Question: co określa rzeczownik?

Answer: samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska i pojęcia abstrakcyjne.


Question: kim był franciszek kleeberg?

Answer: generał brygady Wojska Polskiego.

Context: Franciszek Kleeberg (ur. 1 lutego 1888 w Tarnopolu, zm. 5 kwietnia 1941 w Weisser Hirsch w Dreźnie) – generał brygady Wojska Polskiego. == Życiorys == Urodził się w rodzinie Emiliana, powstańca styczniowego, i Józefiny Kuschée (Couschée). Był starszym bratem Juliusza, generała brygady Wojska Polskiego. Według tradycji rodzinnej Kleebergowie wywodzili się od szwedzkiego żołnierza, który przybył do Polski z wrogą armią w XVII wieku, dostał się do niewoli, spolszczył się i w końcu został założycielem rodu rycerskiego. Ojciec generała był długoletnim oficerem c. i k. 11 pułku dragonów w Stockerau, w którym po awansie na podpułkownika (1 maja 1901) objął komendę nad II dywizjonem. Później pełnił służbę w Komendzie Placu Wiedeń. W 1908 r. został spensjonowany. Po ukończeniu szkoły realnej w


Question: do czego służył barbakan w krakowie?

Answer: Zadaniem barbakanu było poprzedzanie wejścia do miasta czy zamku, utrudniając w ten sposób pokonanie umocnień tego wejścia (np. bramy).

Context: Barbakan – element średniowiecznego budownictwa obronnego, ważny składnik fortyfikacji miejskich, zazwyczaj w formie okrągłej, murowanej budowli wysuniętej przed linię murów obronnych i połączonej z bramą miejską za pośrednictwem osłoniętego przejścia. Barbakan składał się z osłoniętego przejścia (tzw. szyi), która łączyła mur obronny np. z: basztą, wieżą, basteją, rondlem, tarasem, bastionem lub rawelinem. Barbakan rozpowszechnił się w średniowieczu i w różnych formach przetrwał do połowy XVIII wieku. Jego rozwinięciem był stosowany od XVI wieku rawelin. Najstarszy zachowany barbakan w Europie pochodzi z pierwszej połowy XIII wieku i znajduje się w Carcassonne we Francji. Zadaniem barbakanu było poprzedzanie wejścia do miasta czy zamku, utrudniając w ten sposób pokonanie umocnień tego wejścia (np. bramy). Dawał też, podobnie jak wysunięte przed lico murów obronnych


Question: kto stworzył dinozaury?

Answer: angielski paleontolog Richard Owen stworzył termin „dinozaury”.

Context: odkrycie w 1825. Badania „wielkich, skamieniałych jaszczurów” szybko stały się obiektem wielkiego zainteresowania naukowców europejskich i amerykańskich. W 1842 angielski paleontolog Richard Owen stworzył termin „dinozaury”. Stwierdził, że znalezione dotąd szczątki iguanodonta, megalozaura i hyleozaura dzielą liczne wyróżniające się cechy, dlatego też zdecydował się połączyć je w odrębny takson. Za wsparciem księcia Alberta, męża królowej Wiktorii, Owen założył Muzeum Historii Naturalnej w Londynie w South Kensington w Londynie, by wystawiać narodową kolekcję dinozaurzych skamielin, jak też prowadzić inne wystawy geologiczne i biologiczne. „Manię” dinozaurów obrazuje zażarta rywalizacja pomiędzy Edwardem Drinkerem Cope’em i Othnielem Charlesem Marshem. Obaj paleontolodzy starali się być pierwszymi, którzy znajdą nowe dinozaury. Ich zmagania stały się znane jako wojny o kości. Konflikt prawdopodobnie rozpoczął się, gdy Marsh


Question: kiedy wprowadzono 500+?

Answer: 1 kwietnia 2016

Context: Rodzina 500 plus – realizowany w Polsce od 1 kwietnia 2016 państwowy program z zakresu polityki społecznej, mający pomóc rodzinom w wychowaniu dzieci poprzez comiesięczne świadczenia wychowawcze na każde dziecko w rodzinie w wysokości 500 złotych. Zamiar stworzenia programu został ogłoszony w 2015 przez partię Prawo i Sprawiedliwość, a po jej wygranej w wyborach parlamentarnych w 2015 opracowany i wdrożony przez rząd Beaty Szydło. == Wprowadzenie == Postulat wprowadzenia powszechnego świadczenia dla polskich dzieci jako pierwszy był głoszony przez lewicowych publicystów w 2009 r. W 2011 koncepcję świadczenia na dzieci, we współpracy z partią Polska Jest Najważniejsza, przedstawił prof. Julian Marian Auleytner. Zakładała ona wypłacanie świadczenia w wysokości 400 złotych na dziecko. Po rozpadzie PJN pomysł upadł. W wywiadzie udzielonym


Question: w jakich serialach grała danuta stenka?

Answer: "Boża podszewka", "Pogoda na piątek", "Lekarze" i "Nieobecni".

Context: Danuta Maria Stenka-Grzelak (ur. 10 października 1961 w Sierakowicach) – polska aktorka teatralna, filmowa, radiowa i dubbingowa. Jako aktorka debiutowała w 1984 na scenie Teatru Współczesnego w Szczecinie, następnie grała również w Teatrze Nowym w Poznaniu oraz warszawskich teatrach: Dramatycznym, Rozmaitości i Narodowym. Od 1988 występuje w Teatrze Telewizji. Na ekranie zadebiutowała rolą Elżbiety w filmie telewizyjnym "Rozmowy o miłości" (1990). Do najważniejszych ról w jej karierze aktorskiej należą występy w filmach: "Cudze szczęście", "Chopin. Pragnienie miłości", "Nigdy w życiu!", "Katyń", "Idealny facet dla mojej dziewczyny", "Uwikłanie" i "Nad życie" oraz w serialach telewizyjnych: "Boża podszewka", "Pogoda na piątek", "Lekarze" i "Nieobecni". Z dubbingu została zapamiętana jako Biała Czarownica z serii filmów animowanych "Opowieści z Narnii", Gertruda z "Zaplątanych" oraz


Question: w jakim celu powstała armia krajowa?

Answer: Strategicznym, choć niezrealizowanym celem AK było przeprowadzenie powstania powszechnego w okupowanej Polsce, w ostatniej fazie II wojny światowej.

Context: Armia Krajowa (AK) lub Siły Zbrojne w Kraju, kryptonim „PZP” (Polski Związek Powstańczy) – zakonspirowane siły zbrojne Polskiego Państwa Podziemnego w latach II wojny światowej, powstałe z przemianowania Związku Walki Zbrojnej (powstałego w listopadzie 1939) rozkazem Naczelnego Wodza generała broni Władysława Sikorskiego z 14 lutego 1942 r. Działała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, okupowanej przez Niemcy i ZSRR (po wkroczeniu Armii Czerwonej na terytorium państwa polskiego 4 stycznia 1944 r.). Siły Zbrojne w Kraju były integralną częścią Polskich Sił Zbrojnych, podporządkowaną Naczelnemu Wodzowi. Największą operacją militarną Armii Krajowej była akcji „Burza" i w jej ramach powstanie warszawskie. Strategicznym, choć niezrealizowanym celem AK było przeprowadzenie powstania powszechnego w okupowanej Polsce, w ostatniej fazie II wojny światowej. == Rodowód == Inicjatywa stworzenia centralnego


Question: kto grał wołodyjowskiego?

Answer: Tadeusz Łomnicki ("Pan Wołodyjowski", serial "Przygody pana Michała", "Potop") * Zbigniew Zamachowski ("Ogniem i mieczem", serial "Ogniem i mieczem") * Stefan Jaracz ("Obrona Częstochowy") * Piotr Starkowski ("Potop (film 1915)")

Context: postać Wołodyjowskiego kreowali: * Tadeusz Łomnicki ("Pan Wołodyjowski", serial "Przygody pana Michała", "Potop") * Zbigniew Zamachowski ("Ogniem i mieczem", serial "Ogniem i mieczem") * Stefan Jaracz ("Obrona Częstochowy") * Piotr Starkowski ("Potop (film 1915)") Michał Wołodyjowski jest też główną postacią wiersza i piosenki Jacka Kaczmarskiego "Pan Wołodyjowski", w której każda zwrotka kończy się słynnym powiedzeniem Wołodyjowskiego „Nic to”. Opowiada o nim również "Pieśń o małym rycerzu" Jerzego Lutowskiego, do której muzykę skomponował Wojciech Kilar. W serialu Przygody pana Michała wykonywał ją Leszek Herdegen. == Upamiętnienie == Postać Wołodyjowskiego została upamiętniona turniejem szermierczym O Szablę Wołodyjowskiego, rozgrywanym od 1955 do dziś w Warszawie. Jego nazwiskiem nazwano także ulice w wielu polskich miastach, m.in. w Warszawie (na Służewie) i Krakowie (osiedle Lesisko).


Question: w którym roku powstał pierwszy film dźwiękowy?

Answer: 1927

Context: Śpiewak jazzbandu (org. "The Jazz Singer") – amerykański film muzyczny w reżyserii Alana Croslanda, którego premiera odbyła się 6 października 1927 roku. Film powszechnie uważa się za pierwszy film dźwiękowy w historii kina. Rok wcześniej, w sierpniu 1926, odbyła się premiera filmu "Don Juan", gdzie taśmę filmową udźwiękowiono płytami gramofonowymi z muzyką lecz bez dialogów. Metodę udźwiękowienia taśmy filmowej opracowano i opatentowano w 1922 roku. Jednak już wcześniej powstawały próby łączenia filmu z dźwiękiem, synchronizując obraz z dźwiękiem z płyt gramofonowych. Na przykład w roku 1914 zaczęto wyświetlać "Fotodramę stworzenia", opracowaną przez Badaczy Pisma Świętego. Właściwie "Śpiewak jazzbandu" był klasycznym filmem niemym (dialogi przedstawiano na tablicach z napisami) jednak na udźwiękowionej taśmie filmowej oprócz muzyki pojawiają się obszerne wstawki śpiewane


Question: jaki proces określa się mianem romanizacji?

Answer: proces polegający na rozpowszechnianiu się kultury rzymskiej i języka łacińskiego na terenach podbitych przez Rzymian.

Context: Romanizacja – proces polegający na rozpowszechnianiu się kultury rzymskiej i języka łacińskiego na terenach podbitych przez Rzymian. Proces ten wywarł dominujący wpływ na kształt cywilizacji Zachodu. W okresie cesarstwa proces romanizacji nasilił się. Coraz więcej lokalnych kultur zaczęło identyfikować się z kulturą rzymską. Nie bez znaczenia był też kult cesarza w pryncypacie oraz wspólna religia w dominacie, a także wspólny język – łacina. Istotne było też nadanie w 212 roku obywatelstwa prawie wszystkim wolnym mieszkańcom cesarstwa na mocy edyktu Karakalli, co zostało zapoczątkowane już wcześniej. Rzymianie nigdy nie narzucali swej kultury siłą, zawsze był to akt dobrowolny – za pewne wyjątki można tu uznać prześladowania chrześcijan i żydów. Romanizacji uległa bardziej zachodnia część imperium – zamieszkiwana w większości przez ludy


Question: jak inaczej nazywa się mimoza?

Answer: czułek

Context: Mimoza, czułek ("Mimosa") – rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego. == Biologia == Wyróżnia się niezwykłą czułością na dotyk (tigmotropizm). W momencie dotyku roślina reaguje zamykaniem (składaniem) liści (ruchy sejsmonastyczne). Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie, a ogonek wiotczeje i zwisa, tak samo roślina reaguje na brak światła słonecznego (czyli w nocy). Mechanizm tego ruchu polega na zmianach turgoru w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Poduszeczki są zlokalizowane u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia i składają się ze zdrewniałej, sztywnej osi osadzonej u podstawy tkanki miękiszowej. Ruch tej osi silnie podrażnia utwory czuciowe, znajdujące się


Question: za co jest przyznawany order orła białego?

Answer: za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny.

Context: Order Orła Białego (OB) – najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej nadawane za znamienite zasługi cywilne i wojskowe dla pożytku Rzeczypospolitej Polskiej, położone zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny. Nie dzieli się na klasy. Nadawany jest najwybitniejszym Polakom oraz najwyższym rangą przedstawicielom państw obcych. Order Orła Białego noszony jest na wstędze błękitnej przewieszonej przez lewe ramię do prawego boku. Gwiazdę Orderu, niegdyś haftowaną, nosi się na lewej piersi. == Historia == === Lata 1705–1795 === Order Orła Białego ustanowił król August II Mocny 1 listopada 1705 na zamku w Tykocinie, małym mieście na Podlasiu, położonym nad rzeką Narew, gdzie bywali królowie, magnaci i książęta polscy. Otrzymywali go w czasie I Rzeczypospolitej głównie magnaci, którzy wsparli króla


Question: kim jest bohater?

Answer: osoba, która odznaczyła się niezwykłymi czynami, męstwem, pomocą i ofiarnością wobec innych ludzi.

Context: Bohater – osoba, która odznaczyła się niezwykłymi czynami, męstwem, pomocą i ofiarnością wobec innych ludzi. Tytułem „bohater” określa się także postać w utworze literackim, filmie, Biblii itp. – zastępuje się jednak go terminem postać literacka, jako że słowo bohater posiada ograniczone konotacje heroizmu i pierwszoplanowości. Nazwa ma pochodzenie irańskie – "bahadur" - mężny, atleta itp., lub węgierskie "bátor" – dzielny, stąd przydomek króla Stefana Batorego. W języku staropolskim odpowiednikiem było słowo "gardzina", podobnie w czeskim i słowackim "hrdina". == Źródła kulturowe == Osoby będące bohaterami często doczekują się poświęconych im dzieł literackich, opowieści w postaci legend, mitów czy epopei. W wielu przypadkach opisywani bohaterowie nie musieli w ogóle istnieć w rzeczywistości, lub ich istnienie jest wątpliwe. Społeczne uznanie jako bohaterowie


Question: gdzie żyje morszczuk?

Answer: Wschodni Ocean Atlantycki, szelf kontynentalny na głębokościach od 70 do 1000 m, Morze Śródziemne oraz wzdłuż południowych wybrzeży Morza Czarnego.

Context: Morszczuk zwyczajny, morszczuk, morszczuk europejski, morszczuk wielkooki ("Merluccius merluccius") – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny morszczukowatych (Merlucciidae). Jest poławiana gospodarczo. == Występowanie == Wschodni Ocean Atlantycki, szelf kontynentalny na głębokościach od 70 do 1000 m, Morze Śródziemne oraz wzdłuż południowych wybrzeży Morza Czarnego. Forma śródziemnomorska jest określana nazwą morszczuk śródziemnomorski ("M. merluccius mediterraneus"), a atlantycka – morszczuk atlantycki ("M. merluccius atlanticus"). == Opis == Ciało wydłużone, dwie płetwy grzbietowe (druga dwudzielna, długa), płetwa odbytowa o kształcie podobnym do płetwy grzbietowej, duży otwór gębowy, wyraźna linia boczna, duże oczy. Skóra pokryta drobnymi łuskami. Grzbiet stalowo-szary, boki nieco jaśniejsze, brzuch srebrzysto-biały. Osiąga przeciętną długość do 100 cm, maksymalnie 140 cm oraz masę ciała odpowiednio 10–15 kg. Młode żywią się krylem, a


Question: ilu turystów odwiedza chorwacje?

Answer: W 2008 Chorwację odwiedziło 11 206 807 turystów

Context: tutaj większych atrakcji turystycznych, które mogłyby przyciągnąć turystów, a co za tym idzie obszar ten jest ubogi w bazę turystyczną. == Ruch turystyczny == W 2008 Chorwację odwiedziło 11 206 807 turystów, z czego aż 9 415 105 to turyści zagraniczni (84,0% wszystkich turystów). Jeśli chodzi o formę organizacji wyjazdów turystycznych to 65,3% podróży turyści organizowali we własnym zakresie, a w 34,7% korzystali z usług form zorganizowanych. Najwięcej turystów zagranicznych przyjechało z Niemiec (aż 1 547 735 turystów). Polacy pod tym względem uplasowali się na 7. miejscu (417 211 turystów). Patrząc przez pryzmat ostatnich lat można zaobserwować niewielki wzrost liczby turystów w Chorwacji do 2008 roku. Natomiast później ten kraj odwiedzało już nieco mniej turystów. Ten spadek liczby odwiedzających turystów


Question: o czym opowiada potop?

Answer: opowiadająca o potopie szwedzkim z lat 1655–1660.

Context: "Potop" – druga z powieści tworzących "Trylogię" Henryka Sienkiewicza wydana w 1886 roku (pozostałe części to "Ogniem i mieczem" i "Pan Wołodyjowski"), opowiadająca o potopie szwedzkim z lat 1655–1660. Głównym bohaterem powieści jest młody chorąży orszański Andrzej Kmicic, który przybywa na Laudę, aby zgodnie z testamentem Herakliusza Billewicza poślubić jego wnuczkę Aleksandrę Billewiczównę. W tym też momencie rozpoczyna się powieść. Akcja przedstawia okres z lat 1655–1657. Powieść była pierwotnie wydana w odcinkach w latach 1884–1886 w dzienniku krakowskim Czas i, z minimalnym opóźnieniem w stosunku do "Czasu", także w warszawskim Słowie i Kurierze Poznańskim. Pierwsze wydanie książkowe w 1886 w Warszawie. Część rękopisu powieści przechowywana jest w Ossolineum we Wrocławiu. == Główni bohaterowie == * Andrzej Kmicic * Aleksandra Billewiczówna


Question: jaki system polityczny ukształtował się w usa?

Answer: de facto system dwupartyjny

Context: Partie polityczne w Stanach Zjednoczonych – w USA istnieje de facto system dwupartyjny, który utworzył duopol władzy. Pozostałe partie odgrywają rolę marginalną, są pozaparlamentarne i bez możliwości wejścia do parlamentu. Ugrupowaniami, które zdominowały od dekad politykę są: Partia Republikańska i Partia Demokratyczna. Obie o typowym charakterze komitetowym. Pełnią zatem głównie rolę komitetów wyborczych. == Dominujące partie w polityce amerykańskiej == * Partia Republikańska – konserwatywna, prawicowa * Partia Demokratyczna – centrowa, głosząca idee amerykańskiego liberalizmu == Lista pomniejszych partii amerykańskich == * Partia Niepodległości Alaski ("Alaskan Independence Party") – ugrupowanie prawicowe, działające na terytorium Alaski, jego głównym celem jest utworzenie niezależnego państwa; * Connecticut na rzecz Liebermana ("Connecticut for Lieberman") – założona w 2006 roku przez mieszkańców stanu Connecticut popierających


Question: kiedy królowa elżbieta została królową?

Answer: 6 lutego 1952

Context: Elżbieta II (; ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie, zm. 8 września 2022 w Balmoral) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów od 6 lutego 1952 (koronowana 2 czerwca 1953) do 8 września 2022. Jej panowanie, które trwało 70 lat i 214 dni, czyni ją najdłużej panującym ze wszystkich brytyjskich monarchów i najdłużej panującą w historii kobietę – głowę państwa. Elżbieta urodziła się w Mayfair w Londynie jako pierwsze dziecko księcia i księżnej Yorku (późniejszego króla Jerzego VI i królowej Elżbiety). Jej ojciec wstąpił na tron w 1936 r. po abdykacji swojego brata, króla Edwarda VIII, czyniąc Elżbietę pretendentką do tronu. Kształciła się prywatnie w domu i zaczęła podejmować obowiązki publiczne podczas II wojny światowej,


Question: kto ogłosił jana pawła ii świętym?

Answer: papież Franciszek

Context: homilię, podczas której powiedział, że ci dwaj nowi święci „"mieli odwagę oglądania ran Jezusa, dotykania Jego zranionych ran"”. Podczas tej homilii św. Jana Pawła II ogłosił patronem rodzin, zaś św. Jana XXIII nazwał „"papieżem posłuszeństwa Duchowi Świętemu"”. Po homilii odbyła się modlitwa wiernych, wśród czytających była francuska zakonnica Marie Simon-Pierre Normand, której uzdrowienie uznano za cud dokonany dzięki Karolowi Wojtyle, potrzebny do jego beatyfikacji. Po zakończonej mszy papież Franciszek odprawił z wiernymi modlitwę "Regina Coeli", w rozważaniu przed modlitwą Ojciec Święty podziękował uczestniczącym w tej kanonizacji oraz po kolei pozdrawiał przybyłe delegacje. Następnie wsiadł do papamobile i objeżdżał plac, pozdrawiając wszystkich zebranych wiernych. Pielgrzymi opuszczając plac udawali się do bazyliki św. Piotra, by modlić się przy grobach obu świętych papieży.


Question: jak nazywa się pradziadek?

Answer: przodek – wstępny lub krewny w linii prostej

Context: konkretnych relacji. I tak zamiast nazywać poniższe relacje, ustawodawca napisze zamiast: * przodek – wstępny lub krewny w linii prostej, * potomek – zstępny lub krewny w linii prostej, * rodzice – pokrewieństwo pierwszego stopnia w linii prostej, * dzieci – dzieci, ewentualnie zstępni lub pokrewieństwo pierwszego stopnia w linii prostej, * rodzeństwo – rodzeństwo, ewentualnie pokrewieństwo drugiego stopnia w linii bocznej, * (współ)małżonek * teściowie – powinowactwo pierwszego stopnia w linii prostej, * dzieci przybrane – powinowactwo w linii prostej pierwszego stopnia (dzieci małżonka); także przysposobieni * szwagrowie – powinowactwo w linii bocznej, itd. Prawo posługuje się również terminami: * "dziecko" i "rodzice" (prawo rodzinne), * "dzieci", "małżonek", "rodzice", "rodzeństwo" (art. 931 kc i nn.) oraz "dziadkowie" (np. art.


Question: czym jest rezolucja?

Answer: zbiorowa uchwała, deklaracja powzięta przez jakieś zgromadzenie, komitet, zjazd, kongres, w wyniku obrad, nieposiadająca przymiotu wiążącego.

Context: Rezolucja (łac. "resolutio" – rozwiązanie) – zbiorowa uchwała, deklaracja powzięta przez jakieś zgromadzenie, komitet, zjazd, kongres, w wyniku obrad, nieposiadająca przymiotu wiążącego. == W Polsce == W Polsce rezolucje może podejmować między innymi Sejm. W rezolucji wzywa się do określonego, jednorazowego działania. Rezolucja, jako akt o charakterze wewnętrznym (jest to uchwała Sejmu) nie jest prawnie wiążąca wobec organu państwowego, który został wezwany do określonego działania lub zaniechania, a jedynie stwarza możliwość politycznego nacisku na jej adresata.


Question: ile bramek zdobył lewandowski w bundeslidze?

Answer: 312 goli w 384 meczach Bundesligi.

Context: 427 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w historii: Robert Lewandowski – 312 goli w 384 meczach Bundesligi. * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym sezonie: Robert Lewandowski (Bayern Monachium, sezon 2020/2021) – 41 goli * Najskuteczniejszy strzelec-obcokrajowiec w jednym roku kalendarzowym: Robert Lewandowski (rok 2021) – 43 gole * Najskuteczniejszy duet strzelców w jednym sezonie: 54 gole – Edin Džeko i Grafite (VfL Wolfsburg, sezon 2008/2009). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika w jednym meczu: 6 – Dieter Müller (1. FC Köln – Werder Brema 7:2, 17 sierpnia 1977). * Najwięcej goli zdobytych przez zawodnika


Question: w którym roku powstało ofe?

Answer: Otwarte fundusze emerytalne powstały w ramach reformy systemu emerytalnego w 1999 roku

Context: Otwarty fundusz emerytalny (OFE) – w Polsce osoba prawna stanowiąca odrębną masę majątkową, zarządzana i reprezentowana przez powszechne towarzystwo emerytalne (PTE), działający na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (). Członkowie OFE posiadają jednostki rozrachunkowe zapisane na ich indywidualnych rachunkach, których wartość jest wyceniana każdego dnia roboczego w oparciu o aktualną wartość rynkową aktywów OFE i sumę jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunkach prowadzonych przez dane OFE. OFE inwestuje posiadane środki w instrumenty finansowe dopuszczone przez obowiązujące przepisy i w granicach dopuszczonych limitów. Otwarte fundusze emerytalne powstały w ramach reformy systemu emerytalnego w 1999 roku i pozwalają na gromadzenie środków pieniężnych na emeryturę w tzw. II filarze. Podstawą prawną dla działalności otwartych funduszy


Question: jak inaczej określa się karbonariuszy?

Answer: "węglarze", "zakon węglarzy", "dobrzy kuzyni"

Context: Karbonariusze ("węglarze", "zakon węglarzy", "dobrzy kuzyni") – członkowie włoskiego tajnego stowarzyszenia skierowanego przeciw siłom okupacyjnym w okresie wojen napoleońskich, które przekształcając się w ruch rewolucyjny, odegrało dużą rolę w procesie zjednoczenia Włoch. == Historia == Istnieje wiele teorii dotyczących powstania karbonaryzmu. Twórcami węglarstwa mieli być francuscy masoni ("charbonniers" – francuska nazwa wypalaczy węgla drzewnego) nastawieni opozycyjnie do oficjalnej masonerii lub masoni obrządku szwedzkiego, którzy zawsze zwalczali masonerię oficjalną. Karbonaryzm mógł też powstać w kręgu oficerów wojskowych nie należących do masonerii, a wyznających poglądy demokratyczne w stylu Jana Jakuba Rousseau. Ci oficerowie, którzy przybyli do Włoch z Józefem Bonapartem i Muratem, mieli rozpropagować tam karbonaryzm w celu zwalczania wpływów Ferdynanda IV (w rzeczywistości karbonariusze rozpoczęli walkę z panowaniem francuskim). Istnieje także


Question: jak nazywa się najwyższy niemiecki szczyt alpejski?

Answer: Zugspitze

Context: Zugspitze (2962 m n.p.m.) – najwyższy szczyt górski w Niemczech. Należy do Korony Europy. == Położenie i okolica == Zugspitze należy do pasma górskiego Wettersteingebirge znajdującego się w Alpach Bawarskich (Tyrolsko-Bawarskich Alpach Wapiennych) na granicy niemiecko-austriackiej w okręgu Garmisch-Partenkirchen. Nazwa góry pochodzi od częstych lawin (z niemieckiego: Lawinenzüge) schodzących w dół stromej północnej ściany. Na masywie Zugspitze spotykają się grań główna Wetterstein (stanowiąca granicę pomiędzy Austrią i Niemcami), grań Blassen i grań Waxenstein. Również tutaj znajdują się dwa z kilku niemieckich lodowców – Schneeferner i Höllentalferner (obydwa obecnie w znacznym regresie). Na płaskowyżu Zugspitze, zwanym Zugspitzplatt, znajduje się najwyżej położony i jedyny w Niemczech ośrodek narciarski na lodowcu. Na wierzchołku góry znajduje się ponadstuletnie schronisko monachijskiej sekcji Niemieckiego Związku Alpejskiego


Question: kto założył bts?

Answer: przez wytwórnię Big Hit Entertainment.

Context: BTS (Bangtan Sonyeondan (hangul: 방탄소년단, hancha: 防彈少年團), znany także jako Beyond the Scene) – południowokoreański siedmioosobowy boys band, uformowany w 2013 przez wytwórnię Big Hit Entertainment. 12 czerwca 2013 ukazał się ich debiutancki singel "2 Cool 4 Skool". W kolejnych miesiącach zdobyli m.in. tytuł „nowego artysty roku” na "2013 MelOn Music Award", "2013 Golden Disk Awards", "2014 Seoul Music Awards" i "2014 Gaon Chart K-Pop Awards". Z "2016 MelOn Music Awards" wrócili z dwoma nagrodami: "Top 10" oraz jedną z najważniejszych nagród (Daesang): "Najlepszy album" (za "The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever"). Mieli także swój własny ośmioodcinkowy program "Rookie King: Channel Bangtan" (kor. 신인왕: 채널 방탄) emitowany na "SBS MTV". W 2017 znaleźli się na 5. pozycji listy


Question: jakie karabinki do wspinaczki?

Answer: Typowy karabinek wspinaczkowy jest wykonywany ze stopów aluminium lub tytanu i cechuje się niską masą (rzędu kilkudziesięciu gramów) przy jednoczesnej dużej wytrzymałości mechanicznej.

Context: Karabinek – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem. Nazwa pochodzi od zamykanego haka, na którym kawalerzyści odwieszali karabinki (z niem. "karabinerhaken"). Typowy karabinek wspinaczkowy jest wykonywany ze stopów aluminium lub tytanu i cechuje się niską masą (rzędu kilkudziesięciu gramów) przy jednoczesnej dużej wytrzymałości mechanicznej. Ruchome ramię karabinka (zamek) zaopatrzone jest w sprężynę działającą w kierunku zamknięcia zamka. Zamek wyposażony jest na ogół w ząbek lub wpust przenoszący część naprężeń mechanicznych rozciągających zamknięty karabinek w kierunku dłuższej osi. Dodatkowo, zamek może być wyposażony w blokadę, utrudniającą jego przypadkowe


Question: ilu księży zginęło w czasie ii wojny światowej?

Answer: Szacuje się, iż 3000 prezbiterów polskich zostało zabitych w czasie II wojny światowej.

Context: za część elit inteligencji polskiej, był brutalnie prześladowany przez nazistów podczas niemieckiej okupacji w latach 1939–1945. Represje były najdotkliwsze na terenach zaanektowanych przez nazistowskie Niemcy, gdzie świątynie były systematycznie zamykane, a większość kleru zamordowana, uwięziona lub deportowana. Z całego terenu przedwojennej Polski co najmniej 1811 duchownych, zarówno diecezjalnych, jak i zakonnych, zginęło w niemieckich obozach koncentracyjnych. Szacuje się, iż 3000 prezbiterów polskich zostało zabitych w czasie II wojny światowej. Setki kościołów i klasztorów zostało skonfiskowanych, zamkniętych lub zdewastowanych. W tym okresie bezpowrotnie zaginęły dzieła sztuki sakralnej. Nienawiść w stosunku do kleru jako przywódców lokalnych społeczności wynikała też z ogólnego planu rozprawienia się z kulturą polską. W germanizacyjnych planach Hitlera nie było miejsca dla chrześcijaństwa. == Tło == Katolicyzm miał w


Question: od czego pochodzi nazwa zespołu kwiat jabłoni?

Answer: Nazwa zespołu pochodzi od piosenki "Kwiat Jabłoni", granej pierwotnie przez grupę Trash Budda, zaś sama piosenka opowiada o marce jabola.

Context: Kwiat Jabłoni – polski zespół muzyczny z Warszawy wykonujący muzykę folkową, popową, folk pop, bluegrass, indie folk, indie pop i elektronikę. == Nazwa zespołu == Nazwa zespołu pochodzi od piosenki "Kwiat Jabłoni", granej pierwotnie przez grupę Trash Budda, zaś sama piosenka opowiada o marce jabola. == Historia == Zespół tworzy rodzeństwo Katarzyna Sienkiewicz i Jacek Sienkiewicz (dzieci Kuby Sienkiewicza), a sama grupa oficjalnie funkcjonuje od marca 2018. Wcześniej rodzeństwo występowało w grupie Hollow Quartet, z którą wydali dobrze przyjęty album "Chodź ze mną" i wystąpili w telewizyjnym talent show "Must Be the Music. Tylko muzyka". Jako duet zadebiutowali 9 listopada 2017 koncertem w Otwartej Pracowni na Osiedlu Jazdów. Do sierpnia 2018 ich debiutancki utwór „Dziś późno pójdę spać” zanotował dwa


Question: ile tysięcy mieszkańców ma łódź?

Answer: 300 tys.

Context: ludność Łodzi zmniejszyła się z 670 do 300 tys. mieszkańców, co było spowodowane wymordowaniem przez hitlerowców ludności żydowskiej i wysiedleniem dużej części Polaków oraz powojennymi wyjazdami Niemców. Znacznym zniszczeniom uległ przemysł, zniszczonych było wiele budynków, a maszyny zniszczone lub rozkradzione. Mimo trudności reaktywowano produkcję w łódzkich zakładach w szybkim tempie. Miasto ponownie stało się siedzibą władz województwa. W 1945 poszerzono granice miasta; do Łodzi włączone zostały m.in. Brus, Charzew, Chocianowice, Chojny, Cyganka, Grabieniec, Lublinek, Łagiewniki, Łodzianka, Mikołajew, Modrzew, Moskule, Odzierady, Olechów, Radogoszcz, Retkinia, Rokicie, Ruda Pabianicka, Sikawa, Smulsko, Stoki, Wiskitno, Złotno. Na podstawie dekretu PKWN z 31 sierpnia 1944 zostały utworzone miejsca odosobnienia, więzienia i ośrodki pracy przymusowej dla „hitlerowskich zbrodniarzy oraz zdrajców narodu polskiego”. Obozy pracy nr 135, 163


Question: skąd się wzięła nazwa hot dog?

Answer: Inna wersja mówi o tym, że nazwa wywodzi się z dowcipów o Niemcach, którzy nie tylko nazywali swoje kiełbaski "piesek" lub "dachshund", ale także sprowadzili z Niemiec psy nazywane przez wzgląd na swój wygląd "dachshundami", w zaś Polsce nazywane jamnikami.

Context: during the whole service” (cały czas ochoczo zajadali "hot dogi"). Inna wersja mówi o tym, że nazwa wywodzi się z dowcipów o Niemcach, którzy nie tylko nazywali swoje kiełbaski "piesek" lub "dachshund", ale także sprowadzili z Niemiec psy nazywane przez wzgląd na swój wygląd "dachshundami", w zaś Polsce nazywane jamnikami. Nazwa "hot dog" upowszechniła się dopiero podczas II wojny światowej, kiedy mieszkańcy USA zaczęli unikać używania nazwy "frankfurter" kojarzącej się z III Rzeszą. W przypadku hamburgera nie doszło do podobnej sytuacji, ponieważ nie istniała popularna nazwa anglojęzyczna, zaś sam hamburger był wówczas o wiele mniej popularną potrawą. == W Polsce == W polskich realiach nie ma standardu hot doga. Występują najróżniejsze kombinacje dodatków – oprócz keczupu, różne rodzaje sosów musztardowych


Question: kiedy nastąpiła denominacja w polsce?

Answer: 1 stycznia 1995

Context: Denominacja złotego w 1995 roku – reforma walutowa wprowadzająca w Polsce 1 stycznia 1995 nową jednostkę pieniężną o nazwie „złoty” i symbolu PLN, która zastąpiła „starego złotego” (PLZ). Jeden nowy złoty odpowiada 10 000 starych złotych. == Przyczyny przeprowadzenia denominacji == W latach 80. z powodu kryzysu gospodarczego i załamania systemu gospodarki planowej w Polsce zaczęło dochodzić do coraz wyższej inflacji. W latach 1989–1990 wystąpiła hiperinflacja, która osiągnęła poziom 1 395%. Do obiegu wprowadzono nowe nominały banknotów: 10 000 zł (1987), 20 000 zł, 50 000 zł, 200 000 zł (1989), 100 000 zł, 500 000 zł (1990), 1 000 000 zł (1991) i 2 000 000 zł (1992). Monety, mimo że nie przestały być prawnym środkiem płatniczym, zniknęły z


Question: ile minut ma rok?

Answer: 525 600 (527 040)

Context: Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o "roku marsjańskim" lub "wenusjańskim" – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy. == Rok kalendarzowy == Rok kalendarzowy w kalendarzu gregoriańskim rozpoczyna się 1 stycznia o 00:00 i kończy wraz z końcem doby przypadającej na 31 grudnia. Na ogół stosowany jest kalendarz słoneczny, w którym wydziela się 4 pory roku: wiosna - lato - jesień - zima. 1 rok kalendarzowy = 4 kwartały = 12 miesięcy ≈ 52 tygodnie = 365 dni (rok przestępny 366 dni) = 8 760 (8 784) godzin = 525 600 (527 040) minut = 31 536


Question: jakie cytaty nazywa się skrzydlatymi słowami?

Answer: "utarte wyrażenia i zwroty, utarte przenośnie

Context: słowa literatury polskiej", w których wymieniane były najbardziej znane i lubiane cytaty m.in. z literatury, filmu, historii. Dzięki serii artykułów o takim właśnie nagłówku, termin „skrzydlate słowa” upowszechnił się najpierw wśród czytelników „Przekroju”, a potem wśród większej grupy użytkowników języka. W 1968 roku hasło skrzydlate słowa pojawiło się w słowniku. Po raz pierwszy zdefiniowane było w II tomie "Słownika frazeologicznego języka polskiego" Stanisława Skorupki (Warszawa 1967–1968) jako "utarte wyrażenia i zwroty, utarte przenośnie". W 1990 roku wydany został słownik Henryka Markiewicza i Andrzeja Romanowskiego pt. "Skrzydlate słowa", w którym zgromadzone zostały tysiące znanych i powtarzanych cytatów, sloganów i tytułów. Słownik ten cieszy się dużą popularnością wśród czytelników, był kilkakrotnie rozbudowywany i wznawiano jego wydania (w 1998, 2005 i 2007 roku).


Question: jakie miasto było główną siedzibą karola wielkiego?

Answer: Akwizgranie

Context: dała początek Lotaryngii), gdzie najczęściej przebywał król-cesarz. Tam znajdował się „pałac królewski” (m.in. pałac w Akwizgranie, który pełnił rolę stolicy). Obszar centralny odgrywał największą rolę w gospodarce. Karolingowie, dążąc do utrzymania spójności swego państwa oraz do poznania i opanowania różnorodnych regionów, dużo podróżowali. Przenosili się z miejsca na miejsce, aby czuwać nad prawidłowym wykonaniem rozkazów. Ówczesny król czy senior nie rządził sam, powinien był otaczać się swoimi panami i zasięgać ich rady. Tak samo działał Karol Wielki, zawsze najpierw wysłuchiwał swoich doradców. Rzym był ówcześnie najludniejszym miastem Zachodu, cieszył się ogromnym prestiżem i był ideałem miasta. Cywilizacja karolińska była cywilizacją drewna. Żelazo było surowcem rzadkim i narzędzia rolnicze tylko wyjątkowo były robione z metalu. Większość budowli karolińskich nie przetrwała, ponieważ


Question: co znaczy kanonik e.c?

Answer: kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.

Context: Kanonik (łac. "canonicus") – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem. Dawniej od kanoników nie wymagano posiadania święceń, lecz jedynie tonsury (tzw. kanonicy „świeccy”). Kanonicy tworzą kapituły katedralne oraz kolegiackie. Zasadniczo dzielą się na: * kanoników gremialnych (inaczej rzeczywistych, czyli tytularnych) * kanoników ponadliczbowych (bez prebendy) * kanoników honorowych. == Strój == Prawo kanoniczne od 1972 roku odbiera kanonikom następujące przywileje dotyczące stroju chórowego, dotychczas niekiedy stosowane: mantolet, pas z frędzlami, czerwone skarpety, buty z klamrami, fioletowe "ferraiolone", rokieta, mitra, pastorał, pierścień i pektorał. Ponadto zabroniony jest fioletowy mucet, chyba że kanonik


Question: skąd pochodzi imię oliwia?

Answer: Oliwia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, etymologicznie powiązane z pospolitym wyrazem "oliva", „drzewo oliwne, owoc oliwki, oliwka“. Znane już w starożytności.

Context: Oliwia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, etymologicznie powiązane z pospolitym wyrazem "oliva", „drzewo oliwne, owoc oliwki, oliwka“. Znane już w starożytności. Istnieją dwie patronki tego imienia w Kościele katolickim, jednak ich właściwe brzmienie imienia nie jest pewne – w przypadku jednego z nich Oliwia występuje przemiennie z Oliwą, w innym – z Libią (Libą) na skutek późnołacińskiej wymowy "Olibia" wskazują, że jest to imię pochodzenia literackiego, wymyślone przez Williama Szekspira na potrzeby komedii „Wieczór Trzech Króli, lub co chcecie”. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Oliwia w 2017 r. zajmowała 11. miejsce w grupie imion żeńskich. W całej populacji Polek Oliwia zajmowała w 2017 r. 54. miejsce (125 837 nadań). Męskim odpowiednikiem jest Oliwiusz, ale nie Oliwer (Oliwier). Oliwia imieniny


Question: ile jest części harrego pottera książki?

Answer: Wszystkie siedem części

Context: Wszystkie siedem części spotkało się z olbrzymim uznaniem na całym świecie i odniosło sukces. Za sprawą 500 milionów egzemplarzy, "Harry Potter" jest najlepiej sprzedającą się serią książek w historii. Powieści wywołały jednak sporo sporów i kontrowersji, w tym religijnych i politycznych. Autorka uparcie strzegła tajemnic serii, podając jedynie lakoniczne informacje dotyczące kolejnych tomów serii. Także wydawcy na całym świecie zabraniali rozpowszechniania książek przed premierą, zobowiązując recenzentów i swoich pracowników do zachowania fabuły książki w tajemnicy. Sukces cyklu przyczynił się do powstania marki wartej 15 miliardów dolarów. Przede wszystkim, najważniejszą jej częścią jest seria ośmiu ekranizacji filmowych wyprodukowanych w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych przez Warner Bros. i zaprezentowanych między rokiem 2001 a 2011. Za sprawą 7,7 miliarda dolarów była to


Question: kiedy nastąpiła rewolucja neolityczna?

Answer: latach ok. – 4000 p.n.e.

Context: Rewolucja neolityczna – proces przechodzenia ludzkości od łowiectwa-zbieractwa i koczownictwa do produkcji żywności, czyli rolnictwa i hodowli, oraz do osiadłego trybu życia, trwający w naszym kręgu cywilizacyjnym w latach ok. – 4000 p.n.e. Rewolucja neolityczna rozpoczęła się na obszarze tzw. Żyznego Półksiężyca na Bliskim Wschodzie, gdzie występowali dzicy przodkowie wielu współczesnych roślin uprawnych i zwierząt hodowlanych. Nowe umiejętności rozprzestrzeniły się na zachód, południe i wschód – do Europy, Afryki i Azji Południowej. W kilku innych miejscach globu (Azja Wschodnia, niektóre rejony Ameryki, Nowa Gwinea) rolnictwo, a niekiedy i hodowla zwierząt, rozwinęły się niezależnie . Na Bliskim Wschodzie, początek tego procesu zbiegł się w czasie z nastaniem neolitu, zwanego wcześniej "epoką kamienia gładzonego". Nowe efektywne sposoby pozyskiwania żywności spowodowały znaczny wzrost


Question: co to widget?

Answer: Widżet – podstawowy element graficznego interfejsu użytkownika (na przykład okno, pole edycji, suwak, przycisk).

Context: Widżet – podstawowy element graficznego interfejsu użytkownika (na przykład okno, pole edycji, suwak, przycisk). Termin ten jest szczególnie popularny wśród użytkowników systemów operacyjnych z rodziny UNIX, natomiast użytkownicy systemów MS Windows używają w tym kontekście terminu kontrolka lub element kontrolny. W produktach firmy Microsoft (Visual Studio, .NET, Office itp.) używana jest nazwa formant. W pewnych kontekstach synonimem widżetu jest "okno". == Etymologia == Słowo "widget" w języku angielskim pojawiło się w latach 20. XX wieku i oznacza użyteczny przedmiot, zwłaszcza w kontekście jego komercyjnej produkcji. Po raz pierwszy wykorzystano je do nazwania elementów graficznego interfejsu użytkownika podczas prac nad projektem Athena w latach 80. XX wieku, gdyż przypomina zbitkę wyrazową "window" (okno) plus "gadget" (przyrząd, narzędzie, urządzenie), a ponadto „wszystkie


Question: ile wykluwają się kaczki?

Answer: Inkubacja trwa 27 lub 28 dni.

Context: wyginają kuper i mają widoczne z boku zaokrąglone sterówki. Gdy kaczka wybierze już partnera, płynie za nim, ale ogląda się jeszcze na inne kaczory. Kiedy samiec przyjmie, że ta kaczka go wybrała, wygina skrzydła, aby pokazać niebieskie lusterka. Jednak już po wykluciu kaczor zostawia kaczkę i sama wychowuje ona pisklęta. Może się zdarzyć kopulacja niesparowanych kaczorów ze sparowanymi kaczkami – przy takiej wymuszonej kopulacji samica może nawet utonąć. Gniazdo ma formę dużej, płytkiej miski. Inkubacja trwa 27 lub 28 dni. Pisklęta tuż po wykluciu podążają za kaczką; uzyskują lotność w wieku 50–60 dni. Mogą się rozmnażać już po roku. Pomimo tak szerokiego obszaru występowania dziwić może jej niewielkie zróżnicowanie wewnątrzgatunkowe. Wynika ono jednak z wędrownego trybu życia, który warunkuje mieszanie


Question: kto jest autorem melodii mazurka dąbrowskiego?

Answer: pozostaje nieznany.

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: jaki pierwiastek chemiczny doprowadził do śmierci napoleona?

Answer: arsenu

Context: żołądka === W maju roku 2005 zespół lekarzy szwajcarskich ustalił, że podstawową przyczyną śmierci Napoleona był rak żołądka, który był przyczyną zgonu również jego ojca, brata Lucjana i siostry Pauliny (jej związane z tym cierpienia doprowadziły ją do samobójstwa). Opierając się na dostępnych danych lekarze szwajcarscy ustalili, że cesarz w chwili śmierci ważył 76 kg, podczas gdy rok wcześniej 91 kg, co potwierdza autopsję dokonaną przez Antommarchiego. W październiku 2005 roku ujawniono w Szkocji dokument potwierdzający wnioski Antommarchiego. W innej pracy z 2004 roku zaproponowano wersję, że bezpośrednią przyczyną śmierci cesarza mogły być zaburzenia rytmu serca typu "torsade de pointes" spowodowanych hipokaliemią, której przyczyną mogła być intoksykacja związkami arsenu jak i przyczyny jatrogenne: podawanie kalomelu i działającego wymiotnie winianu antymonu.


Question: jakie są stanowiska na statku?

Answer: * Kapitan (dowodzi statkiem) ** Starszy oficer *** I-IV oficer, radio oficer (ew. I, II), lekarz *** asystent pokładowy, asystent radiooficera **** bosman **** cieśla okrętowy ***** magazynier pokładowy (m in. na tankowcach) ***** starszy marynarz ***** marynarz ***** młodszy marynarz ****** praktykant pokładowy 2) Maszynowy (mechaniczny) * starszy mechanik ** I-IV mechanik, I-II elektryk ** asystent maszynowy, elektryka *** magazynier maszynowy **** motorzysta, elektromonter **** młodszy motorzysta ***** praktykant motorzysty 3) Hotelowy * intendent ** płatnik ** starszy ochmistrz ** ochmistrz, szef kuchni (statek pasażerski) ** asystent hotelowy *** starszy kucharz, starszy steward **** kucharz, steward, barman, stolarz, fryzjer **** młodszy kucharz, młodszy steward **** pomocnik kucharza, pomocnik stewarda ***** praktykant

Context: stanowiska poniżej, nie wszystkie występują na typowym statku" * Kapitan (dowodzi statkiem) ** Starszy oficer *** I-IV oficer, radio oficer (ew. I, II), lekarz *** asystent pokładowy, asystent radiooficera **** bosman **** cieśla okrętowy ***** magazynier pokładowy (m in. na tankowcach) ***** starszy marynarz ***** marynarz ***** młodszy marynarz ****** praktykant pokładowy 2) Maszynowy (mechaniczny) * starszy mechanik ** I-IV mechanik, I-II elektryk ** asystent maszynowy, elektryka *** magazynier maszynowy **** motorzysta, elektromonter **** młodszy motorzysta ***** praktykant motorzysty 3) Hotelowy * intendent ** płatnik ** starszy ochmistrz ** ochmistrz, szef kuchni (statek pasażerski) ** asystent hotelowy *** starszy kucharz, starszy steward **** kucharz, steward, barman, stolarz, fryzjer **** młodszy kucharz, młodszy steward **** pomocnik kucharza, pomocnik stewarda ***** praktykant


Question: w ilu odcinkach grał bruner?

Answer: Hermann Brunner wystąpił w pięciu odcinkach telewizyjnych / opowiadaniach z opowieści „Stawki większej niż życie”.

Context: froncie. Hermann Brunner wystąpił w pięciu odcinkach telewizyjnych / opowiadaniach z opowieści „Stawki większej niż życie”. W odcinkach „Ściśle tajne”, „Oblężenie” i „Poszukiwany Gruppenführer Wolf” (opowiadania opublikowane pod tymi samymi tytułami) był w randze Sturmbannführera (major SS) natomiast w odcinkach „Edyta” (opowiadanie pt. „Kuzynka Edyta”) i „Wielka wsypa” (opowiadanie pt. „Wsypa”), dziejących się wcześniej niż dwa ostatnie z wcześniej wymienionych, Hauptsturmführera (kapitan SS). Irmina Kobus błędnie tytułuje Brunnera Sturmführerem, chociaż nazwa tego stopnia została przed wojną zmieniona na Untersturmführer (podporucznik SS), której jednak Hermann w serialu nie posiadał. W teatralnej wersji 14. odcinka serialu, który jako spektakl nosił tytuł „Kryptonim Edyta” był Obersturmführerem (porucznik SS), natomiast w „Okrążeniu” oraz w ostatnim spektaklu pierwszej serii pt. „Koniec gry” ponownie jest Sturmbannführerem.


Question: co świadczy o tym że polacy należą do jednego narodu?

Answer: łącznie dzieła kultury, język, obyczaje oraz utrwalone społecznie wartości i symbole.

Context: Polska tożsamość narodowa – świadomość przynależności do polskiej wspólnoty narodowej. Ukształtowana została wokół narodowej kultury, języka, zwyczajów i wiary, głównie w okresie walki o niepodległość. Tożsamość narodową Polaków tworzą łącznie dzieła kultury, język, obyczaje oraz utrwalone społecznie wartości i symbole. Problem rozwoju świadomości narodowej należy do najbardziej kontrowersyjnych w literaturze historycznej, co wynika w dużej mierze z wartościującego charakteru dokonywanych ocen i pojawiające się silnego zabarwienia emocjonalnego. Więź narodowa ma bowiem współcześnie charakter dominujący, a w warunkach polskich zawiera szczególnie dużo pierwiastków uczuciowych. Kiedy więc mówimy o patriotyzmie danej grupy czy jednostki, jest to równoznaczne z pozytywną oceną. Tradycja klasowa przegrywa też zdecydowanie w zderzeniu z tradycją ogólnonarodową czy państwową, o czym świadczy popyt na poszczególne książki historyczne. Interes ogólnonarodowy


Question: kto był premierem polski w 1999?

Answer: Jerzego Buzka

Context: Rząd Jerzego Buzka – Rada Ministrów pod kierownictwem premiera Jerzego Buzka, urzędująca od 31 października 1997 do 19 października 2001. Jerzy Buzek został desygnowany na premiera przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego w dniu 17 października 1997, po wyborach parlamentarnych, w których koalicja prawicowych formacji – Akcja Wyborcza Solidarność – uzyskała 201 mandatów w Sejmie. Objął władzę po ustąpieniu rządu Włodzimierza Cimoszewicza. 31 października 1997 został zaprzysiężony cały skład Rady Ministrów. 10 listopada 1997 premier Jerzy Buzek wygłosił exposé. 11 listopada Sejm udzielił wotum zaufania. Rząd poparły w głosowaniu kluby Akcji Wyborczej Solidarność i Unii Wolności, które tworzyły koalicję rządzącą. Przeciw opowiedziały się kluby Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Polskiego Stronnictwa Ludowego. W głosowaniu nie wzięli udziału posłowie koła Ruchu Odbudowy Polski. Unia


Question: czym jest karta graficzna?

Answer: Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera odpowiedzialna za renderowanie grafiki i jej konwersję na sygnał zrozumiały dla wyświetlacza.

Context: Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera odpowiedzialna za renderowanie grafiki i jej konwersję na sygnał zrozumiały dla wyświetlacza. == Historia == Pierwsze karty graficzne potrafiły jedynie wyświetlać znaki alfabetu łacińskiego ze zdefiniowanego w pamięci karty generatora znaków – tryb tekstowy. Kolejna generacja kart graficznych potrafiła już wyświetlać w odpowiednim kolorze poszczególne punkty (piksele) – tryb graficzny. Nowoczesne procesory graficzne udostępniają wiele funkcji ułatwiających i przyspieszających pracę programów. Możliwe jest narysowanie odcinka, trójkąta, wieloboku, wypełnienie ich zadanym kolorem lub wzorem, tzw. akceleracja 2D. Większość kart na rynku posiada również wbudowane funkcje ułatwiające tworzenie obrazu przestrzeni trójwymiarowej, tzw. akceleracja 3D. Niektóre posiadają zaawansowane algorytmy potrafiące na przykład wybrać tylko widoczne na ekranie elementy z przestrzeni. W nowych układach graficznych zrezygnowano ze sztywnego


Question: kiedy zdobyto krym?

Answer: w maju 1944 roku Krym zdobyła Armia Czerwona.

Context: w małym stopniu. 18 października 1921 bolszewicy powołali Krymską Autonomiczną Socjalistyczną Republikę Radziecką w składzie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. W czasie II wojny światowej półwysep w okresie od 21 września 1941 do 4 lipca 1942 zajęły wojska niemieckie pod dowództwem Ericha von Mansteina oraz rumuńskie dowodzone przez Nicolae Ciperci. Jako ostatni po długim oblężeniu zdobyty został Sewastopol. === Deportacja Tatarów krymskich === W konsekwencji operacji krymskiej, w maju 1944 roku Krym zdobyła Armia Czerwona. Władze radzieckie pod pretekstem, że w czasie okupacji ludność krymskotatarska kolaborowała z najeźdźcami, zadecydowały o wysiedleniu wszystkich Tatarów krymskich z Krymu do sowieckich republik Azji Środkowej. Główną akcję deportacyjną przeprowadziło NKWD w dniach 18–20 maja 1944. W czasie akcji wysiedlono z Krymu około 200 tysięcy


Question: ile jest turniejów wielkoszlemowych?

Answer: czterech

Context: Wielki Szlem – w tenisie odniesienie zwycięstw przez zawodnika, zawodniczkę lub parę (męską, żeńską albo mieszaną) we wszystkich czterech największych turniejach w danej konkurencji, tzn. albo w grze pojedynczej, albo w grze podwójnej, albo w grze mieszanej. Wspomniane cztery turnieje – międzynarodowe mistrzostwa Australii, Francji, Wielkiej Brytanii i Stanów Zjednoczonych – nazywane są "turniejami wielkoszlemowymi". Wyróżnia się kilka rodzajów tenisowych Wielkich Szlemów: * Klasyczny lub Kalendarzowy Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra cztery turnieje wielkoszlemowe w jednym sezonie * Niekalendarzowy Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra cztery turnieje wielkoszlemowe z rzędu, ale na przełomie dwóch sezonów * Karierowy Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra w trakcie całej kariery sportowej każdy z turniejów wielkoszlemowych co najmniej raz * Złoty Wielki Szlem


Question: jaką politykę prowadził kazimierz wielki?

Answer: Kazimierz Wielki odnosił sukcesy dyplomatyczne i organizował zwycięskie wyprawy przede wszystkim dzięki prowadzeniu spójnej, a zarazem reformatorskiej polityki wewnętrznej.

Context: stanowiska, których obsada zależała od biskupa. == Polityka wewnętrzna == Kazimierz Wielki odnosił sukcesy dyplomatyczne i organizował zwycięskie wyprawy przede wszystkim dzięki prowadzeniu spójnej, a zarazem reformatorskiej polityki wewnętrznej. Dążył do stworzenia silnych podstaw materialnych oraz prawnych sprawowanych rządów królewskich. Wprowadził jednolity system zarządzania państwem. Przy boku władcy działała powoływana przez niego rada królewska, pełniąca funkcje doradcze. W jej skład wchodzili m.in. marszałek odpowiedzialny za bezpieczeństwo państwa, kanclerz zajmujący się głównie polityką zagraniczną, podskarbi zarządzający skarbem. Królewskimi urzędnikami lokalnymi byli starostowie, powoływani i odwoływani przez monarchę. Pełnili oni funkcje administracyjne, ekonomiczne oraz sądownicze w przypadku ciężkich przestępstw. Prężnie rozwijające się państwo Kazimierza potrzebowało nie tylko mądrze rządzących ludzi, ale również sprawnie działającego prawa, które stanowiłoby podstawę ustrojową Polski. === Konflikt


Question: z czyjej inicjatywy miał miejsce zajazd?

Answer: z inicjatywy Kazimierza III Wielkiego

Context: Uczta u Wierzynka – przyjęcie zorganizowane w Krakowie przez krakowską radę miejską i Mikołaja Wierzynka w trakcie spotkania europejskich monarchów i książąt około 22–27 września 1364, zwołanego z inicjatywy Kazimierza III Wielkiego. == Zjazd monarchów == W zjeździe wzięli udział: cesarz (jednocześnie król czeski) Karol IV, królowie: Ludwik Węgierski, Piotr cypryjski, oraz liczni książęta: książę austriacki Rudolf IV Założyciel, książę mazowiecki Siemowit III, książę opolski Władysław Opolczyk, książę świdnicki Bolko II Mały, książę wołogosko-słupski Bogusław V z synem Kaźkiem słupskim, margrabiowie brandenburscy Ludwik VI Rzymianin i Otto V Leniwy. Wbrew dawnym sugestiom historyków, nieobecny był wówczas Waldemar IV duński. Pretekstem do zwołania zjazdu krakowskiego była zapewne kwestia krucjaty antytureckiej, w czym szczególnie zainteresowany był uczestniczący w uczcie król Cypru Piotr


Question: czym zajmuje się fryzjer?

Answer: się zgodnie z życzeniami klientów strzyżeniem włosów, ich pielęgnacją, układaniem, farbowaniem, myciem, dekoloryzacją.

Context: Fryzjer (dawniej "golarz") – rzemieślnik zajmujący się zgodnie z życzeniami klientów strzyżeniem włosów, ich pielęgnacją, układaniem, farbowaniem, myciem, dekoloryzacją. Zawód fryzjera należy do grupy zawodów usługowych. Dzięki posiadanym umiejętnościom fryzjer może prowadzić własny zakład usługowy.


Question: gdzie zimują bociany?

Answer: zimując w Afryce, od tropikalnej Afryki Subsaharyjskiej po Republikę Południowej Afryki na południu lub na subkontynencie indyjskim (podgatunek azjatycki).

Context: Europie (na północy po Finlandię), północno-zachodniej Afryce, Azji południowo-zachodniej (na wschodzie po południowy Kazachstan) i w południowej Afryce. Bocian biały podejmuje co roku dalekie wędrówki, zimując w Afryce, od tropikalnej Afryki Subsaharyjskiej po Republikę Południowej Afryki na południu lub na subkontynencie indyjskim (podgatunek azjatycki). Podczas migracji między Europą i Afryką unika przelotów przez Morze Śródziemne i kieruje się przez Lewant na wschodzie lub Cieśninę Gibraltarską na zachodzie, ponieważ wznoszące prądy powietrzne, na których polega w czasie lotu, nie tworzą się nad wodą. Będąc mięsożercą, bocian biały zjada szereg zwierząt, w tym owady, ryby, płazy, gady, małe ssaki i małe ptaki. Większość ze swojego pożywienia znajduje na podłożu, wśród niskiej roślinności oraz w płytkich wodach. Bocian jest ptakiem monogamicznym, lecz nie


Question: kto był dowódcą wojsk polskich w bitwie pod kircholmem?

Answer: Jana Karola Chodkiewicza

Context: Bitwa pod Kircholmem (obecnie miejscowość Salaspils na Łotwie, 25 km na południowy wschód od Rygi) – bitwa stoczona 27 września 1605 w czasie polsko-szwedzkiej wojny o Inflanty w latach 1600–1611. Przyczyną bitwy były zmagania o . Dodatkowym czynnikiem była walka o tron szwedzki między Karolem Sudermańskim a Zygmuntem III Wazą. == Wstęp == Było to jedno z najświetniejszych zwycięstw I Rzeczypospolitej. Wojsko polsko-litewskie pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza (1040 piechoty, 2400 jazdy i 4 bądź 7 dział, w tym chorągwie kozackie, tatarskie i kurlandzkie), głównie dzięki użyciu przez wodza litewskiego husarii jako siły przełamującej, rozgromiły ponad trzykrotnie liczniejszą armię szwedzką pod dowództwem Karola IX Wazy (8500 piechoty, 2500 jazdy i 11 dział – oprócz Szwedów walczyli zaciężni


Question: jakiej narodowości byli kozacy?

Answer: grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim

Context: Kozacy (ukr. "козаки́" / "kozaky", ros. "каза́ки" a. "казаки́" / "kazaki", z tur. "quazzāq", "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji. Początki Kozaków zaporoskich, czyli niżowych, sięgają XV w. i związane są z południowo-wschodnimi ruskimi kresami Wielkiego Księstwa Litewskiego (Zaporożem), od unii lubelskiej (1569) w składzie Korony. Kozacy w czasach Imperium Rosyjskiego dzielili się na: zaporoskich (do 1775), dońskich, kubańskich, terskich, astrachańskich, uralskich (jaickich), Siedmiorzecza, orenburskich, syberyjskich, zabajkalskich, amurskich, ussuryjskich, buskich, czarnomorskich i azowskich. Po przewrocie bolszewickim, w trakcie wojny domowej w Rosji (1918–1920) opowiedzieli się w przeważającej mierze po stronie


Question: jak można określić zespół instrumentalny składający się z dziewięciu muzyków?

Answer: nonet

Context: Zespół kameralny – niewielki zespół instrumentalny, zwykle nie liczy więcej niż dziewięciu instrumentalistów. Niektóre spośród nich mają stałe składy instrumentalne. Ze względu na liczbę instrumentów zespoły kameralne dzielą się na: * duet - dwa instrumenty (niekiedy jeden instrument i dwóch instrumentalistów) * trio - trzy instrumenty * kwartet - cztery instrumenty * kwintet - pięć instrumentów * sekstet - sześć instrumentów * septet - siedem instrumentów * oktet - osiem instrumentów * nonet - dziewięć instrumentów Do najczęściej występujących składów kameralnych należą: * Duo, np. fortepian i skrzypce * Trio, np. fortepian, skrzypce i flet * Kwartet fortepianowy (fortepian, skrzypce, altówka, wiolonczela) * Kwartet smyczkowy (skrzypce I, skrzypce II, altówka, wiolonczela) * Kwartet dęty (fagot, flet, klarnet, obój) * Kwintet


Question: na jakiej pozycji gra messi?

Answer: występujący na pozycji napastnika lub ofensywnego pomocnika

Context: Lionel Messi, Leo Messi, właśc. Lionel Andrés Messi Cuccittini (wym. []; ur. 24 czerwca 1987 w Rosario) – argentyński piłkarz, występujący na pozycji napastnika lub ofensywnego pomocnika we francuskim klubie Paris Saint-Germain oraz w reprezentacji Argentyny, której jest kapitanem. Karierę seniorską rozpoczął w młodzieżowym zespole FC Barcelony (FC Barcelona C), skąd przeszedł do drugiego zespołu katalońskiego klubu. W 2004 zanotował debiut dla pierwszej drużyny. W sezonie 2008/2009 stał się kluczowym piłkarzem swojej drużyny, która po raz pierwszy w historii sięgnęła po potrójną koronę, zdobywając mistrzostwo Hiszpanii, puchar Hiszpanii i rozgrywki Ligi Mistrzów UEFA. W sezonie 2014/2015 powtórzył osiągnięcie z 2008/2009. W 2018 został kapitanem FC Barcelony. Do 2021 zdobył z klubem 35 trofeów: 10 tytułów Mistrza Hiszpanii, cztery puchary Ligi


Question: w jakim kościele jest kręcony ojciec mateusz?

Answer: Kościół św. Wawrzyńca w Gliniance

Context: Parafia Świętego Wawrzyńca w Gliniance – parafia rzymskokatolicka w dekanacie otwockim diecezji warszawsko-praskiej. Erygowana w 1556. Mieści się przy ulicy Wawrzynieckiej. Prowadzą ją księża diecezji warszawsko - praskiej. Kościół św. Wawrzyńca w Gliniance „gra rolę” kościoła parafialnego (kościoła MB Nieustającej Pomocy) ks. Mateusza Żmigrodzkiego w serialu Ojciec Mateusz. 10 września 2017 roku ks. abp. Henryk Hoser, po wieloletnich staraniach księdza proboszcza Krzysztofa Krzesińskiego, podczas pełnienia funkcji proboszcza parafii przez księdza Piotra Błażejczyka, ukoronował obraz MB Glinieckiej, który umieszczony jest w prawym ołtarzu.


Question: kto dokonał chrztu polski?

Answer: księcia Polan Mieszka I

Context: Chrzest Polski – tradycyjna nazwa chrztu księcia Polan Mieszka I, który zapoczątkował proces chrystianizacji ziem polskich. Niekiedy uważa się go również za symboliczne wydarzenie, które było początkiem państwa polskiego i polskiego Kościoła katolickiego. Datuje się go na rok 966, chociaż nie jest to pewne, gdyż źródła średniowieczne różnią się zarówno w opisie okoliczności, w jakich doszło do chrztu, jak też podają różne daty tego wydarzenia. == Chronologia wydarzeń i datacja chrztu Polski == Chociaż w oficjalnej historiografii kościelnej i państwowej przyjmuje się rok 966 za datę chrztu Mieszka, to jednak nie jest to data pewna. Nie zachowało się żadne źródło z X wieku, a w Polsce także z XI wieku, które przekazałoby o chrzcie Polski nawet krótką wzmiankę. Najstarsza informacja


Question: kto zostal premierem w 1919 roku?

Answer: Paderewski

Context: do wybuchu zakończonego sukcesem powstania. Po przyjeździe do Warszawy, Paderewski spotkał się z Piłsudskim i podjął się roli mediatora pomiędzy nim a obozem Dmowskiego. 16 stycznia 1919 roku został premierem, pełniąc również funkcję ministra spraw zagranicznych. Wraz z Romanem Dmowskim jako delegat pełnomocny reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu, zakończonej podpisaniem traktatu wersalskiego, kończącego I wojnę światową. W tym czasie wsparł gen. Tadeusza Rozwadowskiego w jego planach tworzenia Legionu Amerykańskiego, który miał walczyć w Polsce z bolszewikami. W wyniku tych działań powstała polsko-amerykańska Eskadra Lotnicza im. Tadeusza Kościuszki. Paderewskiemu nie udało się zrealizować wszystkich założeń strony polskiej, jednak dał się poznać jako sprawny negocjator i dyplomata. Pomimo tego jego bezpartyjny rząd był krytykowany w kraju zarówno przez lewicę, jak


Question: jak nazywa się najwyższy szczyt pienin?

Answer: Trzy Korony

Context: Trzy Korony () – najwyższy szczyt Pienin Środkowych należący do Masywu Trzech Koron. == Topografia == Góra wznosi się około 530 metrów nad płynącym u jej podnóży Dunajcem. Partię szczytową stanowi pięć turni zbudowanych z odpornych wapieni rogowcowych: * Okrąglica – 982 m. Najwyższa, na niej znajduje się platforma widokowa z barierkami. Na platformie mieści się około 30 osób. * Płaska Skała (Plaska Skała) – 950 m. Na południowy wschód od Okrąglicy. * Nad Ogródki – 940 m. Na południowy zachód od Okrąglicy. Od 1933 stał tutaj obsługiwany przez pustelnika totalizator opadowy * Pańska Skała (Bryłowa) – 920 m. Gnieżdżą się w niej rzadkie ptaki pomurniki. * Niżnia Okrąglica (Ganek) – wysunięta ku południu pod Okrąglicą i niższa o 80


Question: który włoski klub ma na koncie najwięcej wygranych w lidze mistrzów?

Answer: AC Milan (3 wygrane)

Context: Ligi Mistrzów UEFA jest Real Madryt, który ośmiokrotnie wygrywał w finale Ligi Mistrzów UEFA. Sześciokrotnie w finale Ligi Mistrzów UEFA grały także włoskie drużyny: AC Milan (3 wygrane) oraz Juventus F.C. (1 wygrana). Trzy kluby wystąpiły w trzech finałach z rzędu - A.C. Milan (1993-1995), Juventus F.C. (1996-1998) i Real Madryt (2016-2018). Pięć zespołów zagrało w dwóch kolejnych finałach - AFC Ajax (1995-1996), Valencia CF (2000-2001), Manchester United F.C. (2008-2009), Bayern Monachium (2012-2013) i Liverpool F.C. (2018-2019). == Klasyfikacja państw == W finale Ligi Mistrzów UEFA w sumie wzięło udział dwadzieścia klubów z siedmiu krajów, z czego trzynaście klubów wygrało te rozgrywki. Najwięcej występów w finale (17) mają kluby z Hiszpanii, które w sumie wygrały 12 razy. Dzięki przekształceniu Pucharu


Question: ile w polsce jest miast?

Answer: na terenie Polski jest 979 miast

Context: Miasta w Polsce – miejscowości podstawowe w Polsce o charakterze miejskim, posiadające prawa miejskie. Według stanu na 1 stycznia 2023 na terenie Polski jest 979 miast, w tym 302 samodzielne gminy miejskie, w tym 107 miast prezydenckich, 66 miast na prawach powiatu, 37 miast o liczbie mieszkańców powyżej 100 000, 18 miast będących siedzibami władz wojewódzkich, 11 miast będących siedzibami sądu apelacyjnego. W polskich miastach organem wykonawczym będącym jednocześnie organem administracji publicznej jest prezydent miasta lub burmistrz. Organem stanowiącym i kontrolnym jest rada miejska lub rada miasta i gminy. ==Miasta prezydenckie, w tym miasta na prawach powiatu, wojewódzkie i będące siedzibami sądu apelacyjnego== Miasto zarządzane przez prezydenta miasta (tzw. miasto prezydenckie, obecnie 107) to odpowiednik anglojęzycznego "city". Status ten nadawany


Question: w jakim zespole grał andrzej rybiński?

Answer: 2 plus 1

Context: Andrzej Rybiński (ur. 30 października 1949 w Łodzi) – polski piosenkarz, gitarzysta i kompozytor. Brat Jerzego. == Kariera == Ukończył Średnią Szkołę Muzyczną w Łodzi w klasie fortepianu. W latach 1965–1967 był członkiem związanego z uczelnią big-bandu Kanon Rytm. Współpracował również z amatorskimi zespołami Komety i Piotrusie. W 1970 roku z grupą Bumerang uczestniczył w nagraniu utworu pt. "Na szkle malowane" (muz. Katarzyna Gärtner, libr. Ernest Bryll). Na początku lat 70. współtworzył z Januszem Krukiem i Elżbietą Dmoch grupę 2 plus 1. W 1971 zespół wystąpił na 9. Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, na którym otrzymał nagrodę za wykonanie piosenki pt. "Nie zmogła go kula". === Andrzej i Eliza === W czerwcu 1971 roku wraz z żoną Elizą Grochowiecką


Question: ile reniferow ma sw mikolaj?

Answer: jednego z ośmiu pierwotnych reniferów Świętego Mikołaja

Context: jednego z ośmiu pierwotnych reniferów Świętego Mikołaja wymienionych w wierszu "A Visit from St. Nicholas". Rudolf urodził się ze świecącym czerwonym nosem, przez co stał się wyrzutkiem i obiektem docinek ze strony innych reniferów. Pewnego razu, noc wigilijna była tak mglista, że Mikołaj chciał zrezygnować ze swej corocznej podróży dookoła świata. Kiedy jednak zauważył Rudolfa, zdecydował, że jego nos będzie wyśmienitą lampą i oświetli mu drogę. Od tego czasu Rudolf jest stałym członkiem zaprzęgu Mikołaja i cieszy się szacunkiem innych reniferów. Historia Rudolfa stała się popularną bożonarodzeniową opowieścią, którą najczęściej przedstawia się w formie piosenki lub telewizyjnych programów. == Wygląd == W wierszu Moore’a nie ma szczegółowych opisów reniferów poza wzmianką, że są one „małe”. Ich wygląd w większości pokazują


Question: co znaczy synonim?

Answer: wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu (równoznacznik) lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (bliskoznacznik).

Context: Synonim (gr. "synōnymos" „równoimienny”) – wyraz lub dłuższe określenie równoważne znaczeniowo innemu (równoznacznik) lub na tyle zbliżone, że można nim zastąpić to drugie w odpowiednim kontekście (bliskoznacznik). Zjawisko synonimii może dotyczyć konstrukcji składniowych ("mówić wiersz – mówić wierszem"), form morfologicznych ("profesorowie – profesorzy") i leksemów ("auto – samochód"). Pomiędzy dwoma synonimami można zwykle wykazać uchwytne różnice, np. we frekwencji ich stosowania (w określonym kontekście lub w różnych grupach społecznych). Historycznie rzecz ujmując, synonimy mogły kiedyś określać inne desygnaty, jednak obecnie przypisuje się im bliskie znaczenie. Istnieje też odwrotna tendencja do różnicowania znaczeniowego synonimów – wyrazy synonimiczne mogą rozgraniczyć swoje cechy semantyczne wraz z ewolucją języka. Synonimami są np. słowa „barwa” i „kolor”, które znaczą dokładnie to samo, jednakże różni się


Question: w jakim stylu jest zbudowany pałac kultury?

Answer: jest mieszanką realizmu socjalistycznego i historyzmu.

Context: Pałac Kultury i Nauki, PKiN (do 1956 Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) – drugi pod względem wysokości całkowitej budynek w Polsce. Znajduje się w śródmieściu Warszawy, przy placu Defilad 1. Właścicielem gmachu jest miasto stołeczne Warszawa, zarządza nim miejska spółka Zarząd Pałacu Kultury i Nauki Sp. z o.o. Pałac jest siedzibą Rady m.st. Warszawy, która obraduje w Sali Warszawskiej. W 2007 budynek został wpisany do rejestru zabytków. Pałac stanowił „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego”. Wybudowany został w latach 1952–1955 według projektu radzieckiego architekta Lwa Rudniewa, który inspirował się moskiewskimi drapaczami chmur (znanymi poza Rosją jako Siedem Sióstr), wzorowanymi na amerykańskich wieżowcach w stylu "art déco". Architektonicznie jest mieszanką realizmu socjalistycznego i historyzmu. Razem ze wspornikiem antenowym, będącym


Question: który cesarz rzymski uczynił chrześcijaństwo religią panującą?

Answer: Teodozjusz I Wielki

Context: Teodozjusz I Wielki, "Flavius Theodosius, Theodosius I" (ur. 11 stycznia 347, zm. 17 stycznia 395) – ostatni cesarz władający zarówno wschodnią, jak i zachodnią częścią cesarstwa rzymskiego. Panował od 379 roku, początkowo wspólnie z Gracjanem (do 383) i Walentynianem II (do 392), później samodzielnie. Podczas jego rządów Goci przejęli kontrolę nad Ilirią i osiedlili się na południe od Dunaju w obrębie granic cesarstwa. Był autorem dekretów, które w praktyce uczyniły chrześcijaństwo nicejskie religią państwową w Imperium Romanum. Z pierwszą żoną, Aelią Flacyllą, miał synów: Arkadiusza i Honoriusza oraz córkę Pulcherię. Po śmierci żony w 386 roku Teodozjusz ożenił się z Gallą – siostrą Walentyniana II – z którą miał córkę Gallę Placydię. == Objęcie władzy i konflikt z Gotami ==


Question: kiedy miały miejsce wielkie odkrycia geograficzne?

Answer: na przełomie XV i XVI wieku

Context: Wielkie odkrycia geograficzne – określenie odkryć geograficznych dokonanych przez europejskich żeglarzy na przełomie XV i XVI wieku, a w szczególności: opłynięcie Przylądka Dobrej Nadziei przez Bartolomeu Diasa (1488), odkrycie Ameryki przez Krzysztofa Kolumba (12 października 1492), a następnie jej podbój, podróż Vasco da Gamy do Indii (1498) oraz pierwsza podróż dookoła świata Ferdynanda Magellana (1519–1522). Erę wielkich odkryć kończy dotarcie Europejczyków do Australii, być może dokonane przez Portugalczyków już w XVI wieku i utrzymywane w tajemnicy. Pierwszym znanym z imienia Europejczykiem, który dotarł do Australii (1606), został uznany Holender Willem Janszoon. W ten sposób cywilizacja zachodniej Europy zdobyła wiedzę o wszystkich zamieszkałych kontynentach, co było początkiem nieodwracalnych zmian historycznych. Nie był to koniec odkryć nowych kontynentów, gdyż pozostała jeszcze Antarktyda,


Question: w którym roku zakończyła się i wojna światowa?

Answer: 11 listopada 1918

Context: I wojna światowa (przed II wojną światową nazywana Wielką Wojną) – wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą (Trójporozumieniem), tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917) a państwami centralnymi (Trójprzymierzem), tj. Austro-Węgrami i Niemcami, wspieranymi przez Imperium Osmańskie oraz Bułgarię. Był to największy konflikt zbrojny w Europie od czasu wojen napoleońskich. Wojna zakończyła się klęską państw centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza oraz powstaniem w Europie Środkowej i Południowej licznych państw narodowych. Była też jedną z głównych przyczyn rewolucji lutowej (1917) i rewolucji październikowej (1918) w Rosji. W jej wyniku zginęło ponad 14 milionów ludzi. Mimo ogromu strat i wstrząsu wywołanego nimi, wojna ta nie rozwiązała większości


Question: gdzie występują komary?

Answer: Komarowate występują od Arktyki po strefę międzyzwrotnikową.

Context: tylko jedno pokolenie w ciągu roku. == Rozmieszczenie geograficzne == Komarowate występują od Arktyki po strefę międzyzwrotnikową. W związku ze zmianami klimatycznymi zasięg występowania komarów ze strefy tropikalnej rozszerza się na północ, co sprawia, że w Europie (zwłaszcza południowej) rośnie zagrożenie chorobami przenoszonymi przez te gatunki. W Polsce występuje 47 gatunków przedstawicieli tej rodziny. W niektórych latach i na niektórych terenach ich występowanie może osiągnąć nasilenie plagowe, co zwiększa prawdopodobieństwo przenoszenia chorób drogą krwi. Na niektórych terenach (np. po okresie powodzi) wdrożono programy zwalczania plagowego występowania komarów. W Polsce (i w Europie), pospolity jest: * komar brzęczący ("Culex pipiens"), z dużymi przezroczystymi skrzydłami i dwiema podłużnymi pręgami na żółtobrunatnym tułowiu. Ma on liczne rasy biologiczne, uważane przez niektórych za odrębne


Question: ile dzieci ma książę harry?

Answer: dwoje dzieci: Archiego (ur. 2019) i Lilibet (ur. 2021).

Context: wyszła za Henryka (księcia Sussex), z którym ma dwoje dzieci: Archiego (ur. 2019) i Lilibet (ur. 2021). Po ślubie z Henrykiem wstąpiła do brytyjskiej rodziny królewskiej i otrzymała tytuły: Jej Królewskiej Wysokości Księżnej Sussexu, Hrabiny Dumbarton i Baronowej Kilkeel. 8 stycznia 2020 wraz z mężem publicznie oświadczyła o intencji zrezygnowania z pełnienia oficjalnych funkcji w rodzinie królewskiej; zakończyła ich sprawowanie 31 marca 2020. Zaangażowana jest w działalność publiczną i charytatywną. Do marca 2020 reprezentowała królową Elżbietę II w oficjalnych wystąpieniach i patronowała wybranym organizacjom. Jej aktywności związane są głównie z walką o prawa kobiet, ochroną środowiska oraz wspieraniem aktorstwa. == Życiorys == === Rodzina i wykształcenie === Urodziła się i dorastała w Los Angeles. Jej rodzicami są Doria Loyce Ragland


Question: czym jest norma prawna?

Answer: Norma prawna – norma postępowania będąca częścią porządku prawnego.

Context: Norma prawna – norma postępowania będąca częścią porządku prawnego. Innymi słowy normę prawną stanowi będąca prawem reguła mówiąca o tym, że w pewnych okolicznościach ktoś powinien lub może się zachować (postąpić) w jakiś określony sposób. Normy prawne składają się na system prawny. Istnieją dwa zasadniczo odmienne ujęcia teoretyczne normy prawnej: ujęcie językowe (zgodnie z którym norma jest pewnym typem wypowiedzi), które jest dominujące, oraz mniejszościowe, ujęcie pozajęzykowe (norma prawna jest pewnym działaniem społecznym). To znaczy, że zamiast postrzegać ją jako wytwór języka i analizować ją w kategoriach lingwistycznych, można ją ujmować jako fakt lub zjawisko społeczne albo psychologiczne, a więc coś, co się faktycznie wydarza w świecie fizycznym lub w czyjejś psychice. == Norma prawna jako zjawisko językowe == Norma


Question: kogo uratował kolbe?

Answer: Gajowniczek

Context: samego bloku na śmierć. Jednym z wybranych do celi głodowej został Gajowniczek. Wówczas za niego zgłosił się zakonnik franciszkański o. Maksymilian Maria Kolbe, co zaakceptował SS-Lagerführer Karl Fritzsch. Świadkami tego zdarzenia byli Michał Micherdziński oraz Kazimierz Piechowski. == Lata późniejsze == 10 października 1982 uczestniczył w kanonizacji Maksymiliana Marii Kolbego, której dokonał w Rzymie papież Jan Paweł II. Zmarł śmiercią naturalną w Brzegu. Został pochowany na cmentarzu zakonnym w Niepokalanowie. == Rodzina == Franciszek Gajowniczek był żonaty. Miał dwóch synów: starszego Bogdana i młodszego Janusza (według innego źródła Juliusz). Bogdan brał udział w powstaniu warszawskim, otrzymał Krzyż Walecznych. Obaj synowie ponieśli śmierć 17 stycznia 1945 w trakcie bombardowania Rawy Mazowieckiej podczas nadejścia frontu wschodniego. W latach powojennych zamieszkiwał w Brzegu.


Question: jaki zespół kojarzony jest z filmem iron man?

Answer: Black Sabbath

Context: Iron Man – utwór nagrany przez brytyjski zespół heavymetalowy Black Sabbath. Piosenka pojawiła się na albumie "Paranoid", wydanym w roku 1970. Później znalazła się ona także na kompilacji "We Sold Our Soul for Rock ’n’ Roll". == Tekst i nagranie == Oryginalnie utwór miał się nazywać „Iron Bloke”, a nazwę wymyślił wokalista Ozzy Osbourne. Słuchając głównego riffu pierwszy raz, Osbourne określił go jako „wielki chodzący kloc z żelaza”. Tytuł później zmieniono na „Iron Man”, a Geezer Butler dopisał słowa do podkładu. Chociaż tytuł przypomina nazwę superbohatera komiksów Marvela, to nie ma on żadnego związku z postacią Iron Mana, który został stworzony siedem lat przed powstaniem utworu Black Sabbath. Mimo to w 2008 r. piosenka znalazła się na ścieżce dźwiękowej filmu


Question: ile lat trwały gimnazja?

Answer: Nauka w gimnazjum trwała 3 lata

Context: w wieku 13–16 lat, która ukończyła sześcioletnią szkołę podstawową. Pierwszym rocznikiem, który chodził do gimnazjum, był rocznik 1986, natomiast ostatnim rocznik 2003. Nauka w gimnazjum trwała 3 lata i kończyła się ogólnopolskim egzaminem, od którego wyników w dużej mierze zależał wybór kolejnej szkoły. Pozytywne oceny opierane były na wynikach badania wykonanego przez PISA, wg którego wyniki uczniów opuszczających polskie gimnazja były we wszystkich zakresach wyższe od średniej krajów OECD. Krytycy funkcjonowania wprowadzonych w 1999 roku gimnazjów zarzucali wzrost agresji wśród uczniów i pojawienie się najbardziej agresywnych zachowań wśród młodzieży w wyniku ich powstania. Od 2009 do 2019 roku w szkolnym planie nauczania gimnazjum występowały następujące zajęcia edukacyjne: * język polski (450 godzin, czyli średnio 14 godzin w trzyletnim cyklu nauczania)


Question: do czego służą izotopy?

Answer: do szybkiej i pewnej sterylizacji aparatury, rękawiczek, strzykawek, igieł, zestawów opatrunkowych, eliminując – zwłaszcza w przypadku tych jednorazowego użytku – konieczność użycia wysokich temperatur.

Context: związane ze specyficznymi wadami genetycznymi. Izotopy służą też do szybkiej i pewnej sterylizacji aparatury, rękawiczek, strzykawek, igieł, zestawów opatrunkowych, eliminując – zwłaszcza w przypadku tych jednorazowego użytku – konieczność użycia wysokich temperatur. Silne promieniowanie gamma dla większości bakterii i grzybów chorobotwórczych i gnilnych jest nawet bardziej zabójcze niż wysoka temperatura. === Zastosowania według pierwiastka === Przykłady zastosowań izotopów promieniotwórczych: * fosfor – 32P jest stosowany w nauce i technice jako wskaźnik promieniotwórczy i źródło promieni β, w medycynie do diagnostyki nowotworów i znakowania czerwonych ciałek krwi * kobalt – 60Co stosowany jest w medycynie do leczenia nowotworów, do sterylizacji żywności, narzędzi chirurgicznych i lekarstw (bomba kobaltowa) * pluton – 239Pu stosowany jest w głowicach bomb jądrowych, bywa też używany jako


Question: kto zdobył pierwsze miejsce w eurowizji?

Answer: Lys Assia, reprezentantka Szwajcarii z piosenką „Refrain”.

Context: Zwycięzcy Konkursu Piosenki Eurowizji – zdobywcy pierwszego miejsca podczas corocznego Konkursu Piosenki Eurowizji, paneuropejskiego widowiska muzycznego organizowanego od 1956 przez Europejską Unię Nadawców (EBU). Laureatem konkursu zostaje reprezentacja kraju, który zdobywa największą liczbę punktów od innych państw. Na przestrzeni lat zwycięzcy wybierani byli za pomocą różnych metod głosowania. Konkurs wygrały łącznie 66 piosenki. Inauguracyjny, 1. Konkurs Piosenki Eurowizji wygrała Lys Assia, reprezentantka Szwajcarii z piosenką „Refrain”. Od 1956 zorganizowano 63 konkursy, a każdy koncert finałowy wygrywał jeden reprezentant, z wyjątkiem finału w 1969, kiedy to pierwsze miejsce z taką samą liczbą punktów zajęły cztery reprezentacje: Francji, Holandii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Krajem z największą liczbą siedmiu zwycięstw jest Irlandia i 1987 (z „Hold Me Now”), a w 1992 wygrał jako


Question: ile płyt nagrał krzysztof krawczyk?

Answer: 129 oficjalnych płyt z jego muzyką

Context: Krzysztof January Krawczyk (ur. 8 września 1946 w Katowicach, zm. 5 kwietnia 2021 w Łodzi) – polski wokalista obdarzony barytonowym głosem, gitarzysta i kompozytor. W latach 1963–1973 i 1976 wokalista zespołu Trubadurzy, od 1973 artysta solowy. Podczas jego kariery wydano 129 oficjalnych płyt z jego muzyką (nie licząc nagranych z Trubadurami oraz bez płyt dodawanych do różnych magazynów, gazet i czasopism). Nazywany był stachanowcem na rynku muzycznym. Wylansował wiele przebojów, takich jak m.in. „Byle było tak”, „Parostatek”, „Rysunek na szkle”, „Pamiętam ciebie z tamtych lat”, „Jak minął dzień”, „To co dał nam świat”, „Mój przyjacielu” (duet z Goranem Bregoviciem), „Bo jesteś ty” i „Trudno tak” (duet z Edytą Bartosiewicz). Jego utwory doczekały się wielu coverów śpiewanych przez innych wykonawców, takich


Question: które obszary morskie należą do polski?

Answer: Obszarami morskimi Rzeczypospolitej Polskiej są: * morskie wody wewnętrzne, * morze terytorialne, * strefa przyległa, * Polska Wyłączna Strefa Ekonomiczna.

Context: Obszarami morskimi Rzeczypospolitej Polskiej są: * morskie wody wewnętrzne, * morze terytorialne, * strefa przyległa, * Polska Wyłączna Strefa Ekonomiczna. Polskie obszary morskie określa Ustawa z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Morskie wody wewnętrzne i morze terytorialne wchodzą w skład terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i stanowią jej integralną część. Polska sprawuje pełną jurysdykcję nad tymi obszarami pomniejszaną jedynie o prawo nieszkodliwego przepływu statków i okrętów na morzu terytorialnym. Okręty podwodne i pozostałe podwodne środki transportu obcych państw mają obowiązek przepływania przez morze terytorialne na powierzchni i z podniesioną banderą. Zwierzchnictwo terytorialne Rzeczypospolitej Polskiej nad morskimi wodami wewnętrznymi i morzem terytorialnym rozciąga się na wody, przestrzeń powietrzną nad tymi wodami oraz na dno morskie


Question: która planeta jest najzimniejsza?

Answer: Uran jest najzimniejszą planetą w Układzie Słonecznym.

Context: zakresie dalekiej podczerwieni jest równa energii słonecznej pochłanianej przez atmosferę. W wartościach bezwzględnych gęstość strumienia ciepła Urana wynosi i jest mniejsza niż średnia gęstość strumienia ciepła pochodzącego z wnętrza Ziemi o 0,075 W/m². Najniższą temperaturę zanotowano w tropopauzie Urana; była ona równa 49 K (), co powoduje, że Uran jest najzimniejszą planetą w Układzie Słonecznym. Jedna z hipotez wyjaśniających ten paradoks sugeruje, że uderzenie planetoidy o znacznej masie, które spowodowało przechylenie osi obrotu planety, sprawiło także, że Uran wydalił większość swojego pierwotnego ciepła i spadek temperatury jądra. Inna hipoteza zakłada, że w górnych warstwach planety istnieje warstwa, która utrudnia wypływ ciepła z jądra planety. Na przykład w warstwach różniących się składem może zachodzić konwekcja, która tłumi przewodzenie ciepła ku powierzchni.


Question: kto był ostatnim królem z dynastii jagiellonów?

Answer: Zygmunt II August

Context: miejsce rozkwit literatury i sztuki renesansowej. Od jego imienia pochodzi nazwa miasta Augustów. Zygmunt II August zmarł w 1572 w Knyszynie, jako ostatni polski monarcha z linii męskiej dynastii jagiellońskiej. Kolejnym królem polskim, wybranym przez sejm elekcyjny, był Henryk Walezy (panował 1573–1574). === Uroczystości żałobne i pogrzebowe === Pogrzeb Zygmunta Augusta odbył się z zachowaniem wyjątkowego ceremoniału. Po mszy żałobnej odprawionej w kaplicy zamku w Tykocinie, kondukt pogrzebowy wyruszył do Krakowa. Ciało zmarłego wyprowadziło dwudziestu czterech dworzan odzianych w żałobne kaptury, ze świecami w rękach, oraz ubodzy w kapach i za świecami. Dalej postępowała procesja złożona ze stu ubogich z zapalonymi świecami, a za nimi księża i kapelani królewscy. Za nimi jechał chorąży na czarno okrytym koniu. Dalej prowadzono czarnego


Question: kiedy panował oktawian august?

Answer: panował od 16 stycznia 27 roku p.n.e. do śmierci jako Imperator Caesar Augustus.

Context: Gaius Octavius Thurinus (Gajusz Oktawiusz Turyn), po adopcji Gaius Iulius Caesar Octavianus (Gajusz Juliusz Cezar Oktawian) (ur. 23 września 63 roku p.n.e. w Rzymie, zm. 19 sierpnia 14 roku n.e. w Noli) – pierwszy cesarz rzymski, panował od 16 stycznia 27 roku p.n.e. do śmierci jako Imperator Caesar Augustus. Po śmierci zaliczony został w poczet bogów jako „Divus Augustus”. Syn Gajusza Oktawiusza i Atii Starszej ("Atia Maior"), wnuk siostry Juliusza Cezara i jego adoptowany testamentem syn. == Pochodzenie == Ród Oktawiuszów wywodził się z Velitrae, położonego w Lacjum miasta Wolsków. Do senatu wprowadził ich Tarkwiniusz Stary, a do patrycjatu Serwiusz Tuliusz. Sam Oktawian twierdził, że pochodzi ze starego i zamożnego rodu ekwitów, a pierwszym senatorem był dopiero jego ojciec. Marek


Question: przez jakie kraje płynie dunaj?

Answer: Dunaj przepływa przez 10 krajów europejskich: Niemcy, Austrię, Słowację, Węgry, Chorwację, Serbię, Bułgarię, Rumunię, Mołdawię i Ukrainę (Mołdawia ma dostęp tylko do jednego brzegu)

Context: kamienną fontannę, która symbolizuje początek Dunaju. Długość mierzona od styku Brigach i Bregu wynosi 2845 km, a od źródeł Bregu w Furtwangen im Schwarzwald 2888 km. Dunaj przepływa przez 10 krajów europejskich: Niemcy, Austrię, Słowację, Węgry, Chorwację, Serbię, Bułgarię, Rumunię, Mołdawię i Ukrainę (Mołdawia ma dostęp tylko do jednego brzegu), aby w Rumunii i na Ukrainie rozbudowaną deltą ujść do Morza Czarnego. W delcie, która jest dawną zatoką wypełnioną osadami rzecznymi, Dunaj dzieli się na 3 główne ramiona: Kilia, Sulina i Święty Jerzy ("Brațul Sfântu Gheorghe"). W czasach starożytnych Dunaj () stanowił północną granicę Cesarstwa Rzymskiego. == Hydrografia == Dunaj jest jedyną w Europie większą rzeką, która płynie z zachodu na wschód. Po przepłynięciu 2888 km na pograniczu Rumunii i


Question: kto głosował za odwołaniem olszewskiego?

Answer: (przy poparciu Sojuszu Lewicy Demokratycznej)

Context: (przy poparciu Sojuszu Lewicy Demokratycznej) zdolna do odwołania rządu Olszewskiego. Większość parlamentarzystów uznała, że ujawnienie przeszłości niektórych ważnych osób naruszy ich pozycje. Zwolennicy odwołania Olszewskiego (politycy, jak i dziennikarze) rozpuszczali plotki o użyciu przez rząd Jednostek Nadwiślańskich, co miało być elementem rzekomego puczu. Późniejsze dochodzenie przeprowadzone przez komisję sejmową nie potwierdziło tego rodzaju zarzutów, a późniejsze postępowania lustracyjne potwierdziły większość ustaleń Antoniego Macierewicza. 4 czerwca, w wieczornym przemówieniu telewizyjnym premier Olszewski powiedział: Rząd Olszewskiego został odwołany w ciągu 15 godzin od dostarczenia listy Macierewicza do Sejmu. Wniosek o natychmiastowe odwołanie premiera i rządu złożył prezydent Lech Wałęsa. 5 czerwca 1992 Waldemar Pawlak został desygnowany przez Lecha Wałęsę i Sejm na stanowisko prezesa Rady Ministrów. 19 czerwca 1992 Trybunał Konstytucyjny orzekł,


Question: jak powstają perły?

Answer: Perły powstają najczęściej w wyniku reakcji organizmu na ciało obce, które przedostało się do muszli.

Context: Perły – wytwory małży (głównie perłopławów z rodzajów "Pteria" i "Pinctada"), rzadko ślimaków. Zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli (masa perłowa), której głównymi składnikami są węglan wapnia (w postaci aragonitu) i rogowata substancja białkowa (konchiolina), która spaja mikrokryształy skupione koncentrycznie wokół jądra. Perły powstają najczęściej w wyniku reakcji organizmu na ciało obce, które przedostało się do muszli. W jubilerstwie perły definiuje się jako „produkty naturalnego pochodzenia organicznego, powstałe w płaszczu muszli perłopławów perłorodnych lub innych mięczaków”. Pochodzenie nazwy "perła" nie jest pewne, być może zostało zapożyczone od gatunku małża () lub kulistego kształtu (). == Właściwości == * Chemizm: wapń + węglan + substancja organiczna + woda. * Układ krystalograficzny: (rombowe) mikrokrystaliczne. * Twardość: 2,5–4,5 według


Question: co określa przymiotnik?

Answer: określająca cechy istot żywych, rzeczy, zjawisk, pojęć i stanów.

Context: Przymiotnik – część mowy określająca cechy istot żywych, rzeczy, zjawisk, pojęć i stanów. Nazwa wywodzi się od słowa „przymiot” – czyli "cecha", "właściwość", która określa właściwości dostrzegalne ludzkimi zmysłami oraz pozazmysłowe, wywnioskowane z zachowania istot żywych bądź właściwości przedmiotów. W przypadku zjawisk czy pojęć przymiotniki mogą mieć także charakter abstrakcyjny. == Klasyfikacja i podział == Stosowana w przeszłości definicja przymiotnika jako części mowy odpowiadającej w mianowniku liczby pojedynczej na pytania: "jaki? jaka? jakie?" (a także – "czyj? czyja? czyje? który? która? które?") obecnie uznana została za nieprecyzyjną, niepoprawną logicznie, przydatną jedynie w celach dydaktycznych. Podstawą zaliczenia jakiegoś wyrazu do przymiotników nie jest bowiem fakt "odpowiadania" przez niego na określone pytanie, lecz "funkcja", jaką pełni on w języku. Przymiotnikami nazywana jest


Question: co wynika z obywatelstwa dla państwa?

Answer: Z więzi obywatelstwa wynika poddanie jednostki prawu państwa, którego jest obywatelem i obowiązek jego przestrzegania, a w związku z tym spełnianie powinności przez państwo określonych, np. służba wojskowa, płacenie podatków itd.

Context: praw i obowiązków". == Prawa i obowiązki jednostki wynikające z obywatelstwa == Będąc obywatelem określonego państwa jednostce przysługują prawa konstytucyjne, a także inne uprawnienia wynikające z ustawy. Część z nich należy do dziedziny praw człowieka, w związku z czym mogą przysługiwać nie tylko obywatelom państwa, ale także cudzoziemcom. Będąc poza granicami państwa, jednostka może liczyć na ochronę dyplomatyczną i opiekę konsularną ze strony swojego państwa (realizowaną głównie poprzez misje dyplomatyczne i urzędy konsularne). Z więzi obywatelstwa wynika poddanie jednostki prawu państwa, którego jest obywatelem i obowiązek jego przestrzegania, a w związku z tym spełnianie powinności przez państwo określonych, np. służba wojskowa, płacenie podatków itd. Konwencja Rady Europy o ograniczaniu przypadków wielokrotnego obywatelstwa oraz o obowiązkach wojskowych w przypadkach wielokrotnego obywatelstwa


Question: kto jest głównym bohaterem książki akademia pana kleksa?

Answer: Adam Niezgódka – główny bohater książki.

Context: Główni bohaterowie === * Adam Niezgódka – główny bohater książki. Gdy rozpoczyna się jego przygoda, ma on 12 lat. Sądził, że miał gliniane ręce, upuszczał wszystko, spóźniał się na lekcje. Pewnego dnia szpak Mateusz przyleciał do niego i przekazał mu zaproszenie od Ambrożego Kleksa, który zaprasza go do bajki Akademia pana Kleksa. * Inni uczniowie pana Kleksa – przyjaciele Adama (było ich 23). Ich imiona zaczynały się na literę A. * Pan Kleks – na imię ma Ambroży i jest bohaterem także innych książek Jana Brzechwy. Potrafi unosić się w powietrzu, przyrządzać potrawy z kolorowych szkiełek, powiększać i zmniejszać przedmioty, trzymać płomyki świec w swoich kieszeniach bez dna. Ma na twarzy kolorowe piegi i twierdzi, że piegi są piękne i


Question: kto wybiera trybunał stanu?

Answer: wybieranych przez Sejm spoza grona posłów i senatorów na czas kadencji Sejmu.

Context: Trybunału Stanu określa art. 199 Konstytucji. Trybunał Stanu składa się z przewodniczącego, którym jest z urzędu Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, 2 zastępców przewodniczącego i 16 członków wybieranych przez Sejm spoza grona posłów i senatorów na czas kadencji Sejmu. Zastępcy przewodniczącego Trybunału oraz co najmniej połowa członków Trybunału Stanu powinni mieć kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska sędziego. Zgodnie z art. 200 Konstytucji członkowie Trybunału Stanu objęci są immunitetem formalnym oraz przywilejem nietykalności. Żaden z członków Trybunału Stanu nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani pozbawiony wolności bez zgody Trybunału. Członkowie Trybunału nie mogą być też zatrzymani ani aresztowani z wyjątkiem sytuacji, gdy zostali ujęci na gorącym uczynku przestępstwa a ich zatrzymanie jest niezbędne do zapewnienia prawidłowego toku postępowania. W takiej


Question: co zawiera pismo?

Answer: pismo musiało zawierać też ideogramy i znaki i fonetyczne.

Context: 2000, co w sumie daje 10 tys. znaków tekstu) ustalono liczbę znaków na około 400, a więc pismo musiało zawierać też ideogramy i znaki i fonetyczne. Z tego wynika, że należy do typu pisma mieszanego, wyrazowo-zgłoskowego, tj. część znaków przekazuje pełne wyrazy, część – sylaby. Pisano od prawej strony do lewej, z rzadka, gdy w inskrypcji występuje drugi wiersz, pisano go sposobem bustrofedon. === Pisma hetyckie === ==== Hetyckie pismo hieroglificzne ==== Najstarsza inskrypcja spisana hetyckim (nazywanym też luwijskim lub anatolijskim) pismem hieroglificznym datowana jest na około 1500 rok p.n.e., najmłodsza na około 600 rok p.n.e. Większość zabytków pochodzi z X–VIII wieku p.n.e. przeważnie na terenie północnej Syrii. Są to inskrypcje naskalne oraz spisane na pomnikach, ołowiu, glinianych pieczęciach i


Question: kto pracuje w samolocie?

Answer: Stewardesa, steward (pol. konwojent pokładu samolotu) – osoba pracująca w samolotach i na statkach.

Context: Stewardesa, steward (pol. konwojent pokładu samolotu) – osoba pracująca w samolotach i na statkach. Obsługa pasażerów nie jest jedynym obowiązkiem stewardesy, ale ponieważ jest łatwa do zaobserwowania zawód bywa kojarzony bardziej z serwisem pokładowym niż z kwestiami bezpieczeństwa i obsługi samolotu. Prócz obsługi pasażerów (przez np. podawanie posiłków) najważniejszym zadaniem stewardes lub stewardów w samolotach jest zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów i lotu. Członkowie załogi są wyszkoleni w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej, sztuki przetrwania, gaszenia pożarów na pokładzie oraz ewakuacji. Wszystkie działania z zakresu obowiązków podlegają międzynarodowemu prawu i są uszczegółowione w procedurach i sekwencjach działania zwanych drylami. == Historia == Pierwszą osobą zatrudnioną w tym charakterze był mężczyzna, Jack Sanderson, który odbył swój pierwszy lot 2 kwietnia 1922 samolotem De


Question: jakie drgania nazywamy wymuszonymi?

Answer: za drgania wymuszone uznaje się tylko drgania pod wpływem siły zewnętrznej, która nie powoduje zmian parametrów układu drgań.

Context: Drgania wymuszone – drgania odbywające się pod wpływem zewnętrznego źródła energii o zmiennym natężeniu. Przy czym za drgania wymuszone uznaje się tylko drgania pod wpływem siły zewnętrznej, która nie powoduje zmian parametrów układu drgań. Drgania odbywające się pod wpływem siły zmieniającej parametry układu drgań, klasyfikowane są jako "drgania parametryczne", a jej wpływ jest niewielki, tak że układ nadąży rozpraszać dostarczaną energię. Układ który nie nadąża w rozpraszaniu energii a część energii układu drgającego może być przekazywania do układu pobudzającego klasyfikuje się jako "sprzężone układy drgań". Drgania wymuszone występują w wielu dziedzinach codziennego życia. W fizyce i inżynierii wyróżnia się drgania wymuszone harmoniczne, które są często wykorzystywane jako model dla reakcji systemu na wpływy zewnętrzne. Wzbudzanie drgań następuje w wyniku działania


Question: w jakich okolicznościach powstała rota?

Answer: Utwór powstał pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim (zob. germanizacja). Prawdopodobnie bezpośrednim impulsem do jego napisania był protestacyjny wiec kobiet w

Context: obiegu. W całości, nieocenzurowanej wersji i pod tytułem "Rota" utwór został opublikowany po raz pierwszy w 1908 r. w „Gwiazdce Cieszyńskiej” (nr 90 z 7 listopada) z dedykacją autorki "Ludowi Śląskiemu" oraz dopiskiem redakcji, że została napisana specjalnie dla „Gwiazdki Cieszyńskiej”. W połowie listopada 1908 r. utwór został przedrukowany w krakowskim miesięczniku „Przodownica” (z tą samą dedykacją i przypiskiem redakcyjnym), a następnie w innych czasopismach. Do 2018 r. przyjmowano, że "Rota" po raz pierwszy w „Gwiazdce Cieszyńskiej” opublikowana została w 1910 r. (nr 17 z 26 lutego). == Okoliczności powstania "Roty" == Utwór powstał pod wpływem oburzenia prześladowaniami polskości w zaborze pruskim (zob. germanizacja). Prawdopodobnie bezpośrednim impulsem do jego napisania był protestacyjny wiec kobiet w Poznaniu 10 maja 1908 r.


Question: który znany numer portu jest używany przez protokół dhcp (client)?

Answer: port źródłowy 68

Context: używa protokołu UDP. Wszystkie pakiety wysyłane przez klienta mają port źródłowy 68 i port docelowy 67. Pakiety wysyłane przez serwer mają port źródłowy 67 i port docelowy 68. W przypadku DHCPv6 dla adresów IPv6 klient wysyła zapytania na port docelowy 547, natomiast odpowiedzi z serwera są wysyłane na port źródłowy 546. == Pakiety protokołu DHCP == === Poszukiwanie serwera DHCP === Klient chcący się połączyć z serwerem wysyła do sieci lokalnej pakiety rozgłoszeniowe zaadresowane do wszystkich odbiorców. Procedura ta nosi nazwę DHCP DISCOVER – odkrywanie DHCP. Czasami routery są konfigurowane, aby przekazywały pakiety DHCP do właściwego serwera w innej podsieci. Pakiety mają adres docelowy rozgłoszeniowy 255.255.255.255 i zawierają prośbę o ostatnio używany adres IP (np. 192.168.1.100). Może ona zostać zignorowana


Question: jakie zadania ma system operacyjny?

Answer: W celu uruchamiania i kontroli zadań użytkownika system operacyjny zajmuje się: * planowaniem oraz przydziałem czasu procesora poszczególnym zadaniom, * kontrolą i przydziałem pamięci operacyjnej dla uruchomionych zadań, * dostarczaniem mechanizmów do synchronizacji zadań i komunikacji pomiędzy zadaniami, * obsługą sprzętu oraz zapewnieniem równolegle wykonywanym zadaniom jednolitego, wolnego od interferencji dostępu do sprzętu. Dodatkowe przykładowe zadania, którymi może, ale nie musi, zajmować się system operacyjny to: * ustalanie połączeń sieciowych, * zarządzanie plikami.

Context: System operacyjny (, skrót ) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań. W celu uruchamiania i kontroli zadań użytkownika system operacyjny zajmuje się: * planowaniem oraz przydziałem czasu procesora poszczególnym zadaniom, * kontrolą i przydziałem pamięci operacyjnej dla uruchomionych zadań, * dostarczaniem mechanizmów do synchronizacji zadań i komunikacji pomiędzy zadaniami, * obsługą sprzętu oraz zapewnieniem równolegle wykonywanym zadaniom jednolitego, wolnego od interferencji dostępu do sprzętu. Dodatkowe przykładowe zadania, którymi może, ale nie musi, zajmować się system operacyjny to: * ustalanie połączeń sieciowych, * zarządzanie plikami. Większość współczesnych systemów operacyjnych posiada środowiska graficzne ułatwiające komunikację maszyny z użytkownikiem. == Geneza == Wczesne komputery były urządzeniami bardzo kosztownymi, wobec czego właścicielom tych urządzeń zależało na maksymalnym wykorzystaniu


Question: jaki był pierwszy król polski?

Answer: Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025.

Context: Król Polski (łac. "rex Poloniae") – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej. == Historia == Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025. Tytuł królewski był związany na stałe z osobą polskiego monarchy od koronacji Władysława I Łokietka (1320) do III rozbioru Polski i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego (1795). Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie. Ostatnim wielkim księciem litewskim był Zygmunt II August. == Koronacja == Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w latach 1705 i 1764


Question: w którym roku odbył się zjazd?

Answer: Zjazd odbył się w marcu 1000 roku.

Context: Zjazd gnieźnieński – inaczej nazywany też synodem gnieźnieńskim. Była to pielgrzymka cesarza Ottona III do grobu św. Wojciecha, a także spotkanie z księciem Polski Bolesławem w ówczesnej stolicy państwa – Gnieźnie. Zjazd odbył się w marcu 1000 roku. == Cele zjazdu == Otton III przybył do Gniezna, aby pomodlić się przy grobie pierwszego polskiego męczennika – św. Wojciecha, który zginął trzy lata wcześniej z rąk pogańskich Prusów. Cesarz spotkał się tam również z księciem Bolesławem – ówczesnym władcą Polski. Celem tego spotkania było pozyskanie przez cesarza przychylności i poparcia księcia do utworzenia zachodniego cesarstwa uniwersalistycznego, na które miały złożyć się prowincje, każda z królem, podlegającym cesarzowi: Galia, Italia, Germania, Słowiańszczyzna. == Przebieg i skutki zjazdu == Zjazd odbył się między