Question: ile pluton ma księżyców?

Answer: pięć

Context: Księżyce Plutona – pięć naturalnych satelitów planety karłowatej Pluton. Powstały prawdopodobnie w trakcie jego zderzenia z innym ciałem o podobnych rozmiarach w początkowym okresie formowania się Układu Słonecznego. Zderzenie to odrzuciło na orbitę Plutona materię, która połączyła się w obiekty o różnych rozmiarach, tworząc rodzinę satelitów. Oprócz największego Charona, tworzącego z Plutonem układ podwójny, znane są jeszcze cztery małe satelity tej planety karłowatej. == Charon == Charon po raz pierwszy został zaobserwowany w 1978 roku. Jego odkrywcą był James Christy. Jest on stosunkowo dużych rozmiarów, przez co układ Pluton-Charon może być uznawany za podwójną planetę karłowatą. Charakterystyczną cechą tego układu jest to, że ciała te wirują wokół wspólnego środka masy znajdującego się ponad powierzchnią Plutona. Dlatego nie wszyscy uznają za


Question: co wynika z obywatelstwa dla państwa i obywatela?

Answer: jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki.

Context: Obywatelstwo (ang. "citizenship", fr. "citoyenneté", niem. "Staatsbürgerschaft", ros. "гражданство") – przynależność osoby do określonego państwa, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa. W opinii na temat dekretów o obywatelstwie w Tunisie i Maroku (1923) Stały Trybunał Sprawiedliwości Międzynarodowej uznał "zagadnienie, czy dana sprawa należy, czy też nie wyłącznie do jurysdykcji wewnętrznej danego Państwa, jest pytaniem zasadniczo względnym; odpowiedź jest uzależniona od


Question: co przyczyniło się do powstania cywilizacji egipskiej?

Answer: Regularne wylewy Nilu i w efekcie wysoka urodzajność gleby były korzystne dla rozwoju rolnictwa.

Context: okresie późniejszym starożytna Grecja, sprzyjała wymianie idei. Jednoczesna łatwość obrony przed zagrożeniami płynącymi z tego sąsiedztwa dzięki warunkom naturalnym (Pustynia Arabska, Morze Czerwone, pustynie Półwyspu Arabskiego na wschodzie; Morze Śródziemne na północy; Sahara na zachodzie) prowadziła do trwałości i jednorodności kultury egipskiej. Regularne wylewy Nilu i w efekcie wysoka urodzajność gleby były korzystne dla rozwoju rolnictwa. Utrzymanie skomplikowanego systemu irygacyjnego rodziło potrzebę nadzoru administracyjnego, co z kolei prowadziło do powstania silnej władzy centralnej, z czasem zideologizowanej religijnie, oraz powstania pisma (hieroglify). Bliskość kopalń miedzi, złota i kamieni szlachetnych (Synaj, Nubia) przyczyniła się do rozwoju rzemiosła i wymiany handlowej z sąsiadami, a ogólna dostępność trwałego materiału budowlanego w postaci kamienia sprzyjała rozwojowi budownictwa. Charakterystyczną cechą wyróżniającą Egipt na tle innych cywilizacji


Question: kim była atena?

Answer: Atena (gr. Athene, Athenaie, łac. Minerva) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, sprawiedliwej wojny oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jest jedną z dwunastu głównych bogów olimpijskich.

Context: Atena (gr. Athene, Athenaie, łac. Minerva) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, sprawiedliwej wojny oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jest jedną z dwunastu głównych bogów olimpijskich. Jej atrybutami są: włócznia, tarcza i łuk. Jej świętym zwierzęciem jest sowa, a rośliną – oliwka. Jej rzymskim odpowiednikiem jest Minerwa. == Geneza == Geneza Ateny nie została jednoznacznie ustalona. Wiadomo jednakże, że istniała już za czasów przedgreckich. Teksty zapisane pismem linearnym B wskazują na jej dużą rolę w okresie mykeńskim. Miałaby wtedy opiekować się władcami i pałacami królów, co wiązałoby się z jej późniejszą rolą patronki miast i rodów bohaterskich. == Rodowód i narodziny == Jest to drzewo genologiczne rodziny bogów. Atena przyszła na świat inaczej niż inni bogowie greccy.


Question: czym była dziwna wojna?

Answer: kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię 3 września 1939 roku wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań wojennych na lądzie (tzw. ofensywa w Saarze) w okresie od października 1939 r. do kampanii francuskiej w maju 1940 roku.

Context: Dziwna wojna (, – dosł. "udawana wojna", – dosł. "wojna na siedząco") – kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię 3 września 1939 roku wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań wojennych na lądzie (tzw. ofensywa w Saarze) w okresie od października 1939 r. do kampanii francuskiej w maju 1940 roku. == Geneza i podłoże == Podłoże wydarzeń stanowiła decyzja podjęta 12 września 1939 przez Najwyższą Radę Wojenną francusko-brytyjską w Abbeville, o niepodejmowaniu generalnej ofensywy lądowej na froncie zachodnim i działań powietrznych RAF nad Niemcami i o, niedokonanym ostatecznie (aby nie prowokować Mussoliniego, z uwagi na niedużą odległość od Włoch), rozlokowaniu anglo-francuskich sił militarnych


Question: gdzie luter przybił swoje tezy?

Answer: w przedsionku kościoła zamkowego w Wittenberdze

Context: scholasticam theologiam". Jego tezy nie znalazły jednak większego odzewu wśród teologów i hierarchii kościelnej. Wobec tego Luter postanowił skatalogować swoje myśli i przesłać je bezpośrednio do arcybiskupa Moguncji i biskupa Brandenburgii. 31 października 1517 roku, nie przeciwko samym odpustom, ale właśnie takim nadużyciom, Marcin Luter ogłosił 95 tez, wzywając do dysputy nad nimi. Zgodnie z utrwaloną legendą, zanim wysłał swoje tezy do biskupów niemieckich, wpierw przybił je w przedsionku kościoła zamkowego w Wittenberdze. Pierwszymi hierarchami, którzy otrzymali od Lutra jego tezy, byli arcybiskup Magdeburga (jako papieski komisarz odpustowy) i biskup Brandenburgii (jako kompetentny biskup diecezjalny). Równocześnie Luter przesłał 95 tez własnemu przełożonemu zakonnemu Staupitzowi, dołączając list do papieża i wyrażając gotowość poddania ich teologicznemu rozstrzygnięciu ze strony papieża. Ten, na


Question: dokąd przeniosły się władze polskie na uchodźstwie po kapitulacji francji?

Answer: Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (po upadku Francji) – Londyn

Context: Rząd Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie – rząd Rzeczypospolitej Polskiej istniejący w latach 1939–1990, będący legalną kontynuacją władz II Rzeczypospolitej, zmuszonych opuścić Polskę po agresji III Rzeszy i ZSRR na nią we wrześniu 1939 i okupacji całego terytorium Polski przez agresorów. Siedzibą rządu był Paryż, później Angers (na zasadzie eksterytorialności), a od końca czerwca 1940 (po upadku Francji) – Londyn (stąd też często bywa on potocznie nazywany rządem londyńskim). Do 5 lipca 1945 r. był powszechnie uznawany na arenie międzynarodowej (z wyjątkiem ZSRR oraz III Rzeszy i jej sojuszników) za jedyny legalny rząd Polski; po tej dacie utracił status podmiotu prawa międzynarodowego, jednak mimo to funkcjonował nadal, aż do pierwszych powszechnych wyborów prezydenckich w Polsce w 1990 r. Władze RP na


Question: jaki jest utwór liryczny?

Answer: jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki. Obejmuje utwory, których głównym przedmiotem przedstawienia są przeżycia wewnętrzne, przekazywane za pośrednictwem wypowiedzi monologicznej (rzadziej dialogu), odznaczającej się subiektywizmem, podporządkowanej funkcji ekspresywnej oraz funkcji poetyckiej języka.

Context: Liryka (gr. "lyrikós" „odnoszący się do liry”) – jeden z trzech rodzajów literackich, obok dramatu i epiki. Obejmuje utwory, których głównym przedmiotem przedstawienia są przeżycia wewnętrzne, przekazywane za pośrednictwem wypowiedzi monologicznej (rzadziej dialogu), odznaczającej się subiektywizmem, podporządkowanej funkcji ekspresywnej oraz funkcji poetyckiej języka. Centralnym elementem utworu lirycznego jest tzw. podmiot liryczny. Niezależnie od gatunku język liryki oznacza się (w porównaniu z dramatem i epiką) wysokim zmetaforyzowaniem. Jej nazwa wywodzi się od nazwy starogreckiego instrumentu muzycznego – liry. Przy jej wtórze antyczni poeci śpiewali swoje pieśni. == Gatunki liryki == Większość takich europejskich gatunków lirycznych wywodzi się ze starożytności – z poezji helleńskiej lub rzymskiej, niektóre także ze Starego Testamentu. W średniowieczu gatunki liryczne powstawały głównie w kręgu liryki dworskiej (np.


Question: jaka miała być kara za złamanie kontraktu o małżeństwie?

Answer: złamanie przysięgi małżeńskiej mogło być karane zgodnie z prawem kościelnym – jak choćby ekskomuniką, lub z prawem świeckim – chłostą lub nawet śmiercią zadaną przez małżonka.

Context: pogardzał wiernością małżeńską, a Kościół nie potrafił ukrócić jej seksualnej swobody ani zapobiec orgiom. Na europejskich dworach kwitły prostytucja i obyczaj otaczania się utrzymankami. Większy wpływ Kościół uzyskał na prosty lud. Tutaj złamanie przysięgi małżeńskiej mogło być karane zgodnie z prawem kościelnym – jak choćby ekskomuniką, lub z prawem świeckim – chłostą lub nawet śmiercią zadaną przez małżonka. Kwitnące w nowo powstałych miastach i niejednokrotnie wspierane przez władze domy publiczne oraz łaźnie erotyczne zostały w późnym średniowieczu pozamykane. === Małżeństwo od XVI do XIX wieku === Reformacja protestancka w XVI stuleciu odrzuciła dominującą wcześniej koncepcję małżeństwa razem z wieloma innymi doktrynami katolickimi. Marcin Luter zadeklarował, że małżeństwo jest "sprawą ziemską..., która przynależy do sfery państwowej". Podobną opinię wyrażał pastor protestancki


Question: co powiedział cambronne?

Answer: „Gwardia umiera, ale nie poddaje się

Context: Pierre Jacques Étienne Cambronne (ur. 26 grudnia 1770 w Saint-Sébastien-sur-Loire, zm. 29 stycznia 1842 w Nantes) – francuski generał. W bitwie pod Waterloo, dowodząc dywizją gwardii, został ranny. Przypisywane są mu słowa, które miał wypowiedzieć w czasie bitwy pod Waterloo. Na wezwanie Brytyjczyków do poddania się miał odpowiedzieć: („Gwardia umiera, ale nie poddaje się”), podczas gdy jeden z jego żołnierzy dodał: (dosł. „Gówno!”). W późniejszym okresie otrzymał tytuł wicehrabiego (1820) oraz pełnił funkcję komendanta Lille. == Nawiązania w kulturze == Słowa Cambronne’a spod Waterloo przytacza Victor Hugo w „Nędznikach” (gdzie przypisywana mu jest wersja ze słowem ). Nawiązanie do postaci Cambronne’a i jego słów pojawia się w wierszu Władysława Broniewskiego pt. "Bagnet na broń", napisanym w kwietniu 1939: : "Bagnet


Question: ile miało trwać powstanie warszawskie?

Answer: Plan powstania został opracowany przez komendanta Okręgu Warszawskiego AK, pułkownika Antoniego Chruściela „Montera”. Przyjęto w nim założenie, że oddziały polskie będą w stanie prowadzić działania zaczepne przez 2–3 dni, a w razie niekorzystnego obrotu spraw będą mogły wytrwać w obronie maksymalnie przez 14 dni

Context: września – 2 października). Generał Jerzy Kirchmayer podzielił natomiast powstanie na dwa okresy: okres polskiego natarcia (1–4 sierpnia) oraz okres polskiej obrony (5 sierpnia – 2 października). Plan powstania został opracowany przez komendanta Okręgu Warszawskiego AK, pułkownika Antoniego Chruściela „Montera”. Przyjęto w nim założenie, że oddziały polskie będą w stanie prowadzić działania zaczepne przez 2–3 dni, a w razie niekorzystnego obrotu spraw będą mogły wytrwać w obronie maksymalnie przez 14 dni (przy założeniu, że możliwe będzie uzyskanie broni ze zdobyczy i zrzutów). W rzeczywistości walki trwały 63 dni. === Godzina „W” === 1 sierpnia o godz. 17.00 jednostki Okręgu Warszawskiego AK oraz oddziały dyspozycyjne KG AK zaatakowały niemieckie obiekty we wszystkich dzielnicach okupowanej Warszawy. Położenie wyjściowe powstańców było niezwykle trudne.


Question: z jakiego języka pochodzi słowo ewangelia?

Answer: z gr

Context: Ewangelia (z gr. , "euangelion", dosł. „dobra nowina”) – w pierwotnym chrześcijaństwie termin ten oznaczał przepowiadanie zbawczego wydarzenia nadejścia Królestwa Bożego i pojawienia się Jezusa z Nazaretu jako oczekiwanego mesjasza. Centralnym tematem był kerygmat o tajemnicy paschalnej, śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa uroczyście wspominanych w liturgii przez Kościół Chrystusa. W drugim, najbardziej rozpowszechnionym dziś znaczeniu "ewangelia", to dzieło pisane mówiące o Jezusie Chrystusie lub jego fragment czytany w trakcie liturgii słowa. Nazwę tę noszą cztery księgi Nowego Testamentu: Ewangelie synoptyczne Mateusza, Marka, Łukasza oraz Ewangelia Jana. Słowo to występowało także w Grece pozabiblijnej, jako dobra wiadomość (Luc.). U Homera zostało użyte w sensie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą wieść: „niech mi to będzie "ewangelion"” (εὐαγγέλιον δέ μοι ἔστω). Znane było także


Question: co było herbem rodu horeszków?

Answer: "Na tarczy w polu czerwonym głowa ośla wprost, srebrna.

Context: go w "Panu Tadeuszu" fikcyjnej rodzinie Horeszków. == Opis herbu == === Opis historyczny === Kasper Niesiecki blazonuje herb następująco: ==== Informacje dodatkowe ==== Pierwotnym klejnotem była ośla głowa z szyją, godłu nadawano ponadto różne barwy na przestrzeni lat (patrz sekcja: Ewolucja wizerunku). === Opis współczesny === Opis skonstruowany współcześnie brzmi następująco: "Na tarczy w polu czerwonym głowa ośla wprost, srebrna." "W klejnocie pół kozła srebrnego." "Labry herbowe czerwone, podbite złotem." == Geneza == === Najwcześniejsze wzmianki === Najstarszą jest pieczęć Mikołaja sędziego ziemskiego krakowskiego, która wisi u dokumentu z 1354 przechowywanego w archiwum Cystersów w Mogile. Jana starosty łęczyckiego z lat 1370 i 1384, potem następują pieczęcie Michała sędziego ziemskiego krakowskiego z roku 1398, zaś najstarszy zapis pochodzi z


Question: ilu astronautów zginęło w kosmosie?

Answer: kosmonautów, z czego przynajmniej dwóch zginęło podczas tych prób.

Context: Zaginieni kosmonauci – teoria spiskowa, według której ZSRR w latach 50. i 60. XX wieku ukrywał nieudane próby wysłania człowieka w kosmos. Podczas tych misji miało zginąć kilku kosmonautów, jednak nigdy nie podano tych informacji do publicznej wiadomości. Władze radzieckie, a następnie rosyjskie zaprzeczały jednak tym pogłoskom. Zwolennicy tej teorii spiskowej przyjmują, że pierwszym człowiekiem, który przeżył lot w przestrzeń kosmiczną, był Jurij Gagarin, jednak uważają, że przed nim ZSRR usiłował wysłać kilku innych kosmonautów, z czego przynajmniej dwóch zginęło podczas tych prób. Inny kosmonauta, Władimir Iljuszyn, miał przeżyć lot, jednak podczas powrotu na Ziemię jego statek miał zboczyć z kursu i wylądować na terytorium Chin, gdzie rzekomo został zatrzymany przez miejscowe władze. Ponieważ trwała zimna wojna, Związek Radziecki przypuszczalnie


Question: na jakiej pozycji gra lewandowski w barcelonie?

Answer: środkowego napastnika

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: jaki organ wydaje prawo jazdy?

Answer: Organem wydającym prawo jazdy jest starosta powiatowy właściwy dla miejsca zamieszkania kierowcy, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, zaś w Warszawie organem wydającym prawo jazdy jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy – właściwy urząd dzielnicy.

Context: jazdy oraz ich personalizacją zajmuje się Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. Organem wydającym prawo jazdy jest starosta powiatowy właściwy dla miejsca zamieszkania kierowcy, a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydent miasta, zaś w Warszawie organem wydającym prawo jazdy jest Prezydent miasta stołecznego Warszawy – właściwy urząd dzielnicy. == Unijne prawo jazdy == W 2006 roku Parlament Europejski przyjął dyrektywę 2006/126/EEC ustanawiającą jednolity wzór prawa jazdy we wszystkich państwach członkowskich. W Polsce nowe prawo jazdy wprowadza ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Wydawane od stycznia 2013 roku prawa jazdy są ważne przez 15 lat – dla kierowców zawodowych 5 lat (kategorie C1, C, D1, D, C1+E, C+E, D1+E, D+E), podczas gdy w większości krajów członkowskich okres


Question: gdzie zginął wołodyjowski?

Answer: Zginął 26 sierpnia 1672 w wybuchu prochu w Baszcie Czarnej w Zamku Górnym w Kamieńcu Podolskim

Context: był komendantem stanicy rycerskiej w Chreptiowie (miejscowość między Kamieńcem a Mohylowem Podolskim). Zginął 26 sierpnia 1672 w wybuchu prochu w Baszcie Czarnej w Zamku Górnym w Kamieńcu Podolskim bezpośrednio po jej kapitulacji przed oblegającymi ją Turkami. Okoliczności wybuchu nie są jasne, nastąpił on przypadkowo (według wersji Cypriana Tomaszewicza) lub też spowodowany był przez oficera artylerii fortecznej Hejkinga (wersja Stanisława Makowieckiego), który podpalił 200 beczek prochu i spowodował zniszczenie Zamku Górnego, zabijając przy tym 500 do 800 ludzi, głównie komputowych Kozaków. Wołodyjowski został ugodzony przez kartacz w głowę i zginął na miejscu. Jego zwłoki złożono w podziemiach kościoła franciszkanów w Kamieńcu Podolskim. Jego żona, Krystyna Jeziorkowska, wcześniej trzykrotnie zamężna, po śmierci Wołodyjowskiego wyszła piąty raz za mąż, za pisarza, Franciszka Dziewanowskiego.


Question: kto kieruje statkiem?

Answer: Dowódca okrętu (d.o.)

Context: na dwie burty – prawą i lewą – oraz w miarę możliwości na trzy wachty – pierwszą, drugą i trzecią, tak aby zapewnić najlepszą obsługę stanowisk dowodzenia i stanowisk bojowych w rozkładach okrętowych. Załogi okrętów nie dzieli się na burty i wachty, jeśli bezpieczeństwo żeglugi wymaga stałej obecności całej załogi na SB. Dowódca okrętu (d.o.) jest przełożonym załogi i osób czasowo zaokrętowanych, z wyjątkiem swych przełożonych. Postępuje zgodnie z regulaminami i rozkazami przełożonych oraz przepisami prawa międzynarodowego, a w wypadkach nie przewidzianych – według własnego uznania, mając na względzie dobro służby i obronę interesów państwa. Powinien wykazywać samodzielność w podejmowaniu szybkich i zdecydowanych działań niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa załodze i okrętowi, a w czasie wojny – dla wykonania zadań. Zastępca


Question: w których językach pisze się od prawej do lewej?

Answer: arabski czy hebrajski

Context: oraz na północno-wschodnich wybrzeżach Afryki. Współcześnie do najważniejszych języków rodziny semickiej zaliczają się: * język amharski, * język arabski, * język hebrajski, * język maltański * język tigrinia Współczesne żywe języki semickie, np. arabski czy hebrajski, ze względu na charakterystyczną dla języków afroazjatyckich budowę spółgłoskowo-rdzeniową (zob. alternacja), używają spółgłoskowych pism alfabetycznych (abdżadów), zwyczajowo pisanych od prawej do lewej. Fonetycznie charakteryzują się dużą liczbą spółgłosek gardłowych. Języki semickie wykazują też wiele cech typologicznych wspólnych z językami indoeuropejskimi, co świadczy o kontaktach tych dwóch rodzin w głębokiej starożytności. == Klasyfikacja języków semickich == Powszechnie używa się i akceptuje się rozróżnienie języków semickich ze względu na podział geograficzny (wschodnie, północno-wschodnie i południowo-zachodnie), choć takie podejście jest w świetle nowych badań przestarzałe. : języki


Question: z czego składa się kompas?

Answer: Kompas składa się z wąskiego, długiego i lekkiego magnesu (tzw. igły magnetycznej) ułożyskowanego na pionowej osi oraz tarczy z podziałką kątową (tzw. róży wiatrów).

Context: Kompas magnetyczny – przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania kierunku południka magnetycznego. W kompasie wykorzystywane jest zjawisko ustawiania się swobodnie zawieszonego magnesu wzdłuż linii ziemskiego pola magnetycznego. Kompas składa się z wąskiego, długiego i lekkiego magnesu (tzw. igły magnetycznej) ułożyskowanego na pionowej osi oraz tarczy z podziałką kątową (tzw. róży wiatrów). Współczesne kompasy wypełnione są płynem (zwykle alkoholem), co zapobiega drganiu igły utrudniającemu odczyt. Kompasy magnetyczne źle działają w pobliżu: * magnesów i przedmiotów z ferromagnetyków (stal, żeliwo) * przewodów przewodzących prąd o dużym natężeniu, gdyż obiekty te zakłócają naturalne pole magnetyczne Ziemi, a w rezultacie zniekształcają wskazania kompasu. Do kompasów nie można też zbliżać ciał silnie naelektryzowanych. Pomimo tego, że metalowa obudowa przeciwdziała elektryzowaniu igły, w szczególnych przypadkach na igłę


Question: czym zajmowała się komisja edukacji narodowej?

Answer: pierwszą w Polsce jak i w całej Europie władzą oświatową o charakterze współczesnego ministerstwa oświaty publicznej.

Context: Komisja Edukacji Narodowej (KEN), właśc. Komisja nad Edukacją Młodzi Szlacheckiej Dozór Mająca – centralny organ władzy oświatowej w Polsce, zależny tylko od króla i Sejmu, powołany w Rzeczypospolitej Obojga Narodów przez Sejm Rozbiorowy 14 października 1773 na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, za zgodą rosyjskiego posła nadzwyczajnego i ministra pełnomocnego Ottona Magnusa von Stackelberga. Komisja Edukacji Narodowej była zarazem pierwszą w Polsce jak i w całej Europie władzą oświatową o charakterze współczesnego ministerstwa oświaty publicznej. == Geneza == Komisja została powołana głównie dlatego, że do 1773 roku edukacja podstawowa i średnia były w Rzeczypospolitej organizowane przez zakon jezuitów. Taki system edukacji nakierowany był przede wszystkim na kształcenie w zakresie teologii katolickiej przy pomocy łaciny, przy czym inne przedmioty były traktowane


Question: w jakim stanie jest los angeles?

Answer: amerykańskiego stanu Kalifornia

Context: Los Angeles, oficjalnie City of Los Angeles, często skracane do L.A. () – najludniejsze miasto amerykańskiego stanu Kalifornia, a zarazem drugie pod względem liczby mieszkańców miasto w Stanach Zjednoczonych (za Nowym Jorkiem), za sprawą populacji liczącej ok. 4 mln mieszkańców. Wielkie Los Angeles to połączony obszar statystyczny ("combined statistical area") z liczbą mieszkańców wynoszącą 18,8 mln. Los Angeles jest siedzibą hrabstwa Los Angeles, czyli najbardziej zaludnionego i jednego z najbardziej zróżnicowanych etnicznie hrabstw w Stanach Zjednoczonych. Z kolei obszar samego Los Angeles uznany został za najbardziej zróżnicowane etnicznie amerykańskie miasto. Mieszkańcy Los Angeles często określani są mianem „Angelenos”. Los Angeles zostało założone 4 września 1781 roku przez hiszpańskiego gubernatora Felipe de Neve’a. Po zakończeniu wojny o niepodległość Meksyku, w 1821


Question: kiedy podpisano traktat wersalski?

Answer: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone.

Context: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Dokumenty ratyfikacji złożono 10 stycznia 1920 r. w Paryżu i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny. Traktat wersalski został zawarty podczas paryskiej konferencji pokojowej, trwającej od 18 stycznia 1919 roku do 21 stycznia 1920 r. Brało w niej udział 27 zwycięskich państw. Polska była reprezentowana przez Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego. Państwa pokonane w I wojnie światowej (Niemcy, Austro-Węgry, Imperium Osmańskie, Bułgaria) nie zostały dopuszczone do konferencji, a jedynie przedstawiono im traktaty do podpisania. Rosja Sowiecka również nie została zaproszona, gdyż mocarstwa Ententy nie uznawały


Question: jaki związek chemiczny jest produktem reakcji addycji wody do acetylenu?

Answer: aldehydu octowego

Context: Reakcja Kuczerowa – reakcja chemiczna odkryta w 1881 roku przez rosyjskiego chemika Michaiła Kuczerowa, polegająca na addycji wody do acetylenu, prowadząca do aldehydu octowego. Zachodzi ona przy obecności katalizatora (soli rtęciowych w środowisku kwasowym). W pierwszym etapie powstaje enol, który ulega szybkiej tautomeryzacji ketonowo-enolowej do formy aldehydowej: : : W podobny sposób z innych alkinów powstają ketony, np.: : : Reakcja ta była pierwszą przemysłową metodą syntezy acetaldehydu. Później została wyparta przez proces Wackera.


Question: gdzie został pochowany mickiewicz?

Answer: pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency

Context: że mógł zostać otruty arszenikiem lub doznać udaru mózgu). Nie tylko niejasna przyczyna śmierci wywoływała kontrowersje. Powodem „potępieńczych swarów” nad trumną poety stało się jego miejsce spoczynku – tymczasowe, ponieważ zakładano, że ostatecznie jego ciało spocznie w ojczyźnie. Proponowano konstantynopolski kościół św. Benedykta lub grób w tworzonej właśnie osadzie polskiej, nazwanej później Adampolem, książę Czartoryski przesądził jednak o pochówku we Francji. Zabalsamowane zwłoki umieszczono w trzech trumnach: cynkowej i dwóch drewnianych. Zanim jednak wyprawiono je w drogę do Francji, minął ponad miesiąc. Dnia 30 grudnia 1855 ciało Mickiewicza wyruszyło z Konstantynopola na pokładzie francuskiego parowca Eufrat. Do Marsylii przybyło 7 stycznia 1856 Następnie zostało przewiezione do Paryża i pochowane na cmentarzu Les Champeaux w Montmorency, 4 lipca 1890 przeniesione na


Question: w jakim języku mówi się w holandii?

Answer: Język urzędowy, używany w szkolnictwie i administracji, nosi nazwę "niderlandzkiego języka standardowego" ("Standaardnederlands").

Context: tysięcy studentów potrafi czytać w tym języku. W 2005 niderlandzkiego nauczało 500 wykładowców na ponad 220 uniwersytetach w 40 krajach. === Holandia === Język urzędowy, używany w szkolnictwie i administracji, nosi nazwę "niderlandzkiego języka standardowego" ("Standaardnederlands"). Oficjalnie posługuje się nim ponad 16 milionów mieszkańców Holandii (Królestwa Niderlandów). Status języka urzędowego uzyskał dopiero w 1995 roku, na mocy nowelizacji ustawy "Ogólne prawo administracyjne" ("Algemene wet bestuursrecht"). Nowelizacja taki sam status przyznała językowi fryzyjskiemu. Jak wskazują wyniki badania z 2005 roku, przeprowadzonego na zlecenie Unii Języka Niderlandzkiego, mniejszości narodowe posługują się głównie językami: tureckim (192 tys. osób), marokańskim arabskim (100 tys.), papiamento (80 tys.), indonezyjskim (45 tys.) oraz surinamskim (7 tys.). Niderlandzki określa się czasami, nie zawsze poprawnie, jako flamandzki (w Belgii),


Question: ile razy lech był mistrzem polski?

Answer: Lech został piąty raz mistrzem Polski

Context: 1993 – Lech został piąty raz mistrzem Polski po unieważnieniu przez PZPN wybranych wyników ostatniej kolejki. * 16 czerwca 1994 – po 37 latach zmieniono nazwę na Poznański Klub Piłkarski Lech Poznań. * 9 lipca 1998 – jedenasta z kolei zmiana nazwy klubu – powstał Wielkopolski Klub Piłkarski Lech Poznań. * 2000 – po 28 latach Lech Poznań spadł z I ligi. * 23 marca 2002 – na 80-lecie istnienia klubu Lech wygrał z Tłokami Gorzyce 3:0. * 2002 – po 2 sezonach w II lidze zespół powrócił do I ligi. * 27 lipca 2003 – został rozegrany Puchar Lecha 2003, w meczu finałowym Maccabi Tel Awiw po rzutach karnych pokonało Málaga CF 5:4 * 2003 – rozpoczęcie prac na


Question: kto wprowadził trójpodział władzy?

Answer: Monteskiusz

Context: oskarżonemu stanem. Egzekucję wyroków sądów Monteskiusz zaliczył do zadań władzy wykonawczej. Termin „trójpodział władzy” wymyślił Tadeusz Boy-Żeleński, w oryginale Monteskiusz pisał o dystrybucji trzech władz. == Zastosowanie == Koncepcja Monteskiusza zyskała uznanie jeszcze w XVIII wieku. Została wyrażona w "Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela", konstytucji Stanów Zjednoczonych, Konstytucji 3 maja i pierwszej konstytucji francuskiej. Trójpodział władz znały także konstytucje dziewiętnasto- i dwudziestowieczne. Współcześnie z tej koncepcji wyprowadza się następujące wnioski: władza ustawodawcza, wykonawcza i sądownicza są wyodrębnione i sprawowane przez osobne organy państwowe, łączenie kompetencji organów i stanowisk różnych władz jest niedopuszczalne, władze te mają wzajemnie oddziaływać na siebie i się hamować. Jednak postulaty podziału i równości władz są trudne do ścisłego przestrzegania. Organy władzy wykonawczej realizują zadania z zakresu


Question: jaki był cel akcji wisła?

Answer: w celu odcięcia walczących oddziałów UPA od naturalnego zaplecza

Context: Akcja „Wisła”, operacja „Wisła” (, w języku polskich Ukraińców zwykle ) – akcja pacyfikacyjna o charakterze polityczno-wojskowym przeprowadzona w latach 1947–1950 przez struktury państwowe Polski Ludowej przeciwko Ukraińskiej Powstańczej Armii i Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów działającym na terytorium państwowym RP, w celu odcięcia walczących oddziałów UPA od naturalnego zaplecza. Polegała ona na masowej deportacji – wysiedleniu całych wsi i osad oraz rozproszeniu ludności cywilnej z terenów Polski południowo-wschodniej (obszary na wschód od Rzeszowa i Lublina), głównie na Ziemie Zachodnie, która objęła Ukraińców, Bojków, Dolinian i Łemków oraz mieszane rodziny polsko-ukraińskie. Akcja przeprowadzona została przez ludowe Wojsko Polskie, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego i inne struktury Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego oraz agendy cywilne (Państwowy Urząd Repatriacyjny). Formalną decyzję o akcji „Wisła” podjęło Biuro Polityczne KC


Question: co to ateizm?

Answer: brak wiary w istnienie jednego bądź wielu bogów czy też odrzucający wiarę w stwórcę; ewentualnie odrzucenie teizmu.

Context: Ateizm (z gr. „bezbożny” – "a-", „bez” oraz , "theos", „bóg”) – brak wiary w istnienie jednego bądź wielu bogów czy też odrzucający wiarę w stwórcę; ewentualnie odrzucenie teizmu. Może uznawać religię za sprzeczną z nauką, sprzeczną z rozumem lub niepotrzebną. Kwestionowanie wiary w bogów-stwórców można odnaleźć już w hymnach Rygwedy oraz w poglądach myślicieli antycznych takich jak Diagoras z Melos. Ateistami na przestrzeni dziejów były określane osoby, które uznano za wierzące w fałszywych bogów, niewierzące w bogów lub wyznające doktryny wchodzące w konflikt z lokalnie dominującymi religiami. Wraz z upowszechnianiem się wolnomyślicielstwa, sceptycyzmu i późniejszego nasilenia krytyki religii, stosowanie tego określenia zawężało zasięg. Pierwsze osoby, które same określały się jako "ateiści", pojawiły się w XVIII wieku podczas epoki oświecenia


Question: kiedy obchodzony jest dzień mężczyzny?

Answer: 19 listopada

Context: Międzynarodowy Dzień Mężczyzn ( – IMD) – dzień obchodzony jest 19 listopada w ponad 80 państwach (stan na 2021 rok). Tradycja obchodzenia tego dnia została zapoczątkowana w 1999 w Trynidadzie i Tobago. Dzień ten jest poświęcony promowaniu wartości, jaką mężczyźni wnoszą do świata, i podkreślaniu pozytywnych wzorców do naśladowania. Międzynarodowy Dzień Mężczyzn służy także zwracaniu uwagi na problemy takie, jak występujące u mężczyzn zaburzenia psychiczne i rosnąca liczba samobójstw. W tym kontekście bywa również wzmiankowana walka z tak zwaną „toksyczną męskością” poprzez promowanie zdrowych wzorców zachowań mężczyzn. Ma także służyć między innymi poprawie relacji między płciami oraz promowaniu równości płci zarówno dla mężczyzn, jak i kobiet.


Question: w jakim kraju znajduje się zapora hoovera?

Answer: Stanach Zjednoczonych

Context: Zapora Hoovera (ang. "Hoover Dam", oficjalna nazwa w latach 1933–1947 "Boulder Dam") – betonowa zapora wodna typu grawitacyjno-łukowego, zbudowana w Czarnym Kanionie na rzece Kolorado w Stanach Zjednoczonych, na granicy stanów Arizona i Nevada. W chwili ukończenia w 1936 była zarówno największą na świecie elektrownią wodną, jak i największą na świecie konstrukcją betonową. Została pokonana pod oboma względami przez zaporę Grand Coulee w 1945. Obecnie jest to 38. elektrownia wodna pod względem wielkości na świecie. Zapora znajduje się 48 km na południowy wschód od Las Vegas. Tama ma wysokość 224,1 m i długość 379,2 m. Szerokość u podstawy wynosi 200 m, a na górze 15 m. Maksymalna moc elektrowni wodnej wynosi 2074 MW. Powyżej zapory znajduje się sztuczne jezioro Mead.


Question: jaki polski serial ma najwięcej odcinków?

Answer: Klan

Context: Klan – polski codzienny serial obyczajowy emitowany na antenie TVP1 od 22 września 1997. Jest to najdłuższy serial polskiej produkcji. == Fabuła == Serial opowiada o losach trzypokoleniowej rodziny Lubiczów, której seniorami są Maria i Władysław Lubiczowie. Maria była właścicielką rodzinnej apteki „Pod Modrzewiem”, a Władysław – kuratorem sądowym do spraw nieletnich. W czasie 50 lat pożycia dochowali się piątki dzieci, a następnie gromadki wnucząt i kilku prawnuków. Najstarszą córką Lubiczów jest Elżbieta, która prowadziła z matką aptekę. Związała się z Jerzym Chojnickim, z którym ma dwójkę dzieci, Beatę i Michała. Bratem-bliźniakiem Elżbiety jest Paweł, który jest chirurgiem i współwłaścicielem prywatnej kliniki w Warszawie „El-Med”. Jego żoną była Krystyna, wykładowczyni slawistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Doczekali się dwóch córek, Agnieszki i


Question: gdzie znajduje się nowy jork?

Answer: Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata. Położony jest na wybrzeżu Atlantyku, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych i składa się z pięciu okręgów będących oddzielnymi hrabstwami ("boroughs): "Bronksu, Brooklynu, Manhattanu, Queens i Staten Island.

Context: Nowy Jork (ang. "City of New York", również "New York", "New York City") – miasto w Stanach Zjednoczonych o największej liczbie mieszkańców, a zarazem centrum jednej z najludniejszych aglomeracji na świecie. Nowy Jork wywiera znaczący wpływ na światowy biznes, finanse, media, sztukę, modę, badania naukowe, technologię, edukację oraz rozrywkę. Będąc między innymi siedzibą Organizacji Narodów Zjednoczonych, stanowi ważne centrum spraw międzynarodowych i jest powszechnie uważany za kulturalną stolicę świata. Położony jest na wybrzeżu Atlantyku, w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych i składa się z pięciu okręgów będących oddzielnymi hrabstwami ("boroughs): "Bronksu, Brooklynu, Manhattanu, Queens i Staten Island. Za sprawą populacji, której liczebność wynosi ponad 8 620 000 osób (lipiec 2017), zamieszkującej 790 km², Nowy Jork jest najgęściej zaludnionym miastem na terenie


Question: kto opracował zasady gry w koszykówkę?

Answer: James Naismith opracował

Context: Springfield w stanie Massachusetts, gdy protestancki pastor i amerykański nauczyciel wychowania fizycznego (pochodzenia kanadyjskiego) w YMCA James Naismith opracował nową grę zespołową. Naismith chciał stworzyć grę, która minimalizowałaby kontakt fizyczny, ale zawierała dużo skakania, biegania oraz koordynacji wzrokowo-ruchowej związanej z posiadaniem piłki w dłoniach. Wygrał projekt dr. Jamesa Naismitha, który napisał: Gra polegała na rzucaniu piłki do wiklinowych koszy zawieszonych na balkonach sali gimnastycznej. Kosze te nie miały dziury na ich dnie, więc po każdym celnym rzucie piłkę należało wyciągać specjalnymi kijami. Początkowo do gry w koszykówkę używano zwykłej piłki futbolowej. Pierwsza piłka przeznaczona wyłącznie do koszykówki powstała w 1894 roku. Naismith stworzył podstawowe zasady gry w koszykówkę: * Okrągłą piłką należało grać wyłącznie przy użyciu rąk. Piłka powinna być


Question: kiedy dokładnie ukazał się pierwszy odcinek serialu 07 zgłoś się?

Answer: 25 listopada 1976

Context: 07 zgłoś się – polski serial kryminalny wyprodukowany przez Telewizję Polską i emitowany przez TVP1 w pięciu seriach od 25 listopada 1976 do 25 maja 1989. Głównym reżyserem, a także współautorem scenariusza tego serialu był Krzysztof Szmagier. W głównej roli – porucznika Sławomira Borewicza – wystąpił Bronisław Cieślak. Serial i jego główny bohater cieszyli się w Polsce dużą popularnością. Muzycznym motywem przewodnim serialu jest utwór Alicji Majewskiej „Przed nocą i mgłą”, a właściwie wykonywana przez Włodzimierza Korcza sekcja na saksofonie z tego utworu. Pełna wersja piosenki pojawiła się w serialu tylko w odcinku „Strzał na dancingu”. == Produkcja == Przy decyzji wskazującej osobę odgrywającą główną rolę porucznika Borewicza reżyser Krzysztof Szmagier miał do dyspozycji aktorów zawodowych, aczkolwiek wybrał wykonującego zawód


Question: od kiedy francja jest republiką?

Answer: od 22 września 1792 roku

Context: I Republika Francuska () – okres w historii Francji od 22 września 1792 roku (zniesienie monarchii i ogłoszenie nowej konstytucji) do 9 listopada 1799 roku (zamach 18 brumaire’a), a formalnie do 2 grudnia 1804 roku (koronacja Napoleona I).


Question: w którym roku powstał film harry potter?

Answer: seria ośmiu brytyjsko-amerykańskich filmów fantasy z lat 2001–2011

Context: Harry Potter – seria ośmiu brytyjsko-amerykańskich filmów fantasy z lat 2001–2011, produkowanych i dystrybuowanych przez wytwórnię Warner Bros. Pictures. Cykl stanowi adaptację serii siedmiu powieści pod tym samym tytułem autorstwa brytyjskiej pisarki J.K. Rowling (siódma książka została zekranizowana w dwóch filmach). Seria jest częścią franczyzy medialnej Wizarding World, stworzonej na podstawie twórczości Rowling. Fabuła filmów jest osadzona w świecie magii, a jego głównymi bohaterami są nastoletni uczniowie Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie: Harry Potter, Ron Weasley i Hermiona Granger. Najważniejszym wątkiem jest walka społeczności czarodziejskiej z czarnoksiężnikiem Lordem Voldemortem. Producentem całej serii jest David Heyman. Filmy zostały wyreżyserowane przez: Chrisa Columbusa (dwie pierwsze części), Alfonso Cuaróna (część trzecia), Mike’a Newella (część czwarta) i Davida Yatesa (cztery ostatnie części). Autorem


Question: ile goli ma robert lewandowski?

Answer: Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych.

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: w jakiej strefie czasowej jest polska utc?

Answer: UTC+01:00

Context: UTC+01:00 (A – Alpha) – strefa czasowa, odpowiadająca czasowi słonecznemu południka 15°E. Do strefy czasowej UTC+01:00 należy czas środkowoeuropejski ("CET", "Central European Time"), czas zachodnioafrykański ("WAT", "West Africa Time"), czas zachodnioeuropejski letni ("WEST", "Western European Summer Time"), czas brytyjski letni ("BST", "British Summer Time"). W strefie znajduje się m.in. Amsterdam, Berlin, Bruksela, Casablanca, Kinszasa, Lagos, Madryt, Oslo, Paryż, Rzym, Warszawa i Wiedeń. == Strefa całoroczna == Afryka: * * * * * (Kinszasa oraz prowincje: Kongo Środkowe, Kwango, Kwilu, Mai-Ndombe, Mongala, Prowincja Równikowa, Tshuapa, Ubangi Północne i Ubangi Południowe) * * * * * (oprócz Ramadanu) * * * * == Czas standardowy (zimowy) na półkuli północnej == Europa: * * * * * * * * * * *


Question: kto napisał o skutecznym rad sposobie?

Answer: Stanisława Konarskiego

Context: "O Skutecznym Rad Sposobie Albo O Utrzymywaniu Ordynaryinych Seymow" – czterotomowy traktat polityczny autorstwa Stanisława Konarskiego, wydany w latach 1761-1763 po 15 latach prac. Analizując ustrój państw demokratycznych (Anglii, Holandii, Szwajcarii i Wenecji) i stawiając szczególnie Anglię za wzór organizacji władzy ustawodawczej i częściowo także wykonawczej, Konarski przedstawiał wady ustrojowe w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W pierwszym tomie (1761 r.) Konarski wskazywał sposoby przeciwdziałania nadużywaniu zasady "liberum veto" w nieprzystających sytuacjach, w drugim (1761 r.) argumentował za stosowaniem zasady większości w głosowaniach w Sejmie. Tom trzeci (1762 r.) był opisem nieefektywności działania Sejmu począwszy od XVI w. z powodu braku zasady większości i sporu o pozycję monarchy. W czwartym tomie (1763 r.) autor podsumował dotychczasowe argumenty, zebrał kontrargumenty, przedstawił opisy ustroju


Question: jakie ludy tworzyły pismo kipu?

Answer: członkowie klasy panującej oraz specjalni rachmistrze (w języku keczua "khipukamayuq") z imperium Inków oraz – jak wynika z nowych odkryć – także wcześniejsze kultury Indian Ameryki Południowej

Context: Kipu, quipu, khipu (w języku „węzeł”) – forma trójwymiarowego zapisu stosowana przez Indian prekolumbijskiej Ameryki Południowej. Nazywane „pismem węzełkowym”, ze względu na swoją formę: zbiór wykonanych z bawełny lub włosia lamy i alpaki kolorowych sznurków z supełkami. ==Charakterystyka== Służyło do zapamiętywania liczb (najprawdopodobniej w systemie dziesiętnym), a zapewne także i innych informacji. Opisane w magazynie "Science" z 12 sierpnia 2005 wyniki badań wskazują, że kipu mogło przechowywać także dane nienumeryczne, takie jak nazwy geograficzne, imię twórcy lub właściciela oraz przedmiot obliczeń, co czyniłoby z niego pierwotny rodzaj pisma. Posługiwali się nim członkowie klasy panującej oraz specjalni rachmistrze (w języku keczua "khipukamayuq") z imperium Inków oraz – jak wynika z nowych odkryć – także wcześniejsze kultury Indian Ameryki Południowej z obszaru


Question: w którym roku był zjazd gnieźnieński?

Answer: Zjazd odbył się w marcu 1000 roku.

Context: Zjazd gnieźnieński – inaczej nazywany też synodem gnieźnieńskim. Była to pielgrzymka cesarza Ottona III do grobu św. Wojciecha, a także spotkanie z księciem Polski Bolesławem w ówczesnej stolicy państwa – Gnieźnie. Zjazd odbył się w marcu 1000 roku. == Cele zjazdu == Otton III przybył do Gniezna, aby pomodlić się przy grobie pierwszego polskiego męczennika – św. Wojciecha, który zginął trzy lata wcześniej z rąk pogańskich Prusów. Cesarz spotkał się tam również z księciem Bolesławem – ówczesnym władcą Polski. Celem tego spotkania było pozyskanie przez cesarza przychylności i poparcia księcia do utworzenia zachodniego cesarstwa uniwersalistycznego, na które miały złożyć się prowincje, każda z królem, podlegającym cesarzowi: Galia, Italia, Germania, Słowiańszczyzna. == Przebieg i skutki zjazdu == Zjazd odbył się między


Question: jaką techniką został wykonany obraz wędrowiec nad morzem mgły?

Answer: obraz olejny

Context: Wędrowiec nad morzem mgły () – obraz olejny niemieckiego malarza okresu romantyzmu Caspara Davida Friedricha, namalowany w 1818. Słynny obraz Friedricha przedstawia postać samotnego wędrowca, odwróconego do widza plecami, stojącego spokojnie na skalistym szczycie nad przepaścią. Poniżej wędrowca zalega „morze mgieł” zasłaniające ziemski świat.


Question: co zjada borsuk?

Answer: Ssaki, na które poluje to m.in. zające, szczury, myszy, norniki, ryjówki, krety i jeże oraz przydomowe zwierzęta znajdujące się na terenie łowieckim borsuka, tj. koty, króliki. Do owadów zalicza się chrząszcze, w tym biegaczowate i gnojarzowate, gąsienice, komarnice oraz gniazda os i trzmieli. Ze zbóż preferuje: pszenicę, owies, kukurydzę oraz sporadycznie jęczmień. Do owoców, które zjada należą: jabłka, gruszki i śliwki, jeżyny, borówki, maliny, truskawki, żołędzie, buczyna i dzikie bulwy roślin z rodzaju "Arum". Sporadycznie zjada także ptaki gniazdujące na ziemi, żaby, ropuchy, traszki, węże, jaszczurki, ślimaki, grzyby i zieleninę – koniczynę i trawy – zwłaszcza w zimie i podczas suszy.

Context: Ssaki, na które poluje to m.in. zające, szczury, myszy, norniki, ryjówki, krety i jeże oraz przydomowe zwierzęta znajdujące się na terenie łowieckim borsuka, tj. koty, króliki. Do owadów zalicza się chrząszcze, w tym biegaczowate i gnojarzowate, gąsienice, komarnice oraz gniazda os i trzmieli. Ze zbóż preferuje: pszenicę, owies, kukurydzę oraz sporadycznie jęczmień. Do owoców, które zjada należą: jabłka, gruszki i śliwki, jeżyny, borówki, maliny, truskawki, żołędzie, buczyna i dzikie bulwy roślin z rodzaju "Arum". Sporadycznie zjada także ptaki gniazdujące na ziemi, żaby, ropuchy, traszki, węże, jaszczurki, ślimaki, grzyby i zieleninę – koniczynę i trawy – zwłaszcza w zimie i podczas suszy. == Występowanie i biotop == Borsuk występuje w lasach Eurazji (w całej Polsce). Za ostoję obiera okolice lesiste, w


Question: w którym roku zmarł edward gierek?

Answer: 29 lipca 2001

Context: Edward Gierek (ur. 6 stycznia 1913 w Porąbce, zm. 29 lipca 2001 w Cieszynie) – polski robotnik, polityk, od 1946 członek Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (usunięty w 1981), w latach 1970–1980 I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach 1971–1981 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, w latach 1976–1980 członek Rady Państwa, poseł na Sejm I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji (1952–1980). „Dekada gierkowska”, czyli okres sprawowania przez Edwarda Gierka władzy w latach 1970–1980, charakteryzowała się do około 1976 dynamicznym procesem modernizacji i rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, który w wyniku wzrastającego zadłużenia zagranicznego i błędnie prowadzonej polityki gospodarczej przeszedł w okres długotrwałego kryzysu gospodarczego, który z kolei doprowadził do kryzysu


Question: czym jest gatunek?

Answer: w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej.

Context: Gatunek – w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej. Ustalenie wyczerpującej definicji gatunku okazało się trudne. Próby takie są nadal podejmowane, ponieważ jest to pojęcie kluczowe dla praktyki badawczej naukowców i działań ruchu na rzecz ochrony przyrody. Karol Linneusz (a za nim wielu innych) przyjmował, że gatunki są czymś stałym, jednak obecnie wiadomo, że procesy ewolucyjne powodują ich przemiany i stopniowe przechodzenie jednych gatunków w inne. Często gatunek definiuje się jako największą grupę organizmów, spośród której dwa osobniki są w stanie rozmnożyć się (zazwyczaj płciowo), wydając płodne potomstwo. Jest to definicja ogólnie trafna, jednak błędna w wielu szczególnych przypadkach. Przykładowo nie znajduje ona zastosowania dla mieszańców, w kompleksach gatunków złożonych z setek podobnych mikrogatunków


Question: jak nazywa się pierwszy album studyjny taylor swift?

Answer: Taylor Swift

Context: Taylor Swift – debiutancki album studyjny amerykańskiej piosenkarki country i autorki tekstów Taylor Swift. Album został wydany 24 października 2006 przez Big Machine Records. Swift napisała piosenki na album podczas pierwszego roku nauki w liceum, a niektóre z nich napisała m.in. z Liz Rose. Producentem albumu został Nathan Chapman. Muzycznie i lirycznie album jest stylizowany na muzykę country, piosenki mówią o romantycznych związkach, wśród których znalazły się takie, które Swift obserwowała. Album został dobrze odebrany przez krytyków, którzy chwalili talent Swift. Album odniósł komercyjny sukces: w Stanach Zjednoczonych zajął piąte miejsce w notowaniu "Billboard 200", znalazł się na liście "Top Country Albums" i pozostał na niej przez 24 tygodnie z rzędu, a także został uznany pięciokrotnie platynowym przez RIAA. Krążek


Question: czym się różni gazeta.pl od wyborcza.pl?

Answer: Gazeta.pl to masowy portal informacyjny działający w modelu darmowym, którego częścią są serwisy tematyczne, społecznościowe i usługi (np. poczta e-mail). Wyborcza.pl to serwis internetowy "Gazety Wyborczej", który działa w modelu płatnych treści (paywall metryczny) i zawiera artykuły z papierowego wydania oraz bieżące newsy i komentarze o aktualnych zdarzeniach.

Context: wynosił 1:26 minuty - najwięcej wśród polskich wydawców portali horyzontalnych. Gazeta.pl konsekwentnie rozwija obszar privacy management. W odpowiedzi na informację o likwidacji 3rd party cookies w przeglądarce Chrome portal wraz z partnerami (firmą Adform, Grupą Żywiec, firmą Yieldbird i domem mediowym Starcom) – jako pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie – zrealizował kampanię z wykorzystaniem danych 1st party i targetowania w oparciu o nie. == Gazeta.pl a Wyborcza.pl == Gazeta.pl to masowy portal informacyjny działający w modelu darmowym, którego częścią są serwisy tematyczne, społecznościowe i usługi (np. poczta e-mail). Wyborcza.pl to serwis internetowy "Gazety Wyborczej", który działa w modelu płatnych treści (paywall metryczny) i zawiera artykuły z papierowego wydania oraz bieżące newsy i komentarze o aktualnych zdarzeniach.


Question: czym jest hiperbola?

Answer: trop retoryczny używany w wypowiedziach, polegający na zastąpieniu cech – przypisanych do faktów, osób czy pojęć – innymi, dowolnymi cechami.

Context: Hiperbola (, ), także przesadnia lub przesada – trop retoryczny używany w wypowiedziach, polegający na zastąpieniu cech – przypisanych do faktów, osób czy pojęć – innymi, dowolnymi cechami. Cechą w hiperboli jest zmienna, która może przybrać dowolną wartość; natomiast fakt, osobę lub pojęcie oddaje nazwa, której treść byłaby niewłaściwa, jeżeli zostałaby użyta w całym swoim zakresie znaczeniowym. Dlatego hiperbola wykracza poza granice prawdy lub prawdopodobieństwa. Teorią hiperboli zajmuje się retoryka. Zastosowanie hiperbol analizowane jest między innymi w językoznawstwie, teorii literatury, politologii, reklamie, public relations, czy semiologii. Hiperbole są bowiem bardzo często używane w debacie publicznej, na przykład posługują się nimi slogany reklamowe i polityczne. Hiperbola występuje w dwóch formach – powiększenia lub pomniejszenia. W hiperboli powiększeniu lub pomniejszeniu podlega jedna


Question: gdzie znajduje się muzeum wsi radomskiej?

Answer: się w Radomiu, w województwie mazowieckim.

Context: Muzeum Wsi Radomskiej w Radomiu – skansen znajdujący się w Radomiu, w województwie mazowieckim. Usytuowany w malowniczym, pofałdowanym terenie na południowo-zachodnich obrzeżach miasta, w dolinie Mlecznej. Na obszarze 32 ha zgromadzono ponad 60 obiektów architektury ludowej, głównie drewnianej. Muzeum prezentuje kulturę oraz budownictwo regionu radomskiego. Wśród unikatowych zbiorów znajdują się także współcześnie zrekonstruowane zabudowania. Na terenie Muzeum wyznaczono ścieżkę przyrodniczą biegnącą pomostami ponad mokradłami. Nad jednym ze stawów znajduje się wieża widokowa. == Historia == Muzeum powstało w 1977 roku na obrzeżach Radomia, skupiając w jednym miejscu zabytki okręgu oraz ukazując charakterystykę zabudowań w dawniejszych czasach. Główną rolą placówki jest gromadzenie i prezentacja zabytków architektury ludowej oraz domów bogatszych mieszkańców (dwory). Wyodrębniona część ekspozycji to skansen bartniczo-pszczelarski. Najstarszym z zabytków


Question: jaką nazwę nosiły organizacje zrzeszające kupców?

Answer: gildie

Context: Gildia (niem. "Gilde" – związek); także konfraternia (z łac. "współbractwo") – w średniowiecznej Europie stowarzyszenie o charakterze obronnym, religijnym lub towarzyskim. W XI w. kupiectwo stało się najbogatszą warstwą miejskiej społeczności. Wobec dużego zagrożenia, jakie stanowiły na drogach bandy rabusiów, kupcy organizowali się w gildie, wspólnie ponosząc koszty organizowania podróży i gromadzenia towarów, dzięki czemu rozkładało się ryzyko związane z handlem. Nazwą tą określano w północnej Europie także cechy rzemieślnicze. Polska nazwa „giełda” pochodzi od dolnoniemieckiego słowa „die Gilde”, a ta ze staroskandynawskiego "gildi" – oznaczająca zebranie, stowarzyszenie, następnie cech rzemieślniczy. == Gildie kupieckie == Gildie kupieckie (dzisiejsze kongregacje kupieckie) istniały na ziemiach polskich od czasów przedlokacyjnych, a następnie od XIV do XIX w., kiedy je wyparły nowoczesne organizacje o


Question: kto założył uniwersytet jagielloński w krakowie?

Answer: został założony w 1364 roku w Kazimierzu z fundacji Kazimierza III Wielkiego

Context: Uniwersytet Jagielloński, skr. UJ – polski publiczny uniwersytet w Krakowie, najstarsza polska uczelnia, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie. Uniwersytet ("studium generale") został założony w 1364 roku w Kazimierzu z fundacji Kazimierza III Wielkiego, i składał się początkowo z trzech wydziałów: sztuk wyzwolonych, medycyny i prawa. Dopiero w 1817 r. nadano mu nazwę „Jagielloński”, by podkreślić związki uniwersytetu z dynastią Jagiellonów. W XV i na początku XVI w. Akademia Krakowska przeżywała okres rozkwitu, jednak już w wieku XVI znalazła się w kryzysie, tracąc pozycję i prestiż. Kryzys ten pogłębiał się w wieku XVII i XVIII. W 1777 roku Hugo Kołłątaj, występując jako wizytator Komisji Edukacji Narodowej, podjął próbę zreformowania i poprawy poziomu naukowego uczelni – wówczas Szkoły Głównej Koronnej. Reforma


Question: kiedy został wynaleziony papier?

Answer: Papier (według chińskich kronik) został wynaleziony w Chinach przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Cai Lun, około 105 r. n.e.

Context: skrobia ziemniaczana i wypełniacze nieorganiczne – mineralne: kaolin, talk, gips, kreda oraz niekiedy substancje chemiczne typu hydrosulfit oraz barwniki. Wypełniacze poprawiają właściwości papieru (gładkość, samozerwalność, nieprzezroczystość, białość, odcień). Rodzaj włókien, wypełniaczy oraz proporcje ich użycia określa "receptura papieru", zależna od rodzaju i przeznaczenia papieru. == Historia papieru na świecie == Papier (według chińskich kronik) został wynaleziony w Chinach przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Cai Lun, około 105 r. n.e. Kancelista eksperymentował z korą drzew, jedwabiem, a nawet sieciami rybackimi, aż trafił na właściwą metodę (papier czerpany) z użyciem szmat jedwabnych i lnianych. Cesarz He Di w uznaniu doniosłości wynalazku podniósł go do godności ministra rolnictwa. Wyniki badań archeologicznych pokazują jednak, że papier był już


Question: kim był paweł włodkowic?

Answer: polski kapłan katolicki, uczony, prawnik, pisarz religijny i prawno-polityczny, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, obrońca interesów Polski w sporach z Krzyżakami, prekursor tolerancji religijnej.

Context: Paweł Włodkowic z Brudzenia herbu Dołęga, też: "Paweł z Brudzenia", (ur. pomiędzy 1370 a 1373 w Brudzeniu Dużym, zm. pod koniec 1435 r. w Krakowie) – polski kapłan katolicki, uczony, prawnik, pisarz religijny i prawno-polityczny, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego, obrońca interesów Polski w sporach z Krzyżakami, prekursor tolerancji religijnej. == Życiorys == Urodził się pomiędzy rokiem 1370 a 1373, jako syn Włodzimierza z rodu Dołęgów, w Brudzeniu, należącym do Stanisława Myśliborskiego. Ród Pawła Włodkowica miał posiadłości ziemskie w ziemi dobrzyńskiej i był spokrewniony z rodem Lasotów/Lasockich z Mazowsza (do którego należeli m.in. Mikołaj Lasota, skarbnik i cześnik Konrada Mazowieckiego, dyplomata Mikołaj Lasocki i Jan z Lasotek, skarbnik dobrzyński). Przypuszcza się, że wybór kariery duchownego, spowodowany był niezamożnością rodziny, lub możliwą wczesną


Question: co określa ryzyko zawodowe?

Answer: prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń (zagrożeń) związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty oraz ich skutków dla zdrowia lub życia pracowników w postaci chorób zawodowych i wypadków przy pracy

Context: Ryzyko zawodowe, według Ministerstwa Pracy, rozumiane jest jako: : ""prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń (zagrożeń) związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty oraz ich skutków dla zdrowia lub życia pracowników w postaci chorób zawodowych i wypadków przy pracy"" Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (; tekst jednolity: ) poprzez ryzyko zawodowe rozumie się: : ""prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy"" Pojęcie "ryzyka zawodowego" zostało ustalone w dyrektywie unijnej z dnia 12 czerwca 1989 roku "o wprowadzeniu środków w celu zwiększenia bezpieczeństwa i


Question: skąd wzięła się nazwa pierogi ruskie?

Answer: nazwa wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia).

Context: Pierogi ruskie – popularny wśród Polaków w Polsce i na Rusi rodzaj pierogów, których nazwa wywodzi się od Rusi Czerwonej (Galicja Wschodnia). Nazwy nie należy łączyć, jak to często się czyni, z Rosją, gdzie ten typ pierogów nie jest znany. Dawniej popularne wśród Polaków mieszkających na terenach Rusi (województwa ruskiego Korony Królestwa Polskiego, następnie w Rzeczypospolitej). Na Ukrainie pierogi te bywają zwane „polskimi”. Ciasto przygotowuje się z mąki, wody i soli (czasem także jaj), a farsz z masy twarogowo-ziemniaczanej z dodatkiem soli, pieprzu i podsmażonej cebuli. Ciasto rozwałkowuje się do grubości około 2 mm, farsz oblepia się ciastem i gotuje w wodzie. Potrawę podaje się ze skwarkami, smażoną cebulą lub śmietaną. We Lwowie popularne było podawanie pierogów ruskich posypanych kminkiem.


Question: w jakiej reprezentacji gra neymar?

Answer: reprezentacji Brazylii.

Context: Neymar, właśc. Neymar da Silva Santos Júnior (ur. 5 lutego 1992 w Mogi das Cruzes) – brazylijski piłkarz, występujący na pozycji napastnika we francuskim klubie Paris Saint-Germain oraz w reprezentacji Brazylii. Karierę seniorską rozpoczął w Santosie FC, w którym zadebiutował w 2009. W ciągu pięcioletniego pobytu w brazylijskim klubie dwukrotnie zdobył Campeonato Paulista, raz Copa do Brasil i Copa Libertadores. W 2013 przeniósł się do FC Barcelony, z którą zdobył potrójną koronę w sezonie 2014/2015, wygrywając Primera División, Copa del Rey i rozgrywki Ligi Mistrzów UEFA. W 2017, za rekordową kwotę, został zakupiony przez Paris Saint-Germain. Z paryskim klubem cztery razy zdobywał mistrzostwo Francji, trzy razy Puchar Francji, dwa razy Puchar Ligi Francuskiej i trzy razy Superpuchar Francji, a w


Question: jakie to wykształcenie wyższe?

Answer: wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego.

Context: Wykształcenie wyższe – wykształcenie uzyskane w uniwersytecie, uniwersytecie technicznym (politechnika) lub w innych ośrodkach szkolnictwa wyższego. Pojęcie wykształcenia wyższego obejmuje skończenie studiów wyższych (po szkole średniej) oraz dalsze studia lub badania prowadzące do uzyskania stopnia naukowego. Systemy szkolnictwa wyższego różnią się pomiędzy krajami, ale system nostryfikacji dyplomów opisuje równoważność stopni i tytułów naukowych. System wykształcenia wyższego i stopni naukowych w Europie jest harmonizowany na podstawie tzw. procesu bolońskiego, którego celem jest utworzenie europejskiego systemu stopni naukowych opartych na identycznych standardach i jakości. Deklaracja została podpisana w 1999 roku. System ten będzie oparty na trzech stopniach: bakałarz (licencjat – 3 lata nauki lub inżynier – 3,5 – 4 lata nauki), magister (2 lata nauki) i doktor (4 lata nauki). Podobny system


Question: w którym roku wprowadzono 500+?

Answer: 1 kwietnia 2016

Context: Rodzina 500 plus – realizowany w Polsce od 1 kwietnia 2016 państwowy program z zakresu polityki społecznej, mający pomóc rodzinom w wychowaniu dzieci poprzez comiesięczne świadczenia wychowawcze na każde dziecko w rodzinie w wysokości 500 złotych. Zamiar stworzenia programu został ogłoszony w 2015 przez partię Prawo i Sprawiedliwość, a po jej wygranej w wyborach parlamentarnych w 2015 opracowany i wdrożony przez rząd Beaty Szydło. == Wprowadzenie == Postulat wprowadzenia powszechnego świadczenia dla polskich dzieci jako pierwszy był głoszony przez lewicowych publicystów w 2009 r. W 2011 koncepcję świadczenia na dzieci, we współpracy z partią Polska Jest Najważniejsza, przedstawił prof. Julian Marian Auleytner. Zakładała ona wypłacanie świadczenia w wysokości 400 złotych na dziecko. Po rozpadzie PJN pomysł upadł. W wywiadzie udzielonym


Question: jakie było znaczenie wielkich odkryć geograficznych?

Answer: Wyprawy miały także wpływ na przemiany umysłowe zachodzące w Europie.

Context: teraz stał się oceaniczny. Dotychczasowe potęgi handlowe, takie jak miasta włoskie czy hanzeatyckie, zaczęły tracić na znaczeniu, a zyskiwały ośrodki takie jak Kadyks, Sewilla, Lizbona, Antwerpia. Wyprawy miały także wpływ na przemiany umysłowe zachodzące w Europie. == Tło historyczne == === Średniowieczna geografia i nawigacja === Warunkiem wielkich odkryć geograficznych była rozbudzona ciekawość, chęć podróżowania o na wpół awanturniczym charakterze oraz wiedza geograficzna i warunki techniczne, które umożliwiałyby daleką eksplorację podróżniczą. Wszystkie te warunki zostały spełnione wskutek kumulacji wiedzy i postępu technicznego w Europie późnego średniowiecza. Wiedza geograficzna Europy Zachodniej wczesnego średniowiecza nie wyszła poza osiągnięcia Ptolemeusza i Strabona i, podobnie jak wiedza starożytna, miała częściowo charakter legendarny. Wskutek upadku cesarstwa zachodniorzymskiego, a później odizolowania Europy Zachodniej przez państwa muzułmańskie,


Question: kto napisał tekst do autobiografii?

Answer: autorem słów jest Bogdan Olewicz.

Context: Autobiografia – piosenka polskiej grupy rockowej Perfect zamieszczona pierwotnie na drugim albumie studyjnym zespołu "UNU". Muzykę skomponował Zbigniew Hołdys, autorem słów jest Bogdan Olewicz. Utwór znajdował się wielokrotnie na pierwszym miejscu Listy Przebojów Programu Trzeciego, w drugim oraz trzecim Polskim Topie Wszech Czasów uplasował się na miejscu drugim, po utworze Czesława Niemena "Dziwny jest ten świat". W ósmym Polskim Topie Wszech Czasów w 2015 roku utwór znalazł się na pierwszym miejscu. Powtórzył to osiągnięcie w dziesiątym wydaniu Topu w 2017 roku. Jan Skaradziński w "Encyklopedii polskiego rocka" z 1996 napisał: == Historia piosenki == Utwór zawiera elementy autobiograficzne; przyjaciele, którzy planowali „mieć u stóp cały świat”, to Zbigniew Hołdys, Andrzej Mogielnicki i Bogdan Olewicz. Początkowo wers „wiatr odnowy wiał” brzmiał


Question: czym jest suma algebraiczna?

Answer: Wielomian (inaczej suma algebraiczna) – wyrażenie algebraiczne będące sumą jednomianów

Context: Wielomian (inaczej suma algebraiczna) – wyrażenie algebraiczne będące sumą jednomianów; używane w wielu działach matematyki. Przykładowo w analizie matematycznej pomocne jest przedstawienie funkcji danego rodzaju w postaci ciągu wielomianów (bądź szeregu), w algebrze są one centralnym punktem zainteresowań w teorii Galois, a stąd służą w geometrii jako środek dowodowy przy wykazywaniu konstruowalności różnych obiektów; służą też kodowaniu własności rozmaitych obiektów (np. wielomian charakterystyczny przekształcenia liniowego). == Definicja == Dla danej nieujemnej liczby całkowitej "n" wielomianem stopnia "n" zmiennej "x" jest wyrażenie w postaci: : a_nx^n+a_{n-1}x^{n-1}+\dots+a_1x+a_0=\sum_{i=0}^na_ix^i, gdzie a_0, a_1, \dots, a_n są współczynnikami wielomianu oraz a_n \neq 0. == Zarys == Niezerowy wielomian można zapisać jako "wyraz" lub sumę "wyrazów", przy czym ich liczba musi być skończona. Każdy z takich wyrazów


Question: kto jest autorem słów mazurka dąbrowskiego?

Answer: Józefa Wybickiego

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: jak wygląda serce ludzkie?

Answer: Serce człowieka jest narządem czterojamowym, składa się z 2 przedsionków i 2 komór.

Context: Serce (łac. "cor", "cordis") – centralny narząd układu krwionośnego położony w klatce piersiowej, w śródpiersiu środkowym, wewnątrz worka osierdziowego. == Budowa ogólna == Serce człowieka jest narządem czterojamowym, składa się z 2 przedsionków i 2 komór. Przedsionek prawy (łac. "atrium dextrum") - zbiera krew z całego organizmu oprócz płuc. Uchodzą do niego: * żyła główna górna (łac. "vena cava superior") - zasadniczo zbiera krew z nadprzeponowej części ciała * żyła główna dolna (łac. "vena cava inferior") - zbiera krew z podprzeponowej części ciała * zatoka wieńcowa (łac. "sinus coronarius") - uchodzą do niej żyły duże i średnie serca. Rozwojowo przedsionek prawy powstaje z dwóch części: * końcowego odcinka embrionalnej zatoki żylnej - do niej uchodzą obie żyły główne i zatoka


Question: kto był gospodarzem zjazdu gnieźnieńskiego?

Answer: Bolesława Chrobrego

Context: zjazdu było utworzenie metropolii gnieźnieńskiej – pierwszej metropolii kościelnej w Polsce podległej wyłącznie papieżowi, na czele której postawiono brata św. Wojciecha – Radzima Gaudentego. Wraz z powstaniem nowej metropolii utworzono podległe Gnieznu nowe biskupstwa - sufraganie: krakowską z biskupem Popponem, kołobrzeską z biskupem Reinbernem i wrocławską z biskupem Janem. Biskupstwo poznańskie pozostało poza metropolią gnieźnieńską aż do śmierci biskupa Ungera. Zjazd z pewnością przyczynił się do umocnienia pozycji Bolesława wobec władców państw sąsiadujących z Polską. Tradycję synodu gnieźnieńskiego (w jego wymiarze kościelnym i europejskim) obecnie podtrzymuje Fundacja św. Wojciecha, która organizuje od 1997 roku kolejne zjazdy gnieźnieńskie. O przyjęciu Ottona III przez Bolesława Chrobrego napisał w swej kronice z początku XI w. niemiecki biskup Thietmar: To wydarzenie opisał również w


Question: kto utworzył święte przymierze?

Answer: Przymierze zostało zawarte z inicjatywy cara Rosji Aleksandra I, przez: Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Austriackie (w osobie cesarza Franciszka I) i przez Królestwo Prus (w osobie króla Fryderyka Wilhelma III).

Context: Święte Przymierze – sojusz zawarty przez Austrię, Prusy i Rosję 26 września 1815 w Paryżu, po zakończeniu wojen napoleońskich. == Historia == Przymierze zostało zawarte z inicjatywy cara Rosji Aleksandra I, przez: Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Austriackie (w osobie cesarza Franciszka I) i przez Królestwo Prus (w osobie króla Fryderyka Wilhelma III). W latach 1816–1817 do Świętego Przymierza zaproszono wszystkie kraje europejskie z wyjątkiem Turcji, jako kraju niechrześcijańskiego. W 1818 do Świętego Przymierza przystąpiło Królestwo Francji. Deklarowanym celem Świętego Przymierza była promocja zasad chrześcijańskich w polityce zagranicznej i wewnętrznej państw. W praktyce cel ten przekładał się na obronę legitymizmu i dążenie do równowagi sił pomiędzy mocarstwami. Podpisania aktu Świętego Przymierza odmówili: papież Pius VII i regent Wielkiej Brytanii – książę Jerzy,


Question: kto dolaczyl do ue w 2004?

Answer: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry.

Context: maja 2004, gdy do wspólnoty dołączyło dziesięć państw: Cypr, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Słowacja, Słowenia i Węgry. Norwegowie dwukrotnie, w latach 1972 i 1994, sprzeciwili się akcesji i do tej pory do niej nie doszło. Po kolejnym rozszerzeniu, w roku 2007, liczba członków Unii Europejskiej wzrosła do 27 – do wspólnoty dołączyły Rumunia i Bułgaria. W roku 2013 do Unii Europejskiej dołączyła Chorwacja. Trwają także negocjacje z innymi krajami. Proces rozszerzeń jest często nazywany "integracją europejską", jednak terminu tego używa się również w odniesieniu do zacieśniania współpracy między państwami należącymi do UE. O północy z 31 stycznia na 1 lutego 2020 r. Wielka Brytania, jako pierwsze państwo członkowskie, opuściła Unię Europejską. == Historia rozszerzeń == == Etapy rozszerzania


Question: jaki jest rekord skoku w dal?

Answer: Aktualny rekord świata należy do Mike’a Powella 8,95 m

Context: Skok w dal – konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnicy wykonują rozbieg, odbijają się z jednej nogi z belki i lądują na piaszczystej części skoczni. Na krawędzi belki znajduje się listwa z plasteliną. Jeśli zawodnik podczas odbicia dotknie butem plasteliny, skok jest nieważny (decyduje ślad na plastelinie). Wynik skoku jest mierzony od linii między plasteliną a belką do pierwszego (najbliższego belce) śladu pozostawionego na piasku pod kątem prostym. Aktualny rekord świata należy do Mike’a Powella 8,95 m, choć Iván Pedroso skoczył 8,96 m, lecz podczas zawodów wystąpiły wątpliwości do pomiaru siły wiatru, zatem tego rezultatu nie można było uznać za rekord świata. Zwykle podczas zawodów (finałowych) wszyscy zawodnicy wykonują trzy próby, a najlepszych ośmiu jeszcze trzy skoki finałowe. O zwycięstwie decyduje


Question: ile trwała wojna stuletnia?

Answer: 116 lat

Context: Wojna stuletnia – nazwa nadana przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych, które toczyły się przez 116 lat (z przerwami) w XIV i XV wieku między Anglią a Francją. Podstawową przyczyną konfliktu był spór feudalny wokół statusu króla angielskiego wobec francuskiego w kontekście posiadania przez tego pierwszego lenn w Gujennie, narastający od traktatu paryskiego z 1259, który na pewien czas uregulował owe stosunki. Drugą przyczyną, która nabrała znaczenia jednak dopiero w późniejszej fazie wojny, był konflikt sukcesyjny, powstały po śmierci w 1328 ostatniego z najstarszej linii Kapetyngów Karola IV. Do tronu po zmarłym władcy zgłosiło roszczenia trzech pretendentów: dwaj bratankowie Filipa Pięknego i jego wnuk ze strony córki Izabeli, król Anglii Edward III. Biorąc pod uwagę długość i złożoność wojny stuletniej,


Question: kiedy jan paweł ii został kanonizowany?

Answer: 27 kwietnia 2014

Context: Kanonizacja Jana XXIII i Jana Pawła II (również kanonizacja stulecia) – uroczystość religijna, która miała miejsce 27 kwietnia 2014 w Watykanie na placu Świętego Piotra, podczas której dwaj papieże XX wieku – błogosławiony Jan XXIII oraz błogosławiony Jan Paweł II – zostali ogłoszeni świętymi Kościoła katolickiego. 5 lipca 2013 w Watykanie miało miejsce oficjalne wydanie dekretu w sprawie cudu za wstawiennictwem bł. Jana Pawła II. Za cud uznano, jak poinformował ks. Federico Lombardi, zatwierdzone przez lekarzy i teologów z Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych i w ich opinii niewytłumaczalne z medycznego punktu widzenia uzdrowienie Floribeth Mory Diaz – Kostarykanki cierpiącej na nieoperacyjnego tętniaka mózgu. Jako cud opisano sytuację, w której kobieta, oglądając beatyfikację Jana Pawła II, zaczęła się do niego modlić, po


Question: kiedy weszło gimnazjum?

Answer: gimnazja pojawiły się po reformie w latach trzydziestych XX wieku i funkcjonowały do roku 1948 oraz w latach 1999–2019 jako etap w procesie kształcenia pomiędzy szkołą podstawową i szkołą ponadpodstawową.

Context: Gimnazjum (łac. "gymnasium" z gr. "gymnásion", „miejsce służące gimnastyce”) – typ szkoły występujący w systemach edukacji niektórych państw świata. Współcześnie, począwszy od czasów renesansu gimnazja to różnego typu szkoły średnie, ogólnokształcące i zawodowe, między innymi w Austrii, Niemczech, Danii, Szwecji, Norwegii. W Polsce gimnazja pojawiły się po reformie w latach trzydziestych XX wieku i funkcjonowały do roku 1948 oraz w latach 1999–2019 jako etap w procesie kształcenia pomiędzy szkołą podstawową i szkołą ponadpodstawową. Słownik języka polskiego wydawnictwa PWN definiuje gimnazjum jako szkołę ponadpodstawową przygotowującą uczniów do nauki w liceum lub szkole zawodowej. Na przestrzeni wieków gimnazja kształciły w zasadzie tylko młodzież męską. Gimnazja dla dziewcząt powstały w XIX wieku. W różnych krajach szkoła określana jako "gimnazjum" zajmuje różne miejsce w


Question: dokąd płynął titanic?

Answer: wypłynął w kierunku Nowego Jorku – celu jego dziewiczego rejsu.

Context: również woleli wysiąść w porcie w Queenstown. === Przebieg rejsu === Kolejne etapy rejsu przebiegały bezproblemowo. Z Southampton „Titanic” wziął kurs na Cherbourg we Francji, skąd zabrał na pokład około 150 pasażerów z mniejszego statku „Nomadica”. Po godzinie 20:00 skierował się na ostatni przystanek w Europie – irlandzkie Queenstown. Na pełny ocean wypłynął rano, zabierając wcześniej dostawę poczty oraz wysadzając pasażerów, którzy wykupili bilet jedynie na tę część rejsu. 11 kwietnia 1912 r. „Titanic” wypłynął w kierunku Nowego Jorku – celu jego dziewiczego rejsu. O godzinie 13:30 wokół statku rozciągał się już tylko niczym nie zmącony widok oceanu. Czwarty dzień rejsu był dniem niepogodnym, aczkolwiek ocean był spokojny. Po popołudniowym lunchu pasażerowie korzystali z wszelkich udogodnień oferowanych przez luksusową jednostkę


Question: kto jest wydawcą rzeczpospolitej?

Answer: Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”

Context: się nieregularny periodyk związany z jednym z nurtów polskiego podziemia – Polską Ludową Akcją Niepodległościową. Jeszcze w czasie trwania działań wojennych, 23 lipca 1944 r., ukazał się w Chełmie pierwszy numer „Rzeczpospolitej” – organu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Całą pierwszą stronę zajmował dekret Krajowej Rady Narodowej oraz manifest PKWN. Pomysłodawcą, i zarazem jej pierwszym redaktorem naczelnym, został organizator prasy z ramienia Polskiej Partii Robotniczej, Jerzy Borejsza, w latach międzywojennych działacz komunistyczny i publicysta, po wybuchu wojny współpracujący z Rosjanami przed ich wkroczeniem na tereny Polski. Jego teksty na łamach gazety przedstawiały stanowisko zbieżne z zamierzeniami Kremla. Wydawnictwo krytykowało dowództwo AK i jego decyzję o wybuchu powstania warszawskiego, popierało nacjonalizację i reformę rolną. Po wojnie „Rzeczpospolitą” zaczęła wydawać Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik”,


Question: co zakładał plan burza?

Answer: zakładał uderzenie ZSRR na sojusznicze Niemcy w 1941 przy użyciu sześciu armii na dwóch frontach w okresie, gdy będą one zaangażowane w inwazję na Anglię (Operacja „Lew Morski”).

Context: Plan „Burza” lub plan mobilizacyjny MP-41, ros. мобилизационный план 41 (МП-41) – domniemany niezrealizowany plan inwazji Związku Radzieckiego na Niemcy hitlerowskie, opracowany w 1940. Teza o istnieniu takiego planu jest podnoszona przez część publicystów historycznych i rosyjskich historyków, niemniej nie jest ona powszechnie przyjęta w historiografii i brak jest bezpośrednich dowodów na istnienie i szczegóły takiego planu. == Historia == Prawdopodobnie plan „Burza” zakładał uderzenie ZSRR na sojusznicze Niemcy w 1941 przy użyciu sześciu armii na dwóch frontach w okresie, gdy będą one zaangażowane w inwazję na Anglię (Operacja „Lew Morski”). Pierwsza wersja planu ataku na III Rzeszę została podpisana 18 września 1940 przez szefa Sztabu Generalnego ZSRR generała Kiriłła Mierieckowa oraz Ludowego Komisarza Obrony ZSRR marszałka Siemiona Timoszenkę. Plan


Question: gdzie znajduje się korsyka?

Answer: wyspa na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od Włoch i na południowy wschód od kontynentalnej części Francji.

Context: Korsyka (kors. "Corsica", fr. "Corse") – wyspa na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od Włoch i na południowy wschód od kontynentalnej części Francji. Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Korsyka tworzy odrębny francuski region administracyjny. == Podział administracyjny == W 1975 wyspę podzielono na dwa departamenty: Korsykę Południową (2A) i Górną Korsykę (2B). Wcześniej Korsyka tworzyła jeden departament o numerze 20. Powstałe departamenty są w większym stopniu wyrazem ambicji dwóch największych miast Korsyki – Bastii i Ajaccio – niż rozsądnej polityki regionalnej, bowiem oba mają niewielki potencjał ludnościowy i ekonomiczny. == Geografia == Główną rzeką wyspy jest Golo (dł. 89,6 km; dorzecze 926 km²; śr. przepływ 14,1 m³/s). Wnętrze wyspy jest bardzo górzyste. Ponad 20


Question: czym jest unicorn?

Answer: startup wyceniany na co najmniej miliard dolarów amerykańskich.

Context: Unicorn (pol. „jednorożec”) – startup wyceniany na co najmniej miliard dolarów amerykańskich. Twórcą terminu jest Aileen Lee. Według CB Insights w czerwcu 2022 na świecie istniało ponad 1100 jednorożców.


Question: gdzie i kiedy został podpisany traktat o unii europejskiej?

Answer: Traktat z Maastricht, oficjalnie Traktat o Unii Europejskiej (, ), TUE – umowa międzynarodowa parafowana 11 grudnia 1991, podpisana 7 lutego 1992 w Maastricht w Holandii.

Context: Traktat z Maastricht, oficjalnie Traktat o Unii Europejskiej (, ), TUE – umowa międzynarodowa parafowana 11 grudnia 1991, podpisana 7 lutego 1992 w Maastricht w Holandii. TUE wszedł w życie 1 listopada 1993 roku po przeprowadzonych referendach w 12 krajach członkowskich. Został zmieniony postanowieniami umów z Amsterdamu, Nicei i Lizbony. == Główne cele i postanowienia == * umocnienie spójności gospodarczej i społecznej (kohezji) * utworzenie Unii Gospodarczej i Walutowej * wprowadzenie wspólnej waluty euro od 1 stycznia 1999 roku * określenie kryteriów konwergencji * potwierdzenie tożsamości Unii na arenie międzynarodowej * prowadzenie wspólnej polityki zagranicznej * prowadzenie wspólnej polityki bezpieczeństwa * wzmocnienie ochrony praw człowieka i swobód obywatelskich * wzmocnienie ochrony interesów obywateli państw członkowskich * ustanowienie obywatelstwa Unii Europejskiej


Question: o czym była balladyna?

Answer: to opowieść o żądzy władzy i o dorastaniu do roli zbrodniarza.

Context: Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839. == Opis dramatu == Dramat miał być prawdopodobnie jedną z sześciu części planowanego przez Słowackiego cyklu kronik o bajecznych dziejach narodu (kontynuację zamysłu stanowiła "Lilla Weneda"). Na początku utworu znajduje się list dedykacyjny ("Apologon") poświęcający "Balladynę" Zygmuntowi Krasińskiemu, autorowi "Irydiona", który wysoko cenił utwór Słowackiego. Prapremiera sceniczna "Balladyny" odbyła się 7 marca 1862 w Teatrze im. Stanisława hr. Skarbka we Lwowie. Balladyna to również imię głównej bohaterki wspomnianego utworu. Utwór Słowackiego to opowieść o żądzy władzy i o dorastaniu do roli zbrodniarza. Nie przypadkiem imię głównej bohaterki nawiązuje do ballady, w której zazwyczaj pojawiają się motywy fantastyczne


Question: gdzie można spotkać rekiny?

Answer: Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych.

Context: Rekiny (fr. "requin") – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową. W zapisie kopalnym szczątki rekinów znane są z warstw dewonu. Wiele gatunków jest poławianych dla mięsa, skór i tranu. Niektóre są niebezpieczne dla ludzi ze względu na możliwość pogryzienia – nawet śmiertelnego. == Występowanie == Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych. == Charakterystyka ogólna == Rekiny osiągają długość od 0,15 m do 20 m, a masę ciała nawet do 12 ton. Najgroźniejsze gatunki, np. żarłacz biały czy tygrysi mają ostre i spiczaste


Question: gdzie panuje król wielkiej brytanii?

Answer: Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej

Context: Monarchia brytyjska (ang. "Monarchy of the United Kingdom", także "British monarchy") – monarchia parlamentarna Wielkiej Brytanii oraz jej terytoriów zamorskich. Obecnie panujący, król Karol III, objął koronę 8 września 2022. Zarówno on, jak i członkowie jego najbliższej rodziny pełnią wiele obowiązków związanych z urzędem, reprezentacją i ceremoniałem dworskim. Karol III formalnie jest królem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, głową Kościoła anglikańskiego, Wspólnoty Brytyjskiej oraz zwierzchnikiem sił zbrojnych Zjednoczonego Królestwa, jednakże jak przystało na monarchę konstytucyjnego, król pełni funkcje bezpartyjne, ograniczone do nadawania odznaczeń, możliwości rozwiązania parlamentu i nominacji premiera. Choć ostateczna, zwierzchnia władza wykonawcza (nad władzą wykonawczą pełnioną przez rząd) jest w dalszym ciągu królewskim przywilejem, to w praktyce dotyczy ona tylko praw uchwalonych przez Parlament, czy też związanych z


Question: na którym ręku obrączka?

Answer: Obrączka ślubna noszona jest na serdecznym palcu prawej ręki

Context: == Sposób noszenia == Obrączka ślubna noszona jest na serdecznym palcu prawej ręki, m.in. w Polsce, Austrii, Niemczech, Norwegii, Danii, Grecji, Hiszpanii, Indiach, Chile, Wenezueli, Rosji, Ukrainie, Białorusi, Litwie, Łotwie, Węgrzech, Holandii, Islandii, Serbii, Macedonii Północnej, Czarnogórze, i Bułgarii. Na lewej ręce nosi się obrączkę ślubną m.in. w następujących państwach: Francja, Belgia, Szwajcaria, Irlandia, Wielka Brytania, Walia, Szkocja, Szwecja, Finlandia, Czechy, Słowacja, Rumunia, Mołdawia, Chorwacja, Włochy, Słowenia, Turcja, Cypr, Brazylia, Portugalia, Egipt, Iran, Meksyk, USA, Kanada, Australia, Nowa Zelandia, Japonia, Chiny, i Korei Południowej. == Obrączki ślubów zakonnych == Obrączkę lub sygnet noszą także numerariusze i przyłączeni – świeccy członkowie Opus Dei, żyjący w celibacie, po złożeniu zobowiązania na całe życie. Zakonnice noszą obrączki na znak przynależności do Jezusa Chrystusa.


Question: dlaczego britannic zatonął?

Answer: „Britannic” wpadł na minę postawioną przez niemiecki okręt podwodny SM U-73

Context: w swoim szóstym rejsie po Morzu Egejskim „Britannic” wpadł na minę postawioną przez niemiecki okręt podwodny SM U-73 i zatonął w ciągu 55 minut. Kapitan Charles Alfred Bartlett uruchomił silniki w próbie dotarcia na plażę. Gdy dziób statku wbił się w dno, „Britannic” przechylił się na sterburtę i odłamał się od dziobu. Wrak osiadł na dnie o 9:07. Jego pozycja to . Liczba ofiar była niewielka ze względu na wystarczającą liczbę szalup, bliskość lądu i stosunkowo ciepłe wody Morza Egejskiego. O 10:00 na miejsce katastrofy dopłynął niszczyciel HMS „Scourge” i uratował rozbitków. Na statku było około 1300 ludzi, a zginęło 30, większość wskutek wciągnięcia przez wciąż pracujące śruby statku. Wrak „Britannica” odkrył Jacques Cousteau w 1975 roku niedaleko greckiej wyspy


Question: jak wyglądały łapanki?

Answer: jednego z głównych sposobów używanych przez Niemców podczas II wojny światowej dla zatrzymania na ulicach okupowanych miast większej liczby przypadkowych przechodniów w celu uwięzienia ich, przesiedlenia, umieszczenia w obozach koncentracyjnych bądź skierowania na przymusowe roboty do Niemiec.

Context: Łapanka – nazwa (pierwotnie potoczna) jednego z głównych sposobów używanych przez Niemców podczas II wojny światowej dla zatrzymania na ulicach okupowanych miast większej liczby przypadkowych przechodniów w celu uwięzienia ich, przesiedlenia, umieszczenia w obozach koncentracyjnych bądź skierowania na przymusowe roboty do Niemiec. == Zasięg == Łapanki były organizowane przez Ordnungspolizei oraz Wehrmacht w Niemczech oraz całej okupowanej Europie. We Francji znane były pod terminem „rafle”, lecz ich obiektem byli głównie francuscy Żydzi wyłapywani przez niemieckie władze okupacyjne oraz funkcjonariuszy francuskiej policji w czasie tzw. Obławy Vel d’Hiv. W Danii natomiast podobne praktyki określano jako „Razzia”. Czasem używa się tego określenia również w odniesieniu do podobnych praktyk wyłapywania ludności cywilnej dokonywanej przez Armię Czerwoną na terenach przedwojennej wschodniej Polski, których ludność


Question: na jakich częstotliwościach nadaje radio eska?

Answer: na częstotliwości 90,1 MHz.

Context: Radio ESKA Łódź – rozgłośnia radiowa nadająca w Łodzi na częstotliwości 90,1 MHz. Niegdyś działała jako Radio Manhattan. W 2000 roku przystąpiła do sieci Radia Eska, zmieniając swój dotychczasowy charakter. Od czasu przystąpienia do sieci Radio Eska, zaczęto starania o zmianę formatu stacji na wybitnie muzyczny i bardziej młodzieżowy. Jeszcze przez kilka lat ta stacja miała własną samodzielność programową i zatrudniała kilkunastu DJów. Od 2000 roku, przez 11 lat, nadajnik Radia Eska zamontowany był na dachu wieżowca na rogu alei Piłsudskiego i ulicy Sienkiewicza. ESKA Łódź przeszła z częstotliwości 99,8 MHz z mocą nadajnika 0,6 na częstotliwość 90,1 MHz z mocą 2 kW. Zmiana ta wiązała się również z nową lokalizacją anten nadawczych, które znajdują się teraz na szczycie ponad


Question: gdzie obecnie gra ronaldo?

Answer: w saudyjskim klubie Al-Nassr

Context: Cristiano Ronaldo (wym. []), właśc. Cristiano Ronaldo dos Santos Aveiro (ur. 5 lutego 1985 w Funchal) – portugalski piłkarz, występujący na pozycji napastnika w saudyjskim klubie Al-Nassr oraz w reprezentacji Portugalii, której jest kapitanem. Złoty medalista Mistrzostw Europy 2016, srebrny medalista Mistrzostw Europy 2004. Uczestnik Mistrzostw świata: 2006, 2010, 2014, 2018, 2022 i Mistrzostw Europy: 2008, 2012, 2020. Klubową karierę rozpoczął w wieku ośmiu lat, grając w małym klubie CF Andorinha. W wieku 10 lat trafił do jednego z największych klubów Madery, Nacionalu, a w 1997 – do akademii Sportingu. W 2003 podpisał kontrakt z Manchesterem United. Już w pierwszym sezonie zdobył z klubem Puchar Anglii, natomiast w kolejnych latach pomógł United w zdobyciu trzech z rzędu tytułów mistrzowskich, dwóch


Question: gdzie leżała troja?

Answer: Troja, Ilion (gr. oraz lub "Ilios", łac. "Ilium") – starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej nad rzeką Skamander.

Context: Troja, Ilion (gr. oraz lub "Ilios", łac. "Ilium") – starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej nad rzeką Skamander. Współcześnie stanowisko archeologiczne w Turcji, na wzgórzu Hisarlık w pobliżu wsi Tevfikiye, w prowincji Çanakkale. == W warstwie mitologicznej == Powstałe na trawiastej równinie Troady, u podnóża góry Ida i w pobliżu rzeki Skamander, miasto starożytne założone zostało przez Ilosa, syna Trosa. Sami bogowie – Apollo i Posejdon, mieli pomagać we wznoszeniu jego potężnych murów obronnych za panowania syna Ilosa – Laomedonta, którego następcą był Priam. Klasyczny mit trojański znalazł późniejsze odbicie i swoistą kontynuację w mitologii brytańskich Celtów, w której prawnuk ocalałego z Troi Eneasza – Brutus, uznany jest za protoplastę Brytów i pierwszego ich władcę. Według


Question: co było celem konfederacji barskiej?

Answer: Celem konfederacji było zniesienie ustaw narzuconych przez Rosję, zwłaszcza zapewniających równouprawnienie innowiercom.

Context: Konfederacja barska (1768–1772) – zbrojny związek szlachty polskiej, utworzony w Barze na Podolu 29 lutego 1768 roku z zaprzysiężeniem aktu założycielskiego w obronie wiary katolickiej i niepodległości Rzeczypospolitej, skierowany przeciwko: protektoratowi Imperium Rosyjskiego, królowi Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu i popierającym go wojskom rosyjskim. Celem konfederacji było zniesienie ustaw narzuconych przez Rosję, zwłaszcza zapewniających równouprawnienie innowiercom. Przez niektórych historyków uważana jest za pierwsze polskie powstanie narodowe. Ogólną nazwą konfederacji barskiej określa się 66 lokalnych konfederacji Korony i Litwy. Przedstawiciele tych 66 cząstkowych związków tworzyli zorganizowany pod koniec października 1769 naczelny organ władzy zwany Generalnością. == Tło == Narzucony przez Rosję kandydat do polskiego tronu, Stanisław August Poniatowski, rozpoczął w 1764 zmiany ustrojowe, które zrywały z dotychczasowym systemem demokracji szlacheckiej. Szczególnie wiele kontrowersji


Question: gdzie znajdują się relikwie świętego floriana?

Answer: Obecnie relikwie Świętego Floriana znajdują się na Wawelu, w bazylice św. Floriana w Krakowie i w Chorzowie.

Context: tak długo nie chciały ruszyć z miejsca, aż zdecydowano o wybudowaniu świątyni. Kult św. Floriana rozprzestrzenił się zwłaszcza od czasu pożaru Kleparza, kiedy kościół jako jedyny z tamtejszych budynków cudownie ocalał. Obecnie relikwie Świętego Floriana znajdują się na Wawelu, w bazylice św. Floriana w Krakowie i w Chorzowie. 4 maja 2004 roku relikwie trafiły do bazyliki katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana w Warszawie. 29 listopada 2008 roku uroczyście wprowadzono relikwie do kościoła św. Floriana w Chodzieży, w grudniu 2013 roku do sanktuarium św. Wojciecha w Bielinach, od 9 listopada 2014 roku są w Kolbuszowej i od 2 maja 2015 r. w Dobrzechowie. 4 czerwca 2021 r. do kościoła parafialnego w Kuczynie w województwie podlaskim zostały wprowadzone jego relikwie.


Question: który poseł miał romans z modelką?

Answer: Stanisław Pięta

Context: śledczej ds. Amber Gold. Znany był z kontrowersyjnych wypowiedzi publicznych obrażających przeciwników politycznych, grupy społeczne oraz mniejszości seksualne, a także o charakterze nacjonalistycznym i rasistowskim. W maju 2018, po publikacjach prasowych dotyczących jego pozamałżeńskiego romansu, część mediów krytykowała rozbieżność pomiędzy opisanym zachowaniem polityka a głoszonymi przez niego konserwatywnymi poglądami dotyczącymi rodziny. Romans wraz z korespondencją jego dotyczącą został ujawniony w mediach przez porzuconą partnerkę, modelkę z Gdyni, również członkinię PiS. Na jego skutek w czerwcu Stanisław Pięta został zawieszony w prawach członka PiS i klubu parlamentarnego tej partii, zostając posłem niezrzeszonym; ugrupowanie cofnęło mu też rekomendację do komisji śledczej i do Komisji do Spraw Służb Specjalnych, pozostał natomiast wiceprzewodniczącym dwóch stałych komisji sejmowych. Nie wystartował w kolejnych wyborach w 2019.


Question: jak długa jest amazonka?

Answer: według innych źródeł jest to pierwsza rzeka na świecie pod względem długości (7040 km)

Context: Amazonka (, ) – rzeka Ameryki Południowej o największym średnim przepływie na Ziemi. Jej długość jest sprawą kontrowersyjną, jednak według innych źródeł jest to pierwsza rzeka na świecie pod względem długości (7040 km), o 390 km dłuższa od Nilu. Amazonka ma największe na świecie dorzecze (o powierzchni ok. 7 mln km²) i największe zasoby wodne, w jej dorzeczu wyrastają największe lasy tropikalne. Nazwa najprawdopodobniej pochodzi od błędnie tłumaczonej nazwy "amacunu" – „niedźwiedź wodnych chmur”, którą rozpropagował w Europie, po roku 1540 Hiszpan, Francisco de Orellana, który jako pierwszy przepłynął rzekę z Andów do ujścia. Długość rzeki od wieków była sporna. Utrudniał ją nie tylko dylemat wyodrębnienia spośród ponad 200 dopływów właściwej rzeki, ale i dotarcie do ukrytych w niedostępnym terenie


Question: gdzie znajduje się babia góra?

Answer: Babia Góra () – masyw górski w Paśmie Babiogórskim należącym do Beskidu Żywieckiego w Beskidach Zachodnich (według słowackiej terminologii są to Oravské Beskydy).

Context: Babia Góra () – masyw górski w Paśmie Babiogórskim należącym do Beskidu Żywieckiego w Beskidach Zachodnich (według słowackiej terminologii są to Oravské Beskydy). Najwyższym szczytem jest Diablak (1725 m, według Geoportalu 1722,9, , czyli "Diabelski Szczyt"), często nazywany również Babią Górą, jak cały masyw. Jest najwyższym szczytem Beskidów Zachodnich i poza Tatrami najwyższym szczytem w Polsce, drugim co do wybitności (po Śnieżce). Zaliczany jest do Korony Gór Polski. == Pochodzenie nazwy i legendy == Pochodzenie nazwy Babia Góra tłumaczą liczne legendy ludowe. Jedna z nich mówi, że jest to kupa kamieni wysypanych przed chałupą przez babę – olbrzymkę, według innej to kochanka zbójnika, która skamieniała z żalu widząc, jak niosą jej zabitego ukochanego. Według innych legend nazwa góry pochodzi od


Question: kto ustalił granice ukrainy?

Answer: Rada Ministrów zatwierdziła dekret Prezydenta Ukrainy – jednostronnego wyznaczenia granicy ukraińsko-rosyjskiej.

Context: 2014 Rada Ministrów zatwierdziła dekret Prezydenta Ukrainy – jednostronnego wyznaczenia granicy ukraińsko-rosyjskiej. Projekt o nazwie "Europejskie drzewo". Obecnie granica jest strzeżona. Na większości swej długości znajdują się posterunki graniczne. Przekraczanie granicy jest dozwolone tylko na przejściach granicznych, których liczba jest ograniczona. Wiele dróg lokalnych na pograniczu ciągnących do granicy jest rozkopana lub zatarasowana z niemożliwością przejazdu. Spory graniczne przed 2014 r.: * Konflikt o Tuzłę Od 2014 roku Federacja Rosyjska prowadzi działania na rzecz trwałych zmian terytorialnych kosztem Ukrainy. Po aneksji Krymu rozpoczęto działania wspierające ruchy separatystyczne na Ukrainie, w tym w szczególności wobec samozwańczych republik (Doniecka Republika Ludowa i Ługańska Republika Ludowa) w trakcie wojny w Donbasie. Kwestia Donbasu stała się pretekstem do rozpoczęcia rosyjskiej inwazji w lutym 2022.


Question: kto zamordował cezara?

Answer: Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Brutusa oraz Gajusza Kasjusza.

Context: Gajusz Juliusz Cezar, (ur. 12 lipca 100 p.n.e. lub 13 lipca 102 p.n.e. (koncepcja Mommsena i Diona) w Rzymie, zm. 15 marca 44 p.n.e. tamże) – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz. Jeden z członków stronnictwa popularów, spowinowacony z Cynną i Mariuszem. Po ich śmierci piastował kolejno urzędy kwestora, edyla, pretora, konsula, imperatora oraz dyktatora. Sławę zdobył dzięki namiestnictwu w Galii. Dzięki pomocy swych żołnierzy udało mu się pokonać opozycję, skupioną wokół senatu i Pompejusza – tzw. optymatów, aby następnie, po wieloletnich walkach, przejąć pełnię władzy w Rzymie. Zamordowany w idy marcowe przez senatorów pod przywództwem Brutusa oraz Gajusza Kasjusza. W testamencie adoptował syna swojej siostrzenicy Gajusza Oktawiusza, późniejszego Oktawiana Augusta, wyznaczając go na swego spadkobiercę. == Młodość == Cezar


Question: przez kogo został wydany akt 5 listopada?

Answer: władze niemieckie i austro-węgierskie

Context: 5 listopada 1916 w wyniku konferencji w Pszczynie władze niemieckie i austro-węgierskie wydały proklamację, z podpisami swych generalnych gubernatorów von Beselera i Kuka, zawierającą obietnicę powstania Królestwa Polskiego, pozostającego w niesprecyzowanej „łączności z obu sprzymierzonymi mocarstwami”. W akcie tym nie określono granic przyszłej monarchii, a jej status wyrażało słowo „samodzielne” zamiast „niepodległe”, co nie satysfakcjonowało m.in. polskich działaczy narodowych na Śląsku, którzy uznali ogłoszenie tego aktu za działanie pozorne. Dokument ten zawierał natomiast sformułowania dotyczące utworzenia armii polskiej. Po bitwie pod Kościuchnówką, w której I Brygada Legionów Polskich walcząca po stronie Austro-Węgier zapobiegła przerwaniu frontu przez wojska rosyjskie, generał Erich Ludendorff, generalny kwatermistrz Armii Cesarstwa Niemieckiego, napisał list do władz w Berlinie, postulując utworzenie zależnego od Niemiec państwa polskiego i


Question: w którym roku odbyła się koronacja bolesława chrobrego?

Answer: Niektórzy historycy uważają, że Chrobry od 1000 roku starał się o papieską zgodę na koronację, potwierdzającą akt dokonany podczas zjazdu gnieźnieńskiego. Niezależne źródła proweniencji niemieckiej jednoznacznie potwierdzają, że Bolesław, korzystając z krótkiego bezkrólewia w Niemczech po śmierci Henryka II, kazał się koronować w 1025 roku

Context: zrzucenie Świętopełka z tronu świadczyło o jego nieudolności). Chrobry poparł Jarosława Mądrego jako godnego władcę i podpisał z nim pakt o nieagresji. == Koronacja == Trwa spór co do daty koronacji. Niektórzy historycy uważają, że Chrobry od 1000 roku starał się o papieską zgodę na koronację, potwierdzającą akt dokonany podczas zjazdu gnieźnieńskiego. Niezależne źródła proweniencji niemieckiej jednoznacznie potwierdzają, że Bolesław, korzystając z krótkiego bezkrólewia w Niemczech po śmierci Henryka II, kazał się koronować w 1025 roku (dokładna data ani miejsce nie jest znane). . Przeciwko temu poglądowi protestuje Jerzy Wyrozumski, który zaznacza, że w świetle tekstu z epitafium władcy, jak również według późniejszej polskiej tradycji, symboliczny akt włożenia diademu cesarskiego na głowę polskiego władcy przez Ottona III w 1000 roku


Question: kiedy marianna ma imieniny?

Answer: Marianna imieniny obchodzi 17 lutego, 2 czerwca i 8 września.

Context: też symbolem Republiki Francuskiej. Marianna imieniny obchodzi 17 lutego, 2 czerwca i 8 września. Znane osoby noszące imię Marianna: * Marianna Biernacka (†1943), ofiara okupacji hitlerowskiej, błogosławiona katolicka. * Mariana Díaz-Oliva, argentyńska tenisistka. * Marianne Faithfull, brytyjska piosenkarka. * Marianne Haslum, norweska curlerka. * Marianna Longa, włoska biegaczka narciarska. * Mariana Mazzucato, włosko-amerykańska ekonomistka. * Marianne Moore, amerykańska pisarka i poetka. * Marianna Oklejak, polska ilustratorka i graficzka, autorka książek dla dzieci. * Marianna Orańska, XIX-wieczna królewna niderlandzka. * Marianna Habsburg, królowa Hiszpanii jako druga żona ostatniego króla z dynastii Habsburgów. * Marianna Lubomirska, polska księżna. * Marianne Weber, niemiecka socjolog i działaczka praw kobiet. Zdrobnienia: Mania, Marianka Zobacz też: * Marianka - miejscowości w Polsce (ujednoznacznienie) Kategoria:Żeńskie imiona łacińskie