Question: kiedy zlikwidowano stocznie w polsce?

Answer: 1 listopada 1988

Context: „Dar Pomorza”. W latach 1987-1991 w Stoczni Gdańskiej wybudowano 5 dużych żaglowców szkolnych typu B810 dla ZSRR („Drużba”, „Mir”, „Cherson”, „Pallada”, „Nadieżda”). Ostatni z nich kończony był w okresie poważnych trudności, jakie przeżywała Stocznia Gdańska i został odebrany dopiero w 1992 roku. ==== Stocznia Gdańska im. Lenina w likwidacji ==== * 1 listopada 1988 mimo najlepszych wyników ekonomicznych ze wszystkich liczących się stoczni polskich, Stocznia Gdańska została postawiona w stan likwidacji przez rząd premiera Mieczysława Rakowskiego pod pretekstem słabych wyników ekonomicznych.Unikatowy żaglowy statek wycieczkowy „Gwarek” budowany w tym okresie z braku funduszy nie został ukończony. Jego kadłub przez kilka lat rdzewiał w jednym z basenów Stoczni Gdańskiej, po czym został sprzedany za granicę, przebudowany na luksusowy statek wycieczkowy jako pięciomasztowy


Question: co robią zające jesienią?

Answer: jesienią mogą zjadać korzonki lub inny wydobywany spod ziemi pokarm roślinny.

Context: Zimą zające szaraki, zmuszone głodem, często żerują w nieogrodzonych sadach. === Tryb życia === Zające szaraki są wyłącznie roślinożerne. Piją wodę ze zbiorników sporadycznie, najczęściej wystarcza im rosa z roślin, którymi się żywią. Wiosną i latem spożywają niewielkie nadziemne części roślin, jesienią mogą zjadać korzonki lub inny wydobywany spod ziemi pokarm roślinny. W zimie obgryzają gałązki drzew i krzewów, wczesną wiosną zjadają młode pędy. Zające szaraki nie kopią nor. Śpią w wyciśniętych podczas leżenia nieckach, które nazywa się kotlinkami. Odżywiają się zarówno w dzień, jak i w nocy. Wzrok mają raczej słaby. Ruch rozpoznają doskonale, nawet ze sporej odległości, ale nieruchome przedmioty rozróżniają słabo. W normalnych warunkach nigdy nie wydają głosu. Ich charakterystyczny głos, tak zwane kniazienie, można usłyszeć tylko


Question: na jakie receptory działa atropina?

Answer: Antagonista pozazwojowych receptorów muskarynowych M1-M2.

Context: Atropina () – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów tropanowych, ester 3-hydroksytropanu i kwasu 3-hydroksy-2-fenylopropanowego. Antagonista pozazwojowych receptorów muskarynowych M1-M2. Nie wykazuje istotnego działania na pozostałe receptory muskarynowe. Stosowana jako lek rozkurczowy i środek rozszerzający źrenice. Jest racematem składającym się z dwóch enancjomerów różniących się konfiguracją przy atomie 2 grupy fenylopropanianowej; enancjomer 2"S" to hioscyjamina (L-atropina), wykazująca silniejsze działanie niż racemat. Występuje naturalnie w wielu roślinach rodziny psiankowatych ("Solanaceae"), m.in.: pokrzyku wilczej jagodzie ("Atropa belladonna"), bieluniu dziędzierzawie ("Datura stramonium") czy lulku czarnym ("Hyoscyamus niger"). == Wpływ na organizm == Atropina poraża zakończenia przywspółczulnego układu nerwowego, blokując receptory muskarynowe, co skutkuje obniżeniem wydzielania gruczołowego oraz rozkurczem mięśni gładkich przewodu pokarmowego, oskrzeli i układu moczowego. Poraża akomodację oka i rozszerza źrenice, przyspiesza


Question: ile jest linii metra w londynie?

Answer: Metro londyńskie liczy 12 linii

Context: Metro w Londynie () – system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie – pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Angielska nazwa wskazuje na podziemne położenie, jednak około 55% długości tras nie znajduje się pod ziemią. Metro londyńskie liczy 12 linii, 272 stacji (w tym 14 poza administracyjnymi granicami Wielkiego Londynu) oraz 402 km tras. Codziennie korzysta z niego ok. 3,67 miliona podróżnych. Od 2003 jest podporządkowane jednostce organizacyjnej zwanej Transport for London, zarządzającej w imieniu władz Wielkiego Londynu większością komunikacji miejskiej. == Historia == Pierwsze połączenie podziemnej kolejki w Londynie zostało uruchomione 10 stycznia 1863 przez spółkę "Metropolitan Railway". Decyzja o budowie tuneli


Question: dlaczego cesarz karol otrzymał przydomek wielki?

Answer: Już współcześni w uznaniu zasług nadali mu przydomek „Wielki” (choć według innych opinii, przydomek ten ma źródło w ogromnym, jak na owe czasy, wzroście władcy – 184 cm)

Context: Już współcześni w uznaniu zasług nadali mu przydomek „Wielki” (choć według innych opinii, przydomek ten ma źródło w ogromnym, jak na owe czasy, wzroście władcy – 184 cm), zaś w językach słowiańskich jego imię stało się synonimem godności królewskiej. Jego rozumienie władzy królewskiej i powinności władcy w stosunku do Kościoła spowodowało znaczne zacieśnienie więzów łączących państwo i kościół. Karol Wielki za swój obowiązek uważał walkę z poganami i niewiernymi, a także umacnianie wiary chrześcijańskiej. W 1165 roku, za aprobatą antypapieża Paschalisa III, cesarz Fryderyk Barbarossa dokonał uroczystej ekshumacji szczątków Karola Wielkiego (zostały odnalezione w Akwizgranie i przeniesione do ołtarza głównego). W tym też roku Ra-inald z Das-sel, ar-cy-bi-skup Ko-lo-nii i kanc-lerz Fry-de-ry-ka Bar-ba-ros-sy, na żą-da-nie Fry-de-ry-ka i za apro-ba-tą an-ty-pa-pie-ża


Question: w którym roku urodziła się maria skłodowska-curie?

Answer: 7 listopada 1867

Context: Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – polsko-francuska uczona zajmująca się fizyką doświadczalną i chemią fizyczną, podwójna noblistka – laureatka Nagrody Nobla z fizyki (1903) i chemii (1911). W 1891 Maria Skłodowska wyjechała z Królestwa Polskiego do Paryża, by podjąć studia na Sorbonie (w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na ziemiach polskich); następnie rozwinęła tam swoją karierę naukową. Była prekursorką nowej gałęzi chemii – radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Nagrodą Nobla została wyróżniona po raz pierwszy w 1903 – z fizyki, wraz


Question: jak nazywał się pierwszy król polski?

Answer: Bolesław I Chrobry

Context: Król Polski (łac. "rex Poloniae") – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej. == Historia == Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025. Tytuł królewski był związany na stałe z osobą polskiego monarchy od koronacji Władysława I Łokietka (1320) do III rozbioru Polski i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego (1795). Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie. Ostatnim wielkim księciem litewskim był Zygmunt II August. == Koronacja == Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w latach 1705 i 1764


Question: kto reprezentował rosję na kongresie wiedeńskim?

Answer: ministrowie spraw zagranicznych Rosji

Context: roku, gdy podpisany został "Akt końcowy Kongresu Wiedeńskiego". Początkowo rolę dominującą odgrywali przedstawiciele wyłącznie czterech mocarstw zwycięskich, czyli ministrowie spraw zagranicznych Rosji, Wielkiej Brytanii, Austrii i Prus. Dyplomaci francuscy i hiszpańscy otrzymali jedynie prawo opiniowania ich decyzji. Spotkało się to ze sprzeciwem Talleyranda, który utrzymywał, że rządzona przez Burbonów Francja należy do koalicji zwycięzców. W związku z tym utworzono "Komitet Ośmiu", do którego dokooptowano pozostałych sygnatariuszy I pokoju paryskiego, czyli Francję, Hiszpanię, Portugalię i Szwecję. Komitet ten powołał dziesięć komisji roboczych: prawną, statystyczną, ds. Polski, Saksonii, Niemiec, Włoch, Szwajcarii, rang i stopni dyplomatycznych, handlu niewolnikami i żeglugi śródlądowej. Najistotniejsze decyzje nadal jednak zapadały wyłącznie przy uzyskaniu aprobaty "Komitetu Czterech", a po intrydze styczniowej "Komitetu Pięciu", gdy na znaczeniu zyskał głos


Question: kiedy weszło ofe?

Answer: Otwarte fundusze emerytalne powstały w ramach reformy systemu emerytalnego w 1999 roku

Context: Otwarty fundusz emerytalny (OFE) – w Polsce osoba prawna stanowiąca odrębną masę majątkową, zarządzana i reprezentowana przez powszechne towarzystwo emerytalne (PTE), działający na podstawie ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (). Członkowie OFE posiadają jednostki rozrachunkowe zapisane na ich indywidualnych rachunkach, których wartość jest wyceniana każdego dnia roboczego w oparciu o aktualną wartość rynkową aktywów OFE i sumę jednostek rozrachunkowych zapisanych na rachunkach prowadzonych przez dane OFE. OFE inwestuje posiadane środki w instrumenty finansowe dopuszczone przez obowiązujące przepisy i w granicach dopuszczonych limitów. Otwarte fundusze emerytalne powstały w ramach reformy systemu emerytalnego w 1999 roku i pozwalają na gromadzenie środków pieniężnych na emeryturę w tzw. II filarze. Podstawą prawną dla działalności otwartych funduszy


Question: kto utworzył królestwo polskie?

Answer: państwo utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego

Context: Królestwo Polskie (, "Carstwo Polskoje"), tzw. Królestwo Kongresowe, potocznie "Kongresówka" – państwo utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego, połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim w latach 1815–1832 w oparciu o Konstytucję Królestwa Polskiego (1815). Od 1832 do 1917 związek Królestwa Polskiego z Cesarstwem Rosyjskim regulował Statut Organiczny (1832), choć jego przepisy nigdy nie weszły w życie, ze względu na obowiązujący od 1833 do 1917 „stan oblężenia”. Utworzone formalnie na mocy traktatu rosyjsko-austriacko-pruskiego z 3 maja 1815, w którym mocarstwa dokonały podziału ziem Księstwa Warszawskiego. Artykuł V tego traktatu głosił, że ziemie Księstwa Warszawskiego pozostające pod kontrolą rosyjską zostają połączone z Rosją "nieodzownie przez swoją konstytucję" i oddane "na wieczne czasy" w ręce "Najjaśniejszego Cesarza Wszechrosji". Traktat podziałowy wszedł później do aktu końcowego


Question: kto nazwał dni tygodnia?

Answer: Za twórcę nazw dni tygodnia w językach słowiańskich uznaje się św. Metodego.

Context: przejęli nazw dni od planet, lecz zastosowali system liczebnikowy z jednym wyróżnionym dniem odpoczynku. == Języki słowiańskie == W języku polskim oraz większości języków słowiańskich tydzień i nazewnictwo dni tygodnia zostało wprowadzone wraz z pojawieniem się chrześcijaństwa. Za twórcę nazw dni tygodnia w językach słowiańskich uznaje się św. Metodego. Ustalone przez niego nazwy miały następujące znaczenie: * niedziela: nazwa w większości języków słowiańskich nawiązuje do obowiązku powstrzymania się od pracy i pochodzi od prasłowiańskiego "ne dělatĭ" – nie działać, nie pracować – oznacza dzień odpoczynku. Zgodnie z chrześcijańską tradycją był to pierwszy dzień tygodnia; * poniedziałek: oznacza dosłownie dzień, który następuje „po niedzieli”, był to drugi dzień tygodnia; * wtorek: jest „wtórym”, czyli drugim dniem po niedzieli ("wtóry" – drugi,


Question: gdzie stał pałac saski?

Answer: znajdował się przy dzisiejszym placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie.

Context: Pałac Saski – klasycystyczny pałac, który znajdował się przy dzisiejszym placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Został zniszczony przez wojska niemieckie po upadku powstania warszawskiego w grudniu 1944 roku. W 2021 roku podjęto decyzję o odbudowie pałacu. == Historia == === Powstanie pałacu i czasy saskie === Pierwotnie na miejscu pałacu stał dwór Tobiasza Morsztyna. Jego spadkobierca Jan Andrzej Morsztyn na miejscu dworu i części Wału Zygmuntowskiego wybudował po 1661 roku piętrowy barokowy pałac z czterema wieżami. Pałac ten zakupił w 1713 roku król August II Mocny, który rozpoczął jego przebudowę ukończoną w 1724 roku. Pracami kierowali Carl Friedrich Pöppelmann i Joachim Daniel Jauch. Przebudowany pałac stanowił jedno z założeń urbanistycznych Osi Saskiej ciągnącej się od Krakowskiego Przedmieścia do Koszar


Question: kto trenerem reprezentacji polski w siatkówce?

Answer: Nikola Grbić

Context: Reprezentacja Polski w piłce siatkowej mężczyzn – narodowy zespół siatkarzy, który reprezentuje Rzeczpospolitą Polską w meczach i turniejach międzynarodowych organizowanych przez FIVB i CEV. Zwyczajowo zwany również "reprezentacją narodową", "kadrą narodową" lub "drużyną narodową". Za organizację reprezentacji odpowiedzialny jest Polski Związek Piłki Siatkowej. Obecnie trenerem jest Nikola Grbić. Sześciokrotnie była wybierana najlepszą drużyną roku w Plebiscycie „Przeglądu Sportowego” w 2006, 2009, 2011, 2012, 2014 i 2018. == Dzieje reprezentacji == * === Historyczne mecze === * Igrzyska olimpijskie: ** Pierwszy mecz w turnieju: 13 października 1968, Japonia – Polska 3:0 (15:9, 15:11, 15:10), Meksyk 1968 ** Pierwsze zwycięstwo w turnieju: 16 października 1968, Polska – Meksyk 3:1 (15:10, 7:15, 15:4, 15:3), Meksyk 1968 ** Zwycięstwo w finale: 30 lipca 1976,


Question: jakie może być zachowanie?

Answer: Zachowanie może być "reaktywne" lub "celowe" – ukierunkowane na osiągnięcie celu (czynność)

Context: Zachowanie (ang. "behavior") – skoordynowane postępowanie organizmu w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, różnego rodzaju reakcje na bodźce z otoczenia (układ bodziec – reakcja, ang. "stimulus" – "reaction", S–R), np. wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe. Zachowanie może być "reaktywne" lub "celowe" – ukierunkowane na osiągnięcie celu (czynność): * jest rezultatem działania bodźców zewnętrznych ("behawioryzm") * jest rezultatem działania popędów, zdeterminowane przez wcześniejsze doświadczenia i w dużej mierze nieświadome ("psychoanaliza") * jest wynikiem potrzeby eksploracji i procesów poznawczych ("psychologia poznawcza") * jest rezultatem doświadczanej akceptacji ("psychologia humanistyczna") * jest komunikatem pozostającym w sprzężeniu zwrotnym, zarówno przyczyną, jak i skutkiem ("psychologia systemowa") * jest usiłowaniem przystosowania się organizmu w celu przetrwania ("psychologia ewolucyjna") == Przykłady zachowań == *


Question: kto napisał powieść faraon?

Answer: Bolesława Prusa

Context: Faraon – powieść historyczna Bolesława Prusa, ukończona w maju 1895 roku. Publikowana w odcinkach w „Tygodniku Illustrowanym” od października 1895 roku. Akcja utworu rozgrywa się w Starożytnym Egipcie i opowiada o losach młodego faraona, Ramzesa XIII, próbującego poznać mechanizmy zarządzania państwem oraz podejmującego walkę o niezależność władzy faraona od kasty kapłańskiej. == Okoliczności powstania i publikacja powieści == Niedługo po publikacji "Emancypantek" „Kurier Codzienny” opublikował informację, według której Prus przymierza się do napisania powieści zatytułowanej "Faraon". Ponieważ pisarz znany był ze swojej niechęci do powieści historycznych, publiczność uważała początkowo, że nowy utwór będzie miał miejsce w realiach współczesnych, a jego tytuł odnosi się do popularnej ówcześnie gry w karty, o tej właśnie nazwie. W rzeczywistości jednak poglądy Prusa na twórczość


Question: jakie są składniki pokarmowe?

Answer: Składniki odżywcze – substancje chemiczne dostarczane do organizmu przez pokarm, który dostaje się do niego poprzez układ pokarmowy i wydobywane są z niego w procesie trawienia. Elementy produktów spożywczych są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Należą do nich: * białka ** pełnowartościowe (zwierzęce oraz pochodzące z roślin strączkowych) ** niepełnowartościowe (roślinne) ** częściowo niepełnowartościowe, czyli zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, jednak w niewystarczających człowiekowi ilościach * tłuszcze ** roślinne ** zwierzęce * węglowodany ** proste (fruktoza, glukoza, mannoza, galaktoza) ** złożone: dwucukry (laktoza, sacharoza, maltoza), wielocukry (skrobia,pektyny) * witaminy * sole mineralne **makroelementy (wapń, fosfor, potas, magnez, chlor, siarka, sód) ** mikroelementy (żelazo, cynk, miedź, molibden, jod, mangan, kobalt, fluor, selen, chrom) * woda

Context: Składniki odżywcze – substancje chemiczne dostarczane do organizmu przez pokarm, który dostaje się do niego poprzez układ pokarmowy i wydobywane są z niego w procesie trawienia. Elementy produktów spożywczych są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Należą do nich: * białka ** pełnowartościowe (zwierzęce oraz pochodzące z roślin strączkowych) ** niepełnowartościowe (roślinne) ** częściowo niepełnowartościowe, czyli zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, jednak w niewystarczających człowiekowi ilościach * tłuszcze ** roślinne ** zwierzęce * węglowodany ** proste (fruktoza, glukoza, mannoza, galaktoza) ** złożone: dwucukry (laktoza, sacharoza, maltoza), wielocukry (skrobia,pektyny) * witaminy * sole mineralne **makroelementy (wapń, fosfor, potas, magnez, chlor, siarka, sód) ** mikroelementy (żelazo, cynk, miedź, molibden, jod, mangan, kobalt, fluor, selen, chrom) * woda Składniki odżywcze spełniają trzy funkcje w organizmie:


Question: jak zmarł bruce lee?

Answer: Oficjalnie ustalono, że śmierć Bruce’a Lee nastąpiła na skutek obrzęku mózgu spowodowanego przez pomieszanie środków przeciwbólowych ze środkami odurzającymi.

Context: (tj. nadmierne nagromadzenie płynów). Zator w płucach i innych organach wyraźnie wskazuje na to, że obrzęk mózgu doprowadził najpierw do zatrzymania funkcji oddechowych, podczas gdy serce nadal tłoczyło krew do tętnic, które rozszerzały się z powodu braku tlenu. Obrzęk ostatecznie spowodował niewydolność ośrodków sercowych w mózgu i zatrzymanie akcji serca”. Oficjalnie ustalono, że śmierć Bruce’a Lee nastąpiła na skutek obrzęku mózgu spowodowanego przez pomieszanie środków przeciwbólowych ze środkami odurzającymi. Istnieje wiele popularnych hipotez i legend miejskich o przyczynach jego śmierci, m.in. taka, że wszystkiemu winne są triady lub mnisi z klasztoru Shaolin, którzy to mieli zabić go „ciosem wibrującej pięści” za ujawnienie tajemnic kung-fu. Bruce Lee został pochowany na cmentarzu Lake View w Seattle (Stany Zjednoczone). == Wybrana filmografia ==


Question: co sie robi w laboratorium?

Answer: badań naukowych lub analiz lekarskich.

Context: Laboratorium – pomieszczenie przeznaczone do przeprowadzania badań naukowych lub analiz lekarskich. Wyposażone w odpowiedni do tego celu sprzęt. Laboratorium postrzegane nie jako pomieszczenie, lecz jako jednostka organizacyjna, jest zespołem złożonym z ludzi, pomieszczenia i sprzętu. Laboratoria przyjmują różną postać zależnie od rodzaju eksperymentów, jakie się w nich wykonuje. Mogą to być niewielkie pomieszczenia wielkości pokoju mieszkalnego, jak i hale o kubaturze zbliżonej do fabryk lub kompleksy badawcze wielkości dużego miasta. == Rodzaje laboratoriów == === Laboratoria fizyczne === Mogą to być zarówno pomieszczenia podobne do laboratoriów analitycznych, jak i duże hale mieszczące różnego rodzaju aparaturę o znacznych gabarytach. Ich konstrukcja i rozmiary są uzależnione od rodzaju prowadzonych badań. Badania z dziedziny fizyki ciała stałego czy fizyki materiałowej można przeprowadzać w


Question: w jakich górach leży śnieżnik?

Answer: w polskiej części Sudetów Wschodnich

Context: Masyw Śnieżnika (332.62, krótko po 1945 "Góry Śnieżne", czes. "Králický Sněžník", niem. "Glatzer Schneegebirge") – najwyższe pasmo górskie w polskiej części Sudetów Wschodnich, położone po obu stronach polsko-czeskiej granicy, na południowy wschód od Kłodzka. == Położenie == Od zachodu Masyw ograniczony jest rowem Górnej Nysy i Przełęczą Międzyleską od Gór Bystrzyckich, a tym samym od całych Sudetów Środkowych. Na północy granicę Masywu Śnieżnika w ścisłym sensie stanowi Przełęcz Puchaczówka oraz doliny Białej Wody i Siennej Wody, na południu zaś przechodzi w przedgórze Wysokiego Jesionika. Na wschodzie, poprzez Przełęcz Płoszczynę, graniczy z Górami Bialskimi (czes. "Rychlebské hory"). Obszar Masywu w większości należy do Polski (powiat kłodzki, województwo dolnośląskie) – w granicach kraju znajduje się ok. 200 km² – pozostała jego część


Question: kto jest autorem piosenki biały miś?

Answer: Jana „Poldka” Tarkę

Context: Biały miś – kojarzona z popularną w Polsce w latach 90. muzyką disco polo piosenka, będąca jednym z największych hitów muzycznych początku lat 90. XX wieku. Piosenka napisana prawdopodobnie przez Jana „Poldka” Tarkę w Gdańsku w 1959 roku dla ówczesnej sympatii, wykonywana później przez samego Tarkę w zespołach Badyle i Białe Kruki. Autorem słów do drugiej zwrotki piosenki jest Wiesław Chrzanowski, członek zespołu Badyle. Utwór nigdy nie został zarejestrowany w ZAiKS-ie, do rejestracji potrzebny jest prawomocny wyrok sądu. Pocztówkę dźwiękową i taśmę z nagraniem utworu z roku 1964 posiada Janusz Kreft, dawniej Idzik, który grał z Tarką w zespole Badyle. W latach 2006–2013 ukazało się kilka dziennikarskich materiałów opisujących, że piosenka została napisana przez podchorążego Mirosława Górskiego podczas pełnienia zasadniczej


Question: kiedy nastąpił upadek cesarstwa rzymskiego?

Answer: 476 roku

Context: Cesarstwo Rzymskie () – starożytne państwo obejmujące obszary basenu Morza Śródziemnego, powstałe z przekształcenia republiki rzymskiej w system monarchiczny. Przyjmuje się, że początkiem cesarstwa był rok 27 p.n.e., kiedy Gajusz Oktawiusz otrzymał od senatu tytuł "augusta" (wywyższony przez bogów). Potwierdzało to pozycję Oktawiana jako najważniejszej osoby w państwie i przyniosło definitywny koniec republice rzymskiej. Początkowo formą rządów w cesarstwie był pryncypat: formalnie zachowano poprzedni ustrój, a cesarz utrzymywał najwyższą władzę w państwie, sprawując wszystkie najważniejsze urzędy republiki i kontrolując armię. W wyniku reform Dioklecjana i Konstantyna nastała era dominatu ze znacznie mocniejszą pozycją cesarską. W 395 roku cesarstwo definitywnie rozpadło się na część zachodnią i wschodnią. Cesarstwo zachodniorzymskie, po dwukrotnym zdobyciu Rzymu przez barbarzyńców, upadło w 476 roku w wyniku


Question: kto wymyślił telewizję?

Answer: Twórcą obu wynalazków był John Logie Baird.

Context: zatrzeć dopiero po wprowadzeniu techniki cyfrowej i HDTV na początku XXI wieku. == Historia == === Na świecie === Pierwsza transmisja telewizyjna, z Londynu do Nowego Jorku, odbyła się 27 stycznia 1928 roku. W dniu 3 lipca 1928 roku w Londynie odbyła się transmisja telewizyjna w kolorze. Twórcą obu wynalazków był John Logie Baird. Prawdziwą popularność telewizja uzyskała po II wojnie światowej. Według danych szwajcarskiego departamentu poczty w 1960 r. było na świecie zarejestrowanych ok. 86 mln odbiorników telewizyjnych. W 1989 roku w Japonii uruchomiono pierwszą na świecie telewizję wysokiej rozdzielczości (HDTV) pod nazwami MUSE oraz Hi-Vision. === W Polsce === == Kryteria typologii telewizji == Istnieją różne kryteria typologii telewizji. Do najczęściej wskazywanych można zaliczyć podział telewizji: * ze


Question: ile republik w rosji?

Answer: w skład Rosji wchodzi 21 republik

Context: == Republiki wchodzące w skład Federacji Rosyjskiej == Zgodnie z artykułem 65 rozdziału 3. Konstytucji Federacji Rosyjskiej, w skład Rosji wchodzi 21 republik: Nie wliczając Republiki Krymu, powyższe republiki stanowią ok. 28,6% powierzchni Federacji Rosyjskiej. Każda republika posiada własną konstytucję. === Nieutworzone republiki === W latach 90. XX wieku podejmowano próby podniesienia niektórych jednostek administracyjnych Rosji do rangi republiki, jak np. Kraj Nadmorski, Petersburska Republika Autonomiczna lub proklamowana 13 listopada 1990 roku Nieniecka Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, jednak nie osięgnięto tego celu. ==Zobacz też== * Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka * Rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 68/262 ==Przypisy== ==Linki zewnętrzne== * Kategoria:Podział administracyjny Rosji !


Question: jak miała na imię królowa amazonek?

Answer: Hippolita (także Hippolyta; gr. Hippolýtē, łac. Hippolyte)

Context: Hippolita (także Hippolyta; gr. Hippolýtē, łac. Hippolyte) – mityczna królowa Amazonek. Córka boga wojny, Aresa i Otrere. Siostra Pentezylei, Antiopy i Melanippy. == Mit == Posiadała przepaskę, która nadawała jej nadludzką siłę. Zdobycie przepaski Hippolity było dziewiątą pracą Heraklesa, który zebrał drużynę złożoną z najdzielniejszych wojowników i popłynął do portu Amazonek. Amazonki słyszały o Heraklesie i przyjęły go ciepło, ale bogini Hera rozpuściła plotkę, że wojownicy zamierzają porwać kilka Amazonek (lub według innej wersji – Hippolitę) i Amazonki chwyciły za broń. Rozegrała się krwawa bitwa, w wyniku której Herakles zabił Hippolitę i zabrał jej pas. Inna wersja mówi, że zakochana Hippolita oddała pas Heraklesowi a Hera puściła plotkę, że to właśnie Herakles chciał zabrać Amazonkę i oddać złoty pas córce


Question: jaka ustawa chroni prawa autorskie w polsce?

Answer: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Context: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych – polska ustawa, uchwalona przez Sejm RP, regulująca kwestie prawne związane z prawami autorskimi i prawami pokrewnymi. == Zakres ustawy == Ustawa określa: * przedmiot prawa autorskiego (utwór) * podmioty prawa autorskiego (autor i in.) * autorskie prawa osobiste * autorskie prawa majątkowe * zasady dozwolonego użytku dzieł chronionych prawem autorskim * zasady dozwolonego użytku na rzecz beneficjentów (osób z dysfunkcjami) * zasady określania i wypłaty wynagrodzenia za użyczanie egzemplarzy utworów przez biblioteki publiczne * zasady dozwolonego użytku utworów osieroconych * niektóre sposoby korzystania z utworów niedostępnych w obrocie handlowym * czas trwania autorskich praw majątkowych * zasady przejścia autorskich praw majątkowych * przepisy szczególne dotyczące utworów


Question: ile koni mechanicznych ma bolid f1?

Answer: Moc silników wynosi ok. 750 KM

Context: Samochód Formuły 1 (potocznie bolid) – jednomiejscowy samochód wyścigowy o otwartym nadwoziu i kołach wystających poza profil kokpitu, budowany ściśle według regulacji Formuły 1 FIA. Jego specyfikacje zmieniały się na przestrzeni lat. Koszt projektowania i budowy bolidu wymaga setek godzin w tunelu aerodynamicznym a koszty często przekraczają 100 milionów dolarów. Na rok 2007 budżet stajni BMW Sauber wynosił 355 milionów dolarów. Wiele pieniędzy pochłania rozwój, badania i testy w tunelu aerodynamicznym. == Silnik == Po zmianach w przepisach w 2014 r. używane są turbodoładowane silniki V6 o pojemności 1,6 litra. Zastąpiły one wolnossące, 2,4-litrowe jednostki w konfiguracji V8, które były stosowane od sezonu 2006. Moc silników wynosi ok. 750 KM (stare jednostki V10 miały moc bliską 1000 KM, są to


Question: kim był św. łukasz?

Answer: święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (apostoł)

Context: Łukasz Ewangelista () – współpracownik apostoła Pawła z Tarsu, któremu towarzyszył w wielu podróżach misyjnych. Według tradycji wczesnochrześcijańskiej jest autorem trzeciej Ewangelii, co potwierdzają Ireneusz z Lyonu (ok. 130–ok. 202) i Orygenes (185–254), oraz Dziejów Apostolskich – trzeciej i piątej księgi Nowego Testamentu; święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (apostoł). Najstarsza wzmianka o św. Łukaszu znajduje się w Liście św. Pawła do Filemona, wers 24. Jest również wymieniany w Liście do Kolosan i w Drugim liście do Tymoteusza – obydwu dziełach przypisywanych świętemu Pawłowi. Łukasz nie należał do grona dwunastu apostołów Jezusa. == Życiorys == Tradycja kościelna utożsamia św. Łukasza z autorem Ewangelii Łukasza i Dziejów Apostolskich. Wedle tradycji zawartej w pismach historyków kościoła i Ojców Kościoła, święty Łukasz pochodził z


Question: co oznacza pojęcie południe słoneczne?

Answer: Południe słoneczne (kulminacja Słońca) to chwila, gdy Słońce jest najwyżej na niebie (najbliżej zenitu) i przechodzi nad południkiem, na którym znajduje się obserwator (patrz: czas słoneczny).

Context: nocą. Sięgając do etymologii, "a.m." oznacza przed południem (łac. "ante meridiem"), natomiast "p.m." – po południu (łac. "post meridiem"), zatem nie jest możliwe poprawne dopasowanie symboli. W praktyce oznacza to, że nie ma jednoznacznego stanowiska w tej kwestii i wszystko zależy od pomysłodawcy lub producenta sprzętu. == Południe słoneczne == Południe słoneczne (kulminacja Słońca) to chwila, gdy Słońce jest najwyżej na niebie (najbliżej zenitu) i przechodzi nad południkiem, na którym znajduje się obserwator (patrz: czas słoneczny). Podczas południa słonecznego Słońce jest dokładnie nad głową obserwatora znajdującego się na równiku w czasie równonocy wiosennej i jesiennej, na zwrotniku Raka – w czasie przesilenia letniego oraz na zwrotniku Koziorożca – w czasie przesilenia zimowego. Południe zegarowe i południe słoneczne prawie nigdy się


Question: kto opisał losy odysa?

Answer: Homera

Context: Odyseusz (Odys, Ulisses, gr. , Odysseús, ) – w mitologii greckiej król Itaki; bohater "Odysei" Homera. Uchodził za syna herosa Laertesa i jego małżonki Antyklei. Według mitu był najprzebieglejszym z królów biorących udział w wojnie trojańskiej, autorem podstępu, dzięki któremu Grecy wygrali wojnę – konia trojańskiego. W podróży powrotnej do Itaki przeżył wiele przygód. Powszechnie uważa się, że do końca pozostał wierny swej żonie Penelopie, co nie jest prawdą, gdyż zgodnie z treścią "Odysei" oraz mitologią grecko-rzymską miał potomstwo z czarodziejką Kirke oraz sypiał z zakochaną w nim nimfą Kalipso (córka Atlasa), która oferowała mu nieśmiertelność. Obok Heraklesa i Tezeusza jest najbardziej znanym bohaterem greckich mitów i legend. Synem Odyseusza był Telemach. == Pochodzenie == Podobnie jak w przypadku większości


Question: gdzie było nagrywane ranczo?

Answer: Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal.

Context: Wilkowyje – fikcyjna miejscowość w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w której rozgrywa się akcja serialu "Ranczo" (2006–2016) oraz filmu "Ranczo Wilkowyje" (2007), siedziba fikcyjnej gminy Wilkowyje. W serialu miejscowość leży nad rzeką Wilczanką. Zdjęcia do filmu i serialu kręcone były w kilku miejscowościach, głównie jednak we wsi Jeruzal. W weekendy, a szczególnie w wakacje, miejscowość ta przeżywa najazd turystów. Władze planowały przeprowadzić rewitalizację rynku, jednak nowe bruki, parking, skwerek z ławkami oraz latarniami nie komponowały się z zamysłem twórców serialu, którzy woleli zachować na ekranie charakter miejscowości nieco sennej i peryferyjnej. Obecnie rynek został wyremontowany, nawet zostało to zaakcentowane w 2. serii serialu. == Faktyczne miejsca == Poniższa lista podaje faktyczną lokalizację budynków i miejsc, w których kręcono serial


Question: co przedstawia pomnik grunwaldzki w krakowie?

Answer: pomnik konny króla Władysława II Jagiełły w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na placu Jana Matejki, wzniesiony w 1910 z fundacji Ignacego Jana Paderewskiego według projektu Antoniego Wiwulskiego i Franciszka Blacka w 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem (1410)

Context: Pomnik Grunwaldzki – pomnik konny króla Władysława II Jagiełły w Krakowie, w Dzielnicy I Stare Miasto, na placu Jana Matejki, wzniesiony w 1910 z fundacji Ignacego Jana Paderewskiego według projektu Antoniego Wiwulskiego i Franciszka Blacka w 500. rocznicę bitwy pod Grunwaldem (1410); zburzony w 1939 przez Niemców, zrekonstruowany w 1976 według projektu Mariana Koniecznego; przed pomnikiem znajduje się Grób Nieznanego Żołnierza (1976). == Historia == Pomnik został postawiony w 1910 r. dla upamiętnienia pięćsetnej rocznicy bitwy z zakonem krzyżackim. Ufundował go wybitny kompozytor i polityk Ignacy Jan Paderewski. Uczynił to „Praojcom na chwałę – braciom na otuchę”, jak można przeczytać na cokole monumentu. Powstaniu pomnika towarzyszył spór o miejsce jego lokalizacji. Proponowano Wawel, plac św. Ducha (zwolennikiem tej lokalizacji był


Question: co przydarzyło się hiobowi?

Answer: Hiob został pozbawiony majątku i rodziny oraz dotknięty trądem

Context: Hiob, rzadziej Job (hebr. אִיּוֹב) – postać biblijna, mieszkaniec ziemi Us (spotyka się także zapisy "Uz" i "Uc"), bohater starotestamentowej Księgi Hioba (Joba) powstałej ok. V wieku p.n.e. Życie Hioba stało się przedmiotem zakładu między Bogiem a Szatanem (aczkolwiek nie jest to szatan w dzisiejszym rozumieniu; jest on raczej wysłannikiem bożym, oskarżycielem). W wyniku tego zakładu Hiob został pozbawiony majątku i rodziny oraz dotknięty trądem, co miało wystawić jego wiarę na próbę. Mimo dotykających go nieszczęść i wątpliwości Hiob pozostał wierny Bogu, który nagrodził go za to przywróceniem zdrowia oraz nowym mieniem i potomstwem. Według Biblii Hiob miał 10 dzieci – 7 synów i 3 córki. Od jego imienia powstał w języku polskim związek frazeologiczny "hiobowa wieść" – zła, tragiczna


Question: ile głosów dostał kononowicz?

Answer: 102

Context: numer 4 (zdobył 102 głosy). Jego rzecznikiem prasowym w okresie kampanii wyborczej był lokalny działacz społeczny Adam Czeczetkowicz. Stał się szerzej znany po publikacji w serwisie YouTube swojego przemówienia ze Studia Wyborczego TV Jard. Jego fragmenty pokazały również główne serwisy informacyjne największych stacji telewizyjnych m.in. Fakty, Wydarzenia, Wiadomości i Teleexpress. Fenomen kandydata Krzysztofa Kononowicza na prezydenta Białegostoku komentowały również największe polskie portale internetowe: Onet.pl, Interia.pl, Gazeta.pl. Popularnością zaczęły cieszyć się liczne wypowiedzi Krzysztofa Kononowicza, takie jak: „żeby nie było bandyctwa, żeby nie było złodziejstwa, żeby nie było niczego” lub „nie będzie biurokractwa, nie będzie łachmaństwa”. O osobie i fenomenie Krzysztofa Kononowicza pisały również liczne media zagraniczne (m.in. niemiecki „Der Spiegel”. W 2006 założył Biuro Interwencji Obywatelskich, organizację społeczną działającą w


Question: jaką szkołę myślenia stworzył chiński filozof laozi?

Answer: twórca taoizmu.

Context: Laozi (wym. []; ); nazwisko: Li Er (李耳); nazwisko pośmiertne: Li Dan (李聃) – półlegendarny chiński filozof, twórca taoizmu. Autor "Daodejing", jednej z najważniejszych ksiąg taoizmu, zarówno filozoficznego, jak i religijnego. Istnienie Laozi nie zostało definitywnie potwierdzone historycznie. Według tradycji żył w VI w. p.n.e., a więc był współczesny Konfucjuszowi. Niektóre przekazy mówią, że był jego nauczycielem, co zdaniem historyków można uznać za taoistyczną propagandę, którą miała w ten sposób wskazywać, że konfucjanizm jest niejako odpryskiem taoizmu. Inna legenda mówi, że Laozi po śmierci odjechał na zachód i przebywszy Himalaje, trafił do Indii, gdzie został nauczycielem, lub nawet ojcem Buddy. W ten sposób taoistyczni propagandziści dowodzili, że również buddyzm, który przybył do Chin ok. II w. p.n.e., jest odpryskiem rodzimego


Question: czym jest sfera budżetowa?

Answer: państwowe jednostki budżetowe, które prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Context: Państwowa sfera budżetowa (pot. "budżetówka") – państwowe jednostki budżetowe, które prowadzą gospodarkę finansową na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.


Question: gdzie leżał starożytny izrael?

Answer: na Bliskim Wschodzie (tereny dzisiejszego Izraela i Jordanii).

Context: Starożytne państwo żydowskie istniejące z długimi przerwami na Bliskim Wschodzie (tereny dzisiejszego Izraela i Jordanii). == Początki narodu == === Historia biblijna === Według tradycyjnych Żydów i chrześcijan historyczne i religijne dzieje Izraela to ta sama historia, którą opisuje Biblia. Wywodzą oni początki narodu żydowskiego od momentu, gdy Bóg Jahwe zawarł przymierze z Abrahamem. Od tej pory, na znak przymierza z Bogiem, potomkowie Abrahama obrzezują napletki prąci. Według Biblii Abrahamowi, gdy miał sto lat, urodził się syn Izaak. Następnie, Izaakowi urodził się syn Jakub. I to właśnie Jakubowi Bóg zmienił imię na Izrael. Stąd wszyscy potomkowie Jakuba to właśnie naród Izraela. Jakubowi urodzili się synowie: Ruben, Symeon, Lewi, Juda, Dan, Neftali, Gad, Aser, Issachar, Zabulon, Józef, Beniamin. Jest to 12


Question: kiedy została uchwalona obecna konstytucja?

Answer: 2 kwietnia 1997 roku

Context: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – najwyższy akt prawny (ustawa zasadnicza) Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalony 2 kwietnia 1997 roku przez Zgromadzenie Narodowe, zatwierdzony w ogólnonarodowym referendum 25 maja 1997 roku, ogłoszony w Dzienniku Ustaw: . Konstytucja RP weszła w życie 17 października 1997. Złożona jest z preambuły i 13 rozdziałów obejmujących 243 artykuły. == Tło historyczne == == Prace nad Konstytucją == Rozpoczęcie prac nad przygotowaniem konstytucji nastąpiło w 1989 roku. Było to spowodowane zasadniczymi zmianami ustrojowymi, jakie rozpoczęły się w Polsce pod koniec lat osiemdziesiątych. Konstytucja PRL z 1952 poprzez ciągłe jej zmiany (których szczególnie wiele dokonano po zwycięstwie obozu „Solidarności” w 1989 roku) stała się aktem wewnętrznie niespójnym, a ze względu na swój rodowód społecznie nieakceptowanym. Nie odpowiadała ona potrzebom przeżywającego


Question: kiedy odbyły się pierwsze wybory miss polski?

Answer: Pierwszy konkurs organizowany w Warszawie odbył się 27 stycznia 1929 w hotelu Polonia.

Context: Miss Polonia – konkurs piękności organizowany w Polsce od 1929, z przerwami w latach 1931, 1935–36, 1938–56 i 1959–82. Jego laureatki reprezentują Polskę w konkursach Miss Universe, Miss International, Miss Intercontinental, Miss Grand International, Miss Earth, Miss World, Miss Europe, Miss Baltic Sea, World Miss University. Nazwę konkursu wymyślił Tadeusz Boy-Żeleński. Pierwszy konkurs organizowany w Warszawie odbył się 27 stycznia 1929 w hotelu Polonia. Dziesięć finalistek wybrano na podstawie nadesłanych fotografii. Udział w konkursie mogą brać bezdzietne panny w wieku od 18 do 25 lat, posiadające polskie obywatelstwo oraz niemające widocznych blizn ani tatuaży na ciele. W 2012 finał Miss Polonia nie odbył się pierwszy raz od 1983. Wybór Miss Polonia 2012 odbył się na gali organizowanej w lutym 2013,


Question: za kogo miał posłużyć bilbo podczas wyprawy?

Answer: Bilbo miał służyć krasnoludom jako włamywacz, pomocny w przeniknięciu do wnętrza Góry i odzyskania przynajmniej części zagarniętych przez smoka skarbów.

Context: Gandalf, namawiając go do udziału w przygodzie. Okazała się nią planowana wyprawa kompanii krasnoludów (pod wodzą Thorina Dębowej Tarczy), mająca na celu odzyskanie ich dawnej siedziby, Samotnej Góry (Ereboru), zajmowanej przez smoka Smauga. Zgodnie z planem Gandalfa Bilbo miał służyć krasnoludom jako włamywacz, pomocny w przeniknięciu do wnętrza Góry i odzyskania przynajmniej części zagarniętych przez smoka skarbów. Hobbit zdecydował się towarzyszyć krasnoludom, choć ciężko zniósł rozstanie z domowymi wygodami Bag End. Gdy w trakcie przeprawy przez Góry Mgliste krasnoludowie i Gandalf wpadli w ręce goblinów, Bilbo błądził samotnie w podziemiach. Znalazł tam pierścień, a także spotkał Golluma. Nie chcąc paść łupem stwora, przedstawił mu się i zaproponował grę w zagadki. Gollum przyjął wyzwanie i zgodził się pokazać Bagginsowi drogę na


Question: z którego roku jest iphone 12?

Answer: iPhone 12 został zaprezentowany 13 października 2020

Context: iPhone 12 – smartfon zaprojektowany, opracowany i sprzedawany przez firmę Apple. iPhone 12 został zaprezentowany 13 października 2020 na specjalnym wydarzeniu firmy Apple wraz z modelami iPhone 12 mini, iPhone 12 Pro i iPhone 12 Pro Max. Smartfony posiadają dostęp do sieci 5G. == iPhone 12 i 12 mini == Smartfon w wersji standardowej, jak i w wersji mini jest dostępny w pięciu kolorach: czarnym, białym, czerwonym, fioletowym, zielonym i niebieskim. === Aparat === Telefon posiada system dwóch aparatów 12 MP: aparaty ultraszerokokątne i szerokokątne. Ultraszerokokątny specyfikacja: przysłona ƒ / 2,4 i pole widzenia 120°. Szerokokątny specyfikacja: przysłona ƒ / 1,6. Zoom optyczny 2x. Zoom cyfrowy do 5x. Posiada tryb portretowy z zaawansowanym efektem bokeh i kontrolą głębi. Aparat ultraszerokokątny


Question: na jakim stadionie gra inter mediolan?

Answer: Stadion San Siro „Giuseppe Meazza”

Context: Stadion San Siro „Giuseppe Meazza” – stadion piłkarski w Mediolanie. == Opis == Budowa stadionu została rozpoczęta w 1925 w mediolańskiej dzielnicy San Siro, stąd też jego nazwa. Pomysł jego budowy był dziełem ówczesnego prezydenta Milanu, Piero Pirellego. Stadion został zaprojektowany z myślą wyłącznie o piłce nożnej – nie ma bieżni lekkoatletycznej. Inauguracja odbyła się 19 września 1926. Wówczas 35 000 widzów obejrzało zwycięstwo Interu nad Milanem 6:3. Przez pierwsze lata stadion był własnością Milanu i tylko Milan rozgrywał na nim swoje domowe mecze. W 1935 obiekt został kupiony przez miasto, co pozwoliło na jego renowację. W 1947 zdecydowano, że mecze na San Siro będą rozgrywać zarówno Milan, jak i Inter. Stadion nosi imię gracza Interu (w późniejszych latach także


Question: kto wymyślił nazwę solidarność?

Answer: Pomysł wykorzystania hasła jako nazwy związku zaproponował Karol Modzelewski.

Context: w Gdańsku, Szczecinie i Jastrzębiu porozumień było utworzenie – i w konsekwencji zarejestrowanie przez sąd – związku. Napisy „Solidarność” i „solidarni” powtarzały się pod różnymi postaciami na murach strajkującej stoczni. 23 sierpnia ukazał się pierwszy numer „Strajkowego Biuletynu Informacyjnego 'Solidarność'”, wydawanego nakładem Wolnej Drukarni Stoczni Gdańskiej. Zainspirowało to Jerzego Janiszewskiego, studenta gdańskiej Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Pięknych, do stworzenia słynnego logo ruchu. Pomysł wykorzystania hasła jako nazwy związku zaproponował Karol Modzelewski. === „Pierwsza” Solidarność === 26 sierpnia 1980 roku prymas Polski Stefan Wyszyński wygłosił homilię w której wyłożył stanowisko Kościoła w stosunku do rodzącego się niezależnego ruchu związkowego (która stanowiła rozczarowanie dla strajkujących) mówiąc wzywając do umiarkowania: „Żądania mogą być słuszne i na ogół są słuszne, ale nigdy nie jest


Question: kim był józef bem?

Answer: Józef Zachariasz Bem herbu Bem (ur. 14 marca 1794 w Tarnowie w Austrii, zm. 10 grudnia 1850 w Aleppo w Imperium Osmańskim) – polski generał, strateg, pisarz, inżynier wojskowy, artylerzysta, twórca pierwszych oddziałów wojsk rakietowych w Wojsku Polskim, dowódca artylerii czynnej Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego, działacz polityczny Wielkiej Emigracji, założyciel dwóch emigracyjnych organizacji Towarzystwa Historyczno-Literackiego oraz Towarzystwa Politechnicznego Polskiego w Paryżu pierwszego w historii polskiego towarzystwa inżynierskiego, uczestnik Wiosny Ludów, faktyczny choć nieformalny dowódca trzeciej rewolucji wiedeńskiej () 1848 r., naczelny wódz powstania węgierskiego 1848–1849, feldmarszałek armii Imperium Osmańskiego.

Context: Józef Zachariasz Bem herbu Bem (ur. 14 marca 1794 w Tarnowie w Austrii, zm. 10 grudnia 1850 w Aleppo w Imperium Osmańskim) – polski generał, strateg, pisarz, inżynier wojskowy, artylerzysta, twórca pierwszych oddziałów wojsk rakietowych w Wojsku Polskim, dowódca artylerii czynnej Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego, działacz polityczny Wielkiej Emigracji, założyciel dwóch emigracyjnych organizacji Towarzystwa Historyczno-Literackiego oraz Towarzystwa Politechnicznego Polskiego w Paryżu pierwszego w historii polskiego towarzystwa inżynierskiego, uczestnik Wiosny Ludów, faktyczny choć nieformalny dowódca trzeciej rewolucji wiedeńskiej () 1848 r., naczelny wódz powstania węgierskiego 1848–1849, feldmarszałek armii Imperium Osmańskiego.Bohater narodowy Polski, Węgier i Turcji. == Rodzina == Józef Bem był synem Andrzeja Bema, wnukiem Wojciecha Bema i prawnukiem Christiana Bema, który był synem Kacpra Behma, siodlarza pochodzącego ze


Question: kim był budda?

Answer: Budda (sanskr. Buddha „przebudzony”, „oświecony”, „ten, który nie śpi”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 p.n.e. we wsi Lumbini na terenie dzisiejszego Nepalu.

Context: Budda (sanskr. Buddha „przebudzony”, „oświecony”, „ten, który nie śpi”), właśc. Siddhartha Gautama urodzony jako książę około 560 p.n.e. we wsi Lumbini na terenie dzisiejszego Nepalu. Pierwszą część swojego życia spędził na doświadczaniu przyjemności, otoczony zbytkiem i luksusem. Znudzony dotychczasowymi doświadczeniami wyszedł z pałacu i za jego murami zobaczył wiele cierpienia. To skłoniło go do tego, aby podjąć decyzję o porzuceniu dotychczasowego życia i staniu się wędrownym mnichem. Pewnego dnia pod drzewem Bodhi oddał się kilkudniowej medytacji, w trakcie której osiągnął oświecenie. Resztę życia poświęcił podróżom po Indiach i nauczaniu ludzi. Nadrzędnym celem nauk Buddy była pomoc ludzkości w uwolnieniu się z cierpienia. Oświeceniem Budda określa uwolnienie się od permanentnego cyklu odradzania i śmierci (samsary) oraz od cierpienia, które jest immanentną


Question: kiedy utworzono legiony polskie?

Answer: Legiony Polskie – polska formacja wojskowa wchodząca w skład armii austro-węgierskiej, utworzona 27 sierpnia 1914 r.

Context: Legiony Polskie – polska formacja wojskowa wchodząca w skład armii austro-węgierskiej, utworzona 27 sierpnia 1914 r. z inicjatywy polskich stronnictw politycznych w Galicji. W 1916 r. przekształcona w Polski Korpus Posiłkowy. Legiony Polskie brały udział w I wojnie światowej po stronie państw centralnych. == Historia == 16 sierpnia 1914 roku powstał w Krakowie, z inicjatywy polskich stronnictw politycznych, Naczelny Komitet Narodowy (NKN) z Juliuszem Leo – prezydentem Krakowa, który kierował Polskim Stronnictwem Demokratycznym i był ugodowym prezesem Koła Polskiego w Wiedniu, później Władysławem Jaworskim – ze Stronnictwa Prawicy Narodowej. NKN miał być – co uznali szybko Austriacy – "najwyższą instancją w zakresie wojskowej i politycznej organizacji zbrojnych sił polskich", a kierownictwo Departamentu Wojskowego objęli Władysław Sikorski (Kraków) i Aleksander Skarbek


Question: jakie ziemie zamieszkiwali kozacy?

Answer: stepy położone na południe od księstw ruskich

Context: Kozacy (ukr. "козаки́" / "kozaky", ros. "каза́ки" a. "казаки́" / "kazaki", z tur. "quazzāq", "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji. Początki Kozaków zaporoskich, czyli niżowych, sięgają XV w. i związane są z południowo-wschodnimi ruskimi kresami Wielkiego Księstwa Litewskiego (Zaporożem), od unii lubelskiej (1569) w składzie Korony. Kozacy w czasach Imperium Rosyjskiego dzielili się na: zaporoskich (do 1775), dońskich, kubańskich, terskich, astrachańskich, uralskich (jaickich), Siedmiorzecza, orenburskich, syberyjskich, zabajkalskich, amurskich, ussuryjskich, buskich, czarnomorskich i azowskich. Po przewrocie bolszewickim, w trakcie wojny domowej w Rosji (1918–1920) opowiedzieli się w przeważającej mierze po stronie


Question: ile gatunków motyli żyje w polsce?

Answer: Obecnie na obszarze Polski stwierdzono 3156 gatunków motyli z 73 rodzin, z czego 164 gatunki to motyle dzienne

Context: * piórolotkowate (Pterophoridae) * pochwikowate (Coleophoridae) * rusałkowate (Nymphalidae) * pomrowicowate (Limacodidae) * powszelatkowate (Hesperiidae) * prządkowate (Bombycidae) * przeziernikowate (Sesiidae) * sówkowate (Noctuidae) * trociniarkowate (Cossidae) * uranidowate (Uraniidae) * wachlarzykowate (Crambidae) * zawisakowate (Sphingidae) * zwójkowate (Tortricidae) * korowódki (Thaumatopoeidae) * mrocznicowate (Erebidae) == Motyle w Polsce == Obecnie na obszarze Polski stwierdzono 3156 gatunków motyli z 73 rodzin, z czego 164 gatunki to motyle dzienne (zobacz też owady Polski). Co roku jednak wykazywane są jeszcze pojedyncze gatunki. * Lista motyli zaliczanych do fauny Polski znajduje się w artykule Motyle Polski Przykładowe gatunki: * szczotecznica szarawka * agatówka łobodnica * barczatka kataks * barczatka borówczanka * pawica gruszówka * przylepek brodacznik * niedźwiedziówka krasa * zmierzchnica trupia główka


Question: ile miejsc ma stadion narodowy w warszawie?

Answer: Na dwukondygnacyjnych trybunach znajduje się 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób).

Context: Stadion Narodowy im. Kazimierza Górskiego w Warszawie (do października 2021 r. Stadion Narodowy w Warszawie), od lipca 2015 r. także pod nazwą sponsorską PGE Narodowy – wielofunkcyjny stadion w Warszawie, wybudowany w latach 2008–2011, przed piłkarskimi Mistrzostwami Europy 2012, w miejscu Stadionu Dziesięciolecia. Oficjalnie otwarty 29 stycznia 2012. Posiada 4. (najwyższą) kategorię w klasyfikacji UEFA. Na dwukondygnacyjnych trybunach znajduje się 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób). Obiekt został zaprojektowany przez konsorcjum dwóch biur architektonicznych: JSK Architekci Sp. z o.o. z Warszawy, jako lidera konsorcjum (zespół pod kierownictwem Zbigniewa Pszczulnego i Mariusza Rutza) oraz hamburskiego Gerkan, Marg und Partner International GmbH (zespół pod kierownictwem Huberta Nienhoffa i Markusa Pfisterera), we


Question: co oznacza blm?

Answer: Black Lives Matter, BLM (dosł. „Czarne życia się liczą” lub „Czarne życia mają znaczenie”) – międzynarodowy ruch walczący o prawa osób czarnoskórych

Context: Black Lives Matter, BLM (dosł. „Czarne życia się liczą” lub „Czarne życia mają znaczenie”) – międzynarodowy ruch walczący o prawa osób czarnoskórych, wywodzący się ze społeczności afroamerykańskiej, którego celem jest walka z przemocą wobec osób czarnoskórych i z rasizmem systemowym. Ruch regularnie organizuje protesty przeciwko brutalności policji wobec osób czarnoskórych oraz przeciwko nierówności rasowej w amerykańskim wymiarze sprawiedliwości. Znakiem rozpoznawalnym Black Lives Matter jest uniesiona czarna pięść, zapożyczona od symbolu autonomistów. == Początki == Początki ruchu sięgają 2013 roku, kiedy to w mediach społecznościowych został rozpowszechniony hasztag „BlackLivesMatter”. Jego powstanie związane było z uniewinnieniem George’a Zimmermana, członka straży sąsiedzkiej, który w lutym 2012 roku podczas patrolu zabił nieuzbrojonego czarnoskórego nastolatka, Trayvona Martina. Hasztag został stworzony przez trzy aktywistki – Alicię


Question: która planeta jest największa?

Answer: Ziemia

Context: Wenus. ; Ziemia : Ziemia (1 au) jest największą i najgęstszą z planet wewnętrznych, jedyną z pewnością aktywną geologicznie i jedyną znaną planetą, na której istnieje życie. Jej hydrosfera jest unikalna wśród planet skalistych. Jest także jedyną planetą gdzie została zaobserwowana tektonika płyt. Atmosfera ziemska jest odmienna od atmosfer pozostałych planet i jest wciąż kształtowana przez procesy biologiczne, dzięki którym zawiera 21% wolnego tlenu. Ma jednego naturalnego satelitę – Księżyc – jedynego dużego satelitę pośród planet skalistych w Układzie Słonecznym. Czasem wręcz określa się układ Ziemia-Księżyc jako planetę podwójną. ; Mars : Mars (1,5 au) jest mniejszy niż Ziemia i Wenus (0,107 masy Ziemi). Ma rzadką atmosferę złożoną głównie z dwutlenku węgla. Jego powierzchnia jest usiana wieloma wulkanami takimi jak


Question: za jakie zasługi jest przyznawany order virtuti militari?

Answer: nadawane za wybitne zasługi bojowe.

Context: Order Wojenny Virtuti Militari (VM, łac. "Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej") – najwyższe polskie odznaczenie wojenne, nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest jednym z najstarszych orderów wojennych na świecie. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko interwencji Imperium Rosyjskiego i konfederacji targowickiej, a w obronie Konstytucji 3 maja. Dewiza orderu brzmi: "Honor i Ojczyzna". Order był nadawany w okresie Księstwa Warszawskiego. Po utworzeniu tzw. Królestwa Kongresowego order, zachowując swój statut, otrzymał nazwę Order Wojskowy Polski. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku Sejm Ustawodawczy na mocy Ustawy z dnia 1 sierpnia 1919 roku wskrzesił order, nadając mu nazwę Orderu Wojskowego Virtuti Militari. Obecnie order może być


Question: kto dostał nagrodę sprawiedliwy wśród narodów świata?

Answer: ks. Bruno Boguszewski, ks. Stanisław Falkowski, ks. Mikołaj Ferenc, ks. Władysław Głowacki, ks. Marceli Godlewski, ks. Józef Gorajek, ks. Antoni Kania, ks. Michał Kubacki, ks. Albin Małysiak, ks. Stanisław Mazak, ks. Aleksander Osiecki, ks. Andrzej Osikowicz, ks. Jan Patrzyk, ks. Jan Pawlicki, ks. Jan Poddębniak, ks. Jan Raczkowski, ks. Jan Sielewicz, ks. Adam Skałbania, ks. Franciszek Smorczewski, ks. Witold Stolarczyk, o. Klemens Szeptycki, o. Adam Sztark, ks. Witold Szymczukiewicz, ks. Ludwik Wolski, o. Ludwik Wrodarczyk, ks. Wincenty Mieczysław Zawadzki, ks. Jan Zawrzycki, ks. Ignacy Życzyński. Odznaczone medalem sprawiedliwych zostały także siostry zakonne ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, które współpracowały z Żegotą w ratowaniu Żydów,

Context: klasztorach męskich w Polsce. Za tę działalność Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata otrzymało kilkudziesięciu księży: ks. Bruno Boguszewski, ks. Stanisław Falkowski, ks. Mikołaj Ferenc, ks. Władysław Głowacki, ks. Marceli Godlewski, ks. Józef Gorajek, ks. Antoni Kania, ks. Michał Kubacki, ks. Albin Małysiak, ks. Stanisław Mazak, ks. Aleksander Osiecki, ks. Andrzej Osikowicz, ks. Jan Patrzyk, ks. Jan Pawlicki, ks. Jan Poddębniak, ks. Jan Raczkowski, ks. Jan Sielewicz, ks. Adam Skałbania, ks. Franciszek Smorczewski, ks. Witold Stolarczyk, o. Klemens Szeptycki, o. Adam Sztark, ks. Witold Szymczukiewicz, ks. Ludwik Wolski, o. Ludwik Wrodarczyk, ks. Wincenty Mieczysław Zawadzki, ks. Jan Zawrzycki, ks. Ignacy Życzyński. Odznaczone medalem sprawiedliwych zostały także siostry zakonne ze Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi, które współpracowały z Żegotą w ratowaniu Żydów,


Question: kiedy islandia wycofuje swoją kandydaturę do unii europejskiej?

Answer: 12 marca 2015

Context: do rozmów stowarzyszeniowych z UE (rozkład głosów: 33 głosy za przystąpieniem, 28 przeciwko, 2 posłów wstrzymało się). Dyrektor komisji parlamentarnej do spraw UE, Árni Þór Sigurðsson, oświadczył, że Islandia nie będzie gotowa dołączyć do UE wcześniej niż w 2013. 17 lipca 2009 wniosek o członkostwo w UE został przekazany rządowi Szwecji, która wówczas sprawowała prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, poprzez ambasadora Islandii w Sztokholmie. Unia Chrześcijańsko-Społeczna w Bawarii w Niemczech oświadczyła, że jest przeciwna islandzkiej akcesji. W połowie czerwca 2013 nowy prawicowy rząd wstrzymał negocjacje akcesyjne. 12 marca 2015 Islandia oficjalnie wycofała swoją kandydaturę do Unii Europejskiej. == Euro == Ze względu na kłopoty islandzkiej waluty, rząd ma zbadać możliwość przyjęcia euro, bez przystępowania do UE. Unia Europejska utrzymuje jednak,


Question: kiedy była katastrofa smoleńska?

Answer: do której doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010

Context: Katastrofa polskiego Tu-154 w Smoleńsku (również katastrofa smoleńska oraz tragedia smoleńska) – katastrofa lotnicza polskiego samolotu wojskowego, do której doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 o godz. 8:41 czasu środkowoeuropejskiego letniego (CEST) (10:41 czasu moskiewskiego letniego). Zginęło w niej 96 osób, wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską, ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, 18 parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, stanowiący delegację polską na uroczystości związane z obchodami 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, a także załoga samolotu. Była to druga pod względem liczby ofiar katastrofa w historii polskiego lotnictwa i największa pod względem


Question: jaką nagrodę otrzymała alicja po skończonym wyścigu kumotrów?

Answer: swój naparstek

Context: zniknięciem. Pływa w kałuży łez i spotyka Mysz, która śmiertelnie boi się kotów. Dopływają do brzegu, gdzie spotykają mnóstwo ptaków i innych zwierząt. One także są przemoczone. Jeden z ptaków, Dodo, decyduje, że zwierzęta powinny się osuszyć w Wyścigu Kumotrów, który nie ma żadnych reguł oprócz biegania w kółko. Wyścig trwa pół godziny i każdy wygrywa, więc każdy powinien dostać nagrodę. Alicja oddaje swoje słodycze na nagrody, sama dostaje w nagrodę swój naparstek, a Mysz opowiada jej swoją długą i smutną historię prześladowań przez koty. Rozdział kończy się, gdy Alicja opuszcza uczestników wyścigu. Biały Królik myli Alicję ze swoją służącą, każąc jej przynieść parę rękawiczek i wachlarz. Alicja idzie do jego domu i znajduje butelkę. Wypija jej zawartość i w


Question: kto był pierwszym sekretarzem pzpr w chwili wprowadzania stanu wojennego?

Answer: I sekretarz KW PZPR Tadeusz Fiszbach.

Context: Wałęsie w jego mieszkaniu wojewoda gdański Jerzy Kołodziejski i I sekretarz KW PZPR Tadeusz Fiszbach. Pierwszego dnia stanu wojennego, w godzinach wieczornych, za zgodą władz, z Lechem Wałęsą spotkali się przedstawiciele Kościoła w osobach arcybiskupa Bronisława Dąbrowskiego i księdza Alojzego Orszulika. Przewodniczącego zdelegalizowanej NSZZ „S” przewieziono najpierw do willi MSW w Skolimowie, potem do ośrodka rządowego w Chylicach, następnie osadzono w Otwocku Wielkim, a ostatecznie w Arłamowie (od 11 maja 1982). Jeszcze 13 grudnia prymas Glemp wygłosił w Częstochowie kazanie do młodzieży w którym zaapelował o zachowanie spokoju. Wezwał młodzież do zachowania życia w imię działań dla dobra ojczyzny. Wieczorem podczas kolejnego kazania w Warszawie apelował o realizm i zaniechanie myśli o walce bratobójczej. Jednocześnie 15 grudnia Rada Główna Episkopatu


Question: gdzie można usłyszeć orkiestrę?

Answer: filharmoniach, teatrach muzycznych oraz na wolnym powietrzu.

Context: Orkiestra symfoniczna – zespół instrumentalny przeznaczony do wykonywania wielkich dzieł muzycznych: symfonii, koncertów, oper i baletów w czasie koncertów w filharmoniach, teatrach muzycznych oraz na wolnym powietrzu. Do połowy XVIII wieku nie istniała standardowa obsada orkiestry. Wykształciła się ona na dworze elektora Palatynatu w Mannheim w połowie XVIII wieku. Orkiestrę stanowił zespół instrumentów smyczkowych; I i II skrzypce, altówka oraz wiolonczela zdwajana przez kontrabas. Wyraźnemu ograniczeniu uległa rola dętych, którą tworzyły flety, oboje i fagoty, a od 1782 roku klarnet. Instrumenty te dobarwiały brzmienie smyczków i dopiero w XIX wieku zaczęto powierzać im partie solowe. Waltornie grały początkowo przede wszystkim fundament harmoniczny, tym ważniejszy, że na znaczeniu straciło basso continuo. Orkiestra symfoniczna nigdy nie uzyskała ustalonego składu. Jej konfiguracja i


Question: jaką zasadą kierował się prawodawca przy wymierzaniu kar?

Answer: O wielkości kary decydował status: wolny czy niewolnik, posiadany majątek lub funkcja

Context: prawa. O wielkości kary decydował status: wolny czy niewolnik, posiadany majątek lub funkcja (wyróżnia się urzędników – dwór). Liczyło się, kto skarżył i kto był oskarżonym. Za uszkodzenie ciała niewolnika odszkodowanie brał jego właściciel (odszkodowanie za utratę zdolności do pracy). === Przykłady prawne w Kodeksie Hammurabiego === * § 1 Jeśli ktoś kogoś oskarżył i rzucił na niego podejrzenie o zabójstwo, zaś tego mu nie udowodnił, ten kto go oskarżył, poniesie karę śmierci. * § 22 Jeśli obywatel dokonał rabunku i został złapany, człowiek ten zostanie zabity. * § 102 Jeśli kupiec dał agentowi handlowemu pieniądze jako pożyczkę bezprocentową, a on tam, gdzie poszedł, poniósł stratę, zwróci kupcowi kapitał. * § 103 Jeśli podczas jego podróży nieprzyjaciel zabierze mu wszystko,


Question: czym był kocioł bałkański?

Answer: sytuacja geopolityczna na Półwyspie Bałkańskim, szczególnie w jego północno-zachodniej części, od połowy XIX wieku.

Context: Kocioł bałkański – sytuacja geopolityczna na Półwyspie Bałkańskim, szczególnie w jego północno-zachodniej części, od połowy XIX wieku. == Geneza konfliktów == Przed XIX w. Bałkany - tu rozumiane przede wszystkim jako ich część północno-zachodnia, a w mniejszym stopniu tereny Grecji i Bułgarii - były w większości pod władzą Imperium Osmańskiego. Był to teren w większości zamieszkany przez Słowian, między którymi głównym rozdzielnikiem była religia. Ówczesna świadomość narodowa była bardzo niewielka, co wynikało z charakteru władzy tureckiej, która nie zmuszała nikogo do wyrzekania się swojej kultury, nie prowokując tym samym reakcji narodowowyzwoleńczej. Jednakże na skutek rozwoju świadomości narodowej, a co za tym idzie, nacjonalizmów lokalnych, sytuacja stawała się w tym rejonie coraz bardziej niestabilna, szczególnie ze względu na duże wymieszanie między


Question: kto napisał kopciuszka?

Answer: bracia Grimm

Context: "Aschenputtel", Wilhelm i Jacob Grimm === Wątek "Kopciuszka" opracowali również bracia Grimm, modyfikując tekst baśni w kolejnych wydaniach swojego zbioru (ostatnie ukazało się w 1857 roku). Umierająca matka przykazuje córce, by była pobożna i dobra. Po jej śmierci ojciec żeni się powtórnie z kobietą, która ma dwie córki z poprzedniego małżeństwa. Wszystkie trzy pomiatają Kopciuszkiem. Gdy ojciec jedzie w podróż, dziewczyna prosi, by przywiózł jej pierwszą gałązkę, która zaczepi o jego kapelusz. Z gałązki, posadzonej na grobie matki Kopciuszka, wyrasta leszczynowe drzewo. Kiedy król wyprawia trzydniowy bal, dziewczyna prosi o pozwolenie, by na niego pójść. Macocha każe jej najpierw oddzielić soczewicę od popiołu. Mimo że zadanie zostaje wykonane z pomocą ptaków, macocha ostatecznie nie pozwala pasierbicy jechać na bal. Dziewczyna


Question: w jakich parkach narodowych sa wydmy?

Answer: Słowińskiego Parku Narodowego

Context: Narodowego. Na jego terenie utworzono następujące obszary ochrony ścisłej: == Atrakcje turystyczne == * Wydmy ruchome, z najwyższymi – Łączką oraz Czołpińską * Muzeum Przyrodnicze Słowińskiego Parku Narodowego w Smołdzinie * Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach * Latarnia morska Czołpino o wysokości 25 m i ścieżka przyrodnicza "Latarnia" * Wzgórze Rowokół o wysokości 115 m, najwyższe wzniesienie na Pobrzeżu Słowińskim, święta góra Kaszubów, z wieżą widokową i ścieżką przyrodniczą „Rowokół”. Do 2019 na wzgórzu, w obrębie terenu chronionego, gmina Smołdzino zgodnie z decyzją otrzymaną od ministra środowiska Jana Szyszki ma rozpocząć budowę drewniano-ceglanej kaplicy pw. św. Mikołaja. * Poligon niemiecki z czasów II wojny światowej na Mierzei Łebskiej w okolicach Rąbki == Otulina == Wokół Słowińskiego Parku Narodowego utworzono otulinę


Question: jaka jednostka wagi w usa?

Answer: funt brytyjski ("avoirdupois", powszechnie używany np. w USA), ang. "pound"

Context: kg oraz stosowany jest skrót lb (od "libra", liczba mnoga w jęz. angielskim: lbs). == Współczesne rodzaje funta == * funt brytyjski ("avoirdupois", powszechnie używany np. w USA), ang. "pound": 1 lb = 0,453 592 37 kg = 16 oz (uncji) = 7000 granów (ziaren) :: 1 kilogram = 2,204 62 funta Masa funta "avoirdupois" została określona przez kupców w Londynie w 1303. Jego dokładna miara i sposób ustalania zmieniały się. W 1878 zdefiniowano wzorzec funta jako odpowiadający ok. 0,453 592 338 kg, w 1883 – ok. 0,453 592 427 kg, wreszcie od 1889 w zaokrągleniu jako 0,453 592 43 kg. Od 1894 funt równy 0,453 592 427 kg przyjęto również w Stanach Zjednoczonych. Współczesny funt międzynarodowy o mierze 0,453


Question: jaki ruch jest w irlandii?

Answer: Zasada ruchu lewostronnego

Context: Ruch lewostronny – przepis ruchu drogowego nakazujący pojazdom poruszanie się w pobliżu lewej krawędzi jezdni. W zmodyfikowanej postaci obowiązywać on może także na tramwajowych, czasem także kolejowych, liniach dwutorowych (w tym przypadku nakazuje jazdę lewym torem). Zasada ruchu lewostronnego obowiązuje dziś w mniejszości krajów świata: w Wielkiej Brytanii oraz w krajach niegdyś od Wielkiej Brytanii zależnych lub będących jej byłymi koloniami, w tym w Irlandii, na Cyprze i Malcie, a także w Australii, Nowej Zelandii, Samoa, Indiach, Pakistanie, Sri Lance, Bangladeszu, Papui-Nowej Gwinei, Brunei, Hongkongu, Południowej Afryce i innych postbrytyjskich koloniach Afryki (Lesotho, Botswanie, Kenii, Tanzanii, Ugandzie, Zambii, Zimbabwe), jak również w Japonii, Malezji, Singapurze, Indonezji, Tajlandii, Makau, na Malediwach, Mauritiusie, Jamajce, Dominice oraz w Gujanie i Surinamie. Jednym z


Question: kto opiekował się tadeuszem?

Answer: Uciekający za granicę ojciec powierza jego wychowanie młodszemu bratu.

Context: Tadeusz Soplica ("pan Tadeusz") – postać literacka, tytułowy bohater poematu epickiego "Pan Tadeusz" (1834) Adama Mickiewicza; syn Jacka Soplicy, bratanek Sędziego, dziedzic Soplicowa. Młody, przystojny, zakochany w Zosi, wplątuje się w perypetie miłosne z jej opiekunką Telimeną. Ostatecznie zaręcza się z Zosią. == Dzieciństwo == Syn Jacka Soplicy (wzgardzony przez Stolnika Horeszkę ożenił się z pierwszą napotkaną „dziewczyną ubogą”). Urodził się zapewne w 1791 roku. Nazwano go Tadeuszem na cześć Tadeusza Kościuszki, bohatera wojny 1792 roku (to jeden z licznych w poemacie anachronizmów, syn Jacka urodził się rok wcześniej, kiedy sława Kościuszki nie mogła jeszcze dotrzeć na Litwę). Osierocony wcześnie przez matkę. Uciekający za granicę ojciec powierza jego wychowanie młodszemu bratu. Tadeusz, przekonany o śmierci ojca, dorasta, otoczony troską wszystkich


Question: kogo dusi zmora?

Answer: męczyła śpiących, wysysając z nich krew.

Context: Zmora, zwana też marą (stąd powiedzenie "sen mara, Bóg wiara") – w wierzeniach słowiańskich i nordyckich istota pół demoniczna, dusza człowieka żyjącego lub zmarłego, która nocą męczyła śpiących, wysysając z nich krew. == Etymologia == "Mara" „demon śmierci” – Uosobienie śmierci, demon ciemności; diabeł, „zły, wspólny ario-słowiański derywat” z "vṛddhi" od "*moro-" „śmierć”. W etnograficznych zapisach spotyka się też w odniesieniu do "mary/zmory" nazwę "kikimora" lub "kukumora", a także "nocnica, dusiołek, gnieciuch, macek, siodełko". == Opis == === Pochodzenie zmór === Według ludowych podań zmorami zostawały dusze grzesznych kobiet, dusze ludzi skrzywdzonych, zmarłych bez spowiedzi, potępionych. Zmorami często bywały siódme córki danego małżeństwa lub osoby, którym przy chrzcie przeinaczono imię. „Zmorowatość” dotykać też mogła osoby mające zrośnięte nad oczyma brwi


Question: z którymi krajami graniczy polska?

Answer: Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie.

Context: Granice Polski – pod względem powierzchni (312 679 km²) Polska zajmuje 9. miejsce wśród 48 państw Europy. Graniczy z 7 krajami: Niemcami na zachodzie, Słowacją i Czechami na południu, Rosją i Litwą na północy, Białorusią i Ukrainą na wschodzie. Na północy granica państwa przebiega wzdłuż wybrzeża Morza Bałtyckiego. Razem granice Polski wynoszą 3511 km. == Długość granic Polski == Długość granic: * Ogółem – 3511 km * z Czechami – 796 km * ze Słowacją – 541 km * z Ukrainą – 535 km * z Niemcami – 467 km * z Białorusią – 418 km * z Rosją – 210 km * z Litwą – 104 km * morska – 440 km (jest to długość odcinków rozgraniczających obszar morza


Question: kto po raz pierwszy użył pojęcia żelazna kurtyna?

Answer: Joseph Goebbels

Context: Żelazna kurtyna, – potoczna nazwa granicy (w okresie zimnej wojny) między Związkiem Radzieckim i podporządkowanym mu państwom Europy Środkowej a Europą Zachodnią, której użył w lutym 1945 roku Joseph Goebbels w odniesieniu do terenów opanowanych przez ZSRR a powielił Winston Churchill 5 marca 1946 roku, podczas przemówienia w amerykańskim mieście Fulton. Koncepcja utworzenia strefy buforowej między ZSRR a granicami Europy Zachodniej została poruszona w 1945 roku w czasie konferencji w Poczdamie. Józef Stalin zadeklarował, że uzna Niemcy Zachodnie za strefę wpływów państw zachodnich, jeśli Niemcy Wschodnie pozostaną w sferze wpływów ZSRR. Gdy prezydent Harry Truman zapytał go czy ma w planach utworzyć linię dzielącą Europę od Bałtyku po Adriatyk, Józef Stalin odpowiedział twierdząco. W odpowiedzi na przedstawione stanowisko, Churchill wygłosił


Question: jak wielkie jest słońce?

Answer: Ma średnicę około 1 392 684 km, około 109 razy większą niż Ziemia

Context: Słońce (łac. "Sol", gr. "Ἥλιος", trb. "Hḗlios"; symbol: ) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce składa się z gorącej plazmy utrzymywanej przez grawitację i kształtowanej przez pole magnetyczne. Jest prawie idealnie kuliste. Ma średnicę około 1 392 684 km, około 109 razy większą niż Ziemia, a jego masa (1,989 kg, około 333 tysięcy razy większa niż masa Ziemi (M⊕)) stanowi około 99,86% całkowitej masy Układu Słonecznego. Około trzy czwarte masy Słońca stanowi wodór, resztę głównie hel. Pozostałe 1,69% (co odpowiada około 5600 ) tworzą cięższe pierwiastki, w tym m.in. tlen, węgiel, neon i żelazo. Słońce uformowało się około 4,567 mld lat temu na skutek zapadania


Question: w jakich wodach żyją rekiny?

Answer: Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych.

Context: Rekiny (fr. "requin") – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową. W zapisie kopalnym szczątki rekinów znane są z warstw dewonu. Wiele gatunków jest poławianych dla mięsa, skór i tranu. Niektóre są niebezpieczne dla ludzi ze względu na możliwość pogryzienia – nawet śmiertelnego. == Występowanie == Rekiny żyją w wodach słonych. Zasiedlają morza tropikalne i subtropikalne, nieliczne także wody arktyczne (rekin polarny), wiele wnika do wód śródlądowych. == Charakterystyka ogólna == Rekiny osiągają długość od 0,15 m do 20 m, a masę ciała nawet do 12 ton. Najgroźniejsze gatunki, np. żarłacz biały czy tygrysi mają ostre i spiczaste


Question: gdzie występują żubry w polsce?

Answer: w Polsce, Litwie, Ukrainie, Rosji, Białorusi, Słowacji (Park Narodowy „Połoniny”) i Niemczech.

Context: człowieka Zarówno samice z nowo narodzonymi młodymi, jak i samce w okresie rozrodczym mogą być agresywne w stosunku do człowieka. == Występowanie i liczebność == Żubry zasiedlają lasy mieszane z podmokłymi polanami. W stanie dzikim pod koniec XX wieku i na początku XXI wieku występowały w Polsce, Litwie, Ukrainie, Rosji, Białorusi, Słowacji (Park Narodowy „Połoniny”) i Niemczech. W 1997 roku na świecie żyło 2925 żubrów (z czego w Polsce ok. 600–700 szt.). === Populacja w Polsce === W 2013 liczba zwierząt w Polsce wynosiła około 1400 sztuk, z czego 270 mieszkających od 1963 w Bieszczadach to żubry białowiesko-kaukaskie (nieudana ich introdukcja miała też miejsce w Gorcach), reszta to żubry białowiesko-nizinne. Żubry białowiesko-kaukaskie to osobniki, które mają geny ostatniego żubra kaukaskiego


Question: jakie są cele nato?

Answer: celem Sojuszu jest zagwarantowanie – środkami politycznymi i militarnymi – wolności i bezpieczeństwa wszystkim państwom członkowskim.

Context: celem Sojuszu jest zagwarantowanie – środkami politycznymi i militarnymi – wolności i bezpieczeństwa wszystkim państwom członkowskim. Do osiągnięcia tego celu NATO wykonuje podstawowe zadania w zakresie bezpieczeństwa: * zapewnia fundament trwałego bezpieczeństwa w Europie, opartego na rozwoju instytucji demokratycznych i pokojowym rozwiązywaniu konfliktów * zapewnia środki odstraszania i obrony przed jakąkolwiek formą ataku na terytorium każdego państwa członkowskiego * rozwija bezpieczeństwo międzynarodowe poprzez stałą i aktywną współpracę ze wszystkimi państwami partnerskimi należącymi do programu Partnerstwo dla Pokoju (PdP) oraz Euroatlantyckiej Rady Partnerstwa * wysyła swoje misje wojskowe do państw, na terytorium których toczy się konflikt zbrojny, celem zażegnania tego konfliktu. Niemniej jednak istotnym zapisem traktatu jest artykuł 3 zobowiązujący każdą ze jego stron z osobna do umacniania swoich własnych i


Question: jakie urządzenia nazywamy mobilnymi?

Answer: przenośne urządzenie elektroniczne pozwalające na przetwarzanie, odbieranie oraz wysyłanie danych bez konieczności utrzymywania przewodowego połączenia z siecią.

Context: Urządzenie mobilne – przenośne urządzenie elektroniczne pozwalające na przetwarzanie, odbieranie oraz wysyłanie danych bez konieczności utrzymywania przewodowego połączenia z siecią. Urządzenie mobilne może być przenoszone przez użytkownika bez konieczności angażowania dodatkowych środków (definicja zaproponowana przez M. Macutkiewicza w pracy "Wykorzystanie rozwiązań mobilnych w systemach klasy e-commerce"). Typowym zastosowaniem może być odbieranie i wysyłanie poczty elektronicznej oraz przeglądanie stron sieci WWW za pomocą aplikacji mobilnych. Urządzenia mobilne są równoprawnym kanałem dostępu do bankowości. == Przykłady urządzeń mobilnych == * telefon komórkowy, smartfon * palmtop, pocket PC – komputer kieszonkowy * tablet (komputer), notebook – osobisty komputer przenośny * odtwarzacz MP3 * odtwarzacz MP4/MTV, PMP * cyfrowy aparat fotograficzny * przenośne urządzenia do nawigacji satelitarnej GPS * PlayStation Portable, Nintendo DS –


Question: ile gwiazdek ma flaga ameryki?

Answer: 50 gwiazd

Context: Flaga Stanów Zjednoczonych Ameryki – jeden z symboli państwowych Stanów Zjednoczonych Ameryki. Flaga składa się z trzynastu równej wysokości poziomych pasów, na przemian czerwonych i białych (czerwony na początku i końcu). W lewym górnym rogu flagi znajduje się niebieski kanton z pięćdziesięcioma pięcioramiennymi białymi gwiazdami. Są one rozmieszczone w dziewięciu poziomych rzędach po 6 (na górze i dole) i 5 gwiazd przemiennie. 50 gwiazd symbolizuje 50 stanów amerykańskich, zaś 13 pasów – 13 pierwotnych kolonii. Flaga USA jest potocznie zwana "Stars and Stripes" (Gwiazdy i pasy) lub, mniej powszechnie, "Old Glory" (Dawna chwała). Druga z nazw została ukuta w latach 30. XIX wieku i najczęściej używano jej w czasach 48-gwiazdkowej wersji flagi (w latach 1912–1959). == Historia == Flaga przeszła


Question: czym skutkuje wzrost inflacji?

Answer: Redystrybucja siły nabywczej na korzyść emitującego pieniądz (zwykle rządu bądź podległej mu instytucji) kosztem reszty użytkowników (dlatego inflacja bywa nazywana „ukrytym podatkiem”). * W przypadku kiedy tempo wzrostu inflacji jest wyższe niż tempo wzrostu wynagrodzeń − spadek realnych dochodów obywateli. * Realny spadek wartości zobowiązań i wierzytelności, które nie podlegają waloryzacji. * Utrata zaufania do pieniądza jako środka przechowywania wartości.

Context: z budżetu przewyższają wpływy) * przeinwestowanie gospodarki (nadmierne rozwinięcie procesu inwestycyjnego finansowanego przez państwo) * wadliwa struktura gospodarki * import inflacji (wraz ze wzrostem cen artykułów importowanych przez dany kraj następuje wzrost kosztów produkcji, a co za tym idzie wzrost cen) == Skutki inflacji == * Redystrybucja siły nabywczej na korzyść emitującego pieniądz (zwykle rządu bądź podległej mu instytucji) kosztem reszty użytkowników (dlatego inflacja bywa nazywana „ukrytym podatkiem”). * W przypadku kiedy tempo wzrostu inflacji jest wyższe niż tempo wzrostu wynagrodzeń − spadek realnych dochodów obywateli. * Realny spadek wartości zobowiązań i wierzytelności, które nie podlegają waloryzacji. * Utrata zaufania do pieniądza jako środka przechowywania wartości. * Ponieważ siła nabywcza pieniądza maleje, konsumenci chcą się go pozbyć, zakupując dobra, których


Question: z jakiego języka pochodzi słowo menedżer?

Answer: ang.

Context: Menedżer, także menadżer (ang. "manager") – osoba, której podstawowym zadaniem jest realizacja procesu zarządzania – planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie – motywowanie i kontrolowanie. == Opis == Wyrazem „menedżer” można określić każdą osobę, która podejmuje decyzje, lecz najczęściej używa się ten wyraz dla określenia osoby, która jest zatrudniona w różnych przedsiębiorstwach lub organizacjach i realizuje lub uczestniczy w procesie zarządzania. Menedżerowie jako przedstawiciele kadry zarządzającej cechują się poczuciem odpowiedzialności, strategicznego myślenia i przewidywania. Menedżerów można podzielić według szczebli: * najwyższego szczebla (np. prezydent, prezes) * średniego szczebla (np. kierownik działu) * pierwszej linii (ang. "front line manager") (np. brygadzista). Menedżerów można także podzielić według obszarów zarządzania np. menedżerowie finansów, zasobów ludzkich, administracji i public relations. Oprócz perspektywy mikro, czyli


Question: ilu zawodników występuje w drużynie podczas gry w koszykówkę?

Answer: W trakcie gry na boisku musi znajdować się po 5 zawodników z każdej z dwóch drużyn biorących udział w meczu.

Context: W skład drużyny koszykarskiej wchodzą następujące osoby: * maksymalnie 12 uprawnionych do gry członków drużyny (w tym kapitana) * trener i ewentualnie jego asystent * maksymalnie 5 osób towarzyszących. W trakcie gry na boisku musi znajdować się po 5 zawodników z każdej z dwóch drużyn biorących udział w meczu. Osoby wchodzące w skład drużyny koszykarskiej mają prawo przebywać w strefie ławki drużyny.


Question: kiedy jest szach?

Answer: szach jest wtedy, gdy król znajdzie się w zasięgu działania (bicia) bierki przeciwnika.

Context: Szach – sytuacja w partii szachów, w której król jest zagrożony zabiciem w następnym posunięciu. Inaczej mówiąc, szach jest wtedy, gdy król znajdzie się w zasięgu działania (bicia) bierki przeciwnika. Jeśli przeciwnik wykonał ruch, który spowodował taką sytuację, mówi się, że król jest w "szachu" lub jest "szachowany". W szachowej notacji algebraicznej szacha oznacza się znakiem +. Gracz, którego król jest w szachu ma obowiązek wyeliminować groźbę jedną z trzech metod: * przesunąć króla na pole niebędące w szachu; * zbić bierkę szachującą króla; * zasłonić króla przed szachem własną bierką. Króla nigdy nie można pozostawiać w szachu. Niedozwolone jest również wykonanie posunięcia, które doprowadzi do szacha własnego króla. W pozycji na diagramie biały goniec szachuje czarnego króla. Czarne muszą


Question: dlaczego klimat w polsce jest przejsciowy?

Answer: zmienne stany pogody

Context: zazwyczaj suche lato, chłodna, wilgotna jesień i zima, często z opadami śniegu). Klimat umiarkowany dzieli się na: * umiarkowany ciepły ** wybitnie morski i morski (mała roczna amplituda temperatury powietrza, znaczące opady w ciągu całego roku, np. Europa Zachodnia) ** przejściowy (zmienne stany pogody, np. Polska) ** kontynentalny, wybitnie kontynentalny oraz kontynentalny suchy, wybitnie suchy i skrajnie suchy (duża roczna amplituda temperatury powietrza, opady małe z dominacją letnich, np. Ukraina, Białoruś, płd. Rosja, Kazachstan) oraz odmiany monsunowe (duża roczna amplituda temperatury, silne opady podczas monsunu letniego, np. północna Japonia, północno-wschodnie Chiny) * umiarkowany chłodny ** morski (chłodne lata, łagodne zimy, silne opady przez cały rok, np. środkowa Norwegia, płd. Islandia, Nowa Fundlandia, Falklandy, Wyspy Campbella, Archipelag Aleksandra) ** kontynentalny, wybitnie


Question: w jakim stanie jest chicago?

Answer: w stanie Illinois.

Context: Chicago () – miasto w Stanach Zjednoczonych, położone nad jeziorem Michigan w stanie Illinois. Chicago stanowi trzecie pod względem wielkości i zaludnienia miasto w Stanach Zjednoczonych, po Nowym Jorku i Los Angeles. Jest głównym centrum biznesowym, kulturalnym oraz naukowym Środkowego Zachodu Stanów Zjednoczonych. Najbliższymi i największymi przedmieściami Chicago są miasta Niles, Elmhurst, Melrose Park, Franklin Park, Cicero, Joliet, Addison, Evanston, Schaumburg, Wood Dale. Chicago bywa określane mianem „Wietrznego miasta” (ang. "Windy City"). == Pochodzenie nazwy == Nazwa "„Chicago”" pochodzi od francuskiego tłumaczenia słowa "shikaakwa" pochodzącego z języka Miami-Illinois, oznaczającego dziką cebulkę – roślinę znaną botanikom jako "Allium tricoccum". Pierwszą znaną wzmianką o miejscu obecnego miasta Chicago jako "„Chécagou”" pochodzi od Roberta de LaSalle’a z około 1679 roku. == Centrum ==


Question: w jakiej dzielnicy było getto warszawskie?

Answer: w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską.

Context: W tej sytuacji rozpoczęto prace nad lokalizacją żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Warszawie. Według pierwszego projektu getto miało być zlokalizowane na Pradze, rozważano także plany utworzenia dwóch oddzielnych gett peryferyjnych – na Kole i Grochowie. Nie zostały one jednak zrealizowane z uwagi na konieczność przesiedlenia ok. 600 tys. osób. W kolejnych tygodniach prace nad planami utworzenia getta w Warszawie zostały wstrzymane ze względu na plany przesiedlenia po zakończeniu wojny wszystkich europejskich Żydów na Madagaskar. Jednak ze względu na sytuację wojenną III Rzeszy, w sierpniu prace nad utworzeniem getta ponownie wznowiono. Ostatecznie dzielnicę zamkniętą zdecydowano się utworzyć w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską. Proces izolowania tej części Warszawy ze względu


Question: jak kwitnie imbir?

Answer: Kwiaty: Zebrane w kłosowate kwiatostany. Mają barwę zielonkawożółtą z fioletową. Są to kwiaty grzbieciste o bardzo małym kielichu i kolorowe, trzykrotnie wciętej koronie z żółtymi płatkami i fioletową warżką.

Context: Imbir lekarski ("Zingiber officinale" Rosc.) – gatunek rośliny uprawnej z rodziny imbirowatych ("Zingiberaceae"). W stanie dzikim obecnie nie występuje. Pochodzi prawdopodobnie z Melanezji. == Morfologia == ; Łodyga: Pędy płonne osiągają wysokość od 80 do 100 cm. Pędy kwiatowe krótsze, łuskowate i bezlistne. Kłącze grube, mięsiste, o jasnobrązowej barwie. Jest silnie rozgałęzione i pokryte łuskowatymi liśćmi. ; Liście: Duże, lancetowate, długimi pochwami obejmujące łodygę. Wyrastają w dwóch rzędach. ; Kwiaty: Zebrane w kłosowate kwiatostany. Mają barwę zielonkawożółtą z fioletową. Są to kwiaty grzbieciste o bardzo małym kielichu i kolorowe, trzykrotnie wciętej koronie z żółtymi płatkami i fioletową warżką. == Zastosowanie == * Roślina uprawna. Jadalne kłącze imbiru jest rośliną przyprawową, znaną w Azji już 3000 lat temu. Stamtąd przewieziony przez


Question: jak określa się wiek?

Answer: 100 latom, liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami

Context: Wiek, stulecie (skrót: w.) – jednostka miary czasu równa 100 latom, liczona od roku kończącego się cyframi "01" do najbliższego roku kończącego się dwoma zerami, np. od 1501 do 1600 to wiek XVI. W odniesieniu do lat przed naszą erą (p.n.e.) wiek zaczyna się rokiem z dwoma zerami, a kończy cyframi "01", np. od 500 p.n.e. do 401 p.n.e. to wiek V wiek p.n.e. Numery wieków w języku polskim zapisuje się zwyczajowo cyframi rzymskimi.


Question: kto przejął kredyt bank?

Answer: Bank Zachodni WBK S.A.

Context: 4 stycznia 2013 nastąpił wpis do KRS na mocy którego Bank Zachodni WBK S.A. stał się następcą prawnym Kredyt Banku. We wrześniu 2013 roku zakończył się proces wycofywania marki „Kredyt Bank” z rynku – wszystkie placówki oznaczone tym logo zmieniły szyldy na Bank Zachodni WBK, strona internetowa została przekierowana na domenę tego banku, a zmianie uległ także wygląd serwisów transakcyjnych. W 2014 roku przeprowadzono fuzję operacyjną obu banków. Polegała ona m.in. na przeniesieniu danych z systemów informatycznych byłego Kredyt Banku do systemów BZWBK i przeniesieniu wszystkich procesów obsługi klientów do aplikacji używanych w banku przejmującym. == Prezesi Kredyt Banku == * Stanisław Pacuk (1990–2003) * Małgorzata Kroker-Jachiewicz (2003 – 2005) * Ronnie Richardson (2005–2008) * Maciej Bardan (2008–2012) * Mateusz


Question: co znaczy ekskomunika?

Answer: najwyższa kara kościelna, polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.

Context: Ekskomunika (z łac. "excommunicatio" – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna, polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła. == Podstawa biblijna == Podstawą ekskomuniki jako wykluczenia ze wspólnoty i konsekwencji z tym związanych jest przekaz biblijny, według którego Jezus przedstawia sposób postępowania przy wzajemnym upominaniu. Brak właściwej reakcji na upomnienie pociąga za sobą wiążącą konsekwencję wykluczenia. == Ojcowie Kościoła == Augustyn z Hippony uzasadniał wyłączanie ze społeczności wierzących, jak również niedopuszczanie do niej, w dziełku "Wiara i uczynki" (413 r.). Jako podstawę, wskazywał władzę „związywania” i „rozwiązywania” przekazaną Kościołowi przez Chrystusa (Mt 18,18). Wynika z niej również to, że w niektórych przypadkach pasterze Kościoła są uprawnieni, by katechumenów nie dopuścić do


Question: do kogo należał krym?

Answer: Krym "de iure" należy do Ukrainy

Context: Półwysep Krymski, Krym (, "Kryms’kyj piwostriw"; ; , "Krymskij połuostrow"; ; , ; , ) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ponad 27 tys. km². Krym "de iure" należy do Ukrainy, "de facto" zaś w 2014 r. Rada Najwyższa Republiki Autonomicznej Krymu ogłosiła deklarację niepodległości Autonomicznej Republiki Krymu, a następnie Republika Krymu, po przeprowadzeniu nielegalnego i sfałszowanego referendum, została anektowana przez Rosję w postaci nowo powołanego Krymskiego Okręgu Federalnego Rosji. Ze swojej strony Rada Najwyższa Ukrainy zadeklarowała wprowadzenie na Krymie prawa regulującego życie na terenach


Question: co daja wiatraki?

Answer: przetwarza energię wiatru na energię kinetyczną w ruchu obrotowym

Context: Wiatrak – budowla drewniana, niekiedy murowana, wyposażona w skrzydła poruszane siłą wiatru i napędzające urządzenia. Jest najstarszym silnikiem wiatrowym – przetwarza energię wiatru na energię kinetyczną w ruchu obrotowym. Jest maszyną przepływową i poprzednikiem turbiny wiatrowej, którą czasami również nazywa się wiatrakiem. Wiatraki (z pionową osią) wynaleziono w IX wieku we wschodniej Persji, zaś w Europie – wiatraki z osią poziomą – pojawiły się pod koniec XII wieku i rozpowszechniły się w Anglii i Holandii. Pierwsze wiatraki służyły głównie do mielenia zboża, w pierwszej połowie XIV wieku na terenie obecnej Holandii zaczęto używać wiatraków do napędzania pomp osuszających poldery. W późniejszych latach pojawiły się wiatraki tartaczne, inne mełły i mieszały pigmenty, rozdrabniały skały na kruszywa, plotły sznury konopne, wyciskały olej,


Question: w jakim parku narodowym żyją żubry?

Answer: w Puszczy Białowieskiej

Context: Żubrów wraz z zapleczem. * hodowla wolna. Pracownicy Obrębu Ochronnego Ośrodek Hodowli Żubrów zajmują się hodowlą restytucyjną żubrów bytujących na obszarze całej polskiej części Puszczy Białowieskiej (około 130 tys. ha). Obszar Ochrony Ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego w 1979 r. z racji dużego znaczenia dla kultury i dziedzictwa ludzkości, wpisano na prestiżową Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. W 1992 r. UNESCO rozszerzyło status obiektu dziedzictwa światowego na przylegający doń od wschodu fragment białoruskiego parku narodowego „Bieławieżskaja Puszcza”, podlegający ochronie ścisłej (4500 ha). Tym sposobem powstał w Puszczy Białowieskiej jeden z siedmiu na świecie i trzech w Europie transgraniczny obiekt dziedzictwa światowego. == Historia == Najstarsze ślady obecności człowieka w Puszczy Białowieskiej pochodzą z neolitu, czyli sprzed około 4500 lat. Są to


Question: co było głównym źródłem utrzymania mieszkańców zjednoczonych emiratów arabskich?

Answer: turystyka i bankowość

Context: turystyka i bankowość mają być głównymi źródłami utrzymania obywateli i państwa. Wielki handel (największy port kontenerowy na świecie, w szybkim tempie rozwijająca się giełda) i banki sprawiły, że kraj stał się usługowym zapleczem Bliskiego Wschodu. === Przemysł === Przemysł Zjednoczonych Emiratów Arabskich opiera się głównie na wydobyciu ropy naftowej. Przetwórstwo „czarnego złota” to wciąż główny dział przemysłu. Dużo inwestuje się w turystykę, a dzięki wolnemu rynkowi i braku podatków i ceł również sektor finansowy. Bardzo szybko rozwija się budownictwo. W kraju panuje boom inwestycyjny. Budowanych jest wiele dróg, autostrad, hoteli, wieżowców i apartamentów. === Rolnictwo === Rolnictwo w Zjednoczonych Emiratach Arabskich jest słabo rozwinięte, bo użytki rolne zajmują tylko 2,9% powierzchni kraju. Na wybrzeżu i przy oazach uprawia się najczęściej


Question: ile dzieci miał książe filip?

Answer: Z Elżbietą II mieli czworo dzieci – Karola, Annę, Andrzeja i Edwarda.

Context: 2011 na swoje 90. urodziny otrzymał od swojej małżonki tytuł Lorda Wielkiego Admirała Marynarki ("Lord High Admiral of the Navy"). Z Elżbietą II mieli czworo dzieci – Karola, Annę, Andrzeja i Edwarda. == Życiorys == === Wczesne dzieciństwo === Urodził się na wyspie Korfu jako Filip, książę Grecji i Danii. Jedyny syn i ostatnie dziecko księcia Andrzeja, syna króla Grecji Jerzego I oraz księżnej Alicji Battenberg. W 1922 wuj Filipa, panujący Konstantyn I, został zmuszony do abdykacji po rewolucji 11 września, spowodowanej przez wojska rozczarowane klęską Grecji w wojnie z Turcją, a książę Andrzej aresztowany przez rząd wojskowy i wkrótce skazany na dożywotnie wygnanie oraz pozbawienie, tak jak reszta rodziny, obywatelstwa greckiego. W grudniu rodzina Filipa opuściła kraj i osiedliła


Question: jak wygląda flaga włoch?

Answer: jest w kształcie prostokąta podzielonego na trzy pionowe pasy w barwach: zielona, biała, czerwona.

Context: Flaga Włoch – jeden z symboli państwowych Republiki Włoskiej, który jest w kształcie prostokąta podzielonego na trzy pionowe pasy w barwach: zielona, biała, czerwona. == Symbolika == Trójkolorowe pasy nawiązują do rewolucji francuskiej, podkreślając znaczenie "trzeciego stanu" w rządzeniu państwem. Potocznie uważa się także, że kolory symbolizują: zielony – wolność, nadzieja i krajobraz śródziemnomorski, biały – wiara katolicka i ośnieżone szczyty Alp, czerwony – męstwo i krew tych, którzy walczyli o zjednoczenie Włoch. Taki sam zestaw kolorów mają flagi państwowe: Meksyku, Bułgarii, Węgier, Iranu. == Historia == Po raz pierwszy trójkolorowa flaga pojawiła się w 1795 roku w Bolonii podczas zamieszek studenckich. Oficjalnie flagą włoską została w 1796 roku dzięki Napoleonowi, który ją przyjął dla Legionu Lombardzkiego. Używano jej od


Question: jak potocznie nazywano sojusz niemiec japonii i włoch?

Answer: Pakt trzech, pakt trójstronny, pakt berliński

Context: Pakt trzech, pakt trójstronny, pakt berliński – porozumienie podpisane przez rządy Niemiec, Włoch i Japonii 27 września 1940 roku w Berlinie, w trakcie II wojny światowej. Miał za zadanie sformalizowanie współpracy tych trzech państw, był sojuszem obronnym. == Historia == Niemcy już w połowie 1939 roku podjęły starania o wciągnięcie do niemiecko-włoskiego układu wojskowego również Japonii. Starania nie przyniosły jednak efektu i powrócono do nich pod koniec lata 1940. 9 września 1940 odbyły się w Tokio rozmowy niemiecko-japońskie, a 18 września w Rzymie niemiecko-włoskie. Gdy 1 września 1939 Niemcy zaatakowały Polskę, Włochy nie były jeszcze gotowe do działań wojennych. 19 sierpnia 1939 została zawarta radziecko-niemiecka umowa handlowa. Zawarty 23 sierpnia 1939 przez Niemcy i ZSRR pakt Ribbentrop-Mołotow zdawał się łamać


Question: jaki charakter miała unia lubelska?

Answer: Określana jako unia realna, w odróżnieniu od poprzednich, wiążących oba państwa tylko osobą władcy (unia personalna).

Context: Unia lubelska – porozumienie pomiędzy stanami Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego zawarte 1 lipca 1569 na sejmie walnym w Lublinie. Określana jako unia realna, w odróżnieniu od poprzednich, wiążących oba państwa tylko osobą władcy (unia personalna). Została przyjęta 28 czerwca, a podpisana 1 lipca 1569, ostatecznie ratyfikowana przez króla 4 lipca 1569. Artykuł 3 potwierdzenia unii lubelskiej przez Zygmunta II Augusta z 4 lipca 1569 roku głosił, "iż już Królestwo polskie i Wielkie Księstwo litewskie jest jedno nierozdzielne i nierożne ciało, a także nierożna, ale jedna a spolna Rzeczpospolita, która się ze dwu państw i narodów w jeden lud zniosła i spoiła". W jej wyniku powstało państwo znane w historiografii jako Rzeczpospolita Obojga Narodów – ze wspólnym monarchą,


Question: jakie są cele onz?

Answer: # Utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa za pomocą zbiorowych i pokojowych wysiłków. # Rozwijanie przyjaznych stosunków między narodami na zasadach samostanowienia i suwerennej równości. # Rozwiązywanie konkretnych problemów międzynarodowych (gospodarczych, społecznych, kulturowych, humanitarnych czy dotyczących praw człowieka) na zasadzie współpracy międzynarodowej oraz uznania równości ras, płci, języków i wyznań. # Stanowienie ośrodka uzgadniania działań narodów w imię wspólnych celów.

Context: ONZ mieściła się w Nowym Jorku, co zostało zaakceptowane. Budynek siedziby głównej otwarto 9 stycznia 1951 roku na terenach podarowanych ONZ przez Johna Rockefellera Jr., gdzie mieści się do dziś. Część instytucji funkcjonuje jednak w innych miastach świata, m.in. w Genewie, Hadze, Nairobi i Wiedniu. == Cele ONZ == # Utrzymanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa za pomocą zbiorowych i pokojowych wysiłków. # Rozwijanie przyjaznych stosunków między narodami na zasadach samostanowienia i suwerennej równości. # Rozwiązywanie konkretnych problemów międzynarodowych (gospodarczych, społecznych, kulturowych, humanitarnych czy dotyczących praw człowieka) na zasadzie współpracy międzynarodowej oraz uznania równości ras, płci, języków i wyznań. # Stanowienie ośrodka uzgadniania działań narodów w imię wspólnych celów. == Członkostwo ONZ == Członkiem ONZ, według artykułu 4. Karty NZ może


Question: ile jest parków krajobrazowych w wielkopolsce?

Answer: w województwie wielkopolskim znajduje się 14 parków krajobrazowych

Context: Parki krajobrazowe w województwie wielkopolskim – w województwie wielkopolskim znajduje się 14 parków krajobrazowych, w tym 2 parki zlokalizowane są na terenie dwóch województw: Dolina Baryczy (woj. wielkopolskie i dolnośląskie) oraz Przemęcki (woj. wielkopolskie i lubuskie). Największym parkiem krajobrazowym w Polsce jest położony na pograniczu Wielkopolski i Dolnego Śląska Park Krajobrazowy Dolina Baryczy, obejmujący łączną powierzchnię ponad 870 km², przy czym tylko ok. 1/5 powierzchni parku znajduje się po stronie wielkopolskiej. Największym parkiem krajobrazowym w pełni położonym w granicach administracyjnych województwa wielkopolskiego jest Sierakowski Park Krajobrazowy. Liczy on 304,13 km². Najmniejszym parkiem krajobrazowym województwa jest Miedzichowski Park Krajobrazowy, obejmujący obszar 14,21 km². Najstarszym parkiem krajobrazowym utworzonym w pełni w granicach administracyjnych obecnego województwa wielkopolskiego jest Lednicki Park Krajobrazowy, utworzony w


Question: kiedy była bitwa pod wiedniem?

Answer: a stoczona 12 września 1683

Context: Bitwa pod Wiedniem (inaczej nazywana Odsieczą Wiedeńską lub rzadziej Wiktorią Wiedeńską) – bitwa stoczona 12 września 1683 pod Wiedniem między wojskami polsko-cesarskimi pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego a armią Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Bitwa była przełomowym wydarzeniem w wojnie – zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy. == Geneza == Imperium Osmańskie od chwili powstania opierało się na podbojach. Na przestrzeni wieków kolejne państwa były najeżdżane i podbijane przez sułtanat turecki. W połowie XIV wieku Turcy podjęli planowy podbój Bałkanów opanowując Bizancjum, Bułgarię, Albanię i Serbię. W roku 1541 interweniowali na Węgrzech w czasie wojny między Habsburgami a Zapolyami, wspierając najpierw tych drugich, a


Question: kto zniszczył świątynie jerozolimską?

Answer: wojska babilońskiego króla Nabuchodonozora II

Context: przedchrześcijańskiej. Pierwsza Świątynia powstała w latach 966-959 p.n.e. za czasów króla Salomona, który podobno wzniósł ją w ciągu 7 lat na miejscu wskazanym uprzednio przez króla Dawida, na wzgórzu Moria („święta skała”) w północno-wschodniej części Jerozolimy, gdzie Abraham miał złożyć w ofierze na żądanie Boga Jahwe swego syna Izaaka. Do Świątyni, otoczonej kilkoma dziedzińcami, przylegał od południa zespół pałacowy. Najstarszym dokumentem historycznym potwierdzającym istnienie Pierwszej Świątyni jest ostrakon Domu Jahwe pochodzący z ok. 600 r. p.n.e. odnaleziony na stanowisku archeologicznym Tel Arad. Pierwsza Świątynia została zniszczona przez wojska babilońskiego króla Nabuchodonozora II w 587 lub 586 roku p.n.e. === Druga Świątynia (520–20 p.n.e.) === Po zburzeniu Pierwszej Świątyni i powrocie z niewoli babilońskiej (536 p.n.e.) wzniesiono Drugą Świątynię (520–515 p.n.e.),


Question: czym zajmowali się jezuici?

Answer: Wielu członków zakonu łączyło posługę religijną z pracą naukową.

Context: protestanckich. === Wkład naukowy === Wielu członków zakonu łączyło posługę religijną z pracą naukową. Odznaczyli się między innymi w takich dziedzinach jak astronomia, matematyka i sejsmologia, która jest czasem określana jako „jezuicka nauka”. Jezuici tacy jak Christoph Clavius, Maksymilian Hell, Johann Schreck, Gyula Fényi, Albert Curtz, Jacques de Billy, Orazio Grassi, Giovanni Battista Zupi czy Franz de Paula Triesnecker byli astronomami. Opisali lub odkryli takie zjawiska jak zaćmienia, okultacje, obieg planet wokół słońca, wpływ Księżyca na zjawisko pływów, atmosferę Jowisza czy plamy na Słońcu. W uznaniu ich osiągnięć Międzynarodowa Unia Astronomiczna nazwała od ich imion i nazwisk kilka kraterów i rowów na Księżycu. Jezuici przez niektórych historyków są opisywani jako ci, którzy „wnieśli największy wkład w rozwój fizyki eksperymentalnej w


Question: gdzie narodził się pan jezus?

Answer: Betlejem lub 33 n.e. w Jerozolimie

Context: Jezus Chrystus (ur. ok. 8–4 p.n.e. w Betlejem lub 33 n.e. w Jerozolimie) – cieśla i kaznodzieja z rzymskiej prowincji Judea, ogłoszony przez swoich żydowskich uczniów mesjaszem, centralna postać chrześcijaństwa. W wierze Kościoła, wyrażonej w pierwszych credo, uznawany jest za kyriosa, który zmartwychwstał (por. Rz 10,9), zbawiciela, powszechnego władcę świata i Królestwa niebieskiego, współistotnego Bogu Ojcu syna Boga i człowieka. Jego narodziny przyjęto za punkt zerowy naszej ery, od którego podaje się liczbę lat. Według Nowego Testamentu (części Biblii) urodził się w żydowskiej rodzinie jako syn Marii poślubionej Józefowi. Jako dorosły przyjął chrzest z rąk Jana Chrzciciela. Następnie nauczał (uznając przykazanie miłości za najważniejsze) i gromadził wokół siebie uczniów (najbliższych nazwano apostołami), dokonując w tym czasie cudów. Po przyjeździe do