zepsucie moralne, lecz innym. Sokrates tylko pozornie zbija również drugi punkt oskarżenia, twierdząc, że nie można go oskarżać jednocześnie o bezbożność i wprowadzanie nowych duchów. W rzeczywistości Anytos, Meletos i Lykon nie oskarżali go o ateizm, lecz o to, że nie uznaje bogów, "których państwo uznaje", czyli religii państwowej. Była to niewątpliwie prawda. Jak powiedziano, religijność Sokratesa była bardzo głęboka, ale też całkiem innej – ogólniejszej i bardziej refleksyjnej – natury, niż u zwykłych Ateńczyków. Jest też prawdą, że Sokrates nie był zwolennikiem ustroju demokratycznego. Nie mógł zgodzić się z branym w Atenach za pewnik przekonaniem, że obywatele w swojej większości reprezentują mądrość. Z drugiej strony


Question: jak nazywała się żona mojżesza?

Answer: Sefora

Context: Sefora (hebr. צִפוֹרָה Cippora, pol. „ptak”, „ptaszyna”, gr. Σεπφώρα) – postać biblijna z Księgi Wyjścia, małżonka Mojżesza. Była jedną z siedmiu córek madianickiego kapłana Jetry. Po zabójstwie Egipcjanina Mojżesz uciekł do kraju Madianitów, zatrzymał się przy studni, do której właśnie udawały się napoić owce córki Jetry. Kiedy inni pasterze próbowali je przepędzić, Mojżesz stanął w ich obronie. Jetro dowiedział się o zajściu i zaprosił Mojżesza do swojego domu. Ten zamieszkał u niego i poślubił Seforę, która dała mu syna imieniem Gerszom (Wj 2,16-22). Księga Wyjścia wzmiankuje później również o ich drugim potomku, Eliezerze (Wj 18,4). Po objawieniu się Boga Mojżeszowi Sefora za zgodą ojca udała się wraz z mężem i synami do Egiptu. Gdy podczas podróży Bóg próbował zabić Mojżesza,


Question: gdzie są pochowani pierwsi władcy polski?

Answer: Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu - Mieszko I, Bolesław I Chrobry, Mieszko II Lambert, Kazimierz I Odnowiciel, Przemysł II

Context: Lista miejsc pochówku władców Polski (królów oraz książąt) oraz żon władców (koronowanych królowych Polski, niekoronowanych królowych oraz księżnych). == Miejsca pochówku władców Polski == * Poznań ** Bazylika archikatedralna Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu - Mieszko I, Bolesław I Chrobry, Mieszko II Lambert, Kazimierz I Odnowiciel, Przemysł II * Ossiach ** Opactwo Benedyktynów w Ossiach - Bolesław II Szczodry ("lokalizacja niepewna") * Płock ** Bazylika katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Płocku - Władysław I Herman, Bolesław III Krzywousty, Bolesław IV Kędzierzawy, Konrad I mazowiecki, Bolesław II mazowiecki * Tyniec ** Kościół św. Piotra i św. Pawła w Tyńcu - Zbigniew * Kraków **Bazylika archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie - Kazimierz II Sprawiedliwy, Mieszko I


Question: w jaki sposób okręty podwodne miały pomóc niemcom w wygraniu wojny?

Answer: Wielkiej Brytanii, z użyciem okrętów podwodnych do ataku i zatapiania wszystkich brytyjskich i neutralnych statków dowożących towary na wyspy.

Context: brania na pokład załóg i pasażerów atakowanych statków, bądź zapewnienia im bezpieczeństwa w inny sposób. === Nieograniczona wojna podwodna === Wzrastająca liczba oficerów niemieckiej marynarki, podobnie jak polityków i biznesmenów, zaczęła postulować „kontrblokadę” Wielkiej Brytanii, z użyciem okrętów podwodnych do ataku i zatapiania wszystkich brytyjskich i neutralnych statków dowożących towary na wyspy. Rząd niemiecki zdawał sobie sprawę z reperkusji wiążących się z atakowaniem jednostek państw neutralnych, zwłaszcza Stanów Zjednoczonych, uznał jednak w końcu, że idea warta jest podjęcia ryzyka. Niemiecka flota rozpoczęła nieograniczoną wojnę podwodną dysponując zasadniczo nie więcej niż 25 operacyjnymi okrętami podwodnymi, z których jedynie około 1/3 była w każdym czasie na swoich pozycjach bojowych, inne zaś w drodze z lub do rejonów operacji, bądź też odtwarzały zdolność


Question: jaka nazwę nosiły organizacje zrzeszające kupców?

Answer: gildie

Context: Gildia (niem. "Gilde" – związek); także konfraternia (z łac. "współbractwo") – w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim. W XI w. kupiectwo stało się najbogatszą warstwą miejskiej społeczności. Wobec dużego zagrożenia, jakie stanowiły na drogach bandy rabusiów, kupcy organizowali się w gildie, wspólnie ponosząc koszty organizowania podróży i gromadzenia towarów, dzięki czemu rozkładało się ryzyko związane z handlem. Nazwą tą określano w północnej Europie także cechy rzemieślnicze. Polska nazwa „giełda” pochodzi od dolnoniemieckiego słowa „die Gilde”, a ta ze staroskandynawskiego "gildi" – oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy. == Gildie kupieckie == Gildie kupieckie (dzisiejsze kongregacje kupieckie) istniały na ziemiach polskich od czasów przedlokacyjnych, a następnie od XIV do XIX w., kiedy je wyparły nowoczesne organizacje o


Question: na czym polega efekt dopplera?

Answer: Efekt Dopplera – zjawisko fizyczne występujące dla fal, polegające na powstawaniu różnicy częstotliwości fali wysyłanej przez jej źródło oraz częstotliwości fali rejestrowanej przez obserwatora, który porusza się względem tego źródła.

Context: Efekt Dopplera – zjawisko fizyczne występujące dla fal, polegające na powstawaniu różnicy częstotliwości fali wysyłanej przez jej źródło oraz częstotliwości fali rejestrowanej przez obserwatora, który porusza się względem tego źródła. Dla fal rozprzestrzeniających się w ośrodku, takich jak na przykład fale dźwiękowe, wielkość efektu zależy od prędkości obserwatora oraz źródła względem ośrodka, w którym te fale się rozchodzą. W przypadku fal propagujących bez udziału ośrodka materialnego, jak na przykład światło (w ogólności fale elektromagnetyczne) w próżni, znaczenie ma jedynie różnica prędkości źródła oraz obserwatora. == Historia == Christian Andreas Doppler jako pierwszy w 1842 r. w swojej publikacji opisał zaobserwowany efekt polegający na zmianie koloru światła pod wpływem ruchu w układzie gwiazd podwójnych. Naukowe badanie efektu po raz pierwszy przeprowadził