Question: który święty zabił smoka?

Answer: Św. Jerzy

Context: Św. Jerzy walczący ze smokiem – obraz flamandzkiego malarza Petera Paula Rubensa. Tematem obrazu jest Święty Jerzy zabijający smoka. Według legendy opisanej w "Złotej legendzie" Jakuba de Voragine opodal miasta Silene, przy źródle wody, zamieszkał smok. Mieszkańcy, by móc korzystać z wody, dostarczali mu owce i młode dziewczyny. Gdy los wskazał księżniczkę, córkę władcy, pojawił się św. Jerzy na koniu. Zabił on smoka i uratował księżniczkę. Rubens przedstawił scenę walki Jerzego ze smokiem zgodnie z tradycją. Wybrał moment, gdy rycerz, po przebiciu potwora włócznią, dobija go ciosem miecza. Zbroja jest stylizowana na rzymską zgodnie z ówczesną wiedzą na jej temat. Walka Jerzego ze smokiem była często zestawiana z treścią religijną. Rycerz artysty siedzi na białym koniu, co nawiązywało do białego


Question: kiedy powstała unia europejska?

Answer: Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht

Context: Unia Europejska, UE (ang. "European Union", EU) – gospodarczo-polityczny związek 27 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę "sui generis". Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa (w międzynarodowoprawnym tego słowa znaczeniu) funkcjonuje od 1 grudnia 2009. Równocześnie zastąpiła ona kilka form współpracy, w tym m.in. Wspólnotę Europejską. Proces integracji wykracza


Question: jaka planeta jest widoczna na niebie?

Answer: Wenus

Context: od około 40 mln km do około 259 mln km. Nazwa planety wzięła się od rzymskiej bogini miłości, Wenus. Na niebie planeta jest widoczna przez około trzy godziny przed wschodem Słońca nad wschodnim horyzontem lub po zachodzie Słońca nad zachodnim horyzontem. Nieodłączna towarzyszka wschodzącego i zachodzącego Słońca, nazywana jest także Gwiazdą Poranną (Zaranną, Porankową) lub Jutrzenką (), kiedy zwiastuje wschód Słońca, albo Gwiazdą Wieczorną, która finalizuje jego zachód. Wenus jest klasyfikowana jako planeta skalista (inaczej: typu ziemskiego) i jest czasami nazywana „planetą bliźniaczą” albo „siostrą Ziemi” – ze względu na podobną wielkość, masę i skład chemiczny. Atmosfera Wenus jest jednak zupełnie odmienna od ziemskiej. Jest pokryta nieprzezroczystą warstwą dobrze odbijających światło chmur kwasu siarkowego, które nie pozwalają na obserwację jej


Question: ile miejsc ma stadion narodowy?

Answer: 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób).

Context: 58 580 miejsc siedzących, w tym 4600 miejsc o podwyższonym standardzie oraz 69 lóż (dla 800 osób). Obiekt został zaprojektowany przez konsorcjum dwóch biur architektonicznych: JSK Architekci Sp. z o.o. z Warszawy, jako lidera konsorcjum (zespół pod kierownictwem Zbigniewa Pszczulnego i Mariusza Rutza) oraz hamburskiego Gerkan, Marg und Partner International GmbH (zespół pod kierownictwem Huberta Nienhoffa i Markusa Pfisterera), we współpracy ze Schlaich Bergermann & Partner GmbH, odpowiedzialnym za wykonawstwo inżynieryjne. Od 1 stycznia 2013 za przygotowanie instrumentów zarządzania kompleksem sportowo-biznesowym, za zarządzanie obiektem i zabudową terenów przyległych do niego, zapewnienie przychodów umożliwiających pokrycie kosztów, promowanie marki Stadion Narodowy, komercjalizowanie praw marketingowych oraz reklamowych, odpowiada oficjalny operator stadionu, spółka Skarbu Państwa PL.2012+, utworzona przez Ministra Sportu i Turystyki. == Konstrukcja


Question: w jakim klubie gra griezmann?

Answer: Atletico Madryt

Context: Antoine Griezmann (ur. 21 marca 1991 w Mâcon) – francuski piłkarz pochodzenia niemiecko-portugalskiego, występujący na pozycji napastnika w hiszpańskim klubie Atletico Madryt oraz w reprezentacji Francji. Od 2014 reprezentant Francji w piłce nożnej. Złoty medalista Mistrzostw Europy U-19 2010, Mistrzostw Świata 2018 i Ligi Narodów UEFA 2020/2021, srebrny medalista Mistrzostw Europy 2016 i Mistrzostw Świata 2022. Uczestnik Mistrzostw Świata 2014, 2018 i 2022. == Kariera klubowa == === Początki === Karierę piłkarską rozpoczął w rodzinnym mieście Mâcon. Trenował w tamtejszych klubach EC Mâcon i UF Mâcon. W 2005 podczas testów w Montpellier HSC wzbudził zainteresowanie Realu Sociedad i następnie przeniósł się do tego klubu, mającego siedzibę w San Sebastián. W latach 2005–2009 grał w młodzieżowych zespołach Realu. === Real Sociedad


Question: kto wylansował piosenkę jak się masz kochanie?

Answer: Happy End

Context: Happy End – polski zespół wykonujący muzykę pop-rockową, grupa wokalno-instrumentalna. Powstał w Łodzi w styczniu 1975 roku. Wylansował przebój „Jak się masz, kochanie?”. == Działalność zespołu == Inicjatorem utworzenia grupy był Zbigniew Nowak. Happy End zadebiutował wiosną roku 1975 w Rozgłośni Łódzkiej Polskiego Radia. W latach 70. brał udział w licznych imprezach estradowych i programach telewizyjnych. Zdobył kilka nagród. Koncertował w wielu krajach Europy (Czechosłowacja, Finlandia, Norwegia, NRD, Szwecja, ZSRR), a także w ośrodkach polonijnych w Kanadzie i USA. Zespół występował na Festiwalu Piosenki Radzieckiej w Zielonej Górze. W roku 1979 zmienił swój skład, a w 1981 rozwiązał się. Nowakowie wyjechali do Stanów Zjednoczonych, gdzie Zbigniew pracował jako pianista, a w duecie występowali pod nazwą Danny & Didi. Reaktywacja nastąpiła


Question: jak zakończyło się powstanie warszawskie?

Answer: , mimo wielu przykładów bohaterstwa, zakończyło się klęską.

Context: Powstanie warszawskie, będące największym wystąpieniem zbrojnym Polskiego Państwa Podziemnego podczas okupacji niemieckiej na terytorium Polski, mimo wielu przykładów bohaterstwa, zakończyło się klęską. W ocenie większości historyków powstanie zakończyło się politycznym niepowodzeniem, gdyż nie udało się utworzyć suwerennych władz polskich które mogłyby wystąpić w Warszawie przeciwko Armii Czerwonej w charakterze legalnego reprezentanta narodu, będącego realną alternatywą dla stworzonego przez Józefa Stalina marionetkowego rządu komunistycznego, PKWN. W efekcie upadku powstania w znacznym stopniu obniżył się potencjał Polskiego Państwa Podziemnego i Delegatury Rządu na Kraj oraz Armii Krajowej, które nie zdołały zapobiec planom politycznym Stalina w stosunku do powojennej Polski. Mimo klęski w wymiarze politycznym i wojskowym, ogromnych strat cywilnych oraz materialnych (walki spowodowały zniszczenie istotnej części nieruchomego majątku miasta), powstanie warszawskie jako


Question: jakie tereny odkryli portugalczycy w 1500?

Answer: Brazylię

Context: Kraj stał się także potęgą morską. Portugalskie wyprawy inicjowane m.in. przez Henryka Żeglarza zapoczątkowały epokę odkryć geograficznych oraz europejski handel niewolnikami afrykańskimi. Portugalczycy kolonizowali wyspy: Azory, Maderę, Zielonego Przylądka. 20 maja 1498 roku Portugalczycy za sprawą wyprawy Vasco da Gamy jako pierwsi Europejczycy dotarli drogą morską do Indii. W 1500 portugalska wyprawa pod przewodnictwem Pedro Álvares Cabrala odkryła Brazylię, rozpoczynając jej kolonizację. == Kres świetności == W 1580 król Hiszpanii Filip II narzucił unię personalną. W 1640 Portugalia odzyskała niezależność, jednak imperium handlowego nie udało się odzyskać. W 1793 Portugalia przystąpiła do koalicji antyrewolucyjnej przeciw Francji i w okresie 1807–1811 była okupowana przez francuskie wojsko. W okresie 1807–1821 władcy przebywali w Brazylii. W 1822 uchwalono liberalną konstytucję, dającą powszechne prawo


Question: ilu amerykańskich żołnierzy zginęło w afganistanie?

Answer: 30 wojskowych elitarnej jednostki Navy SEALs

Context: 2011 talibowie w prowincji Wardak zestrzelili amerykański śmigłowiec Boeing CH-47 Chinook, w wyniku czego zginęło 30 wojskowych elitarnej jednostki Navy SEALs oraz ośmiu Afgańczyków. Była to największa jednorazowa strata amerykańskich sił podczas wojny afgańskiej. 30 października 2011 podczas patrolu w prowincji Kandahar afgański żołnierz otworzył ogień do australijskich wojskowych. W ataku zginęło 11 osób, w tym trzech australijskich żołnierzy. Incydent ten wywołał pytania o sens misji wojsk ISAF w Afganistanie. Problem zabijania żołnierzy koalicji przez afgańskich wojskowych i policjantów powtarzał się coraz częściej, ponadto w społeczeństwie rosły nastroje antyzachodnie. 26 listopada 2011 o godz. 2:00 czasu lokalnego śmigłowce NATO dokonały nalotu na dwa wojskowe posterunki w Agencji Mohmand w miejscowości Salala, 2,5 km od granicy z Afganistanem. Celem nalotu miały


Question: gdzie obecnie znajduje się obraz bitwa pod grunwaldem?

Answer: od 1945 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 443 MNW), w latach 1976–1982 w depozycie w Muzeum Zamkowym w Malborku.

Context: Bitwa pod Grunwaldem – obraz olejny Jana Matejki namalowany w latach 1872–1878, w 1878 wystawiony w pałacu Wielopolskich w Krakowie, od 1902 w zbiorach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, dar społeczeństwa Królestwa Polskiego; od 1945 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 443 MNW), w latach 1976–1982 w depozycie w Muzeum Zamkowym w Malborku. Obraz ma rozmiar 426 x 987 cm. == Opis obrazu == Wśród przedstawionego na obrazie walczącego tłumu wyróżniono wiele postaci historycznych z obu stron starcia. Obraz symbolicznie przedstawia bitwę w momencie, kiedy wciąż toczą się zacięte walki, ale szala zwycięstwa przechyla się już na stronę polsko-litewską. Środek obrazu W centrum obrazu znajduje się wielki książę litewski Witold; bez pancerza i hełmu, ubrany w czerwony żupan,


Question: jaki aktor grał winnetou?

Answer: Pierre Brice

Context: Pierre Brice, właśc. Pierre Louis Baron Le Bris (ur. 6 lutego 1929 w Breście we Francji, zm. 6 czerwca 2015 w Paryżu) – francuski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta, producent filmowy, piosenkarz, model, autor tekstów oraz działacz charytatywny. Odtwórca kultowej roli Winnetou z popularnej w latach 60. serii niemiecko-włosko-jugosłowiańskich westernów o wodzu Indian Apaczów. We Francji był mało znany, największą popularność osiągnął w Austrii, Niemczech, Hiszpanii, we Włoszech oraz w krajach byłego bloku wschodniego. == Życiorys == === Wczesne lata === Urodził się w Breście w starej bretońskiej rodzinie o szlacheckich korzeniach jako drugie dziecko oficera marynarki. W czasie II wojny światowej razem z matką i starszą siostrą Yvonne musiał uciekać przed bombardowaniami do małej miejscowości Lesneven i


Question: ile było ofiar zbrodni katyńskiej?

Answer: przeszło 7 tys. osób cywilnych, policjantów i oficerów bez statusu jeńca, osadzonych w więzieniach na terenie okupowanych przez ZSRR Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej.

Context: Służby Więziennej. Poza tym wśród ofiar było przeszło 7 tys. osób cywilnych, policjantów i oficerów bez statusu jeńca, osadzonych w więzieniach na terenie okupowanych przez ZSRR Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej. Rodziny ofiar zbrodni przebywające na tych terenach – ok. 22–25 tys. rodzin (ponad 60 tys. osób) – wysiedlono w kwietniu 1940 roku do Kazachstanu na podstawie uchwały Biura Politycznego KC WKP(b) z 2 marca 1940 roku podjętej na wniosek Ławrientija Berii i Nikity Chruszczowa. Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Kalinina, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa, Bykowni koło Kijowa i w przypadku ok. 6–7 tys. ofiar w innych nieznanych miejscach (prawdopodobnie m.in. Kuropaty na Białorusi). Rozstrzeliwań dokonywano w ścisłej tajemnicy, ale już w 1943


Question: kto wynalazł pierwszy samochód?

Answer: Carla Benza

Context: Historia samochodu – opis ewolucji technicznej samochodu od wynalezienia pojazdów samobieżnych do chwili obecnej. Za pierwszego konstruktora samobieżnego pojazdu kołowego zdolnego do przewozu osób – protoplasty samochodu – uznaje się francuskiego inżyniera Nicolasa Josepha Cugnota (1725–1804), który zbudował pojazdy o napędzie parowym mające pełnić funkcję ciągnika artyleryjskiego dla armii francuskiej – pierwszy ok. 1765 roku i kolejny ok. 1770 roku. Za konstruktora pierwszego samochodu uznaje się Carla Benza (1844–1929), który w 1885 roku zbudował samochód trójkołowy z jednocylindrowym czterosuwowym silnikiem benzynowym Gottlieba Daimlera (1834–1900). Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 został opatentowany w 1886 roku, a w 2011 roku patent Benza DRP 37435 „Fahrzeug mit Gasmotorenbetrieb” został wpisany na międzynarodową Listę UNESCO najbardziej wartościowych dokumentów – Pamięć Świata (ang. "Memory of the


Question: czyj pomnik stoi w kijowie?

Answer: Matka Ojczyzna

Context: Matka Ojczyzna () – monumentalny pomnik stojący w Kijowie, na terenie dzielnicy Peczersk. Stanowi on część Muzeum historii Ukrainy w II wojnie światowej. Statuę wykonano ze stali nierdzewnej, jej wysokość to 62 m, natomiast wraz z postumentem całość ma wysokość 102 m. Masa rzeźby wynosi 560 ton. Miecz trzymany w prawej ręce rzeźby ma 16 metrów i waży 9 ton, natomiast lewa ręka trzyma tarczę o wymiarach 13x8 metrów z godłem ZSRR. Wewnątrz postumentu znajduje się sala pamięci, wyłożona marmurowymi płytami, na których wyryto imiona ponad 11 tysięcy żołnierzy i 200 robotników, którzy otrzymali tytuły Bohatera Związku Radzieckiego i Bohatera Pracy Socjalistycznej. Na wzgórzach wokół muzeum tradycyjnie składa się kwiaty i wieńce. Obiekt jest wpisany na listę Państwowego Rejestru Zabytków


Question: co jest symbolem odkupienia?

Answer: śmierci Jezusa

Context: do symboliki baranka paschalnego. Chodzi o ofiarę, której celem nie jest zmiana woli zagniewanego Boga (gdyż Bóg stale pragnie aby człowiek pojednał się z Nim), ale wpisanie się w przymierze z Bogiem umożliwiające jego ludowi pojednanie się z Nim. Równocześnie Nowy Testament mówi o śmierci Jezusa jako odkupieniu. Jezus jest tym, który oddaje swe życie na okup za wielu – nie dlatego, że jest zobowiązany komukolwiek coś zapłacić, lecz dlatego, że w nim objawia się oblicze Boga, który jest wierny swym obietnicom, Boga, który nie może nas zostawić w niewoli grzechu i śmierci. To Jezus jest prawdziwym Odkupicielem człowieka i historii, tym, który uwalnia od grzechu, ukazuje miłość Boga troszczącego się o to, by żadne z jego dzieci nie zginęło.


Question: w którym roku odbyły się pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie?

Answer: 1896

Context: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895)


Question: w których latach rządził pis?

Answer: Prawo i Sprawiedliwość uczestniczyło w sprawowaniu władzy w latach 2005–2007, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego – od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, a do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy.

Context: PiS od części wartości konserwatywnych w kierunku narodowo-etatystycznym oraz na cechy nacjonalistyczne ugrupowania. Po raz pierwszy Prawo i Sprawiedliwość uczestniczyło w sprawowaniu władzy w latach 2005–2007, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego – od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, a do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy. Przez dwie kolejne kadencje (2007–2015) PiS było największą partią opozycyjną w parlamencie. W okresie VIII kadencji Sejmu RP (2015–2019) PiS posiadało największy klub parlamentarny w historii III RP (rekordową liczbę członków – 238 posłów i 65 senatorów – liczył w 2018, zaś najwięcej posłów – 240 – w 2019), który stał się zapleczem rządów Beaty Szydło (2015–2017) i Mateusza Morawieckiego (od


Question: kim był jakub szela?

Answer: przywódca chłopski podczas antyszlacheckich wystąpień chłopów w zachodniej Galicji, tzw. rabacji galicyjskiej.

Context: Jakub Szela (ur. 14 lub 15 lipca 1787 w Smarzowej, zm. 21 kwietnia 1860 w Lichtenbergu) – przywódca chłopski podczas antyszlacheckich wystąpień chłopów w zachodniej Galicji, tzw. rabacji galicyjskiej. == Życiorys == === Dzieciństwo i młodość === Jakub Szela urodził się we wsi Smarzowa w rodzinie chłopskiej. Ochrzczony został w kościele parafialnym w Siedliskach-Bogusz 15 lipca 1787 r., a, jako że , przyjmuje się, że nastąpiło to 14 lipca, w dniu jego „kalendarzowego” imiennika. Jego matką była Anna Łukaszówna (Łukasik, ur. ok. 1745, zm. 12 XII 1815), ojcem zaś Jan (16 VI 1743, zm. 3 II 1807). Dziadkiem Jakuba był najprawdopodobniej Andrzej (ur. 1713?) oraz Marianna z domu Nowiczonka (Nowicka). Według innej wersji Krzysztof Szela, bogaty kmieć w Smarzowej. Jakub


Question: czym zajmował się kołodziej?

Answer: zajmujący się wyrobem drewnianych wozów i kół.

Context: Kołodziej, stelmach (z niem. "Stellmacher") – rzemieślnik zajmujący się wyrobem drewnianych wozów i kół. Po zbudowaniu drewnianej części wozu przekazywano go do okucia kowalowi (który wykonywał części metalowe).


Question: jaki metal zielenieje?

Answer: miedzi

Context: Patyna, śniedź, grynszpan szlachetny – produkt korozji atmosferycznej miedzi i jej stopów w wilgotnym powietrzu. Powierzchniowa warstwa patyny tworzy powłokę koloru od jasnozielonego do szarozielonego. Jej głównym składnikiem (przy powstawaniu w niezanieczyszczonej atmosferze) jest węglan hydroksomiedzi(II) – [Cu(OH)]2CO3. Patyna jest powłoką trwałą, jako ostatni etap procesu pasywacji. Cały proces pokrywania się powierzchni metalu nalotem patyny trwa kilkadziesiąt lat, choć pierwsze objawy mogą zacząć pojawiać się już po kilku miesiącach. Sztuczne patynowanie można wykonać również metodami chemicznymi, np. w celach ozdobnych można to zrobić zanurzając przedmioty w roztworze siarczanu amonu na 12 godz. i potem susząc je na wolnym powietrzu. Na dużych, odkrytych powierzchniach patyna jest zjawiskiem pożądanym, traktowanym jako trwała powłoka ozdobna – np. na dachach krytych miedzianą blachą, oraz


Question: na jakim stanowisku jest jarosław kaczyński?

Answer: Prezes partii Prawo i Sprawiedliwość (od 2003), w latach 2006–2007 prezes Rady Ministrów, w latach 2020–2022 wiceprezes Rady Ministrów.

Context: Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk i doktor nauk prawnych. Brat bliźniak Lecha Kaczyńskiego. Prezes partii Prawo i Sprawiedliwość (od 2003), w latach 2006–2007 prezes Rady Ministrów, w latach 2020–2022 wiceprezes Rady Ministrów. W okresie PRL działacz opozycji politycznej. Senator I kadencji (1989–1991), poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1991–1993, od 1997). Od czasu wygranych przez Prawo i Sprawiedliwość wyborów parlamentarnych w 2015 roku, będąc posłem na Sejm RP, a następnie wicepremierem, jest uważany za jedną z najbardziej wpływowych osób w Polsce. Kandydat na urząd prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010. == Życiorys == === Dzieciństwo === Urodził się w Warszawie na Żoliborzu. Jego ojciec,


Question: gdzie występuje rna?

Answer: Występują w jądrach komórkowych i cytoplazmie, często wchodząc w skład nukleoprotein.

Context: Kwasy rybonukleinowe, RNA (od ) – organiczne związki chemiczne z grupy kwasów nukleinowych, zbudowane z rybonukleotydów połączonych wiązaniami fosfodiestrowymi. Z chemicznego punktu widzenia są polimerami kondensacyjnymi rybonukleotydów. Występują w jądrach komórkowych i cytoplazmie, często wchodząc w skład nukleoprotein. Znanych jest wiele klas kwasów rybonukleinowych o zróżnicowanej wielkości i strukturze, pełniących rozmaite funkcje biologiczne. Zarówno struktura, jak i funkcja RNA jest silnie uzależniona od sekwencji nukleotydów, z których zbudowana jest dana cząsteczka. Wśród kwasów rybonukleinowych wyróżnia się między innymi: * informacyjny lub matrycowy RNA (mRNA) * rybosomalny RNA (rRNA) * transferowy RNA (tRNA) * heterogenny jądrowy RNA (hnRNA lub pre-mRNA) – głównie produkty transkrypcji DNA i przetwarzania surowego transkryptu do mRNA * antysensowy RNA albo interferencyjny RNA (siRNA i miRNA) –


Question: jakie państwa wzięły udział w drugim rozbiorze polski?

Answer: Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus

Context: II rozbiór Polski (1793) – drugi z trzech rozbiorów Polski, do których doszło pod koniec XVIII wieku. Dokonany przez Imperium Rosyjskie i Królestwo Prus, bez udziału Austrii. == Historia == Wykorzystując kapitulację Stanisława Augusta Poniatowskiego po wojnie polsko-rosyjskiej w roku 1792 i przejęcie rządów w Polsce przez targowiczan, 25 października 1792 król pruski Fryderyk Wilhelm II zażądał wcielenia Wielkopolski do Królestwa Prus. Miała być ona ekwiwalentem za niepowodzenia armii pruskich w wojnie przeciwko rewolucyjnej Francji, prowadzonej w koalicji absolutystycznych monarchii europejskich. Żądanie to warunkował groźbą wycofania się Prus z koalicji antyfrancuskiej, ale wnet przekształciło się ono w propozycję II rozbioru części ziem Rzeczypospolitej pomiędzy Rosję i Prusy. 23 stycznia 1793 doszło do podpisania traktatu podziałowego między Katarzyną II a Fryderykiem


Question: kto napisał książkę harry potter?

Answer: J.K. Rowling

Context: "Harry Potter" – seria siedmiu powieści fantasy autorstwa brytyjskiej pisarki J.K. Rowling, wydawanych od 1997 do 2007 roku. Cykl przedstawia świat magii, czyli społeczność czarodziejów, istniejącą równolegle do świata niemagicznego, tak zwanego mugolskiego. Głównymi bohaterami są nastoletni Harry Potter oraz jego przyjaciele: Ron Weasley i Hermiona Granger, uczniowie Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. Najważniejszym wątkiem powieści jest walka czarodziejów, w szczególności Harry’ego, z czarnoksiężnikiem Lordem Voldemortem, dążącym do zyskania nieśmiertelności i przejęcia władzy w świecie magii. Serię rozpoczyna powieść "Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wydana 10 kwietnia 1997 roku, kończy zaś "Harry Potter i Insygnia Śmierci", wydana 21 lipca 2007 roku. Brytyjskim wydawcą sagi jest Bloomsbury Publishing, zaś amerykańskim – Scholastic Corporation. W Polsce powieści ukazywały się po raz


Question: jak nazywają się postacie z scooby doo?

Answer: Głównymi postaciami franczyzy są mówiący dog niemiecki Scooby Doo oraz czworo nastolatków: Fred Jones, Daphne Blake, Velma Dinkley i Kudłaty Rogers, a w niektórych programach (głównie w latach 80.) dodatkowo siostrzeniec Scooby’ego, Scrappy Doo.

Context: Scooby Doo (lub Scooby-Doo) – amerykańska franczyza medialna, obejmująca seriale i filmy dla dzieci, w większości animowane. Pierwszy serial, "Scooby Doo, gdzie jesteś?", został stworzony w 1969 roku przez Joego Ruby’ego i Kena Spearsa dla studia Hanna-Barbera. Głównymi postaciami franczyzy są mówiący dog niemiecki Scooby Doo oraz czworo nastolatków: Fred Jones, Daphne Blake, Velma Dinkley i Kudłaty Rogers, a w niektórych programach (głównie w latach 80.) dodatkowo siostrzeniec Scooby’ego, Scrappy Doo. Bohaterowie rozwiązują zagadki kryminalne, związane z przestępcami przebranymi za duchy, rzadziej z udziałem zjawisk nadprzyrodzonych. W związku z sukcesem "Scooby Doo, gdzie jesteś?" studia Hanna-Barbera (do 2001 roku) i Warner Bros. Animation (od 1998 roku) wyprodukowały serię jego spin-offów. Do 1973 roku seriale o Scoobym Doo były emitowane przez


Question: w którym roku był okrągły stół?

Answer: negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989

Context: Okrągły Stół – negocjacje prowadzone od 6 lutego do 5 kwietnia 1989 przez przedstawicieli władz Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, demokratycznej opozycji oraz stron kościelnych (przedstawiciele Kościoła katolickiego i Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego). Prowadzone były w kilku miejscach, a ich rozpoczęcie i zakończenie odbyło się w siedzibie Urzędu Rady Ministrów PRL w Pałacu Namiestnikowskim (obecnie Pałac Prezydencki) w Warszawie. W obradach wszystkich zespołów, podzespołów i grup roboczych brało udział ok. 717 osób (uczestników, ekspertów i obserwatorów). Jedno z najważniejszych wydarzeń w najnowszej historii Polski, od którego rozpoczęły się zmiany ustrojowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w tym częściowo wolne wybory do Sejmu, tzw. wybory czerwcowe. == Geneza Okrągłego Stołu == 3 czerwca 1988 Stanisław Ciosek przedstawił ks. Alojzemu Orszulikowi zarys reformy politycznej, która zakładała częściowo wolne


Question: kiedy można spotkać lajkonika w krakowie?

Answer: w Krakowie co roku w oktawę Bożego Ciała (w pierwszy czwartek po święcie Bożego Ciała).

Context: Pochód Lajkonika, Harce Lajkonika – ludowa zabawa, która odbywa się w Krakowie co roku w oktawę Bożego Ciała (w pierwszy czwartek po święcie Bożego Ciała). Główny bohater zabawy – "lajkonik (konik zwierzyniecki, tatarzyn)" – brodaty jeździec w pseudoorientalnym stroju poruszający się na sztucznym koniku z drewna przytwierdzonym do pasa, przemierza tradycyjny szlak ze Zwierzyńca na Rynek Główny w Krakowie w towarzystwie kapeli Mlaskotów oraz orszaku włóczków odzianych w stroje krakowskie i „tatarskie”. W 2014 roku zabawa została wpisana na "Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego". == Pochodzenie nazwy „Lajkonik” == W kronikach klasztoru norbertanek pojawia się sformułowanie "dobosz z konikiem". Ambroży Grabowski pisze o "turku na koniu", a Konstanty Majeranowski o "człowieku po tatarsku ubranym". Po raz pierwszy słowo "lajkonik" zanotował


Question: kiedy zmarł gustaw holoubek?

Answer: 6 marca 2008

Context: Gustaw Teofil Holoubek (ur. 21 kwietnia 1923 w Krakowie, zm. 6 marca 2008 w Warszawie) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i dyrektor teatrów, pedagog, prezes Stowarzyszenia Polskich Artystów Teatru i Filmu, członek Polskiej Akademii Umiejętności, poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji (1976–1982), senator I kadencji (1989–1991). Określany mianem jednego z najwybitniejszych polskich aktorów oraz reżyserów teatralnych i filmowych w historii. == Życiorys == === Młodość i wykształcenie === Był jedynym dzieckiem Czecha Gustawa, który osiedlił się w Polsce po I wojnie światowej, żeniąc się z owdowiałą Eugenią Estreicher z Krakowa. Jego ojciec ukończył Terezjańską Akademię Wojskową, w czasie I wojny światowej służył w II Brygadzie Legionów Polskich. Gustaw Holoubek miał piątkę przyrodniego rodzeństwa. W dzieciństwie grał


Question: czym był kodeks napoleona?

Answer: zespół przepisów i norm prawnych prawa cywilnego wprowadzony we Francji w 1804 roku przez Napoleona Bonaparte.

Context: Kodeks Napoleona (fr. "Code Napoléon, Code civil des Français") – zespół przepisów i norm prawnych prawa cywilnego wprowadzony we Francji w 1804 roku przez Napoleona Bonaparte. Była to pierwsza wielka kodyfikacja prawa francuskiego, po upadku "ancien régime'u" w wyniku rewolucji francuskiej. Wprowadzał wiele nowoczesnych rozwiązań, jednak zachowywał elementy poprzedniego stanu prawnego. Utrzymał karę śmierci cywilnej, która orzeczona przez sąd wywoływała dość nieszczęsne skutki dla skazanego (pozbawiała wszelkich praw, majątek skazanego był konfiskowany lub przypadał spadkobiercom itp.). Ograniczał prawa kobiet (m.in. mąż mógł żądać rozwodu, gdy żona cudzołożyła, lecz jeśli dopuszczał się tego mąż, żona miała prawo do rozwodu tylko wtedy, gdy kochanka była utrzymywana we wspólnym domu małżonków; kobieta pozostawała przez całe życie pod opieką najbliższego męskiego krewnego lub męża


Question: kto był autorem pierwszego gola dla polski podczas mistrzostw europy do lat 21 w 2017 roku?

Answer: Patryk Lipski

Context: do lat 21 będą odbywały się w latach parzystych, zaczynając od 2016. We wrześniu 2013, podczas spotkania w Dubrowniku ogłoszono, że federacje zrzeszone w UEFA wysunęły wniosek o utrzymanie dotychczasowego schematu rozgrywania Mistrzostw w latach nieparzystych. Ostateczną decyzję UEFA ogłosiła 24 stycznia 2014 przychylając się do wniosku federacji, aby turniej rozegrać w 2017. Dodatkowo podjęto decyzję o zwiększeniu liczby występujących drużyn z dotychczasowych ośmiu do 12. Pierwszą bramkę turnieju zdobył Patryk Lipski w pięćdziesiątej trzeciej sekundzie meczu Polska-Słowacja. Tytuł mistrza Europy wywalczyła, po raz drugi w historii, reprezentacja Niemiec. Pokonała ona reprezentację Hiszpanii, zaś w półfinałach odpadły Włochy i Anglia == Wybór gospodarza == Pod koniec kwietnia 2014 PZPN ogłosił, że wycofuje się z walki o organizację meczów Euro 2020,


Question: jaki jest najwyższy budynek na świecie?

Answer: Burdż Chalifa

Context: w Konstantynowie (646m), polskiej budowli będącej najwyższa na świecie w latach 1974-1991 (do momentu zawalenia). Jego nazwa pochodzi od imienia szejka Chalify ibn Zajida Al Nahajjana, byłego prezydenta Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Budowa, rozpoczęta 21 września 2004, zakończyła się 16 sierpnia 2009. Wysokość 827,9 metrów została osiągnięta 17 stycznia 2009, a oficjalne otwarcie nastąpiło 4 stycznia 2010. Budynek ma 163 piętra użytkowe. Koszt jego budowy wyniósł 1,5 miliarda dolarów. == Wygląd i wystrój == Wieżowiec Burdż Chalifa zaprojektowany został przez przedsiębiorstwo architektoniczne Skidmore, Owings and Merrill, które projektowało także budynki Willis Tower oraz 1 World Trade Center. Ogólny jego wygląd nawiązuje do kwiatu pustyni z rodzaju "Hymenocallis" oraz architektury islamu (różne ornamenty). Budowla składa się z centralnego rdzenia oraz trzech „ramion”,


Question: w której księdze jest koncert jankiela?

Answer: Księgi XII (pt. „Kochajmy się!”) „Pana Tadeusza”

Context: Koncert Jankiela zwany także „Koncertem nad koncertami” – fragment Księgi XII (pt. „Kochajmy się!”) „Pana Tadeusza” – polskiego eposu narodowego autorstwa Adama Mickiewicza, w którym poeta przypomina historyczne wydarzenia poprzedzające rozbiory Polski i zachęca Polaków do zgody. Muzyczną ilustracją opisywanych zdarzeń Mickiewicz uczynił koncert, wykonany z okazji zaręczyn Tadeusza z Zosią przez Żyda – polskiego patriotę – Jankiela. Mickiewiczowski opis stał się inspiracją do powstania wielu utworów artystycznych, w tym obrazów i koncertów. == Budowa Koncertu Jankiela == Koncert Jankiela w opisie Mickiewicza ma charakter patriotyczny i jest muzyczną ilustracją dziejów rozbiorowych Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Obejmuje okres 1791–1797, od uchwalenia Konstytucji trzeciego maja do utworzenia Legionów Polskich we Włoszech. Utwór podzielony jest na pięć części, z których każda bezpośrednio odnosi


Question: w jakich wodach żyje koral szlachetny?

Answer: w Morzu Adriatyckim i zachodniej części Morza Śródziemnego

Context: Koral szlachetny, koral czerwony ("Corallium rubrum") – gatunek koralowca z rodziny Coralliidae występujący w Morzu Adriatyckim i zachodniej części Morza Śródziemnego. Introdukowany w Japonii. == Charakterystyka == Tworzy krzewiaste kolonie osiągające wysokość do 40 cm, o gałązkach do 4-6 cm grubości. Właśnie te szkielety, wytwarzane przez niewielkie polipy, wykorzystuje się jako materiał jubilerski do produkcji ozdób. Koral (jako surowiec) był stosowany już w czasach Cesarstwa Rzymskiego. Jest poławiany włokami dennymi lub zbierany podczas nurkowania. Z wyłowionych korali usuwa się miękkie części, następnie sortuje według jakości, uwzględniając grubość koralowiny, gałązek, barwę oraz skazy. Po selekcji korale są szlifowane i polerowane. Po wypolerowaniu mają połysk szklisty (w stanie surowym kawałki korali są matowe). Koral szlachetny zachowuje czerwony kolor po osuszeniu. Głównym miejscem


Question: kto jest zarządcą drogi wojewódzkiej?

Answer: Na drogach wojewódzkich ruchem zarządza marszałek województwa, z wyjątkiem dróg położonych w miastach na prawach powiatu, gdzie zarządza nimi prezydent miasta.

Context: Droga wojewódzka (w skrócie DW) – jedna z czterech kategorii dróg publicznych w Polsce, stanowiąca własność właściwego samorządu województwa. Do dróg wojewódzkich zalicza się drogi stanowiące połączenia między miastami, mające znaczenie dla województwa i drogi o znaczeniu obronnym niezaliczone do dróg krajowych. Zaliczenie do kategorii dróg wojewódzkich oraz ustalenie ich przebiegu następuje w drodze uchwały sejmiku województwa. Na drogach wojewódzkich ruchem zarządza marszałek województwa, z wyjątkiem dróg położonych w miastach na prawach powiatu, gdzie zarządza nimi prezydent miasta. Sejmiki wszystkich województw powołały własne jednostki organizacyjne – zarządy dróg wojewódzkich, wykonujące obowiązki zarządcy dróg wojewódzkich na terenie danego województwa. Drogom wojewódzkim w Polsce nadaje się jedną z dwóch możliwych klas: GP lub G. Numerację dróg wojewódzkich prowadzi GDDKiA. Drogi wojewódzkie oznacza


Question: do czego wykorzystywany jest protokół ssh?

Answer: SSH jest zwykle używany do zdalnego logowania z komputerem i wykonywania poleceń, ale obsługuje także tunele, przekazywanie portów TCP i X11. Możliwe jest przesyłanie plików przy użyciu protokołów przesyłania plików SSH (SFTP) lub SCP.

Context: Zastosowanie == SSH jest zwykle używany do zdalnego logowania z komputerem i wykonywania poleceń, ale obsługuje także tunele, przekazywanie portów TCP i X11. Możliwe jest przesyłanie plików przy użyciu protokołów przesyłania plików SSH (SFTP) lub SCP. SSH używa modelu klient-serwer. Standardowy port TCP 22 został przypisany do kontaktowania się z serwerami SSH. Program klienta SSH jest zwykle używany do nawiązywania połączeń z demonem SSH akceptującym połączenia zdalne. Oba są powszechnie obecne w większości nowoczesnych systemach operacyjnych, w tym w macOS, większości dystrybucji Linuksa, OpenBSD, FreeBSD, NetBSD, Solaris i OpenVMS. Warto zauważyć, że Windows jest jednym z niewielu nowoczesnych systemów operacyjnych na komputery / serwery, które domyślnie nie zawierają SSH. Dostępne są zamknięte, bezpłatne i otwarte oprogramowania (np. PuTTY i OpenSSH)


Question: kto miał grać kiepskiego?

Answer: Początkowo w Ferdynanda miał wcielić się Andrzej Gałła

Context: Ferdynand Kiepski – postać fikcyjna, główny bohater serialu komediowego "Świat według Kiepskich". Rolę tę odgrywa Andrzej Grabowski. == Casting == Początkowo w Ferdynanda miał wcielić się Andrzej Gałła (grający w serialu prezesa Kozłowskiego), który wygrał casting. Szefowie Polsatu zdecydowali jednak, że potrzebny jest bardziej znany aktor. Propozycję w tej kwestii złożono Januszowi Rewińskiemu, który jednak – po zapoznaniu się ze scenariuszem – jej nie przyjął. Kandydatem na odtwórcę głównej postaci był też Ryszard Kotys, ale z powodu wieku zaproponowano mu rolę Mariana Paździocha. Ostatecznie angaż otrzymał Andrzej Grabowski. Według pierwotnego scenariusza Kiepski miał nosić imię Ludwik, które jednak nie spodobało się Grabowskiemu, więc zmieniono je na podobieństwo literackiego bohatera książek dla dzieci - psa Ferdynanda Wspaniałego. == Charakterystyka postaci ==


Question: czym jest zielona chemia?

Answer: koncepcja zakładająca projektowanie i przeprowadzanie procesów chemicznych w taki sposób, aby ograniczyć użycie i powstawanie szkodliwych substancji.

Context: Zielona chemia (, ) – koncepcja zakładająca projektowanie i przeprowadzanie procesów chemicznych w taki sposób, aby ograniczyć użycie i powstawanie szkodliwych substancji. Termin wprowadził Paul Anastas w 1991 roku. Koncepcja opiera się na dwunastu zasadach: # zapobieganie powstawaniu odpadów zamiast ich późniejszego unieszkodliwiania; # „ekonomia atomowa” (projektowanie syntez tak, by zmaksymalizować udział substratów w produkcie końcowym); # minimalizacja użycia i produkcji substancji niebezpiecznych podczas syntez; # projektowanie produktów chemicznych zachowujących swoje funkcje, ale o mniejszej szkodliwości; # ograniczenie użycia rozpuszczalników i innych substancji pomocniczych oraz zminimalizowanie ich szkodliwości; # wydajne wykorzystanie energii w procesach chemicznych i w ramach możliwości, przeprowadzanie ich w warunkach (temperatury i ciśnienia) otoczenia; # wykorzystanie surowców pochodzących ze źródeł odnawialnych; # ograniczenie tworzenia dodatkowych odpadów powstających


Question: kto prowadził program piórkiem i węglem?

Answer: prof. Wiktora Zina

Context: "Piórkiem i węglem" – cykliczny, polski program telewizyjny wyprodukowany przez Telewizję Polską i prowadzony przez prof. Wiktora Zina. Gościł na antenie co dwa tygodnie, poczynając od roku 1963 przez blisko 30 lat. Program polegał na tym, że prowadzący przybliżał widzom osiągnięcia architektury polskiej i zagranicznej, ilustrując jednocześnie wykład rysunkami węglem. W filmie pt. Mysz (film) z 1979 jeden z uczniów w klasie szkolnej parodiuje postać Wiktora Zina znaną z audycji "Piórkiem i węglem". Do 2010 program ten był nadawany jeszcze przez oddział regionalny TVP w Lublinie. W 2018 archiwalne wydania przypomniał kanał TVP Kultura. Kategoria:Polskie programy telewizyjne Kategoria:Telewizyjne programy emitowane w czasach PRL


Question: ile metrów ma ar?

Answer: 1 ar jest to powierzchnia równa 100 m².

Context: Ar (z fr. "are" od łac. "area" „plac; klepisko; boisko”) – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie, geodezji i leśnictwie. 1 ar jest to powierzchnia równa 100 m². Oznaczana symbolem a. :: 1 a = 1 dam² = 100 m² = 0,01 hm² = 0,01 ha


Question: czym zajmował się mendel gdański?

Answer: Bohaterem jest Mendel Gdański – stary Żyd pracujący jako introligator.

Context: Mendel Gdański – nowela Marii Konopnickiej opublikowana po raz pierwszy w 1890 roku na łamach czasopisma „Przegląd Literacki”, a trzy lata później w zbiorku nowel "Na drodze". Utwór był odpowiedzią pisarki na falę antysemityzmu, jaka przetaczała się wówczas przez ziemie polskie. Jego powstanie częściowo zainspirowała Eliza Orzeszkowa, która w 1890 wystosowała do Marii Konopnickiej list, w którym prosiła: "czy prozą, czy wierszem, napisz jedną lub dziesięć kartek, słowo Twoje wiele zaważy, u wielu wiarę znajdzie, wiele uczuć wzbudzi, złych uśpi…." == Treść == Akcja toczy się w Warszawie w II połowie XIX wieku. Bohaterem jest Mendel Gdański – stary Żyd pracujący jako introligator. Mendel od urodzenia mieszka na ziemiach polskich i czuje się Polakiem. Dziwią go pojawiające się ruchy antysemickie


Question: w jakiej powieści występuje hobbit?

Answer: Hobbit, czyli tam i z powrotem

Context: Hobbit, czyli tam i z powrotem () − powieść fantasy dla dzieci autorstwa J.R.R. Tolkiena, wydana 21 września 1937 przez firmę Allen & Unwin. Polskie wydanie ukazało się w 1960 w tłumaczeniu Maria Skibniewskiej. Opowiada o wyprawie podjętej przez krasnoludów tworzących kompanię Thorina i towarzyszącego im hobbita o nazwisku Bilbo Baggins do zajmowanej przez smoka Smauga Samotnej Góry w celu odzyskania zagarniętych skarbów i dawnej siedziby krasnoludów. Po drodze, w jaskini Golluma, Bilbo Baggins znajduje pierścień, który daje mu moc bycia niewidzialnym. Po wydaniu powieść szybko zyskała uznanie czytelników. Wydawca poprosił autora o kontynuację zdarzeń, która ostatecznie ukazała się jako "Władca Pierścieni". Zarówno "Hobbit", jak i "Władca Pierścieni" powstały pod wpływem staroskandynawskich legend, którymi zajmował się Tolkien. Analiza literaturoznawcza sugeruje,


Question: gdzie narodził się jazz?

Answer: Nowym Orleanie

Context: Jazz – gatunek muzyczny, który powstał na przełomie XIX i XX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890, a 1900 w Nowym Orleanie (tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square) jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej. Jazz charakteryzuje się rytmem synkopowanym w metrum parzystym, a także dużą dowolnością interpretacyjną i aranżacyjną oraz tendencją do improwizacji. Ma to związek z faktem, że pierwszymi twórcami tego gatunku byli przeważnie nieznający nut potomkowie niewolników. Według niektórych muzykologów jazz jest raczej formą interpretacji niż stylem muzycznym. == Termin == Słowo "jazz" pojawiło się (pisane też "jas" lub "jass") w slangu około 1912 roku. Jego znaczenie zmieniało się z czasem, ale nie odnosiło się


Question: kto napisał harrego pottera?

Answer: J.K. Rowling

Context: Harry’ego Pottera, J.K. Rowling napisała dwa utwory, których nie wydano. Zarys bestselerowej powieści został przygotowany podczas oczekiwań na opóźniony pociąg. Jak sama mówi, zanim osiągnęła cel swojej podróży miała już gotowe postacie oraz znaczną część fabuły książki "Harry Potter i Kamień Filozoficzny". Nad powieścią pracowała w Edynburgu, jednocześnie kończąc studia podyplomowe. Pracę nad książką zakończyła w 1995, następnie nawiązała współpracę z wydawnictwem Bloomsbury. Seria o Harrym Potterze przyniosła jej duże dochody. W 2008 wielkość jej majątku oszacowano na 740 milionów funtów, czyli około 3,5 miliarda złotych albo 1,5 miliarda dolarów. Wśród nagród, którymi pisarka została uhonorowana, znalazł się także Order Uśmiechu – przyznane przez polskich młodych czytelników w 2002. J.K. Rowling prowadzi witrynę internetową poświęconą tematyce Harry’ego Pottera, "Pottermore". Po


Question: dlaczego woda w morzu jest słona?

Answer: Najbardziej charakterystyczną cechą wody morskiej jest wysokie stężenie kationów sodu (Na+), potasu (K+), magnezu (Mg2+) i wapnia (Ca2+) oraz anionów chlorkowych (Cl−), siarczanowych ( i ) oraz węglanowych ( i ), które łącznie nadają wodzie morskiej intensywnie gorzki lub gorzko-słony smak i powodują, że nie nadaje się ona do picia.

Context: Woda morska, woda słona – woda występująca w morzach i oceanach. W wodzie tej są rozpuszczone tysiące związków chemicznych i prawie wszystkie pierwiastki chemiczne obecne na kuli ziemskiej. Woda morska stanowi ponad 97% wody obecnej w formie ciekłej na powierzchni Ziemi, tzw. woda słodka stanowi zaś mniej niż 3%. == Charakterystyka == Najbardziej charakterystyczną cechą wody morskiej jest wysokie stężenie kationów sodu (Na+), potasu (K+), magnezu (Mg2+) i wapnia (Ca2+) oraz anionów chlorkowych (Cl−), siarczanowych ( i ) oraz węglanowych ( i ), które łącznie nadają wodzie morskiej intensywnie gorzki lub gorzko-słony smak i powodują, że nie nadaje się ona do picia. Niewielkie ilości wypitej wody teoretycznie nie są szkodliwe dla człowieka, jednak picie wody aby zapobiec odwodnieniu jest nie


Question: dlaczego bracia nienawidzili józefa?

Answer: Jako ukochany syn był znienawidzony przez swych braci, gdyż „donosił [Józef] ojcu ich, co o nich mówiono złego”.

Context: mogą one pochodzić z czasów, kiedy Józef żył w Egipcie, co jednak spotyka się ze sceptycznymi komentarzami. == Historia biblijna == – Jako ukochany syn był znienawidzony przez swych braci, gdyż „donosił [Józef] ojcu ich, co o nich mówiono złego”. Ojciec kochał go „najbardziej ze wszystkich synów [...], ponieważ urodził mu się na starość” (a także dlatego, gdyż był synem ukochanej żony Jakuba, Racheli), podarował mu „długą szatę z rękawami”, a na dodatek Józef miał kiedyś dwa sny, które dobitnie sugerowały, że bracia (w drugim śnie również ojciec i matka) mu się pokłonią (co mimo wszystko ostatecznie niemal w całości się sprawdziło). Bracia chcieli go zabić, kiedy przyszedł do nich, wysłany przez ojca, podczas wypasania owiec w okolicach Sychem, jednak


Question: ile żołnierzy ma polska 2022?

Answer: Łączna liczebność żołnierzy SZRP na luty 2022 roku wynosiła ~163 100

Context: doradcza m.in. dla Ministra ON. Reforma weszła w życie 1 stycznia 2014 r. W czasie wojny Siłami Zbrojnymi RP oraz innymi podporządkowanymi jednostkami organizacyjnymi dowodzi Naczelny dowódca sił zbrojnych, który jest mianowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i podlega mu bezpośrednio. === Skład bojowy === Łączna liczebność żołnierzy SZRP na luty 2022 roku wynosiła ~163 100 na co składa się: * 115 500 żołnierzy zawodowych (02.2022) * ~1 000 żołnierzy Narodowych Sił Rezerwowych (02.2022) * ~8 000 kandydatów na żołnierzy zawodowych (02.2022) * ~35 000 żołnierzy Terytorialnej Służby Wojskowej (02.2022) * ~3 600 żołnierzy Służby Przygotowawczej (02.2022) Ponadto wojsko ma do dyspozycji około 1,7 miliona rezerwistów oraz 45 376 pracowników cywilnych. W skład Sił Zbrojnych RP wchodzą jako ich rodzaje: Istnieją


Question: jaki samolot wleciał w wtc?

Answer: samolot, linii United Airlines

Context: samolot, linii United Airlines, uderzył w południową wieżę World Trade Center. Oba 110-piętrowe budynki zawaliły się w ciągu godziny i 41 minut, powodując niemalże całkowite zawalenie się lub poważne uszkodzenie całego pozostałego kompleksu World Trade Center leżącego pod wieżami, w tym budynku World Trade Center 7. Trzeci z samolotów, linii American Airlines, lecący z portu lotniczego Dulles International Airport, został uprowadzony nad Ohio. O 9:37 rozbił się na zachodnim skrzydle Pentagonu (siedziby koordynacji działań amerykańskich wojsk) w hrabstwie Arlington w Wirginii, powodując częściowe zawalenie się skrzydła. Ostatni z uprowadzonych samolotów, linii United Airlines, leciał w okolicach Waszyngtonu w momencie ataku. Kiedy pasażerowie dowiedzieli się o atakach na budynki w Nowym Jorku i Waszyngtonie, zaatakowali napastników, próbując przejąć kontrolę nad samolotem;


Question: gdzie mieszkają raki?

Answer: Europa Środkowa, tereny nizinne i wyżynne.

Context: 5, a w trzecim 2. == Występowanie == Europa Środkowa, tereny nizinne i wyżynne. W wyższych górach nie występuje. == Znaczenie gospodarcze == Od wielu stuleci raki pojawiały się na stołach w polskich domach, zarówno tych bogatszych jak i – z racji łatwej dostępności – tych uboższych. Słynna była zupa rakowa. W niektórych rejonach (np. na Pomorzu) istniały ośrodki hodowli tych skorupiaków. Wysoka zawartość białka w mięsie (do ok. 80%) oraz walory smakowe powodują, że do dziś w niektórych krajach raki stanowią luksusowy, lecz poszukiwany artykuł spożywczy. Polska słynęła z obfitości raków. W okresie międzywojennym ich eksport z Polski, skierowany głównie do Europy Zachodniej, wahał się od 173 do 611 ton rocznie. Krajowa konsumpcja nie przekraczała wówczas 1% połowów. Szczytowym


Question: gdzie mieszkali pierwsi rodzice?

Answer: Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie

Context: Adam ( "Āḏām" „człowiek” / „mężczyzna”, por. "āḏōm" „czerwony”, od koloru ziemi, z której został ulepiony; "Ādam") i Ewa ( "Ḥawwā" „budząca życie”; "Ḥawwā’") – według relacji biblijnych, zawartych w "Księdze Rodzaju", pierwsi ludzie. Podobną historię zawiera tradycja manichejska; wzbogacona o dodatkowe elementy została też zawarta w "Koranie". "Księga Rodzaju" zawiera dwie tradycje odnośnie do stworzenia pierwszych ludzi – według starszej Bóg najpierw stworzył Adama, a następnie z jego żebra tworzy Ewę; według młodszej obydwoje zostali stworzeni szóstego dnia. Adam i Ewa mieli mieszkać w Edenie; Bóg zakazał im jedynie kosztowania owocu z drzewa poznania dobra i zła. Za namową węża-kusiciela Ewa i Adam złamali zakaz. Za ten grzech Bóg ukarał ich wygnaniem z ogrodu i przekleństwem. "Księga Rodzaju" z


Question: czym trudnił się tadeusz norek z polskiego serialu miodowe lata?

Answer: pracujący w miejskiej kanalizacji

Context: wyemitowana jesienią 2004 roku, w nieco zmienionej konwencji. == Fabuła == === Miodowe lata === Serial przedstawia perypetie dwóch zaprzyjaźnionych małżeństw, mieszkających w kamienicy mieszczącej się przy ulicy Wolskiej 33 na Woli w Warszawie. Motorniczy tramwaju nr 18 Karol Krawczyk (Cezary Żak) i pracujący w miejskiej kanalizacji Tadeusz Norek (Artur Barciś) są zaprzyjaźnionymi żonatymi mężczyznami po trzydziestce. Mimo kłopotów są wielkimi optymistami. Nie ustają w poszukiwaniu sposobów na zarobienie fortuny, co prowadzi do różnych perypetii. Obaj są infantylni, lekko nierozgarnięci i niezamożni. Pomimo wielu konfliktów obaj nie mogą bez siebie żyć. Ich żony – Alina Krawczyk (Agnieszka Pilaszewska, Katarzyna Żak) i Danuta Norek (Dorota Chotecka) – wprawdzie twardo stąpają po ziemi, ale nie są w stanie powstrzymać mężów przed kolejnymi


Question: z czego pozyskuje się mocznik?

Answer: bezpośredniej reakcji dwutlenku węgla z amoniakiem

Context: Mocznik ("karbamid", "E927b"), – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego. == Występowanie == Jest to końcowy produkt przemiany białek i innych związków azotowych w organizmach zwierząt ureotelicznych, powstaje w cyklu ornitynowym. Jest wydalany z moczem, a w niewielkich ilościach z potem. Jego stężenie w osoczu wynosi 2,5–6,4 mmol/dm³. == Otrzymywanie == Związek ten został po raz pierwszy otrzymany syntetycznie przez Friedricha Wöhlera w 1828 roku. Był to pierwszy związek organiczny otrzymany z całkowicie nieorganicznych substratów w wyniku ogrzewania cyjanianu amonu: czym dowiedziono niesłuszność teorii „siły życiowej”, rzekomo niezbędnej do syntezy związków produkowanych przez żywe organizmy. W przemyśle mocznik jest otrzymywany w bezpośredniej reakcji dwutlenku węgla z amoniakiem, przebiegającej w autoklawach pod ciśnieniem 100–200 atm, w temperaturze 160–200 °C: === Produkcja


Question: kto zwiastował maryi?

Answer: anioła Gabriela

Context: Zwiastowanie Pańskie, Zwiastowanie Bogurodzicy – w wyznaniach chrześcijańskich objawienie Marii poprzez anioła Gabriela zapowiedzi narodzenia Jezusa Chrystusa, Syna Bożego. Opis "Zwiastowania" znajduje się w Ewangelii Św. Łukasza. == Dzień obchodów == === Katolicyzm === Uroczystość liturgiczna "Zwiastowania Pańskiego" w Kościele katolickim obchodzona jest 25 marca, na 9 miesięcy przed uroczystością Bożego Narodzenia. Tego dnia czci się tajemnicę wcielenia Syna Bożego. Jeżeli dzień ten wypada w niedzielę, obchody święta przekładane są na następny dzień. W Anglii (nazywane "Lady Day") i brytyjskich koloniach do 1752 Święto Zwiastowania było początkiem nowego roku urzędowego. === Prawosławie === Cerkiew prawosławna świętuje "Zwiastowanie Bogurodzicy" 7 kwietnia. Jest jednym z 12 głównych świąt obchodzonych przez wyznawców prawosławia.


Question: z jakich elementów składa się opis?

Answer: opis przedstawia te składniki świata przedstawionego, które nie odnoszą się do zdarzeń, przede wszystkim charakter i wygląd postaci oraz tło wydarzeń, takie jak czas i miejsce akcji (np. opis przyrody).

Context: Opis – w epice obok opowiadania jeden z dwóch podstawowych elementów narracji, w liryce komponent monologu lirycznego. W odróżnieniu od opowiadania opis przedstawia te składniki świata przedstawionego, które nie odnoszą się do zdarzeń, przede wszystkim charakter i wygląd postaci oraz tło wydarzeń, takie jak czas i miejsce akcji (np. opis przyrody). Opis można ująć ogólnie jako przedstawienie pozaczasowych składników narracji, ujęcie przedmiotów w ich statyczności i pozaczasowości – w istocie jednak często trudno odróżnić opis i opowiadanie, które mogą przenikać się wzajemnie i tworzyć wiele form przejściowych. Szczególne znaczenie opis miał w prozie realistycznej, w której miał w obiektywny sposób przedstawiać rzeczy i zjawiska – proza realistyczna przedstawiała je dlatego najczęściej z perspektywy narratora wszechwiedzącego. W prozie nowszej (począwszy od


Question: jaki jest pomnik przyrody?

Answer: prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych.

Context: Pomnik przyrody – prawnie chroniony twór przyrody, szczególnie cenny ze względów naukowych, zabytkowych, kulturowych i innych. == Klasyfikacja == Światowa Komisja IUCN klasyfikuje pomniki przyrody (ang. "natural monument") w kategorii III. == Historia == Termin został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody. Znaczącym propagatorem objęcia ochroną starych drzew był Hugo Conwentz. Pod postacią pomnika przyrody proponował objąć także rzadkie gatunki roślin i zwierząt === Polska === W końcu I wojny światowej, jesienią 1918 roku ukazał się dekret Rady Regencyjnej o opiece nad zabytkami sztuki i kultury zaś w rok później rozporządzenie Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego o ochronie niektórych zabytków przyrody z 15 września 1919 roku.


Question: jak powstaje czarna oliwka?

Answer: Czarne oliwki mogą być pozyskiwane przez oddziaływanie na owoce glukonianem żelaza (II) lub innymi solami żelaza.

Context: w stanie zielonym przeznaczone do spożycia są poddawane obróbce. Może ona obejmować namaczanie w roztworze zasady, w solance, częściowemu odwadnianiu przez obtaczanie w suchej soli lub suszeniu w piecach lub poddanie czynnikowi utleniającemu (pozwala to uzyskać czarną barwę oliwek). Dopuszczane są także inne metody obróbki, których produkt można sprzedawać pod nazwą „oliwki”, jeśli spełnia kryteria podane w "Codex Alimentarius". Czarne oliwki mogą być pozyskiwane przez oddziaływanie na owoce glukonianem żelaza (II) lub innymi solami żelaza. Utleniają i polimeryzują one polifenole, co prowadzi do zmiany barwy. == Znaczenie w kulinariach == Moment udomowienia oliwki i jej pochodzenie nie są dokładnie poznane; stanowią przedmiot sporów. Według Bretona "et al". (2008) oliwka europejska wywodzi się z rejonu Żyznego Półksiężyca, gdzie miano konsumować jej


Question: jaka jest grupa funkcyjna alkoholi?

Answer: Grupa hydroksylowa

Context: Grupa hydroksylowa, grupa wodorotlenowa (-OH) – jednowartościowa grupa funkcyjna zbudowana z atomu tlenu i wodoru. W związkach nieorganicznych grupa hydroksylowa związana z atomem metalu tworzy wodorotlenki i hydroksosole. W wodorotlenkach metali o małej elektroujemności grupa hydroksylowa związana jest z metalem wiązaniem jonowym-. Grupa hydroksylowa związana z metalami tworzy zasady, w których wiązanie jonowe występuje między atomem tlenu i wodoru grupy hydroksylowej. Pod wpływem wody z kwasów oddysocjowuje jon wodorowy. W chemii organicznej jest to grupa funkcyjna alkoholi i fenoli oraz stanowi fragment grupy karboksylowej, charakterystycznej dla kwasów karboksylowych. Jeśli grupa -OH połączona jest z tetraedrycznym atomem węgla, to związek taki nosi nazwę alkoholu. W cząsteczkach alkoholi wielowodorotlenowych grupy -OH muszą być związane z różnymi atomami węgla. Układy zawierające dwie grupy


Question: od którego roku karta pojazdu?

Answer: Została wprowadzona 1 lipca 1999 roku na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Context: Karta pojazdu – dokument wystawiany na konkretny pojazd, zawierający wszystkie niezbędne dane o pojeździe, jak i o właścicielu (zarówno o bieżącym, jak i o poprzednich). Jest to urzędowy dokument w którym odnotowywane są także wszelkie zmiany w pojeździe – przystosowanie auta do zasilania LPG, zmiany dowodu rejestracyjnego, parametrów technicznych pojazdu, dorobienia wtórników tablic rejestracyjnych itp. Została wprowadzona 1 lipca 1999 roku na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Każdy pojazd mechaniczny zarejestrowany w Polsce po dniu 30 czerwca 1999 roku powinien posiadać kartę pojazdu (dla pojazdów zarejestrowanych przed tą datą nie jest wystawiana, z wyjątkiem aut importowanych z zagranicy). Karta wydawana jest w formie książeczki o wymiarach podobnych do wymiarów paszportu i w okładce o kolorze bordowym. Została zniesiona 4


Question: kim z zawodu był św łukasz?

Answer: lekarzem

Context: Antiochii Syryjskiej. Z zawodu był lekarzem (List do Kolosan IV,14). Miał przyjąć chrzest podczas drugiej podróży misyjnej św. Pawła Apostoła (ok. 50 r. n.e.) i zostać jego uczniem. Wedle innych przekazów, Łukasz miał już ok. 40 r. być członkiem gminy chrześcijańskiej w Antiochii. Był razem z Pawłem w Rzymie, Macedonii i GrecjiTwierdzenia, że Łukasz był towarzyszem Pawła wnioskowane są pośrednio z fragmentów Dziejów Apostolskich napisanych w pierwszej osobie liczby mnogiej. Są to następujące fragmenty: Dz 16,10-17 (Łukasz towarzyszy Pawłowi w drodze z Troady do Filippi w Macedonii, podczas trzeciej podróży misyjnej, ok. 51 roku) Dz 20,5-7.13-16; 21,1-8.15-18 (Łukasz towarzyszy Pawłowi w drodze z Filippi do Jerozolimy) Dz 27,1-8.13-20.27-29; 27,37-28,2;28,11-15 (Łukasz towarzyszy Pawłowi w drodze z Jerozolimy do Rzymu na proces).


Question: jaki film zarobił najwięcej pieniędzy?

Answer: Avatar

Context: Lista najbardziej dochodowych filmów przedstawia filmy, które przyniosły największe w historii kina wpływy ze sprzedaży biletów na świecie oraz inne listy związane z ilością największych zarobków w filmowym dziale rozrywki. == Lista filmów o najwyższych wpływach == Kwoty są podane w dolarach amerykańskich, inflacja nie jest uwzględniona. Ponieważ ceny biletów do kina zmieniają się (generalnie rosną), nie powinno się na podstawie tej tabeli wysnuwać wniosków co do popularności filmów, szczególnie jeśli ich daty produkcji są znacząco różne. Dla przykładu, filmem, na który sprzedano najwięcej biletów jest "Przeminęło z wiatrem", którego nie uwzględniono na poniższej liście. Natomiast na najbardziej kasowy film wszech czasów, "Avatar", poszło 2 razy mniej ludzi (w granicach 100 milionów) niż na "Przeminęło z wiatrem" (w granicach 230


Question: jaka dynastia panuje w anglii?

Answer: Windsorowie (do 1917 Sachsen-Coburg-Gotha (Koburgowie))

Context: ** "Elżbieta II, z Bożej łaski, Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i Jej innych Królestw i Posiadłości Królowa, Głowa Wspólnoty Narodów, Obrończyni Wiary" * obecnie ** "Charles III, by God’s grace, the King of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland and his other possessions and territories, Head of the Commonwealth, Defender of the Faith" ** "Karol III, z Bożej łaski król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz innych Jego posiadłości i terytoriów, Głowa Wspólnoty, Obrońca Wiary" W 1521 królowie Anglii uzyskali od papieża prawo noszenia tytułu "Obrońców Wiary". == Władcy Wielkiej Brytanii == === Stuartowie === === Dynastia Hanowerska (Welfowie) === === Windsorowie (do 1917 Sachsen-Coburg-Gotha (Koburgowie)) === == Galeria herbów monarszych ==


Question: kim był papkin?

Answer: Józef Papkin – postać literacka, bohater komedii "Zemsta" (1834) Aleksandra Fredry; najbardziej komiczna postać w utworze.

Context: Józef Papkin – postać literacka, bohater komedii "Zemsta" (1834) Aleksandra Fredry; najbardziej komiczna postać w utworze. == Wygląd i charakterystyka == Jest szczupły, niewysoki, wiotki. Dziwnie się ubiera: z francuska, z peruką, paraduje bez kontusza, w krótkich spodniach, kapeluszu, ze szpadą Artemizą przy boku i dwoma pistoletami pod pachą. Papkin jest kłamliwym, naiwnym, przebiegłym, gadatliwym, błazeńskim, tchórzliwym, impulsywnym samochwałą. == Opis == Józef jest szlachcicem o słabym rodowodzie. Mieszka tymczasowo w zamku Cześnika. Niezbyt imponującą historię rodziny nadrabia opowiadaniem kłamstw i bujd o swym życiu, w czym odbija się jego prawdziwe oblicze – dwulicowego chwalipięty, podszytego tchórzem. Sam o sobie mówi „Jestem Papkin, Lew północy”, co dowodzi o jego skłonności do pustych przechwałek. Jego nazwisko pochodzi od słowa "papka", co


Question: ile osób musi podpisać petycję?

Answer: Ustawa nie określa, ile podpisów powinno się zebrać pod petycją w formie pisemnej (w przeciwieństwie do wniosku o zarządzenie referendum ogólnokrajowego albo lokalnego, a także obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej), aby nadać jej bieg. Wobec powyższego jest możliwe złożenie petycji w tej formie, nawet jeśli podpisała się pod nią jedna osoba fizyczna.

Context: mieszczących się w zakresie zadań i kompetencji adresata petycji. Dopuszcza się wnoszenie petycji w formie pisemnej lub elektronicznej. Nie przewiduje się formy ustnej. Petycja składana za pomocą środków komunikacji elektronicznej może być opatrzona kwalifikowanym podpisem elektronicznym oraz powinna zawierać także adres poczty elektronicznej podmiotu wnoszącego petycję. Ustawa nie określa, ile podpisów powinno się zebrać pod petycją w formie pisemnej (w przeciwieństwie do wniosku o zarządzenie referendum ogólnokrajowego albo lokalnego, a także obywatelskiej inicjatywy ustawodawczej), aby nadać jej bieg. Wobec powyższego jest możliwe złożenie petycji w tej formie, nawet jeśli podpisała się pod nią jedna osoba fizyczna. Aby petycja została rozpatrzona, powinna zawierać: * oznaczenie podmiotu wnoszącego petycję; jeżeli podmiotem wnoszącym petycję jest grupa podmiotów, w petycji należy wskazać oznaczenie każdego


Question: jak duże jest słońce?

Answer: Ma średnicę około 1 392 684 km, około 109 razy większą niż Ziemia

Context: Słońce (łac. "Sol", gr. "Ἥλιος", trb. "Hḗlios"; symbol: ) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce składa się z gorącej plazmy utrzymywanej przez grawitację i kształtowanej przez pole magnetyczne. Jest prawie idealnie kuliste. Ma średnicę około 1 392 684 km, około 109 razy większą niż Ziemia, a jego masa (1,989 kg, około 333 tysięcy razy większa niż masa Ziemi (M⊕)) stanowi około 99,86% całkowitej masy Układu Słonecznego. Około trzy czwarte masy Słońca stanowi wodór, resztę głównie hel. Pozostałe 1,69% (co odpowiada około 5600 ) tworzą cięższe pierwiastki, w tym m.in. tlen, węgiel, neon i żelazo. Słońce uformowało się około 4,567 mld lat temu na skutek zapadania


Question: w jakim roku powstała polska?

Answer: Pierwszą historycznie potwierdzoną datą opisującą dzieje Polski jest rok 966, gdy książę Mieszko I, władca obszarów mieszczących się współcześnie w większości w granicach Polski, przyjął chrzest.

Context: świecie, a 5. w Unii Europejskiej. Polska podzielona jest na 16 województw. Jej największym miastem i jednocześnie stolicą jest Warszawa. Inne metropolie to Kraków, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk, Szczecin. Największą polską aglomeracją policentryczną jest konurbacja górnośląska. Polska jest krajem jednolitym etnicznie – 97% ludności deklaruje narodowość polską. Pierwszą historycznie potwierdzoną datą opisującą dzieje Polski jest rok 966, gdy książę Mieszko I, władca obszarów mieszczących się współcześnie w większości w granicach Polski, przyjął chrzest. W 1025 powstało Królestwo Polskie, którego pierwszym królem był syn Mieszka I, Bolesław I Chrobry. W 1385 Polska zawarła porozumienie z Wielkim Księstwem Litewskim, podpisując akt unii w Krewie; związek ten zacieśniła unia lubelska z 1569, w wyniku czego powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, jedno z największych i


Question: co sie daje do salcesonu?

Answer: z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw.

Context: Salceson – ("wł.") rodzaj wyrobów podrobowych robionych z głowizny wieprzowej, wołowej lub cielęcej z dodatkiem tłuszczu, podrobów, krwi, okrawków mięsa, skórek i przypraw. Mięso na salceson poddaje się peklowaniu, obgotowuje i odpowiednio przyprawia. Tak przygotowaną masą wypełnia się żołądki wieprzowe lub pęcherze wołowe, gotuje i prasuje. Występuje pod różnymi nazwami handlowymi, w zależności od składu, np.: * Włoski (głowizna i skórki wieprzowe, rosół, przyprawy – czosnek, pieprz i kminek) * Czarny (tłuszcz pokrojony w kostkę, głowy, serca, mózgi, nerki, skóry i krew wieprzowa, kasza manna, bułka tarta, rosół, przyprawy) * Brunszwicki (podroby, skórki wieprzowe, krew, rosół, przyprawy) * Saksoński (głowizna i skórki wieprzowe, rosół, krew, podroby, czosnek, kminek, przyprawy) * Ozorkowy (peklowane ozorki wieprzowe, skórki wieprzowe, krew, rosół, przyprawy) *


Question: jak barwi się fenoloftaleina?

Answer: na malinowoczerwoną w środowisku umiarkowanie zasadowym.

Context: Fenoloftaleina (łac. "Phenolophthaleinum") – organiczny związek chemiczny, stosowany głównie jako wskaźnik pH. W stanie czystym jest to bezbarwna substancja krystaliczna, słabo rozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w alkoholach. W laboratoriach spotykana jest głównie jako ok. 1% bezbarwny roztwór w etanolu. Fenoloftaleina jest wskaźnikiem alkacymetrycznym, tzn. zmienia formę z bezbarwnej w środowisku umiarkowanie kwasowym lub obojętnym na malinowoczerwoną w środowisku umiarkowanie zasadowym. Zalecana głównie do miareczkowania roztworów słabych kwasów mocnymi zasadami, gorsze wyniki uzyskiwane są dla miareczkowania silnie rozcieńczonych mocnych kwasów mocnymi zasadami (i odwrotnie); dla pozostałych układów miareczkowania nie nadaje się na wskaźnik. Jest też stosowana przy produkcji tzw. papierków uniwersalnych. Zakres pH zmiany barwy: 8,3–10,0. W skrajnych wartościach pH zachodzą dodatkowe zmiany barwy: w roztworach silnie kwasowych (pH<0) przybiera kolor


Question: czym była wielka schizma wschodnia?

Answer: rozłam w chrześcijaństwie na Kościół wschodni i zachodni.

Context: Wielka schizma wschodnia – rozłam w chrześcijaństwie na Kościół wschodni i zachodni. Za symboliczną datę tego wydarzenia przyjmuje się rok 1054. Nie był to jednorazowy akt, lecz proces, który rozciągał się w szerokich ramach chronologicznych, trwający aż do XIII w. Wtedy wiele osób nie zdawało sobie sprawy z istnienia schizmy. Winą za jej powstanie obarcza się zarówno Rzym, jak i Konstantynopol. Wielką schizmę poprzedziły dwie inne: schizma akacjańska (484–519) i schizma Focjusza (861–867). == Geneza == Podział Kościoła na część wschodnią i zachodnią sięgał czasów Imperium Rzymskiego, kiedy to cesarz Teodozjusz I Wielki w 395 r. podzielił cesarstwo na zachodniorzymskie i wschodniorzymskie. Stało się tak, ponieważ tereny imperium były zbyt rozległe i wykazywały dużą odmienność kulturową. Zachód był światem łaciny


Question: kto zamknął polskie stocznie?

Answer: rząd premiera Mieczysława Rakowskiego

Context: liczących się stoczni polskich, Stocznia Gdańska została postawiona w stan likwidacji przez rząd premiera Mieczysława Rakowskiego pod pretekstem słabych wyników ekonomicznych.Unikatowy żaglowy statek wycieczkowy „Gwarek” budowany w tym okresie z braku funduszy nie został ukończony. Jego kadłub przez kilka lat rdzewiał w jednym z basenów Stoczni Gdańskiej, po czym został sprzedany za granicę, przebudowany na luksusowy statek wycieczkowy jako pięciomasztowy żaglowiec, który pływa od 2001 po morzach świata jako „Royal Clipper” * Pod koniec lat 80. wzrosła znowu aktywność społeczeństwa, domagającego się legalizacji NSZZ „Solidarność” i powrotu na drogę demokratycznych przemian. Miały miejsce kolejne demonstracje robotnicze z udziałem przyjętego ponownie po stanie wojennym do pracy Lecha Wałęsy, laureata pokojowej Nagrody Nobla z 1982, grupowe przemarsze pod Pomnik Poległych Stoczniowców i


Question: kto przyczynił się do rozbiorów polski?

Answer: Minister pruski Ewald Friedrich von Hertzberg

Context: podnosiły historyczne pretensje do zagarniętych ziem Rzeczypospolitej. Minister pruski Ewald Friedrich von Hertzberg w "Wykładzie Praw", przekonywał, że prawa do Wielkopolski nabyła Nowa Marchia Brandenburska. W inspirowanych przez nie publikacjach obwiniano Polaków o doprowadzenie do katastrofy ich pozbawionego rządu i zacofanego państwa. Akcję tę popierały zafascynowane absolutyzmem oświecone środowiska francuskie i niemieckie. Wywody ministra Hertzberga trafiły do "Encyclopédie", a Voltaire gratulował Fryderykowi II akcji rozbiorowej. == Akt rozbioru == Bezpośrednim i wygodnym pretekstem dokonania rozbioru stała się nieudana próba porwania 3 listopada 1771 króla Stanisława II Augusta przez spiskowców, związanych z konfederatami barskimi. Wszystkie trzy dwory rozpętały kampanię, jakoby był to dowód na niezdolność Rzeczypospolitej do utrzymania porządku i jedności wewnętrznej oraz że jej stan anarchii jest zagrożeniem dla trzech


Question: jaki tytuł nosi żona króla?

Answer: królowa

Context: polskiej terminologii nie ma wyraźnego rozróżnienia pomiędzy tymi dwiema odmiennymi funkcjami. Zgodnie z tradycją, małżonka monarchy zostaje koronowana. == Tytuły małżonek władców == * cesarzowa – żona cesarza ** szachbanu – żona szacha * caryca – żona cara * królowa – żona króla ** sułtanka – żona sułtana ** maharani – żona maharadży ** chanum – żona chana * wielka księżna – żona wielkiego księcia * arcyksiężna – żona arcyksięcia * księżna – żona księcia == Małżonek królowej == W przypadku, gdy królowa pełni funkcje głowy państwa, jej mąż nosi najczęściej honorowy tytuł "książę małżonek" lub inny. Rzadką praktyką jest nadawanie takiemu mężczyźnie tytułu "króla". == Małżonki władców == * Austriackie cesarzowe * Angielskie królowe * Belgijskie królowe * Bułgarskie


Question: jak zmarł chada?

Answer: zmarł na izbie przyjęć w trakcie badań.

Context: ponieważ Chada znalazł się w szpitalu. 18 marca, z powodu agresywnego zachowania, został przewieziony do szpitala psychiatrycznego w Rybniku, w którym zmarł na izbie przyjęć w trakcie badań. Prokuratura Okręgowa w Gliwicach tego samego dnia wszczęła w sprawie śmierci rapera śledztwo. Został pochowany we wtorek 27 marca 2018 na cmentarzu w podwarszawskim Józefowie. Mszę pogrzebową odprawił ksiądz Jakub Bartczak, także raper. === Upamiętnienie === 15 listopada 2019 miała miejsce premiera filmu "Proceder" o życiu Chady. W tym samym czasie wytwórnia Step Records wydała dwupłytową składankę z muzyką do tego filmu "Proceder: Żyj aż do bólu", która uzyskała status złotej płyty == Dyskografia == === Albumy studyjne === === Albumy kolaboracyjne === === Single === === Inne === == Teledyski ==


Question: w jakim sporcie rzucamy piłką?

Answer: Krykiet

Context: Krykiet (ang. "cricket") – sport drużynowy, w którym mecze rozgrywane są między dwiema drużynami po jedenastu zawodników. Pochodzi z Anglii, gdzie podobna gra była znana już na przełomie XIII i XIV wieku. Mecze krykietowe rozgrywane są na trawiastym boisku o kształcie zbliżonym do owalnego, w środku którego znajduje się płaski pas (ang. "pitch" – dosłownie: "murawa") długości 20,12 m. Na końcach pasa ustawione są bramki (ang. "wicket") – trzy wbite w ziemię drewniane słupki (ang. "stump" – dosłownie: "pniak", "kijek"). Gracz jednej z drużyn rzuca twardą piłkę z korka obłożonego skórą, o obwodzie 224–229 mm, w kierunku przeciwległej bramki, tak aby w nią trafić, a gracz drugiej drużyny (ang. "batsman") broni jej przed uderzeniem za pomocą drewnianego kija. Jeszcze jeden


Question: ile działów ma księga wieczysta?

Answer: Księga wieczysta, zarówno papierowa jak i elektroniczna, składa się z 4 działów (w rzeczywistości z pięciu, bo dział pierwszy dzieli się na dwa)

Context: potest quam ipse habet), * pierwszeństwo praw wpisanych – ograniczone prawa rzeczowe wpisane do księgi wieczystej mają pierwszeństwo przed takimi prawami niewpisanymi do księgi. Dane wpisywane do księgi wieczystej dzieli się tradycyjnie według działów, w których są wpisywane. Księga wieczysta, zarówno papierowa jak i elektroniczna, składa się z 4 działów (w rzeczywistości z pięciu, bo dział pierwszy dzieli się na dwa), w których wpisuje się: # dział I: ## dział I-O: "„Oznaczenie nieruchomości”" – dane pochodzące z ewidencji gruntów, pozwalające na dokładne oznaczenie nieruchomości, ## dział I-Sp: „Spis praw związanych z własnością” – ewentualne prawa związane z prawem własności wpisanej nieruchomości, # dział II – oznaczenie właściciela (właścicieli) lub użytkownika wieczystego, oraz sposobu w jaki nabył on nieruchomość, # dział


Question: jakim hasłem zrywano sejmy od 1652 r?

Answer: liberum veto

Context: raz pierwszy zerwał Sejm, używając "liberum veto", podstarości upicki, poseł województwa trockiego, Władysław Wiktoryn Siciński (klient hetmana wielkiego litewskiego – Janusza Radziwiłła) w dniu 9 marca 1652. Jednak w rzeczywistości Siciński nie zgodził się jedynie na prolongatę obrad sejmu poza przewidziany prawnie czas 6 tygodni. Marszałek Izby, Andrzej Maksymilian Fredro, 11 marca, kiedy Siciński nie stawił się na obrady, uznał zerwanie za obowiązujące. Z tej samej przyczyny – brak zgody na prolongatę – rozszedł się sejm zwyczajny, zwołany w 1639 z powodu protestu Jerzego Sebastiana Lubomirskiego. Jeszcze w 1659 Sejm jednomyślnie postanowił przeprowadzić reformę i wyznaczył komisję do opracowania odpowiedniego projektu, potem projekt trafił do rady królewskiej, gdzie utkwił. Na sejmie 1664/1665 stwierdzono, że sejmu nie można zerwać przed końcowym


Question: kto dowodził w bitwie pod kircholmem?

Answer: Wojsko polsko-litewskie pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza

Context: Bitwa pod Kircholmem (obecnie miejscowość Salaspils na Łotwie, 25 km na południowy wschód od Rygi) – bitwa stoczona 27 września 1605 w czasie polsko-szwedzkiej wojny o Inflanty w latach 1600–1611. Przyczyną bitwy były zmagania o . Dodatkowym czynnikiem była walka o tron szwedzki między Karolem Sudermańskim a Zygmuntem III Wazą. == Wstęp == Było to jedno z najświetniejszych zwycięstw I Rzeczypospolitej. Wojsko polsko-litewskie pod dowództwem hetmana polnego litewskiego Jana Karola Chodkiewicza (1040 piechoty, 2400 jazdy i 4 bądź 7 dział, w tym chorągwie kozackie, tatarskie i kurlandzkie), głównie dzięki użyciu przez wodza litewskiego husarii jako siły przełamującej, rozgromiły ponad trzykrotnie liczniejszą armię szwedzką pod dowództwem Karola IX Wazy (8500 piechoty, 2500 jazdy i 11 dział – oprócz Szwedów walczyli zaciężni


Question: ilu wiernych w polsce?

Answer: w Polsce około 2,5 mln wiernych

Context: w Polsce około 2,5 mln wiernych, którzy należą do około 140 rozmaitych wspólnot formacyjnych i charytatywnych. Do najbardziej znaczących grup należą: * Akcja Katolicka – erygowana przez Episkopat Polski w 1996 * Droga Neokatechumenalna * Domowy Kościół * Klub Inteligencji Katolickiej * Opus Dei – działające w Polsce od 1989 * Ruch Odnowy w Duchu Świętym * Ruch Światło-Życie – założony przez ks. Franciszka Blachnickiego * Wspólnota Życia Chrześcijańskiego – związana z zakonem jezuitów * Żywy Różaniec * Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego „Zawisza” – ruch harcerski, którego głównym celem jest wzbudzanie w młodych ludziach wartości katolickich W Polsce działają też liczne świeckie stowarzyszenia katolickie, jak np. Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży czy Katolickie Stowarzyszenie Dziennikarzy. Istnieją także Fundacje zajmujące się promocją wartości katolickich:


Question: kiedy walentynki?

Answer: przypadające 14 lutego.

Context: Walentynki (ang. "Valentine’s Day") – coroczne święto zakochanych przypadające 14 lutego. Nazwa pochodzi od św. Walentego, którego wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest również tego dnia. Zwyczajem w tym dniu jest wysyłanie listów zawierających wyznania miłosne (często pisane wierszem). Na Zachodzie, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, czczono św. Walentego jako patrona zakochanych. Dzień 14 lutego stał się więc okazją do obdarowywania się drobnymi upominkami. == Historia walentynek == Walentynki są obchodzone w południowej i zachodniej Europie od średniowiecza. Europa północna i wschodnia dołączyła do walentynkowego grona znacznie później. Pomimo katolickiego patrona tego święta, czasem wiązane jest ono ze zbieżnym terminowo zwyczajem pochodzącym z Cesarstwa Rzymskiego, polegającym głównie na poszukiwaniu wybranki serca, np. przez losowanie jej imienia ze


Question: z kim polska ma sojusze?

Answer: Wielką Brytanią

Context: Polsko-brytyjski układ sojuszniczy – traktat sojuszniczy zawarty 25 sierpnia 1939 pomiędzy Wielką Brytanią a Polską. W imieniu rządów polskiego oraz brytyjskiego podpisali go ambasador Rzeczypospolitej w Wielkiej Brytanii Edward Raczyński oraz sekretarz spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii lord Edward Halifax. Umowa zawierała osiem artykułów jawnych oraz 4 artykuły tajne. Zarejestrowany przez Sekretariat Ligi Narodów 3 stycznia 1940 zgodnie z wymogami stawianymi przez Traktat Wersalski w art. 18. == Treść dokumentu == Traktat sojuszniczy rozwijał wcześniejsze, jednostronne gwarancje brytyjskie z 31 marca 1939 i gwarancje dwustronne zawarte w protokole podpisanym 6 kwietnia 1939 w trakcie wizyty w Londynie ministra spraw zagranicznych RP Józefa Becka z brytyjskim sekretarzem spraw zagranicznych lordem Halifaxem. Traktat był dokumentem prawa międzynarodowego zobowiązującym obie strony sygnujące do udzielenia


Question: jaka planeta jest najmniejsza?

Answer: Merkury

Context: planet skalistych Układu Słonecznego. Pod względem wielkości jest to najmniejsza planeta Układu Słonecznego – jego średnica wynosi 4879 km. Merkury jest mniejszy (choć ma większą masę) niż największe naturalne satelity planet gazowych, Ganimedes i Tytan. Składa się on w 70% z metali, a w 30% z krzemianów. Gęstość Merkurego, która wynosi 5,427 g/cm³, jest drugą co do wielkości w Układzie Słonecznym i nieznacznie mniejsza od gęstości Ziemi wynoszącej 5,514 g/cm³. Nie uwzględniając efektu kompresji przez grawitację, gęstość planety wynosiłaby 5,3 g/cm³, a Ziemi – 4,4 g/cm³. Dane o gęstości planety pozwalają dowiedzieć się więcej o jej strukturze wewnętrznej. Podczas gdy gęstość Ziemi wynika w dużej mierze z kompresji jej masy poprzez grawitację (szczególnie w jądrze), mniejsza masa sprawia, że warstwy


Question: gdzie powstał hymn polski?

Answer: Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy)

Context: Mazurek Dąbrowskiego () – polska pieśń patriotyczna z 1797 roku, od 26 lutego 1927 oficjalny hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej. == Historia hymnu == Słowa hymnu – nazywanego "Pieśnią Legionów Polskich we Włoszech" – zostały napisane przez Józefa Wybickiego. Autor melodii, opartej na motywach ludowego mazurka (właściwie mazura) pozostaje nieznany. Początkowo sądzono, że melodię tę skomponował książę Michał Kleofas Ogiński (twórca poloneza – "Pożegnanie ojczyzny"), potem materiały archiwalne temu zaprzeczyły i do dziś najczęściej autorzy śpiewników i prac naukowych podają określenie „melodia ludowa” (a niektórzy dodają do tego asekuracyjny znak zapytania). Pieśń powstała w mieście Reggio nell’Emilia w ówczesnej Republice Cisalpińskiej (obecnie północne Włochy), jednak dokładna data i okoliczności jej napisania oraz pierwszego wykonania nie są pewne, do dziś pozostając przedmiotem


Question: jakie lata są przestępne?

Answer: Przykłady lat przestępnych: 2016, 2020, 2024, 2028 czy 2032.

Context: Rok przestępny – rok kalendarzowy, którego długość (366 dni) – w celu dopasowania roku kalendarzowego do roku zwrotnikowego – jest zwiększona w stosunku do lat nieprzestępnych (365 dni). Występuje wyłącznie w kalendarzach o rachubie opartej na obiegu Ziemi dookoła Słońca lub o rachubie kombinowanej (Księżyc i Słońce). Przykłady lat przestępnych: 2016, 2020, 2024, 2028 czy 2032. W kalendarzu gregoriańskim (obowiązującym m.in. w Polsce), rok przestępny jest dłuższy o jeden dzień występujący w lutym, który ma wtedy 29 dni zamiast 28 dni. Dodatkowym dniem w kalendarzu liturgicznym tradycyjnie nie jest jednak 29 lutego, ale dzień dodawany między 23 a 24 lutego. Dodanie tego dnia powoduje przesunięcie obchodzonych w Kościele katolickim wspomnień świętych w okresie 24–28 lutego na następny dzień. Wiąże się


Question: kto organizuje wybory prezydenckie?

Answer: Państwowa Komisja Wyborcza wraz z jej organem wykonawczym – Krajowym Biurem Wyborczym.

Context: Wybory w Polsce obecnie przeprowadza się dla wyboru Prezydenta RP (wybory prezydenckie), posłów na Sejm i senatorów (wybory parlamentarne), posłów do Parlamentu Europejskiego (wybory europejskie), a także radnych sejmików województw, rad powiatów i gmin oraz prezydentów lub burmistrzów miast i wójtów (wybory samorządowe). Za organizację i przebieg wyborów odpowiada w Polsce Państwowa Komisja Wyborcza wraz z jej organem wykonawczym – Krajowym Biurem Wyborczym. == Historia wyborów w Polsce == === I Rzeczpospolita === Wybory w Polsce mają długą tradycję, od czasów pierwszego Sejmu walnego w 1493, który był przedstawicielstwem szlachty wybranej na sejmikach ziemskich; Sejm zwoływany był co 2 lata na okres 6 tygodni, sejmiki zaś wybierały po 2 posłów (związanych instrukcjami). W czasach I Rzeczypospolitej najdonioślejsze znaczenie miał wybór


Question: z ilu części składa się komputer?

Answer: składa się z trzech typów podstawowych elementów

Context: zorientować się, że do jego wykonania wystarczy użyć prostego równania: : 1+2+3+...+(n-1)+n = \frac{n(n+1)}{2}; n=1000 Innymi słowy komputer wykona postawione przed nim zadanie, nie zastanawiając się nad efektywnością wykonanej przez niego „pracy”. == Podstawowe elementy komputera == Większość współczesnych komputerów opartych jest na tzw. architekturze von Neumanna (od nazwiska Johna von Neumanna), tj. składa się z trzech typów podstawowych elementów: * procesora – podzielonego na część arytmetyczno-logiczną, czyli układu, który faktycznie wykonuje wszystkie konieczne obliczenia oraz część sterującą (często obok CPU obecny jest także GPU czy procesor dźwięku) * pamięci RAM – (od ang. Random Access Memory), czyli układy scalone, które przechowują program i dane (umożliwia to m.in. samomodyfikację programu) oraz bieżące wyniki obliczeń procesora i stale, na bieżąco wymienia


Question: jak na imię ma cleo?

Answer: Joanna

Context: Cleo, właśc. Joanna Krystyna Klepko (ur. 25 czerwca 1983 w Szczecinie) – polska piosenkarka, autorka tekstów, malarka i projektantka mody, z wykształcenia architekt krajobrazu. Karierę zaczynała w chórze gospel Soul Connection. W latach 2004–2005 współtworzyła duet Dwie Asie, który udzielał się wokalnie w utworach wykonawców hip-hopowych, takich jak Pih czy Endefis. W latach 2007–2013 występowała gościnnie m.in. na nagraniach raperskich Onara czy WSRH. Od 2013 współpracuje z Donatanem, z którym wydała album studyjny "Hiper/Chimera" (2014) i solowe "Bastet" (2016), "superNOVA" (2020) oraz "vinyLOVA" (2022). Pierwszą płytę promowali m.in. singlem „My Słowianie”, z którym zajęli 14. miejsce w finale 59. Konkursu Piosenki Eurowizji. Z pierwszą płytą dotarła na szczyt listy najchętniej kupowanych albumów w Polsce. Za sprzedaż swoich albumów i singli


Question: kim byli wikingowie?

Answer: Wikingowie – najemni wojownicy, którzy od VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym.

Context: Wikingowie – najemni wojownicy, którzy od VIII wieku podejmowali dalekie wyprawy o charakterze kupieckim, rabunkowym lub osadniczym. Główne siedziby posiadali głównie w basenie Morza Bałtyckiego i półwyspu skandynawskiego. Organizatorami wypraw do krajów Europy Zachodniej byli m.in. Normanowie duńscy i norwescy, a także mieszkańcy dzisiejszej Szwecji południowej (prowincje Bohuslän, Halland, Uppland, Skania i Blekinge). Normanowie skandynawscy, głównie Swionowie, organizowali wyprawy do krajów położonych na wschód i południe od ich ojczyzny, docierając do Bułgarii Kamskiej, Rusi Kijowskiej, Bizancjum, a nawet Kalifatu Bagdadzkiego. Wikingowie dotarli też do Ameryki Północnej na długo przed Kolumbem. Dopłynęli do półwyspu Labrador – Winlandii (wschodnie wybrzeże Kanady). == Nazewnictwo == === Etymologia === Słowo "wiking" pochodzi od nazwy orężnych wypraw morskich: „viking”. Słowo to początkowo łączono ze staronordyjskim


Question: kto zbudował labirynt minotaura?

Answer: zaprojektowanym przez Dedala

Context: sprawiając, że Pazyfae zapałała do byka miłością. Groźny Minotaur został zamknięty przez króla Krety Minosa w zaprojektowanym przez Dedala Labiryncie, który znajdował się pod pałacem w Knossos. Minos pokonał Ateńczyków i zażądał, żeby co 9 lat (według innych wersji – co roku, co 3 lata), 7 młodzieńców i 7 panien było przysyłanych w ofierze Minotaurowi (w jednej z wersji mitu jako kara za śmierć Androgeosa, syna Minosa). Za trzecią ofiarą zgłosił się królewicz Tezeusz, który miał za zadanie zabić potwora. Minotaur strzegł labiryntu. Pomogła mu córka Minosa, Ariadna, zauroczona odwagą młodzieńca, która za pomocą kłębka nici ułatwiła mu powrót z Labiryntu, a magiczny miecz pozwolił zabić Minotaura. W ten sposób Tezeusz wyprowadził Ateńczyków żywych z Labiryntu, w którym zabił Minotaura.


Question: ile armat ma bateria?

Answer: 2 do 8 armat przeciwlotniczych.

Context: Bateria artylerii przeciwlotniczej - pododdział wojsk obrony przeciwlotniczej przeznaczony do zwalczania statków powietrznych przeciwnika: balonów, sterowców, samolotów i śmigłowców. Jest uzbrojona zwykle w 2 do 8 armat przeciwlotniczych. Bateria składa się z pododdziału dowodzenia, 2-3 plutonów ogniowych oraz pododdziału zaopatrywania. Baterie artylerii przeciwlotniczej wchodzą w skład dywizjonów lub pułków artylerii przeciwlotniczej lub innych rodzajów wojsk (np. dywizji piechoty). Działając samodzielnie, bateria otrzymuje jeden obiekt do osłony przed atakami samolotów i śmigłowców przeciwnika z małych i średnich wysokości. W szczególnych wypadkach może być użyta do zwalczania czołgów i wozów opancerzonych. Zobacz np. *bateria *16 bateria artylerii przeciwlotniczej Kategoria:Artyleria Kategoria:Baterie


Question: kiedy powstała grupa mokotowska?

Answer: Grupa mokotowska powstała w 1994 roku.

Context: Grupa mokotowska, gang mokotowski – polska zorganizowana grupa przestępcza, wywodząca się z gangu pruszkowskiego. Grupa była aktywna w latach 1994–2014, po 2000 roku grupa usamodzielniła się. Działała ona na terenie Warszawy i okolic. Gangsterzy zajmowali się handlem narkotykami, wymuszaniem haraczy, porwaniami dla okupu i morderstwami. Nazwa gangu pochodzi od warszawskiej dzielnicy Mokotów. == Początki działalności == Grupa mokotowska powstała w 1994 roku. Początkowo podlegała gangowi pruszkowskiemu. Od początku liderem grupy mokotowskiej był Andrzej H. ps. „Korek”. Grupa była bardzo hermetyczna. Aby zostać jej członkiem, kandydat musiał mieć poparcie innego członka gangu, a następnie popełnić wspólnie określone przestępstwa. Po teście nowa osoba wchodziła w skład jednej z podgrup, zajmującej się konkretną działalnością. Po rozbiciu gangu pruszkowskiego w 2000 roku grupa mokotowska


Question: kto brał udział w wojnie stuletniej?

Answer: głównie oddziały francuskie i angielskie

Context: owe stosunki. Drugą przyczyną, która nabrała znaczenia jednak dopiero w późniejszej fazie wojny, był konflikt sukcesyjny, powstały po śmierci w 1328 ostatniego z najstarszej linii Kapetyngów Karola IV. Do tronu po zmarłym władcy zgłosiło roszczenia trzech pretendentów: dwaj bratankowie Filipa Pięknego i jego wnuk ze strony córki Izabeli, król Anglii Edward III. Biorąc pod uwagę długość i złożoność wojny stuletniej, można uznać, że była to pierwsza wojna ogólnoeuropejska. Choć w walkach brały udział głównie oddziały francuskie i angielskie, każda ze stron szukała sojuszników. Walki toczyły się na licznych frontach, nie tylko we Francji i Anglii, ale również w Hiszpanii, Niderlandach i Szkocji. == Tło konfliktu == Narastająca w XIII wieku wzajemna wrogość królów Anglii i Francji związana była z posiadłościami


Question: jaki utwór nazywamy epopeją narodową?

Answer: utwór literacki (epos) o istotnym znaczeniu dla narodu lub grupy społecznej, przedstawiający jej dzieje w przełomowym momencie.

Context: Epos narodowy, epopeja narodowa – utwór literacki (epos) o istotnym znaczeniu dla narodu lub grupy społecznej, przedstawiający jej dzieje w przełomowym momencie. Określenie to przyznawane jest zwykle jednemu dziełu literatury narodowej, które według materiałów historycznych czy tradycji ma najwierniej oddawać charakterystyczne dla epoki rysy narodu lub jego warstwy, osiągając jednocześnie wysoki stopień artyzmu. Za pierwsze eposy narodowe uznano "lliadę" oraz "Odyseję" spisane przez Homera. Przedstawiają one historie herosów walczących z przeciwnościami losu. Polskim przykładem eposu jest "Pan Tadeusz" autorstwa Adama Mickiewicza, gdzie mamy do czynienia z historią okupowanego narodu, który widzi nadzieję na niepodległość w nadchodzących wojskach Napoleona. Poniższa lista przedstawia spis eposów poszczególnych narodów wraz z ich czasem powstania. Wiele spośród nich było przekazywanych ustnie z pokolenia na pokolenie,


Question: ile osób siedzi w więzieniu w polsce?

Answer: ok. 81 tys.

Context: z lawinowym wzrostem wydawanych wyroków pozbawienia wolności. == System więzienny w Polsce == W polskim systemie penitencjarnym jest 87 zakładów karnych oraz 34 oddziały zewnętrzne zakładów karnych różnego typu, na które łącznie przypada około 83 tys. miejsc więziennych. Osadzonych jest ok. 81 tys., a oczekujących na osadzenie 30 tys. W polskich więzieniach jest więc przestrzegane prawo minimum 3 m² w celi na osadzonego. (dane z grudnia 2011 r.). Rocznie zakłady karne w Polsce opuszcza około 90 tys. osób średnio w miesiącu 7650 a przyjmowanych jest około 7400 skazanych. Problemem są narkomani, którzy na leczenie w specjalnym zakładzie muszą czekać nawet 2 lata. Oprócz kary pozbawienia wolności polskie ustawodawstwo przewiduje inne środki walki z przestępczością: karę ograniczenia wolności i dozór kuratora.


Question: kim byli wandale?

Answer: grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed wielką wędrówką ludów Europę Środkową.

Context: Wandalowie () – grupa plemion wschodniogermańskich, zamieszkująca przed wielką wędrówką ludów Europę Środkową. Dzielili się na Silingów i Hasdingów, część badaczy jako wandalskie zalicza też plemiona Wiktofalów, Lakringów i Hariów. W noc sylwestrową 406 roku wraz ze Swebami i Alanami przekroczyli zamarznięty Ren w pobliżu Moguncji, po czym przez trzy lata pustoszyli Galię. W trakcie dalszej wędrówki po Cesarstwie Zachodniorzymskim dotarli do Północnej Afryki, gdzie po zdobyciu Kartaginy założyli własne państwo (439 r.), które przetrwało wiek i zostało ostatecznie podbite przez Cesarstwo Bizantyńskie w latach 533–534. == Historia == === Wandalowie w Europie Środkowej === Wśród badaczy dominuje pogląd o związku Wandalów, przebywających od III w. p.n.e. na ziemiach obecnie polskich, z kulturą przeworską. Stanowili istotny komponent wieloetnicznego Związku Lugijskiego.


Question: jakie jest główne założenie programu gambit?

Answer: Celem jest ukierunkowanie działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Context: GAMBIT 2000 – Krajowy Program Poprawy Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Celem jest ukierunkowanie działań na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. W programie "GAMBIT 2000" jest kilka zagadnień, na których należy skupić działania w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu: * nadmierna prędkość, * niechronieni użytkownicy dróg, * ciężkość wypadków, * przejścia dróg przez małe miejscowości, * miejsca koncentracji wypadków drogowych. W programie GAMBIT 2000 przyjęto dwa cele ilościowe: * krótkoterminowy -zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych do 5500 w roku 2003 (o 13% w stosunku do roku 2000) * długoterminowy – zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych wypadków drogowych do 4000 w roku 2010 (o 36% w stosunku do roku 2000) Ponadto postanowiono wprowadzić trzy cele szczegółowe: * wdrożyć środki poprawy brd w obszarze siedmiu


Question: jakie jest główne zadanie controllingu w przedsiębiorstwie?

Answer: Istotnym zadaniem controllingu jest scalenie zazwyczaj oderwanych od siebie czynności kontrolnych w jedną spójną całość.

Context: kontrolę. Istotnym zadaniem controllingu jest scalenie zazwyczaj oderwanych od siebie czynności kontrolnych w jedną spójną całość. == Miejsce controllingu w obszarach zarządzania i kontroli przedsiębiorstwem == Działanie controllingu polega na stałym monitorowaniu funkcjonowania przedsiębiorstwa pod kątem stopnia realizacji celów i dopasowania się przedsiębiorstwa do zmieniającego się otoczenia oraz przekazywaniu informacji zarządzającym o potrzebie podejmowania działań korygujących. Monitorowanie przedsiębiorstwa odbywa się za pośrednictwem dwóch mechanizmów: sprzężenia zwrotnego ("feed-back") oraz sprzężenia wyprzedzającego ("feed-forward"). Istotą sprzężenia zwrotnego jest porównywanie wartości planowanych z uzyskiwanymi, wraz z analizą odchyleń. Jednak sama świadomość istniejących odchyleń nie jest wystarczająca do podjęcia właściwych działań korygujących. Konieczna jest jeszcze znajomość zagrożeń, które mogą powstać jako efekt pojawiających się odchyleń (sprzężenie wyprzedzające). Dlatego po przeprowadzonej analizie odchyleń wprowadza się działania


Question: ile pięter ma pałac kultury?

Answer: 42

Context: ==== W przeszłości z Pałacu Kultury nadawały między innymi radiowa Jedynka, Dwójka, Trójka, PR24, RMF Classic, Radio Eska, Vox FM, Radio Wawa czy Eska Rock, jednak między grudniem 2016 roku a lipcem 2017 roku wszystkie wymienione stacje przeniosły się na inne wieżowce w Warszawie. Na początku 2019 roku iglicę PKiN opuściło Radio Muzo.FM, a w lipcu 2019 roku – Radio Maryja. ==== Programy telewizyjne – cyfrowe ==== ==== Programy radiowe – cyfrowe ==== == Dane techniczne == Opracowano na podstawie materiału źródłowego * konstrukcja budynku: rama stalowa, wewnętrzny trzon stalowy, fundament skrzynkowy żelbetowy * wysokość: 237 m ze wspornikiem antenowym (stanowiącym integralną część iglicy), 187,80 bez iglicy 167,68 m bez „korony” * liczba pięter: 42 * liczba pomieszczeń: 3288 *


Question: z jakiego materiału można zrobić rzeźbę?

Answer: metali szlachetnych, tworzywa sztucznego, kości słoniowej, gipsu, gliny, brązu, wosku i

Context: metali szlachetnych, tworzywa sztucznego, kości słoniowej, gipsu, gliny, brązu, wosku i in. === Rzeźby w drewnie === Rzeźby powstają w wyniku sukcesywnego wybierania materiału. Najczęściej spotykanym gatunkiem drewna, z którego wykonywane są rzeźby na terenie Polski, jest lipa. Przyjmuje się, że wszystkie drzewa liściaste mogą stanowić materiał dla rzeźbiarza. Niektóre gatunki, bardziej szlachetne, charakteryzują się większą trwałością i twardością, są to dąb, jesion, orzech, kasztanowiec. Gatunki te ze względu na swoją cenę zazwyczaj wykorzystywane są do tworzenia rzeźb przeznaczonych do ekspozycji pod zadaszeniem. Rzeźby plenerowe o znacznych gabarytach najczęściej wykonywane są z topoli świeżo ściętej, ponieważ po wysuszeniu ten gatunek drewna jest bardzo trudny w obróbce. Do mniej popularnych gatunków drewna, z których można wykonywać rzeźby, należą: brzoza, jabłoń, śliwa,


Question: co według autora stanowi stały motyw twórczości schulza?

Answer: Stale powracające motywy na rysunkach Schulza to: kobieta-idol i bałwochwalcy, sceny sadomasochistyczne, sceny przy stole, sceny na ulicy, dorożki, judaica i akty kobiece.

Context: wojny światowej. Twórczość Schulza – zarówno plastyczna, jak i pisarska – to opowieść o jego własnych słabościach, zawiłościach psychiki, obsesjach, pasjach i kompleksach. Stale powracające motywy na rysunkach Schulza to: kobieta-idol i bałwochwalcy, sceny sadomasochistyczne, sceny przy stole, sceny na ulicy, dorożki, judaica i akty kobiece. Ponadto zachowały się wykonane przez Schulza portrety i autoportrety, projekty okładek do własnych książek, ilustracje do własnych opowiadań (w szczególności do "Księgi", "Dodo", "Edzia", "Emeryta" oraz "Wiosny" – z tym opowiadaniem łączy się wielokrotnie powtarzany motyw dorożki) oraz ilustracje do pierwszego wydania "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza. Odnaleziono także rysunki, które prawdopodobnie były ilustracjami do zaginionego "Mesjasza". Na rysunkach Schulza postaci ludzkie, zwłaszcza męskie, często są zdeformowane, stanowią jakby karykaturę samych siebie, skarloną wersję. Tło rysowanych


Question: kto odkrył indie?

Answer: Vasco da Gama

Context: okresie dominacji islamu na północy, południe kraju było silnie podzielone i coraz to inne dynastie zdobywały nad nim przejściową hegemonię. Zjednoczyło się dopiero w XIV wieku na ponad dwieście lat pod berłem królestwa Widźajanagaru. Potęgę Widźajanagaru złamał dopiero sojusz sułtanatów dekańskich, które powstały w XVI wieku po rozpadzie państwa Bahmanidów. == Państwo Wielkich Mogołów == Dla nowożytnej Europy Indie odkrył Vasco da Gama, który opływając Afrykę, w 1498 r. dotarł do Kalikatu na Wybrzeżu Malabarskim. Nieco później, w 1526 r., pochodzący z Fergany wódz Babur pokonał pod Panipatem ostatniego sułtana Delhi i założył dynastię Wielkich Mogołów. Najwybitniejszym jej przedstawicielem był Akbar, który objął tron w 1556 r. i panował do 1606 r. W tym czasie zbudował imperium obejmujące większą część


Question: kto postawił mur berliński?

Answer: Robotnicy budowali go na polecenie kierownictwa SED pod nadzorem policji Volkspolizei i żołnierzy Narodowej Armii Ludowej (niem. "Nationale Volksarmee", NVA)

Context: === Plan budowy muru w Berlinie był tajemnicą rządu NRD. Robotnicy budowali go na polecenie kierownictwa SED pod nadzorem policji Volkspolizei i żołnierzy Narodowej Armii Ludowej (niem. "Nationale Volksarmee", NVA) – wbrew wcześniejszym zapewnieniom przewodniczącego Rady Państwa NRD, Waltera Ulbrichta, który jeszcze 15 czerwca 1961 na konferencji prasowej w Berlinie Wschodnim, na pytanie zachodnioniemieckiej dziennikarki Annamarie Doherr odparł: Ulbricht był tym samym pierwszą osobą, która użyła pojęcia "mur" w tym kontekście – na dwa miesiące przed jego budową. Co prawda alianci wiedzieli o planowanych „drastycznych środkach” oddzielenia Berlina Zachodniego, jednak byli zaskoczeni jego terminem i rozmiarami. Ponieważ nie zablokowano im dostępu do Berlina Zachodniego, nie doszło do konfliktu militarnego. Ministrowie spraw zagranicznych trzech państw alianckich i RFN, podczas spotkania 7


Question: co stanowi ochronę dla mózgu?

Answer: płyn mózgowo-rdzeniowy zapewnia mechaniczną ochronę tkankom mózgu.

Context: mózgu bez zagrożenia naciskiem na jego niżej położone partie, który skutkowałby odcięciem obiegu krwi i śmiercią neuronów. * ochrona – płyn mózgowo-rdzeniowy zapewnia mechaniczną ochronę tkankom mózgu. W niektórych sytuacjach, np. wypadki samochodowe czy urazy sportowe, płyn mózgowo-rdzeniowy nie może ochronić mózgu przed bezpośrednim kontaktem z czaszką, co skutkuje krwiakami śródczaszkowymi, urazowym uszkodzeniem mózgu lub nawet śmiercią. * stabilność chemiczna – płyn mózgowo-rdzeniowy przepływa przez wewnętrznie położone komory mózgu i jest reabsorbowany do układu krwionośnego, obmywając ośrodkowy układ nerwowy z ubocznych produktów przemiany materii. Umożliwia to homeostatyczna regulacja wydzielania czynników neuroendokrynologicznych, której zaburzenie może powodować poważne problemy w funkcjonowaniu układu nerwowego. Wysokie stężenie glicyny zaburza kontrolę temperatury i ciśnienia w mózgu, natomiast wysokie pH płynu mózgowo-rdzeniowego prowadzi do zwrotów głowy


Question: jaki ruch nazywamy jednostajnym prostoliniowym?

Answer: Ruch jednostajny prostoliniowy – ruch jednostajny po torze prostoliniowym, czyli ruch odbywający się wzdłuż prostej ze stałą prędkością.

Context: Ruch jednostajny prostoliniowy – ruch jednostajny po torze prostoliniowym, czyli ruch odbywający się wzdłuż prostej ze stałą prędkością. Zgodnie z I zasadą dynamiki Newtona ciało porusza się po torze prostoliniowym (lub pozostaje w spoczynku), jeżeli na ciało nie działa żadna siła lub działające siły się równoważą. W ruchu jednostajnym prostoliniowym wektor prędkości jest stały, co oznacza, że jego kierunek (i zwrot) nie zależą od czasu; w związku z tym szybkość, czyli wartość bezwzględna prędkości, również jest stała. Oznacza to, że przyspieszenie jest równe zeru, a prędkość średnia równa jest prędkości chwilowej. Ponadto wartość bezwzględna przemieszczenia (zmiany położenia) jest równa drodze pokonanej przez ciało. == Opis == Ponieważ prędkość w ruchu jednostajnym nie zależy od czasu, tzn. zmiana położenia w równych