Question: które zwierzęta na co dzień wykorzystują efekt dopplera?

Answer: nietoperzy

Context: jeśli pozycja satelity jest znana i przewidywalna, to przesunięcia Dopplera mogłoby być wykorzystane do lokalizacji odbiornika na ziemi. === Określanie położenia źródła fal === Efekt Dopplera wykorzystuje się także do lokalizacji źródła fal elektromagnetycznych. W metodzie tej lokalizator porusza się, zmieniając kierunek ruchu. Na podstawie zmiany częstotliwości odbieranej fali wywołanej efektem Dopplera określa się położenie źródła fali. Metoda ta jest obecnie testowana w celu zastosowania do poszukiwania rozbitków na morzu. === Kompensacja efektu Dopplera u nietoperzy === Gdy nietoperz zbliża się do celu, echo wytwarzanego przez niego dźwięku echolokacyjnego ma większą częstotliwość, niż dźwięk wysyłany przez nieruchomego nietoperza. Dwie grupy echolokujących nietoperzy z rodzin podkowcowatych i straszaków, które posługują się stałą częstotliwością echolokacji, wykształciły szczególny mechanizm kompensacji efektu Dopplera: obniżają


Question: do kogo należy arktyka?

Answer: Arktyka obejmuje część Rosji, Kanady, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Alaskę (Stany Zjednoczone), Grenlandię (terytorium duńskie), Islandię oraz Ocean Arktyczny.

Context: Arktyka obejmuje część Rosji, Kanady, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Alaskę (Stany Zjednoczone), Grenlandię (terytorium duńskie), Islandię oraz Ocean Arktyczny. Nazwa pochodzi od greckiej nazwy gwiazdozbioru Wielkiej Niedźwiedzicy (Μεγάλη Άρκτος). Centrum Arktyki to Ocean Arktyczny, pokryty w dużej części lodem. Otaczają go bezleśne obszary lądowe o przemarzniętym gruncie. Mimo to Arktyka tętni życiem, na które składa się bogata fauna i flora morska, ptaki, zwierzęta lądowe oraz społeczności ludzkie. Rdzenna ludność Arktyki (Inuici, Lapończycy, Czukcze, Nieńcy) dostosowała się do niezwykle trudnych warunków życia, tworząc wyjątkowe kultury. Jest to kraina szczególnie wrażliwa na zmiany klimatyczne, dla klimatologów stanowi więc system wczesnego ostrzegania. Krąg polarny (koło podbiegunowe północne) niemal dokładnie wyznacza granicę występowania dnia polarnego i nocy polarnej, podczas których Słońce nie zachodzi lub nie


Question: kto sprowadził jezuitów do polski?

Answer: biskup warmiński (późniejszy kardynał Kościoła) Stanisław Hozjusz

Context: przyjęcia uchwał Soboru Trydenckiego. Zakon do Polski w 1564 sprowadził biskup warmiński (późniejszy kardynał Kościoła) Stanisław Hozjusz, fundując im kolegium w Braniewie. Przez wiele lat jezuici byli wyłącznymi nauczycielami i wychowawcami polskiej młodzieży magnackiej i szlacheckiej. W oparciu o istniejące od 1570 Kolegium Jezuitów w Wilnie, w 1579 utworzona została Akademia Wileńska, pierwsza szkoła wyższa w Wielkim Księstwie Litewskim. W 1661 w Koronie Królestwa Polskiego powstała jezuicka Akademia Lwowska. Jezuici zamierzali także prowadzić Akademię Krakowską, ale ta nie zgodziła się na to. Kilkakrotnie przyznawano również przywileje akademickie potężnemu kolegium poznańskiemu, jednak i tym razem sprzeciw Krakowa uniemożliwił ich realizację. W 1773 r. jezuici mieli na terenach polskich: 4 prowincje (wielkopolską, małopolską, litewską, mazowiecką), 137 placówek z 2362 zakonnikami, z czego


Question: jak miał na nazwisko pan tadeusz?

Answer: Soplica

Context: Tadeusz Soplica ("pan Tadeusz") – postać literacka, tytułowy bohater poematu epickiego "Pan Tadeusz" (1834) Adama Mickiewicza; syn Jacka Soplicy, bratanek Sędziego, dziedzic Soplicowa. Młody, przystojny, zakochany w Zosi, wplątuje się w perypetie miłosne z jej opiekunką Telimeną. Ostatecznie zaręcza się z Zosią. == Dzieciństwo == Syn Jacka Soplicy (wzgardzony przez Stolnika Horeszkę ożenił się z pierwszą napotkaną „dziewczyną ubogą”). Urodził się zapewne w 1791 roku. Nazwano go Tadeuszem na cześć Tadeusza Kościuszki, bohatera wojny 1792 roku (to jeden z licznych w poemacie anachronizmów, syn Jacka urodził się rok wcześniej, kiedy sława Kościuszki nie mogła jeszcze dotrzeć na Litwę). Osierocony wcześnie przez matkę. Uciekający za granicę ojciec powierza jego wychowanie młodszemu bratu. Tadeusz, przekonany o śmierci ojca, dorasta, otoczony troską wszystkich


Question: co było przyczyną sporu między papiestwem a cesarstwem?

Answer: Spór o inwestyturę – spór między cesarstwem a papiestwem o mianowanie biskupów.

Context: Spór o inwestyturę – spór między cesarstwem a papiestwem o mianowanie biskupów. Spór ten w istocie dotyczył przywództwa w ówczesnym świecie chrześcijańskim, ponieważ obozy papieski (gregoriański) i cesarski chciały realizować sprzeczne wizje uniwersalistycznej Europy. ==Geneza== Reformy kongregacji Cluny oraz wzmożona chrystianizacja przyczyniły się do powstania wśród dostojników kościelnych idei uniwersalizmu papieskiego, czyli zwierzchności papieża nad władzą cesarską. Decydujące mogło mieć przekonanie, że społeczność chrześcijan musi „funkcjonować”, by w ten sposób zwiększyć swą skuteczność. Na podstawie tego przekonania pojawił się pogląd, że społeczeństwo dzieli się na różne stany, które wypełniają swoje zadania – chłopi troszczyli się o wyżywienie, rycerze bronili królestwa i zapewniali bezpieczeństwo, a kler zajmował się zbawieniem dusz ludzkich. Każda była zobowiązana do jak najlepszego wypełniania swoich obowiązków oraz


Question: kto porwał helenę?

Answer: Parysowi

Context: królem Sparty. Helena miała z Menelaosem córkę Hermionę. W wyniku wywołanego przez Eris sporu trzech bogiń: Hery, Afrodyty i Ateny o to, która z nich jest najpiękniejsza, została przyrzeczona królewiczowi trojańskiemu Parysowi, który spór rozsądził na korzyść Afrodyty. Parys porwał Helenę do swojej ojczystej Troi. Menelaos, by odbić ukochaną, zorganizował wyprawę przeciw Troi, pod dowództwem swego brata, Agamemnona. W czasie wojny Parys został zabity, a Helena została żoną jego brata, Deifobosa. Wreszcie, po 10 latach wojny, Troja została zdobyta, a Menelaos ujrzawszy piękno żony, niezmienione mimo upływu czasu, wybaczył jej niewierność i lata rozłąki i zabrał jako małżonkę na swój dwór w Sparcie. Jako bohaterka epopei Homera, "Iliady" i "Odysei", stała się symbolem kobiecości i piękna. Według poety Stesichorosa z


Question: co trzyma w ręku kopernik?

Answer: Monument przedstawia Mikołaja Kopernika ubranego w togę profesorską, który w swojej lewej ręce trzyma sferę armilarną, a palcem prawej ręki wskazuje niebo

Context: Torunia dopiero 12 lutego 1852 roku. Uroczyste odsłonięcie odbyło się 25 października 1853 roku . == Charakterystyka == Monument przedstawia Mikołaja Kopernika ubranego w togę profesorską, który w swojej lewej ręce trzyma sferę armilarną, a palcem prawej ręki wskazuje niebo, co ma wskazywać na powiązania Kopernika z astronomią i badaniami nieba. Pomnik znajduje się na cokole, wokół którego znajdują się połączone z nim kamienne ławki, natomiast przed nim znajduje się kamienna studzienka. Na cokole z przedniej strony znajduje się napis w języku łacińskim "Nicolaus Copernicus Thorunensis. Terrae motor, Solis Caelique stator" (pol. „Mikołaj Kopernik Torunianin. Ruszył Ziemię, wstrzymał Słońce i Niebo”). Autorem tego tekstu jest toruński profesor Rudolf Brohm. Na tylnej części cokołu znajduje się data urodzin i śmierci astronoma.


Question: na jakiej ulicy znajdowała się akademia pana kleksa?

Answer: Akademia znajduje się przy ulicy Czekoladowej.

Context: Akademia pana Kleksa – książka dla dzieci napisana przez Jana Brzechwę i wydana w 1946 roku. Jest to historia dwunastoletniego, niesfornego, rudego Adasia Niezgódki, który zostaje umieszczony w tytułowej akademii wraz z dwudziestoma trzema innymi chłopcami – wszyscy o imionach zaczynających się na literę A. Opiekuje się nimi pan Kleks z pomocą Mateusza – uczonego szpaka, który wymawia jedynie końcówki wyrazów. Kontynuacją fantastycznych opowieści Jana Brzechwy o panu Kleksie są: "Podróże pana Kleksa" oraz "Tryumf pana Kleksa". == Opis fabuły == Akademia znajduje się przy ulicy Czekoladowej. Zajmuje kolorowy, trzypiętrowy gmach. Na parterze mieszczą się sale szkolne, na pierwszym piętrze są sypialnie oraz jadalnia, na drugim mieszka pan Kleks i uczony szpak Mateusz, a na trzecim pan Kleks przechowuje swoje


Question: jakie były skutki hołdu pruskiego?

Answer: Wydarzenia związane z hołdem pruskim zlikwidowały państwo krzyżackie, czyniąc jego spadkobiercę, świeckie państwo pruskie, krajem zależnym od Polski.

Context: co dzieje się za jego plecami, a przynajmniej nie poświęcał temu zbyt wiele uwagi. Szydłowiecki, jako bliski współpracownik i zaufany Zygmunta I, zagwarantowałby aprobatę tej propozycji ze strony króla. Przedstawiona następnie sejmowi koncepcja mijała się z marzeniami senatorów. == Skutki == Wydarzenia związane z hołdem pruskim zlikwidowały państwo krzyżackie, czyniąc jego spadkobiercę, świeckie państwo pruskie, krajem zależnym od Polski. Aż do srebrnego wieku, tj. epoki Wazów na tronie Polski, zagrożenie z tego kierunku zostało odsunięte i zmarginalizowane, jednak nie zlikwidowane. Dynastia panująca w Prusach wymarła w 1619 r., już w 1563 Zygmunt II August dopuścił do przejęcia lenna pruskiego przez spokrewnionych elektorów brandenburskich, w 1605 bez zgody Sejmu Zygmunt III Waza nadał elektorowi brandenburskiemu Joachimowi Fryderykowi kuratelę nad umysłowo chorym


Question: ile minut ma stopień?

Answer: 60′

Context: Stopień – jednostka miary kąta płaskiego, równa 1/360 kąta pełnego, czyli 1/90 kąta prostego. Oznaczana jest przez 1°, spotyka się również oznaczenie 1 deg. Nie jest jednostką układu SI. Dzieli się na 60 minut kątowych, 3600 sekund, 216 000 tercji i 12 960 000 kwart. : 1° = (π/180) rad = 60′ = 3600″ = 216 000‴ = 12 960 000⁗ ≈ 17,453 tysiącznej. W typografii cyfrowej stopień oznaczany jest znakiem o numerze unikodowym U+00B0 DEGREE SIGN.


Question: jakie nazwisko ma sławomir?

Answer: Zapała

Context: Sławomir, właśc. Sławomir Paweł Zapała (ur. 19 marca 1983 w Krakowie) – polski aktor, performer, piosenkarz, konferansjer i prezenter telewizyjny, lider zespołu muzycznego Trzymamy się Zapały. == Życiorys == Jest synem Józefy i Andrzeja Zapałów. W dzieciństwie uczęszczał do Nowohuckiego Domu Kultury. W 2006 ukończył studia w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie. Po ukończeniu nauki w PWST wystąpił w wielu filmach i serialach, m.in. "Karol. Człowiek, który został papieżem, 33 sceny z życia, Pod Mocnym Aniołem, Hotel 52, Czas honoru, Prawo Agaty, Blondynka, Ojciec Mateusz, Świat według Kiepskich" czy "Na dobre i na złe". Występował też w teatrach: Rozrywki, Bagatela, Kamienica, Na Woli oraz Studio. W 2014 wykreował postać sceniczną o pseudonimie "Sławomir", którą wymyślił podczas


Question: kiedy zakwita woda?

Answer: zakwity występują najczęściej wiosną i jesienią.

Context: widoczne gołym okiem. Nadają wodzie charakterystyczne zabarwienie i powodują silne jej zmętnienie. W zbiornikach strefy umiarkowanej zakwity występują najczęściej wiosną i jesienią. Masowe i coraz dłuższe czasowo występowanie zakwitów wody jest przejawem zaburzenia równowagi ekologicznej. Zakwity stają się coraz powszechniejsze ze względu na wzrastającą żyzność wód, spowodowaną zwiększającym się dopływem substancji mineralnych i organicznych w efekcie działalności człowieka (ścieki komunalne, nawozy sztuczne, gnojowica, obornik spłukiwane z pól, itp.). Warunkiem powstania zakwitu jest niski stosunek N/P, tj. zawartości azotu do fosforu w wodzie, występujący najczęściej w wodach stagnujących, przy bezwietrznej pogodzie. Najczęściej notowane są zakwity sinic wiosną i późnym latem, kiedy temperatura wody waha się między 5-30 °C. Niektóre gatunki sinic rozwijają się dobrze także w niższych temperaturach, nierzadkie są ich


Question: jakie elementy liryczne znajdują się w gatunkach z pogranicza epiki liryki i dramatu?

Answer: nastrojowość, emocjonalność

Context: Ballada – gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi), którego tematem są niezwykłe wydarzenia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego "ballare" (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki (zobacz: balada). Romantyczna ballada nawiązuje do ludowych pieśni, które między XIII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem, który przedstawia. Ballada była charakterystyczna dla epoki romantyzmu. Cechy ballad romantycznych: * ludowość (obecność ludu – mieszkańców wsi, symbolika ludowa), * liczne dialogi w balladach poświęconych


Question: gdzie znajdowała się akademia pana kleksa?

Answer: Akademia znajduje się przy ulicy Czekoladowej.


Question: w jakim mieście greckim powstał system rządów zwany demokracją?

Answer: Atenach

Context: [[plik:Akropolis by Leo von Klenze.jpg|thumb|300px|Ateny - obraz autorstwa [[Leo von Klenze|Lea von Klenze]]]] Demokracja ateńska – forma ustroju "polis" ateńskiej, położonej w greckiej krainie Attyce. Zazwyczaj uważa się, że trwała od początków VI do połowy IV wieku p.n.e., z przerwami w V wieku p.n.e. Według niektórych ocen, w Atenach okresu Peryklesa, obywatele z prawem głosu "(demotes)" stanowili około 40 tysięcy, spośród około 120 tysięcy ogółu ludności. Było to jedno z większych miast, gdyż w tamtych czasach sporej wielkości miasta liczyły ok. 10 tys. obywateli. Państwo to było pierwszą i w czasach starożytnych najważniejszą z demokracji. W języku greckim słowo "demokracja" od starożytności do dziś pełni też funkcję określenia "republika". == Główne cechy == Podstawą demokracji ateńskiej były rządy większości, rotacyjność


Question: dlaczego wielka emigracja jest wielka?

Answer: Wielka Emigracja była jednym z największych ruchów emigracyjnych ówczesnej Europy.

Context: Wielka Emigracja – ruch emigracyjny polskiej ludności w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, a bezpośrednią przyczyną był upadek powstania listopadowego w 1831 roku. Wielka Emigracja była jednym z największych ruchów emigracyjnych ówczesnej Europy. == Emigranci == Do emigrantów należała głównie szlachta, żołnierze powstańczy, członkowie Rządu Narodowego, politycy, pisarze, artyści, inteligencja. W późniejszym czasie dołączyli do nich także inni uchodźcy, głównie z zaboru rosyjskiego. Ośrodkiem emigrantów była Francja (głównie Paryż), pomniejsze znajdowały się też w innych krajach. Wśród emigrantów byli: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Bem, książę Adam Jerzy Czartoryski, Bonawentura Niemojowski, Teodor Morawski, Ernest Malinowski, Zygmunt Krasiński, Fryderyk Chopin, Maurycy Mochnacki i inni. == Historia Wielkiej Emigracji == === Początki === Historia Wielkiej Emigracji rozpoczyna się jeszcze


Question: kto wydaje rozporządzenie?

Answer: Organ wskazany do wydania rozporządzenia

Context: Rozporządzenie – akt normatywny wydawany na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie, które precyzuje który podmiot i w jaki sposób ma wprowadzić zmiany określone w ustawie. == Polska == === Miejsce w hierarchii źródeł prawa === Rozporządzenie stanowi jedno ze źródeł prawa powszechnie obowiązującego: najwyżej stoi Konstytucja, następnie ratyfikowane umowy międzynarodowe, ustawy oraz akty prawa miejscowego. Najniżej w hierarchii znajduje się rozporządzenie, które musi wynikać z ustawy. Rozporządzenie nie może stać w sprzeczności z ustawą ani z Konstytucją. === Podstawy i cechy === Warunkiem prawidłowego upoważnienia jest wskazanie organu, który powinien wydać rozporządzenie wykonawcze (delegacja ustawowa), zakres spraw przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Organ wskazany do wydania rozporządzenia nie może przekazać tego uprawnienia innemu organowi (obowiązuje


Question: jakiego wyznania byla krolowa anglii?

Answer: Jako królowa Zjednoczonego Królestwa była najwyższym zwierzchnikiem Kościoła Anglii i protektorem Szkockiego Kościoła Prezbiteriańskiego.

Context: wskazuje na to, że sprzyjała zwolennikom brexitu. ==== Religia ==== Jako królowa Zjednoczonego Królestwa była najwyższym zwierzchnikiem Kościoła Anglii i protektorem Szkockiego Kościoła Prezbiteriańskiego. W innych królestwach Wspólnoty nie pełniła żadnych funkcji religijnych. Interesowała się sprawami Kościoła Anglii, ale najważniejszą w nim osobą pozostaje arcybiskup Canterbury. Była osobą silnie wierzącą. Regularnie uczestniczyła w nabożeństwach odprawianych w kaplicy św. Jerzego w zamku Windsor. Kiedy przebywała w Sandringham, uczęszczała do kościoła św. Marii Magdaleny, podczas pobytu w Balmoral uczestniczyła w nabożeństwach w kościele w Crathie, a podczas pobytu w Edynburgu uczestniczyła w nabożeństwach w kościele Canongate należących do Kościoła Szkocji. Między 1977 a 2002 regularnie uczestniczyła w generalnych zgromadzeniach Kościoła Szkocji, ale w ostatnich latach jej życia zaczęła wyznaczać lordów wysokich komisarzy,


Question: co to rząd?

Answer: Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski.

Context: Rząd – kolegialny organ władzy wykonawczej, powoływany i odwoływany przez organ przedstawicielski. Do jego zadań należy koordynowanie działalności administracyjnej i realizacja zadań państwa, właściwy dla parlamentarno-gabinetowych systemów politycznych. Rząd składa się z przewodniczącego rady ministrów, który jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem, oraz z ministrów. W krajach o systemie parlamentarno-gabinetowym rząd jest wyłaniany i odpowiedzialny przed parlamentem. W systemie prezydenckim pracami rządu kieruje prezydent lub osoba mianowana przez prezydenta wedle własnego uznania. W takim systemie rząd nie jest odpowiedzialny przed parlamentem, tylko przed prezydentem. Istnieje również model półprezydencki, który łączy cechy obydwu systemów – prezydent wybiera premiera spośród członków partii większościowej w parlamencie oraz wskazuje rządowi kierunki polityki. Rząd ponosi


Question: jaka kara spotkała adama i ewe?

Answer: Bóg ukarał ich wygnaniem z ogrodu i przekleństwem.

Context: Adam ( "Āḏām" „człowiek” / „mężczyzna”, por. "āḏōm" „czerwony”, od koloru ziemi, z której został ulepiony; "Ādam") i Ewa ( "Ḥawwā" „budząca życie”; "Ḥawwā’") – według relacji biblijnych, zawartych w "Księdze Rodzaju", pierwsi ludzie. Podobną historię zawiera tradycja manichejska; wzbogacona o dodatkowe elementy została też zawarta w "Koranie". "Księga Rodzaju" zawiera dwie tradycje odnośnie do stworzenia pierwszych ludzi – według starszej Bóg najpierw stworzył Adama, a następnie z jego żebra tworzy Ewę; według młodszej obydwoje zostali stworzeni szóstego dnia. Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie; Bóg zakazał im jedynie kosztowania owocu z drzewa poznania dobra i zła. Za namową węża-kusiciela Ewa i Adam złamali zakaz. Za ten grzech Bóg ukarał ich wygnaniem z ogrodu i przekleństwem. "Księga Rodzaju" z


Question: ile mamy zmysłów?

Answer: Można się spotkać nawet z teorią, wedle której istnieje 21 zmysłów.

Context: wyodrębnionymi. Można się spotkać nawet z teorią, wedle której istnieje 21 zmysłów. === Zmysły „tradycyjne” === 1. wzrok – związany z okiem, umożliwia rozpoznawanie fal elektromagnetycznych w widzialnym zakresie (światła). Ponieważ jedne receptory odpowiedzialne są za rozpoznawanie koloru (częstotliwość fali), a inne za rozpoznawanie jasności (zob. np. natężenie oświetlenia), można wzrok uważać za zmysł składający się z dwóch osobnych zmysłów (zob. widzenie fotopowe, widzenie skotopowe, widzenie mezopowe). 2. słuch – odbieranie dźwięków za pomocą ucha, w którym drgania powietrza (fale akustyczne) są zamieniane na wrażenia słuchowe. Jest rozpoznawane natężenie fali (głośność) i częstotliwość fali (wysokość dźwięku). 3. smak – związany z językiem i jamą ustną. Rejestruje cząsteczki chemiczne. Istnieją co najmniej cztery rodzaje receptorów na języku, dlatego czasem są uważane


Question: jakie elektrownie ma polska?

Answer: w Polsce energię elektryczną produkują elektrownie cieplne, wodne, wiatrowe i słoneczne.

Context: Lista elektrowni w Polsce – w Polsce energię elektryczną produkują elektrownie cieplne, wodne, wiatrowe i słoneczne. Na początku stycznia 2021 roku ich łączna moc elektryczna zainstalowana wynosiła 45,029 GW. Jest to moc na ogół wystarczająca dla zaspokojenia krajowych potrzeb. Najwięcej energii wytwarzają elektrownie cieplne wykorzystujące węgiel kamienny i brunatny. Elektrownią cieplną o największej zainstalowanej mocy jest Elektrownia Bełchatów opalana węglem brunatnym, druga co do wielkości siłownia na węgiel na świecie. W Polsce funkcjonuje również wiele elektrowni wodnych. Największą moc elektryczną zainstalowaną ma szczytowo-pompowa Elektrownia Wodna Żarnowiec. Elektrownie wodne przepływowe ze względu na małe spadki rzek i niewielki przepływ mają w Polsce stosunkowo małą moc. Energetyka wiatrowa w Polsce rozwija się od początku lat 90. XX wieku. Pierwszą przemysłową farmą wiatrową


Question: jak nazywamy miejsce zawodów w kolarstwie torowym?

Answer: Tory (zwane też czasem welodromami)

Context: Kolarstwo torowe uprawia się na rowerach torowych zbudowanych na kołach 28 calowych, podobnych do rowerów szosowych, ale o uproszczonej i lżejszej konstrukcji. Tory (zwane też czasem welodromami), na których uprawia się ten sport mają kształt zbliżony do bieżni lekkoatletycznych, na łukach są jednak mocno pochylone, aby można było na nich utrzymywać stałą prędkość. == Konkurencje == W ramach kolarstwa torowego prowadzi się konkurencje: === Konkurencje olimpijskie === Do konkurencji olimpijskich obecnie (IO 2020) należą tylko: * sprint * sprint drużynowy * keirin * drużynowy wyścig na dochodzenie * omnium * madison wszystkie rozgrywane zarówno jako konkurencje mężczyzn i kobiet. ==== Sprint klasyczny ==== Eliminacje w formie wyścigu na 200 m ze startu lotnego, następnie zawodnicy ścigają się w „biegach” po


Question: jaki aktor dostał najwięcej oscarów?

Answer: Daniel Day-Lewis, który otrzymał 3 statuetki (1989, 2007 i 2012).

Context: i 1930 roku, aktorzy zostali nominowani za ich pracę w ponad jednym filmie. Najliczniej nagrodzonym aktorem dotychczas jest Daniel Day-Lewis, który otrzymał 3 statuetki (1989, 2007 i 2012). Natomiast dziewięciu mężczyzn wygrało Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego dwukrotnie; w kolejności chronologicznej byli to: * Spencer Tracy (1937, 1938) * Fredric March (1932, 1946) * Gary Cooper (1941, 1952) * Marlon Brando (1954, 1972) * Dustin Hoffman (1979, 1988) * Tom Hanks (1993, 1994) * Jack Nicholson (1975, 1997) * Sean Penn (2003, 2008) * Anthony Hopkins (1991, 2020). Spencer Tracy i Tom Hanks byli jedynymi zwycięzcami, którzy otrzymywali swoje nagrody dwa lata z rzędu. Aktorzy, którzy otrzymali największą liczbę nominacji w tej kategorii to: * Spencer Tracy i Laurence Olivier


Question: co łączy człowieka z ojczyzną?

Answer: pozytywna więź emocjonalna

Context: czy zamieszkiwania pojedynczego człowieka, druga – wspólnym terytorium narodowym. W myśl tych założeń ludzie należący do jednego narodu mogą mieć różne "ojczyzny prywatne", wspólna jest dla nich natomiast "ojczyzna ideologiczna". Członkowie danego narodu mogą mieć jednak różne koncepcje ojczyzny ideologicznej oraz w różnoraki sposób artykułować swą przynależność do danej wspólnoty narodowej. Jednostkę i naród łączy z ojczyzną często pozytywna więź emocjonalna, wówczas w piśmie wyraz ten pisany jest wielką literą: Ojczyzna, co podkreśla czyjś szacunek wobec jego ojczyzny. Pojęciem korelującym z ojczyzną prywatną jest termin mała ojczyzna. Pojęcie ojczyzny nie jest pojęciem prawnym i poczucie tożsamości czyjejś ojczyzny jako własnej przynależy wyłącznie do człowieka. Osobnymi pojęciami są natomiast narodowość i obywatelstwo, jak i wymienione miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz zameldowanie.


Question: o czym opowiada iliada?

Answer: "Iliada" opowiada nie tylko o ludach greckich, ale także o niegreckich Trojańczykach, mieszkańcach warownej osady Troja w Troadzie położonej na północno-zachodnim krańcu Azji Mniejszej, wzdłuż cieśniny Dardanele.

Context: jednak nie stanowiły warstw rządzących. "Iliada" opowiada nie tylko o ludach greckich, ale także o niegreckich Trojańczykach, mieszkańcach warownej osady Troja w Troadzie położonej na północno-zachodnim krańcu Azji Mniejszej, wzdłuż cieśniny Dardanele. Troada jest też miejscem, gdzie toczy się akcja utworu i trwająca dziesięć lat wojna trojańska. Położenie Troi jest wyróżnione z punktu widzenia handlu i celów strategicznych, dlatego też Troada stawała się często ofiarą najazdów. Miasto opisywane w Iliadzie lokalizuje się jako eksplorowane po raz pierwszy przez Heinricha Schliemanna stanowisko archeologiczne na wzgórzu Hissarlik w widłach rzek Skamander i Simois. Odkryto tam kilka warstw osadniczych – nie ustalono, która z nich jest Troją homerową, najczęściej wskazywano na warstwę siódmą lub szóstą. O pochodzeniu mieszkańców Troi nie wiadomo nic pewnego


Question: co to była armia czerwona?

Answer: siły zbrojne Rosji Radzieckiej (RFSRR) w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w latach 1922–1946.

Context: Armia Czerwona (właściwie Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona, , RKKA) – siły zbrojne Rosji Radzieckiej (RFSRR) w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w latach 1922–1946. W 1946 zmieniła nazwę na Armia Radziecka, pod którą istniała do 1992 roku. W skład Armii Czerwonej wchodziły także Wojskowe Siły Powietrzne. Razem z marynarką, oddziałami NKWD (wojskami pogranicznymi, wojskami wewnętrznej ochrony republiki i Państwowej Straży Konwojowej) Armia Czerwona tworzyła Siły Zbrojne ZSRR od do 25 lutego 1946. Za datę utworzenia Armii Czerwonej przyjmuje się 23 lutego 1918 (w Federacji Rosyjskiej do dziś tego dnia jest obchodzony Dzień Obrońcy Ojczyzny). Wtedy to rozpoczęto masowe przyjmowanie ochotników do Armii Czerwonej, utworzonej dekretem Rady Komisarzy Ludowych RFSRR „O Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej”, podpisanym


Question: przez jakie kraje przepływa amazonka?

Answer: Peru i Brazylię oraz częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię.

Context: Peru i Brazylię oraz częściowo, jako rzeka graniczna, przez Kolumbię. Źródła Amazonki znajdują się w peruwiańskich Andach na wysokości 5170 m n.p.m. Według jednej z propozycji wypływa ze stoków góry Quehuisha małym potokiem o nazwie Apacheta znajdującym się w departamencie (regionie) Arequipa. Drugą rozpatrywaną alternatywą jest potok Carhuasanta, który według pomiarów hydrometrycznych prowadzonych przez czeskich naukowców miał wprawdzie w latach 1999 i 2000 mniejsze natężenie przepływu wody od Apachety, jednak na przestrzeni lat 1999 do 2009 stawał się stopniowo strumieniem o coraz większym znaczeniu i w 2009 roku jego natężenie przepływu wody było wyższe od zarejestrowanego dla Apachety – zdaniem autorów publikacji wyniki ich badań prowadzą do wniosku, że sprawa źródeł Amazonki nie została jeszcze jednoznacznie rozstrzygnięta. Do jej ujścia


Question: z czego pozyskuje się wanilinę?

Answer: otrzymywana jest syntetycznie z gwajakolu oraz wyodrębniana z ługów powstających podczas produkcji papieru.

Context: Wanilina ("4-hydroksy-3-metoksybenzaldehyd") – organiczny związek chemiczny zbudowany z pierścienia benzenowego podstawionego trzema grupami funkcyjnymi: aldehydową , hydroksylową i metoksylową . Stanowi jeden ze składników zapachowych wanilii. == Otrzymywanie == Przemysłowo wanilina otrzymywana jest syntetycznie z gwajakolu oraz wyodrębniana z ługów powstających podczas produkcji papieru. W metodzie ligninowej wanilinę otrzymuje się w procesie eliminacji ligniny podczas produkcji papieru. Proces ten składa się z kilku etapów. Na samym początku przeprowadza się alkalizację i zagęszczenie ługów posulfitowych. Następnie hydrolizat neutralizuje się za pomocą kwasu siarkowego. Powstały produkt filtruje się, w wyniku czego uzyskuje się ligninę. Kolejnym etapem jest ekstrakcja filtratu za pomocą toluenu, w efekcie czego uzyskuje się surową wanilinę. Oczyszcza się ją przeprowadzając w addukt bisulfitowy, który izoluje się, a następnie odtwarza


Question: gdzie żyją płazy?

Answer: Zamieszkują różnorodne siedliska, większość gatunków żyje na lądzie, w gruncie, na drzewach bądź w wodach słodkich.

Context: Płazy (Amphibia) – gromada zmiennocieplnych kręgowców z grupy czworonogów. Zamieszkują różnorodne siedliska, większość gatunków żyje na lądzie, w gruncie, na drzewach bądź w wodach słodkich. W rozwoju przechodzą stadium larwalne, w czasie którego prowadzą wodny tryb życia, choć niektóre gatunki wykształciły adaptacje behawioralne pozwalające ominąć to ograniczenie. Kijanki przechodzą przeobrażenie, w wyniku którego oddychająca skrzelami larwa staje się dorosłym osobnikiem oddychającym płucami. Wymiana gazowa następuje również przez skórę. Niektóre niewielkie ogoniaste, jak i bezogonowe nie mają płuc i prowadzą całą wymianę gazową przez skórę. Pokrojem ciała przypominają gady, jednak w odróżnieniu od nich nie mają błon płodowych w rozwoju ontogenetycznym, w związku z czym ich rozwój musi przebiegać w środowisku wodnym. W związku ze swym rozwojem złożonym i przepuszczalną skórą


Question: kiedy zmarł mieszko i?

Answer: 25 maja 992

Context: Mieszko I (ur. 922–945, zm. 25 maja 992) – władca Polski z dynastii Piastów sprawujący władzę od ok. 960 roku. Ojciec Bolesława I Chrobrego, Świętosławy-Sygrydy, Mieszka, Lamberta i Świętopełka. Brat Czcibora. Po kądzieli dziadek Kanuta Wielkiego. Mieszko I to historyczny pierwszy władca Polan, uważany zarazem za faktycznego twórcę państwowości polskiej. Kontynuował politykę swojego ojca i dziadka, którzy jako władcy pogańskiego księstwa znajdującego się na terenach obecnej Wielkopolski, poprzez sojusze lub siłę militarną podporządkowali sobie Kujawy oraz prawdopodobnie Pomorze Wschodnie i Mazowsze. Przez większość okresu swojego panowania toczył walki o Pomorze Zachodnie, zajmując je po rzekę Odrę. W ostatnich latach życia przystąpił także do wojny z Czechami, zdobywając Śląsk i prawdopodobnie Małopolskę. Poprzez ślub w 965 roku z Dobrawą Przemyślidką i


Question: kiedy kręcono janosika?

Answer: kręcono od 8 kwietnia 1972 do marca 1973.

Context: Janosik – polski serial telewizyjny z 1973 w reżyserii Jerzego Passendorfera emitowany w TVP1 od 26 lipca do 18 października 1974, luźno nawiązując do postaci karpackiego zbójnika Juraja Jánošíka, który żył na przełomie XVII i XVIII w. (w serialu pojawia się kwestia, z której wynika, że główny bohater nie jest legendarnym Janosikiem, a tylko nazywany jest jego imieniem). Ponadto fabuła serialu zawiera wiele elementów humorystycznych. == Produkcja == Serial kręcono od 8 kwietnia 1972 do marca 1973. Zdjęcia realizowano: w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, w zamku na Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Czechosłowacja), w Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze,


Question: kiedy został zbudowany pałac saski?

Answer: po 1661 roku

Context: Pałac Saski – klasycystyczny pałac, który znajdował się przy dzisiejszym placu marsz. Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Został zniszczony przez wojska niemieckie po upadku powstania warszawskiego w grudniu 1944 roku. W 2021 roku podjęto decyzję o odbudowie pałacu. == Historia == === Powstanie pałacu i czasy saskie === Pierwotnie na miejscu pałacu stał dwór Tobiasza Morsztyna. Jego spadkobierca Jan Andrzej Morsztyn na miejscu dworu i części Wału Zygmuntowskiego wybudował po 1661 roku piętrowy barokowy pałac z czterema wieżami. Pałac ten zakupił w 1713 roku król August II Mocny, który rozpoczął jego przebudowę ukończoną w 1724 roku. Pracami kierowali Carl Friedrich Pöppelmann i Joachim Daniel Jauch. Przebudowany pałac stanowił jedno z założeń urbanistycznych Osi Saskiej ciągnącej się od Krakowskiego Przedmieścia do Koszar


Question: gdzie żyje pająk czarna wdowa?

Answer: "Latrodectus mactans" zamieszkuje wszystkie stany Stanów Zjednoczonych z wyjątkiem Alaski. Występuje również w Meksyku, na Kubie, w Gwatemali, Belize, Hondurasie, Salwadorze aż do Nikaragui i Kostaryki. Dużo osobników zaobserwowano na Jamajce, Haiti i Dominikanie. Spotykany również na Bermudach i Hawajach.

Context: Czarna wdowa ("Latrodectus mactans") – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, największy przedstawiciel tej rodziny. Przeciętna długość ciała dorosłej samicy wynosi 8–10 mm Samce zdecydowanie mniejsze – średnia długość ich ciała 3–4 mm. Charakterystyczny wygląd nadaje mu czerwona plama w kształcie klepsydry po stronie brzusznej pająka. Czarna wdowa jest często mylona z karakurtem. "Latrodectus mactans" zamieszkuje wszystkie stany Stanów Zjednoczonych z wyjątkiem Alaski. Występuje również w Meksyku, na Kubie, w Gwatemali, Belize, Hondurasie, Salwadorze aż do Nikaragui i Kostaryki. Dużo osobników zaobserwowano na Jamajce, Haiti i Dominikanie. Spotykany również na Bermudach i Hawajach. Pajęczaki te zaniepokojone ukrywają się, ale lubią żyć blisko ludzi. Ich jad, neurotoksyna, jest 15 razy silniejszy od jadu grzechotnika, zabija owady i paraliżuje ssaki i ptaki,


Question: co zamierzał zrobić twardowski po pojawieniu się biesa?

Answer: miał modlić się do Marii (lub według innej wersji śpiewać kościelną pieśń), przez co diabeł zgubił go po drodze.

Context: w zamian za wielką wiedzę i znajomość magii. Chciał jednakże przechytrzyć diabła, więc do podpisanego z nim cyrografu dodał paragraf mówiący o tym, że diabeł może zabrać jego duszę do piekła jedynie w Rzymie, do którego wcale nie planował się udawać. Z pomocą czarta Twardowski zyskał bogactwo i sławę, w końcu stając się dworzaninem króla Zygmunta Augusta. Król ów po śmierci swej małżonki otoczył się astrologami, alchemikami i magami. Jak głoszą legendy, Twardowskiemu udało się wywołać ducha zmarłej Barbary dzięki zastosowaniu magicznego Lustra Twardowskiego. Po wielu latach, w karczmie pod nazwą "Rzym", bies dopadł w końcu Twardowskiego. W czasie uprowadzenia tenże miał modlić się do Marii (lub według innej wersji śpiewać kościelną pieśń), przez co diabeł zgubił go po drodze.


Question: kto sprzedał fso?

Answer: koncern UkrAWTO

Context: ówczesny światowy popyt. W sierpniu 2014 roku prezes FSO w wywiadzie zapewnił, że pomimo braku produkcji kondycja spółki była dobra i nie posiadała ona zadłużenia, a nawet wypracowała zysk. Grupa kapitałowa FSO przeprowadziła dywersyfikację działalności, produkując układy wydechowe, kolumny McPhersona, zbiorniki paliwa, samochodowe wiązki elektryczne, ogrodzenia, lampy, klocki Lego, podzespoły do wyrobów AGD, grupa sprzedawała także i serwisowała samochody oraz prowadziła wynajem hal produkcyjnych i powierzchni biurowych. Od czerwca 2015 roku głównym udziałowcem FSO została cypryjska spółka Alemeda Investments LTD z siedzibą w Limassol na Cyprze. Spółka została utworzona w lutym 2015 roku przez koncern UkrAWTO, który przekazał jej 95% udziałów żerańskiej spółki. Po przymusowym wykupie akcji od udziałowców mniejszościowych pakiet udziałów Alemeda Investmenst wzrósł do ponad 99%. W 2017


Question: ilu posłów ma kukiz?

Answer: Kukiz’15 otrzymali łącznie 206 530 głosów (1,12% w skali kraju) i uzyskali 6 mandatów poselskich

Context: Kukiz’15 otrzymali łącznie 206 530 głosów (1,12% w skali kraju) i uzyskali 6 mandatów poselskich, które zdobyli Paweł Kukiz, Jarosław Sachajko, Paweł Szramka, Agnieszka Ścigaj, Stanisław Tyszka i Stanisław Żuk. Paweł Kukiz stanął na czele powołanej 12 listopada rady Koalicji Polskiej, a Jarosław Sachajko został jednym z wiceprzewodniczących klubu parlamentarnego, którzy przyjął nazwę Koalicja Polska – PSL-Kukiz15. Pod koniec 2019 walne zgromadzenie stowarzyszenia Kukiz’15 podjęło decyzję o powołaniu partii politycznej. Wniosek o rejestrację partii K’15 został złożony (przez Pawła Kukiza, Piotra Kubiczka i Roberta Herdzika) 27 maja 2020, a Sąd Okręgowy w Warszawie zarejestrował partię 31 lipca. W styczniu 2020 część działaczy Kukiz’15 (w tym byli posłowie Barbara Chrobak i Andrzej Kobylarz) dołączyła do Solidarnej Polski. Zarówno w pierwszych, jak


Question: kiedy powstał youtube?

Answer: serwis internetowy założony w lutym 2005 roku

Context: YouTube (skrót YT) – serwis internetowy założony w lutym 2005 roku, który umożliwia bezpłatne umieszczanie, nadawanie na żywo, ocenianie i komentowanie filmów. Prezesem od 2014 roku jest Susan Wojcicki. == Działanie == Serwis używa technologii HTML5 i FLV do wyświetlania filmów zamieszczonych przez użytkowników (tzw. user-generated content), takich jak zwiastuny filmowe lub telewizyjne, teledyski, jak i dzieła amatorskie: wideoblogi i krótkie własne filmy. Większość materiałów została załadowana na YouTube przez prywatne osoby, ale wiele przedsiębiorstw (na przykład Columbia Broadcasting System, BBC, Universal Music Group, Polska Agencja Prasowa, Grupa TVN, CD Projekt), różne instytucje i organizacje oferują część swoich materiałów przez YouTube jako część programu partnerskiego. Niezarejestrowani użytkownicy mogą oglądać filmy, podczas gdy zarejestrowani mają możliwość umieszczenia nieograniczonej liczby filmów. Filmy,


Question: ile cerkwi w polsce?

Answer: W 2014 PAKP posiadał w Polsce 437 świątyń.

Context: dwukrotnie w stosunku do rzeczywistej liczby wiernych. Manipulacja ta miała mieć na celu ograniczanie roli Kościoła greckokatolickiego przeznaczonego przez władze PRL do likwidacji. Krzysztof Goss na podstawie przeprowadzonych badań liczbę prawosławnych w Polsce określał w 2001 r. na około 200 tys. (w tym 150 tys. w woj. podlaskim). Według danych spisu powszechnego z 2011 roku przynależność do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego zadeklarowało 156,3 tysiąca osób. W 2014 PAKP posiadał w Polsce 437 świątyń. Kościół jest członkiem Światowej Rady Kościołów i Polskiej Rady Ekumenicznej. Oficjalnym wydawnictwem Cerkwi w Polsce jest miesięcznik "Wiadomości Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego;" ogólnopolskim prawosławnym miesięcznikiem społeczno-religijnym jest „Przegląd Prawosławny”. Stosunek państwa polskiego do Kościoła prawosławnego reguluje ustawa z dnia 4 lipca 1991 o stosunku Państwa do Polskiego


Question: kiedy odbyła się koronacja wizerunku mb kalwaryjskiej?

Answer: Koronacja cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej miała miejsce 15 sierpnia 1887.

Context: został umieszczony ponownie w kościele głównym. W latach 1658–1667 przy południowej ścianie kościoła zbudowano kaplicę, w której w 1667 umieszczono cudowny wizerunek. Świątynia została ufundowana przez Michała Zebrzydowskiego. Koronacja cudownego obrazu Matki Bożej Kalwaryjskiej miała miejsce 15 sierpnia 1887. Korony przygotował według własnego projektu krakowski złotnik Władysław Wojciechowski. W koronie Matki Boskiej jest 11 szmaragdów, 9 szafirów, 4 rubiny 2 rubinspinelle i 286 brylantów, a Dzieciątka 9 szmaragdów, 9 szafirów, 6 rubinspinelli i 280 brylantów. Koronacji dokonał kard. Albin Dunajewski. W uroczystościach uczestniczyli m.in. arcybiskup lwowski Seweryn Morawski i ormiański Izaak Isaakowicz. Złotą koronę dla Dzieciątka Jezus ufundowali pielgrzymi ze Śląska Cieszyńskiego, natomiast dla Matki Bożej wierni z diecezji krakowskiej. Insygnia zostały pobłogosławione przez papieża. W latach 1936–1937 inż. Stanisław


Question: jak długo trwała bitwa jaki był jej finał?

Answer: Bitwa po 2 godzinach dobiegła końca i zamieniła się w rzeź.

Context: lesie, ale okoliczni mieszkańcy podpalili trawy i krzewy. Dym zmusił Szwedów do wyjścia na otwarte pole. Bitwa po 2 godzinach dobiegła końca i zamieniła się w rzeź. Ci ze spieszonych dragonów, którzy przeżyli, wycięci zostali później przez zgromadzonych wokół lasu chłopów. Jeden z regimentów szwedzkich usiłował wycofać się do wielkiego boru za Magierową Wolą, ale drogę zastąpiła mu husaria Zamoyskiego i rozgromiła go. Szwedzi uciekali drogą warszawską na Chynów i czerską. Na warszawskiej drodze czekała na nich druga grupa dowodzona przez Andrzeja Potockiego i Jakuba Potockiego wysłana rano z Warki na Chynów, by odciąć Szwedom drogę odwrotu od północy. Fryderyk, który uciekał drogą na Czersk, zdołał wraz z kompanią dragonów dotrzeć do miasta, którego z braku piechoty i artylerii Polacy


Question: kto jest redaktorem naczelnym do rzeczy?

Answer: Paweł Lisicki

Context: Do Rzeczy – polski konserwatywno-liberalny tygodnik opinii wydawany od 2013 w Warszawie. Od początku istnienia redaktorem naczelnym tygodnika jest Paweł Lisicki, a zastępcami są Piotr Gabryel i Piotr Zychowicz. Wydawcą tygodnika jest spółka z o.o. Orle Pióro, której inwestorem strategicznym jest PMPG Polskie Media. Od stycznia 2020 roku pismo było rozprowadzane w wersji drukowanej w tygodniowym nakładzie wynoszącym ok. 69 tys. egzemplarzy. W marcu 2020 władze spółki PMPG Polskie Media, wydawcy „Do Rzeczy” zadecydowały o zmniejszeniu nakładu do ok. 59 tys. Miało to związek z trudną sytuacją w gospodarce spowodowaną rozprzestrzenianiem się koronawirusa oraz od dłuższego czasu spadającą liczbą czytelników papierowego wydania. Na początku roku 2020 (styczeń-luty) sprzedaż pisma wynosiła średnio niespełna 29 tys. sprzedanych numerów tygodniowo. == Charakter czasopisma


Question: kiedy trwała 2 wojna światowa?

Answer: a od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku.

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: jak poluje jastrząb?

Answer: Poluje samotnie, złowioną

Context: śródpolnych remizach. Unika jednak zapuszczania się w głąb rozległych obszarów otwartych. Przy mniejszych zadrzewieniach wybiera te, które gwarantują mu spokój i ciszę. Przez większość roku jastrzębie pozostają na swoim terytorium i zwykle widuje się je pojedynczo. == Pożywienie == Jastrząb jest wszechstronnym drapieżnikiem. Najchętniej poluje na gołębie (stąd nazwa – gołębiarz), grzywacze i sierpówki. Poza tym łapie z zasadzki inne średniej wielkości ptaki, głównie krukowate, grzebiące i śpiewające do wielkości drozda (stanowiące ok. 85% pożywienia). Są wśród nich sójki, wrony, kawki, dzięcioły, kuropatwy oraz ptactwo domowe (nawet kaczki krzyżówki). Ze ssaków (ok. 15% składu pokarmu) poluje na wiewiórki, zające, króliki, a nawet drobne gryzonie, które stanowią znaczną część jego diety głównie jesienią (to okres ich wysokiej liczebności). Poluje samotnie, złowioną


Question: kim był edmund?

Answer: nowozelandzki himalaista i polarnik, z zawodu pszczelarz.

Context: Sir Edmund Percival Hillary (ur. 20 lipca 1919 w Auckland, zm. 11 stycznia 2008 tamże) – nowozelandzki himalaista i polarnik, z zawodu pszczelarz. == Życiorys == W latach 1951–1952 uczestnik trzech wypraw himalajskich. 29 maja 1953 zdobył wraz z Szerpą Tenzingiem Norgayem, jako pierwsi w historii, szczyt Mount Everest (8848 m) Do historii przeszły jego słowa wypowiedziane po zejściu ze szczytu Everestu: „W końcu załatwiliśmy skurczybyka” ("We finally knocked the bastard off"). Nie przypuszczał nawet, że za pośrednictwem BBC usłyszał je cały świat. Za wyczyn został uhonorowany przez królową angielską Elżbietę II tytułem szlacheckim, natomiast Nowa Zelandia umieściła podobiznę Hillary'ego na pięciodolarowym banknocie, czyniąc go pierwszą osobą, która znalazła się na banknocie za życia. W latach 1954–1967 kierował wyprawami nowozelandzkimi


Question: gdzie powstał harry potter?

Answer: filmy były kręcone zarówno w Leavesden Studios, jak i w istniejących na terenie Wielkiej Brytanii lokalizacjach.

Context: w związku z czym w przyszłości mogła zajść potrzeba ponownego skorzystania z wcześniejszych scenografii. Po zakończeniu produkcji filmów zespół planów zdjęciowych został przekształcony w publiczną atrakcję pod tytułem Warner Bros. Studio Tour London – The Making of Harry Potter. Jej otwarcie odbyło się 31 marca 2012 roku. Początkowo filmy były kręcone zarówno w Leavesden Studios, jak i w istniejących na terenie Wielkiej Brytanii lokalizacjach. Z upływem czasu coraz więcej planów powstawało w studiu lub było generowane komputerowo, co wynikało z przyczyn finansowych i większej wygody pracy. Sala przepowiedni w piątej części, "Harrym Potterze i Zakonie Feniksa", była pierwszym planem stworzonym w pełni komputerowo. Łącznie w Leavesden Studios powstało na potrzeby "Harry’ego Pottera" 588 planów. Tryb zdjęć był dostosowany do młodego


Question: jaką masę ma elektron?

Answer: masę spoczynkową me ≈ 9,109 382 91 kg.

Context: Elektron, negaton, "e−", "β−" – trwała cząstka elementarna (lepton), jeden z elementów atomu. Elektron ma ładunek elektryczny równy e = −1,602 176 6208(98) C (ujemny ładunek elektryczny elementarny – stąd też nazwa "negaton") i masę spoczynkową me ≈ 9,109 382 91 kg. == Rozmiary liniowe elektronu == Obecnie nie wiadomo, czy elektron ma jakąkolwiek strukturę wewnętrzną. Wielokrotnie powtarzane eksperymenty w największych akceleratorach, polegające na zderzaniu ze sobą przeciwbieżnych wiązek elektronów rozpędzonych do prędkości bliskich prędkości światła w próżni, nie dały argumentów za istnieniem struktury wewnętrznej. W zderzeniach traktowanych klasycznie elektron zachowuje się jak kulka o promieniu 2,817 940 3227(19) ⋅ m (klasyczny promień elektronu). Doświadczenia z pułapkowaniem elektronów w polu magnetycznym wykazały, że promień elektronu jest mniejszy niż m. ==


Question: w jakich wojnach uczestniczył skawiński?

Answer: walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd)

Context: od powstania listopadowego, w którym Skawiński brał udział. == Bohaterowie == === Skawiński === Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać na stałe. Urodził się w Polsce. Wiódł burzliwe życie, walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd). Następnym etapem jego życia było „szukanie swego miejsca” – podejmował się wówczas wielu zawodów – był m.in. harpunnikiem, poszukiwaczem diamentów i właścicielem fabryki cygar. Wszystkie te stanowiska tracił w tajemniczych okolicznościach, sam sobie tłumaczył to prześladującym go pechem. Przełomowym momentem w jego życiu było objęcie pracy latarnika w Aspinwall. Tam odnalazł swój upragniony spokój i wiódł ascetyczne życie, praktycznie nie wychodząc z latarni. W lekturze nie ma informacji o jego imieniu. ===


Question: co jeleń nosi na głowie?

Answer: Poroże (rosochy, wieniec, tyki) – twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej możdżeni na głowie samców jeleniowatych.

Context: Poroże (rosochy, wieniec, tyki) – twardy, kostny twór wyrastający z kości czołowej możdżeni na głowie samców jeleniowatych. Wyjątkiem jest renifer, u którego poroże wyrasta również u samic oraz jelonek błotny, u którego poroże nie występuje. Poroże zrzucane i nakładane jest corocznie. Stanowi ono oręż niezbędny bykowi do obrony i w walce o samice podczas godów. Jest trofeum myśliwskim i cenionym surowcem w zdobnictwie i meblarstwie. Poroże jeleniowatych to wyrostki kości czołowych zbudowane z tkanki kostnej i zupełnie pozbawione substancji rogowej. Poroże składa się z pnia i odchodzących od niego odrostków. Co roku poroże jest zrzucane i odrasta ponownie (jest to proces regeneracji). Tylko dolna część poroża, w postaci guzów na czaszce (możdżenie) stale pokryta jest skórą i nie ulega periodycznemu


Question: kto wyznaczył obwód ziemi?

Answer: Eratostenes

Context: Eratostenes (gr. "Eratosthenes"; ur. 276 p.n.e. w Cyrenie, zm. 194 p.n.e.) – grecki matematyk, astronom, filozof, geograf i poeta. W 255 p.n.e. przeniósł się do Aleksandrii. Wyznaczył obwód Ziemi (zob. opis eksperymentu) oraz oszacował odległość od Słońca i Księżyca do Ziemi. Twierdził, że, płynąc na zachód od Gibraltaru, można dotrzeć do Indii. Jako pierwszy zaproponował wprowadzenie roku przestępnego, czyli wydłużonego o jeden dodatkowy dzień w kalendarzu (por. Dekret z Kanopos). Opracował katalog 675 gwiazd. Skonstruował mezolabium. Najważniejsze dzieła Eratostenesa to: * "Geographica" – trzytomowe dzieło zawierające podstawy geografii matematycznej i geografii fizycznej (zachowane we fragmentach) * "Catasterismi" – dzieło astronomiczne * "Peri komodias" – rozprawa o dawnej komedii Był również badaczem twórczości Homera – ustalił datę zdobycia Troi na rok


Question: na jakim półwyspie leżą włochy?

Answer: na Półwyspie Apenińskim

Context: Włochy – duże państwo leżące w Europie Południowej, posiadające na swoim terytorium dwie enklawy: San Marino na północy i Watykan na terenie stolicy kraju, Rzymu. Włochy cechuje wyżynny i górzysty krajobraz. Praktycznie cały kraj reprezentuje klimat podzwrotnikowy i roślinność śródziemnomorska. W skład Włoch wchodzą dwie duże wyspy: Sycylia i Sardynia. == Powierzchnia, położenie i granice == Powierzchnia – 301 268 km², zbliżona do powierzchni Polski. * 294 020 km² lądu * 7258 km² wody Położenie – kraj w południowej Europie, na Półwyspie Apenińskim oraz wyspach Sycylia, Sardynia i innych, nad otwartym Morzem Śródziemnym oraz morzami Liguryjskim, Tyrreńskim, Jońskim i Adriatyckim. Skrajne punkty: północny 47°05'N, południowy 36°38'N, zachodni 6°38'E, wschodni 18°30'E. Kontynentalna część Włoch, której większość stanowi Półwysep Apeniński kształtem przypomina


Question: ilu żołnierzy radzieckich zginęło w afganistanie?

Answer: liczba zabitych, zaginionych i zmarłych wskutek odniesionych ran wyniosła 15 031 osób, z czego 14 427 żołnierzy armii radzieckiej, 576 żołnierzy i funkcjonariuszy z formacji podległych KGB, 28 członków formacji MSW.

Context: Iran, mniejszą grupę antyrządowych i antyradzieckich rebeliantów stanowiły organizacje maoistowskie. === Skutki === Liczba ofiar śmiertelnych konfliktu po stronie afgańskiej oceniana jest na ok. 1,5 mln ludzi (w tym ludność cywilna stanowiła ok. 90% ogólnej liczby zabitych) – są to głównie ofiary bezpośrednich działań wojennych, jak również terroru CHAD, oraz (w mniejszym stopniu) działań odwetowych i terroru stosowanego przez mudżahedinów. Rannych zostało od 2 do 4 milionów ludzi. Po stronie ZSRR liczba zabitych, zaginionych i zmarłych wskutek odniesionych ran wyniosła 15 031 osób, z czego 14 427 żołnierzy armii radzieckiej, 576 żołnierzy i funkcjonariuszy z formacji podległych KGB, 28 członków formacji MSW. Prawie 54 tys. żołnierzy zostało rannych (w tym ponad 10 tysięcy uległo trwałemu inwalidztwu). Ustalenia poczynione w latach


Question: jakie nagrody otrzymała maria skłodowska-curie?

Answer: laureatka Nagrody Nobla z fizyki (1903) i chemii (1911).

Context: Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – polsko-francuska uczona zajmująca się fizyką doświadczalną i chemią fizyczną, podwójna noblistka – laureatka Nagrody Nobla z fizyki (1903) i chemii (1911). W 1891 Maria Skłodowska wyjechała z Królestwa Polskiego do Paryża, by podjąć studia na Sorbonie (w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na ziemiach polskich); następnie rozwinęła tam swoją karierę naukową. Była prekursorką nowej gałęzi chemii – radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Nagrodą Nobla została wyróżniona po raz pierwszy w 1903 – z fizyki, wraz


Question: co powstało w miejsce księstwa warszawskiego?

Answer: W czerwcu 1812 roku przekształcone formalnie przez Konfederację Generalną (skonfederowany Sejm) w "Królestwo Polskie".

Context: Księstwo Warszawskie (, ) – istniejące w latach 1807–1815 państwo polskie związane unią personalną z Królestwem Saksonii. Formalnie niepodległe, z własną konstytucją, Sejmem, rządem i armią oraz suwerennym władcą, którym był król saski. Faktycznie terytorium zależne od Cesarstwa Francuskiego podporządkowane Napoleonowi Bonaparte jako cesarzowi Francuzów i protektorowi Związku Reńskiego, w skład którego wchodziło Królestwo Saksonii. Utworzone w 1807 roku na mocy traktatu w Tylży z części ziem zaboru pruskiego. W 1809 w wyniku wojny z Austrią powiększone o część ziem zaboru austriackiego. W czerwcu 1812 roku przekształcone formalnie przez Konfederację Generalną (skonfederowany Sejm) w "Królestwo Polskie". Od lutego 1813 roku okupowane przez armię rosyjską. Na kongresie wiedeńskim w 1815 roku podzielone między Rosję, Prusy i Austrię, a z większości jego


Question: w jakich celach prowadzona jest rachunkowość?

Answer: Podstawowym celem rachunkowości jest dostarczenie prawdziwego i rzetelnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej podmiotu gospodarczego.

Context: Rachunkowość – system ewidencji gospodarczej ujmujący zdarzenia oraz operacje gospodarcze w mierniku pieniężnym i przekroju poszczególnych podmiotów gospodarczych. Rachunkowość jest sformalizowanym systemem, odzwierciedlającym proces prowadzonej działalności gospodarczej i służy jej ocenie. Podstawowym celem rachunkowości jest dostarczenie prawdziwego i rzetelnego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej podmiotu gospodarczego. Przedmiotem rachunkowości jest każde zdarzenie gospodarcze wyrażone w mierniku pieniężnym i wpływające na zmianę sytuacji podmiotu gospodarczego, jego zasoby i wyniki. Rachunkowość obejmuje trzy główne działy: * księgowość * kalkulację * sprawozdawczość. == Główne odmiany rachunkowości == * Rachunkowość finansowa * Rachunkowość zarządcza * Rachunkowość podatkowa * Rachunkowość budżetowa * Rachunkowość bankowa Zastosowanie komputerów w rachunkowości spowodowało powstanie nowej formy rachunkowości zwanej rachunkowością komputerową. == Podstawowe zasady rachunkowości == * Zasada memoriałowa (lub memoriału)


Question: czym jest wielka emigracja?

Answer: Wielka Emigracja – ruch emigracyjny polskiej ludności w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, a bezpośrednią przyczyną był upadek powstania listopadowego w 1831 roku.

Context: Wielka Emigracja – ruch emigracyjny polskiej ludności w pierwszej połowie XIX wieku. Emigracja miała podłoże patriotyczno-polityczne, a bezpośrednią przyczyną był upadek powstania listopadowego w 1831 roku. Wielka Emigracja była jednym z największych ruchów emigracyjnych ówczesnej Europy. == Emigranci == Do emigrantów należała głównie szlachta, żołnierze powstańczy, członkowie Rządu Narodowego, politycy, pisarze, artyści, inteligencja. W późniejszym czasie dołączyli do nich także inni uchodźcy, głównie z zaboru rosyjskiego. Ośrodkiem emigrantów była Francja (głównie Paryż), pomniejsze znajdowały się też w innych krajach. Wśród emigrantów byli: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Bem, książę Adam Jerzy Czartoryski, Bonawentura Niemojowski, Teodor Morawski, Ernest Malinowski, Zygmunt Krasiński, Fryderyk Chopin, Maurycy Mochnacki i inni. == Historia Wielkiej Emigracji == === Początki === Historia Wielkiej Emigracji rozpoczyna się jeszcze


Question: jakie bitwy stoczył aleksander wielki?

Answer: Bitwa pod Issos

Context: Wedle legendy ten, kto tego dokona, miał zostać panem Azji. === Bitwa pod Issos, podbój Fenicji i Egiptu === Po opanowaniu dzisiejszej zachodniej Turcji Aleksander skierował się ze swoją armią do Fenicji (dzisiejszy Liban). Chciał zająć wszystkie perskie porty nad Morzem Śródziemnym, by uniemożliwić wrogom inwazję na Grecję. Przeciwko niemu ruszył z Mezopotamii król Persji Dariusz III, prowadząc potężną armię, w której służyło między innymi 30 tys. greckich najemników. Obie armie spotkały się w pobliżu Issos. Wyrównaną bitwę rozstrzygnęła brawurowa szarża macedońskiej jazdy prowadzona przez samego Aleksandra, która zmusiła perskiego władcę do ucieczki. Pozbawiona dowódcy perska armia rozpadła się. Korzystając z chaosu, Macedończycy zabili tysiące swych wrogów (starożytni mówili o stu tysiącach, ale niechybnie mocno przesadzili). Wojska Aleksandra miały stracić


Question: kto decyduje o stanie wojny?

Answer: W Polsce uchwałę o wprowadzeniu stanu wojny podejmuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, a jeśli ten nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej.

Context: Stan wojny – instytucja prawna uregulowana w III konwencji haskiej w 1907 roku. Przewiduje wypowiedzenie wojny i określone skutki w stosunku do państw obcych, a także – poprzez instytucję stanu wojennego – skutki w stosunkach wewnętrznych państwa. Stan wojny nie jest równoznaczny z walką orężną. W Polsce uchwałę o wprowadzeniu stanu wojny podejmuje Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, a jeśli ten nie może zebrać się na posiedzenie, o stanie wojny postanawia Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Uchwała taka może być podjęta jedynie w przypadku zbrojnej agresji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umów międzynarodowych wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciw agresji. Stan wojny jest skierowany do agresora i społeczności międzynarodowej, stanowi podstawę do rozpoczęcia działań zbrojnych. Przerwa w walce jest rozejmem. Zakończenie stanu


Question: jakie były choroby cywilizacyjne?

Answer: * choroby umysłowe: zaburzenia lękowe, depresja, otępienie, anoreksja, alkoholizm, narkomania. * choroby układu krążenia: choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, choroba nadciśnieniowa, udar mózgu, zwężenie tętnic, tętniaki, miażdżyca. * niektóre choroby nowotworowe: rak sutka, rak macicy, rak gruczołu krokowego, rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego. * otyłość i nadwaga. * cukrzyca insulinoniezależna, insulinooporność. * niektóre choroby układu pokarmowego: stany zapalne pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, niektóre choroby trzustki, przewlekłe zaparcia, uchyłkowatość jelit, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy choroba refluksowa przełyku, nieswoiste zapalne choroby jelit, kamica nerkowa. * próchnica zębów. * osteoporoza. * nadwrażliwość pokarmowa, nietolerancja pokarmowa, alergia pokarmowa.

Context: przeciwieństwem jest spirala życia. Zwierzęta domowe z uwagi na analogiczne czynniki ryzyka chorują na choroby cywilizacyjne. == Choroby cywilizacyjne == * choroby umysłowe: zaburzenia lękowe, depresja, otępienie, anoreksja, alkoholizm, narkomania. * choroby układu krążenia: choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia sercowego, choroba nadciśnieniowa, udar mózgu, zwężenie tętnic, tętniaki, miażdżyca. * niektóre choroby nowotworowe: rak sutka, rak macicy, rak gruczołu krokowego, rak trzustki, rak żołądka, rak jelita grubego. * otyłość i nadwaga. * cukrzyca insulinoniezależna, insulinooporność. * niektóre choroby układu pokarmowego: stany zapalne pęcherzyka żółciowego, kamica żółciowa, niektóre choroby trzustki, przewlekłe zaparcia, uchyłkowatość jelit, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy choroba refluksowa przełyku, nieswoiste zapalne choroby jelit, kamica nerkowa. * próchnica zębów. * osteoporoza. * nadwrażliwość pokarmowa, nietolerancja pokarmowa, alergia pokarmowa. ; Choroby


Question: ilu jest arabów na świecie?

Answer: Ocenia się, że obecnie żyje na świecie ponad 500 milionów Arabów

Context: Gazy), Jordania, Liban, Syria, Irak, Kuwejt, Jemen, Katar, Bahrajn, Zjednoczone Emiraty Arabskie oraz Oman. Ocenia się, że obecnie żyje na świecie ponad 500 milionów Arabów, z czego najwięcej w Egipcie (66,8 miliona w 2001 roku). Duża emigracja arabska istnieje m.in. w Stanach Zjednoczonych, Francji, Niemczech i Wenezueli. Wśród Arabów istnieje podział na Fellahów (ludność osiadłą) i Beduinów (koczowników). Grupy te różnią się między sobą nie tylko stylem życia, ale także obyczajami, a nawet sposobem mówienia. == Historia == Według przekazów Biblii i Koranu, Arabowie są potomkami Sema. Praojcami tego ludu, według średniowiecznych historyków, byli Kahtan (biblijny Joktan), od którego wywodzą się "al-’Arab al-’ariba" – mieszkańcy południowej części Półwyspu Arabskiego, posługujący się językiem południowoarabskim – i Adnan, od którego wywodzą się


Question: jakie dziedziny kultury rozwinęły się w starożytnej grecji?

Answer: Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia i nauka

Context: Starożytna Grecja – cywilizacja, która w starożytności rozwijała się w południowej części Półwyspu Bałkańskiego, na wyspach mórz Egejskiego i Jońskiego, wybrzeżach Azji Mniejszej, a później także w innych rejonach Morza Śródziemnego. Starożytna Grecja uważana jest za kolebkę cywilizacji zachodniej. Grecka kultura, sztuka, mitologia, filozofia i nauka zostały za pośrednictwem Rzymian przekazane Europie i wywierały na jej mieszkańców ogromny wpływ w różnych okresach dziejów. W epoce brązu powstały na tym obszarze wysoko rozwinięte kultury: minojska na wyspie Krecie, a w Grecji właściwej mykeńska, która później zdominowała Kretę. Wraz z końcem epoki brązu nastąpił gwałtowny upadek cywilizacji mykeńskiej i nastały tzw. "wieki ciemne", z których wyłoniła się (ok. VIII w. p.n.e.) kultura Grecji archaicznej z ludnością żyjącą w miastach-państwach zwanych polis, z


Question: jaką rolę podczas dziadów pełnił guślarz?

Answer: Obrzędowi przewodniczy Guślarz (Koźlarz, Huslar), wygłaszający rytualne formuły i przywołujący dusze zmarłych przebywające w czyśćcu.

Context: na cmentarzu. Obrzędowi przewodniczy Guślarz (Koźlarz, Huslar), wygłaszający rytualne formuły i przywołujący dusze zmarłych przebywające w czyśćcu. Mają one powiedzieć, czego potrzeba im do osiągnięcia zbawienia i posilić się przeniesionymi dla nich potrawami. Badania etnologiczne oraz literaturoznawcze wskazują jednoznacznie, że w utworze Mickiewicza mamy do czynienia ze stylizacją. Autor zaczerpnął z folkloru białoruskiego liczne elementy, poddał je artystycznej obróbce i stworzył oryginalny obraz. W rzeczywistości obrzędy dziadów odbywały się za czasów chrześcijańskich albo w domach, albo na cmentarzach przy grobach przodków lub też w miejscach związanych archetypowo (a często również i lokalizacyjnie) z dawnymi ośrodkami kultu – na wzgórzach, wzniesieniach, pod świętymi drzewami, w miejscach uważanych za święte (czasem rzeczywiście przy kaplicach, które często były budowane na dawnych miejscach kultu


Question: kiedy odbył się pierwszy konkurs chopinowski?

Answer: pierwsza, inauguracyjna edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 23 stycznia 1927 w Warszawie.

Context: I Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również "I Konkurs Chopinowski"; nazwa historyczna "Pierwszy Międzynarodowy Konkurs Pianistów im. Szopena") – pierwsza, inauguracyjna edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 23 stycznia 1927 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Warszawskie Towarzystwo Muzyczne. == Charakterystyka konkursu == Inicjatorem konkursu był pianista i pedagog Jerzy Żurawlew, który pod wpływem Aleksandra Michałowskiego – wybitnego interpretatora dzieł Fryderyka Chopina – w 1925 rozpoczął starania o pozyskanie środków na zorganizowanie konkursu pianistycznego. Pomysłodawca konkursu tak m.in. wspominał ten moment: Patronat nad konkursem objął prezydent RP Ignacy Mościcki. Miejscem przesłuchań konkursowych była sala koncertowa Filharmonii Warszawskiej. W konkursie mogli wystąpić kandydaci mający co najwyżej 28 lat. Wzięło w nim udział ostatecznie 26 pianistów z 8


Question: kto uzyl broni jądrowej?

Answer: Stanów Zjednoczonych przeciwko japońskim miastom Hiroszima i Nagasaki

Context: bronią jądrową; * 12 lutego 2013 – udana (podziemna) próba detonacji bomby atomowej na terenie Korei Północnej przez tamtejszych naukowców. == Plany użycia broni jądrowej == Dzięki istnieniu tej broni powstało przekonanie o możliwości pokonania przeciwnika bez użycia ogromnych armii, do zadania dużych zniszczeń na obszarze przeciwnika wystarczy samolot bombowy, pocisk artyleryjski lub rakieta przenosząca atomowe głowice bojowe. Siła rażenia jest daleko większa niż w przypadku konwencjonalnego materiału wybuchowego – największe bomby są zdolne zniszczyć całe miasta. Bomby atomowe zostały zastosowane dwukrotnie w celach wojennych przez armię Stanów Zjednoczonych przeciwko japońskim miastom Hiroszima i Nagasaki, w trakcie II wojny światowej. Od tego czasu użyto ich około 2000 razy, jedynie w ramach testów, przeprowadzanych przez osiem państw (Stany Zjednoczone, Związek Radziecki,


Question: jaka substancja usypia?

Answer: Chloroform

Context: czystości chemicznej ("Chloroformium anaestheticus", syn. "Chloroformium pro narcosi") od 1847 roku był stosowany (obok eteru dietylowego oraz podtlenku azotu) do głębokiej narkozy. W praktyce anestezjologicznej stosowano „chloroformowanie” 1% stężeniem w powietrzu wdychanym. Rozpiętość między dawką znieczulającą a toksyczną jest niewielka, bowiem już stężenia 1,3–1,5% powodują porażenie ośrodka oddechowego. Narkoza chloroformowa przebiegała podobnie do narkozy eterowej, z pewnymi różnicami (zasypianie jest spokojniejsze i szybsze niż przy użyciu eteru, natomiast wybudzanie późniejsze). Chloroform wykazuje dużą toksyczność dla narządów miąższowych (nerek, wątroby) oraz powoduje zmiany zwyrodnieniowe mięśnia sercowego, natomiast w połowie lat 70. jego stosowanie w anestezjologii zostało zaniechane całkowicie. Zastosowanie wody chloroformowej W lecznictwie stosowano doustnie preparat galenowy – świeżo przygotowany 0,5% wodny roztwór chloroformu, znany jako "Aqua Chloroformii" – woda chloroformowa.


Question: co oznacza określenie dziwna wojna?

Answer: kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię 3 września 1939 roku wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań wojennych na lądzie (tzw. ofensywa w Saarze) w okresie od października 1939 r. do kampanii francuskiej w maju 1940 roku.

Context: Dziwna wojna (, – dosł. "udawana wojna", – dosł. "wojna na siedząco") – kolokwialna definicja sytuacji, jaka miała miejsce w pierwszym okresie II wojny światowej na froncie zachodnim po formalnym wypowiedzeniu przez Francję i Wielką Brytanię 3 września 1939 roku wojny III Rzeszy po zaprzestaniu faktycznych działań wojennych na lądzie (tzw. ofensywa w Saarze) w okresie od października 1939 r. do kampanii francuskiej w maju 1940 roku. == Geneza i podłoże == Podłoże wydarzeń stanowiła decyzja podjęta 12 września 1939 przez Najwyższą Radę Wojenną francusko-brytyjską w Abbeville, o niepodejmowaniu generalnej ofensywy lądowej na froncie zachodnim i działań powietrznych RAF nad Niemcami i o, niedokonanym ostatecznie (aby nie prowokować Mussoliniego, z uwagi na niedużą odległość od Włoch), rozlokowaniu anglo-francuskich sił militarnych


Question: ile medali olimpijskich zdobył mateusz kusznierewicz?

Answer: zdobył dwa medale olimpijskie: złoty w Atlancie (1996) oraz brązowy w Atenach (2004)

Context: Mateusz Andrzej Kusznierewicz (ur. 29 kwietnia 1975 w Warszawie) – polski żeglarz sportowy, mistrz olimpijski i mistrz świata. Dwukrotny medalista olimpijski, dwukrotny indywidualny mistrz świata w klasie Finn oraz w klasie Star, pięciokrotny indywidualny mistrz Europy (również jako junior), wielokrotny zdobywca mistrzostw Polski. == Życiorys == Największe sukcesy odnosił w klasie Finn. To w niej zdobył dwa medale olimpijskie: złoty w Atlancie (1996) oraz brązowy w Atenach (2004), był indywidualnym mistrzem świata (1998, 2000), wicemistrzem świata (1999, 2001, 2002) oraz mistrzem Europy (2000, 2004). Ponad trzydzieści razy triumfował w regatach z cyklu Pucharu Świata. Z powodzeniem startował także w klasie Star. Wraz z Dominikiem Życkim w 2008 sięgnął po tytuł mistrza świata, a także mistrza Europy (2012). Krajowy multimedalista, dziesięciokrotny


Question: ile plag egipskich?

Answer: dziesięć plag

Context: Plagi egipskie (, "Makot Micrajim"), plagi biblijne lub dziesięć plag (hebr. , "Eser Ha-Makot") – dziesięć klęsk sprowadzonych na Egipt przez Boga Jahwe, opisanych w biblijnej Księdze Wyjścia, w rozdziałach 7–12. Miały one skłonić faraona Ramzesa II, by zgodził się na opuszczenie jego państwa przez Izraelitów. == Rodzaj i kolejność == Charakter poszczególnych plag oraz ich następstwo według Biblii: # (Wj 7,14–25) przemiana Nilu w ludzką "krew" (דָם „dam”) # (Wj 7,26–8,11) "żaby" (צְּפַרְדֵּים „cfardeim”, w innych wersjach przypuszcza się, iż to były "gady") # (Wj 8,12–15) komary (כִּנִּים „kinim”) # (Wj 8,16–28) "muchy" (עָרוֹב „arow”) – pierwsza plaga, która nigdy nie dotknęła Izraelitów mieszkających w # (Wj 9,1–7) "pomór bydła" (דֶּבֶר „dewer”) # (Wj 9,8–12) "wrzody" (שְׁחִין „szchin”) #


Question: czym jest antygona?

Answer: tragedia Sofoklesa z roku 442 p.n.e.

Context: Antygona – tragedia Sofoklesa z roku 442 p.n.e. Nazywana jest tragedią władzy i klasyfikowana jako chronologicznie ostatnia z cyklu trzech tragedii tebańskich ("Król Edyp", "Edyp w Kolonie", "Antygona") opartych na mitach o tebańskim rodzie Labdakidów. Utwór jest powszechnie uznawany za arcydzieło dramaturgii światowej o dużej sile oddziaływania na widza. Po śmierci Edypa Polinik i Eteokles podzielili się władzą. Jednak wbrew umowie Eteokles po roku rządów nie przekazał tronu bratu. Polinik sprowadził obce wojska, aby odzyskać tron. Między braćmi rozpoczęła się walka o władzę, w której obaj zginęli. Władcą został ich wuj Kreon. Kreon uznał Polinika za zdrajcę i wydał zakaz grzebania jego zwłok. Eteoklesowi zaś został wyprawiony uroczysty pogrzeb. Siostra Eteoklesa i Polinika, Antygona, przeciwstawiła się rozkazowi Kreona i pochowała


Question: w jaki sposób malarz osiągnął efekt dynamizmu?

Answer: malarze posługiwali się zaczerpniętym od pointylistów rozbiciem kolorów, podpatrzoną u kubistów dekompozycją płaszczyzn, a także fotograficznym studium Mareya i Muybridge’a.

Context: Usiłowali odtworzyć sposób widzenia, w którym przedmioty zlewają się ze swym otoczeniem i stają się zaledwie smugami, formami rozproszonymi w przestrzeni pozbawionej głębi. Konstrukcja przedstawienia futurystycznego opiera się właśnie na tym rozmyciu form wywołanym przez prędkość. Aby osiągnąć ten efekt, malarze posługiwali się zaczerpniętym od pointylistów rozbiciem kolorów, podpatrzoną u kubistów dekompozycją płaszczyzn, a także fotograficznym studium Mareya i Muybridge’a. Ostatecznym rezultatem był rodzaj kompozycji kubistycznej wzbogaconej o żywość barw i dynamikę, nakładają się na nią osie kierunkowe tworzące gęstą siatkę linii sił podkreślających i potęgujących wrażenie ruchu. Prędkość miesza ze sobą kształty, a wspomnienie łączy w jeden łańcuch chwile z przeszłości i teraźniejszości. Wszystkie te obrazy, kształty, wizerunki są dla futurystów skrawkami tej samej rzeczywistości. Idea ta wyjaśnia, dlaczego


Question: kim był francesco nullo?

Answer: włoski wojskowy i działacz narodowy.

Context: Francesco Giuseppe Nullo (ur. 1 marca 1826 w Bergamo, zm. 5 maja 1863 w Krzykawce) – włoski wojskowy i działacz narodowy. We Włoszech uważany jest za jednego z radykalnych współpracowników Garibaldiego, który w licznych kampaniach wojennych przyczynił się do budowy zjednoczonego państwa włoskiego. Aczkolwiek nie należy do panteonu włoskich bohaterów narodowych, jest stosunkowo znany we wschodniej Lombardii i w rodzinnym Bergamo. Znacznie większym uznaniem cieszy się w Polsce, gdzie w związku ze swoją śmiercią podczas powstania styczniowego jest uważany za jednego z nielicznych obcokrajowców poległych w walce o niepodległość Polski. == Życiorys == === Dzieciństwo, młodość i rodzina === Francesco Giuseppe Nullo urodził się w dobrze sytuowanej burżuazyjnej rodzinie; jego ojciec Arcangelo Nullo (1801–1852) był właścicielem zakładu tekstylnego w Bergamo,


Question: czym jest recesja?

Answer: zjawisko makroekonomiczne polegające na znacznym zahamowaniu tempa wzrostu gospodarczego, skutkujące najczęściej spadkiem produktu krajowego brutto.

Context: Recesja (łac. "recessio" – „cofanie się” oraz "recedere" – „ustępować; cofać się”) – zjawisko makroekonomiczne polegające na znacznym zahamowaniu tempa wzrostu gospodarczego, skutkujące najczęściej spadkiem produktu krajowego brutto. W znaczeniu technicznym recesja definiowana jest jako spadek PKB przez co najmniej dwa kolejne kwartały. == Charakterystyka == Recesja jest przejawem spadku ogólnej działalności gospodarczej, szczególnie produkcji krajowej i zatrudnienia. Uznawana jest często za pierwszą fazę cyklu koniunkturalnego. Duża recesja, związana ze znacznym spadkiem produkcji nazywana jest depresją. Recesja związana jest najczęściej z niższym poziomem wydajności pracy, zahamowaniem wzrostu gospodarczego, obniżeniem realnych płac i zysków (dochodów społeczeństwa), zmniejszeniem tempa wzrostu, spadkiem nakładów inwestycyjnych, zahamowaniem wzrostu cen, wzrostem bezrobocia. Julius Shiskin, ekonomista i statystyk, w artykule, który ukazał się w "New York Times"


Question: ile członków jest w nato?

Answer: Na 30 członków NATO

Context: na nie same i w takiej sytuacji każdy z członków sojuszu udzieli pomocy napadniętej stronie, podejmując działania, jakie uzna za koniecznie, łącznie z użyciem siły zbrojnej. Na 30 członków NATO, dwóch z nich pochodzi z Ameryki Północnej (Kanada i USA), a pozostali z Europy. Wszyscy członkowie posiadają siły zbrojne, jedynie Islandia nie posiada regularnej armii (jednakże utrzymuje straż nadbrzeżną oraz mały oddział żołnierzy do operacji pokojowych). Trzy państwa członkowskie posiadają broń jądrową: Francja, Wielka Brytania oraz USA. W poniedziałek 5 czerwca 2017 Czarnogóra oficjalnie przystąpiła do NATO, stając się 29. krajem członkowskim sojuszu. W piątek 27 marca 2020 roku Macedonia Północna została formalnie 30. członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego – ogłosił w Brukseli Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg. == Państwa członkowskie ==


Question: jakie własności są charakterystyczne dla ciał przewodzących?

Answer: własności elektryczne

Context: obecnie niestosowane * stal – własności podobne do żelaza, stosowana w elementach przewodzących aparatów elektrycznych, wymagające równocześnie większej wytrzymałości mechanicznej * aluminium – dobry przewodnik, lekkie, plastyczne, ma korzystny stosunek przewodnictwa do ceny materiału oraz masy przewodu, powszechnie stosowane na przewody w napowietrznych liniach elektroenergetycznych * złoto – własności elektryczne dobre, duża odporność na korozję, ale cena warunkuje stosowanie jedynie do układów mikroprocesorowych oraz na powierzchni styków * miedź – droższa od aluminium, ale bardzo dobra jako przewodnik, odporna na przełamanie, łatwa w lutowaniu, odporna cieplnie; stosowana w instalacjach elektrycznych oraz w urządzeniach elektrycznych i stykach * srebro – najmniejszy opór elektryczny, droższe od miedzi i aluminium, technicznie czyste lub w postaci stopów stosowane powszechnie w stykach elektrycznych w łącznikach


Question: ile mostów ma warszawa?

Answer: Na znajdującym się w granicach administracyjnych miasta 28-kilometrowym odcinku rzeki znajduje się 11 stałych mostów – 9 drogowych i 2 kolejowe.

Context: Mosty w Warszawie – istniejące, nieistniejące oraz planowane stałe przeprawy na Wiśle w Warszawie. Na znajdującym się w granicach administracyjnych miasta 28-kilometrowym odcinku rzeki znajduje się 11 stałych mostów – 9 drogowych i 2 kolejowe. == Uwagi ogólne == === Układ drogowy === Trzy warszawskie mosty po obu stronach Wisły posiadają skrzyżowania z ulicami równoległymi do rzeki, umożliwiające bezkolizyjny ruch w każdą stronę. Most Poniatowskiego posiada taką łącznicę tylko po lewej stronie Wisły, a mosty Śląsko-Dąbrowski, Świętokrzyski i Gdański nie posiadają tego typu połączeń. Większość warszawskich mostów ma wysoko usytuowaną powierzchnię jezdni zarówno nad Wisłą, jak i nad terenami położonymi za wałami przeciwpowodziowymi. Trasy mostów przebiegają powyżej zarówno lewobrzeżnych i prawobrzeżnych ulic. Jedynym wyjątkiem jest obecnie most Świętokrzyski, który po


Question: kto był właścicielem dworu w soplicowie?

Answer: pan Sędzia

Context: i wspólnie z Telimeną opiekuje się Zosią. Za zabójstwo Stolnika Horeszki przez Jacka Soplicę przyjął od Moskali zamek Horeszków. Jest dobrym gospodarzem, dogląda sam wszelkiego dobytku. Nie krzywdzi chłopów, dba o ich ziemie, nie przeciąża nadmierną pracą (każe pracować jedynie od świtu do zachodu słońca): : ... tak pan Sędzia każe, : U niego ze dniem kończą prace gospodarze. : "Pan świata wie, jak długo pracować potrzeba; : Słońce, Jego robotnik, kiedy znidzie z nieba, : Czas i ziemianinowi ustępować z pola". Także - nie każe im się kłaniać „po kolana”. Czasami zasiada z nimi przy jednym stole, zgodnie ze starym zwyczajem. Jest dobrym Polakiem, a jego dworek to ostoja polskości. Broni starego porządku szlacheckiego, nie lubi cudzoziemszczyzny, jest przywiązany


Question: jakie rozwiązania taktyczne przyczyniły się do zwycięstwa greków pod maratonem?

Answer: Grecy uderzyli najmocniej na skrzydła i tam odnieśli od razu sukces pozostawiając centrum swoich sił w tyle, wiążąc wroga walką, tworząc półkole i oskrzydlając wojska Dariusza.

Context: ich najgroźniejszej broni – łuków, poprzez natarcie od strony, z której dystans, który musieli przebyć pod ostrzałem, był minimalny (ok. 8 stadionów lub 1500 metrów). Grecy uderzyli najmocniej na skrzydła i tam odnieśli od razu sukces pozostawiając centrum swoich sił w tyle, wiążąc wroga walką, tworząc półkole i oskrzydlając wojska Dariusza. Persowie złapani w kleszcze atakujących, widząc przewagę Greków rozpoczęli odwrót w kierunku własnych okrętów. Wojska perskie wycofały się, pozostawiając na placu boju pod Maratonem 6400 poległych, podczas gdy Grecy stracili tylko 192 ludzi. Wtedy też wysłano do Aten Filippidesa, żeby ogłosił zwycięstwo Grecji. Przebiegł on dystans około 40 km, aby przekazać wieść o greckim zwycięstwie. Przekazał także informację o zbliżających się wojskach perskich i – według legendy – zmarł


Question: dlaczego w kościele używa się kadzidła?

Answer: Kadzidła używa się dla podniesienia uroczystego nastroju niektórych nabożeństw, a także dla okazania czci osobom lub świętym przedmiotom (w katolicyzmie i prawosławiu)

Context: chrześcijańskiej (Ap 8,4). Kadzidła używa się dla podniesienia uroczystego nastroju niektórych nabożeństw, a także dla okazania czci osobom lub świętym przedmiotom (w katolicyzmie i prawosławiu), okadza się więc hostie, ołtarz, relikwie, osoby, zwłoki podczas pogrzebu. Szczególnie często kadzidła używają liturgie wschodnie. Według Ewangelii Mateusza kadzidło było jednym z trzech darów Mędrców ze Wschodu przyniesionych narodzonemu Chrystusowi. == Skutki zdrowotne == W wyniku spalania wschodnich kadzidełek powstają szkodliwe dla zdrowia substancje kancerogenne, np. benzen i węglowodory poliaromatyczne. Intensywne stosowanie kadzidełek wiąże się ze zwiększoną zachorowalnością na nowotwory. Kadzidło wytwarzane z żywic kadzidłowców działa leczniczo, zawiera bowiem seskwiterpeny zwiększające utlenowanie mózgowia, co bardzo korzystnie wpływa na pracę podwzgórza, a tym samym gospodarkę hormonalną, stany emocjonalne, procesy uczenia się i zwiększa odporność organizmu.


Question: gdzie rozpoczęła się wiosna ludów?

Answer: Pierwszym krajem, w którym wybuchła rewolucja, była Francja.

Context: Wiosny Ludów działało na terenie różnych państw i porozumiewało się ze sobą. == Wiosna Ludów we Francji == Pierwszym krajem, w którym wybuchła rewolucja, była Francja. Jeszcze przed wybuchem rewolucji rozpoczęła się kampania na rzecz reformy wyborczej. Na wielu dziedzińcach Paryża zorganizowano bankiety, a przy okazji wznoszenia toastów wygłaszano mowy polityczne. Po rewolucji lipcowej tron francuski objął Ludwik Filip I, pochodzący z bocznej linii Burbonów Orleańskich. Bardzo trudne warunki życia, nędza proletariatu i rosnąca liczba bezrobotnych (ok. 30 000) były przyczyną częstych demonstracji biedoty i robotników, z których najważniejsze (i najkrwawiej stłumione) to I i II powstanie lyońskie (odpowiednio w 1831 i 1834 roku). Żądano ochrony praw robotników oraz zmiany dotychczasowej ordynacji wyborczej. We Francji korzystało z niej do tej


Question: kim był józef stalin?

Answer: radziecki rewolucjonista bolszewicki, dyktator, polityk i zbrodniarz komunistyczny pochodzenia gruzińskiego, odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi.

Context: Józef Stalin, właściwie Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili (, wym. ; Ioseb Besarionis Dze Dżughaszwili, gruz. იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი; ps. Stalin, Koba, Iwanow, Wasiljew, Czyżykow, Besoszwili; ur. w Gori, zm. 5 marca 1953 w Kuncewie) – radziecki rewolucjonista bolszewicki, dyktator, polityk i zbrodniarz komunistyczny pochodzenia gruzińskiego, odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi. Był jednym z organizatorów zbrojnego przewrotu bolszewickiego, który przeszedł do historii jako „rewolucja październikowa”. Do 1922 był członkiem Rady Komisarzy Ludowych, pełnił w niej m.in. funkcję komisarza do spraw narodowościowych. W latach 1919–1953 był członkiem Biura Politycznego KC RKP(b), następnie WKP(b) i KPZR. Formalnie pełnił obieralne, kadencyjne funkcje sekretarza generalnego KPZR i jej poprzedniczek oraz premiera ZSRR, faktycznie był dożywotnim dyktatorem posiadającym nieograniczoną władzę. Epoka jego rządów w ZSRR jest


Question: ile reaktorów jest w zaporożu?

Answer: Ma obecnie sześć reaktorów typu WWER-1000 o mocy 950 MW każdy.

Context: Zaporoska Elektrownia Jądrowa () – elektrownia jądrowa na Ukrainie, w Enerhodarze, nad Zbiornikiem Kachowskim, wybudowana w latach 1980–1986; największa elektrownia jądrowa w Europie. Ma obecnie sześć reaktorów typu WWER-1000 o mocy 950 MW każdy. 5 pierwszych reaktorów zostało uruchomionych w latach 1985–1989, ostatni blok w roku 1995. Załoga elektrowni mieszka w pobliskim mieście Enerhodar (56 tys. mieszkańców). 28 listopada 2014 roku doszło do usterki instalacji elektrycznej w hali turbin III bloku, wskutek której nastąpiło wyłączenie bloku elektrowni. 5 grudnia 2014 roku, po usunięciu usterki, wznowiono normalną pracę bloku. W Międzynarodowej Skali Zdarzeń Jądrowych i Radiologicznych zdarzenie zostało sklasyfikowane na poziomie 0 – „bez znaczenia dla bezpieczeństwa”. O awarii poinformował publicznie 3 grudnia roku 2014 premier Ukrainy – Arsenij Jaceniuk. ==


Question: kto wygrał eurowizje w 2004?

Answer: inał konkursu wygrała Rusłana Łyżyczko, reprezentantka Ukrainy z piosenką „Wild Dances”

Context: 49. Konkurs Piosenki Eurowizji został rozegrany 12 i 15 maja 2004 w Abdi İpekçi Arena w Stambule. Organizatorami konkursu była turecka telewizja publiczna TRT we współpracy z Europejską Unią Nadawców. Koncerty poprowadzili aktor, reżyser i producent Korhan Abay oraz aktorka Meltem Cumbul. W 2004 po raz pierwszy zorganizowano rundę półfinałową, w której wzięli udział reprezentanci 22 państw. Dziesięć najwyżej ocenionych przez telewidzów uczestników awansowało do sobotniego finału, w którym wystąpiło 24 reprezentantów. Finał konkursu wygrała Rusłana Łyżyczko, reprezentantka Ukrainy z piosenką „Wild Dances” autorstwa Aleksandra Ksienofontowa oraz samej artystki, za którą zdobyła łącznie 280 punktów. == Lokalizacja == === Miejsce organizacji konkursu === Turecki nadawca publiczny Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) otrzymał prawa do organizacji 49. konkursu dzięki wygranej Sertab


Question: do jakich związków organicznych zaliczamy insulinę?

Answer: do hormonów anabolicznych.

Context: ** Mózgowie, nerki (nabłonek transportujący), jelita – tkanki tych narządów nie wymagają insuliny do jej pobierania (a także metabolizowania). * Zwiększenie wykorzystania i magazynowania glukozy przez tkanki – insulina aktywuje geny glikolizy i glikogenogenezy, jednocześnie hamując geny glukoneogenezy, glikogenolizy oraz lipolizy. * Zwiększenie wykorzystania aminokwasów – insulina aktywuje enzymy biorące udział w biosyntezie białek, a hamuje enzymy rozkładające białka. Nadmiar aminokwasów przekształcany jest w kwasy tłuszczowe. * Zwiększenie syntezy tłuszczów – insulina hamuje lipolizę i beta-oksydację a wzmaga lipogenezę. Uwzględniając wszystkie wyżej wymienione aspekty, należy zaliczyć insulinę do hormonów anabolicznych. Brak lub niedobór insuliny przestawia komórki na katabolizm. Do hormonów antagonistycznych dla insuliny należą m.in.: * Hormon wzrostu. * Glukagon. * Kortyzol. == Wytwarzanie na skalę przemysłową == Insulina była


Question: jak nazywa się tradycyjny kobiecy strój hinduski?

Answer: sari

Context: Tradycyjny indyjski strój różni się pod względem kolorystyki i stylu w zależności od regionu, czego przyczyną są między innymi zmiany klimatyczne. Popularne ubrania to zazwyczaj drapowane tkaniny, takie jak sari w przypadku kobiet i dhoti lub lungi w przypadku mężczyzn. Dodatkowo, częściowo pod wpływem historycznego panowania Brytyjczyków, noszone są spodnie i koszule w stylu zachodnim. == Z czego się składa codzienny ubiór? == * Sari (Hindi, Gujarati i Marathi - "sari", w Kannada - "seere", Telugu – "cheera", a w Tamil jako "podavai") - jedwabny lub bawełniany materiał, długości 5-10 metrów, w zależności od stylu drapowania. Głowa sari - "pallu" - długości ok. 70-80 cm, często zdobiona kwiatową ornamentyką. Najpopularniejszym stylem drapowania jest "nivi style". Sari nosi się wraz z


Question: na jakich kortach olimpiada?

Answer: Zawody były rozgrywane na twardych kortach Ariake Tennis Park.

Context: na letnich igrzyskach olimpijskich (nie licząc dwóch edycji, podczas których był rozgrywany demonstracyjnie) i dziewiąty od 1988 roku, kiedy to został oficjalnie przywrócony do igrzysk olimpijskich. Mikst powrócił do zmagań olimpijskich w 2012 roku. Zawody były rozgrywane na twardych kortach Ariake Tennis Park. Do turnieju wykorzystane było dwanaście kortów, w tym Kort Centralny (10 tys. miejsc) i Kort 1. (5 tys. miejsc). Osiem kortów służyło do rozgrzewek i treningów. === System rozgrywania meczów === Wszystkie mecze tenisowe rozgrywane podczas igrzysk trwały dopóki jedna ze stron nie wygrała dwóch setów, a tie-breaki możliwe były we wszystkich setach. W przypadku zawodów deblowych i mikstowych uczestnicy kończyli spotkanie super tie-breakiem (do 10 wygranych punktów) wtedy, gdy żadnej ze stron nie udało się uzyskać


Question: dzięki czemu nartnik utrzymuje się na wodzie?

Answer: Jego stopy „zagłębiają” się w wodę, nie przebijając jej, ponieważ są pokryte mikroskopijnymi włoskami z rowkami, między którymi gromadzi się powietrze.

Context: (wierzchołku). Pierwszy człon stóp trzeciej pary odnóży jest trzykrotnie dłuższy od drugiego. Przy pomocy drugiej i trzeciej pary odnóży nartnik utrzymuje się na powierzchni zbiornika. Jego stopy „zagłębiają” się w wodę, nie przebijając jej, ponieważ są pokryte mikroskopijnymi włoskami z rowkami, między którymi gromadzi się powietrze. Do lokomocji nartnik używa głównie odnóży środkowych, które niczym wiosła przesuwają go o kilkadziesiąt centymetrów za każdym uderzeniem. Gęste włoski na dolnej części odwłoka, dzięki gromadzonym między nimi pęcherzykom, służą mu za poduszkę powietrzną. Przednia para odnóży różni się od dwóch pozostałych. Jest grubsza i zaopatrzona w haczykowate pazury. Służy do chwytania ofiary. Prawie całe jego ciało jest ciemne, z wyjątkiem żółtawobrunatnych ud przednich odnóży oraz spodu czułków. W wierzchołkowej połowie przednie ud znajdują


Question: jaki post w popielec?

Answer: post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia), czyli ograniczenie liczby posiłków do dwóch lekkich i jednego do syta w ciągu dnia.

Context: Popielec, Środa Popielcowa (staropolska nazwa: Wstępna Środa) − w kalendarzu katolickim pierwszy dzień wielkiego postu, przypadający 46 dni (40-dniowy okres postu po wyłączeniu niedziel) przed Wielkanocą, czyli między 4 lutego a 10 marca. Jest to dzień pokuty − obowiązuje wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych (od 14. roku życia) i post ścisły (między 18. a 60. rokiem życia), czyli ograniczenie liczby posiłków do dwóch lekkich i jednego do syta w ciągu dnia. Wierni nie są zobowiązani do uczestniczenia w tym dniu we mszy świętej. == Rys historyczny == W pierwszych wiekach chrześcijaństwa poszczono przez okres 40 godzin w Wielki Piątek i Wielką Sobotę. Post trwający przez 40 dni poprzedzających święto Zmartwychwstania prawdopodobnie rozpowszechnił się w pierwszej połowie IV wieku. Zgodnie z kanonem


Question: na jakim obszarze leży większość krajów europy południowej?

Answer: na powierzchni 1,3 mln km²

Context: alpejski. == Państwa == Według klasyfikacji ONZ w Europie Południowej są to następujące państwa, w których mieszka ponad 153 mln mieszkańców na powierzchni 1,3 mln km²: Klasyfikacja ONZ nie obejmuje części wybitnie południowo-europejskie jak np. część Francji w szczególności – Oksytanię i Korsykę (francuską wyspę na Morzu Śródziemnym) oraz wschodnią część Bałkanów np. , i Kosowo. Dodatkowo, do Europy Południowej zaliczany jest i (np. przez Światową Organizację Turystyki (UNWTO)), choć Cypr geograficznie leży w Azji Zachodniej oraz tylko Tracja, mała część Turcji leży w Europie. Rzadziej do Europy Południowej zaliczane są państwa Kaukazu: , , (leżące generalnie w zachodniej Azji, gdzie fragmenty leżą w Europie). == Miasta == Spośród 10 największych zespołów miejskich Unii Europejskiej, sześć znajduje się w Europie


Question: który model barw jest stosowany do wyznaczania różnicy barw?

Answer: CIELab

Context: opisu barwy i stanowi podstawę współczesnych systemów zarządzania barwą. Różnica pomiędzy dwiema barwami w przestrzeni CIELab ma postać: : \Delta E=\sqrt{(\Delta L)^2+(\Delta a)^2+(\Delta b)^2} i jest zwykłą odległością euklidesową pomiędzy dwoma punktami w przestrzeni trójwymiarowej. Można przyjąć, że standardowy obserwator zauważa różnicę barw następująco: * 0 < ΔE < 1 – nie zauważa różnicy, * 1 < ΔE < 2 – zauważa różnicę jedynie doświadczony obserwator, * 2 < ΔE < 3,5 – zauważa różnicę również niedoświadczony obserwator, * 3,5 < ΔE < 5 – zauważa wyraźną różnicę barw, * 5 < ΔE – obserwator odnosi wrażenie dwóch różnych barw. Powyższe dane są danymi statystycznymi, sprawdzonymi doświadczalnie. Ze względu na faktyczną nierównomierność przestrzeni CIELab, zalecaną ostatnio przez ISO, jest ΔE2000.


Question: jaką rolę odegrał lech wałęsa podczas strajku w stoczni gdańskiej?

Answer: brał udział w organizowaniu strajku w Stoczni Gdańskiej

Context: odniosła sukcesu. W listopadzie 1986 współtworzył jawną Tymczasową Radę NSZZ „Solidarność”, a w październiku 1987 stanął na czele nowo utworzonej, półlegalnej Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność”. === Okrągły Stół === W 1988 brał udział w organizowaniu strajku w Stoczni Gdańskiej, który doprowadził do rozmów robotników z rządem. Wałęsa był współtwórcą porozumień Okrągłego Stołu, czyli nieformalnym przywódcą tzw. społecznej części uczestników tych rozmów i oficjalnie jej głównym koordynatorem. 31 sierpnia 1988 podczas spotkania z generałem Czesławem Kiszczakiem osiągnął porozumienie w sprawie rozpoczęcia obrad rządu z opozycją w zamian za wygaszenie zorganizowanej przez „Solidarność” fali strajków. Był też współzałożycielem utworzonego w grudniu 1988 Komitetu Obywatelskiego przy Przewodniczącym NSZZ „Solidarność”. Rozmowy Okrągłego Stołu trwały od 6 lutego do 5 kwietnia 1989, w ich


Question: co oznacza imię sebastian?

Answer: "czcigodny", "dostojny", "wysoko postawiony", "mądry".

Context: Sebastian – imię męskie pochodzenia greckiego "Sebastos". Wywodzi się od słowa oznaczającego "czcigodny", "dostojny", "wysoko postawiony", "mądry". Odpowiada łacińskiemu "Augustus". Chrześcijańskim patronem tego imienia jest św. Sebastian, męczennik rzymski. Forma żeńska: Sebastiana. Sebastian imieniny obchodzi 20 stycznia, 30 stycznia, 8 lutego, 10 września, 16 września, 16 grudnia i 31 grudnia. == Znane osoby noszące imię Sebastian == * Jan Sebastian Bach – kompozytor * Józef Sebastian Pelczar – biskup i święty Kościoła katolickiego * Juan Sebastián Elcano – żeglarz i odkrywca baskijski * Juan Sebastián Verón – argentyński piłkarz * Sebastian I Aviz * Sebastian Enrique Alvarez – polsko-niemiecki raper * Sebastian Boenisch – polski piłkarz * Sebastian Brunner – austriacki pisarz i teolog katolicki * Sebastian Chmara – polski


Question: ile obrazów rembrandta jest w polsce?

Answer: trzy

Context: akwaforta, 38,5 × 44,8 cm, Muzeum Narodowe w Warszawie === Obrazy === W Polsce znajdują się trzy obrazy Rembrandta. Jeden z nich ("Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem"), przechowywany jest w Muzeum Czartoryskich w Krakowie, a dwa pozostałe na Zamku Królewskim w Warszawie (są to: "Uczony przy pulpicie", znany też jako "Ojciec żydowskiej narzeczonej" i "Dziewczyna w ramie obrazu", także: "Żydowska narzeczona" – nie mylić z innym obrazem o tym tytule z Rijksmuseum; oba powstały w 1641 roku). O ile kwestia autorstwa "Pejzażu z miłosiernym Samarytaninem" nie podlegała wątpliwości, o tyle w przypadku dwóch pozostałych dzieł dopiero w 2006 roku oficjalnie potwierdzono, że namalował je Rembrandt. Obrazy te, zakupione przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, trafiły później w ręce rodziny Lanckorońskich, a następnie


Question: jaką funkcję w zdaniu pełni rzeczownik?

Answer: Rzeczownik w języku polskim pełni funkcję głównie podmiotu w zdaniu; może też pełnić funkcję dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika.

Context: Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska i pojęcia abstrakcyjne. Rzeczownik w języku polskim pełni funkcję głównie podmiotu w zdaniu; może też pełnić funkcję dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika. Może odmieniać się przez liczby i przypadki, występuje w rodzajach. Odmianę rzeczowników przez przypadki określa się mianem deklinacji. Istnieje także grupa rzeczowników całkowicie nieodmiennych (np. "atelier, kiwi, bikini, taxi, kakadu, kamikaze" itp.). Rzeczownik tworzy związki składniowe i semantyczne z rzeczownikami (zaimkami rzeczownymi), przymiotnikami (zaimkami przymiotnymi), liczebnikami (zaimkami liczebnymi) i czasownikami lub (rzadko) przysłówkami (zaimkami przysłówkowymi). W większości języków istnieje jakiś system klasyfikacji rzeczowników. Systemy te to zwykle system rodzajów (niewielka zamknięta liczba kategorii mająca duży wpływ na inne konstrukcje języka) lub


Question: kogo uratował ksiądz robak?

Answer: Hrabiego

Context: do walki wskutek odniesionych ran, wstąpił do zakonu bernardynów pod imieniem Robak i został tajnym emisariuszem Napoleona. Z zadaniem wszczęcia powstania na Litwie przedostał się przez granicę i rozpoczął agitację wśród szlachty i chłopów. Uratował dwa razy Hrabiego (pierwszy raz, zabijając niedźwiedzia, drugi osłaniając go własnym ciałem przed kulą). Postać Jacka Soplicy powszechnie uważana jest za wyraz zmiany sposobu myślenia u polskich poetów doby romantyzmu. Soplica jest pierwszym w historii polskiej literatury bohaterem narodowym, który odwołuje się nie tylko do szlachty, ale także do chłopstwa. Wedle badaczy twórczości Mickiewicza postać Jacka Soplicy stała się odzwierciedleniem poglądów autora o upadku powstania listopadowego, które według Mickiewicza zakończyło się klęską, gdyż objęło jedynie możnych, a nie cały naród. == W filmie == W


Question: gdzie produkowano rakiety v2?

Answer: Część produkcji przeniesiona została do ogromnej podziemnej fabryki w Nordhausen w górach Harz, funkcjonującej pod kryptonimem "Dora" (filia obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie).

Context: (rakieta V-2 została użyta przez Niemców dopiero po lądowaniu aliantów w Normandii 6 czerwca 1944). Nalot uświadomił Niemcom, że ośrodek w Peenemünde znajduje się w zasięgu alianckiego lotnictwa bombowego i że aliantom znana jest jego rola. Zmusiło to Niemców do rozproszenia produkcji pocisków V-2 po terenie Rzeszy oraz do przeniesienia prób poligonowych rakiety w bezpieczniejszy rejon. Część produkcji przeniesiona została do ogromnej podziemnej fabryki w Nordhausen w górach Harz, funkcjonującej pod kryptonimem "Dora" (filia obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie). Zarówno żeby zbudować system tuneli w tej fabryce, jak i zbudować rakiety V-2 w ogromnej ilości Niemcy wykorzystali do tego robotników przymusowych pochodzących głównie z obozów koncentracyjnych. Do tego celu Niemcy zatrudnili 60 tys. więźniów, z których wielu zmarło z powodu głodu,


Question: skąd pochodzą frytki?

Answer: Tradycyjnie, w kraju pochodzenia – Belgii

Context: Frytki (fr. "pommes de terre frites", czyli ziemniaki smażone) – pokrojone w kształt słupków i smażone w głębokim tłuszczu ziemniaki albo inne warzywa, które są rzadziej stosowane (np. marchewki lub buraki). Podawane jako samodzielny posiłek typu "fast food" lub jako dodatek do potraw pieczonych lub smażonych, np. ryb. Tradycyjnie, w kraju pochodzenia – Belgii, stosowano do smażenia łój wołowy. Pod względem dietetycznym frytki są potrawą ciężkostrawną. Zawierają dużo tłuszczu, który poddany został wysokiej temperaturze smażenia. Innym sposobem przygotowania frytek jest pieczenie. == Przyrządzenie == Obrane, wypłukane i dokładnie osuszone ziemniaki, odpowiednio pokrojone („paille” – słomka, „allumettes” – grubość zapałki, „chips” – plasterki, „Pont-Neuf” – słupki o szerokości 1 cm itp.) smaży się najpierw w 170–175 °C ok. 3 minut, a


Question: jakie są inne jednostki siły?

Answer: W układzie CGS jednostką siły jest dyna. W układzie ciężarowym jednostką siły jest kilogram-siła [kgf] (lub [kG], inaczej kilopond [kp]).

Context: Siła – wektorowa wielkość fizyczna będąca miarą oddziaływań fizycznych między ciałami. Jednostką miary siły w układzie SI jest niuton [N]. Nazwa tej jednostki pochodzi od nazwiska angielskiego fizyka Isaaca Newtona. W układzie CGS jednostką siły jest dyna. W układzie ciężarowym jednostką siły jest kilogram-siła [kgf] (lub [kG], inaczej kilopond [kp]). Siła ma wartość 1 N, jeżeli nadaje ciału o masie 1 kg przyspieszenie 1 m/s². == Definicja == Jeżeli ciało zmienia swój pęd z upływem czasu, to jest to skutkiem działania niezrównoważonej siły. Newton zdefiniował siłę jako pochodną zmian pędu ciała względem czasu, czyli chwilową prędkość zmian pędu \vec p ciała, na które siła działa :: \vec F = \frac{d \vec p}{d t}. Działająca siła może powodować ruch ciała jako


Question: ile ludzi zginęło w 2 wojnie światowej?

Answer: ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda).

Context: II wojna światowa zebrała najobfitsze żniwo życia ludzkiego w historii świata. W ciągu 6 lat wojny zginęło ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda). Poniższe tabele przedstawiają straty ludzkie poniesione przez poszczególne państwa. Liczba ofiar śmiertelnych jest szacunkowa i waha się w zależności od źródła, pomiędzy 50 milionami a ponad 80 milionami ofiar. Wyższa wartość – 80 milionów ofiar śmiertelnych zawiera także zmarłych w wyniku chorób i głodu związanych z konfliktem zbrojnym. Całkowita liczba zabitych cywilów wyniosła około 50–55 milionów ludzi, z czego 19–28 milionów zmarło w wyniku głodu i chorób. Całkowita liczba ofiar militarnych wynosiła 21–25 milionów, w tym około 5 milionów zmarłych w niewoli jeńców wojennych. Ostatnie badania naukowe