Question: na jakim instrumencie gra hauser?

Answer: wiolonczeli

Context: Stjepan Hauser (ur. 15 czerwca 1986 w Puli) – chorwacki wiolonczelista. Założyciel i muzyk zespołu 2Cellos. == Życiorys == Urodził się w Puli, jest synem Mariji i Maria Hauserów. Pochodzi z muzycznej rodziny; jego matka grała na perkusji. Ma dwoje rodzeństwa, Mirona i Nušę. Chodził do szkoły średniej w Rijece, następnie studiował w Zagrzebiu, w Londynie i w Stanach Zjednoczonych. Był członkiem Trio Greenwich, który współtworzył wraz z Laną Trotovsek i Yoko Misumi. Zdobyli pierwsze nagrody na konkursach międzynarodowej muzyki kameralnej w Wielkiej Brytanii, w Belgii i we Włoszech oraz wystąpili na wielu prestiżowych festiwalach muzycznych w Europie. W 2011 wraz z Luką Šuliciem stworzył duet muzyczny 2Cellos. Wydali pięć albumów studyjnych: "2Cellos" (2011), "In2ition" (2013), "Celloverse" (2015), "Score" (2017)


Question: jaki był cel powołania komisji kolonizacyjnej?

Answer: Miała służyć zakładaniu nowych wsi niemieckich w Wielkopolsce oraz na Pomorzu Gdańskim, a więc i wypieraniu Polaków tam mieszkających.

Context: Komisja Kolonizacyjna (niem. "Königlich Preußische Ansiedlungskommission für Westpreußen und Posen") – instytucja założona 26 kwietnia 1886 roku przez władze pruskie, z inicjatywy Ottona von Bismarcka, pod kierownictwem nadprezydenta prowincji poznańskiej. == Historia == Dysponując dużymi funduszami przekazywanymi przez rząd, starała się wykupić ziemię od polskiej szlachty i chłopów, a następnie osadzić na niej przybyszów z Cesarstwa Niemieckiego. Miała służyć zakładaniu nowych wsi niemieckich w Wielkopolsce oraz na Pomorzu Gdańskim, a więc i wypieraniu Polaków tam mieszkających. Mimo ogromnych pieniędzy łożonych na ten cel przez Niemców, nie odniosła sukcesu, gdyż mieszkańcy Cesarstwa Niemieckiego niezbyt chętnie przeprowadzali się na wschód (ostatecznie osiedlono około 22 tysiące rodzin). Widząc małą skuteczność działania Komisji Kolonizacyjnej, wprowadzono w 1908 roku nakaz wykupywania ziemi od Polaków. Protesty


Question: jak nazywała się żona wokulskiego?

Answer: Małgorzatą

Context: Wokulskiego do ślubu z wdową po nim – Małgorzatą Minclową. Wiek małżonki oraz jej zamiłowanie do eksperymentowania ze środkami poprawiającymi urodę już po czterech latach doprowadziły do owdowienia Wokulskiego. On sam został właścicielem zasobnego sklepu i majątku w wysokości trzydziestu tysięcy rubli. Po śmierci żony Stanisław zamknął się, całkowicie poświęcając pracy. W tym czasie rzadko pokazywał się na zewnątrz. Przełom nadszedł, dopiero gdy Rzecki namówił go do pójścia do teatru, gdzie Wokulski zakochał się od pierwszego wejrzenia w arystokratce Izabeli Łęckiej. By zdobyć majątek potrzebny do wkupienia się w łaski arystokracji wyjechał w 1877 roku do Bułgarii, gdzie właśnie wybuchła wojna rosyjsko-turecka (zwana „bułgarską”). Majątek ten pozwolił mu na otworzenie nowego sklepu i założenia wspólnie z arystokratami spółki do handlu


Question: co spotkało prometeusza?

Answer: Prometeusz ze spokojem i dumą przyjmuje karę, jaka spotkała go za obdarowanie ludzi wykradzionym z Olimpu ogniem.

Context: rozgrywa się w momencie przykucia Prometeusza do skał Kaukazu. Prometeusz ze spokojem i dumą przyjmuje karę, jaka spotkała go za obdarowanie ludzi wykradzionym z Olimpu ogniem. Tytanowi towarzyszy chór Okeanid, którym opowiada on historię swojego czynu. Prometeusz wygłasza wówczas uwagę o przeznaczeniu, przed którym nie można uciec. Nawet Zeus, zdaniem Prometeusza, nie jest wszechmocny i musi ulec losowi. W trzecim epejsodionie na scenie pojawia się zamieniona przez Zeusa w krowę Io. Spotkanie tych dwu ukaranych przez Zeusa postaci jest jednocześnie zapowiedzią niezachowanego "Prometeusza wyzwolonego", w którym Prometeusza uwolnił potomek Io, Herakles. W finałowej scenie utworu Prometeusz zapowiada upadek Zeusa. Jedynie Prometeusz zna tajemnicę, która może uchronić go przed utratą władzy. Nie chce jednak jej wyjawić, pomimo gróźb ze strony Hermesa.


Question: kto prowadził program zrób to sam?

Answer: Adam Słodowy.

Context: Zrób to sam – program telewizyjny o tematyce DIY, nadawany w Telewizji Polskiej przez 24 lata od 1959 roku do 1983 roku. Wyemitowano 505 odcinków. Program prowadził Adam Słodowy. Program był częścią czwartkowego Ekranu z bratkiem, a potem niedzielnego Teleranka. Tematyką pierwszego odcinka „Zrób to sam” była budowa karmnika dla ptaków. Już pierwsze odcinki okazały się hitem ówczesnej telewizji, a program oglądały miliony widzów. Autor prezentował w nim osobiście, jak z ogólnie dostępnych rzeczy, takich jak kawałek sklejki, stary wkład do długopisu, blacha z puszki, szprycha rowerowa itp., robić przedmioty użytkowe i zabawki.


Question: jak nazywano wolnych mieszkańców sparty pozbawionych praw politycznych?

Answer: Periojkowie

Context: Periojkowie (gr. "Περίοικοι, perioikoi" – „ci, którzy mieszkają wokół” lp. "Περίοικος" od "περί" «wokół» i "οἶκος" «dom, gospodarstwo» ) – część ludności Sparty, . Periojkowie byli pozbawieni praw politycznych, byli jednak niezależnymi ekonomicznie ludźmi wolnymi. Periojkowie mieli obowiązki wojskowe i uczestniczyli w wyprawach wojennych wraz ze spartańskimi hoplitami. W oficjalnych dokumentach spartiatów oraz periojków określano mianem Lacedemończyków. Tym mianem określano też zależną ludność na Krecie.


Question: jak zakończyła się bitwa pod grunwaldem?

Answer: Bitwa ta zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich i pogromem sił krzyżackich

Context: Bitwa pod Grunwaldem (zwana w języku niemieckim pierwszą bitwą pod Tannenbergiem "„Schlacht bei Tannenberg”", a w języku litewskim bitwą pod Żalgirisem "„Žalgirio mūšis”") – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku, w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego, wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu księstw śląskich, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego) oraz Prusów i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły i wielkiego księcia litewskiego Witolda. Bitwa ta zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich i pogromem sił krzyżackich, nie została jednak wykorzystana do całkowitego zniszczenia zakonu.


Question: kim jest malwina wędzikowska?

Answer: polska prezenterka telewizyjna, stylistka, scenograf i kostiumograf

Context: Malwina Wędzikowska (ur. 24 lutego 1981 w Łodzi) – polska prezenterka telewizyjna, stylistka, scenograf i kostiumograf. == Życiorys == Urodziła się i wychowała w Łodzi, gdzie w 2005 ukończyła Akademię Sztuk Pięknych im. Władysława Strzemińskiego. Była scenografem etiud filmowych "Śnieg" oraz "Koma" w reżyserii Michała Sobieraja. Jako kostiumograf pracowała między innymi przy licznych etiudach filmowych oraz produkcjach telewizyjnych, takich jak "Dancing with the Stars. Taniec z gwiazdami", "The Voice of Poland", "Top Model" czy "Kocham cię, Polsko!". Ponadto weszła w skład obsady aktorskiej filmu "Zamiana", dla którego także przygotowywała kostiumy. Była ekspertem w programie "Druga twarz" i prowadziła program "Ostatnia szansa" na kanale TTV. Była jurorką konkursu modowego Off Fashion w Kielcach. Jest stylistką Maryli Rodowicz. W 2017 wystąpiła w


Question: kto reprezentował francję podczas kongresu wiedeńskiego?

Answer: Dyplomaci francuscy

Context: roku, gdy podpisany został "Akt końcowy Kongresu Wiedeńskiego". Początkowo rolę dominującą odgrywali przedstawiciele wyłącznie czterech mocarstw zwycięskich, czyli ministrowie spraw zagranicznych Rosji, Wielkiej Brytanii, Austrii i Prus. Dyplomaci francuscy i hiszpańscy otrzymali jedynie prawo opiniowania ich decyzji. Spotkało się to ze sprzeciwem Talleyranda, który utrzymywał, że rządzona przez Burbonów Francja należy do koalicji zwycięzców. W związku z tym utworzono "Komitet Ośmiu", do którego dokooptowano pozostałych sygnatariuszy I pokoju paryskiego, czyli Francję, Hiszpanię, Portugalię i Szwecję. Komitet ten powołał dziesięć komisji roboczych: prawną, statystyczną, ds. Polski, Saksonii, Niemiec, Włoch, Szwajcarii, rang i stopni dyplomatycznych, handlu niewolnikami i żeglugi śródlądowej. Najistotniejsze decyzje nadal jednak zapadały wyłącznie przy uzyskaniu aprobaty "Komitetu Czterech", a po intrydze styczniowej "Komitetu Pięciu", gdy na znaczeniu zyskał głos


Question: kim byli kozacy?

Answer: nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji.

Context: Kozacy (ukr. "козаки́" / "kozaky", ros. "каза́ки" a. "казаки́" / "kazaki", z tur. "quazzāq", "awanturnik") – nazwa odnosząca się do grupy ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji. Początki Kozaków zaporoskich, czyli niżowych, sięgają XV w. i związane są z południowo-wschodnimi ruskimi kresami Wielkiego Księstwa Litewskiego (Zaporożem), od unii lubelskiej (1569) w składzie Korony. Kozacy w czasach Imperium Rosyjskiego dzielili się na: zaporoskich (do 1775), dońskich, kubańskich, terskich, astrachańskich, uralskich (jaickich), Siedmiorzecza, orenburskich, syberyjskich, zabajkalskich, amurskich, ussuryjskich, buskich, czarnomorskich i azowskich. Po przewrocie bolszewickim, w trakcie wojny domowej w Rosji (1918–1920) opowiedzieli się w przeważającej mierze po stronie


Question: co to jest panteon w paryżu?

Answer: budowla w Dzielnicy Łacińskiej w Paryżu, wzniesiona pod koniec XVIII wieku jako kościół pod wezwaniem świętej Genowefy. Od 1885 roku pełni rolę mauzoleum wybitnych Francuzów.

Context: Panteon (fr. "Panthéon") – budowla w Dzielnicy Łacińskiej w Paryżu, wzniesiona pod koniec XVIII wieku jako kościół pod wezwaniem świętej Genowefy. Od 1885 roku pełni rolę mauzoleum wybitnych Francuzów. == Historia == Król Ludwik XV przysiągł wznieść świątynię ku czci świętej Genowefy, patronki Paryża, w miejscu wczesnochrześcijańskiego kościoła zbudowanego w VI wieku w zamian za przywrócenie zdrowia. Realizacja tego przedsięwzięcia spadła na markiza Marigny, który na architekta wybrał swojego znajomego, Jacques’a Germaina Soufflota. Fundamenty pod tę monumentalną świątynię położono w roku 1758, ale ostateczne ukończenie zostało wykonane przez ucznia Soufflota, Jeana-Baptiste’a Rondeleta w roku 1789. Kościół został przekształcony w świecką budowlę przez architekta i masona Antoine Chrysostome'a Quatremère de Quincy. Od czasów rewolucji francuskiej jest miejscem spoczynku wielu sławnych Francuzów


Question: jak nazywano osobę składającą hołd lenny?

Answer: wasal

Context: Hołd lenny (łac. "homagium") – ceremonia uroczystego zawarcia kontraktu lennego. Podczas niej następowało homagium: wasal klękał przed swoim seniorem i składał mu uroczystą przysięgę wierności, zobowiązując się do niesienia pomocy swojemu seniorowi w radzie (łac. "consilium") i ofiarując pomoc zbrojną (łac. "auxilium"). Następowała wówczas inwestytura, czyli formalne przekazanie lenna wasalowi. == Znane hołdy == * Hołd lenny w Krzyszkowie * Hołdy pruskie 1469–1641 * Hołd pruski 1525 * Hołd Szujskich


Question: jaka firma stworzyła csgo?

Answer: Valve Corporation i Hidden Path Entertainment

Context: Counter-Strike: Global Offensive (CS:GO) – wieloosobowa strzelanka pierwszoosobowa, stworzona oraz wydana przez Valve Corporation i Hidden Path Entertainment, które już wcześniej pracowały nad "Counter-Strike: Source". Jest to czwarta gra z serii "Counter-Strike", wydana na platformy Microsoft Windows, macOS, Xbox 360 i PlayStation 3 21 sierpnia 2012 i na Linuxa 23 września 2014. W grze do walki stają dwie drużyny: terroryści i antyterroryści. Zadaniem każdej z nich jest eliminacja drużyny przeciwnej lub wykonanie określonego zadania. "CS:GO" oprócz wbudowanego systemu matchmakingu, pozwalającego graczom na rozgrywkę na dedykowanych serwerach Valve, ma również możliwość tworzenia i rozgrywki na serwerach społeczności z niestandardowymi mapami i trybami gry. Od momentu wydania, "CS:GO" jest jedną z najpopularniejszych strzelanek pierwszoosobowych rozgrywanych w ramach sportu elektronicznego. Najważniejszymi turniejami są


Question: co jada bocian?

Answer: . Do typowego pożywienia zalicza się owady (głównie chrząszcze, koniki polne, szarańczę i świerszcze), dżdżownice, gady, płazy, szczególnie gatunki takich żab, jak żaba wodna ("Pelophylax" kl. "esculentus") i żaba trawna ("Rana temporaria") oraz małe ssaki, takie jak nornice, krety i ryjówki. Rzadziej zjadają jaja ptaków i młode ptaki, ryby, mięczaki, skorupiaki i skorpiony.

Context: do przodu z pochylonymi ogonami i rozpostartymi skrzydłami. == Pożywienie == Bocian jest ptakiem mięsożernym. Wachlarz jego pożywienia jest szeroki; najchętniej żeruje na łąkach w promieniu około 5 km od gniazda oraz w miejscach z niższą roślinnością, gdzie pożywienie jest łatwiej dostępne. Dieta bocianów białych jest zróżnicowana w zależności od pory roku, regionu i dostępności pożywienia. Do typowego pożywienia zalicza się owady (głównie chrząszcze, koniki polne, szarańczę i świerszcze), dżdżownice, gady, płazy, szczególnie gatunki takich żab, jak żaba wodna ("Pelophylax" kl. "esculentus") i żaba trawna ("Rana temporaria") oraz małe ssaki, takie jak nornice, krety i ryjówki. Rzadziej zjadają jaja ptaków i młode ptaki, ryby, mięczaki, skorupiaki i skorpiony. Polują głównie w ciągu dnia, połykając mniejszą zdobycz w całości, większą zabijają


Question: co to jest gatunek biologia?

Answer: w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej.

Context: Gatunek – w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej. Ustalenie wyczerpującej definicji gatunku okazało się trudne. Próby takie są nadal podejmowane, ponieważ jest to pojęcie kluczowe dla praktyki badawczej naukowców i działań ruchu na rzecz ochrony przyrody. Karol Linneusz (a za nim wielu innych) przyjmował, że gatunki są czymś stałym, jednak obecnie wiadomo, że procesy ewolucyjne powodują ich przemiany i stopniowe przechodzenie jednych gatunków w inne. Często gatunek definiuje się jako największą grupę organizmów, spośród której dwa osobniki są w stanie rozmnożyć się (zazwyczaj płciowo), wydając płodne potomstwo. Jest to definicja ogólnie trafna, jednak błędna w wielu szczególnych przypadkach. Przykładowo nie znajduje ona zastosowania dla mieszańców, w kompleksach gatunków złożonych z setek podobnych mikrogatunków


Question: od czego pochodzi nazwa oberek?

Answer: wywodzi się od obracania.

Context: Oberek – polski taniec ludowy, charakteryzujący się rytmami mazurkowymi o metrum trójmiarowym i szybkim tempie. Oberek jest najszybszym z trzech mazurowych tańców (kujawiak, mazur, oberek). W południowej Polsce nazwa „obertas” występuje również jako oznaczenie tańców dwumiarowych. Tańce oberkowe są więc różnorodne. Ich opracowania podjęli się m.in. O. Kolberg, H. Wieniawski, R. Statkowski, G. Bacewiczówna, K. Szymanowski. Nazwa „obertas” pojawiła się po raz pierwszy w 1697 roku. Oberek do dziś jest uznawany za jeden z najbardziej popularnych tańców w Polsce, szczególnie na Mazowszu i Radomszczyźnie. Nazwa „oberek” wywodzi się od obracania. Tańcowi towarzyszyły często przyśpiewki, okrzyki i przytupy. Lokalne nazwy nadawane były oberkowi na podstawie obserwacji i własnych odczuć tancerzy, którzy w ten sposób określali jego najbardziej charakterystyczne cechy. Do nazw


Question: kto zdobył najwięcej medali olimpijskich?

Answer: Michael Phelps

Context: Multimedaliści igrzysk olimpijskich – jest listą prezentującą multimedalistów igrzysk olimpijskich – zarówno w konkurencjach indywidualnych, jak i drużynowych. Obecnie w klasyfikacji prowadzi Michael Phelps, który zgromadził 23 złotych, 3 srebrne i 2 brązowe medale. == Klasyfikacja medalowa == Legenda: W tabeli nie są brane pod uwagę wyniki Olimpiady Letniej 1906.


Question: kto lub co nazywane jest szatanem?

Answer: w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest to jeden z aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu i pociągnął do buntu inne anioły, główny sprawca zła na świecie.

Context: Szatan (, "satan" – ‘przeciwnik’, ‘oskarżyciel’, ‘oszczerca’; , "Satanás"; , "Szajtan") – w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest to jeden z aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu i pociągnął do buntu inne anioły, główny sprawca zła na świecie. Niekiedy bywa utożsamiany z Lucyferem lub Belzebubem. Najczęściej uważany jest za najwyższego rangą demona, przywódcę wszystkich złych duchów. Inne imiona Szatana to: Mastema, Gadriel, Satanael, Samaël, Samiel, Siegel, Satan, anioł Edomu. W tradycji rabinicznej nosi on przydomek „szpetny”. Słowo „szatan” (pisane małą literą) może też być rozumiane jako ogólne określenie każdego upadłego anioła (diabła, demona), a nie tylko najwyższego rangą. Poza tym ten termin tłumaczy się czasem jako symbol, personifikację zła. == Judaizm == === Lb 22, 22-35 === Termin „szatan” po


Question: ile miała dzieci elżbieta ii?

Answer: czworo dzieci: Karola, Annę, Andrzeja i Edwarda.

Context: służąc w Pomocniczej Służbie Terytorialnej. W listopadzie 1947 roku poślubiła Filipa Mountbattena, byłego księcia Grecji i Danii, a ich małżeństwo trwało 73 lata, aż do jego śmierci w kwietniu 2021 roku. Mieli czworo dzieci: Karola, Annę, Andrzeja i Edwarda. Kiedy w lutym 1952 roku zmarł jej ojciec, Elżbieta – wówczas 25-letnia – została królową siedmiu niezależnych krajów Wspólnoty: Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii, Nowej Zelandii, RPA, Pakistanu i Cejlonu (znanego dziś jako Sri Lanka), a także i pozostałą głową Królestw Wspólnoty. Elżbieta panowała jako monarcha konstytucyjna w czasie wielkich zmian politycznych, takich jak konflikt w Irlandii Północnej, decentralizacja w Wielkiej Brytanii, dekolonizacja Afryki oraz przystąpienie Wielkiej Brytanii do Wspólnot Europejskich i wystąpienie z Unii Europejskiej. Liczba jej królestw zmieniała się w


Question: gdzie ma początek nil?

Answer: Źródłową rzeką Nilu jest licząca około 420 km długości Kagera, mająca swój początek w miejscu połączenia się rzek Nyawarongu, mającej początek w Rwandzie i Ruvuvu, wypływającej w Burundi.

Context: robiono to dotychczas. Wyprawa narodziła hipotezę, iż Nil wypływa z Jeziora Wiktorii. Kolejnym podróżnikiem, który odkrył Lualabę, początek Konga, mylnie uznawany za początek Nilu, był David Livingstone. Rzeczywiste źródło Nilu odnalazł Henry Morton Stanley, który dzięki dokładnym badaniom wokół Jeziora Wiktorii, odnalazł Kagerę. Polskim podróżnikiem związanym z Nilem był Leon Cienkowski. W 1847 r. dotarł do górnego biegu Nilu Białego. == Bieg Nilu == === Nil górny === Źródłową rzeką Nilu jest licząca około 420 km długości Kagera, mająca swój początek w miejscu połączenia się rzek Nyawarongu, mającej początek w Rwandzie i Ruvuvu, wypływającej w Burundi. Kagera przecina wyżynne obrzeża Wielkiego Rowu Zachodniego. Płynie na podłożu wulkanicznym i napotykając liczne progi skalne, tworzy wodospady. Po pokonaniu 400 km uchodzi do


Question: kiedy wprowadzono stanu wojennego?

Answer: wprowadzony 13 grudnia 1981 roku

Context: Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania internowano łącznie 10 131 działaczy związanych z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”, a życie straciło około 40 osób, w tym 9 górników z Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w Katowicach podczas pacyfikacji strajku. Stan wojenny wprowadzono na mocy podjętej niejednomyślnie uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 roku, na wniosek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego – tymczasowego, niekonstytucyjnego organu władzy, a faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych. Został on poparty przez Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwałą z


Question: czyim synem był bolesław chrobry?

Answer: Był synem Mieszka I, księcia Polski i Dobrawy, czeskiej księżniczki.

Context: Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – władca Polski z dynastii Piastów w latach 992–1025, książę Polski od 992 i pierwszy koronowany król Polski (od 1025), w latach 1003–1004 także książę Czech jako "Bolesław IV". Był synem Mieszka I, księcia Polski i Dobrawy, czeskiej księżniczki. Ani miejsce, ani dokładna data urodzenia Bolesława nie są znane. Objął rządy w 992, wypędzając krótko potem swoją macochę Odę i przyrodnich braci. Wspierał chrystianizację Polski oraz wyprawy misyjne Wojciecha Sławnikowica, biskupa praskiego i Brunona z Kwerfurtu. Męczeńska śmierć tego pierwszego (997) i jego rychła kanonizacja stały się powodem zorganizowania zjazdu gnieźnieńskiego (1000), podczas którego utworzono polskie arcybiskupstwo (metropolię kościelną) w Gnieźnie oraz biskupstwa w Krakowie, Wrocławiu i Kołobrzegu, a cesarz


Question: z jaką prędkością biega hipopotam?

Answer: Ich szybkość ocenia się na 30 km/h do 40 km/h, lub nawet 50 km/h.

Context: pokaźnych rozmiarów, potrafią biec na lądzie szybciej, niż człowiek. Ich szybkość ocenia się na 30 km/h do 40 km/h, lub nawet 50 km/h. Hipopotamy mogą szybko biec tylko na krótkich dystansach (do kilkuset metrów). Długość życia ocenia się na 40 do 50 lat. Oczy, uszy i nozdrza są umieszczone wysoko na sklepieniu czaszki. To pozwala na prawie całkowite zanurzenie ciała w wodzie i błocie w tropikalnych rzekach. Podczas zanurzenia stygną, co zapobiega oparzeniom słonecznym. Ich charakterystyczna budowa anatomiczna jest adaptacją do ziemno-wodnego trybu życia. Szkielet jest przystosowany do obciążeń związanych z dużą masą zwierzęcia. Hipopotamy, w porównaniu do reszty megafauny mają krótkie i małe nogi – ponieważ woda w której żyją redukuje ich ciężar przez wypór ciała. Podobnie do innych


Question: co działo się w europie podczas wiosny ludów?

Answer: seria ludowych zrywów rewolucyjnych i narodowych, jakie miały miejsce w Europie w latach 1848–1849.

Context: Wiosna Ludów – seria ludowych zrywów rewolucyjnych i narodowych, jakie miały miejsce w Europie w latach 1848–1849. W kontekście „Wiosny Ludów” można wyróżnić trzy główne nurty: * społeczny – dotyczący warstw społecznych chcących polepszenia warunków bytowych, * ustrojowy – dotyczący społeczności chcących udziału w rządzeniu państwem, * narodowy – dotyczący narodowości walczących o autonomię, niepodległość lub uznanie w danym państwie. Wiosna Ludów objęła niemal całą Europę. Do wystąpień nie doszło w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii oraz w Imperium Rosyjskim, zaś na Półwyspie Iberyjskim doszło jedynie do wystąpień chłopskich. Ruchy rewolucyjne w jednym państwie oddziaływały na inne narody. Informacje o wystąpieniach rozchodziły się stosunkowo szybko, prowadząc do kolejnych powstań. Można w takim wypadku mówić o rewolucji europejskiej. Wielu aktywistów


Question: kto pomógł jezusowi na drodze krzyżowej?

Answer: Szymon z Cyreny

Context: w milczeniu. === Biblijne stacje drogi krzyżowej === W Wielki Piątek 1991 papież Jan Paweł II zainicjował nową formę nabożeństwa, nazwanego biblijną drogą krzyżową. Kilkukrotnie celebrował drogę krzyżową w tej formie w Koloseum. Ta wersja została oparta wyłącznie o Pismo Święte. W 2007 papież Benedykt XVI zatwierdził tę listę stacji do medytacji i publicznego odprawiania. Stacje biblijnej drogi krzyżowej: # Jezus w ogrodzie Oliwnym. # Jezus zdradzony przez Judasza. # Jezus skazany przez Sanhedryn. # Piotr wypiera się Jezusa. # Jezus sądzony przez Piłata. # Jezus biczowany i koronowany cierniem. # Jezus bierze krzyż na swe ramiona # Szymon z Cyreny pomaga nieść krzyż Jezusowi. # Jezus spotyka niewiasty jerozolimskie. # Jezus przybity do krzyża. # Jezus obiecuje swoje Królestwo


Question: ile jest rodzajów sił zbrojnych?

Answer: cztery

Context: sił zbrojnych. W dniu 1 września 1979 roku weszła w życie ustawa z dnia 28 czerwca 1979 roku o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, która ponownie sankcjonowała podział Sił Zbrojnych na cztery rodzaje: * wojska lądowe, * wojska lotnicze, * wojska obrony powietrznej kraju, * marynarkę wojenną. Ponadto ustawa stanowiła, że „Rodzaje Sił Zbrojnych składają się z jednostek wojskowych i związków organizacyjnych różnych rodzajów i służb”. W dniu 17 października 1997 roku weszła w życie Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku, na podstawie której Prezydent RP, jako najwyższy zwierzchnik Sił Zbrojnych został uprawniony do mianowania dowódców rodzajów Sił Zbrojnych na czas określony. W dniu 4 lipca 2007 roku weszła w życie ustawa z


Question: kto wydał akt supremacji?

Answer: parlament angielski

Context: Akt supremacji () – ustawa uchwalona przez parlament angielski w roku 1534 (przywrócona później w 1559), która przyznała władcy Anglii tytuł głowy Kościoła anglikańskiego oraz uniezależniła angielskie duchowieństwo od papiestwa. == Pierwszy akt supremacji z 1534 == W 1527 król Anglii Henryk VIII wystąpił do papieża Klemensa VII z prośbą o unieważnienie jego małżeństwa z Katarzyną Aragońską. Główną przyczyną takiej decyzji była miłość do Anny Boleyn, dwórki Katarzyny. Papież nie zgodził się przez wzgląd na pokrewieństwo królowej z Karolem V, cesarzem i królem Hiszpanii. Papieska odmowa stała się pretekstem do wystąpienia Królestwa Anglii przeciwko Stolicy Apostolskiej. W latach 1532-1534 uchwalono szereg aktów prawnych, mających na celu uniezależnienie angielskiego duchowieństwa od papiestwa; dokumenty te m.in. zakazywały uiszczania annat i świętopietrza ("Act


Question: co przedstawiały malowidła naskalne?

Answer: Naskalne rysunki przedstawiają głównie zwierzęta roślinożerne (jelenie, byki, żubry i konie).

Context: przypadkowo odkryta w roku 1940 przez czterech chłopców. Czas powstania malowideł określany jest na wczesny okres kultury magdaleńskiej ( – lat p.n.e.). Zespół malowideł zdobiący ściany jaskini pochodzi z różnych epok i przedstawia przede wszystkim zwierzęta. Na około 150 metrach korytarzy umieszczonych jest około 150 malowideł i ponad rytów naskalnych. Naskalne rysunki przedstawiają głównie zwierzęta roślinożerne (jelenie, byki, żubry i konie). Szczególnie interesująca jest tak zwana "Sala Byków", w której przedstawiono cztery monumentalne byki (tury) obrysowane czarnym, grubym konturem wypełnionym plamami czerwieni i czerni. Twórca zastosował elementy tzw. perspektywy skręconej: np. w malowidle przedstawiającym byka (wielkości 3 m) artysta ukazał z profilu biegnącego byka, którego rogi pokazane są od przodu. Największy fryz powstały w okresie paleolitu, w centralnej części ukazuje


Question: czym zajmował się kapelmistrz?

Answer: urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów.

Context: Kapelmistrz ("Kapellmeister") – urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów. Do XVI wieku zwykle chodziło o muzykę sakralną (fr. "chapelle", niem. "Kapelle –"„kaplica”) później funkcja ta kojarzyła się przede wszystkim z muzyką świecką. == Znani kapelmistrzowie == Johann Sebastian Bach pełnił funkcję "Kapellmeistra" w latach dwudziestych XVIII wieku w Weimarze, Johann Georg Pisendel od roku 1728 w Dreźnie, Christoph Graupner od 1710 w Darmstadt, Johan Joachim Agrell w Norymberdze od 1746 roku, a Carl Heinrich Graun w latach 1740-1759 w Berlinie.


Question: w jakim celu zwołano obrady soboru w trydencie?

Answer: Sobór był odpowiedzią na narastającą potrzebę reform w Kościele katolickim, wynikającą z reformacji.

Context: Sobór trydencki – sobór powszechny Kościoła katolickiego, który miał miejsce w latach 1545–1563. Sobór był odpowiedzią na narastającą potrzebę reform w Kościele katolickim, wynikającą z reformacji. Jest uznawany za początek kontrreformacji. Odbył się w Trydencie, mieście w północnych Włoszech. == Zwołanie soboru == Wołania o sobór powszechny zaczęły rozlegać się coraz głośniej od wystąpienia Lutra w roku 1517 oraz 1520. Pierwszą próbę zwołania soboru w Trydencie podjął cesarz Karol V w roku 1524, jednak polityka papiestwa (przede wszystkim Klemensa VII) polegała w tym okresie na zwlekaniu i powoływaniu się na niektóre obiektywne trudności, co w efekcie prowadziło do trwającego ponad dwa dziesięciolecia impasu. Impas ten postanowił przerwać Paweł III, zwołując początkowo sobór w Mantui w 1537 r., jednak ustawiczne przeciąganie


Question: co należało zrobić aby charon przewiózł duszę na drugi brzeg?

Answer: dusze zmarłych musiały wiosłować, a Charon sterował łodzią, zaś za swe usługi pobierał opłatę – monetę o wartości 1 obola, dlatego zgodnie ze zwyczajem obowiązkiem rodziny było umieszczanie monety w ustach zmarłego.

Context: - np. Herakles za przewiezienie musiał spędzić rok zakuty w łańcuchy. Podczas podróży dusze zmarłych musiały wiosłować, a Charon sterował łodzią, zaś za swe usługi pobierał opłatę – monetę o wartości 1 obola, dlatego zgodnie ze zwyczajem obowiązkiem rodziny było umieszczanie monety w ustach zmarłego. W sztuce przedstawia się Charona jako brodatego, siwego, szpetnego starca ubranego w strój niewolnika z jednym rękawem i okrągłym kapeluszem podróżnym. Często stoi w łodzi z wiosłem. == Mitologia etruska == W mitologii etruskiej Charon to demon śmierci, który zabijał konającego człowieka i ciągnął go do Podziemia. Przedstawiany był z potężnym młotem w dłoni, z wężami zamiast włosów, często ze skrzydłami. == Boska komedia == W "Boskiej komedii" Dantego Alighieri, Charon przewozi potępieńców do piekła.


Question: jaki tytuł ma hymn polski?

Answer: Mazurka Dąbrowskiego

Context: Polski hymn narodowy stał się protoplastą dla innych słowiańskich hymnów i pieśni. Słowacy śpiewali: "Hej, Slováci, ešte naša slovenská reč žije". Autorem w 1834 r. był Samo Tomášik, pastor luterański. Ten tytuł później został zamieniony przez Czechów na "Hej, Slované". Pieśń stała się pieśnią wszystkich Słowian po zjeździe wszechsłowiańskim w 1848 roku w Pradze. Łużyczanie mają pieśń "Hišće Serbstwo njezhubjene" ("Jeszcze Łużyce nie zginęły") napisaną przez Handrija Zejlera w 1845 r. na wzór "Mazurka Dąbrowskiego", a Chorwaci pieśń "Još Hrvatska ni propala" ("Jeszcze Chorwacja nie umarła") z 1833 autorstwa Ferdynanda Livadicia. Tekst ukraińskiego hymnu narodowego z 1863, zaczynającego się od słów "Ще не вмерла Україна" ("Jeszcze nie umarła Ukraina"), jest kolejnym przykładem, jak polska pieśń wyzwoleńcza, która stała się późniejszym


Question: kiedy wydano pana tadeusza?

Answer: Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie – poemat epicki Adama Mickiewicza wydany w dwóch tomach w 1834 w Paryżu przez Aleksandra Jełowickiego.

Context: Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie – poemat epicki Adama Mickiewicza wydany w dwóch tomach w 1834 w Paryżu przez Aleksandra Jełowickiego. Ta epopeja narodowa (z elementami gawędy szlacheckiej) powstała w latach 1832–1834 w Paryżu. Składa się z dwunastu ksiąg pisanych wierszem, trzynastozgłoskowym aleksandrynem polskim. Czas akcji: pięć dni z roku 1811 i jeden dzień z roku 1812. Epopeja jest stałą pozycją na polskiej liście lektur szkolnych. W 2012 była publicznie odczytywana w akcji społecznej propagującej znajomość literatury polskiej Narodowe Czytanie "Pana Tadeusza". Rękopis "Pana Tadeusza" od 1999 znajduje się w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. W 2014 został wpisany na Polską Listę Krajową Programu UNESCO Pamięć Świata. == Treść poematu == === Wątki === * wątek miłosny Tadeusza


Question: co niszczy warstwę ozonową?

Answer: freony

Context: do niszczenia warstwy ozonowej. Po przejściu do ozonosfery freony rozkładają się pod wpływem promieniowania ultrafioletowego na pierwiastki: węgiel, fluor i chlor. Swobodne jony chlorowe są katalizatorami rozkładu ozonu w zwykły tlen dwuatomowy. Po tym jak w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych nad Antarktydą zaobserwowano spadki koncentracji ozonu do wcześniej nienotowanych poziomów. Ostatnie wyniki analiz, opracowane na podstawie przeprowadzonych symulacji komputerowych klimatu w dwóch wariantach: bez emisji freonów oraz z masową emisją freonów do atmosfery rozpoczętą w latach 50., sugerują, że stężenie tych substancji miało i ma wpływ również na dwukrotne większe tempo wzrostu średniej temperatury w obszarach podbiegunowych w porównaniu z innymi rejonami kuli ziemskiej. Przełożyło się to bezpośrednio na tempo topnienia pokrywy lodowej, które w „modelu freonowym” postępuje o wiele


Question: jakie medale zdobyli polacy w tokio?

Answer: najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio

Context: na jednych igrzyskach po dwa złote medale: Witold Woyda w indywidualnym i drużynowym turnieju florecistów w 1972 r., Arkadiusz Skrzypaszek w 1992 r. w pięcioboju nowoczesnym – indywidualnie i drużynowo oraz Robert Korzeniowski w chodzie na 20 i 50 km w 2000 r. Najwięcej medali (32) Polska zdobyła na Igrzyskach w Moskwie w 1980, zaś najwięcej złotych medali (7) przywozili Polacy czterokrotnie z igrzysk w: Tokio, Monachium, Montrealu, oraz Atlancie. Polska po odzyskaniu niepodległości nie brała udziału w igrzyskach dwukrotnie - w 1920 z powodu udziału w wojnie polsko-bolszewickiej, a w 1984 Polska, podobnie jak większość krajów bloku wschodniego, zbojkotowała Igrzyska w Los Angeles. Od roku 2000 polscy medaliści olimpijscy otrzymują po zakończeniu kariery świadczenie pieniężne zwane emeryturą olimpijską. ==


Question: kto jest szefem faktów tvn?

Answer: Adam Pieczyński

Context: redaktorem naczelnym "Faktów TVN" został Adam Pieczyński, szef stacji TVN24 i TVN24 BiS. * 1 czerwca 2015 zadebiutował program "Fakty z zagranicy" na kanale TVN24 BiS. Emitowany jest od poniedziałku do piątku o 19:55, prowadzą Jolanta Pieńkowska i Piotr Kraśko. * 6 lipca 2015 zrezygnowano z równoległej transmisji na kanale TVN24. * 7 września 2015 doszło do liftingu oprawy "Faktów". Od tego dnia "Fakty" nie mają zwyczajnej czołówki, jedynie logo programu pojawia się na videowallu w studiu. Po forszpanie pojawia się lot kamerowy, oddalający się od prezentera i pokazujący całe studio. Zmodyfikowano również zakończenie – zamiast widoku na studio z korytarza MBC jest widok z góry studia na stół prezenterski i videowall z widocznym w tle stołem "Faktów po Faktach".


Question: kiedy pojawiły się pierwsze smartfony?

Answer: Pierwszy historycznie "smartfon" powstał w 1992 roku – było to prototypowe urządzenie o nazwie Simon, które IBM pokazał na targach COMDEX i wprowadził na rynek w 1993 roku.

Context: Smartfon () – przenośne, multimedialne urządzenie, łączące w sobie funkcje telefonu komórkowego i komputera przenośnego (PDA – Personal Digital Assistant). == Historia == Pierwszy historycznie "smartfon" powstał w 1992 roku – było to prototypowe urządzenie o nazwie Simon, które IBM pokazał na targach COMDEX i wprowadził na rynek w 1993 roku. Oprócz funkcji telefonu komórkowego oferowało ono kalendarz, książkę adresową, kalkulator, notatnik, pocztę elektroniczną i gry. Użytkownik korzystał z rysika. Przez pewien czas używane było określenie Palmofon (PDA Phone, Palm Phone) na określenie palmtopa z wbudowanym modułem telefonicznym. Z biegiem lat, smartfony oprócz funkcji telefonu, zaczęły łączyć funkcje poczty elektronicznej, przeglądarki sieciowej, pagera, GPS, jak również cyfrowego aparatu fotograficznego, dyktafonu i kamery wideo, zarządzania informacjami osobistymi (ang. "Personal Information Management")


Question: co wchodzi w zakres archiwizacji danych?

Answer: Archiwizacja danych może obejmować: * dane tworzone i przechowywane bezpośrednio przez użytkownika komputera, * pliki danych tworzone przez bazy danych, * dane zapisane na wybranej partycji, * dane zapisane na całym dysku twardym.

Context: Archiwizacja danych () – czynność przeniesienia danych w inne miejsce w pamięci masowej, w celu ich długotrwałego przechowywania. Często mylone z kopią bezpieczeństwa. W procesie archiwizacji dane starsze, rzadziej używane, przenoszone są na wolniejsze, tańsze nośniki danych. Wykorzystuje się przy tym tzw. hierarchiczne zarządzanie pamięcią masową. == Zakres archiwizacji danych == Archiwizacja danych może obejmować: * dane tworzone i przechowywane bezpośrednio przez użytkownika komputera, * pliki danych tworzone przez bazy danych, * dane zapisane na wybranej partycji, * dane zapisane na całym dysku twardym. == Sposoby przeprowadzania archiwizacji danych == Archiwizację przeprowadza się w regularnych odstępach czasu. Aby zmniejszyć objętość archiwizowanych danych poddawane są one kompresji i deduplikacji. Do przeprowadzenia archiwizacji wykorzystywane jest specjalistyczne oprogramowanie. Przed przystąpieniem do archiwizacji należy


Question: z jakiego kraju pochodzi awokado?

Answer: pochodzi z południowego Meksyku

Context: Smaczliwka wdzięczna, awokado właściwe ("Persea americana") – gatunek wiecznie zielonych drzew z rodziny wawrzynowatych ("Lauraceae"). Wykopaliska dowodzą, że awokado było już wykorzystywane 7000 lat p.n.e. Pierwotnie pochodzi z południowego Meksyku, lecz stosunkowo szybko rozpowszechniło się z Ameryki Północnej – przez Środkową – aż do Południowej (Peru). == Morfologia == ; Pokrój: Drzewo dorastające do 24 m wysokości. ; Liście: Skórzaste, lancetowate, całobrzegie, o długości do 25 cm, 2–12 cm szerokości, ułożone na pędzie skrętolegle lub naprzemianlegle. ; Kwiaty: Żółtawozielone, zebrane w wiechy na szczytach pędów. ; Owoce: Owoc o masie do 170 g, nazywany gruszką awokado, ma gruszkowaty, rzadziej okrągły lub jajowaty kształt, z nasionem otoczonym cienką łupiną nasienną. Z uwagi jednak na podobieństwo morfologiczne część autorów zalicza ten owoc


Question: w którym roku wprowadzono zmianę czasu?

Answer: 1917 roku

Context: wcześniej). Poważnie temat zmiany czasu opisał Brytyjczyk William Willett w broszurce „Waste of Daylight”, wydanej w 1907 r. Jednak pomimo znacznego lobby w rządzie brytyjskim nie udało mu się przeforsować tego pomysłu. Niekiedy jako twórcę tego rozwiązania podaje się George’a Vernona Hudsona, który chciał „lepiej wykorzystać długie dni lata”. Pionierami we wprowadzeniu czasu letniego byli Niemcy. W czasie I wojny światowej. W 1917 roku zmiana nastąpiła w nocy z 15 na 16 kwietnia (z niedzieli na poniedziałek); wskazówki przesuwano jednak z godziny drugiej na trzecią i czas letni obowiązywał do nocy z 16 na 17 września. Podobnie było w 1918 roku. Niedługo później i Brytyjczycy zaadaptowali to w Wielkiej Brytanii. 19 marca 1918 Kongres Stanów Zjednoczonych wyjaśnił podział na strefy


Question: jak nazywała się żona pieczki?

Answer: Henryka

Context: stworzył kreację Ala Lewisa w przedstawieniu "Słoneczni chłopcy" Neila Simona w reżyserii Macieja Wojtyszki, na deskach Teatru Powszechnego, za którą otrzymał nagrodę im. Cypriana Norwida. Za poszczególne role, a także wkład w rozwój sztuki teatralnej i filmowej był wielokrotnie nagradzany i odznaczany. Franciszek Pieczka był honorowym obywatelem gminy Godów (tytuł honorowego obywatela został przyznany w drodze uchwały nr XIX/165/08 Rady Gminy Godów z dnia 26 czerwca 2008 r.). W 2016 wspomógł akcję walki ze smogiem na rodzinnym Górnym Śląsku, występując w klipie filmowym pt. "Nie truj sąsiada!" nagranym wspólnie z miastem Wodzisław Śląski. 11 listopada 2017 został odznaczony najwyższym polskim odznaczeniem państwowym, Orderem Orła Białego. == Życie osobiste == Żoną aktora przez 50 lat była Henryka, która zmarła w 2004.


Question: jaki jest autor mikołajka?

Answer: René Goscinny

Context: Mikołajek () – pierwsza książka z serii o Mikołajku. Autorem książki jest René Goscinny. Ilustracje stworzył Jean-Jacques Sempé. Na język polski została przetłumaczona przez Tolę Markuszewicz i Elżbietę Staniszkis. W Paryżu Mikołajek został wydany w 1960, zaś w Warszawie w 1964 i w 1996. == Lista opowiadań == Kategoria:Francuskie utwory dla dzieci i młodzieży Kategoria:Utwory literackie z 1960


Question: czym była rada europejska?

Answer: – instytucja Unii Europejskiej mająca za zadanie wyznaczanie kierunków jej rozwoju i polityki.

Context: Rada Europejska (ang. "European Council") – instytucja Unii Europejskiej mająca za zadanie wyznaczanie kierunków jej rozwoju i polityki. == Historia Rady Europejskiej == Rada Europejska wywodzi się z nieformalnych spotkań szefów rządów państw członkowskich wspólnot europejskich (tzw. spotkania na szczycie) odbywanych nieregularnie od 1961. Ich inicjatorem był Charles de Gaulle. W czasie konferencji na szczycie w Paryżu w dniach 9 i 10 grudnia 1974 zdecydowano o zinstytucjonalizowaniu tych spotkań i nazwano je Radą Europejską, pod silnym wpływem Valéry’ego Giscarda d’Estainga (ówczesnego prezydenta Francji). Pierwsze posiedzenie Rady miało miejsce w Dublinie w marcu 1975. Spotkania Rady odbywały się odtąd średnio 2 lub 3 razy w roku: raz na pół roku w państwie sprawującym aktualnie prezydencję, zaś ewentualne dodatkowe obrady zwykle w


Question: jak liczna jest armia ukrainy?

Answer: W 2012 roku Siły Zbrojne Ukrainy liczyły około 139 tysięcy żołnierzy.

Context: tysięcy pracowników cywilnych. W 2012 roku Siły Zbrojne Ukrainy liczyły około 139 tysięcy żołnierzy. Wyposażone są w około 730 czołgów T-84, T-80, T-64. Transportery opancerzone i BWP – do 2000 sztuk: BMP-1,2 BTR-60,70 i 80, MT-LB. 716 sztuk artylerii powyżej 100 mm wspierane przez ponad 80 śmigłowców bojowych i 160 samolotów bojowych. Marynarka wojenna liczy 22 okręty bojowe. W początkach 2014 roku Siły Zbrojne Ukrainy faktycznie liczyły 106 tys. osób (gdyż część etatów pozostawała nieobsadzonych). Zdaniem niektórych obserwatorów, po odliczeniu innych, niezbędnych rodzajów służby i strat osobowych na Krymie, latem 2014 r. Ukraina posiadała możliwość skierowania do walki, teoretycznie 38-39 tysięcy, a praktycznie 32-35 tysięcy żołnierzy. Wobec wystąpień prorosyjskich separatystów, do grudnia 2014 liczebność Sił Zbrojnych Ukrainy wzrosła do 232


Question: co parzy w pokrzywie?

Answer: We włoskach parzących znajduje się związek bliski kwasom żywicznym, acetylocholina, histamina, serotonina i śladowe ilości kwasu mrówkowego.

Context: C (0,1–0,6%), poza tym: triterpeny, sterole, oksylipiny, garbniki, glikokininy oraz 19% soli mineralnych, w tym szczególnie dużo potasu (42,8 g w kg suchej masy), wapnia, żelaza (1668 mg w 1 kg suchej masy), fosforu (5,5 g w 1 kg suchej masy). Wyróżniają się też wysoką koncentracją niektórych rzadkich pierwiastków, np. zawierają do 80 ppm tytanu (u innych roślin jest go zwykle ok. 1 ppm). Liście pokrzywy zawierają poza tym witaminę K, B2 oraz ślady olejku eterycznego (antofenu). We włoskach parzących znajduje się związek bliski kwasom żywicznym, acetylocholina, histamina, serotonina i śladowe ilości kwasu mrówkowego. Suszone pędy pokrzyw zawierają 20,8% białek (w sianie białka strawne stanowią 10,8% masy), 2,5% tłuszczów, 18% celulozy i kilkanaście procent soli mineralnych. ; Działanie toksyczne na


Question: jakie zwierzęta poleciały w kosmos?

Answer: psy Biełka i Striełka oraz myszy i muszki owocowe, które znajdowały się na pokładzie satelity Sputnik 5.

Context: przystosowana do sprowadzenia jej z powrotem na Ziemię. Misja wywołała ogólnoświatową debatę na temat złego traktowania zwierząt i wykorzystywania ich w badaniach naukowych. Pierwszymi zwierzętami, które wróciły żywe z lotu orbitalnego, były psy Biełka i Striełka oraz myszy i muszki owocowe, które znajdowały się na pokładzie satelity Sputnik 5. Ich lot odbył się w dniach 19–20 sierpnia 1960 roku. Na pokładzie znajdowały się jeszcze bakterie, trzykrotka oraz nasiona wielu roślin. 29 listopada 1961 Amerykanie umieścili na orbicie okołoziemskiej szympansa o imieniu Enos. == Program Mercury == W 1957 roku Amerykanie przystąpili do realizacji programu załogowych lotów kosmicznych mającego na celu wyniesienie astronautów na orbitę okołoziemską. Nazwano ten program imieniem rzymskiego boga Merkurego. Program przewidywał dwie fazy przygotowań z udziałem zwierząt.


Question: co wydarzyło się na przełęczy diatłowa?

Answer: Dziewięcioro uczestników studenckiej wyprawy w góry Uralu poniosło śmierć w niewyjaśnionych ostatecznie do dziś okolicznościach.

Context: Tragedia na Przełęczy Diatłowa, śmierć grupy Diatłowa () – wydarzenie, które miało miejsce prawdopodobnie w nocy z 1 na 2 lutego 1959 roku, na wschodnim stoku góry Chołatczachl (ros. Холатчахль), na Uralu Północnym. Dziewięcioro uczestników studenckiej wyprawy w góry Uralu poniosło śmierć w niewyjaśnionych ostatecznie do dziś okolicznościach. Na cześć przywódcy wyprawy, Igora Diatłowa, przełęcz, w pobliżu której doszło do tragedii, nazwano Przełęczą Diatłowa. == Uczestnicy wyprawy == 23 stycznia 1959 roku grupa dziewięciu studentów i absolwentów Uralskiego Instytutu Politechnicznego w Swierdłowsku (obecnie Jekaterynburg) wyruszyła na narciarską wyprawę w północną część Uralu, w towarzystwie 37-letniego przewodnika Siemiona Zołotariowa. Celem wyprawy był szczyt Otorten; planowana trasa w porze zimowej oznaczona była jako trasa trzeciej, najtrudniejszej kategorii. Wszyscy uczestnicy ekspedycji mieli duże


Question: w którym roku zbudowano pałac kultury?

Answer: Wybudowany został w latach 1952–1955

Context: Pałac Kultury i Nauki, PKiN (do 1956 Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) – drugi pod względem wysokości całkowitej budynek w Polsce. Znajduje się w śródmieściu Warszawy, przy placu Defilad 1. Właścicielem gmachu jest miasto stołeczne Warszawa, zarządza nim miejska spółka Zarząd Pałacu Kultury i Nauki Sp. z o.o. Pałac jest siedzibą Rady m.st. Warszawy, która obraduje w Sali Warszawskiej. W 2007 budynek został wpisany do rejestru zabytków. Pałac stanowił „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego”. Wybudowany został w latach 1952–1955 według projektu radzieckiego architekta Lwa Rudniewa, który inspirował się moskiewskimi drapaczami chmur (znanymi poza Rosją jako Siedem Sióstr), wzorowanymi na amerykańskich wieżowcach w stylu "art déco". Architektonicznie jest mieszanką realizmu socjalistycznego i historyzmu. Razem ze wspornikiem antenowym, będącym


Question: jaką decyzję ostatecznie podjął priam?

Answer: udał się do obozu greckiego, by poprosić Achillesa o wydanie zwłok.

Context: Sztuk Pięknych. Miał wówczas 18 lat. Podjęty przez Iwanowa temat zaczerpnięty został z mitologii greckiej i "Iliady" Homera. Wcześniej inni twórcy przedstawiali Priama proszącego o zwrot ciała syna, m.in. Felice Giani, Asmus Jacob Carstens, Alessandro Varotari. Scena była także przedstawiana w sztuce antycznej (ceramika, rzeźba nagrobna). Już starożytni Grecy przedstawiali Priama pełnego godności i dostojeństwa, noszącego na swych barkach tragedię obleganego miasta i śmierć własnego syna, a był dla nich wodzem wrogiego ludu. Hektor zginął z ręki Achillesa. Achaj nie chciał wydać ciała pokonanego, zostało ono nawet zbezczeszczone. Tak Achilles mścił się za śmierć kochanka Patroklosa. Priam, chcąc wypełnić obowiązki rodzicielskie i zachować prawa boskie, udał się do obozu greckiego, by poprosić Achillesa o wydanie zwłok. Priam wspomniał ojca Achillesa


Question: jak określano cudzoziemców mieszkających w starożytnych atenach?

Answer: Metojkowie

Context: Metojkowie (gr. Μέτοικοι "métojkoj" dosł. 'wspólnie mieszkający' od "metá" 'wśród, między; łącznie z; pod; z tyłu; po; według' i "oikos" 'dom, mieszkanie; gospodarstwo') – cudzoziemcy zamieszkujący Ateny w epoce Starożytnej Grecji. Była to wolna ludność osiedlająca się tam na czas nieokreślony. Mieli podobne obowiązki jak obywatele m.in. służyli w wojsku. Nie posiadali pełnych praw obywatelskich, m.in. nie mogli uczestniczyć w życiu politycznym, brać udziału w Zgromadzeniu Ludowym, piastować urzędów i nabywać ziem. Na ten okres przyznawany im zostawał specjalny opiekun ("prostátes"). Występował on w ich imieniu w sprawach publicznych i prywatnych. Ich liczba bez członków rodzin w roku 480 p.n.e. szacowana jest na około 4 do 5 tysięcy, w roku 432 p.n.e. na 10 do 15 tysięcy, w IV wieku


Question: kiedy zmarł gierek?

Answer: 29 lipca 2001

Context: Edward Gierek (ur. 6 stycznia 1913 w Porąbce, zm. 29 lipca 2001 w Cieszynie) – polski robotnik, polityk, od 1946 członek Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (usunięty w 1981), w latach 1970–1980 I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach 1971–1981 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, w latach 1976–1980 członek Rady Państwa, poseł na Sejm I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji (1952–1980). „Dekada gierkowska”, czyli okres sprawowania przez Edwarda Gierka władzy w latach 1970–1980, charakteryzowała się do około 1976 dynamicznym procesem modernizacji i rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, który w wyniku wzrastającego zadłużenia zagranicznego i błędnie prowadzonej polityki gospodarczej przeszedł w okres długotrwałego kryzysu gospodarczego, który z kolei doprowadził do kryzysu


Question: jakiego pochodzenia jest malik montana?

Answer: pochodzenia afgańskiego i polskiego.

Context: Malik Montana, właśc. Mosa Ghawsi (ur. 11 marca 1989 w Hamburgu) – niemiecko-polski raper i autor tekstów, pochodzenia afgańskiego i polskiego. == Życiorys == Mosa Ghawsi urodził się w 1989 w niemieckim Hamburgu. Ojciec pochodzi z Afganistanu, z kolei matka ma korzenie polsko-greckie. Wychował się w Niemczech, gdzie ukończył szkołę podstawową. Gdy Ghawsi miał 15 lat, sam z bratem przeniósł się do Polski osiedlając się na warszawskim Wrzecionie. Pseudonim "Malik Montana" zrodził się w 2008. Rozpoczął wtedy tworzenie anglojęzycznego hip-hopu we współpracy z niemieckim raperem Sentino. Jeszcze w 2012 jego muzyka była tworzona w języku angielskim; na jego korzyść przy tworzeniu muzyki anglojęzycznej przemawiał fakt, że organizował zagraniczne koncerty w Polsce. Z czasem z brzmień inspirowanych amerykańskim rapem wyewoluowała w


Question: kiedy stosowana jest chemioterapia?

Answer: Ważnym zastosowaniem chemioterapii jest leczenie paliatywne, pozwalające zmniejszyć uciążliwość choroby i poprawić komfort życia.

Context: licznymi chorobami współistniejącymi. Ważnym zastosowaniem chemioterapii jest leczenie paliatywne, pozwalające zmniejszyć uciążliwość choroby i poprawić komfort życia. == Historia == Początek leczenia nowotworów za pomocą substancji chemicznych datuje się na XX wiek. Wtedy to Paul Ehrlich w 1910 roku wprowadził salwarsan – pierwszy nowoczesny lek przeciwbakteryjny. Zapoczątkowało to nową metodę leczenia chorób – chemioterapię. Przed wprowadzeniem chemioterapii choroby rozrostowe były leczone wyłącznie chirurgicznie lub za pomocą radioterapii, metody te dominowały aż do lat 60. XX wieku. Odkrycie pierwszych skutecznych leków przeciwnowotworowych jest związane z gazem musztardowym, który podczas I wojny światowej był stosowany jako bojowy środek trujący. Wówczas lekarze wojskowi zauważyli, że ofiary stosowania tego gazu często umierały w efekcie uszkodzenia szpiku kostnego. Przełomem w badaniach nad lekami przeciwnowotworowymi był


Question: czym zajmowała się komisja kolonizacyjna?

Answer: starała się wykupić ziemię od polskiej szlachty i chłopów, a następnie osadzić na niej przybyszów z Cesarstwa Niemieckiego.

Context: Komisja Kolonizacyjna (niem. "Königlich Preußische Ansiedlungskommission für Westpreußen und Posen") – instytucja założona 26 kwietnia 1886 roku przez władze pruskie, z inicjatywy Ottona von Bismarcka, pod kierownictwem nadprezydenta prowincji poznańskiej. == Historia == Dysponując dużymi funduszami przekazywanymi przez rząd, starała się wykupić ziemię od polskiej szlachty i chłopów, a następnie osadzić na niej przybyszów z Cesarstwa Niemieckiego. Miała służyć zakładaniu nowych wsi niemieckich w Wielkopolsce oraz na Pomorzu Gdańskim, a więc i wypieraniu Polaków tam mieszkających. Mimo ogromnych pieniędzy łożonych na ten cel przez Niemców, nie odniosła sukcesu, gdyż mieszkańcy Cesarstwa Niemieckiego niezbyt chętnie przeprowadzali się na wschód (ostatecznie osiedlono około 22 tysiące rodzin). Widząc małą skuteczność działania Komisji Kolonizacyjnej, wprowadzono w 1908 roku nakaz wykupywania ziemi od Polaków. Protesty


Question: kto jako pierwszy odkrył amerykę?

Answer: Za pierwszego przedstawiciela cywilizacji europejskiej, który dotarł do Ameryki, uznaje się Leifa Erikssona (na początku XI w.).

Context: Odkrycie Ameryki – popularne określenie faktu dotarcia Krzysztofa Kolumba do tego kontynentu, w 1492 r. W rzeczywistości pierwszymi ludźmi, którzy dotarli do kontynentu amerykańskiego, byli członkowie społeczności łowieckich, przybyłych z Azji przez Beringię w czasie zlodowacenia, między 40 000 a 17 000 lat temu. Za pierwszego przedstawiciela cywilizacji europejskiej, który dotarł do Ameryki, uznaje się Leifa Erikssona (na początku XI w.). == Historia == Udoskonalenia dokonane w pierwszej połowie XV w. w budowie statków (karawela) i nawigacji morskiej (np. wynalezienie busoli magnetycznej, usprawnienie astrolabium do ustalania szerokości geograficznej) zwiększyły znacznie zasięg i możliwości transportowe żeglugi morskiej. Rozpoczęła się era podróży oceanicznych do coraz dalszych krajów i lądów, dotąd Europejczykom nieznanych. Pionierską rolę w tej dziedzinie w XV w. odegrały zwłaszcza


Question: jak zakończyła się 1 wojna światowa?

Answer: Wojna zakończyła się klęską państw centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza oraz powstaniem w Europie Środkowej i Południowej licznych państw narodowych.

Context: I wojna światowa (przed II wojną światową nazywana Wielką Wojną) – wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą (Trójporozumieniem), tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917) a państwami centralnymi (Trójprzymierzem), tj. Austro-Węgrami i Niemcami, wspieranymi przez Imperium Osmańskie oraz Bułgarię. Był to największy konflikt zbrojny w Europie od czasu wojen napoleońskich. Wojna zakończyła się klęską państw centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza oraz powstaniem w Europie Środkowej i Południowej licznych państw narodowych. Była też jedną z głównych przyczyn rewolucji lutowej (1917) i rewolucji październikowej (1918) w Rosji. W jej wyniku zginęło ponad 14 milionów ludzi. Mimo ogromu strat i wstrząsu wywołanego nimi, wojna ta nie rozwiązała większości


Question: jaki stopień naukowy jest najwyższy?

Answer: doktora habilitowanego.

Context: Stopnie naukowe w Polsce są uregulowane w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce. Ustawa przewiduje następujące stopnie naukowe: * doktora, * doktora habilitowanego. Stopnie naukowe są nadawane w jednostkach organizacyjnych, którym takie uprawnienie przyznała Rada Doskonałości Naukowej, biorąc pod uwagę następujące przesłanki: poziom działalności naukowej lub artystycznej placówki oraz liczbę zatrudnionych w niej naukowców (samodzielnych pracowników nauki) posiadających tytuł profesora lub stopień doktora habilitowanego. Stopień naukowy doktora i stopień naukowy doktora habilitowanego jest nadawany w drodze postępowania wszczętego na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego. == Stopień naukowy doktora == Stopień naukowy doktora nadaje się osobie, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza, lekarza weterynarii lub inny równorzędny; zdała egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę placówki


Question: co oznacza termin ergonomia pracy?

Answer: Ergonomia (gr. "εργον" – 'praca' i "νομος" – 'prawo') – nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się przystosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska oraz warunków pracy do anatomicznych i psychofizycznych możliwości człowieka.

Context: Ergonomia (gr. "εργον" – 'praca' i "νομος" – 'prawo') – nauka o pracy, czyli dyscyplina naukowa zajmująca się przystosowaniem narzędzi, maszyn, środowiska oraz warunków pracy do anatomicznych i psychofizycznych możliwości człowieka. Ma na celu humanizowanie pracy poprzez taką organizację układu: człowiek - maszyna - warunki otoczenia, aby wykonywana ona była jak najefektywniej i przy możliwie niskim koszcie biologicznym, co uzyskuje się m.in. poprzez eliminację źródeł chorób zawodowych. Ergonomia jest nauką interdyscyplinarną. Korzysta z dorobku takich nauk lub dziedzin naukowych jak: psychologia pracy, socjologia pracy, fizjologia pracy, higiena, medycyna pracy, organizacja pracy, antropometria oraz nauk technicznych, np. budowy maszyn. Twórcą terminu "ergonomia" (z gr. "ergon" - praca, "nomos" - zasada, prawo) jest Wojciech Jastrzębowski, który zdefiniował ergonomię jako naukę o używaniu


Question: kiedy wybuchło powstanie listopadowe?

Answer: wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830

Context: Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830–1831 – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, które wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń). Po upadku powstania cesarz Mikołaj I Romanow wypowiedział słowa: "Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien, że nie będzie już Polaków". W Wojsku Polskim w rocznicę wybuchu powstania obchodzony jest Dzień Podchorążego. == Geneza == Główną przyczyną wybuchu powstania listopadowego było nieprzestrzeganie przez władców Imperium Rosyjskiego postanowień konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 roku. Aleksander I w 1819 roku zniósł wolność prasy i wprowadził cenzurę prewencyjną. W roku 1821 zawieszono wolność zgromadzeń i zakazano działalności


Question: jaki orzeł występuje w polsce?

Answer: Orzeł przedni

Context: Orzeł przedni, zys ("Aquila chrysaetos") – gatunek dużego ptaka szponiastego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący północną Afrykę, Azję, Amerykę Północną oraz Europę. To jeden z najbardziej majestatycznych gatunków szponiastych. Upierzenie u osobników dorosłych całkowicie brązowe. Dziób żółty, czarno zakończony. Samice są większe od samców. To najsilniejszy europejski orzeł. Poluje głównie na małej i średniej wielkości ssaki i ptaki, żywi się także padliną. Lokalnie wyspecjalizowany w polowaniu na konkretne ofiary. Pomimo mniejszych rozmiarów, w walce zwykle pokonuje większego od siebie bielika zwyczajnego. Gniazduje na niedostępnych półkach skalnych w górach oraz na drzewach na nizinach. W Polsce wokół takich miejsc należy wyznaczać strefę ochronną, ponieważ niepokojenie podczas lęgów stanowi poważne zagrożenie dla tego gatunku. Zazwyczaj przeżywa tylko jedno, starsze pisklę. W locie


Question: jaką masę ma słońce?

Answer: Masa Słońca wynosi M_{\odot}=1{,}9884 \times 10^{30} \; (ok. 2 \times 10^{30}) kg (1,9884 kwintyliona kilogramów)

Context: Masa Słońca "M"☉ – pozaukładowa jednostka używana w astronomii do określania mas obiektów astronomicznych (gwiazd, gromad, galaktyk itp.). Masa Słońca wynosi M_{\odot}=1{,}9884 \times 10^{30} \; (ok. 2 \times 10^{30}) kg (1,9884 kwintyliona kilogramów) i jest ponad 330 tys. razy większa od masy Ziemi. Stanowi ona 99,86% masy wszystkich znanych obiektów Układu Słonecznego. 1 masa Słońca odpowiada: * 27 068 703 masom Księżyca (ML) * 332 946 masom Ziemi (M🜨) * 1047,35 masom Jowisza (MJ)


Question: kto należy do trójmorza?

Answer: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry.

Context: Trójmorze lub Międzymorze (w skrócie 3M, a także 3S, 3SI lub TSI od ang. "Three Seas Initiative" albo BABS od ang. "Baltic, Adriatic, Black Sea Initiative;" łac. "Trimarium" lub "Intermarium") – międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna skupiająca 12 państw Unii Europejskiej położonych w pobliżu mórz Bałtyckiego, Czarnego i Adriatyckiego. W skład grupy wchodzą: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia i Węgry. Obszar obejmujący państwa należące do Inicjatywy Trójmorza stanowi prawie jedną trzecią całkowitej powierzchni Unii Europejskiej, zamieszkałą przez ponad 112 milionów ludzi. == Historia == Pierwsze spotkanie Inicjatywy miało miejsce 29 września 2015 roku w Nowym Jorku. Idea Trójmorza, mimo że czasem jest łączona z ideą Międzymorza, różni się od koncepcji forsowanej przez polską dyplomację w okresie


Question: kto założył bank polski?

Answer: założony z inicjatywy księcia Franciszka Ksawerego Druckiego Lubeckiego.

Context: Bank Polski – bank emisyjny i kredytowy, działający w latach 1828–1885 w Królestwie Polskim, z siedzibą w Warszawie, założony z inicjatywy księcia Franciszka Ksawerego Druckiego Lubeckiego. Zakres jego działalności obejmował m.in. emisję pieniądza, obrót papierami wartościowymi, nadzór nad sektorem bankowym, obsługę długu publicznego, udzielanie kredytów, a także finansowanie inwestycji w zakresie rozwoju przemysłu oraz budowy dróg publicznych. W 1885 r. Bank Polski został zlikwidowany i przekształcony w oddział rosyjskiego Banku Państwa. == Historia == === Tło === Potrzebę stworzenia narodowego banku po raz pierwszy zaczęto podnosić w drugiej połowie XVIII w.. W czasie prac Sejmu Czteroletniego nad tematem intensywnie dyskutowano w związku z koniecznością poprawy dochodów budżetu oraz chęcią uniezależnienia od komercyjnych bankierów. Jednym z najbardziej przemyślanych był projekt warszawskiego


Question: kiedy wyemitowano pierwszy odcinek programu sprawa dla reportera elżbiety jaworowicz?

Answer: 29 stycznia 1983 roku

Context: Sprawa dla reportera – autorski program interwencyjny Elżbiety Jaworowicz, emitowany premierowo na antenie TVP1 oraz w serwisie TVP VOD z przerwami od 29 stycznia 1983 roku. Jego celem jest interwencja w trudnych, konfliktowych sprawach społecznych i potencjalne znalezienie rozwiązania trudnych sytuacji życiowych omawianych w programie. Program składa się z dwóch części: reporterskiej, zrealizowanej na miejscu omawianego wydarzenia oraz studyjnej, która przedstawia dyskusję zaproszonego grona znanych ekspertów z bohaterami reportażu. W panelu eksperckim występowały postacie takie, jak Piotr Ikonowicz, Krzysztof Rutkowski, Zbigniew Lew-Starowicz czy Lidia Staroń. Program miał wpływ na kulturę popularną i stał się przedmiotem odniesień artystów sztuki współczesnej, a także komików. Krytycy zarzucali mu nierzetelność oraz instrumentalne traktowanie bohaterów, w wyniku czego zostało założone stowarzyszenie Stop Nierzetelni. Do maja


Question: kogo królową była elżbieta ii?

Answer: Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów

Context: Elżbieta II (; ur. 21 kwietnia 1926 w Londynie, zm. 8 września 2022 w Balmoral) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z dynastii Windsorów od 6 lutego 1952 (koronowana 2 czerwca 1953) do 8 września 2022. Jej panowanie, które trwało 70 lat i 214 dni, czyni ją najdłużej panującym ze wszystkich brytyjskich monarchów i najdłużej panującą w historii kobietę – głowę państwa. Elżbieta urodziła się w Mayfair w Londynie jako pierwsze dziecko księcia i księżnej Yorku (późniejszego króla Jerzego VI i królowej Elżbiety). Jej ojciec wstąpił na tron w 1936 r. po abdykacji swojego brata, króla Edwarda VIII, czyniąc Elżbietę pretendentką do tronu. Kształciła się prywatnie w domu i zaczęła podejmować obowiązki publiczne podczas II wojny światowej,


Question: jak nazywa się dzień który rozpoczyna wielki post?

Answer: Środa Popielcowa

Context: wielkiego postu. == Protestantyzm == W kościołach protestanckich okres przygotowujący do uroczystości Wielkiego Tygodnia nazywany jest czasem pasyjnym. Rozpoczyna się on w „Dniu Pokuty i Modlitwy” (Środa Popielcowa) i trwa przez 6 tygodni, do Wielkiego Czwartku. Nazwa tego okresu stanowi nawiązanie do pasji, czyli męki Jezusa Chrystusa. Zasadniczo okres ten nie wiąże się ze wstrzemięźliwością od jedzenia, ale ma być czasem, który „poprzez skupienie, modlitwę i koncentrację na Słowie Bożym, ma umożliwić wierzącym weryfikację postaw, naprawę wyrządzonych innym szkód, wejrzenie w siebie, podjęcie zobowiązania życia na co dzień według wskazań Ewangelii”. Jednak część wiernych, opierając się na tradycjach rodzinnych lub historycznych, praktykuje w tym okresie także post polegający na wstrzemięźliwości od napojów i pokarmów, a także od rozrywek czy używek.


Question: do jakiej rodziny należy sałata?

Answer: astrowatych (

Context: Sałata ("Lactuca" L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych ("Asteraceae"). Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 60 lub ponad 100 gatunków. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione na półkuli północnej oraz w Afryce na półkuli południowej. W Polsce rodzaj reprezentowany jest przez rośliny uprawiane lub introdukowane. Najważniejszą rośliną użytkową w obrębie rodzaju jest sałata siewna "L. sativa", która w licznych odmianach uprawnych jest popularnie uprawiana i spożywana na całym świecie, a zwłaszcza w Azji, Europie i w Ameryce Północnej i Środkowej. Jadalna jest także sałata indyjska "L. indica". Jako roślina lecznicza wykorzystywana była sałata jadowita "L. virosa". == Rozmieszczenie geograficzne == Zasięg rodzaju jest rozległy – obejmuje niemal całą Amerykę Północną (na południe po Haiti i południowy Meksyk), Afrykę, Europę i


Question: gdzie są położone filipiny?

Answer: Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil. "Pilipinas", "Republika ng Pilipinas"; , ; , ) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Azji, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym.

Context: Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil. "Pilipinas", "Republika ng Pilipinas"; , ; , ) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Azji, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym. Od północy Filipiny oblewane są wodami cieśniny Luzon, od zachodu wodami Morza Południowochińskiego. Archipelag oddzielony od wyspy Borneo morzem Sulu oraz morzem Celebes od pozostałych wysp Indonezji. Od wschodu Filipiny otoczone są wodami Morza Filipińskiego. Położenie w strefie klimatu równikowego powoduje, że Filipiny narażone są na tajfuny. Bliskość pacyficznego pierścienia ognia powoduje trzęsienia ziemi. Jest to jeden z najbogatszych obszarów na świecie pod względem bioróżnorodności. Cały archipelag składa się z kilku tysięcy wysp, ale większą część powierzchni zajmują Luzon i Mindanao, pomiędzy którymi znajdują się Visayas. Stolicą kraju jest Manila – jedna z największych


Question: jak nazywała się królowa elżbieta?

Answer: Elżbieta Aleksandra Maria

Context: królewska Maria Windsor, książę Artur, lord Claude Bowes-Lyon oraz Mary Elphinstone. Elżbieta Aleksandra Maria pierwsze imię otrzymała po matce, drugie po prababce (królowej Aleksandrze), a trzecie po babce (królowej Marii). W młodości była nazywana przez najbliższych „Lilibet”, ponieważ nie potrafiła poprawnie wymówić swojego imienia w języku angielskim – „Elizabeth”, od najmłodszych lat była przygotowywana do objęcia funkcji królowej. Miała dobre relacje ze swoim dziadkiem i ówczesnym królem, Jerzym V. W 1929 na prośbę króla została ściągnięta do Bognor Regis, aby pomóc mu w powrocie do zdrowia po operacji płuc. Jej matka od najmłodszych lat córki dbała o jej popularność w mediach – gdy Elżbieta miała trzy lata, jej zdjęcie znalazło się na okładce magazynu „Times”, ponadto wizerunek księżniczki drukowany był


Question: gdzie leży kraj krasnodarski?

Answer: Kraj położony jest nad Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, w Południowym Okręgu Federacji Rosyjskiej.

Context: Kraj Krasnodarski (ros. Краснодарский край) – jednostka administracyjna w Rosji. == Geografia == Kraj położony jest nad Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, w Południowym Okręgu Federacji Rosyjskiej. Pomimo stosunkowo niewielkiej powierzchni około 76 tys. km² (45. miejsce wśród rosyjskich okręgów), ma 5 125 221 mieszkańców (oficjalne dane z roku 2002), czyniąc go najludniejszym krajem w Rosji i trzecim okręgiem w całej Rosji. Kraj Krasnodarski graniczy od południa z Gruzją, od wschodu z Karaczajo–Czerkiesją i Krajem Stawropolskim a od północnego wschodu z obwodem rostowskim. Na terytorium Kraju znajduje się enklawa – Republika Adygei. Stolicą kraju jest Krasnodar, z 809 000 mieszkańców. Do innych dużych miast należą Soczi (328 800), Noworosyjsk (231 900) i Armawir (193 900). == Rejony i ich centra


Question: jak daleko skaczą kangury?

Answer: kangur zużywa mniej energii, potrafi wykonywać skoki do 9 metrów

Context: samic. Bardzo mocny ogon pomaga w balansowaniu ciałem w szybkim biegu i stanowi podporę, kiedy kangur stoi. Tylne kończyny są silnie umięśnione, przystosowane do skakania, zakończone szerokimi stopami dorastającymi do 56 cm długości. Nogi zbudowane są w taki sposób, że poruszając się szybciej kangur zużywa mniej energii, potrafi wykonywać skoki do 9 metrów, a na krótkich odcinkach może osiągać prędkość do 48 km/h. Przednie kończyny są krótkie, ruchliwe, zakończone pięciopalczastą dłonią. Służą do zbierania pokarmu i podawania go do pyska oraz do drapania się. Chód kangura olbrzymiego robi wrażenie niezgrabnego, ciężkiego i utykającego. Mają dobrze rozwinięty wzrok, węch i słuch. Budowa uszu umożliwia ich obracanie w pożądanym kierunku. Każdy podejrzany szelest wywołuje niepokój i ucieczkę. Uciekają ogromnymi susami o długości


Question: w ilu krajach działa interpol?

Answer: Działa w 195 krajach (stan na grudzień 2021).

Context: Interpol (ang. "International Criminal Police Organization") – międzynarodowa organizacja policji pomagająca organom ścigania w walce z wszelkimi formami przestępczości. Działa w 195 krajach (stan na grudzień 2021). Kieruje się czterema podstawowymi funkcjami, które zapewniają zaawansowaną technologicznie infrastrukturę wsparcia technicznego i operacyjnego w celu umożliwienia policji na całym świecie sprostania wyzwaniom przestępczości XXI wieku. Sekretariat generalny, działający w Lyonie pracuje 24 godziny na dobę i 7 dni w tygodniu, zapewniając centralny punkt kontaktowy dla National Central Bureau (NCB) w każdym kraju członkowskim, w celu uzyskania pomocy lub informacji na temat dochodzeń transgranicznych. Prezydentem Interpolu jest od 2021 roku Ahmed Nasser Al-Raisi ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, sekretarzem generalnym jest Jürgen Stock z Niemiec. == Zarys historyczny Interpolu == W 1923 roku na


Question: ilu żołnierzy niemieckich zgineło w powstaniu warszawskim?

Answer: von dem Bach twierdził jednak, że podczas walk powstańczych Niemcy ponieśli straty w wysokości 10 tys. zabitych, 7 tys. zaginionych i 9 tys. rannych – razem 26 tys. żołnierzy

Context: 242 oficerów, 7054 podoficerów i szeregowych oraz 178 „obcokrajowców”) – co dawałoby łączną liczbę 9044 zabitych i rannych. W relacji złożonej w lutym 1947 w więzieniu w Warszawie von dem Bach twierdził jednak, że podczas walk powstańczych Niemcy ponieśli straty w wysokości 10 tys. zabitych, 7 tys. zaginionych i 9 tys. rannych – razem 26 tys. żołnierzy, stwierdzając przy tym, że „w pierwszych dniach zostały zniszczone całe jednostki, o których losie ze strony niemieckiej nic nigdy nie można było się dowiedzieć”. Liczby podawane przez Bacha są kwestionowane przez część współczesnych historyków, chociaż przyjmowane przez innych. Borkiewicz podaje, że w Warszawie oraz podczas walk ze Zgrupowaniem „Kampinos” Niemcy utracili 3 samoloty. Utracili także bezpowrotnie kilkadziesiąt czołgów, dział pancernych i pojazdów opancerzonych,


Question: kto wygral wybory w 2005?

Answer: Wybory zakończyły się zwycięstwem Prawa i Sprawiedliwości.

Context: Wybory parlamentarne w Polsce w 2005 roku – odbyły się 25 września na terenie Polski oraz w 166 obwodowych komisjach ulokowanych poza krajem. Wbrew wcześniejszym spekulacjom, nie zostały one przeprowadzone razem z wyborami prezydenckimi i referendum w sprawie traktatu konstytucyjnego UE. Wybory zakończyły się zwycięstwem Prawa i Sprawiedliwości. Drugie miejsce zajęła Platforma Obywatelska. Do Sejmu po raz kolejny dostały się Samoobrona RP, Liga Polskich Rodzin, Polskie Stronnictwo Ludowe i Sojusz Lewicy Demokratycznej. Po wyborach premierem został polityk Prawa i Sprawiedliwości Kazimierz Marcinkiewicz. == Termin wyborów == Jesienny termin wyborów poparła 31 stycznia 2005 Rada Krajowa SLD. Zgodnie z wcześniejszym porozumieniem, które zawarli 30 grudnia 2004 prezydent Aleksander Kwaśniewski i przewodniczący SLD Józef Oleksy, wybory miały odbyć się w czerwcu 2005.


Question: do jakiej grupy wirusow nalezy grypa?

Answer: do rodziny ortomyksowirusów

Context: Występują 3 rodzaje wirusa grypy należące do rodziny ortomyksowirusów: A, B i C. Wirusy A i B są przyczyną ciężkich zachorowań, które mogą osiągać rozmiary epidemii, natomiast typ C powoduje zachorowania o lżejszym przebiegu i nie wywołuje epidemii. === Wirus grypy A === Wirus grypy A występuje u ludzi i zwierząt (świnie, konie, foki, norki, wieloryby oraz ptaki). Genom wirusa stanowi jednoniciowy RNA, mający 8 segmentów i charakteryzuje się w porównaniu z innymi typami znaczną genetyczną zmiennością związaną z występowaniem mutacji i reasortacji genetycznej. Poszczególne typy mają zwykle zdolność zakażania tylko jednego gospodarza. Uważa się, że rezerwuarem wirusa grypy A jest ptactwo wodne. Wirus grypy typu A można poddać dalszej klasyfikacji na podtypy w oparciu o rodzaj białek tworzących otoczkę


Question: jakie dwie organizacje spiskowe powstały w rosji w 1821?

Answer: Towarzystwo Północne i Towarzystwo Południowe.

Context: który jako główny cel postawił sobie zniesienie poddaństwa chłopów. Różnice w poglądach przywódców organizacji doprowadziły do jej rozpadu, jednak część członków ugrupowania założyła w 1818 Związek Dobra Publicznego. Program nowej organizacji był bardziej umiarkowany, co przyciągało do niego nowych członków spośród młodych oficerów, nie satysfakcjonował jednak bardziej radykalnych działaczy (na czele z Pestelem). W 1821 na zjeździe w Moskwie organizacja została rozwiązana. W jej miejsce powstały dwie oddzielne tajne organizacje: Towarzystwo Północne i Towarzystwo Południowe. Niezależnie od nich na Wołyniu i Kijowszczyźnie powstało Stowarzyszenie Zjednoczonych Słowian, które ostatecznie połączyło się z Towarzystwem Południowym. Towarzystwo Północne działało w Petersburgu, podczas gdy centrum drugiego ze stowarzyszeń był Tulczyn, kwatera 2. Armii rosyjskiej. == Program organizacji == Dekabryści nie byli jednorodnym ugrupowaniem pod


Question: gdzie składa jaja jaszczurka zwinka?

Answer: wykopawszy norkę, składa w niej od 5 do 15, maksymalnie 18 jaj.

Context: przeciwieństwie do samic samce są bardzo agresywne. Intensywne kolory mają pokazać, że samiec jest zdrowy i gotowy do przekazania swoich genów. W okresie godów praktykuje poligamię, łączy się z jak największą liczbą samic. Przed współżyciem samiec podgryza samicę w okolicy nasady ogona i boków ciała. Po kilku tygodniach samica, wykopawszy norkę, składa w niej od 5 do 15, maksymalnie 18 jaj. Do ich wyklucia się konieczne jest zachowanie odpowiedniej wilgotności. Jak u większości gadów samica nie zajmuje się młodymi. Małe jaszczurki wylęgają się po około 6–8 tygodniach, na przełomie sierpnia i września, i mają ok. 5,5–6,5 cm długości. Są jednolicie brązowe z licznymi małymi plamkami po bokach ciała. === Pasożyty i drapieżnictwo === Chociaż zwinka jest najpospolitszym gadem w Polsce,


Question: z jakiego miasta pochodzi depeche?

Answer: Basildon w Wielkiej Brytanii

Context: Depeche Mode – brytyjska grupa muzyczna z kręgu muzyki elektronicznej i alternatywnego rocka, która powstała w 1980 w Basildon w Wielkiej Brytanii. Aktualnie członkami zespołu są Dave Gahan (wokal) i Martin Gore (klawisze, gitara elektryczna i wokal). Obaj należą do składu grupy od początku jej istnienia. Nazwa grupy powstała na podstawie inspiracji , zasugerował ją Gahan. Powstanie Depeche Mode poprzedzała grupa Composition of Sound. W 2006 zespół zdobył statuetkę MTV Europe Music Awards w kategorii „najlepszy zespół”. W 1990 grupa otrzymała nagrodę Rockbjörnen w kategorii „najlepszy zespół zagraniczny”. W 2020 roku Depeche Mode wprowadzono do Rock and Roll Hall of Fame. == Historia == === Wczesne lata (1977–1980) === W 1977 roku Vince Clarke (wokal, gitara) i Andrew Fletcher (bas)


Question: w jakim języku został spisany stary testament?

Answer: głównie w języku hebrajskim

Context: Stary Testament – starsza część Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo. Żydowska (a za nią protestancka) wersja obejmuje 39 ksiąg (w judaizmie liczone jako 24; spisane głównie w języku hebrajskim), katolicka zawiera 46, a prawosławna w sumie 49-51 (księgi hebrajskie i greckie z Septuaginty). Stary Testament razem z Nowym Testamentem tworzą Pismo Święte – Biblię. == Historia Starego Testamentu == Stary Testament powstawał w ciągu wielu wieków, najstarszym tekstem w nim zawartym jest Pieśń Debory z Księgi Sędziów, spisana w XII w. p.n.e. Cały kanon Starego Testamentu został ustalony pod koniec I w. n.e. Znanych jest kilka teorii co do wyboru ksiąg kanonicznych – uważa się np., że do kanonu weszły tylko te teksty, w których powstaniu dopatrywano się interwencji (natchnienia) Boga.


Question: jaką rolę pełnili kapłani?

Answer: osoba, która spełnia w imieniu wspólnoty religijnej funkcje kultowe i rytualne. Funkcje te nadają jej rolę przynajmniej częściowego pośrednika między Bogiem a ludźmi.

Context: Kapłan – osoba, która spełnia w imieniu wspólnoty religijnej funkcje kultowe i rytualne. Funkcje te nadają jej rolę przynajmniej częściowego pośrednika między Bogiem a ludźmi. Kapłan musi poddawać się określonym wymogom religijnym i zazwyczaj posiada też pewne przywileje. Kapłanom często powierza się funkcje duchowej opieki nad wspólnotami. Kapłan wybierany jest przez wspólnotę lub przez innych kapłanów. Dostęp do kapłaństwa może być ograniczony pewnymi względami, takim jak np. cechy psychiczne i duchowe, zdolności, wykształcenie, płeć. Otrzymanie statusu kapłana, zazwyczaj poprzedzone długim okresem nauk i prób, jest połączone z określonym obrzędem i ma duże znaczenie rytualne (zob. np. sakrament święceń).


Question: w jakiej części polski leżą wyżyny?

Answer: w południowej i południowo-wschodniej Polsce

Context: Wyżyny Polskie (34) – prowincja fizycznogeograficzna Pozaalpejskiej Europy Środkowej, obszar wyżynny w południowej i południowo-wschodniej Polsce. Obejmuje: * Wyżyna Śląsko-Krakowska ** Wyżyna Śląska ** Wyżyna Woźnicko-Wieluńska ** Wyżyna Krakowsko-Częstochowska * Wyżyna Małopolska ** Wyżyna Przedborska ** Niecka Nidziańska ** Wyżyna Kielecka * Wyżyna Lubelsko-Lwowska ** Wyżyna Lubelska ** Roztocze


Question: jaka rzeka płynie przez paryż?

Answer: Sekwana

Context: Sekwana (fr. "Seine", łac. "Sequana") – rzeka w północnej Francji. Jej długość wynosi 774,8 km, a powierzchnia dorzecza 78,5 tys. km². == Geografia == Sekwana swoje źródła ma na Wyżynie Langres. W górnym biegu Sekwana płynie w wąskiej i głębokiej dolinie, zaś w środkowym dolnym – w szerokiej dolinie o stromych zboczach. Uchodzi w formie estuarium do Zatoki Sekwańskiej koło Hawru (La Manche). Głównym miastem, przez które przepływa Sekwana, jest Paryż, poza tym Rouen i Hawr. Statki morskie mogą dopłynąć Sekwaną do Rouen. Kanałami połączona jest z rzekami Skalda, Sambra, Moza, Ren, Saona i Loara. Rzeka przepływa przez obszar 13 departamentów. Są to Aube, Côte-d’Or, Eure, Marna, Paryż, Sekwana Nadmorska, Sekwana i Marna, Yvelines, Essonne, Hauts-de-Seine, Sekwana-Saint-Denis, Dolina Marny oraz


Question: z jakiej broni strzelał breivik?

Answer: strzelać z broni automatycznej

Context: lipca 2011 Breivik miał udać się na wyspę Utøya niedaleko Oslo na odbywający się tam obóz młodzieży. Ubrany w mundur policyjny twierdził, że jego obecność na wyspie ma związek z atakiem w Oslo, który miał miejsce około dwóch godzin wcześniej. Według relacji świadków miał przez 72 minuty strzelać z broni automatycznej w kierunku ludzi, po czym dobrowolnie oddał się w ręce przybyłej na wyspę policji. Breivik przyznał się do zorganizowania i przeprowadzenia obu zamachów, jednak utrzymuje, że nie popełnił przestępstwa. Zbrodnia była najprawdopodobniej motywowana politycznie. BBC i Agencja Reutera podały, iż szef policji Roger Andresen określił Breivika jako „chrześcijańskiego fundamentalistę”. W przeszłości był członkiem Partii Postępu (FrP), jednak opuścił ją po tym, jak jego poglądy stały się bardziej radykalne. Należał


Question: ilu polaków służyło w armii niemieckiej?

Answer: Przybliżoną liczbę Polaków i obywateli polskich wcielonych do armii niemieckiej szacuje się na ok. 375 000

Context: roku 1943 do różnych formacji służących na terenie Rzeszy i państw okupowanych. Powodem, dla którego rozrzucano ich po całej Europie, była obawa niemieckiej administracji przed możliwością popełnienia przez wcielonych dezercji. W tym przypadku represjom podlegali również bliżsi i dalsi członkowie rodzin dezerterów. Możliwość awansu dla osób z poboru ograniczono do stopnia starszego strzelca. Poborowi o zbyt polskim nazwisku początkowo musieli się liczyć z koniecznością jego zmiany na niemiecko brzmiące, gdyż dotychczasowe brzmienie nastręczało jego posiadaczowi wiele trudności. Z biegiem czasu odstępowano od tego procederu, pozostawiając nazwisko niemal niezmienione. == Statystyka == Przybliżoną liczbę Polaków i obywateli polskich wcielonych do armii niemieckiej szacuje się na ok. 375 000, co stanowiło w sumie ok. 2% ogólnej sumy wszystkich żołnierzy Wehrmachtu. W liczbie


Question: gdzie są relikwie św wojciecha?

Answer: Do dziś znajdują się w katedrze św. Wita w Pradze.

Context: pod wezwaniem Wniebowzięcia Marii Panny i św. Wojciecha). W katedrze również prezentuje się relikwie św. Wojciecha, min. jego kość ramienia. Relikwie zostały tam zapewne przekazane przez Ottona III. W roku 1038 podczas najazdu czeskiego na Polskę relikwie św. Wojciecha oraz jego brata Radzima zostały wywiezione z Gniezna do Czech przez księcia Brzetysława I. Do dziś znajdują się w katedrze św. Wita w Pradze. Nie udało się bowiem ich odzyskać, pomimo interwencji hierarchii kleru polskiego. W czasie odbudowy katedry w Gnieźnie w 1088, podobno odnaleziono szczątki zmarłego, natomiast jego głowę rzekomo odnaleziono w 1127 (według Roczników Polskich), choć była ona przechowywana w Pradze. W 1923 skradziono z gnieźnieńskiej katedry relikwiarz w postaci złotej puszki z rzekomą głową świętego. Pomimo poszukiwań, ani


Question: gdzie korzystamy z szatni?

Answer: w szkołach, teatrach, kinach, salach gimnastycznych, basenach itp.

Context: Szatnia – miejsce, w którym można zostawić odzież wierzchnią. Szatnie można spotkać w szkołach, teatrach, kinach, salach gimnastycznych, basenach itp. W przypadku obiektów sportowych szatnia pełni rolę przebieralni – można się tam przebrać w strój gimnastyczny bądź kąpielowy i połączona jest z łazienką.


Question: kim byli rodzice ludwika węgierskiego?

Answer: Jego ojcem był król Węgier Karol Robert, a matką Elżbieta Łokietkówna, córka króla Polski Władysława I Łokietka i siostra Kazimierza III Wielkiego.

Context: Ludwik Węgierski, na Węgrzech znany jako Ludwik I Wielki (węg. "I. Nagy Lajos"; ur. 5 marca 1326 w Wyszehradzie, zm. 10 września 1382 w Trnawie) – król Węgier w latach 1342–1382, król Polski w latach 1370–1382. == Życiorys == === Pochodzenie === Ludwik pochodził z rodu Andegawenów (gałąź Kapetyngów) – dynastii rządzącej Węgrami od 1308 do 1382. Jego ojcem był król Węgier Karol Robert, a matką Elżbieta Łokietkówna, córka króla Polski Władysława I Łokietka i siostra Kazimierza III Wielkiego. Na mocy układów między Węgrami i Polską, dynastia andegaweńska miała prawo przejąć tron polski, w wypadku śmierci króla, Kazimierza Wielkiego, gdyby ten nie zostawił dziedzica płci męskiej. Elżbieta była głównym doradcą Ludwika, a jej pozycja na Węgrzech była bardzo silna. Ludwik


Question: kim był ulrich von jungingen?

Answer: wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1407-1410.

Context: Ulrich von Jungingen, również Ulryk von Jungingen (ur. ok. 1360 w Hohenfels, zm. 15 lipca 1410 pod Grunwaldem) – 26-ty wielki mistrz zakonu krzyżackiego w latach 1407-1410. Śmierć wielkiego mistrza na polu bitwy i bardzo duże straty kadrowe połączone z dużymi obciążeniami finansowymi wynikającymi z późniejszego traktatu pokojowego w Toruniu z 1411 stanowią punkt zwrotny w historii państwa zakonnego. == Życiorys == Brat poprzedniego wielkiego mistrza Konrada. W 1396 został komturem Bałgi, a później wielkim marszałkiem i komturem Królewca. Po 1398 prowadził trudne negocjacje z duńską królową Małgorzatą I dotyczące wyspy Gotlandii. Od 1407 pełnił funkcję wielkiego mistrza Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakonu krzyżackiego). Organizował powtarzające się niemal corocznie wyprawy wojenne na Litwę. Znane jest


Question: jak zginął ojciec hamleta?

Answer: wyznaje młodemu Hamletowi, iż został zabity przez brata – obecnego króla

Context: po śmierci ojca książę jest dodatkowo zgorszony postępowaniem matki, która wyszła za jego stryja niedługo po śmierci poprzedniego męża (w czasach Szekspira było to uznawane za kazirodztwo). Tymczasem na zamku zaczyna pojawiać się duch zmarłego króla Hamleta. Poinformowany o tym przez swego przyjaciela Horacego i oficerów straży książę spotyka się z Duchem. Ten wyznaje młodemu Hamletowi, iż został zabity przez brata – obecnego króla i każe synowi przysiąc, że zostanie przez niego pomszczony; zakazuje mu jednak mścić się na matce. Hamlet ma wątpliwości, czy Duch mówił prawdę, mógł być przecież diabłem, który przybrał jedynie postać jego ojca, by go oszukać i sprowadzić na złą drogę. Postanawia znaleźć dowody zbrodni. Przybiera pozę niezrównoważonego psychicznie szaleńca, który popada w apatię, przerywaną niekontrolowanymi


Question: kiedy powstały pierwsze komputery?

Answer: komputery w sensie współczesnym pojawiły się dopiero w połowie XX wieku, gdy zbudowano pierwsze komputery elektroniczne.

Context: Komputer (od ); dawniej: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna * – maszyna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Maszyna roku tygodnika „Time” w 1982 roku. Mimo że mechaniczne maszyny liczące istniały od wielu stuleci, komputery w sensie współczesnym pojawiły się dopiero w połowie XX wieku, gdy zbudowano pierwsze komputery elektroniczne. Miały one rozmiary sporych pomieszczeń i zużywały kilkaset razy więcej energii niż współczesne komputery osobiste (PC), a jednocześnie miały miliardy razy mniejszą moc obliczeniową. Współcześnie są prowadzone także badania nad komputerami biologicznymi i optycznymi. Małe komputery mogą zmieścić się nawet w zegarku i są zasilane baterią. Komputery osobiste stały się symbolem ery informatycznej. Najliczniejszymi maszynami liczącymi są systemy wbudowane


Question: ile gwiazdek ma kapitan?

Answer: cztery gwiazdki

Context: się cztery gwiazdki (bez belki). W Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej, Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie oraz w Ludowym Wojsku Polskim do 1952 roku stopień ten był opisywany trzema gwiazdkami. Zgodnie z przepisami ubiorczymi żołnierzy Wojska Polskiego z 1972 roku kapitan nosił cztery gwiazdki umieszczone na środku taśmy otokowej w linii równoległej do krawędzi taśmy; ramiona gwiazdek stykały się ze sobą. Na daszku czapki garnizonowej – jeden galon szerokości 6 mm, naszyty w odległości 6 mm od krawędzi daszka na całej długości jego łuku. Na beretach i furażerkach – jeden pasek na lewej stronie beretu (furażerki) długości 3 cm szerokości 5 mm, umieszczony pod kątem 45° w stosunku do dolnej krawędzi beretu (furażerki) oraz cztery gwiazdki rozmieszczone w linii prostej nad


Question: kto jest odbiorcą?

Answer: Odbiorca – osoba lub grupa osób, do których dociera przekaz artystyczny, intelektualny lub informacyjny.

Context: Odbiorca – osoba lub grupa osób, do których dociera przekaz artystyczny, intelektualny lub informacyjny. W językoznawstwie jest to zamierzony bezpośredni adresat lub adresaci wypowiedzi autora (nadawcy). Do odbiorcy odnoszą się morfemy drugiej osoby gramatycznej. W procesie komunikacji odbiorca pełni rolę uczestnika. Odbiorcą jest również osoba upoważniona do odbioru czegoś.


Question: kiedy rozgrywa się akcja latarnika?

Answer: Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy.

Context: latarnika Skawińskiego był Polak o nazwisku Siellawa. Powodem zwolnienia go z posady latarnika było zaniedbanie obowiązków na skutek lektury "Murdelio" Zygmunta Kaczkowskiego. == Czas i miejsce akcji == Akcja utworu toczy się w latach 70. XIX wieku w Aspinwall i na samotnej wysepce leżącej niedaleko Panamy. We fragmentach, w których pisarz zastosował retrospekcję, opowiedziano wydarzenia rozgrywające się od 1830, czyli od powstania listopadowego, w którym Skawiński brał udział. == Bohaterowie == === Skawiński === Główny bohater to stary Polak, tułacz poszukujący spokojnej posady w miejscu, gdzie mógłby zamieszkać na stałe. Urodził się w Polsce. Wiódł burzliwe życie, walczył w wielu wojnach oraz powstaniach (powstanie listopadowe, wojna secesyjna itd). Następnym etapem jego życia było „szukanie swego miejsca” – podejmował się wówczas


Question: gdzie jozef k szuka pomocy?

Answer: żony woźnego sądowego (która okazuje się prostytutką), wuja Karola, prawnika Hulda, malarza sądowego Titorelliego, innego oskarżonego – Blocka, w końcu u więziennego kapelana

Context: bankowy, mieszkający w mieście, określanym jako „stolica”. Pewnego dnia budzi się w swoim mieszkaniu i zostaje zaskoczony najściem urzędników, którzy oświadczają mu, że zostaje aresztowany, "mimo iż nic złego nie popełnił". Mimo aresztowania może prowadzić normalne życie, musi jedynie pozostać do dyspozycji sądu. Pomimo pozorów normalności w życiu K. następuje seria absurdalnych, niezrozumiałych wydarzeń. Wiadomość o aresztowaniu dochodzi do wszystkich znajomych Józefa, który staje się dla nich pariasem. Na przesłuchaniach K. nieudolnie protestuje przeciwko osaczeniu go przez władzę sądową, nie udaje mu się jednak zmienić tej sytuacji. Wobec tego szuka pomocy u innych: żony woźnego sądowego (która okazuje się prostytutką), wuja Karola, prawnika Hulda, malarza sądowego Titorelliego, innego oskarżonego – Blocka, w końcu u więziennego kapelana (który stara się naświetlić


Question: który władca uczynił z babilonu znaczące miasto w xviii w. p.n.e?

Answer: Hammurabiego

Context: następca Sumu-abuma, Sumu-la-El, który rozpoczął ekspansję terytorialną zajmując miasto Kisz, jedno z ważniejszych miast Sumeru. Do czasu późniejszych podbojów Hammurabiego, południowa Mezopotamia była podzielona na szereg małych państw rządzonych przez władców o amoryckim rodowodzie. Okres ten charakteryzuje wzmożona rywalizacja oraz krótkotrwałe sojusze jakie tym konfliktom towarzyszyły. Jeden z listów znalezionych w Mari z początku XVIII w. p.n.e. przedstawia tę sytuację następująco: ""Nie ma króla, który by sam jeden był najsilniejszy. Dziesięciu lub piętnastu królów idzie za Hammurabim, panem Babilonu. Tyle samo idzie za Rim-Sinem, panem Larsy, tyle samo za Ibal-pi-Elem z Esznunny, tyle samo za Amut-pi-Elem z Qatny, a dwudziestu idzie za Jarim-Limem z Jamhadu"" Największy zasięg terytorialny i znaczenie osiągnęła Babilonia w czasie panowania Hammurabiego (1792–1750 p.n.e.), zajmując całą


Question: kto ogłasza referendum ogólnokrajowe?

Answer: Marszałek Sejmu

Context: przypadku jedynym organem upoważnionym do zarządzenia referendum jest Marszałek Sejmu, który zarządza je w ciągu 60 dni od otrzymania wniosku. Wniosek składać mogą: * co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów * Senat * Prezydent Rzeczypospolitej. Powyższy wniosek składać można w ciągu 45 dni od uchwalenia przez Senat ustawy o zmianie Konstytucji. Ustawa o referendum ogólnokrajowym określa również w art. 78 ust. 1 wzór pytania zadawanego w tym rodzaju referendum: : ""Czy jesteś za przyjęciem zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., dokonanej ustawą z dnia ... (tytuł ustawy)?"." Takie referendum, jeżeli jest ważne, jest wiążące bez względu na frekwencję. Jeżeli większość głosujących opowie się za zmianą Konstytucji, ustawę zmieniającą Prezydent musi podpisać w ciągu 21 dni od


Question: który klub piłkarski jest najstarszy w polsce?

Answer: Lechia Lwów

Context: Lechia Lwów (oficjalna nazwa: "Lwowski Klub Sportowy Lechia Lwów") – najstarszy polski klub piłkarski (później wielosekcyjny sportowy, m.in. z sekcją hokeja na lodzie i bokserską), założony we Lwowie latem 1903 przez uczniów III i VI Gimnazjum oraz byłych członków koła futbolistów Sokoła-Macierzy. Rozwiązany podczas II wojny światowej. W okresie międzywojennym jedna z czterech pierwszoligowych drużyn (obok Pogoni, Czarnych i Hasmonei) z tego miasta. Jego członkowie wywodzili się głównie ze środowisk kolejarskich, toteż niemal przez cały okres swego istnienia Lechia była kojarzona właśnie z tą grupą społeczną (nie z wojskiem, jak w czasach PRL twierdziło wielu). == Historia == W 1899 do Lwowa trafiła – wydana przez "The Football Association" i przetłumaczona z języka angielskiego – publikacja przepisów gry w piłkę


Question: kto jest założycielem victoria's secret?

Answer: Firma została założona w San Francisco w 1977 roku przez absolwenta Uniwersytetu Stanforda, Roya Raymonda.

Context: Victoria’s Secret – amerykańskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją i sprzedażą damskiej bielizny, odzieży oraz kosmetyków. == Historia == Firma została założona w San Francisco w 1977 roku przez absolwenta Uniwersytetu Stanforda, Roya Raymonda. W latach 70. temat bielizny był krępujący, w tych czasach majtki i biustonosze miały być przede wszystkim praktyczne, wygodne i tanie, a bardziej ekskluzywne modele dostępne były w sex shopach. Raymond podczas poszukiwania bielizny dla żony uznał, że stworzy markę, która będzie przyjazna dla kobiet, ale również i ich mężczyzn. Pierwszy sklep otworzył w centrum handlowym w Stanford, kolejnym etapem rozwoju firmy, były trzy oddziały wysyłkowe. Podstawową innowacją w sklepach "Victoria’s Secret" było stworzenie atmosfery przyjaznej dla mężczyzn, poprzez odpowiednie wykończenie wnętrza w wiktoriańskim stylu oraz zapewnienie


Question: jak nazywał się władca persji?

Answer: Cyrus II Wielki

Context: z perskiego "szach" – król). Po podbiciu Mezopotamii w 539 p.n.e. królem królów ogłosił się władca Persji, Cyrus II Wielki, a jego następcy z dynastii Achemenidów stosowali go konsekwentnie aż do momentu upadku ich imperium. Tytuł wskrzesili, po opanowaniu Iranu i Mezopotamii, królowie Partów, Arsacydzi, i odtąd (II w. p.n.e.) był kojarzony głównie z tradycją irańską. W języku staroperskim, używanym za Achemenidów, formuła „król królów” brzmiała "Xšâyaθiya Xšâyaθiyânam", w średnioperskim (od czasów Partów) przybrała znane po dziś dzień brzmienie "Szachin-Szach". Po zajęciu terenów dzisiejszego Iranu przez Arabów w VII w. n.e. "szachinszachami" tytułowali się różni władcy, m.in. w Indiach, Afganistanie i Iraku. W XX wieku tytułu tego używała panująca w Iranie dynastia Pahlawich. == Cesarstwo Etiopii == Tradycyjnie władców Etiopii


Question: w jakim klubie gra lewandowski?

Answer: FC Barcelona

Context: Robert Lewandowski (ur. 21 sierpnia 1988 w Warszawie) – polski piłkarz, występujący na pozycji środkowego napastnika w hiszpańskim klubie FC Barcelona oraz w reprezentacji Polski, której jest kapitanem. Uważany za jednego z najlepszych piłkarzy swojego pokolenia na świecie i jednego z najlepszych środkowych napastników w historii piłki nożnej. Zdobywca ponad 600 goli w seniorskich rozgrywkach klubowych i reprezentacyjnych. Po zdobyciu korony króla strzelców polskiej trzeciej i drugiej ligi w 2008 trafił do Lecha Poznań, z którym sięgnął po mistrzostwo Polski i tytuł króla strzelców Ekstraklasy. W 2010 został zawodnikiem Borussii Dortmund, w barwach której zdobył dwa krajowe tytuły, koronę króla strzelców Bundesligi i dotarł do finału Ligi Mistrzów UEFA. W 2014 przeniósł się do Bayernu Monachium, z którym zdobywał mistrzostwo


Question: gdzie odbyła się koronacja pierwszego króla polski?

Answer: Pierwsi królowie Polski, począwszy od Bolesława Chrobrego w roku 1025, koronowali się w katedrze w Gnieźnie.

Context: Koronacja na króla Polski – koronacja, podczas której dochodziło do nałożenia polskiej korony koronacyjnej (korony Chrobrego) na głowę nowego króla Polski. Koronacji króla towarzyszyła co do zasady koronacja królowej. == Miejsce koronacji == Pierwsi królowie Polski, począwszy od Bolesława Chrobrego w roku 1025, koronowali się w katedrze w Gnieźnie. Podobnie było po wznowieniu godności królewskiej przez Przemysła II w 1295 roku. Od koronacji Władysława Łokietka w 1320 roku obrzęd miał miejsce w katedrze wawelskiej w Krakowie, stolicy Królestwa. Mimo że w kolegiacie św. Jana w Warszawie odbyły się dwie koronacje: Stanisława Leszczyńskiego w 1705 roku i Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku, to Kraków aż do czasów rozbiorów nigdy nie utracił formalnego prawa bycia miejscem koronacji polskich władców. == Przebieg


Question: czym charakteryzował się pozytywizm?

Answer: Podstawowa teza pozytywizmu głosi, że jedyną pewną wiedzą jest wiedza naukowa. Ta może być zdobyta tylko dzięki pozytywnej weryfikacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej. Pozytywizm podkreśla znaczenie wiedzy empirycznej i naukowości, a wzorem są w nim nauki przyrodnicze.

Context: Pozytywizm – kierunek w filozofii i literaturze zainicjowany przez Auguste'a Comte'a w drugiej połowie XIX wieku ("Kurs filozofii pozytywnej"). Został rozwinięty przez J.S. Milla oraz H. Spencera. Był kontynuowany w XIX w. jako empiriokrytycyzm (II fala) i w XX w. jako pozytywizm logiczny (III fala). Podstawowa teza pozytywizmu głosi, że jedyną pewną wiedzą jest wiedza naukowa. Ta może być zdobyta tylko dzięki pozytywnej weryfikacji teorii za pomocą empirycznej metody naukowej. Pozytywizm podkreśla znaczenie wiedzy empirycznej i naukowości, a wzorem są w nim nauki przyrodnicze. Odrzuca przez to teologię oraz klasyczną metafizykę jako nieuprawnione spekulacje (ale nie zawsze ontologię jako ogólną naukę o bytach). Elementem pozytywizmu jest naturalizm, często też fizykalizm i ateizm, rzadziej materializm. Pozytywizm przeważnie odrzuca istniejące religie jako


Question: jak nazywa się nowa płyta lady pank?

Answer: Koncertowa Lady Pank

Context: pada deszcz” i „Prawda i serce”, do którego nakręcili teledysk na Manhattanie. W marcu 1999 w klubie „Wolność” w Krakowie zarejestrowali koncert w celu wydania go na nowej płycie. "Koncertowa Lady Pank" ukazała się 7 czerwca nakładem wytwórni Zic Zac. Płytę zdominowały starsze utwory, w tym m.in. rozbudowana wersja „Marchewkowego pola” i „Zawsze tam, gdzie ty”, a także dwie nowe, studyjne piosenki: „Rozmowa z...” i „Do Moniki L.”, która wykorzystana została w filmie Marka Koterskiego "Ajlawju". Latem i jesienią dali kolejną serię koncertów. W kwietniu 2000 w studiu radiowej Trójki zagrali koncert wraz z grupą Perfect z okazji 18–lecia "Listy przebojów Programu Trzeciego". W tym czasie pracowali też nad materiałem na kolejny album. Część materiału z tego trzygodzinnego koncertu zarejestrowała