Question: w jakim języku mówi się w islandii?

Answer: Język islandzki

Context: Język islandzki (isl. "íslenska") – język z grupy języków nordyckich, którym posługują się mieszkańcy Islandii. Posługuje się nim około 320 tys. osób, głównie Islandczyków w kraju i na emigracji. Zapisywany jest alfabetem łacińskim. == Historia == Etapy rozwoju języka islandzkiego to okres staroislandzki (do 1550 r.) i nowoislandzki (po 1550 r.). Początkowo był to język osadników norweskich, tzw. "norse", czyli język staronordyjski. Z tego pierwotnego języka wykształciły się islandzki i norweski. Jednak ze względu na izolację wyspy, język islandzki zmienił się nieznacznie od początku drugiego tysiąclecia, dlatego współcześni Islandczycy mogą bez wcześniejszego przygotowania czytać sagi spisane w XII i XIII wieku. Zaszły jednak głębokie zmiany w artykulacji i wymowie wyrazów. Umiejętność pisania i czytania była na Islandii powszechna, nawet wśród


Question: gdzie odbył się ślub diany i karola?

Answer: 29 lipca 1981 w katedrze św. Pawła w Londynie

Context: wówczas księciem Walii znana jako Diana, księżna Walii (). Diana stała się osobą publiczną w 1980, będąc wymienianą jako potencjalna kandydatka na żonę dla Karola, następcy tronu Wielkiej Brytanii. Ich ślub, mający miejsce 29 lipca 1981 w katedrze św. Pawła w Londynie, stał się międzynarodowym wydarzeniem społecznym, często określanym jako „bajkowy ślub” lub „ślub stulecia”. W pierwszej połowie lat 90. XX w. prasa ujawniła kulisy małżeństwa księstwa Walii, publikując materiały kompromitujące zarówno Karola, jak i Dianę. W 1992 para ogłosiła separację, co było jednym z powodów ogłoszenia przez Elżbietę II tego roku jako "annus horribilis". Rozwód pary orzeczono w 1996. Zarówno w trakcie związku z Karolem, jak i po rozwodzie księżnej Dianie towarzyszyło duże zainteresowanie mediów, które w 1997 doprowadziło


Question: od kiedy istnieje facebook?

Answer: Został uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda

Context: Facebook (skr. fb) – serwis społecznościowy, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy mogą tworzyć sieci i grupy, dzielić się wiadomościami i zdjęciami oraz korzystać z aplikacji, będący własnością Meta Platforms z siedzibą w Menlo Park. Serwis był notowany w rankingu Alexa na miejscu 7. Został uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda i był początkowo przeznaczony przede wszystkim dla osób studiujących na tej uczelni. Jego głównym autorem jest Mark Zuckerberg (obecnie pełni on funkcję dyrektora generalnego). W październiku 2010 na ekrany kin wszedł film "The Social Network" ukazujący historię portalu Facebook (pierwotnie TheFacebook. W czerwcu 2017 liczba użytkowników na całym świecie wynosiła prawie 2 miliardy, a dziennie aktywnych jest prawie 1,3 mld osób. Średni wiek użytkownika serwisu w 2012 roku wynosił


Question: czym zajmowali się majowie?

Answer: Prowadzili precyzyjne obserwacje astronomiczne, m.in. przewidywali zaćmienia Słońca i Księżyca, wschody i zachody Wenus, wędrówkę konstelacji zodiaku przez pory roku oraz obliczyli czas obrotu Księżyca dookoła Ziemi (mierzony w dniach) z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Posługiwali się również skomplikowanymi systemami rachuby czasu.

Context: Wywodzili się oni często z królewskich rodów. W późnej epoce postklasycznej Majowie włączyli do swej sztuki elementy charakterystyczne dla centralnego Meksyku – freski ścienne o wpływach Misteków. Ostatni taki fresk powstał w Tulum około roku 1450, a więc niedługo przed konkwistą. === Nauka === Nauka Majów, to przede wszystkim astronomia. Prowadzili precyzyjne obserwacje astronomiczne, m.in. przewidywali zaćmienia Słońca i Księżyca, wschody i zachody Wenus, wędrówkę konstelacji zodiaku przez pory roku oraz obliczyli czas obrotu Księżyca dookoła Ziemi (mierzony w dniach) z dokładnością do trzeciego miejsca po przecinku. Posługiwali się również skomplikowanymi systemami rachuby czasu. Kalendarz liturgiczny był wykorzystywany przede wszystkim do przewidywania przyszłości i określania szczęśliwych i pechowych dni dla rozpoczynania najróżniejszych przedsięwzięć, przede wszystkim prowadzenia wojen. Majowie rozwinęli dwudziestkowy


Question: w jakich miastach w polsce jeżdżą trolejbusy?

Answer: Trolejbusy jeżdżą w trzech polskich miastach: Gdyni, Lublinie oraz Tychach.

Context: z uwarunkowaniami urbanistycznymi, ale także ze względami ekonomicznymi. === Trolejbusy w Polsce === Trolejbusy jeżdżą w trzech polskich miastach: Gdyni, Lublinie oraz Tychach. ==== Gdynia i Sopot ==== W 1943 roku firma "Danziger Elektrische Strassenbahnen AG" (Gdańskie Tramwaje Elektryczne Spółka Akcyjna), w czasie II wojny światowej odpowiedzialna za funkcjonowanie komunikacji miejskiej na terenie okupowanej Gdyni, wybudowała i uruchomiła pierwszą linię trolejbusową na trasie Chylonia – Centrum, przedłużoną wkrótce do Orłowa. Do podjęcia tej inwestycji zmusiły gdańskie tramwaje rosnące potrzeby przewozowe na terenie miasta, którym nie można było sprostać wykorzystując tabor autobusowy ze względu na wojenny kryzys paliwowy. Wiosną 1945 roku szturm Armii Czerwonej na Gdynię złamał opór wojsk hitlerowskich, przy okazji tabor i urządzenia sieci trakcyjnej uległy podczas walk poważnym


Question: czym była rabacja galicyjska?

Answer: ruchy chłopskie na terenach zachodniej Galicji w drugiej połowie lutego i marcu 1846 roku, mające charakter antyszlachecki i antypańszczyźniany.

Context: Rzeź galicyjska, rzeź tarnowska, rabacja galicyjska, rabacja chłopska – ruchy chłopskie na terenach zachodniej Galicji w drugiej połowie lutego i marcu 1846 roku, mające charakter antyszlachecki i antypańszczyźniany. W swojej pierwszej fazie charakteryzowały się napadami na dwory oraz pogromami ludności ziemiańskiej, urzędników dworskich i rządowych, a także księży. Najbardziej znanym przywódcą chłopskich oddziałów był Jakub Szela. == Przyczyny == W XIX wieku stosunki pomiędzy szlachtą a poddanymi ulegały narastającemu napięciu (co szczególnie uwidoczniło się w Galicji) z powodu bezwzględnego egzekwowania powinności feudalnych, przede wszystkim pańszczyzny. Pomimo że obowiązujące prawo nie zezwalało już szlachcie na bicie chłopa, a jedynie na jego uwięzienie, szlachta nie zwracała na to uwagi i często chłosta kończyła się nawet śmiercią poddanego, a skutki kary zależały jedynie


Question: który filozof jest twórcą stoicyzmu?

Answer: Zenon z Kition

Context: Stoicyzm – szkoła filozoficzna, która powstała jednocześnie z epikureizmem w końcu IV wieku p.n.e. i przetrwała aż do zamknięcia wszystkich szkół filozoficznych przez cesarza Justyniana w 529 roku. Szkołę tę zapoczątkował w Atenach Zenon z Kition. Do ostatecznej formy doprowadził ją Chryzyp. Szkoła wywarła znaczny wpływ na rozwój chrześcijaństwa, w pewnym stopniu oddziaływała na myśl średniowieczną, odżyła w nowej formie w filozofii nowożytnej, np. u Justusa Lipsiusa, a współcześnie na fali odrodzenia zainteresowania etyką cnót dzięki m.in. pracy Lawrence C. Beckera. Modelem człowieka był mędrzec żyjący w zgodzie z naturą, kierujący się rozumem. Stoicyzm stworzył kompletny system filozoficzny, który w teorii bytu był monistyczny, zasadniczo materialistyczny i deterministyczny, a w teorii poznania skłaniał się ku empiryzmowi, ale najbardziej jest znany


Question: kiedy odbyły sie pierwsze igrzyska olimpijskie?

Answer: od 6 do 15 kwietnia 1896 roku

Context: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895)


Question: ile mieszkancow liczy swinoujscie?

Answer: 40 696

Context: 30 czerwca 2021 r., Świnoujście liczyło 40 696 mieszkańców. Granice Świnoujścia obejmują powierzchnię 197,23 km² (2. miejsce w województwie i 9. w kraju), z czego 91,23 km² to powierzchnia lądowa, a 106 km² to powierzchnia wód, w tym Zalewu Szczecińskiego, w wyniku czego miasto jest jednym z największych pod względem obszaru miast Polski. Miasto systematycznie powiększa swoją powierzchnię w wyniku sztormów oraz pogłębiania portu i toru wodnego. Według danych geodezyjnych z 30.03.2017 roku powierzchnia miasta wynosi 19 999,8 ha, czyli niemal 200 km². == Położenie == Miasto położone jest nad cieśniną Świną, która w północnej jego części łączy się z Morzem Bałtyckim, a południowej z Zalewem Szczecińskim. Leży na trzech zamieszkanych wyspach: Uznam (35 712 mieszkańców w 2010 r.), Wolin


Question: w jakiej drużynie gra lewandowski?

Answer: w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: kto wraz z janem styką był autorem panoramy racławickiej?

Answer: Wojciecha Kossaka

Context: Panorama Racławicka – muzeum sztuki we Wrocławiu, oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu, założone w 1893 we Lwowie, od 1980 we Wrocławiu; eksponuje cykloramiczny obraz "Bitwa pod Racławicami" namalowany w latach 1893–1894 przez zespół malarzy pod kierunkiem Jana Styki i Wojciecha Kossaka. Obraz olejny przedstawia bitwę pod Racławicami (1794), jeden z epizodów insurekcji kościuszkowskiej, zwycięstwo wojsk polskich pod dowództwem gen. Tadeusza Kościuszki nad wojskami rosyjskimi pod dowództwem gen. Aleksandra Tormasowa. Obok "Panoramy siedmiogrodzkiej", "Golgoty" oraz "Męczeństwa chrześcijan w cyrku Nerona" jest to jedna z czterech XIX–wiecznych panoram, namalowanych pod kierownictwem Jana Styki i Wojciecha Kossaka. Po II wojnie światowej, dzięki staraniom władz polskich, udało się odzyskać od Związku Radzieckiego część lwowskich dzieł sztuki. Ówczesny polski Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej postanowił zbiory


Question: jakie nagrody dostał henryk sienkiewicz?

Answer: otrzymał Nagrodę Fundacji Erazma i Anny Jerzmanowskich przyznaną przez Polską Akademię Umiejętności.

Context: ze współzałożycieli Szwajcarskiego Komitetu Generalnego Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. W 1916 otrzymał Nagrodę Fundacji Erazma i Anny Jerzmanowskich przyznaną przez Polską Akademię Umiejętności. Członek Warszawskiego Towarzystwa Cyklistów, Towarzystwa Historycznego we Lwowie. Henryk Sienkiewicz był członkiem zagranicznym Czeskiej i Serbskiej Akademii Nauk i Sztuk. Zmarł wieczorem 15 listopada 1916 na anewryzm serca w Vevey i został tam pochowany. Na jego pogrzeb w katedrze wawelskiej nie zgodził się biskup krakowski Adam Sapieha. W 1924, już w wolnej Polsce, prochy pisarza uroczyście sprowadzono do Polski. W drodze przez kraje Szwajcarii, Austrii i Czechosłowacji składano mu hołd. 27 października 1924 odbyła się uroczystość obok pomnika Adama Mickiewicza w Warszawie, gdzie przemówienie okolicznościowe wygłosił Stanisław Wojciechowski. Na koniec prochy złożono w specjalnie przygotowanej krypcie


Question: jaką pojemność ma płyta cd?

Answer: Płyty CD-R mają pojemność od 50 MB (w wersji tzw. wizytówki) do 870 MB, najczęściej produkowane płyty mają pojemność 700 MB i 200 MB (mini 8 cm).

Context: CD-R (ang. "Compact Disc – Recordable", nagrywalna płyta kompaktowa) – płyta kompaktowa (płyta CD) z możliwością jednokrotnego zapisu (za pomocą odpowiedniej nagrywarki komputerowej) oraz wielokrotnego odczytu (ang. "Write Once Read Many", WORM, zapisz raz czytaj wiele razy). == Dane techniczne == Płyty CD-R mają pojemność od 50 MB (w wersji tzw. wizytówki) do 870 MB, najczęściej produkowane płyty mają pojemność 700 MB i 200 MB (mini 8 cm). Poliwęglanowy krążek, z którego wykonana jest płyta CD-R, posiada spiralny rowek, który prowadzi wiązkę lasera w trakcie odczytu lub zapisu danych. Po stronie z rowkiem, na krążek naniesiona jest bardzo cienka warstwa specjalnego barwnika, a na nią cienka warstwa srebra, stopu srebra lub złota (w płycie CD-ROM zamiast warstwy barwnika występuje warstwa


Question: kto był ostatnim królem polski?

Answer: Stanisław II August

Context: Stanisław II August, urodzony jako Stanisław Antoni Poniatowski herbu Ciołek (ur. 17 stycznia 1732 w Wołczynie, zm. 12 lutego 1798 w Petersburgu) – król Polski w latach 1764–1795, ostatni władca Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ocena jego panowania pozostaje przedmiotem sporów. Doceniany jako inicjator i współautor reform ustrojowych przeprowadzonych przez Sejm Czteroletni, jeden z głównych autorów Konstytucji 3 maja oraz jako mecenas nauki i sztuki, Stanisław August był równocześnie krytykowany jako król wybrany na tron polski dzięki poparciu cesarzowej Imperium Rosyjskiego Katarzyny II, oraz za to, że nie zdołał zapobiec rozbiorom Rzeczypospolitej i przystąpił do konfederacji targowickiej. Od 1755 był stolnikiem wielkim litewskim, a następnie w latach 1756–1764 starostą przemyskim. W latach 1755–1758, przebywając na dworze petersburskim, nawiązał romans z księżną Katarzyną


Question: kim byli fenicjanie?

Answer: narodem największych żeglarzy starożytności i kupców.

Context: w 395 r. n.e. Fenicja znalazła się we wschodniej części imperium. W VII w. została podbita przez Arabów i uległa arabizacji. Obecnie za potomków Fenicjan uważa się Libańczyków, przede wszystkim chrześcijan-maronitów. == Fenicjanie i morze == Fenicjanie byli przede wszystkim narodem największych żeglarzy starożytności i kupców. Znana była powszechnie starożytnym odwaga i przedsiębiorczość Fenicjan, które skłaniały ich do żeglugi po otwartym oceanie i odkrywania nowych lądów. Przodowali oni w budownictwie okrętowym, dzięki czemu mogli się przemieszczać po całym basenie Morza Śródziemnego. Panowanie na morzu należało pierwotnie do Krety i dopiero po upadku kreteńskiej potęgi przeszło ono na Fenicjan (po XII w. p.n.e.). Najdawniejszym celem wypraw fenickich (oraz miejscem zakładania kolonii) był Cypr. Później przyszła kolej na inne wyspy Morza Śródziemnego:


Question: gdzie jest pałac wersalski?

Answer: w Wersalu, na przedmieściach Paryża

Context: Pałac wersalski (fr. "château de Versailles") – pałac królewski w Wersalu, na przedmieściach Paryża, symbol francuskiej monarchii absolutnej tzw. "ancien régime". Pałac projektowali architekci królewscy Louis Le Vau i Jules Hardouin-Mansart. Wnętrza projektował Charles Le Brun, a André Le Nôtre zaprojektował ogrody. W 1682 pałac w Wersalu stał się oficjalną rezydencją króla Francji i Wersal przejął rolę faktycznej stolicy kraju. W XVIII w. w parku wersalskim wzniesiono dwa mniejsze pałace: Grand Trianon i Petit Trianon. Pałac jest odwiedzany przez ponad 7 milionów zwiedzających rocznie i jest trzecią największą atrakcją turystyczną Francji. Posiada łączną powierzchnię 63154 m2. Znajduje się w nim 2300 pomieszczeń, z których 1000 udostępnia się publiczności. == Historia == === Zamek myśliwski Ludwika XIII === W obfitującym w


Question: czym żywił się człowiek pierwotny?

Answer: Podstawowym pokarmem ludzi w okresie paleolitu były prawdopodobnie dzikie owoce i jadalne części roślin, zjadane głównie na surowo. Zakłada się, że pożywiali się oni dużą liczbą różnorodnych gatunków, występujących sezonowo, niepodobnych do gatunków owoców i warzyw, jakie znamy współcześnie. Przodkowie ludzi jedli też twarde pokarmy, liście, drewno, korę, trawy i turzyce.

Context: do niedoboru wapnia w organizmie. === Pokarm roślinny === Podstawowym pokarmem ludzi w okresie paleolitu były prawdopodobnie dzikie owoce i jadalne części roślin, zjadane głównie na surowo. Zakłada się, że pożywiali się oni dużą liczbą różnorodnych gatunków, występujących sezonowo, niepodobnych do gatunków owoców i warzyw, jakie znamy współcześnie. Przodkowie ludzi jedli też twarde pokarmy, liście, drewno, korę, trawy i turzyce. Rośliny zawierają różnorodne związki fitochemiczne, z których część poprawia zdrowie organizmu. Szczególnie bogate w te związki są owoce i warzywa, także owoce roślin zjadanych przez ludzi w czasach paleolitu. Istnieją mocne dowody na to, że zjadanie pięciu porcji surowych warzyw i owoców dziennie minimalizuje ryzyko przedwczesnej śmierci i zmniejsza ryzyko chorób chronicznych i cywilizacyjnych. === Mięso === Ludzie w okresie


Question: jakie medale zdobyła polska w tokio?

Answer: najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio

Context: na jednych igrzyskach po dwa złote medale: Witold Woyda w indywidualnym i drużynowym turnieju florecistów w 1972 r., Arkadiusz Skrzypaszek w 1992 r. w pięcioboju nowoczesnym – indywidualnie i drużynowo oraz Robert Korzeniowski w chodzie na 20 i 50 km w 2000 r. Najwięcej medali (32) Polska zdobyła na Igrzyskach w Moskwie w 1980, zaś najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie. Polska po odzyskaniu niepodległości nie brała udziału w igrzyskach dwukrotnie - w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1984 Polska, podobnie jak większość krajów bloku wschodniego, zbojkotowała Igrzyska w Los Angeles. Od roku 2000 polscy medaliści olimpijscy otrzymują po zakończeniu kariery świadczenie pieniężne zwane emeryturą olimpijską. ==


Question: na kim był wzorowany kmicic?

Answer: Faktyczny literacki pierwowzór postaci Kmicica i jego „kompanii” stworzył jednak Józef Ignacy Kraszewski w powieści "Szaławiła" (1870) w osobie znanego awanturnika Zbisława Wierzchowskiego i jego towarzyszy.

Context: Faktyczny literacki pierwowzór postaci Kmicica i jego „kompanii” stworzył jednak Józef Ignacy Kraszewski w powieści "Szaławiła" (1870) w osobie znanego awanturnika Zbisława Wierzchowskiego i jego towarzyszy. Jeden z nich – najbliższy przyjaciel, Jan Żubr przypomina swymi zasadniczymi cechami postać Jaromira Kokosińskiego, a ich pijacka biesiada w Żurowie to pomysł naśladowany w "Potopie" przez Sienkiewicza hulanką w Lubiczu. Na zapożyczenia te zwrócił już uwagę prof. Wincenty Danek. == Film i muzyka == * W filmie "Obrona Częstochowy" (1913, reż. Edward Puchalski) postać tę zagrał Bronisław Oranowski. * W rosyjskiej produkcji "Potop (Потоп)" (1915, reż. Piotr Czardynin) jako Kmicic wystąpił Iwan Mozżuchin. * W adaptacji filmowej "Potopu" (1974, reż. Jerzy Hoffman) w postać wcielił się Daniel Olbrychski. * O tej postaci opowiada


Question: jaki język w szwecji?

Answer: Język szwedzki

Context: Język szwedzki (szw. , ) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich, ojczysty dla ponad 10 milionów osób, głównie na terenie Szwecji i niektórych części Finlandii. Jest także językiem urzędowym na terenie tych państw (w Finlandii obok języka fińskiego). Stosunkowo podobny do języka norweskiego, w mniejszym stopniu do języka duńskiego. Jest częściowo rozumiany przez osoby biegle posługujące się tymi językami. Dialekty tych trzech języków tworzą ze sobą kontinuum dialektalne. Język standardowy w Szwecji, tzw. rikssvenska (szwedzki państwowy), opiera się na dialektach regionu sztokholmskiego. W sytuacjach nieformalnych powszechnie używane są zróżnicowane dialekty nieliterackie. Większość z nich jest jednak dobrze zrozumiała dla pozostałych użytkowników języka szwedzkiego. Obecnie można wyróżnić dwa zespoły dialektów: szwedzki i finlandzki (tzw. fińska odmiana języka szwedzkiego). Istnieje też


Question: kto reżyserował film sami swoi?

Answer: Sylwestra Chęcińskiego

Context: Sami swoi – polski film komediowy z 1967 roku w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego, powstały na podstawie scenariusza Andrzeja Mularczyka. Film śledzi losy skonfliktowanych ze sobą rodzin Pawlaków i Karguli, które zmuszone są wyjechać z Kresów Wschodnich i osiedlić się na Ziemiach Odzyskanych. Sukces kasowy filmu doprowadził do powstania trylogii, składającej się również z filmów "Nie ma mocnych" (1974) i "Kochaj albo rzuć" (1977). Film, początkowo w wersji czarno-białej, został skoloryzowany w 2001 roku przez hollywoodzką firmę Dynacs Digital Studios na zlecenie Polsatu i Studia Filmowego „Oko”. Wersja kolorowana nie była dystrybuowana w kinach, a premierę telewizyjną miała 1 kwietnia 2002 roku w telewizji Polsat. == Fabuła == Film opowiada o losach dwóch zwaśnionych rodzin Pawlaków i Karguli, które krótko po


Question: jaka jest geneza balladyny?

Answer: Dramat miał być prawdopodobnie jedną z sześciu części planowanego przez Słowackiego cyklu kronik o bajecznych dziejach narodu (kontynuację zamysłu stanowiła "Lilla Weneda").

Context: Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839. == Opis dramatu == Dramat miał być prawdopodobnie jedną z sześciu części planowanego przez Słowackiego cyklu kronik o bajecznych dziejach narodu (kontynuację zamysłu stanowiła "Lilla Weneda"). Na początku utworu znajduje się list dedykacyjny ("Apologon") poświęcający "Balladynę" Zygmuntowi Krasińskiemu, autorowi "Irydiona", który wysoko cenił utwór Słowackiego. Prapremiera sceniczna "Balladyny" odbyła się 7 marca 1862 w Teatrze im. Stanisława hr. Skarbka we Lwowie. Balladyna to również imię głównej bohaterki wspomnianego utworu. Utwór Słowackiego to opowieść o żądzy władzy i o dorastaniu do roli zbrodniarza. Nie przypadkiem imię głównej bohaterki nawiązuje do ballady, w której zazwyczaj pojawiają się motywy fantastyczne


Question: co zamierzał zrobić twardowski po zjawieniu się biesa?

Answer: miał modlić się do Marii (lub według innej wersji śpiewać kościelną pieśń), przez co diabeł zgubił go po drodze.

Context: w zamian za wielką wiedzę i znajomość magii. Chciał jednakże przechytrzyć diabła, więc do podpisanego z nim cyrografu dodał paragraf mówiący o tym, że diabeł może zabrać jego duszę do piekła jedynie w Rzymie, do którego wcale nie planował się udawać. Z pomocą czarta Twardowski zyskał bogactwo i sławę, w końcu stając się dworzaninem króla Zygmunta Augusta. Król ów po śmierci swej małżonki otoczył się astrologami, alchemikami i magami. Jak głoszą legendy, Twardowskiemu udało się wywołać ducha zmarłej Barbary dzięki zastosowaniu magicznego Lustra Twardowskiego. Po wielu latach, w karczmie pod nazwą "Rzym", bies dopadł w końcu Twardowskiego. W czasie uprowadzenia tenże miał modlić się do Marii (lub według innej wersji śpiewać kościelną pieśń), przez co diabeł zgubił go po drodze.


Question: kto jest przedsiębiorca?

Answer: przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową).

Context: Przedsiębiorca () – w potocznym ujęciu to osoba podejmująca się przedsięwzięcia dla celów zarobkowych. W polskim systemie prawa nie ma jednolitej definicji przedsiębiorcy. Funkcjonujące definicje sprowadza się do tego, że przedsiębiorcą jest podmiot prawa, który prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą (lub zawodową). W rozumieniu prawnym „przedsiębiorca” najczęściej nie jest synonimem przedsiębiorstwa, ani firmy. == Rys historyczny == Słowo "entrepreneur" pochodzi z języka francuskiego, pojawiło się po raz pierwszy w "Dictionnaire de la langue francaise" w 1437. Kluczowe dla norm regulujących prawo gospodarcze jest określenie podmiotu prowadzącego taką działalność. W międzywojennej Polsce przyjęto to rozwiązanie, wprowadzając w art. 2 § 1 kodeksu handlowego pojęcie kupca. Po II wojnie światowej zastąpiono je pojęciem jednostki gospodarczej i wyróżniano jednostki gospodarki uspołecznionej oraz


Question: co powstało po rozpadzie zsrr?

Answer: wszystkie piętnaście republik ZSRR ogłosiło suwerenność, wystąpiło z ZSRR i stało się niepodległymi państwami.

Context: Rozpad ZSRR – proces rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ówcześnie największego państwa świata) zapoczątkowany ogłoszeniem suwerenności przez Estońską SRR 16 listopada 1988 i zakończony deklaracją o samorozwiązaniu ZSRR uchwaloną przez Radę Najwyższą ZSRR 26 grudnia 1991. W okresie tym wszystkie piętnaście republik ZSRR ogłosiło suwerenność, wystąpiło z ZSRR i stało się niepodległymi państwami. == Geneza == 10 marca 1985 roku zmarł Konstantin Czernienko. Dzień później władzę w ZSRR objął Michaił Gorbaczow. Gospodarka ZSRR była w bardzo złym stanie. Nierentowne górnictwo, zacofanie techniczne, głód mieszkaniowy, koszty wyścigu zbrojeń i wojny w Afganistanie oraz niewykonywalne plany gospodarcze doprowadziły do sytuacji, w której Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR) musiała zaakceptować istnienie wolnego rynku wbrew ideologii. Podczas pierwszych lat rządów Gorbaczow zrestrukturyzował biurokrację państwową


Question: kto chciał głowy jana chrzciciela?

Answer: Salome po konsultacji z matką

Context: życzenie. Salome po konsultacji z matką zażądała głowy Jana Chrzciciela. Herod Antypas kazał ściąć Jana Chrzciciela. Według "Dawnych dziejów Izraela" Józefa Flawiusza tetrarcha Galilei i Perei obawiał się, że Jan Chrzciciel może pociągnąć lud do buntu. Kazał go uwięzić w twierdzy Macheront na wschodnim wybrzeżu Morza Martwego i tam stracić. == Dalsze losy Herodiady == W 37 roku nowy cesarz rzymski Kaligula mianował swojego ulubieńca Heroda Agryppę I, brata Herodiady, królem Batanei, Gaulanitydy, Trachonu i Paneas (dawnej tetrarchii Filipa). Ambitna Herodiada namówiła swojego męża, aby udał się do Rzymu i starał się o tytuł królewski. W międzyczasie Herod Agryppa I doniósł Kaliguli, że Antypas gromadzi wielkie zapasy broni. Ten na miejscu nie potrafił się z tego wytłumaczyć przed cesarzem. Nie


Question: kiedy zlikwidowano fundusz alimentacyjny?

Answer: Na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych autorstwa Jolanty Banach (SDPL, wtedy w SLD), przyjętej przez Sejm IV kadencji III RP w dniu 28 listopada 2003

Context: Fundusz Alimentacyjny – fundusz przeznaczony do zabezpieczania wypłacania alimentów, których płatnicy okazali się niewypłacalni lub uchylali się od ich płacenia. W dniu 18 lipca 1974 r. Sejm uchwalił ustawę o funduszu alimentacyjnym. Fundusz Alimentacyjny powstał na początku 1975. Administratorem (dysponentem) funduszu był ZUS. Na mocy ustawy o świadczeniach rodzinnych autorstwa Jolanty Banach (SDPL, wtedy w SLD), przyjętej przez Sejm IV kadencji III RP w dniu 28 listopada 2003, Fundusz Alimentacyjny został zlikwidowany i zastąpiony szeroko krytykowaną zaliczką alimentacyjną. Reaktywacja Funduszu Alimentacyjnego w nieco zmienionej formie nastąpiła w październiku 2008 r. mocą ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Nowa ustawa uchyliła dotychczasową ustawę z 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz


Question: pod jakie ministerstwo podlega policja?

Answer: właściwy ds. wewnętrznych

Context: Policja – umundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego; jeden z organów ścigania. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Nadzór nad Policją sprawuje minister właściwy ds. wewnętrznych. Zwierzchnikiem wszystkich funkcjonariuszy i pracowników cywilnych formacji jest Komendant Główny Policji. Od kwietnia 2016 r. funkcję tę pełni gen. insp. Jarosław Szymczyk. W całej Polsce istnieje telefoniczne przekierowanie z numeru 997 do centrum powiadamiania ratunkowego, które działa zarówno z telefonu komórkowego, jak i stacjonarnego. Centrum powiadamiania ratunkowego obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999, umożliwiając przekazanie zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych służb ratowniczych. Jednolitym numerem


Question: kto napisał słowa do piosenki pójdę boso?

Answer: Autorami tekstu są Sebastian Karpiel-Bułecka i Bartłomiej Kudasik

Context: Boso – pierwszy singel zespołu Zakopower z albumu "Boso", wydany w 2011 roku. == Opis == Autorami tekstu są Sebastian Karpiel-Bułecka i Bartłomiej Kudasik, kompozytorem jest Mateusz Pospieszalski, a wykonawcą utworu jest Zakopower. Utwór zajmował w 2011 roku 1. miejsce na listach przebojów Programu Trzeciego, Polish Airplay Chart, Wietrznego Radia, RDN Małopolski, Szczecińskiej Listy Przebojów, POPLiście oraz została użyta w reklamie wody Żywiec. Utwór znalazł się także na płytach: Boso (2011), 30 lat Listy Przebojów Trójki 2007–2011 (2012), 50 największych przebojów (2013), Muzyka Radia Zet (2011). Covery utworu wykonali: Magdalena Steczkowska, Chór Mezo w programie "Bitwa na głosy", Natasza Urbańska i Mieczysław Szcześniak. W 2022 Nosowska wydała własną interpretację piosenki, nagraną w ramach akcji Kayax XX Rework, a Karpiel-Bułecka wystąpił


Question: które państwa wzięły udział w drugim rozbiorze polski?

Answer: Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus

Context: II rozbiór Polski (1793) – drugi z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany przez Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus, bez udziału Austrii. == Historia == Wykorzystując kapitulację Stanisława Augusta Poniatowskiego po wojnie polsko-rosyjskiej w roku 1792 i przejęcie rządów w Polsce przez targowiczan, 25 października 1792 król pruski Fryderyk Wilhelm II zażądał wcielenia Wielkopolski do Królestwa Prus. Miała być ona ekwiwalentem za niepowodzenia armii pruskich w wojnie przeciwko rewolucyjnej Francji, prowadzonej w koalicji absolutystycznych monarchii europejskich. Żądanie to warunkował groźbą wycofania się Prus z koalicji antyfrancuskiej, ale wnet przekształciło się ono w propozycję II rozbioru części ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Rosję i Prusy. 23 stycznia 1793 doszło do podpisania traktatu podziałowego między Katarzyną II a Fryderykiem


Question: kto to jest kierujący?

Answer: osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie.

Context: Kierujący – w Polsce osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie. Pojęcie kierującego reguluje art. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, natomiast wymagania stawiane wobec kierujących pojazdami, zasady uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami, cofania tych uprawnień oraz zatrzymywania dokumentów stwierdzających posiadanie tych uprawnień określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ().


Question: jak nazywali się rodzice maryi?

Answer: Joachim i Anna.

Context: rodzicami Marii byli Joachim i Anna. Małżonkowie długo nie mogli doczekać się potomka. Przysięgli Panu, że jeżeli da im dziecko, oddadzą je na służbę Bogu. Pewnego dnia Annie ukazał się anioł, który oznajmił, że dziecko, które urodzi, będzie wielbione przez cały świat. Dziewięć miesięcy później na świat przyszła córka, której zgodnie z wolą anioła nadano imię Maria. W wieku trzech lat została ona oddana przez rodziców na wychowanie kapłanom i niewiastom usługującym w świątyni. Anna, żona Joachima, miała być siostrą Elżbiety, matki Jana Chrzciciela, czyli zgodnie z tą tradycją Maria była siostrzenicą Elżbiety. Niektórzy uważają, że siostrą Marii była też Salome, żona Zebedeusza, której dwaj synowie, Jakub i Jan, byli uczniami Jezusa. === Małżeństwo z Józefem === W "Protoewangelii Jakuba"


Question: kto zagrał rolę tytułowej bohaterki produkcji królowa bona?

Answer: Aleksandra Śląska

Context: Królowa Bona – polski serial historyczny w reżyserii Janusza Majewskiego, emitowany przez Telewizję Polską od 24 grudnia 1980 do 24 maja 1981. Serial realizowany był między innymi na Wawelu, w Malborku i na Zamku w Lidzbarku Warmińskim. == Fabuła == Bohaterką dwunastoodcinkowego serialu jest Bona Sforza, która była córką tytularnego księcia Mediolanu, Giana Galeazzo Sforzy, a w 1518 roku została żoną Zygmunta I Starego i królową Polski. Serial to rozpisany na odcinki fresk historyczny, przedstawiający dzieje Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego w pierwszej połowie XVI wieku. Film ukazuje Bonę jako kobietę twardą, rozsądną władczynię, z uporem dążącą do wyznaczonych sobie celów. == Główni bohaterowie == * Aleksandra Śląska – królowa Bona Sforza * Zdzisław Kozień – król Zygmunt I Stary


Question: jakie rodzaje linii rysunkowych występują w rysunku technicznym?

Answer: W rysunku technicznym maszynowym stosuje się linie cienkie, grube i bardzo grube.

Context: technicznym maszynowym stosuje się podziałki rysunkowe zgodne z normą PN-80/N-01610, tj.: * zwiększające 50:1, 20:1, 10:1, 5:1, 2:1 * naturalną 1:1 * zmniejszające 1:2, 1:5, 1:10, 1:20, 1:50 itd. Dopuszcza się stosowanie podziałek pośrednich oraz rozszerzenie skali przez podziałki będące wielokrotnością 10. W rysunku technicznym wyróżnia się podziałkę główną (wpisywaną do tabliczki rysunkowej) oraz podziałki pomocnicze pisanymi nad szczegółami przestawianymi w innej podziałce niż główna. === Linie rysunkowe === W rysunku technicznym maszynowym stosuje się linie cienkie, grube i bardzo grube. Linia cienka ma około 1/2 grubości linii grubej. W epoce rysunku ręcznego zróżnicowania grubości linii dokonywało się stosując ołówki o różnej twardości lub różne piórka tuszowe. Współczesne systemy komputerowego wspomagania projektowania dają możliwości dokładnego określania grubości linii. ¹ –


Question: ile jest setów w siatkówce?

Answer: Setów w całym meczu może być od 3 do 5

Context: wygrała najwięcej z nich. == Siatkówka == Set w piłce siatkowej to partia gry którą wygrywa ta drużyna, która pierwsza zdobędzie odpowiednią liczbę punktów (15 lub zazwyczaj 25). Setów w całym meczu może być od 3 do 5, ponieważ drużyna, która wygra 3 sety, wygrywa cały mecz. Seta (z wyjątkiem seta decydującego - piątego) wygrywa zespół, który pierwszy uzyska 25 punktów z różnicą minimum dwóch punktów. W przypadku równości 24:24, gra jest kontynuowana aż do uzyskania różnicy dwóch punktów (26:24; 27:25; ...). W przypadku równości wygranych setów 2:2, decydujący set (piąty - tie-break) rozgrywany jest do momentu uzyskania przez jeden z zespołów 15 punktów z różnicą minimum dwóch punktów. == Badminton == Set w badmintonie jest partią do ukończenia której


Question: z ilu utworów składa się cykl trenów jana kochanowskiego?

Answer: cykl trenów Jana Kochanowskiego składający się z 19 wierszy

Context: Treny – cykl trenów Jana Kochanowskiego składający się z 19 wierszy, poświęconych jego zmarłej w dzieciństwie córce Urszuli. "Treny" były pisane przez kilka lub kilkanaście miesięcy. Zostały wydane w 1580 r. w Krakowie (wznowione w 1583 i 1585). == Treść cyklu == Poeta napisał 19 trenów, numerowanych cyframi rzymskimi. Poprzedził je dedykacją: „Orszuli Kochanowskiej, wdzięcznej, uciesznej, niepospolitej dziecinie...”, zaś w drugim wydaniu dołączył utwór "Epitafium Hannie Kochanowskiej" (poświęcony zmarłej niedługo po Urszuli córce Hannie). Są to utwory o charakterze lamentacyjno-refleksyjnym. Rozpamiętywanie śmierci dwuipółletniej córki prowadzi do rozważań nad nieprzydatnością filozofii stoickiej jako remedium na rozpacz, a także do kryzysu wiary, który poeta próbuje przezwyciężyć w ostatnich utworach zbioru. W ostatnim trenie ukazuje mu się matka, która pociesza go wizją życia


Question: kiedy wybuchło i powstanie śląskie?

Answer: w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 r.

Context: I powstanie śląskie – wystąpienie zbrojne zorganizowane przez Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska mające na celu przyłączenie Górnego Śląska do Polski. Rozpoczęło się z rozkazu Maksymiliana Iksala lub osoby z kręgów dowódczych POW Górnego Śląska wbrew woli rządu polskiego i Wojciecha Korfantego w północnej części powiatu pszczyńskiego w nocy z 16 na 17 sierpnia 1919 r. i trwało do 24 sierpnia tego roku. Powstańcami niezadowolonymi z terroru i represji niemieckich dowodził Alfons Zgrzebniok. Powstanie objęło powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, tarnogórski oraz część raciborskiego. Zaangażowanie militarne od 14 lutego 1919 r. w wojnę z Rosją sowiecką na wschodzie Polski uniemożliwiło rządowi poparcie tego powstania. Dlatego zakończyło się ono przegraną i ucieczką powstańców przed represjami na teren Polski. W 1920 r.


Question: kto powiedział przybyłem zobaczyłem zwyciężyłem?

Answer: Gajusz Juliusz Cezar

Context: Veni, vidi, vici (łac. „Przybyłem, zobaczyłem, zwyciężyłem”) – według Plutarcha i Swetoniusza tymi słowami Gajusz Juliusz Cezar przekazał (47 p.n.e.) senatowi wiadomość o swym zwycięstwie nad Farnakesem II, królem Pontu, w bitwie pod Zelą. Podkreślały one nie tyle sam wynik wojny, co jej błyskawiczne zakończenie. Słowa te zostały sparafrazowane przez Jana III Sobieskiego, który po odsieczy wiedeńskiej wysłał do papieża Innocentego XI list ze słowami "Venimus, vidimus, Deus vicit", czyli „Przybyliśmy, zobaczyliśmy, Bóg zwyciężył”. == Kultura masowa == Do zwrotu wielokroć odwoływała się również kultura masowa, kilku wykonawców nawiązuje do niego w tytułach swoich płyt (np. zespół The Hives "Veni Vidi Vicious") i piosenek, często podawanym przykładem jest też wykorzystanie słów "Veni, Vidi, Vici" przez koncern Philip Morris International.


Question: co wynaleźli starożytni chińczycy?

Answer: : druk, kompas, papier i proch

Context: Cztery Wielkie Wynalazki – pojęcie używane w Chinach jako symbol potęgi naukowej i technologicznej tego kraju. Są to: druk, kompas, papier i proch, wszystkie one po raz pierwszy pojawiły się w Chinach. Pierwsze wzmianki o używaniu magnetytu w celu określania kierunków geograficznych pojawiły się w chińskiej literaturze w IV w. p.n.e. Michel Westphal uważa, że Chińczycy używali kompasu od 121, a do Europy dotarł on w XII w. Pierwszy był papier wynaleziony według tradycji w 105, ale wytwarzany II w. p.n.e. W II w. n.e. pojawił się proch. Druk wynaleziono w VII wieku. Papier i proch trafiły do Europy drogą lądową, co trwało po kilkaset lat.


Question: gdzie zamieszkiwali majowie?

Answer: zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras.

Context: Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras. == Historia == Majowie byli twórcami wysoko rozwiniętej cywilizacji, której początki sięgają okresu preklasycznego późnego (400 p.n.e.–250 n.e.), według chronologii przyjętej dla kultur Mezoameryki. * Okres wczesnoklasyczny (250–400 n.e.) charakteryzowało powstawanie miast (m.in. Tikal oraz Uaxactún) spełniających funkcje sakralno-administracyjne, z monumentalnymi zespołami architektonicznymi. * W okresie średnioklasycznym (400–700) wystąpiły lokalne kryzysy polityczne, w konsekwencji których w okresie późnoklasycznym (700–900) rozwinęły się style regionalne w architekturze i sztuce, a cywilizacja Majów osiągnęła swe apogeum. Pod koniec tego okresu w rejonie centrum doszło do załamania rozwoju cywilizacyjnego i opustoszenia miast. * W okresie poklasycznym wczesnym (900–1200) pn. część Jukatanu


Question: kto jest autorem książki chłopcy z placu broni?

Answer: Molnár

Context: Chłopcy z Placu Broni (, dosł. "Chłopcy z ulicy Pawła") – powieść węgierskiego pisarza Ferenca Molnára, która ukazywała się od 1906 w odcinkach w gazecie "Tanulók Lapja" (węg., dosł. "Gazetka uczniowska"), a w 1907 jako książka pt. "A Pál utcai fiúk" (węg., dosł. "Chłopcy z ulicy Pawła", przyległej do placu Broni). == Informacje ogólne == Powieść węgierska ciesząca się sławą w skali światowej, należąca do klasyki literatury dla dzieci i młodzieży. Została przetłumaczona na co najmniej 42 języki, była także podstawą kilku ekranizacji i adaptacji scenicznych. Najbardziej znaną adaptacją filmową jest koprodukcja węgiersko-amerykańska z 1969. Istnieją dwa przekłady powieści na język polski: pochodzące z 1913 roku tłumaczenie Janiny Mortkowiczowej z przekładu niemieckiego oraz opublikowany w roku 1989 przekład Tadeusza Olszańskiego


Question: kto napisał mikołajka?

Answer: René Goscinn

Context: Mikołajek () – seria książek napisana przez René Goscinnego i zilustrowana przez Jean-Jacques'a Sempégo. Mikołajek był pierwotnie bohaterem pasków komiksowych publikowanych przez duet Goscinny-Sempé w belgijskim magazynie "La Moustique" w roku 1956. Seria została jednak dość szybko zaprzestana. Kilka lat później Goscinny zdecydował się pisać o Mikołajku prozą, w formie krótkich opowiadań do których Sempé tworzył odrębne ilustracje. Pierwsza historyjka o przygodach Mikołajka pt. "L’œuf de Pâques" została opublikowana 29 marca 1959 roku na łamach francuskiego dziennika „Sud-Ouest Dimanche”. Początkowo autorzy nie planowali jej kontynuacji, jednak żywy odzew ze strony czytelników spowodował, że zdecydowali się stworzyć kolejne opowiadania. Odtąd Goscinny i Sempé aż do 1965 roku publikowali kolejne historyjki w „Sud-Ouest” i „Pilote”. W ciągu sześciu lat stworzyli ich 221.


Question: gdzie nagrywano w pierwszego tenisa?

Answer: Pierwsze mecze tenisowe rozgrywali na trawniku do gry w krokieta w posiadłości Gema w Birmingham.

Context: === Narodziny współczesnej gry === Tenis w obecnej postaci może być wywodzony z dwóch różnych źródeł. Między 1859 a 1865 major Harry Gem wraz ze swoim przyjacielem Augurio Parerą opracowali grę będącą mieszanką sportów rakietowych i baskijskiej gry "peloty". Pierwsze mecze tenisowe rozgrywali na trawniku do gry w krokieta w posiadłości Gema w Birmingham. W 1872 razem z dwoma miejscowymi lekarzami, Fredericiem Haynesem i Arthurem Tomkinem założyli pierwszy na świecie klub tenisowy w Leamington Spa. W grudniu 1873 major Walter Clopton Wingfield opracował podobną grę, w którą grano podczas przyjęć w ogrodzie jego walijskiej posiadłości Nantclwyd. W 1874 roku major opatentował tę grę nadając jej grecką nazwę "sphairistike", znaną również jako "lawn tennis". Do jej opisu Wingfield zapożyczył znaczną część


Question: kto jest szefem onz?

Answer: Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych

Context: Sekretarz generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych kieruje pracami Sekretariatu ONZ. Wybierany jest na kadencję pięcioletnią przez Zgromadzenie Ogólne na wniosek Rady Bezpieczeństwa. Do kompetencji sekretarza generalnego należy zarządzanie majątkiem ONZ i prawo uczestniczenia w posiedzeniach wszystkich organów organizacji. Obowiązki Sekretarza # administracja i zarządzanie sekretariatem; # reprezentowanie ONZ wobec wszystkich państw i organizacji; # utrzymywanie stałych kontaktów ze wszystkimi państwami członkowskimi; # prezentacja działania ONZ światowej opinii publicznej; # koordynacja działania systemu ONZ; # kreowanie nowych koncepcji i strategii; # pośrednictwo w sporach międzynarodowych; # nadzór nad przestrzeganiem praw człowieka; # nadzór nad akcjami humanitarnymi. Sekretariat składa się z wielu biur i departamentów zajmujących się bieżącą działalnością ONZ. Sekretariat ma swoje biura w Genewie, Wiedniu i Nairobi. W sekretariacie pracuje ok.


Question: jaki kształt ma księżyc?

Answer: w pobliżu równika Księżyc może przybrać kształt „łódki”.

Context: od szerokości geograficznej obserwatora; w pobliżu równika Księżyc może przybrać kształt „łódki”. Podobnie do Słońca, Księżyc powoduje różne efekty atmosferyczne, takie jak 22-stopniowej wielkości halo oraz mniejsze korony obserwowane częściej przez warstwę cienkich chmur. Większość ludzi nie zdaje sobie sprawy z tego, iż Księżyc jest widoczny na nocnym niebie tylko przez kilka godzin. Wyjątkiem są tylko dni w okolicach pełni, kiedy Księżyc gości na niebie przez całą noc. W pierwszej kwadrze widoczny jest wieczorem i zachodzi około północy, a w ostatniej kwadrze wschodzi dopiero około północy. Kolejnym błędnym poglądem na temat obserwacji Księżyca jest ten, że pełnia jest najlepszym momentem na obserwacje. W rzeczywistości przy obserwacji terminatora (linii wschodu lub zachodu Słońca na Księżycu), można dostrzec wyraźniej rzeźbę terenu Księżyca,


Question: jak obecnie nazywa się holandia?

Answer: Królestwo Niderlandów

Context: Holandia (, wym. ), oficjalnie Królestwo Niderlandów () – państwo położone w zachodniej Europie i południowej części Ameryki Północnej (Karaiby), będące monarchią konstytucyjną, złożone z czterech krajów składowych: Holandii (część europejska), Aruby, Curaçao i Sint Maarten oraz trzech gmin zamorskich: Bonaire, Saba i Sint Eustatius (część karaibska). Jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO). Europejska część Holandii stanowi obszar gęsto zaludniony, a około jednej czwartej tego terytorium leży poniżej poziomu morza – na terenie depresji. W Holandii mają swoją siedzibę: Stały Trybunał Arbitrażowy, Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, Międzynarodowy Trybunał Karny oraz Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii. == Etymologia nazwy państwa == Nazwa "Holandia" (w języku niderlandzkim: "Holland)" wywodzi się z wczesnego średniowiecza; pierwszy


Question: kto wydaje polecenia na statku rybackim?

Answer: Bosman okrętowy ma prawo wydawać załodze polecenia związane z przestrzeganiem przepisów okrętowych, utrzymaniem porządku na okręcie oraz wykorzystaniem sprzętu i urządzeń pokładowych.

Context: rodzaju prac, jak również w utrzymaniu i wykorzystaniu motorówek i łodzi okrętowych. Bosman okrętowy ma prawo wydawać załodze polecenia związane z przestrzeganiem przepisów okrętowych, utrzymaniem porządku na okręcie oraz wykorzystaniem sprzętu i urządzeń pokładowych. Szef działu /grupy/ podlega bezpośrednio dowódcy działu /grupy/. Jeśli etat okrętu nie przewiduje szefa działu, jego obowiązki wykonuje wyznaczony szef grupy. Dowódca drużyny (d.dr.) podlega bezpośrednio dowódcy grupy lub szefowi działu i jest przełożonym obsady drużyny. Na niektórych okrętach i p.j.p. dowódcy drużyn podlegają bezpośrednio d.dz., k.m. lub dowódcy pomocniczej jednostki pływającej. Marynarz podlega bezpośrednio dowódcy drużyny i jest odpowiedzialny za dokładne i terminowe wykonywanie obowiązków określonych w rozkładach okrętowych, a także za utrzymanie zawiadywanego uzbrojenia i sprzętu technicznego. Z chwilą zaokrętowania każdy etatowy podoficer i


Question: jaki język w polsce?

Answer: Język polski

Context: Język polski, polszczyzna – język lechicki z grupy zachodniosłowiańskiej (do której należą również czeski, kaszubski, słowacki i języki łużyckie), stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Jest językiem urzędowym w Polsce oraz należy do oficjalnych języków Unii Europejskiej. Ocenia się, że jest mową ojczystą ok. 44 mln ludzi na świecie (w literaturze naukowej można spotkać szacunki od 39 do 48 mln). Językiem tym posługują się przede wszystkim mieszkańcy Polski oraz przedstawiciele tak zwanej Polonii, czyli ludności polskiej zamieszkałej za granicą. Z punktu widzenia typologii jest językiem fleksyjnym, z rozbudowaną fleksją w zakresie morfologii. Akcent w języku polskim pada zwykle na drugą sylabę od końca, a w zdaniu przeważa szyk SVO (podmiot orzeczenie dopełnienie). Język polski ma obecnie największą społeczność użytkowników wśród przedstawicieli słowiańszczyzny


Question: z czym jest rogal swietomarcinski?

Answer: z nadzieniem z białego maku

Context: Rogal świętomarciński – rogal z nadzieniem z białego maku tradycyjnie przygotowywany w Poznaniu i niektórych innych częściach Wielkopolski z okazji Dnia Świętego Marcina (11 listopada). Rogale świętomarcińskie są głównym wypiekiem podczas obchodów dnia ulicy Święty Marcin w Poznaniu. == Historia == Tradycja ta wywodzi się z czasów pogańskich, gdy podczas jesiennego święta składano bogom ofiary z wołów lub, w zastępstwie, z ciasta zwijanego w wole rogi. Kościół łaciński przejął ten zwyczaj, łącząc go z postacią św. Marcina. Kształt ciasta interpretowano jako nawiązanie do podkowy, którą miał zgubić koń świętego. W Poznaniu tradycja wypieku rogali świętomarcińskich na 11 listopada istniała już na pewno w 1860 roku, kiedy to opublikowano w „Dzienniku Poznańskim” najstarszą dziś znaną reklamę rogala świętomarcińskiego. Popularna jest jednak


Question: kiedy była druga wojna światowa?

Answer: a od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku.

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: ile medali zdobyła polska na mistrzostwach europy?

Answer: Polacy zdobyli w sumie 166 medali – 54 złote, 52 srebrne i 60 brązowych.

Context: roku – tylko trójka. Najwięcej 6 razy na mistrzostwach Starego Kontynentu Polskę reprezentował Szymon Ziółkowski (w latach 1998 – 2014). == Dorobek Polski na mistrzostwach Europy == W ciągu 84-letniej historii mistrzostw Europy Polacy zdobyli w sumie 166 medali – 54 złote, 52 srebrne i 60 brązowych. Dotychczas reprezentanci Polski na mistrzostwach Europy zajmowali pozycje medalowe w 26 konkurencjach. Najwięcej medali, aż 16 (w tym 7 złotych) wywalczyli w rzucie młotem. === Według mistrzostw === Źródło: informator statystyczny organizatora mistrzostw (do 2022). n/s – nie sklasyfikowano w klasyfikacji medalowej === Według konkurencji === Źródło: == Multimedaliści == Poniższa tabela prezentuje reprezentantów Polski, którzy zdobyli co najmniej jeden złoty medal oraz w sumie co najmniej 2 krążki podczas lekkoatletycznych mistrzostw Europy.


Question: w jakim stylu wznoszono budowle w polsce za czasów stanisława augusta poniatowskiego?

Answer: Styl Stanisława Augusta, in. styl stanisławowski – samodzielna, polska odmiana sztuki wczesnego klasycyzmu

Context: Styl Stanisława Augusta, in. styl stanisławowski – samodzielna, polska odmiana sztuki wczesnego klasycyzmu, związana z mecenatem króla Stanisława Augusta Poniatowskiego (stąd jej nazwa). Styl obecny w architekturze, dekoracji wnętrz, malarstwie, rzeźbie i sztuce zdobniczej. Termin ten został wprowadzony przez Władysława Tatarkiewicza w pracy "Historia budowy Łazienek" (1916). Problem stylu stanisławowskiego badali następnie m.in. A. Lauterbach ("Styl Stanisława Augusta. Klasycyzm warszawski wieku XVIII", 1918), ponownie Władysław Tatarkiewicz ("Rządy artystyczne Stanisława Augusta", 1919) i Marek Kwiatkowski ("Stanisław August Poniatowski – król architekt", 1983). Najwybitniejszymi twórcami stylu Stanisława Augusta byli Dominik Merlini, Jan Chrystian Kamsetzer, Marcello Bacciarelli, Jean-Baptiste Pillement, Jan Bogumił Plersch i André Le Brun. == Ramy czasowe == Ramy czasowe dla stylu nie są jednoznacznie wyznaczone, albowiem badacze różnią się w


Question: kto jest producentem lexusa?

Answer: Toyota Motor Corporation

Context: Lexus (jap. レクサス - "Rekusasu") – marka premium samochodów osobowych należąca do japońskiego koncernu motoryzacyjnego Toyota Motor Corporation, założona w 1989 roku. Siedzibą firmy Lexus jest miejscowość Nagoya w Japonii. Firma posiada dwa centra operacyjne: w Brukseli oraz w Plano. Na początku 2019 roku Lexus osiągnął łączną sprzedaż 10 mln samochodów, w tym 1,45 mln hybryd. W samym 2019 roku producent sprzedał 765 330 samochodów, w tym około 250 tys. aut z napędem hybrydowym. W pierwszych trzech kwartałach 2022 roku hybrydy stanowiły 98% sprzedaży marki w Unii Europejskiej i pozostałych krajach Europy Zachodniej. == Geneza i historia marki == W 1983 roku prezes koncernu Toyota Motor Corporation Eiji Toyoda rzucił swoim projektantom i inżynierom wyzwanie stworzenia luksusowego pojazdu mogącego konkurować


Question: gdzie jest liechtenstein?

Answer: Liechtenstein ([], ), Księstwo Liechtensteinu (niem. , ) – państwo unitarne położone w Europie Zachodniej, w dolinie górnego Renu, w Alpach Retyckich, między Austrią a Szwajcarią.

Context: Liechtenstein ([], ), Księstwo Liechtensteinu (niem. , ) – państwo unitarne położone w Europie Zachodniej, w dolinie górnego Renu, w Alpach Retyckich, między Austrią a Szwajcarią. Powierzchnia Liechtensteinu wynosi 160,44 km², co daje mu 189. miejsce na świecie, a zamieszkiwane jest przez 39 711 osób, co z kolei daje 187. miejsce na świecie. Liechtenstein składa się z jedenastu gmin, posiadających szeroką autonomię, ale pozostających pod zwierzchnictwem władzy centralnej. Siedzibą władz państwowych i konstytucyjną stolicą państwa jest Vaduz. Państwo jest monarchią konstytucyjną, na której czele stoi Książę Liechtensteinu. Obecnie panującym księciem jest Jan Adam II. Podstawą ustroju Liechtensteinu jest konstytucja z 1921 r. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy (unikameralizm) parlament – Landtag. Księstwo Liechtensteinu powstało w 1719 r. z połączenia majątków Schellenberg


Question: ilu zawodników gra w siatkówkę?

Answer: dwa zespoły po 7 zawodników w każdym

Context: Piłka siatkowa, siatkówka – sport drużynowy, w którym biorą udział dwa zespoły po 7 zawodników w każdym (rozgrywający, atakujący, dwóch środkowych i dwóch przyjmujących, libero). Na boisku przebywa jednak tylko sześciu zawodników, libero zmienia się ze środkowym będącym w linii obrony, gdy drużyna przyjmuje zagrywkę. == Historia == Pomysłodawcą reguł gry w piłkę siatkową był William G. Morgan – na co dzień nauczyciel wychowania fizycznego w Young Men's Christian Associaton (YMCA) w Holyoke w Massachusetts. 9 lutego 1895 odbył się w tamtejszej sali gimnastycznej premierowy pokaz stworzonej przez niego dyscypliny, którą wówczas nazywano "Minonette". W dniach 18–20 kwietnia 1947, podczas Kongresu w Paryżu, powołano do życia Międzynarodową Federację Piłki Siatkowej (FIVB). Jej pierwszym prezesem został Paul Libaud (sprawował on tę


Question: jak nazywa się wódz który zwyciężył w bitwie pod kannami?

Answer: Hannibala

Context: Bitwa pod Kannami – największe zwycięstwo wojsk kartagińskich nad rzymskimi podczas II wojny punickiej. Do starcia obu armii doszło 2 sierpnia 216 p.n.e. pod miejscowością Kanny (łac. "Cannae") w Apulii. Dzięki zastosowaniu nowatorskiej taktyki mniej liczne wojska Hannibala odniosły miażdżące zwycięstwo nad armią dowodzoną przez Lucjusza Emiliusza Paulusa i Terencjusza Warrona. == Przed bitwą == === Preludium === Po sforsowaniu Alp przez Hannibala i jego błyskotliwych zwycięstwach nad Trebią i nad Jeziorem Trazymeńskim Rzymianie zdecydowali się powołać Fabiusza Maximusa na stanowisko dyktatora. Prowadził on politykę unikania walnej bitwy z Kartagińczykami, nękał przeciwnika licznymi podjazdami, czym zdobył sobie przydomek „Cunctator”. Jednak ta wyczerpująca dla ludu (olbrzymie spustoszenia prowincji) taktyka szybko spowodowała, że Rzymianie zmusili władze do działania. Choć armia Hannibala topniała,


Question: kto wybudował gazoport?

Answer: Decyzję o budowie gazoportu podjął rząd Kazimierza Marcinkiewicza w 2006 r.

Context: Terminal LNG im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu (popularnie określany jako gazoport) – polski terminal przeładunkowy i regazyfikacyjny skroplonego gazu ziemnego (LNG) w Świnoujściu. Położony jest w prawobrzeżnej części miasta, Warszowie, na wyspie Wolin, przy ulicy Ku Morzu 1. Otwarty w 2015, pierwszy gazowiec wpłynął 11 grudnia 2015. Operatorem terminala jest spółka OGP Gaz-System S.A. (do 31 marca 2021 r. poprzez spółkę zależną Polskie LNG S.A.). == Podstawowe informacje == Powstanie terminalu LNG pozwoliło na odbieranie skroplonego gazu ziemnego drogą morską praktycznie z dowolnego kierunku na świecie, co przyczyniło się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski. Decyzję o budowie gazoportu podjął rząd Kazimierza Marcinkiewicza w 2006 r. Budowa terminalu LNG została uznana przez Radę Ministrów za inwestycję strategiczną dla Polski. Została


Question: kiedy była bitwa o anglię?

Answer: w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 roku.

Context: Bitwa o Anglię lub bitwa o Wielką Brytanię (ang. "Battle of Britain", niem. "Luftschlacht um England") – kampania powietrzna głównie nad południową i centralną Anglią, toczona między niemieckim lotnictwem Luftwaffe a brytyjskim RAF-em w czasie II wojny światowej, w okresie od 10 lipca do 31 października 1940 roku. Była to pierwsza kampania toczona wyłącznie za pomocą lotnictwa. Przedział czasowy bitwy od 10 lipca do 31 października wprowadzili historycy brytyjscy; odnosi się on do okresu najintensywniejszych nalotów, odbywających się w trakcie dnia. Historycy niemieccy częściej używają zaś przedziału czasowego od sierpnia 1940 do maja 1941 roku (wówczas Niemcy wycofali swoje jednostki lotnicze z tych rejonów i przerzucili je na wschód, włączając je do planu „Barbarossa”). == Przyczyny starcia == Po pokonaniu


Question: kiedy stosowany jest respirator?

Answer: Maszyna umożliwia sztuczne, wymuszone oddychanie, wykorzystywane w sytuacjach ustania czynności oddechowej (w wyniku urazu, choroby lub zastosowania leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe), bądź celem jej ułatwienia (gdy pacjent wprawdzie oddycha samodzielnie, lecz czynność ta jest utrudniona lub ze względu na stan pacjenta nie zaspokaja zapotrzebowania organizmu na tlen).

Context: Respirator (sztuczne płuco) – urządzenie medyczne wspomagające lub zastępujące mięśnie pacjenta w wykonywaniu pracy oddechowej. Maszyna umożliwia sztuczne, wymuszone oddychanie, wykorzystywane w sytuacjach ustania czynności oddechowej (w wyniku urazu, choroby lub zastosowania leków blokujących przewodnictwo nerwowo-mięśniowe), bądź celem jej ułatwienia (gdy pacjent wprawdzie oddycha samodzielnie, lecz czynność ta jest utrudniona lub ze względu na stan pacjenta nie zaspokaja zapotrzebowania organizmu na tlen). == Historia == Projekty urządzenia działającego jak respirator sporządził w XV wieku Leonardo da Vinci. Natomiast pierwszego opisu wentylacji przerywanym ciśnieniem dokonał Andreas Vesalius w 1555 roku. Pierwszy działający respirator był wynalazkiem Jeana-François Pilâtre de Roziera, dokonanym na początku lat 80. XVIII wieku. Model ten wykorzystał następnie z powodzeniem na potrzeby pruskiego górnictwa Alexander von Humboldt, był on


Question: jakie programy prowadził kurzajewski?

Answer: prowadził program informacyjny TVP1 "Sportowy Express" (2002–2006) i był gospodarzem "Sportu" po głównym wydaniu "Wiadomości"

Context: Maciej Kurzajewski (ur. 29 stycznia 1973 w Kaliszu) – polski dziennikarz sportowy i prezenter radiowo-telewizyjny. == Życiorys == Jest synem Teresy i Czesława Kurzajewskich, dziennikarza sportowego. Ukończył Szkołę Podstawową nr 3 im. Juliusza Słowackiego oraz III Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Kaliszu. W młodości trenował kolarstwo torowe i taniec nowoczesny. W grudniu 1987 został uhonorowany tytułem „króla gier” przez czasopismo „Bajtek”. Studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Na pierwszym roku studiów wygrał konkurs na dziennikarzy i prezenterów redakcji sportowej Telewizji Polskiej, w której podjął pracę w 1993. W 1997 został współtwórcą działu sportowego w TVN. Następnie wrócił do Telewizji Polskiej, dla której prowadził program informacyjny TVP1 "Sportowy Express" (2002–2006) i był gospodarzem "Sportu" po głównym wydaniu "Wiadomości". Jednocześnie z pracą


Question: co to są więzy krwi?

Answer: potoczne określenie na pokrewieństwo

Context: * więzy krwi – potoczne określenie na pokrewieństwo Seriale: * "Więzy krwi" ("Kindred: The Embraced") – amerykański serial telewizyjny z 1996 roku * "Więzy krwi" – polski serial telewizyjny z 2001 roku * "Więzy krwi" ("Blood Ties") – kanadyjski serial telewizyjny z 2006 roku Film: * "Więzy krwi" ("Les Liens de sang") – francusko-kanadyjski film z 1978 roku * "Więzy krwi" ("Blood Link") – niemiecko-włosko-amerykański film z 1982 roku * "Więzy krwi" ("Blood Relation") – kanadyjski film z 1998 roku * "Więzy krwi" ("Settle the Score") – amerykański film z 1989 roku * "Więzy krwi" ("Vervonal") – polsko-portugalsko-węgierski film z 1993 roku * "Więzy krwi" ("The Wharf Rat") – amerykański film z 1995 roku * "Więzy krwi" ("Blood Ties") –


Question: kiedy miała miejsce pierwsza projekcja filmu braci lumière?

Answer: Pierwsza publiczna projekcja ich filmów miała miejsce 28 grudnia 1895 roku w paryskim "Salonie Indyjskim Grand Cafe".

Context: Kinematograf (inaczej kinomatograf) – aparat do realizacji ekranowej projekcji ruchomych obrazów. Słowo „kinematograf” pochodzi od greckich słów: "kinematos" (oznaczającego „ruch”) i "gráphein" (tłumaczonego jako „pisać”). Skonstruowali go w roku 1895 we Francji bracia Louis i August Lumière (patent z 13 lutego 1895). Pierwsza publiczna projekcja ich filmów miała miejsce 28 grudnia 1895 roku w paryskim "Salonie Indyjskim Grand Cafe". Wyświetlono wówczas m.in.: "Wyjście robotników z fabryki Lumière w Lyonie", "Śniadanie", "Polewacz polany".


Question: co oznacza słowo biblia?

Answer: Biblia, Pismo Święte (z greckiego , "biblion" „zwój papirusu, księga”, l.m. , "biblia" „księgi”) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie w językach hebrajskim, aramejskim i w greckim (w formie "koinè" (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga.

Context: Biblia, Pismo Święte (z greckiego , "biblion" „zwój papirusu, księga”, l.m. , "biblia" „księgi”) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie w językach hebrajskim, aramejskim i w greckim (w formie "koinè" (gr. κοινὴ)), uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach – obejmuje księgi Starego Testamentu. Poszczególne odłamy i tradycje chrześcijańskie mają nieco inny kanon ksiąg świętych. == Kanon == Do IV wieku n.e. nie było powszechnie przyjmowanego kanonu Biblii. Lokalne kościoły, jak i poszczególne regiony, miały do niego własne podejście. Na Wschodzie odrzucano Apokalipsę, na Zachodzie – List do Hebrajczyków, a do pism kanonicznych


Question: jaką wysokość ma pałac kultury?

Answer: integralną częścią iglicy, ma wysokość 237 metrów.

Context: integralną częścią iglicy, ma wysokość 237 metrów. Pałac jest siedzibą wielu przedsiębiorstw i instytucji użyteczności publicznej, w tym czterech teatrów (Studio, Dramatyczny, Lalka, 6. piętro), dwóch muzeów (Narodowego Muzeum Techniki i Muzeum Ewolucji PAN), kina „Kinoteka”, Collegium Civitas, władz Polskiej Akademii Nauk oraz Rady Doskonałości Naukowej. Organizowane są tam także różnego typu wystawy i targi – od 1958 przez wiele lat odbywały się tam Międzynarodowe Targi Książki i towarzyszące im kiermasze, a także przez kilka lat (na przełomie XX i XXI wieku) targi Komputer Expo. Mieści się w nim sala konferencyjno-widowiskowa na 3000 osób (Sala Kongresowa, nieczynna od 2014) oraz Pałac Młodzieży z basenem. Przed głównym wejściem (od strony ul. Marszałkowskiej) znajdują się dwie rzeźby: Adama Mickiewicza dłuta Stanisława Horno-Popławskiego


Question: kim jest mistrz?

Answer: tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru) dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnia ją spośród ogółu.

Context: Mistrz – tytuł przyznawany osobie, która osiągnęła najwyższy stopień wiedzy lub umiejętności w danej dziedzinie; ciesząca się swoistym autorytetem i będąca wzorem do naśladowania (nauczyciel, guru) dzięki czemu posiada pozycję/stanowisko, które wyróżnia ją spośród ogółu. Odpowiednikiem żeńskiego tytułu jest mistrzyni, rzadziej miss. == Rzemiosło == Mistrz rzemiosła – najwyższy stopień kształcenia zawodowego, o który mogą się ubiegać osoby posiadające: * tytuł czeladnika * 6-letnie doświadczenie zawodowe * które ukończyły co najmniej szkołę zawodową Po ukończeniu kursu pedagogicznego dla mistrzów instruktorów praktycznej nauki zawodu, mistrz ma prawo do szkolenia uczniów w zakładzie rzemieślniczym Egzaminy mistrzowskie przeprowadzają komisje egzaminacyjne izb rzemieślniczych. Dawniej: uprawniał do prowadzenia własnego warsztatu, np. mistrz kowalstwa. Osoby posiadające ten tytuł mają prawo do kształcenia uczniów, którzy w dawniej


Question: jak zginął bandera?

Answer: Stepan Bandera zginął 15 października 1959 roku w zamachu przeprowadzonym w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego.

Context: władz sowieckich. W 1957 r. Nikita Chruszczow nakazał zabójstwo liderów emigracyjnego OUN – Lwa Rebeta z OUN-Z i Stepana Bandery. === Śmierć === Stepan Bandera zginął 15 października 1959 roku w zamachu przeprowadzonym w Monachium przez agenta KGB Bohdana Staszynskiego. 15 października Bandera w towarzystwie swojej sekretarki pojechał na rynek po zakupy, później udał się do domu bez niej. Odprawił też ochroniarzy. Otworzywszy kluczem drzwi klatki schodowej wszedł do domu przy Kreitmayrstrasse 7, gdzie mieszkał wraz z rodziną. Tam czekał na niego Bohdan Staszynski, który śledził Banderę już od stycznia. Narzędzie zabójstwa – specjalny pistolet rozpylający cyjanek ukrył w zwiniętej w rulon gazecie. Dwa lata wcześniej za pomocą podobnego narzędzia zabił Lwa Rebeta. Wbrew intencjom zamachowców sekcja zwłok potwierdziła obecność


Question: gdzie leży dubaj?

Answer: y na południowym wybrzeżu Zatoki Perskiej.

Context: Dubaj (arab. دبي, "trl. Dubayy, trb. Dubajj") – największe miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Stolica emiratu Dubaj. Jest położony na południowym wybrzeżu Zatoki Perskiej. W 2023 liczył ok. 3,55 mln mieszkańców. Znaczący ośrodek turystyczny. W 2019 Dubaj odwiedziło 16,3 mln turystów, było to siódme najczęściej odwiedzane miasto świata. == Demografia == Większość populacji Dubaju stanowią obcokrajowcy m.in. z Azji Południowej i Azji Południowo-Wschodniej, 25% populacji ma korzenie irańskie. W Dubaju mieszka także m.in. ponad 100 tys. Brytyjczyków. Jednakże naturalizacja jest znacznie utrudniona.{ "version": 2, "width": 500, "height": 200, "data": [ { "name": "table", "values": [ { "x": 1822, "y": 1200 }, { "x": 1900, "y": 10000 }, { "x": 1930, "y": 20000 }, { "x": 1940, "y": 38000 }, {


Question: kiedy powstało po?

Answer: Platforma Obywatelska powstała w styczniu 2001.

Context: członkinią jest PO. == Historia PO == === Geneza === Platforma Obywatelska powstała w styczniu 2001. Jej powstanie wiązało się m.in. z konfliktami w ramach koalicyjnego ugrupowania Akcja Wyborcza Solidarność, niezadowoleniem w szeregach Unii Wolności oraz wynikami wyborów prezydenckich w 2000. Inicjatorami nowego przedsięwzięcia było trzech polityków – Donald Tusk (który przegrał wcześniej walkę o przywództwo w UW stosunkiem głosów 261:338 z Bronisławem Geremkiem, po czym wraz z grupą swoich zwolenników, głównie wywodzących się z dawnego KLD, opuścił partię), Maciej Płażyński (ówczesny marszałek Sejmu, który opuścił rządzącą Akcję Wyborczą Solidarność i partię Ruch Społeczny AWS) oraz Andrzej Olechowski (który rok wcześniej ubiegał się o urząd prezydenta jako kandydat niezależny, zajmując 2. miejsce). 24 stycznia 2001 w Hali Olivia w Gdańsku


Question: co rozpoczyna wielki post?

Answer: rozpoczyna się w Kościele katolickim w Środę Popielcową

Context: roku okres wielkiego postu rozpoczyna się w Kościele katolickim w Środę Popielcową i trwa do Wielkiego Czwartku, do wieczornej Mszy św. Wieczerzy Pańskiej, która rozpoczyna obchody Triduum Paschalnego. Wielki post w Kościele katolickim jest traktowany jako czas pokuty i nawrócenia. Jego zaleceniami są post, jałmużna i modlitwa. W okresie wielkiego postu z kościoła znikają kwiaty przy ołtarzu, nastrój pokuty podkreśla skromniejszy wystrój świątyni. Kolorem liturgicznym jest fiolet, w czwartą niedzielę (jeśli jest taki zwyczaj w danej parafii) róż, a w niedzielę Męki Pańskiej (Palmową) czerwień. Aktualna, watykańska lista Przykazań kościelnych zawiera wskazanie, by w dni wyznaczone przez Kościół powstrzymywać się od jedzenia mięsa i przestrzegć postu. Taki czas ascezy i pokuty, ma stanowić przygotowanie do świąt liturgicznych. Szczegóły precyzują lokalne


Question: jak nazywa się świątynia muzułmańska?

Answer: meczecie

Context: się "ściana kibli", która w prawidłowo zbudowanym meczecie jest prostopadła do linii łączącej meczet z Kaabą w Mekce. Wierni ustawiają się rzędami równoległymi do ściany kibli, twarzą w stronę Mekki. Na środku ściany kibli znajduje się wgłębienie zwane "mihrab", gdzie podczas piątkowych modłów staje imam. W mihrabie można umieścić minbar, analogiczny do katolickiej ambony. === Udogodnienia === Ablucja poprzedza wszystkie muzułmańskie rytuały; meczety często mają specjalne, dostosowane do tego fontanny lub inne urządzenia. Jednak, w mniejszych meczetach wierni często muszą dokonywać ablucji w łazience. Troska o czystość nakazuje również zdejmowanie butów przed wejściem do miejsca kultu. Niektóre świątynie mają nawet specjalne półki na buty. Współcześnie, w celu przyciągnięcia większej ilości wiernych, meczety wyposażane są czasem w biblioteki czy sale gimnastyczne.


Question: czym pokryty jest papier do pieczenia?

Answer: powleczone są różnymi tłuszczami lub silikonem.

Context: Papier do pieczenia – rodzaj papieru o gramaturze 40-41 g/m2 wykonany z włókien celulozowych, które powleczone są różnymi tłuszczami lub silikonem. Papier taki przeznaczony jest do pieczenia beztłuszczowego. Papier do pieczenia charakteryzuje się dużą wytrzymałością na wysokie temperatury (gramatura 41 g/m2 do 230 °C, gramatura 40 g/m2 do 220 °C).


Question: skąd nazwa gołąbki?

Answer: Pochodzenie nazwy potrawy nie jest pewne.

Context: Litwie – , a w Rosji – . W Niemczech znane są w jako bądź . Dotarły także do Szwecji, gdzie nazywają się , a w Finlandii . Znajomość gołąbków w Szwecji prawdopodobnie zawdzięcza się osmańskim wierzycielom króla szwedzkiego Karola XII, którzy rezydowali w XVIII wieku w Sztokholmie. Na Półwyspie Bałkańskim i w Rumunii podobnymi potrawami są "sarme" (w Rumunii ) czy też "dolmades", chociaż tutaj używa się przede wszystkim liści winorośli lub kiszonej kapusty. Pochodzenie nazwy potrawy nie jest pewne. Max Vasmer przyjmuje pochodzenie dosłowne, to znaczy od słowa „gołąb”, co tłumaczy zbieżnością kształtu potrawy i ptaka. Polski językoznawca Marek Stachowski uznaje ten wywód za semantycznie wątpliwy. On sam wyciąga hipotezę, że słowo to jest pożyczką orientalną, argumentując to


Question: jaki samolot uderzył w wtc?

Answer: linii United Airlines

Context: samolot, linii United Airlines, uderzył w południową wieżę World Trade Center. Oba 110-piętrowe budynki zawaliły się w ciągu godziny i 41 minut, powodując niemalże całkowite zawalenie się lub poważne uszkodzenie całego pozostałego kompleksu World Trade Center leżącego pod wieżami, w tym budynku World Trade Center 7. Trzeci z samolotów, linii American Airlines, lecący z portu lotniczego Dulles International Airport, został uprowadzony nad Ohio. O 9:37 rozbił się na zachodnim skrzydle Pentagonu (siedziby koordynacji działań amerykańskich wojsk) w hrabstwie Arlington w Wirginii, powodując częściowe zawalenie się skrzydła. Ostatni z uprowadzonych samolotów, linii United Airlines, leciał w okolicach Waszyngtonu w momencie ataku. Kiedy pasażerowie dowiedzieli się o atakach na budynki w Nowym Jorku i Waszyngtonie, zaatakowali napastników, próbując przejąć kontrolę nad samolotem;


Question: kto należy do grupy g20?

Answer: państwa będące wysoko w rankingu nominalnego produktu krajowego brutto (bez uwzględnienia siły nabywczej, szarej strefy i pracy nieodpłatnej stanowiącej większość produkcji południa) na świecie, jednak reprezentację w G20 ma też kilka krajów niemieszczących się w rzeczywistej pierwszej dwudziestce większości rankingów gospodarczych, natomiast nie posiada jej kilka krajów rzeczywiście się do niej zaliczających.

Context: G20 – grupa 19 państw oraz Unia Europejska, której celem jest dyskusja nad wspólną polityką finansową. Członkowie spotykają się raz do roku, a ich reprezentantami są ministrowie finansów. Z zasady należą państwa będące wysoko w rankingu nominalnego produktu krajowego brutto (bez uwzględnienia siły nabywczej, szarej strefy i pracy nieodpłatnej stanowiącej większość produkcji południa) na świecie, jednak reprezentację w G20 ma też kilka krajów niemieszczących się w rzeczywistej pierwszej dwudziestce większości rankingów gospodarczych, natomiast nie posiada jej kilka krajów rzeczywiście się do niej zaliczających. Ze względu na swój niedemokratyczny charakter działalność grupy wzbudza wiele protestów, zwłaszcza ze strony alterglobalistów. Wielu z nich krytykuje również m.in. fakt, że chociaż Unia Europejska jest teoretycznie reprezentowana jako całość na każdym szczycie, to trzech jej


Question: ile waży spadochron?

Answer: masa spadochronu około 17 kg.

Context: którego jest wykonana czasza oraz zakładanej prędkości opadania) * Prędkość opadania skoczka wynosi 4,5-5,5 m/s * Nośność brutto około 120 kg * masa spadochronu około 17 kg. W wyniku zastosowania urządzeń opóźniających otwieranie czaszy spadochronu można na nim wykonywać skoki przy prędkości do 400 km/h. === Budowa spadochronu głównego desantowego === * czasza wraz z linkami nośnymi * uprząż * pokrowiec * osłona czaszy * spadochron stabilizujący (używany tylko do skoków przy prędkości samolotu powyżej 270-280 km/h) * osłona spadochronu stabilizującego * spadochron wyciągający (najczęściej kulisty) * węże osłaniające linki * linki wyzwalające * uchwyt wyzwalający główny * uchwyt wyzwalający awaryjny z dwiema linkami * zamek dwustożkowy * worek transportowy * poduszka plecowa. * Do każdego s.g.d. dołączona była metryka


Question: ile metrów ma pałac kultury?

Answer: ma wysokość 237 metrów.


Question: gdzie można spotkać kapibary?

Answer: W Kolumbii, Wenezueli i Argentynie

Context: masowych hodowli kapibar wielkich jest rzadkim zjawiskiem, jednak w Kolumbii można napotkać farmy zajmujące się hodowlą przemysłową tych zwierząt z przeznaczeniem na skóry. Hodowla oswojonych egzemplarzy kapibary wielkiej jest bardzo rzadko spotykana. == Znaczenie gospodarcze == W Kolumbii, Wenezueli i Argentynie kapibary wielkie są zwierzętami łownymi. Są tam przedmiotem zarówno legalnych, jak i nielegalnych polowań ze względu na mięso oraz skórę. === Wykorzystanie kulinarne === Mięso kapibary wielkiej było od wieków pożywieniem lokalnych Indian. Ich mięso w wyglądzie przypomina wołowinę, ale opisywane jako podobne w smaku do mięsa ryb. Wenezuelczycy jadają je więc mocno nasolone. Podaje się je często z ryżem i warzywami, z ryżem z curry, czy nawet jako nadzienie do ravioli. Ceniona jest także szynka z kapibary, spożywana


Question: kto przewodniczył hotelowi lambert?

Answer: ks. Adam Jerzy Czartoryski

Context: Hotel Lambert – powstały w 1833 roku monarchistyczny obóz konserwatywno-liberalny działający na emigracji po powstaniu listopadowym, skupiał głównie bogate kręgi społeczeństwa Wielkiej Emigracji. Politycznie opierał się na postanowieniach Konstytucji 3 Maja. Liczył na interwencję państw zachodnich w sprawie polskiej. Kierował nim ks. Adam Jerzy Czartoryski, a po jego śmierci syn Władysław Czartoryski. Nazwa wzięła się od siedziby księcia w Paryżu, pałacu znajdującego się na Wyspie św. Ludwika. == Powstanie obozu i jego cele == Zrzeszał cywilne i wojskowe kierownictwo powstania listopadowego oraz część inteligencji. Konserwatyści uważali, że Polska może odzyskać niepodległość tylko dzięki wielkiej wojnie mocarstw europejskich. Działalność ich polegała przede wszystkim na prowadzeniu działań dyplomatycznych. Próbowali przekonać Francję i Wielką Brytanię, że Rosja złamała jedną z zasad kongresu wiedeńskiego


Question: kto został premierem wielkiej brytanii?

Answer: Większość historyków za pierwszego Premiera Wielkiej Brytanii uważa Sir Roberta Walpole’a

Context: Partią Konserwatywną. Poprzednia koalicja w Wielkiej Brytanii została stworzona w 1940 roku przez ówczesnego Premiera, Winstona Churchilla, który wspólnie z Clementem Attlee utworzyli Rząd Jedności Narodowej, mający na celu przeprowadzenie Wielkiej Brytanii przez Drugą Wojnę Światową. Attlee jako pierwszy w historii zajął wtedy stanowisko Wicepremiera Wielkiej Brytanii. == „Pierwszy” Premier Wielkiej Brytanii == Większość historyków za pierwszego Premiera Wielkiej Brytanii uważa Sir Roberta Walpole’a, który został mianowany Pierwszym lordem skarbu w 1721 roku. W 1720 roku South Sea Company, która powstała z inicjatywy rządu by prowadzić handel bawełną i niewolnikami, upadła, powodując zrujnowanie finansowe i zostawiając wielu inwestorów na skraju bankructwa. Jednym z takich inwestorów był Król Jerzy I Hanowerski, który wezwał Walpole’a, znanego ze swoich politycznych i finansowych ekspertyz,


Question: kto jest właścicielem biedronki?

Answer: portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins.

Context: Biedronka – sieć sklepów należąca do spółki akcyjnej "Jerónimo Martins Polska" (JMP), której właścicielem jest portugalskie konsorcjum Jerónimo Martins. == Charakterystyka == Biedronka generuje 65% dochodów JMP (wrzesień 2014). Pod względem liczby sklepów jest to największa sieć handlowa w Polsce. Biedronka posiadała na koniec 2017 roku 2823 sklepy, a na koniec pierwszego półrocza 2019 r. liczba ta wzrosła do 2916. Jeronimo Martins Polska (właściciel Biedronki oraz sklepów drogeryjnych Hebe) jest jednym z największych podatników w Polsce. W 2013 roku kwota odprowadzonych podatków przez JMP to około 700 milionów złotych, w tym podatek CIT w wysokości ponad 305 milionów złotych. Przychody w 2012 roku wyniosły około 29 miliardów złotych, z kolei w 2013 już 32 miliardy złotych. Od 1995 do 2013


Question: kto zdobył mount everest?

Answer: Nowozelandczyk Edmund Hillary oraz pochodzący z Nepalu Tenzing Norgay

Context: Brytyjska ekspedycja na Mount Everest z 1953 roku była dziewiątą próbą zdobycia najwyższego szczytu na Ziemi i pierwszą, która zakończyła się powodzeniem. 29 maja 1953 roku Nowozelandczyk Edmund Hillary oraz pochodzący z Nepalu Tenzing Norgay zdobyli wierzchołek Mount Everestu. Wyprawa została zorganizowana i sfinansowana przez Komitet Himalajski. Na jej czele stanął pułkownik John Hunt. == Przygotowania == Na początku lat 50. XX wieku rozgorzała międzynarodowa rywalizacja o zdobycie Mount Everestu. W latach 1922–1952 wielokrotnie próbowano osiągnąć ten cel. Większość spośród kilkunastu ekspedycji zorganizowali Brytyjczycy. W roku 1952 pierwszą wyprawę na Mount Everest zorganizowali Szwajcarzy. Jej uczestnicy dotarli do wysokości niemalże 8600 m n.p.m. Francuscy badacze otrzymali od rządu Nepalu pozwolenie na wspinaczkę w roku 1954, zaś Szwajcarzy planowali organizację kolejnej


Question: ile żyją gryzonie?

Answer: Golce piaskowe są najdłużej żyjącymi znanymi gryzoniami, o długości życia dochodzącej do 28 lat.

Context: innej kolonii w celu wymiany genów. == Długowieczność == Golce piaskowe są najdłużej żyjącymi znanymi gryzoniami, o długości życia dochodzącej do 28 lat. Przyczyny tej długowieczności nie są dokładnie znane i stanowią obiekt badań naukowych. W ramach tych badań w 2011 roku zsekwencjonowano genom golca. Wśród obecnie znanych przystosowań umożliwiających golcom długie życie wymienia się: * umiejętność hibernowania w czasie trudnych warunków, * dodatkowy mechanizm wykrywania komórek nowotworowych oparty na genie p16Ink4a, oprócz istniejącego również u myszy i u ludzi mechanizmu opartego na genach p27Kip1, * większa odporność na raka dzięki mutacji w genie HAS2 który bierze udział w produkcji wielkocząsteczkowego kwasu hialuronowego (HMW-HA) * kilkukrotnie aktywniejsze proteasomy niż u innych ssaków. Kiedyś wierzono, że golce są całkowicie odporne na


Question: kiedy nagrano janosika?

Answer: Serial kręcono od 8 kwietnia 1972 do marca 1973.

Context: Janosik – polski serial telewizyjny z 1973 w reżyserii Jerzego Passendorfera emitowany w TVP1 od 26 lipca do 18 października 1974, luźno nawiązując do postaci karpackiego zbójnika Juraja Jánošíka, który żył na przełomie XVII i XVIII w. (w serialu pojawia się kwestia, z której wynika, że główny bohater nie jest legendarnym Janosikiem, a tylko nazywany jest jego imieniem). Ponadto fabuła serialu zawiera wiele elementów humorystycznych. == Produkcja == Serial kręcono od 8 kwietnia 1972 do marca 1973. Zdjęcia realizowano: w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, w zamku na Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Czechosłowacja), w Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze,


Question: kto dowodził w bitwie pod ostrołęką?

Answer: generała Jana Skrzyneckiego

Context: Bitwa pod Ostrołęką – bitwa powstania listopadowego, stoczona 26 maja 1831 roku pod Ostrołęką, w której główne siły wojsk polskich pod dowództwem generała Jana Skrzyneckiego starły się z wojskami rosyjskimi Iwana Dybicza. == Wstęp == Na skutek przedłużającej się przerwy w działaniach Skrzynecki pod wpływem opinii publicznej opracował plan wyprawy w sile 45 tys. żołnierzy przeciwko liczącemu 30 tys. żołnierzy korpusowi rosyjskiemu, który znajdował się między Ostrołęką a Łomżą. By pozorować obecność głównych sił polskich na szosie brzeskiej naprzeciwko armii Dybicza, pozostawiono liczący 11 tys. żołnierzy korpus Jana Umińskiego. Pomimo nieporadności Skrzyneckiego realizacja planu przebiegała pomyślnie, jednak 18 maja z nieznanych przyczyn Skrzynecki nie zdecydował się na zaatakowanie pod Śniadowem otoczonej już gwardii rosyjskiej, która dzięki temu ocalała i uszła


Question: co zawdzięczamy starożytnym rzymianom?

Answer: Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej.

Context: Starożytny Rzym – cywilizacja rozwijająca się w basenie Morza Śródziemnego i części Europy. Jej kolebką było miasto i późniejsza stolica: Rzym leżące w Italii, które w pewnym momencie swoich dziejów rozpoczęło ekspansję, rozszerzając swoje panowanie na znaczne obszary i wchłaniając m.in. kulturę starożytnej Grecji. Cywilizacja rzymska, nazywana też niekiedy grecko-rzymską, razem z pochodzącą z Bliskiego Wschodu religią – chrześcijaństwem, stworzyła podstawy późniejszej cywilizacji europejskiej. Miasto Rzym zaczęło kształtować się w VIII wieku p.n.e., natomiast kres stworzonego przez nie państwa nastąpił formalnie w 1453 roku n.e. (wraz z upadkiem Konstantynopola i tym samym Cesarstwa bizantyńskiego), choć dosyć często jako koniec starożytnego Rzymu przyjmuje się rok 476 n.e., w którym upadło Cesarstwo zachodniorzymskie. == Periodyzacja dziejów == * Królestwo rzymskie – od


Question: do czego służy elektroskop?

Answer: do wykrywania ładunku elektrycznego, a właściwie napięcia elektrycznego.

Context: Elektroskop – aparat do wykrywania ładunku elektrycznego, a właściwie napięcia elektrycznego. Prosty elektroskop listkowy składa się z pionowego, metalowego pręta, na którego końcu są przymocowane przegubowo dwa prostokątne listki z cienkiej i lekkiej folii przewodzącej prąd. Wykorzystuje zjawisko odpychania się jednoimiennych ładunków elektrycznych. Przy zetknięciu pręta z obiektem naładowanym elektrycznie część ładunku przepływa z tego obiektu do elektroskopu, listki folii odpychają się, wielkość odchylenia listków zależy od zgromadzonego na nich ładunku. Dokładnie skonstruowany oraz wycechowany taki przyrząd nazywa się elektrometrem. Może on służyć do mierzenia wysokich napięć stałych. W oparciu o zasadę działania elektroskopu konstruowany jest przyrząd do pomiaru promieniowania jonizacyjnego zwany także elektroskopem. Przyrząd ten jest elektroskopem do którego wprowadzono elektrodę elektryzującą listek elektroskopu wtedy, gdy listek opadnie. Po


Question: gdzie jest położona albania?

Answer: Albania, Republika Albanii () – państwo w południowo-wschodniej Europie na Półwyspie Bałkańskim.

Context: Albania, Republika Albanii () – państwo w południowo-wschodniej Europie na Półwyspie Bałkańskim. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z: Grecją (282 km), Czarnogórą (173 km), Macedonią Północną (151 km) oraz Serbią/Kosowem (114 km). Jest członkiem ONZ, NATO, OBWE, Rady Europy, WTO oraz jednym z założycieli Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego. Od 2014 roku Albania ma status kandydata do Unii Europejskiej. Albania ma system parlamentarny. Stolicą kraju jest Tirana, jest to również finansowe centrum kraju. Reformy wolnego rynku otworzyły kraj na inwestycje zagraniczne, zwłaszcza w rozwój


Question: jakie wydarzenie stało się źródłem dzisiejszych biegów maratońskich?

Answer: zwycięskiej dla Greków bitwie z Persami pod Maratonem w 490 r. p.n.e.

Context: Bieg maratoński (maraton) – bieg na dystansie 42 195 m. == Pochodzenie nazwy == Nazwa pochodzi od miejscowości Maraton w Grecji. Według Herodota po zwycięskiej dla Greków bitwie z Persami pod Maratonem w 490 r. p.n.e., armia perska zaokrętowała i wypłynęła w kierunku bezbronnych Aten. Widząc to, Grecy udali się co sił w nogach do miasta, przybywając praktycznie równocześnie z okrętami perskimi. Bieg ten stał się podstawą romantycznych historii, według których posłaniec Filippides pobiegł do Aten, by opowiedzieć o zwycięstwie i poinformować Ateńczyków, że płynie ku nim flota perska. Po przekazaniu tej wiadomości padł martwy. W 1879 r. brytyjski poeta Robert Browning napisał na kanwie tej historii znany wiersz "Filippides" (ang. "Pheidippides"). Michel Bréal, francuski filolog, zainspirowany historią marszu zasugerował


Question: co oznacza pojęcie człowiek renesansu?

Answer: pojęcie „Człowieka renesansu”, oznaczające uczonego o wszechstronnej wiedzy i wielu talentach.

Context: Bacon (1214 – ok. 1292) – filozof, teolog, fizyk i matematyk === Czasy nowożytne === XV wiek we Włoszech przyniósł nowy typ polihistora, łączącego znajomość nauk matematycznych i technicznych z biegłością w zakresie sztuk plastycznych. Wówczas też narodziło się pojęcie „Człowieka renesansu”, oznaczające uczonego o wszechstronnej wiedzy i wielu talentach. * Leon Battista Alberti (1404–1472) – malarz, poeta, filozof, kartograf, muzyk i architekt * Leonardo da Vinci (1452–1519) – malarz, architekt, filozof, muzyk, pisarz, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, wynalazca, geolog * Erazm z Rotterdamu (ok. 1469–1536) – filolog, filozof, literat, teolog i pedagog * Mikołaj Kopernik (1473–1543) – astronom, prawnik, matematyk, poeta, ekonomista i lekarz * Galileusz (1564–1642) – astronom, astrolog, fizyk i filozof * Juan Caramuel y Lobkowitz (1606–1682)


Question: w jakim celu powstała liga narodów?

Answer: Celem Ligi Narodów było utrzymanie pokoju i współpracy na świecie, a impulsem do jej utworzenia był wielki rozlew krwi podczas I wojny światowej.

Context: Liga Narodów (, ) – istniejąca w latach 1920-1946 organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy prezydenta Stanów Zjednoczonych Woodrowa Wilsona podczas paryskiej konferencji pokojowej kończącej I wojnę światową. Statut Ligi został przyjęty przez paryską konferencję pokojową. Stał się on pierwszą częścią podpisanego 28 czerwca 1919 traktatu wersalskiego i wszedł w życie 10 stycznia 1920, wraz z innymi postanowieniami traktatu. Celem Ligi Narodów było utrzymanie pokoju i współpracy na świecie, a impulsem do jej utworzenia był wielki rozlew krwi podczas I wojny światowej. Siedzibą organizacji była Genewa. W związku z powstaniem Organizacji Narodów Zjednoczonych w 1945 r., Liga Narodów została formalnie rozwiązana w 1946 roku, choć faktycznie przestała funkcjonować już podczas II wojny światowej. Ustanowienie Ligi Narodów stało się przyczyną odmowy ratyfikacji


Question: w jakich filmach grał tom holland?

Answer: Tom Holland grał rolę Petera Parkera / Spider-Mana w filmach należących do Filmowego Uniwersum Marvela: "Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów" (2016), "Spider-Man: Homecoming" (2017), "Avengers: Wojna bez granic" (2018) i ich kontynuacjach.

Context: Thomas Stanley Holland (ur. 1 czerwca 1996 w Kingston upon Thames) – brytyjski aktor, odtwórca m.in. roli Spider-Mana. Tom Holland grał rolę Petera Parkera / Spider-Mana w filmach należących do Filmowego Uniwersum Marvela: "Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów" (2016), "Spider-Man: Homecoming" (2017), "Avengers: Wojna bez granic" (2018) i ich kontynuacjach. == Życiorys == === Rodzina i edukacja === Urodził się w Kingston upon Thames w Londynie, jako syn Nicoli „Nikki” Elizabeth (z domu Frost) i Dominica Anthony’ego Hollanda. Jego matka była fotografką, a ojciec – komikiem i autorem. Jego dziadkowie ze strony ojca urodzili się odpowiednio na wyspie Man i Tipperary w Irlandii. Ma trzech młodszych braci: bliźniaków – Harry’ego i Sama (ur. 1999) oraz Patricka „Paddy’ego” (ur. 2004). Uczęszczał do


Question: kto zwołuje zgromadzenie narodowe?

Answer: Obrady Zgromadzenia Narodowego zwołuje marszałek Sejmu w drodze postanowienia.

Context: na rzecz władzy wykonawczej, zamieniono ZN na Zgromadzenie Elektorów. === Posiedzenia Zgromadzenia Narodowego II Rzeczypospolitej === == III Rzeczpospolita == Zgromadzenie Narodowe zostało wprowadzone ponownie do polskiego systemu organów władzy w 1989. W dniu 19 lipca 1989 dokonało wyboru jedynego prezydenta PRL. Obrady Zgromadzenia Narodowego zwołuje marszałek Sejmu w drodze postanowienia. Obradom przewodniczy marszałek Sejmu, a w jego zastępstwie marszałek Senatu. Parlamentarzyści podczas posiedzenia Zgromadzenia Narodowego są sobie równi (brak rozróżnienia na posłów i senatorów). Zgromadzenie nie ma określonego harmonogramu posiedzeń; działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu; jest zwoływane jedynie do wypełnienia którejś z kompetencji określonych w Konstytucji (art. 114 ust. 1 Konstytucji): * przyjęcia przysięgi prezydenckiej (art. 130 Konstytucji), * uznania trwałej niezdolności prezydenta do sprawowania urzędu ze


Question: jak inaczej nazywamy hermafrodytyzm?

Answer: obojnactwo, dwupłciowość, obupłciowość, androgynia

Context: Hermafrodytyzm, inaczej obojnactwo, dwupłciowość, obupłciowość, androgynia – zjawisko występowania w ciele jednego osobnika jednocześnie męskich i żeńskich gruczołów rozrodczych albo występowanie w jego ciele gruczołu obojnaczego wytwarzającego jaja i plemniki. Obojnactwo występuje często u zwierząt bezkręgowych i u roślin wyższych, rzadziej u kręgowców. U osobników hermafrodytycznych najczęściej zachodzi zapłodnienie krzyżowe, rzadziej samozapłodnienie – u roślin nazywane samopylnością. Historycznie termin „hermafrodyta” był również używany do opisywania wieloznaczności genitaliów i gonadalnego mozaicyzmu u osobników gatunków rozdzielnopłciowych, zwłaszcza u człowieka. Pojęcie interpłciowości stało się preferowanym określeniem dla człowieka, ponieważ słowo „hermafrodyta” jest uważane za wprowadzające w błąd i stygmatyzujące, jak również „naukowo zwodnicze i klinicznie problematyczne”. == Etymologia == Termin wywodzi się od słowa , starogreckiego: ("hermaphroditos)", co z kolei wywodzi się od


Question: co to światłowody?

Answer: przezroczysta zamknięta struktura z włókna szklanego wykorzystywana do propagacji światła jako nośnika informacji.

Context: Światłowód – przezroczysta zamknięta struktura z włókna szklanego wykorzystywana do propagacji światła jako nośnika informacji. Światłowody są także używane w celach medycznych, na przykład w technice endoskopowej, dekoracyjnych, w telekomunikacji, telewizji kablowej, technice laserowej, optoelektronice i jako składniki zintegrowanych układów optycznych. Medium transmisyjnym jest włókno światłowodowe o średnicy nieco większej od średnicy ludzkiego włosa. Jego zalety to zasięg i pasmo transmisji większe niż dla innych mediów transmisji. W 1977 roku został stworzony pierwszy na świecie światłowód telekomunikacyjny, długości 9 km, łączący dwie centrale telefoniczne w Turynie we Włoszech. W Polsce pierwszy kabel światłowodowy został zaprojektowany i stworzony w 1978 przez pracowników naukowych Uniwersytetu Marii Skłodowskiej-Curie w Lublinie. W styczniu 2017 największa polska sieć światłowodowa należała do Orange Polska, a jej


Question: gdzie się znajduje park wodny suntago?

Answer: w pobliżu Mszczonowa i Żyrardowa, około 50 kilometrów od centrum Warszawy i ponad 100 kilometrów od Łodzi.

Context: Świnice, działa "Suntago Village", kompleks 100 domów typu bungalow. ; Hotel : Planowany jest czterogwiazdkowy hotel z 240 pokojami oraz salami konferencyjnymi, bezpośrednio połączony z Suntago Wodny Świat. == Miejsce w rankingach == Park of Poland zajął w 2020 roku 10. miejsce w rankingu „European Star Award” dla najlepszych parków wodnych w Europie. == Dojazd == Kompleks zlokalizowany jest w pobliżu Mszczonowa i Żyrardowa, około 50 kilometrów od centrum Warszawy i ponad 100 kilometrów od Łodzi. Park of Poland znajduje się pomiędzy drogą ekspresową S8 i autostradą A2. W 2018 gminy Mszczonów i Radziejowice, dzięki dotacji ze środków województwa mazowieckiego, wybudowały drogę dojazdową łączącą obiekt z drogą krajową nr 50 w Słabomierzu. Park posiada połączenia autobusowe z Warszawą i Żyrardowem.


Question: kiedy obchodzi sie swieto pracy?

Answer: corocznie 1 maja.

Context: Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy, popularnie zwany Świętem Pracy lub po prostu 1 Maja – międzynarodowe święto klasy robotniczej, obchodzone od 1890 corocznie 1 maja. W Polsce Święto Pracy jest świętem państwowym od 1950. Święto wprowadziła w 1889 II Międzynarodówka dla upamiętnienia wydarzeń z pierwszych dni maja 1886 w Chicago, w Stanach Zjednoczonych podczas strajku będącego częścią ogólnokrajowej kampanii na rzecz wprowadzenia 8-godzinnego dnia pracy. == Geneza == Sytuacja w Chicago była napięta już kilka lat przed wydarzeniami z 1886. Fatalne warunki pracy, niskie płace i praca do dwunastu godzin na dobę były standardem. Dodatkowo antykapitalistyczne nastroje były podsycane przez agitatorów, walczących m.in. o ośmiogodzinny dzień pracy. Opór robotników skierował się przeciwko właścicielowi firmy McCormick Harvester Co., który zamierzał modernizować


Question: kto korzysta z gis?

Answer: Szeroką grupę zastosowań GIS stanowi wszelkiego typu ewidencja – gruntów, budynków, a ogólnie rzecz biorąc, wszelkiego rodzaju zasobów. Szczegółowe informacje tego typu wykorzystują urbaniści, geodeci, konstruktorzy.

Context: ploter oraz drukarka (mozaikowa lub laserowa). == Zastosowania GIS == Szeroką grupę zastosowań GIS stanowi wszelkiego typu ewidencja – gruntów, budynków, a ogólnie rzecz biorąc, wszelkiego rodzaju zasobów. Szczegółowe informacje tego typu wykorzystują urbaniści, geodeci, konstruktorzy. Zastosowanie warstwowej organizacji map umożliwia łatwą modyfikację jedynie wybranych obiektów, bez konieczności przerysowywania całej mapy. Komputerowa ewidencja własności gruntów z powodzeniem może zastąpić tradycyjną, prowadzoną za pomocą rejestrów i map geodezyjnych (katastralnych). Inną grupę zastosowań stanowi wykorzystanie GIS do przetwarzania informacji o lokalizacji wszelkiego rodzaju zjawisk, zwłaszcza tych cechujących się znaczną zmiennością w czasie. GIS są bardzo wygodnym narzędziem w rejestracji poziomów emisji wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń. Dla potrzeb monitoringu środowiska naturalnego akwizycja danych dla GIS może być prowadzona z wykorzystaniem zdalnych czujników i urządzeń


Question: kto jest mężem eleni?

Answer: Fotis Tzokas

Context: Edycja Świętego Pawła, Częstochowa 2006). Książka jest rozmową z o. Robertem Mirosławem Łukaszukiem z biura prasowego klasztoru jasnogórskiego o jej życiu, miłości, cierpieniu i rozmowach z Bogiem. Od 2018 roku prowadziła kanał YouTube, który do kwietnia 2021 zdobył ponad 13 tysięcy subskrybentów i ponad milion wyświetleń. Został on jednak usunięty „z uwagi na zagrażające niebezpieczeństwo” wraz z ponad setką teledysków. 22 maja 2022 Eleni założyła drugi kanał. Piosenkarka mieszka w Poznaniu. === Życie prywatne === Mężem Eleni jest Fotis Tzokas – brat założyciela zespołu Prometheus, Kostasa Tzokasa. Zawarli związek małżeński w 1976 roku. == Dyskografia == === Albumy studyjne === * "Po słonecznej stronie życia" 1978 * "S’agapo – moja miłość" 1979 * "Buzuki disco" 1980 * "Ty – jak


Question: w jakiej erze żyjemy?

Answer: antropocenu

Context: nowa epoka geologiczna rozpoczęła się już 200 lat temu. Postulatora antropocenu poparli geologowie Jan Zalasiewicz i Mark Williams z Uniwersytetu w Leicester w Wielkiej Brytanii oraz Daniel Richter z Uniwersytetu Duke'a w USA. Uczeni ci wezwali Międzynarodową Komisję Stratygraficzną, by ogłosiła, że żyjemy w epoce antropocenu. == Datacja == Proponuje się wiele dat rozpoczęcia epoki antropocenu. Według części badaczy, rozpoczął się wraz z rewolucją neolityczną, czyli ok. – p.n.e. (co wykluczałoby istnienie holocenu). Inni wskazują rewolucję przemysłową z końca XVIII wieku, bądź początek ery atomu, czyli lata czterdzieste i pięćdziesiąte XX wieku. == Charakterystyka epoki == Antropocen charakteryzuje szereg unikalnych cech. === Zanik bioróżnorodności === Jednym z najbardziej drastycznych objawów antropocenu jest znaczący zanik bioróżnorodności, czasem nazywany nawet szóstym wymieraniem.


Question: kiedy zmarł andrzej wajda?

Answer: 9 października 2016

Context: Andrzej Witold Wajda (ur. 6 marca 1926 w Suwałkach, zm. 9 października 2016 w Warszawie) – polski reżyser filmowy i teatralny, w młodości aktywny jako malarz. W sezonie 1989/1990 dyrektor artystyczny Teatru Powszechnego w Warszawie. Czterokrotnie jego filmy były nominowane do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. W latach 1989–1991 senator I kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego. Popularność przyniosły mu filmy inicjujące tzw. polską szkołę filmową: "Kanał" oraz "Popiół i diament", w których dokonywał rozrachunku z czasami II wojny światowej. Dokonał ekranizacji wielu dzieł literackich, jak "Popioły", "Brzezina", "Wesele", "Ziemia obiecana", "Panny z Wilka" i "Pan Tadeusz". Współtworzył kino moralnego niepokoju, w którego ramach powstały osadzone w tematyce społecznej, demaskujące patologie systemu komunistycznego w Polsce filmy: "Człowiek z marmuru" i jego