Question: jakie trzy zasady wprowadzono w europie w wyniku kongresu wiedeńskiego?

Answer: Oparli się na trzech zasadach: restauracji, legitymizmu i równowagi sił.

Context: minister spraw zagranicznych – wicehrabia Robert Stewart Castlereagh oraz francuski minister spraw zagranicznych – książę Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord. Uczestnicy Kongresu pragnęli stworzyć taki porządek w Europie, który zapewniłby spokój wewnątrz ich państw oraz pokój na zewnątrz. Oparli się na trzech zasadach: restauracji, legitymizmu i równowagi sił. Legitymizm oznaczał niepodważalne prawo każdego władcy „z Bożej łaski” do tronu. Przywracano więc władców usuniętych przez rewolucję lub Napoleona, czasem wbrew woli poddanych im ludów (np. we Francji, gdzie tron objął Ludwik XVIII). Zasada równowagi sił polegała na umowie, że dołoży się wszelkich starań, by żadne z wielkich mocarstw nie osiągnęło znacznej przewagi nad pozostałymi. Ta ostatnia forsowana była przez Wielką Brytanię, która chciała w ten sposób uniknąć nadmiernego wzmocnienia jednego z mocarstw Europy


Question: czym wsławił się stefan czarniecki?

Answer: Wsławił się także pacyfikacjami zbuntowanych wobec Korony miejscowości w województwach ruskich i dał się poznać jako wróg Kozaków

Context: bezwzględności, ani też fakt pochodzenia z niezbyt bogatej rodziny. Wsławił się także pacyfikacjami zbuntowanych wobec Korony miejscowości w województwach ruskich i dał się poznać jako wróg Kozaków, na co nie bez wpływu był udział w klęsce pod Batohem. === Polityk === == Pamięć o Czarnieckim == Stefan Czarniecki jest uważany za polskiego bohatera narodowego, jest obecny nie tylko w literaturze, malarstwie, uwieczniony w postaci rzeźb, ale jest też patronem wielu szkół i obiektów w Polsce. W zbiorach Muzeum Lubelskiego w Lublinie znajduje się m.in. karabela zdobiona nazwiskiem i podobizną hetmana Stefana Czarnieckiego pochodząca z XVII/XVIII wieku. === Obecność w literaturze === Do jego postaci nawiązuje tekst "Mazurka Dąbrowskiego", zarówno w wersji oryginalnej, jak i współczesnej: Tekst polskiego hymnu narodowego wspomina


Question: na ile lat starczy ropy?

Answer: znane rezerwy wzrosły do 1668 mld baryłek, co przy obecnym wydobyciu wystarczy na 53 lata.

Context: znane światowe rezerwy ropy naftowej wynosiły 683 mld baryłek, co przy wydobyciu na poziomie 23 mld baryłek rocznie mogło wystarczyć na niecałe 30 lat. Od 1980 do 2012 roku wydobyto 852 mld baryłek, wydobycie wzrosło do 31,5 mld baryłek rocznie, a znane rezerwy wzrosły do 1668 mld baryłek, co przy obecnym wydobyciu wystarczy na 53 lata. Energy Information Administration przewiduje, że zapotrzebowanie na ropę będzie dalej rosło i do 2030 roku dzienne wydobycie przekroczy 100 milionów baryłek. Międzynarodowa Agencja Energetyczna przewiduje, że zapotrzebowanie to będzie zaspokojone dzięki wykorzystaniu nowo odkrytych i niekonwencjonalnych złóż. == Możliwe konsekwencje == Ropa naftowa jest nie tylko najważniejszym źródłem energii dla ludzkości, ale jest również głównym surowcem wykorzystywanym przy produkcji tworzyw sztucznych. Zwiększanie jej wydobycia


Question: w jakim kraju produkuje się bmw?

Answer: Nowe miejsca produkcyjne powstały w Niemczech (Ratyzbona, Spandau), Austrii, RPA i USA.

Context: tys. do 71 tys. Nowe miejsca produkcyjne powstały w Niemczech (Ratyzbona, Spandau), Austrii, RPA i USA. Przedsiębiorstwo zawdzięcza mu wzrost rangi z przedsiębiorstwa o znaczeniu europejskim do przedsiębiorstwa o znaczeniu światowym. W 1973 roku przeprowadzono się do tzw. „Vierzylinder” (Czterocylindrowiec) – nowego budynku głównego zarządu w okolicy Münchener Olympiapark (Monachijskiego Parku Olimpijskiego). Budynek naszkicował wiedeński architekt Karl Schwanzer. We wczesnych latach 90. otwarto tam „Forschungs- und Ingenieurzentrum” (FIZ) (Centrum Badawczo-Inżynieryjne), „Fabrykę Pomysłów” BMW z ponad 6 tys. miejsc pracy. Centrum do dziś zajmuje się: stylizacją, konstrukcją, budową prototypów oraz testami. === Rolls-Royce === We wczesnych latach 90. XX wieku BMW i Rolls-Royce Motor Cars zawiązały spółkę partnerską, która przewidywała montowanie silników BMW w samochodach "Rolls-Royce Silver Seraph" i "Bentley Arnage".


Question: ile ofiar pochłoneła 2 wojna swiatowa?

Answer: ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda).

Context: II wojna światowa zebrała najobfitsze żniwo życia ludzkiego w historii świata. W ciągu 6 lat wojny zginęło ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda). Poniższe tabele przedstawiają straty ludzkie poniesione przez poszczególne państwa. Liczba ofiar śmiertelnych jest szacunkowa i waha się w zależności od źródła, pomiędzy 50 milionami a ponad 80 milionami ofiar. Wyższa wartość – 80 milionów ofiar śmiertelnych zawiera także zmarłych w wyniku chorób i głodu związanych z konfliktem zbrojnym. Całkowita liczba zabitych cywilów wyniosła około 50–55 milionów ludzi, z czego 19–28 milionów zmarło w wyniku głodu i chorób. Całkowita liczba ofiar militarnych wynosiła 21–25 milionów, w tym około 5 milionów zmarłych w niewoli jeńców wojennych. Ostatnie badania naukowe


Question: kiedy zakończyła się 2 wojna światowa w europie?

Answer: 2 września 1945 roku

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: kto to pieszy?

Answer: Pieszym jest, zgodnie z kodeksem drogowym, każdy, kto porusza się po drodze publicznej bez żadnego środka transportu.

Context: Pieszy – Pieszym jest, zgodnie z kodeksem drogowym, każdy, kto porusza się po drodze publicznej bez żadnego środka transportu. Nawet pieszy, podobnie jak kierowcy pojazdów, muszą przestrzegać pewnych zasad postępowania, które gwarantują bezpieczeństwo i odpowiednie współistnienie różnych użytkowników dróg. Za pieszego uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego, urządzenie wspomagające ruch, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej. == Historia == Ruch pieszy jest podstawową metodą przemieszczania się ludzi od początku istnienia gatunku ludzkiego. Nasi przodkowie wywędrowali z Afryki około 60 000 lat temu. Przebadanie tras tej wędrówki jest jednym z celów Projektu


Question: co to jest 1 niuton?

Answer: 1 N to siła, z jaką trzeba działać na ciało o masie 1 kg, aby nadać mu przyspieszenie równe 1 m/s²

Context: Niuton (N) – jednostka siły w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). 1 N to siła, z jaką trzeba działać na ciało o masie 1 kg, aby nadać mu przyspieszenie równe 1 m/s² :: \mathrm{1\,N = 1 \frac{kg \cdot m}{s^2}} Nazwa "niuton" upamiętnia angielskiego uczonego Isaaca Newtona. == Przykłady == * 1 N to siła z jaką ziemska grawitacja oddziałuje na ciało o masie około 0,10198 kg ≈ 102 g (np. małe jabłko). * Na powierzchni Ziemi na ciało o masie 1 kg działa siła skierowana w dół o wartości około 9,81 N (czyli 1 kgf. W inżynierii i w codziennym życiu często stosuje się przybliżenie: 9,81 N = 1 kgf ≈ 10 N. * Dekaniuton (daN) = 10 N


Question: kto dowodził legionami polskimi we włoszech?

Answer: Jana Henryka Dąbrowskiego

Context: Legiony Polskie we Włoszech – polskie formacje wojskowe, tworzone na terenie współczesnych Włoch, których celem była walka o niepodległość Polski. Walczące u boku wojsk francuskich i włoskich w latach 1797–1807, utworzone z inicjatywy Jana Henryka Dąbrowskiego przez Francuzów w północnych Włoszech. == Legiony polskie posiłkujące Lombardię == Po III rozbiorze nastąpiła emigracja żołnierzy i oficerów z Polski do Włoch i Francji. Dzięki wpływom Napoleona, za pośrednictwem Agencji (polska organizacja emigracyjna założona w Paryżu po upadku powstania kościuszkowskiego w 1794) Jan Henryk Dąbrowski podpisał 9 stycznia 1797 umowę z nowym rządem Republiki Lombardzkiej. Współtwórcami Legionów byli Karol Kniaziewicz, Józef Wybicki i Antoni Amilkar Kosiński. Oddziały otrzymały nazwę Legionów Polskich. Mundury i sztandary były zbliżone do polskich, język komend i stopnie wojskowe


Question: jakie ważne prawdy życiowe przekazał skurczowi duch marleya?

Answer: interesy i sprawy doczesne są nieważne, że celem życia człowieka jest miłość i pomoc bliźniemu.

Context: na pieniądze, portmonetki, liczne klucze, księgi rachunkowe, a wszystko to zaczepione było na ciężkich łańcuchach. Zjawa twierdziła, że sam przez całe życie nakładał nieświadomie na siebie te rzeczy, a teraz musi cierpieć i pokutować za swoje złe i niegodziwe życie. == Cel przyjścia Marleya == Duch Jakuba zjawił się w domu Scrooge’a, aby go ostrzec, że nie może być tak bezdusznym i okrutnym człowiekiem, jakim jest teraz i jakim Marley był kiedyś. Powiedział, że interesy i sprawy doczesne są nieważne, że celem życia człowieka jest miłość i pomoc bliźniemu. Marley pouczał Scrooge’a, że jeśli nie zmieni swojego życia, to podzieli jego los i razem z nim będzie skazany na wieczną tułaczkę. Mówił: : "Przeznaczeniem człowieka (...) jest żyć wspólnym życiem


Question: z kim założył się fileas fogg?

Answer: ze swoimi znajomymi z gry w wista

Context: Należy do cyklu powieściowego Niezwykłe podróże. Pierwszy polski przekład, dokonany przez Józefa Grajnerta, został wydany w 1873 roku. Tłumaczenie Zbigniewa Florczaka osiągnęło udokumentowany nakład 788620 egzemplarzy. == Treść == Głównym bohaterem opowieści jest angielski dżentelmen – Phileas Fogg, znany jako stateczny, bogaty acz skromny samotnik. Zaskoczeniem dla wszystkich jest zdarzenie, podczas którego zakłada się o 20.000 funtów szterlingów ze swoimi znajomymi z gry w wista, że objedzie świat wokoło w ciągu 80 dni. W podróż rusza z nowo najętym, francuskim służącym – Passepartout (w przekładach polskich – Obieżyświat). Po piętach depcze im angielski detektyw – Fix, który jest przekonany, że to Fileas Fogg jest sprawcą kradzieży znacznej kwoty pieniędzy z londyńskiego banku. Podróż, odbywana za pomocą wielu środków lokomocji (pociągi,


Question: kiedy obchodzi się halloween?

Answer: w wieczór 31 października.

Context: Halloween – zwyczaj związany z maskaradą, obchodzony w wielu krajach w wieczór 31 października. Odniesienia do Halloween są często widoczne w kulturze popularnej, głównie amerykańskiej. Halloween najhuczniej jest obchodzony w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Irlandii, Australii i Wielkiej Brytanii. Mimo że dzień nie jest świętem urzędowym, cieszy się po święcie Bożego Narodzenia największą popularnością. Święto Halloween w Polsce pojawiło się w latach 90. XX w. Głównym symbolem święta jest wydrążona i podświetlona od środka dynia z wyszczerbionymi zębami. Inne popularne motywy to duchy, demony, zombie, wampiry, czarownice, trupie czaszki, nietoperze, czarne koty, pajęczyny itp. == Historia == Dokładna geneza Halloween nie jest znana. Może nią być rzymskie święto na cześć bóstwa owoców i nasion (Pomony) albo celtyckie święto na powitanie zimy.


Question: na czym polegały postrzyżyny?

Answer: obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia.

Context: Postrzyżyny – w kulturze dawnych Słowian obrzęd polegający na rytualnym obcięciu włosów dziecku płci męskiej, zazwyczaj kończącemu 7 lat, połączony z nadaniem imienia. Rytuału postrzyżyn dokonywał ojciec lub osoba obca, wchodząca w ten sposób w sztuczne pokrewieństwo z dzieckiem. Od obcięcia włosów syn stawał się pełnoprawnym członkiem rodziny i przechodził spod opieki matki pod zwierzchnictwo ojca. Podobną praktykę zaobserwował Gajusz Juliusz Cezar wśród Galów i opisał ją w pamiętniku o wojnie galijskiej. Mali chłopcy nie mogli pojawiać się publicznie w obecności ojca do czasu osiągnięcia wieku, w którym stawali się zdatni do wojny. Postrzyżyny wpisują się w ogólnoludzkie praktyki symbolicznego przyjęcia młodzieńców do wspólnoty, takie jak obrzezanie, rytualne okaleczenia etc. Zwyczaj postrzyżyn praktykowany jest do dzisiaj, powszechnie jako swoisty symbol


Question: na czym polega syndrom sztokholmski?

Answer: stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, wyrażający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi.

Context: Syndrom sztokholmski – stan psychiczny, który pojawia się u ofiar porwania lub u zakładników, wyrażający się odczuwaniem sympatii i solidarności z osobami je przetrzymującymi. Może osiągnąć taki stopień, że osoby więzione pomagają swoim prześladowcom w osiągnięciu ich celów lub w ucieczce przed policją. Syndrom ten jest skutkiem psychologicznych reakcji na silny stres oraz rezultatem podejmowanych przez porwanych prób zwrócenia się do prześladowców i wywołania u nich współczucia. == Termin == Nazwa syndromu wiąże się z napadem na Kreditbanken w Sztokholmie. Termin został użyty przez szwedzkiego kryminologa i psychologa, Nilsa Bejerota, który współpracował z policją podczas napadu i przedstawił swoje obserwacje dziennikarzom. Pojęcie wkrótce przyjęło się wśród psychologów na całym świecie. == Napad na Kreditbanken == Podczas napadu na Kreditbanken przy


Question: ile kosztował titanic?

Answer: Ostateczny koszt produkcji przekroczył 200 mln dol.

Context: względem terminu początkowego planowanego na 2 lipca 1997. Studia filmowe 20th Century Fox (posiadające prawa do filmu i międzynarodowej dystrybucji) oraz Paramount Pictures (posiadające prawa na terenie Stanów Zjednoczonych) zaczęły się niepokoić wciąż rosnącymi kosztami produkcji – już w połowie 1997 "Titanic" był najbardziej kosztownym filmem wszech czasów, a wydatki wciąż rosły. By zmniejszyć koszta, a także by nie narażać ekipy na ewentualne kontuzje przy kręceniu niebezpiecznych scen, część ujęć z udziałem przeszło 100 kaskaderów zastąpiono efektami komputerowymi. Ostateczny koszt produkcji przekroczył 200 mln dol., co wyniosło więcej niż koszt produkcji i wykończenia prawdziwego „Titanica”. Cameron poświęcił swoją reżyserską gażę, byle tylko doprowadzić do zrealizowania swojego dzieła. Ostateczna wersja, którą reżyser dostarczył dystrybutorowi, trwała ponad trzy godziny. O fakcie dość


Question: co to jest daniel?

Answer: gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych.

Context: Daniel zwyczajny ("Dama dama") – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych. Pochodzi z Azji Mniejszej. Sprowadzony przez Fenicjan, a później Rzymian na obszary śródziemnomorskie, rozpowszechniony w wielu krajach, również w Polsce. == Nazewnictwo == W polskiej literaturze zoologicznej gatunek "Dama dama" był oznaczany nazwą „daniel”. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi nadano nazwę „daniel zwyczajny”, rezerwując nazwę „daniel” dla rodzaju tych ssaków. == Morfologia == Daniel jest mniejszy od jelenia szlachetnego. Długość ciała wynosi 130–150 cm, wysokość w kłębie ok. 105 cm. Samce (byki) są wyraźnie większe od samic (łań) i przeciętnie ważą od 65 do 80 kg (nawet do 120 kg), samice 30–50 kg (do 90 kg).


Question: co jest celem wojny cybernetycznej?

Answer: sparaliżować kluczową infrastrukturę lub gospodarkę państwa przeciwnika

Context: Wojna cybernetyczna () – wykorzystanie komputerów, internetu i innych środków przechowywania lub rozprzestrzeniania informacji w celu przeprowadzania ataków na systemy informatyczne przeciwnika. Wojnę cybernetyczną (której nie należy mylić z wojną informacyjną) od klasycznych wojen odróżnia środowisko pola walki – mają być nim systemy i sieci teleinformatyczne. Postuluje się, że w takiej wojnie strona atakująca przy minimalnych nakładach materialnych zdolna byłaby w znacznym stopniu sparaliżować kluczową infrastrukturę lub gospodarkę państwa przeciwnika – o ile ta oparta byłaby w wystarczająco wysokim stopniu na systemach komputerowych. Wojna cybernetyczna byłaby więc atakiem w dużym stopniu asymetrycznym, co pozwoliłoby na prowadzenie tego rodzaju wojen państwom słabszym przeciwko silniejszym (zobacz też: cyberterroryzm). == Cele i metody prowadzenia ataków == W ramach wojny cybernetycznej, napastnik może dążyć


Question: jaką cechę powinien posiadać moderator neutronów?

Answer: Moderator musi charakteryzować się dużym przekrojem czynnym na rozpraszanie neutronów oraz małym na pochłanianie ich.

Context: Moderator – substancja służąca do zmniejszenia energii kinetycznej (prędkości) neutronów, aż do osiągnięcia przez nie stanu tzw. neutronów termicznych. Powolne neutrony znacznie wydajniej powodują rozszczepienie jąder atomowych w materiale paliwa jądrowego. Moderator musi charakteryzować się dużym przekrojem czynnym na rozpraszanie neutronów oraz małym na pochłanianie ich. Przekrój czynny na pochłanianie rośnie szybko wraz z masą jądra. Natomiast największa strata energii neutronu następuje wówczas, gdy neutron przekazuje najwięcej energii podczas zderzenia. Z zasady zachowania pędu i z zasady zachowania energii wynika, że ma to miejsce wówczas, gdy masa jądra jest zbliżona do masy neutronu. Najlepiej te warunki spełnia jądro wodoru. Ze względu na warunki technologiczne często stosuje się substancje zawierające trochę cięższe jądra. Jako moderator stosuje się wodę, ciężką wodę, beryl,


Question: co nazywamy reformacją?

Answer: Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa.

Context: Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji. == Odłamy chrześcijaństwa == W wyniku reformacji wyłoniły się nowe odłamy chrześcijaństwa, m.in.: Luteranizm – 1517, jego twórcą był Marcin Luter, za jedyną podstawę przyjęto Pismo Święte, dwa sakramenty (komunia, chrzest), głośne czytanie Biblii, śpiewanie psalmów, Kościół instytucją tanią, liturgia w języku narodowym, komunia pod dwiema postaciami (chleb i wino). Zanegował nieomylność papieża, sakrament spowiedzi oraz płatne odpusty (co przysporzyło mu


Question: jakimi pseudonimami posługiwał się witold pilecki?

Answer: „Witold”, „Druh”; nazwiska konspiracyjne „Roman Jezierski”, „Tomasz Serafiński”, „Leon Bryjak”, „Jan Uznański”, „Witold Smoliński”

Context: Witold Pilecki herbu Leliwa ps. „Witold”, „Druh”; nazwiska konspiracyjne „Roman Jezierski”, „Tomasz Serafiński”, „Leon Bryjak”, „Jan Uznański”, „Witold Smoliński”; kryptonim T-IV (ur. 13 maja 1901 w Ołońcu, zm. 25 maja 1948 w Warszawie) – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, współzałożyciel Tajnej Armii Polskiej, żołnierz Armii Krajowej, więzień i organizator ruchu oporu w KL Auschwitz. Autor raportów o Holocauście, tzw. Raportów Pileckiego. Oskarżony i skazany przez władze komunistyczne Polski Ludowej na karę śmierci, stracony w 1948. Unieważnienie wyroku nastąpiło w 1990. Pośmiertnie, w 2006 odznaczony Orderem Orła Białego, a w 2013 został awansowany na stopień pułkownika. == Życiorys == === Narodziny i młodość === Urodził się w Ołońcu – mieście w Karelii, północno-zachodniej części Imperium Rosyjskiego. Pochodził z polskiej rodziny szlacheckiej pieczętującej


Question: kogo uwiódł zeus?

Answer: Kallisto

Context: gr. "kalliste" oznaczającego „najpiękniejsza”. I rzeczywiście była bardzo ładna. Jej urokowi uległ sam Zeus i podstępnie zbliżył się do niej. Przybrał kształt Artemidy. Kiedy Kallisto przytuliła „Artemidę” Zeus wrócił do swojej postaci i nie wypuścił dziewczyny z objęć. Inni podają, że Zeus dokonał tego pod postacią Apollona, brata Artemidy. Jeszcze inni utrzymują, że tym, który uwiódł Kallisto był bożek Pan. Pewnego dnia, Artemida wraz z towarzyszkami postanowiła się wykąpać, Kallisto musiała zrzucić szaty i jej ciąża została zdemaskowana. Rozgniewana Artemida przepędziła dziewczynę i przemieniła ją w niedźwiedzia. Inni mówią, że przemianę tę spowodowała Hera zazdrosna o swego męża, Zeusa, albo że to sam Zeus obawiając się o los dziewczyny, narażonej na zemstę jego małżonki, ukrył ją w ten sposób. Kallisto


Question: na jakiej rzece jest most krymski?

Answer: rzeką Moskwą

Context: Most Krymski () – stalowy most wiszący nad rzeką Moskwą w stolicy Rosji, Moskwie. Most znajduje się około 1800 metrów na południowy zachód od Kremla i jest jednym z najwęższych odcinków moskiewskiej obwodnicy Sadowej. Istniejący obecnie most został oddany do użytku 1 maja 1938, jako część planu przebudowy centrum Moskwy. Historia mostu sięga roku 1786, kiedy to przeprawa została wykonana po raz pierwszy jako konstrukcja drewniana. Był on wielokrotnie przebudowywany z powodu częstych uszkodzeń powodowanych przez lód i powodzie. W 1873 całkowicie zmieniono konstrukcję mostu z drewnianej na stalową. Most ma 688 m długości całkowitej, z czego 262,5 m przypada na przęsła zawieszone bezpośrednio nad rzeką. Główną jego częścią jest główne przęsło o długości 168 metrów; są też dwa krótkie


Question: gdzie wynaleziono papier?

Answer: został wynaleziony w Chinach przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Cai Lun, około 105 r. n.e.

Context: skrobia ziemniaczana i wypełniacze nieorganiczne – mineralne: kaolin, talk, gips, kreda oraz niekiedy substancje chemiczne typu hydrosulfit oraz barwniki. Wypełniacze poprawiają właściwości papieru (gładkość, samozerwalność, nieprzezroczystość, białość, odcień). Rodzaj włókien, wypełniaczy oraz proporcje ich użycia określa "receptura papieru", zależna od rodzaju i przeznaczenia papieru. == Historia papieru na świecie == Papier (według chińskich kronik) został wynaleziony w Chinach przez kancelistę na dworze cesarza He Di z dynastii Han, eunucha Cai Lun, około 105 r. n.e. Kancelista eksperymentował z korą drzew, jedwabiem, a nawet sieciami rybackimi, aż trafił na właściwą metodę (papier czerpany) z użyciem szmat jedwabnych i lnianych. Cesarz He Di w uznaniu doniosłości wynalazku podniósł go do godności ministra rolnictwa. Wyniki badań archeologicznych pokazują jednak, że papier był już


Question: gdzie znajduje się bałtów?

Answer: Bałtów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bałtów.

Context: Bałtów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bałtów. Siedziba tejże gminy. Bałtów uzyskał lokację miejską przed 1751 rokiem, zdegradowany przed 1790 rokiem. W latach 1975–1998 Bałtów położony był w województwie kieleckim. Przez wieś przełomem płynie rzeka Kamienna, a brzegi doliny obramowane są wapiennymi skałkami. Największą atrakcją turystyczną miejscowości jest Park Jurajski, założony tutaj w 2004, po odkryciu w Bałtowie skamieniałych tropów dinozaurów. Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Matki Bożej Bolesnej. == Położenie == Bałtów znajduje się około 12 km na północny wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego. Leży w dolinie rzeki Kamiennej, na Pogórzu Bałtowskim, które rozciąga się od doliny Kamiennej do rzeki Wolanki. Charakterystyczne dla krajobrazu Bałtowa są strome zbocza Doliny Kamiennej, z wapiennymi


Question: w skład zarządu gminy wchodzą?

Answer: Składał się z 3 do 7 osób, które rada gminy wybierała ze swojego grona w tajnym głosowaniu. Przewodniczący organizował pracę zarządu, reprezentował gminę na zewnątrz i kierował sprawami bieżącymi.

Context: Zarząd gminy – do 27 października 2002 r. organ wykonawczy w polskiej gminie, na czele którego stał wójt, burmistrz bądź prezydent miasta. Składał się z 3 do 7 osób, które rada gminy wybierała ze swojego grona w tajnym głosowaniu. Przewodniczący organizował pracę zarządu, reprezentował gminę na zewnątrz i kierował sprawami bieżącymi. W pracach zarządu uczestniczyli sekretarz i skarbnik, nie mając jednak prawa głosu. Po wejściu w życie ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta zarząd gminy został zastąpiony przez, wybieranych w wyborach bezpośrednich, wójtów (burmistrzów lub prezydentów), którzy jako organ monokratyczny reprezentują gminę.


Question: jakie samochody produkowane w polsce?

Answer: Niektóre modele produkowane w Polsce w ostatnich latach to: Opel Astra III, IV i V, Fiat Panda oraz Fiat 500, Lancia Ypsilon, Ford Ka, Chevrolet Aveo.

Context: Fiat Auto Poland, a do 1992 roku FSM), Volkswagen, Opel (w 2017 roku Opel kupiony przez francuski koncern PSA od amerykańskiego General Motors), MAN, Solaris, Ursus, Volvo i Melex. Większość sektora jest obecnie w posiadaniu zagranicznych przedsiębiorstw. Niektóre modele produkowane w Polsce w ostatnich latach to: Opel Astra III, IV i V, Fiat Panda oraz Fiat 500, Lancia Ypsilon, Ford Ka, Chevrolet Aveo. W 2017 roku wyprodukowano w Polsce 689 729 samochodów, co dawało 4. pozycję pod względem produkcji samochodów w Europie Środkowo-Wschodniej, po Czechach, Rosji i Słowacji. == Łączna produkcja pojazdów w Polsce == Źródło: GUS, Rocznik Statystyczny Przemysłu 2017 tablice == Przedsiębiorstwa i zakłady == === Aktywni producenci === === Byli producenci === == Produkcja kamperów, naczep, przyczep,


Question: jaki jest obszar zainteresowań mikroekonomii?

Answer: Mikroekonomia – dziedzina ekonomii zajmująca się badaniem wyborów ludzkich w warunkach rzadkości dóbr, w tym w szczególności badaniem zachowań indywidualnych konsumentów i przedsiębiorców oraz interakcji między tymi zachowaniami na poszczególnych rynkach.

Context: Mikroekonomia – dziedzina ekonomii zajmująca się badaniem wyborów ludzkich w warunkach rzadkości dóbr, w tym w szczególności badaniem zachowań indywidualnych konsumentów i przedsiębiorców oraz interakcji między tymi zachowaniami na poszczególnych rynkach. Jest to nauka zajmująca się szczegółową analizą podejmowanych przez jednostki decyzji dotyczących produkcji oraz wymiany (zakupu i sprzedaży) dóbr. Główną dziedziną mikroekonomii jest teoria rynku, analizująca zależności pomiędzy popytem i podażą oraz problem równowagi na poszczególnych rynkach: dóbr materialnych, usług oraz czynników produkcji. W tym kontekście zajmuje się ona także problematyką optymalizacji wyborów producentów (dotyczących rozmiarów i struktury produkcji oraz metod wytwarzania) i konsumentów (w odniesieniu do rozmiarów i struktury konsumpcji). W badaniach mikroekonomicznych gospodarkę danego kraju lub regionu traktuje się jako zbiór podmiotów i interakcji między nimi, nie


Question: który dzień tygodnia jest pierwszy?

Answer: poniedziałek = dzień „po niedzieli”,

Context: własną etymologię. W języku polskim kolejne dni pochodzą od następujących słów: poniedziałek = dzień „po niedzieli”, wtorek = „wtóry” (drugi) dzień, środa = „środek” tygodnia, czwartek = dzień „czwarty”, piątek = dzień „piąty”, sobota = sabat, niedziela = „nie działać” (odpoczywać). == Rachuba dni tygodnia == Rachuba dni tygodnia jest w historii ludzkości w stosunku do innych jednostek czasu jak np. rok, miesiąc, dzień, godzina, minuta, sekunda najbardziej stała i prawdopodobnie nie była przerywana. Tydzień na przestrzeni kultur nie zawsze był siedmiodniowy. Starożytny język baskijski używał tygodnia trzydniowego z dniem pierwszym ("astelehena"), pośrednim ("asteartea") i ostatnim ("asteazkena") Niektóre ludy indyjskie stosowały pięciodniowy tydzień, podobnie np. Jorubowie. W Chinach dynastii Shang stosowano tydzień dziesięciodniowy. Jako wyjątki od siedmiodniowego tygodnia można podać


Question: jak duża była kiedyś polska?

Answer: W okresie tym Rzeczpospolita osiągnęła maksymalny w swojej historii zasięg terytorialny, wynoszący w 1634 roku 990 000 km².

Context: Historia Polski w latach 1572–1697 – historia Polski w czasie panowania władców elekcyjnych Rzeczypospolitej w latach 1572–1697. W okresie tym Rzeczpospolita osiągnęła maksymalny w swojej historii zasięg terytorialny, wynoszący w 1634 roku 990 000 km². W latach 1592–1599 istniała unia polsko-szwedzka. W 1610 wojska Rzeczypospolitej zdobyły Moskwę, w 1611 w Warszawie miał miejsce hołd zdetronizowanego cara moskiewskiego przed królem Polski Zygmuntem III Wazą. Jego syn Władysław IV Waza był jednocześnie królem Polski, wielkim księciem litewskim, wybranym i tytularnym carem rosyjskim i tytularnym królem Szwecji. W połowie XVII wieku nastąpiło jednak podważenie pozycji międzynarodowej Polski, spowodowane wybuchem powstania Chmielnickiego w 1648 roku, interwencją rosyjską po stronie kozaków i wybuchem wojny polsko-rosyjskiej w 1654 roku oraz najazdem szwedzkim w 1655 roku. Osłabione


Question: ile wynosi stała gazowa?

Answer: 8,31446261815324 J·mol−1·K−1

Context: Stała gazowa, uniwersalna stała gazowa, molowa stała gazowa, stała Clapeyrona (symbol "R") – stała fizyczna równa pracy wykonanej przez 1 mol gazu doskonałego podgrzewanego o 1 kelwin (stopień Celsjusza) podczas przemiany izobarycznej. Jej wartość to 8,31446261815324 J·mol−1·K−1. Uniwersalna stała gazowa jest stałym współczynnikiem w równaniu stanu gazu doskonałego: :: p = \frac{nRT}{V}, gdzie: : p – ciśnienie gazu (w Pa), : T – temperatura gazu (w K), : V – objętość zajmowana przez gaz podlegający przemianie (w m³), : n – liczba moli gazu podlegającego przemianie. :: pV = nRT z czego wynika R = \frac {pV}{nT} = N_{\rm A} k_{\rm B}, gdzie: : N_{\rm A} – stała Avogadra = 6,022 140 76 ×1023 mol−1 : k_{\rm B} – stała


Question: z jakiej broni korzysta policja?

Answer: Policja uzbrojona jest w nowoczesną broń, głównie produkcji niemieckiej (firmy Walther oraz Heckler & Koch) oraz austriackiej (Glock GmbH).

Context: Uzbrojenie Policji - Dzięki "Programowi modernizacji uzbrojenia funkcjonariuszy Policji i Straży Granicznej w latach 2001-2004" Policja uzbrojona jest w nowoczesną broń, głównie produkcji niemieckiej (firmy Walther oraz Heckler & Koch) oraz austriackiej (Glock GmbH). 88% broni przybocznych stanowią samopowtarzalne pistolety Walther P99, zasilane amunicją 9x19mm Parabellum oraz Glocki model 17, 19 oraz 26. Wypierają one przestarzałą broń P-64 oraz ich młodszą wersję P-83 - oba zasilane nabojem 9x18 mm Makarow. Wśród pistoletów maszynowych prym wiedzie polski Glauberyt PM-98 oraz jego starszy brat model PM-84 (oba używające amunicji 9x19mm Parabellum). Od 2003 roku prowadzona jest intensywna aktualizacja uzbrojenia oddziałów antyterrorystycznych oraz CBŚ - do wyposażenia należą niemieckie MP5 (wersje A3 oraz KA4), HK UMP, karabiny szturmowe G36 (wersje C oraz V),


Question: jaką nazwę nosi istniejąca do dziś ostatnia zachowana część świątyni jerozolimskiej?

Answer: Ściana Płaczu

Context: Ściana Płaczu, także: Mur Zachodni (, "Ha-Kotel ha-Ma’arawi", tłum. „mur zachodni”) – przypuszczalna pozostałość Świątyni Jerozolimskiej. W chwili obecnej jest to najświętsze miejsce judaizmu. Zachowane mury mogą być fragmentem Drugiej Świątyni wybudowanej na wzgórzu Moria. Ściana Płaczu może być częścią Świątyni Jerozolimskiej (muru herodiańskiego), odbudowanej przez Heroda, a zniszczonej przez Rzymian w 70 r. n.e. Nazwa pochodzi od żydowskiego święta opłakiwania zburzenia świątyni przez Rzymian, obchodzonego corocznie w sierpniu. Wierni zgodnie z tradycją wkładają między kamienie ściany karteczki z prośbami do Boga. Jedynie połowa muru, włączając w to 17 rzędów kamieni znajdujących się poniżej poziomu gruntu, ma pochodzić z okresu Drugiej Świątyni i zostały zbudowane około 19 roku p.n.e. przez Heroda Wielkiego. Pozostałe części zostały dodane w VII wieku lub


Question: jaką rolę pełni muzyka w filmie?

Answer: Muzyka filmowa może być ilustracją, albo też kontrapunktem obrazu – czyli warstwą dopełniającą, charakteryzującą postaci, nastrój, przeżycia psychiczne bohaterów.

Context: Muzyka filmowa – jeden z gatunków muzyki. Komponowana specjalnie na potrzeby dzieła filmowego, dla jego ilustracji. Muzyka filmowa może być ilustracją, albo też kontrapunktem obrazu – czyli warstwą dopełniającą, charakteryzującą postaci, nastrój, przeżycia psychiczne bohaterów. Po raz pierwszy o muzyce filmowej można było mówić w erze kina niemego, ale od tamtych czasów muzyka filmowa przeszła znaczną ewolucję. W czasach filmu niemego ilustracja muzyczna obrazu była wykonywana na żywo, w czasie seansu. Zazwyczaj były to utwory odgrywane na pianinie przez tapera, a w bogatszych kinach przez kameralne zespoły, a nawet duże orkiestry, jak np. The London Symphony Orchestra. Muzykę do takich orkiestrowych wykonań pisali na zamówienie realizatorów kompozytorzy, nierzadko uznani, jak Siergiej Prokofjew i Dmitrij Szostakowicz. Taperzy natomiast najczęściej wykorzystywali utwory


Question: gdzie urodziła się maria konopnicka?

Answer: Suwałk

Context: Maria Stanisława Konopnicka z domu Wasiłowska, krypt. i ps. „M. K.”, „K.”, „Ko-mar”, „Jan Sawa”, „Marko”, „Jan Waręż”, „Humanus”, „Ursus”, „Mruczysław Pazurek” (ur. 23 maja 1842 w Suwałkach, zm. 8 października 1910 we Lwowie) – polska poetka i nowelistka okresu pozytywizmu, krytyczka literacka, publicystka i tłumaczka; jedna z najwybitniejszych pisarek w historii literatury polskiej. == Życiorys == === Dzieciństwo === Maria Konopnicka była córką Józefa Wasiłowskiego h. Ślepowron (1813-1878) i Scholastyki z Turskich h. Dołęga (1820-1854). Jej rodzice w 1841 zamieszkali w Suwałkach, w domu przy dzisiejszej ul. Tadeusza Kościuszki 31 (wówczas Petersburskiej 200). W 1849, kiedy Maria miała siedem lat, Wasiłowscy przenieśli się do Kalisza i zamieszkali na Warszawskim Przedmieściu, w mieszkaniu na parterze pałacu Puchalskich (należącym pierwotnie do


Question: w jakich krajach mówi się po angielsku?

Answer: powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii.

Context: Język angielski, angielszczyzna (ang. , ) – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich, powszechnie używany w Wielkiej Brytanii, jej terytoriach zależnych oraz w wielu byłych koloniach i dominiach, m.in. Stanach Zjednoczonych, Irlandii, Kanadzie, RPA, Australii i Nowej Zelandii. Pełni funkcję języka oficjalnego bądź półoficjalnego w ponad 60 krajach. W Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Australii angielski jest "de facto" językiem urzędowym, choć formalnie państwa te nie objęły takim statusem żadnego języka. Angielszczyzna należy do oficjalnych języków ONZ, a od XX wieku jest najczęściej używanym językiem w kontaktach międzynarodowych. Bywa określana jako pierwszy uniwersalny nowożytny język ludzkości. Stanowi główny język nauki, handlu i polityki, a w niektórych krajach także kształcenia wyższego. Angielszczyzna wykazuje silne zróżnicowanie na podłożu geograficznym i socjalnym.


Question: jak zapisać tysiąc milionów?

Answer: 1 000 000 000 = 109

Context: Miliard (skrót: mld) – liczba o wartości: 1 000 000 000 = 109 (tysiąc milionów), w krajach stosujących długą skalę. Termin "miliard" nie ma swojego odpowiednika w większości krajów stosujących skalę krótką. W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) liczba 109 nosi nazwę bilion, np. „Wiek Ziemi wynosi 4,54 miliarda lat. "The age of the Earth is 4.54 billion years."” W układzie SI mnożnikowi 109 odpowiada przedrostek jednostki miary giga o symbolu G np. GHz – gigaherc, a jego odwrotności (jedna miliardowa) 10-9 odpowiada nano o symbolu n np. nF – nanofarad.


Question: za rządów jakiej dynastii wprowadzono narzędzia z żelaza?

Answer: dynastii Zhou

Context: domenę królów Zhou, kończąc tym samym ich rządy. Dynastia Zhou była najdłużej panującą chińską dynastią. Czasy Wschodniej dynastii Zhou charakteryzowały się niezwykłą dynamiką zarówno w sferze społecznej, jak i ekonomii oraz technologii. To wtedy w Chinach rozpoczęła się epoka żelaza, co zaowocowało rozwojem zarówno rolnictwa, wyposażonego w nowe narzędzia, jak i techniki wojennej. Rosła liczba ludności, postępowała urbanizacja, rozwijało się rzemiosło i handel, co prowadziło do wzrostu roli nowej klasy mieszczan i kupców. Wojska oparte na rydwanach zastąpiły masowe armie złożone z piechoty i kawalerii. To w tym intelektualnym klimacie ciągłych zmian, rywalizacji i konieczności innowacji rozkwitły liczne szkoły filozoficzne. Z tego powodu w chińskiej tradycji ta epoka jest też znana jako okres Stu Szkół. To wtedy powstały intelektualne fundamenty


Question: do czego służy okręt podwodny?

Answer: wojskowa jednostka pływająca, okręt konstrukcyjnie przystosowany do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów.

Context: Okręt podwodny – wojskowa jednostka pływająca, okręt konstrukcyjnie przystosowany do prowadzenia działań i operacji zarówno na powierzchni, jak i pod wodą; współcześnie jedna z głównych klas okrętów. Okręty podwodne zdolne są do samodzielnego zanurzenia i wynurzenia oraz kontrolowanego pływania pod wodą, a także do prowadzenia w tym środowisku walki oraz innych działań operacyjnych. Okręty podwodne poruszają się na powierzchni dzięki wykorzystaniu zasad rządzących pływalnością. Zanurzają się i utrzymują głębokość zanurzenia przez kontrolowane osiągnięcie pływalności ujemnej, a następnie zerowej; wynurzają z kolei za pomocą sterów głębokości, a w fazie końcowej wynurzania – przez spowodowanie pływalności dodatniej. Napęd jednostek tej klasy zapewniany jest najczęściej przez silnik Diesla (na powierzchni) i silniki elektryczne (w zanurzeniu), które za pośrednictwem przekładni i wału napędowego powodują


Question: gdzie płynie dunaj?

Answer: Rzeka przepływa z zachodu na wschód przez wiele europejskich krain geograficznych, z których największe to Wyżyna Bawarska, Kotlina Panońska i Nizina Wołoska.

Context: Dunaj (łac. "Danubius", niem. "Donau", słow. "Dunaj", węg. "Duna", chorw. "Dunav", serb. i bułg. Дунав, rum. "Dunărea", ukr. Дунай) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie. Rzeka przepływa z zachodu na wschód przez wiele europejskich krain geograficznych, z których największe to Wyżyna Bawarska, Kotlina Panońska i Nizina Wołoska. Jej dorzecze pokrywa duże rejony Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. Źródło znajduje się w górach Schwarzwaldu, 6 km na północny zachód od centrum miejscowości Furtwangen im Schwarzwald w południowo-zachodnich Niemczech, gdzie swój początek ma rzeka Breg. Na kamieniu znajduje się metalowa tablica, informująca, że jest to źródło Dunaju. Za początek biegu Dunaju uważana jest też czasami miejscowość Donaueschingen, gdzie łączą się dwie rzeki: Breg i Brigach. W parku pałacowym zbudowano


Question: gdzie pracował wokulski w młodości?

Answer: w winiarni u Hopfera, gdzie miał się przyuczać do zawodu

Context: Stanisław Wokulski – postać literacka, protagonista powieści "Lalka" Bolesława Prusa; postać Wokulskiego stała się w polskiej kulturze masowej symbolem przedsiębiorczości. == Życiorys == Urodzony prawdopodobnie w 1832 roku, pochodził ze zubożałej rodziny szlacheckiej. Zmuszony przez ojca, Piotra Wokulskiego, do pracy w Warszawie jako subiekt i kelner w winiarni u Hopfera, gdzie miał się przyuczać do zawodu. Tam poznał Ignacego Rzeckiego, z którym zamieszkał, co umożliwiło mu podjęcie edukacji. Wokulski najpierw poszedł do Szkoły Przygotowawczej, później do Szkoły Głównej, gdzie rozpoczął naukę na wydziale matematyczno-fizycznym. Jego wynalazki, to m.in.: model maszyny latającej z ograniczonymi możliwościami sterowania, maszyna pompująca wodę. Szkołę porzucił po niespełna roku, gdy wybuchło powstanie styczniowe. Wówczas Wokulski zaciągnął się do oddziału powstańczego, a po upadku powstania został zesłany


Question: gdzie rośnie borowik szlachetny?

Answer: Występuje w Ameryce Północnej (głównie na zachód od Gór Skalistych, rzadziej w części centralnej i wschodniej kontynentu) i w Europie. Ponadto został zawleczony do Nowej Zelandii i południowej Afryki.

Context: Borowik szlachetny ("Boletus edulis" Bull.) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych ("Boletaceae"), potocznie nazywany prawdziwkiem. Występuje w Ameryce Północnej (głównie na zachód od Gór Skalistych, rzadziej w części centralnej i wschodniej kontynentu) i w Europie. Ponadto został zawleczony do Nowej Zelandii i południowej Afryki. W Polsce często spotykany zwłaszcza w górach, rzadziej na niżu, zwykle rzadki w okolicach wielkich miast. Aromatyczny grzyb jadalny o szerokich zastosowaniach w kuchniach europejskich. Nadaje się do bezpośredniego spożycia, marynowania, suszenia i do wszelkich innych rodzajów przerobu. Jest wykorzystywany w przemyśle spożywczym. == Systematyka i nazewnictwo == Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: "Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi". ; Niektóre synonimy naukowe: Ma ok. 60 synonimów naukowych. Niektóre z nich: ; Nazwy zwyczajowe:


Question: gdzie został pochowany filip?

Answer: Książę Filip został pochowany w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsorze.

Context: życzył sobie pogrzebu państwowego. Ceremonia pogrzebowa męża królowej Elżbiety II, odbyła się na zamku w Windsorze. Książę Filip został pochowany w kaplicy św. Jerzego na zamku w Windsorze. Pogrzeb odbył się 8 dni po śmierci księcia, czyli 17 kwietnia 2021 r. Pogrzeb księcia Filipa miał podobny poziom oficjalności, co pogrzeb Elżbiety, Królowej Matki w 2002. Po śmierci królowej Elżbiety II, która nastąpiła 8 września 2022, ciało księcia Filipa zostanie przeniesione do kaplicy pamięci Jerzego VI w Windsorze. == Zamiłowania i osobowość == Filip grał w polo do 1971, kiedy zaczął startować w powożeniu zaprzęgiem i stał się wielkim propagatorem tej dyscypliny. Jej przepisy powstawały pod jego nadzorem. Był zapalonym żeglarzem, przyjaźnił się ze sławnym entuzjastą tego sportu i projektantem Uffa


Question: kto opowiada o przedstawionych wydarzeniach?

Answer: Narrator

Context: Narrator – termin z teorii literatury. Podmiot narracji, osoba opowiadająca o wydarzeniach przedstawionych w książce. Narrator jest ośrodkiem sytuacji narracyjnej, w obrębie której sytuuje się wobec świata przedstawionego i wobec adresata narracji. Głos narratora nie musi być identyczny z głosem autora dzieła. Narrator występuje w utworach epickich, może także pojawiać się w epickich formach poetyckich, jak również w dramacie (np. w dramatach Jana Augusta Kisielewskiego – postać narratora, jako jeden z elementów tzw. epizacji dramatu). == Rodzaje == Istnieje kilka rodzajów narratora: * Narrator wszystkowiedzący – opowiada wydarzenia całkowicie z zewnątrz, sprawiając wrażenie jakby wszystko o wszystkich wiedział i był w stanie w każdej chwili wniknąć w najtajniejsze obszary psychiki wszystkich bohaterów występujących w dziele. Narrator taki nie pojawia się


Question: co opisuje rzeczownik?

Answer: samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska i pojęcia abstrakcyjne.

Context: Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, czynności, organizmy, zjawiska i pojęcia abstrakcyjne. Rzeczownik w języku polskim pełni funkcję głównie podmiotu w zdaniu; może też pełnić funkcję dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika. Może odmieniać się przez liczby i przypadki, występuje w rodzajach. Odmianę rzeczowników przez przypadki określa się mianem deklinacji. Istnieje także grupa rzeczowników całkowicie nieodmiennych (np. "atelier, kiwi, bikini, taxi, kakadu, kamikaze" itp.). Rzeczownik tworzy związki składniowe i semantyczne z rzeczownikami (zaimkami rzeczownymi), przymiotnikami (zaimkami przymiotnymi), liczebnikami (zaimkami liczebnymi) i czasownikami lub (rzadko) przysłówkami (zaimkami przysłówkowymi). W większości języków istnieje jakiś system klasyfikacji rzeczowników. Systemy te to zwykle system rodzajów (niewielka zamknięta liczba kategorii mająca duży wpływ na inne konstrukcje języka) lub


Question: jakie cele chciały osiągnąć władze komunistyczne poprzez stosowanie terroru?

Answer: obliczonym na załamanie społecznego morale i zniszczenie w zarodku rodzącej się konspiracji. Długofalowym celem polityki ZSRR była depolonizacja Kresów Wschodnich oraz sowietyzacja ludności przyłączonych do ZSRR terenów Rzeczypospolitej.

Context: części państwa polskiego poddani zostali represjom przez okupantów. Na terenach okupowanych i anektowanych przez ZSRR obywatele Rzeczypospolitej, zarówno Polacy, jak i obywatele polscy innych narodowości poddani zostali przez stalinowski aparat przemocy ZSRR brutalnym represjom, obliczonym na załamanie społecznego morale i zniszczenie w zarodku rodzącej się konspiracji. Długofalowym celem polityki ZSRR była depolonizacja Kresów Wschodnich oraz sowietyzacja ludności przyłączonych do ZSRR terenów Rzeczypospolitej. Terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na wschód od linii granicznej ustalonej na terytorium Polski w układzie pomiędzy III Rzeszą a ZSRR zostało w październiku 1939 anektowane przez ZSRR. Formalną podstawą były pseudoplebiscyty, a następnie aneksja w trybie uchwały Rady Najwyższej ZSRR. Były to akty prawne równoległe do dwóch dekretów Adolfa Hitlera – z 8 i 12 października 1939 r., którymi


Question: w którym roku denominacja?

Answer: 1995 roku

Context: Denominacja złotego w 1995 roku – reforma walutowa wprowadzająca w Polsce 1 stycznia 1995 nową jednostkę pieniężną o nazwie „złoty” i symbolu PLN, która zastąpiła „starego złotego” (PLZ). Jeden nowy złoty odpowiada 10 000 starych złotych. == Przyczyny przeprowadzenia denominacji == W latach 80. z powodu kryzysu gospodarczego i załamania systemu gospodarki planowej w Polsce zaczęło dochodzić do coraz wyższej inflacji. W latach 1989–1990 wystąpiła hiperinflacja, która osiągnęła poziom 1 395%. Do obiegu wprowadzono nowe nominały banknotów: 10 000 zł (1987), 20 000 zł, 50 000 zł, 200 000 zł (1989), 100 000 zł, 500 000 zł (1990), 1 000 000 zł (1991) i 2 000 000 zł (1992). Monety, mimo że nie przestały być prawnym środkiem płatniczym, zniknęły z


Question: kto zapoczatkowal brexit?

Answer: David Cameron w swoim tzw. „Bloomberg speech”, który był zapowiedzią przeprowadzenia referendum ws. brexitu

Context: Europejskiej w sprawach dotyczących Wielkiej Brytanii. Poprzednik Theresy May, David Cameron w swoim tzw. „Bloomberg speech”, który był zapowiedzią przeprowadzenia referendum ws. brexitu, zauważał, że "dla Zjednoczonego Królestwa najważniejszą sprawą jest dostęp do wspólnego rynku, nawet w przypadku wyjścia ze wspólnoty, ponieważ tylko dzięki temu od 2004 roku Wielka Brytania była w stanie przyciągnąć 20% wszystkich inwestycji w Europie". Na wspólnotowym, nieformalnym szczycie w Salzburgu (2018) odrzucono propozycje Brytyjczyków dotyczące brexitu uznając je za potencjalne zagrożenie dla wspólnego rynku. 20 października 2018 w Londynie kolejny raz protestowały, według różnych źródeł setki tysięcy ludzi, domagających się referendum w sprawie ostatecznych zasad brexitu. Wielka Brytania miała opuścić wspólnotę 12 kwietnia 2019 (do 21 marca 2019 terminem tym był 30 marca 2019 o


Question: kiedy wybuchła ii wojna światowa?

Answer: 1 września 1939 roku

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: przez kogo był popierany kapitalizm?

Answer: Wielką zwolenniczką kapitalizmu była Ayn Rand, autorka filozofii obiektywistycznej.

Context: ustawy, a także, że ogromne straty może przynieść również spowodowana przez nieodpowiedzialną politykę państwa destabilizacja systemu finansowego lub pieniądza. Wywołuje to ich zdaniem poważne kryzysy gospodarcze, np. wielki kryzys lub kryzys w Argentynie w 2001 roku. Wielką zwolenniczką kapitalizmu była Ayn Rand, autorka filozofii obiektywistycznej. Jej zdaniem kapitalizm jest jedynym ustrojem gwarantującym wolność i umożliwiającym ludziom racjonalne dbanie o własny interes. Inne ustroje krytykowała jako oparte na użyciu siły. === Kapitalizm według Adama Smitha === Adam Smith uważany jest za pierwszego teoretyka tego, co powszechnie nazywamy kapitalizmem. W swej pracy z 1776 roku Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów podał zasadę, według której w obrębie stabilnego systemu handlu i ewaluacji, jednostki chcące się bogacić będą dążyły do coraz większej


Question: kto zbudował zamek w chęcinach?

Answer: Nie ma wyraźnych danych źródłowych na temat powstania chęcińskiego zamku.

Context: Zamek w Chęcinach – zamek królewski z przełomu XIII i XIV wieku, górujący nad miejscowością Chęciny, w województwie świętokrzyskim, pod Kielcami. W pobliżu zamku przechodzi żółty szlak turystyczny im. Juliusza Brauna, Honorowego Członka PTTK, z Wiernej Rzeki do Chęcin. == Początki warowni == Nie ma wyraźnych danych źródłowych na temat powstania chęcińskiego zamku. Na bazie istniejących dokumentów można domniemywać, że budowę warowni rozpoczęto pod koniec XIII wieku. Jest pewne, że zamek istniał w 1306, kiedy to Władysław Łokietek nadał go biskupowi krakowskiemu, Janowi Muskacie. Rok później, pod pretekstem wykrycia spisku przeciwko władzy królewskiej, cofnął ów przywilej, przejmując tym samym warownię. Łokietek uczynił ją terytorialnym ośrodkiem swej władzy w zakresie gospodarczym, politycznym i militarnym. Przeniósł tu z Małogoszcza administrację rozległych posiadłości


Question: co przedstawia krzywa popytu?

Answer: krzywa używana w mikroekonomii, pokazująca ilość dobra, które konsumenci będą chcieli i mogli nabyć przy różnych cenach rynkowych i przy zachowaniu zasady "ceteris paribus".

Context: Krzywa popytu – krzywa używana w mikroekonomii, pokazująca ilość dobra, które konsumenci będą chcieli i mogli nabyć przy różnych cenach rynkowych i przy zachowaniu zasady "ceteris paribus". Chociaż to popyt na dany produkt zależy od jego ceny, tradycyjnie cenę produktu zaznaczamy na osi pionowej, natomiast ilość produktu na osi poziomej - jest to krzywa popytu według A. Marshalla. Istnieje też sposób przedstawiania krzywej opracowany przez L. Walrasa, w którym osie są zamienione, oś pozioma reprezentuje cenę, natomiast pionowa - nabytą ilość. Nietrudno zatem zauważyć, że sposób L. Walrasa jest funkcją odwrotną do sposobu marshallowskiego (bardziej popularnego). W punkcie A cena produktu wynosi PA a zapotrzebowanie na produkt QA. Jeśli cena jest niższa (tak jak w punkcie B), zazwyczaj konsumenci chcą


Question: jakie galaktyki widac golym okiem?

Answer: Galaktyki Andromedy

Context: przez małe lornetki. Obserwacje można prowadzić także gołym okiem, niekiedy nawet na przedmieściach większych miast, widoczna jest jako niewielka mgiełka. Jednak jej całkowita średnica kątowa przewyższa sześciokrotnie kątowe rozmiary Księżyca. Nazwa galaktyki pochodzi od mitologicznej etiopskiej królewny Andromedy. == Historia obserwacji == Pierwsze udokumentowane obserwacje Galaktyki Andromedy przeprowadził w 964 roku perski astronom Abd Al-Rahman Al Sufi, opisując ją jako "małą chmurkę". Jak twierdzi Richard Hickley Allen, Galaktyka Andromedy pojawiła się również na holenderskiej mapie nieba z około 1500 roku, jednak mapy tej jak dotąd nie odnaleziono. Pierwszy opis obiektu bazujący na obserwacjach teleskopowych sporządził Simon Marius 15 grudnia 1612 roku. Charles Messier, nieznający zapisków Al Sufiego, podał Mariusa jako odkrywcę Galaktyki Andromedy, dopisując ją do swojego katalogu 3 sierpnia


Question: jakich tłuszczów używamy do smażenia jajek?

Answer: masło, smalec, margaryna, olej, oliwa albo tłuszcz z wytopionej słoniny

Context: się zwykle jaj kurzych, choć czasem także kaczych, przepiórczych lub strusich. Do smażenia używane bywają różne tłuszcze: masło, smalec, margaryna, olej, oliwa albo tłuszcz z wytopionej słoniny. Podstawową i wystarczającą przyprawą jest sól. Jajecznica posiada wiele odmian nadających jej indywidualizmu lub regionalnego smaku, co czyni ją bazą do przyrządzenia bardzo wielu potraw, również tych wykwintnych: * polska typowa jajecznica – na kiełbasie podwawelskiej lub wiejskiej, na boczku, na wędzonej szynce, podsmażonej cebuli z dodatkiem szczypioru * smak wzbogacić można smażonymi pieczarkami lub serem żółtym * odrobina mleka lub śmietanki pod koniec smażenia doda pulchności i „aksamitnego” smaku * sezonowe dodatki to pomidory bez skórki, cukinia lub grzyby leśne: kurki, kanie, borowiki lub rydze * jajecznica „wiosenna” na zrumienionych szparagach z


Question: kto napisał balladyne?

Answer: Juliusza Słowackiego

Context: Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839. == Opis dramatu == Dramat miał być prawdopodobnie jedną z sześciu części planowanego przez Słowackiego cyklu kronik o bajecznych dziejach narodu (kontynuację zamysłu stanowiła "Lilla Weneda"). Na początku utworu znajduje się list dedykacyjny ("Apologon") poświęcający "Balladynę" Zygmuntowi Krasińskiemu, autorowi "Irydiona", który wysoko cenił utwór Słowackiego. Prapremiera sceniczna "Balladyny" odbyła się 7 marca 1862 w Teatrze im. Stanisława hr. Skarbka we Lwowie. Balladyna to również imię głównej bohaterki wspomnianego utworu. Utwór Słowackiego to opowieść o żądzy władzy i o dorastaniu do roli zbrodniarza. Nie przypadkiem imię głównej bohaterki nawiązuje do ballady, w której zazwyczaj pojawiają się motywy fantastyczne


Question: zgodnie z jaką zasadą przydzielono zadania w czasie turnieju?

Answer: "futbol totalny" zakładał zniesienie sztywnego podziału na formacje. W takim ustawieniu każdy z piłkarzy miał za zadanie zarówno bronić, jak i uczestniczyć w akcjach ofensywnych.

Context: Futbol totalny – w piłce nożnej termin używany w odniesieniu do zbioru zasad taktycznych, stworzonych w latach 60. i 70. XX w. przez holenderskiego trenera Rinusa Michelsa. Istota "futbolu totalnego" polegała na uczestniczeniu zarówno w obronie, jak i ataku wszystkich piłkarzy danego zespołu, przy maksymalnym wykorzystaniu pozycji boiskowych. Taktyka opierała się na ofensywnym ustawieniu 4-3-3 (rzadziej 4-4-2), przy czym podział ten był umowny, gdyż "futbol totalny" zakładał zniesienie sztywnego podziału na formacje. W takim ustawieniu każdy z piłkarzy miał za zadanie zarówno bronić, jak i uczestniczyć w akcjach ofensywnych. W trakcie meczu piłkarze płynnie zmieniali swoje pozycje na boisku. To wówczas także pojawiło się pojęcie pułapki ofsajdowej. "Futbol totalny" wymagał od piłkarzy doskonałego przygotowania fizycznego i dużych umiejętności technicznych. Zjawisko


Question: jaka religia jest w korei południowej?

Answer: Struktura religijna według Spisu Powszechnego w 2015 roku: * brak religii – 56,9%, * protestantyzm – 19,7% (głównie kalwini, zielonoświątkowcy, metodyści, ruch uświęceniowy i baptyści), * buddyzm – 15,5%, * katolicyzm – 7,9%, * inne religie – 0,8%.

Context: tylko 8,6% ludności zawodowo czynnej, a w przemyśle 19,1%. Niski poziom bezrobocia (3,4% zawodowo nieczynnych, 2004). === Religia === Struktura religijna według Spisu Powszechnego w 2015 roku: * brak religii – 56,9%, * protestantyzm – 19,7% (głównie kalwini, zielonoświątkowcy, metodyści, ruch uświęceniowy i baptyści), * buddyzm – 15,5%, * katolicyzm – 7,9%, * inne religie – 0,8%. == Gospodarka == === Profil gospodarczy === Pięćdziesiąt lat temu PKB Korei Południowej przypadający na jednego mieszkańca, porównywalny był z poziomem PKB w biedniejszych krajach Afryki i Azji. Korea Północna była mniej zniszczona przez wojnę i posiadała większość przemysłu półwyspu, a ponadto węgiel. Na południu rządziła korupcja, kartki, czarny rynek, oraz gigantyczny deficyt handlowy. Dzisiaj PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca jest 9


Question: w którym roku upadł komunizm w polsce?

Answer: 1989 roku

Context: Historia Polski (1945–1989) – historia Polski obejmująca okres komunizmu zwanego demokracją ludową od 1945 roku, poprzez powstanie PRL, do obrad Okrągłego Stołu w 1989 roku. == Okres stalinowski (1944–1956) == W nocy z 31 grudnia 1943 roku na 1 stycznia 1944 roku powołano w Warszawie Krajową Radę Narodową, ta pozornie ponadpartyjna organizacja, w rzeczywistości reprezentowała jedynie PPR i partie satelickie RPPS i SL „Wola Ludu”. Jednocześnie przekształcono Gwardię Ludową w Armię Ludową – w jej skład miały wejść wojska 1 Korpusu. W odpowiedzi ugrupowania niepodległościowe powołały 9 stycznia Radę Jedności Narodowej, na jej czele stanął przewodniczący PPS-WRN Kazimierz Pużak. Utworzona w lipcu 1944 Krajowa Rada Ministrów jako integralna część rządu RP na uchodźstwie miała przejąć władzę w kraju momencie zakończenia


Question: kto napisał piosenkę i will always love you?

Answer: Dolly Parton napisała „I Will Always Love You” dla Portera Wagonera, muzyka country.

Context: I Will Always Love You – piosenka country napisana i nagrana pierwotnie przez amerykańską piosenkarkę Dolly Parton w 1973. Utwór trafił na jej singiel 6 czerwca 1974. Międzynarodową popularność piosenka zyskała jednak dopiero blisko dwadzieścia lat później, kiedy Whitney Houston nagrała własną wersję na potrzeby ścieżki dźwiękowej do filmu "Bodyguard". == Geneza utworu == Dolly Parton napisała „I Will Always Love You” dla Portera Wagonera, muzyka country. Parton prowadziła wspólnie z nim program telewizyjny, jednak postanowiła odejść z programu. W związku z tym wydarzeniem, jak i rozstaniem z samym Wagonerem, Parton swoje pożegnanie wyraziła napisaniem tej piosenki. Mówi ona o świadomym rozstaniu z mężczyzną i niemożności osiągnięcia spełnienia w związku. Parton podkreśliła to znaczenie w ostatnim wersie piosenki, wyznając, że


Question: jaki układ wysokościowy obowiązuje w polsce?

Answer: Obowiązujący w Polsce układ PL-EVRF2007-NH z poziomem odniesienia w Amsterdamie jest częścią państwowego systemu odniesień przestrzennych wprowadzonego Rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 października 2012.

Context: Układ wysokościowy – układ, który tworzą wysokości normalne, odniesione do średniego poziomu morza. W Polsce „poziom morza” odnosi się do: * Morza Bałtyckiego w Zatoce Fińskiej, wyznaczonego dla mareografu w Kronsztadzie koło Petersburga, * Morza Północnego, wyznaczonego dla mareografu w Amsterdamie. * Morza Adriatyckiego, wyznaczonego dla mareografu w Trieście. Rzędne w układzie wysokościowym określa się na podstawie pomiarów geodezyjnych nawiązanych do punktów podstawowej osnowy geodezyjnej kraju – wysokościowej osnowy geodezyjnej. Obowiązujący w Polsce układ PL-EVRF2007-NH z poziomem odniesienia w Amsterdamie jest częścią państwowego systemu odniesień przestrzennych wprowadzonego Rozporządzeniem Rady Ministrów z 15 października 2012. Układ wysokości PL-KRON86-NH może być stosowany do czasu wdrożenia układu wysokościowego PL-EVRF2007-NH na obszarze Polski, nie dłużej jednak niż do 31 grudnia 2023, a układy PL-KRON60-NH,


Question: jakie gazety wychodzą codziennie?

Answer: dzienniki

Context: Dziennik – zbiór publikacji prasowych ukazujący się codziennie. Najczęściej dzienniki nie ukazują się w niedziele i święta. Pierwszy dziennik powstał pod auspicjami Gajusza Cezara z rodu Julii i wydawany był na papirusie. Zgodnie z obowiązującym w Polsce prawem prasowym (Ustawa – Prawo prasowe z dnia 26 stycznia 1984 r. ()), dziennik jest to „ogólnoinformacyjny druk periodyczny lub przekaz za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu, ukazujący się częściej niż raz w tygodniu". == Największe dzienniki ogólnopolskie == Najbardziej rozpowszechnione (dane Związku Kontroli Dystrybucji Prasy za I kwartał 2019): == Największe dzienniki regionalne == Najbardziej rozpowszechnione (dane Związku Kontroli Dystrybucji Prasy za I kwartał 2019):


Question: ile razy krzysztof krawczyk był żonaty?

Answer: Był trzykrotnie żonaty.

Context: (zespół pochodził z Mazewa), a do jego trumny włożono mikrofon ze studia nagraniowego oraz ciemne okulary, które nosił podczas występów. Grób Krawczyka jest regularnie odwiedzanym miejscem przez fanów artysty. == Życie prywatne == Był trzykrotnie żonaty. W wieku 24 lat poślubił Grażynę Adamus. W latach 70. rozwiódł się z żoną i został mężem Haliny Żytkowiak, z którą miał syna Krzysztofa Igora (ur. 1973), a także wnuka Bartka (ur. 2006). Mieszkali wówczas przy ul. Pięciolinii na warszawskim Ursynowie. Po rozstaniu z drugą żoną po 11 latach małżeństwa popadł w depresję oraz uzależnił się od leków i narkotyków. W 1982 poznał swoją trzecią żonę, Ewę Trelko (ur. 1960), z którą wziął ślub cywilny 8 lutego 1986, a po unieważnieniu swojego pierwszego małżeństwa


Question: kto wygrał konkurs chopinowski?

Answer: Konkurs wygrał Polak Rafał Blechacz.

Context: XV Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również "XV Konkurs Chopinowski") – 15. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która odbyła się w dniach 2–24 października 2005 w Warszawie. Konkurs został zorganizowany przez Towarzystwo im. Fryderyka Chopina. Wcześniej w dniach 23–29 września 2005 odbyły się eliminacje. Wzięło w nim udział 80 pianistów z 18 krajów. Dyrektorem konkursu był Albert Grudziński, a dyrektorem-koordynatorem, Tomasz Stanicki. W stosunku do poprzednich edycji zmieniono reguły konkursu. Wprowadzono dwa etapy oraz finał (zamiast dotychczasowych trzech etapów oraz finału). Przesłuchania konkursowe zostały podzielone na dwa etapy, które odbyły się w dniach: 3–11 października oraz 13–16 października. Koncerty finałowe trwały od 18 do 21 października. Konkurs wygrał Polak Rafał Blechacz. W dniach 22–24 października zakończyły konkurs


Question: kiedy został podpisany traktat wersalski?

Answer: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone.

Context: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Dokumenty ratyfikacji złożono 10 stycznia 1920 r. w Paryżu i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny. Traktat wersalski został zawarty podczas paryskiej konferencji pokojowej, trwającej od 18 stycznia 1919 roku do 21 stycznia 1920 r. Brało w niej udział 27 zwycięskich państw. Polska była reprezentowana przez Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego. Państwa pokonane w I wojnie światowej (Niemcy, Austro-Węgry, Imperium Osmańskie, Bułgaria) nie zostały dopuszczone do konferencji, a jedynie przedstawiono im traktaty do podpisania. Rosja Sowiecka również nie została zaproszona, gdyż mocarstwa Ententy nie uznawały


Question: kto dowodził w bitwie pod mokrą?

Answer: płk. Juliana Filipowicza

Context: Bitwa pod Mokrą – jedno z pierwszych starć zbrojnych Wojska Polskiego podczas II wojny światowej, które miało miejsce 1 września 1939 roku w pobliżu wsi Mokra, 5 km na północ od miasta Kłobuck, 23 km na północny zachód od Częstochowy. Wołyńska Brygada Kawalerii pod dowództwem płk. Juliana Filipowicza powstrzymywała przez cały dzień niemiecką 4 Dywizję Pancerną gen. Reinhardta, wspieraną przez lotnictwo, m.in. bombowce nurkujące Stuka. == Przed bitwą == Wołyńska BK osłaniała lewe (południowe) skrzydło Armii „Łódź”, na które (zgodnie z przewidywaniami polskich strategów) skierowało się główne uderzenie największej niemieckiej armii – 10 Armii gen. Reichenau. Wołyńska BK miała do wykonania dwa zadania: # polityczne – podjąć walkę natychmiast po przekroczeniu przez Niemców granicy, w celu przekonania sojuszników Polski, że


Question: dokąd odlatują żurawie?

Answer: Skandynawskie i środkowoeuropejskie żurawie odlatują do Hiszpanii (Andaluzja) i Portugalii w październiku i listopadzie.

Context: pokarmu i miejsc do spania. W Europie Środkowej gromadzą się w głębi lądu. Skandynawskie i środkowoeuropejskie żurawie odlatują do Hiszpanii (Andaluzja) i Portugalii w październiku i listopadzie. Coraz więcej osobników zimuje coraz bardziej na północ, np. w północno-wschodniej Francji, a nawet Niemczech, gdzie mają również lęgowiska. Gatunek w niewielkiej liczbie zimuje regularnie również w Polsce. Takie skracanie wędrówek oszczędza energię i zapewnia szybsze zdobycie lepszego terytorium na lęgowiskach. Ptaki skandynawskie, wracając w marcu i kwietniu, zatrzymują się na wypoczynek na terenach na południe od Bałtyku. == Środowisko == Rozległe bagna wśród lasów, torfowiska, wrzosowiska, nad jeziorami i starorzeczami. Zwykle w oddaleniu od siedzib ludzkich, ale żeruje także na łąkach i polach uprawnych. W Europie Środkowej lęgowiska znajdują się w wilgotnych


Question: w jakim słowniku szukać wyrazu o zbliżonym znaczeniu?

Answer: wyrazów bliskoznacznych

Context: haseł wraz z opisem ich etymologii, jednocześnie z reguły duże słowniki językowe również zawierają pewne wyjaśnienia etymologiczne; * częstotliwościowy (frekwencyjny) – zbiór wyrazów lub związków frazeologicznych uszeregowanych zgodnie z częstością ich występowania, np. w mowie pisanej, mówionej itd., zwykle uszeregowanie rozpoczyna się od słowa/wyrażenia najczęściej spotykanego; * archaizmów – zbiór wyrazów, które nie są w języku obecnie używane; * regionalizmów – zbiór wyrazów typowych dla danego regionu; * a tergo – zbiór słów uszeregowanych w kolejności alfabetycznej, ale według liter od końca wyrazów; * rymów – pozwala na łatwe odnalezienie rymujących się wyrazów, szczególnie popularny w kulturze anglosaskiej (ang. ); * wyrazów bliskoznacznych – zbiór haseł o tym samym bądź podobnym znaczeniu; * paronimów (wyrazów podobnych), homonimów (wyrazów jednakowo brzmiących,


Question: czym przede wszystkim żywią się czaple?

Answer: głównie ryby

Context: monicae") – Banc d’Arguin (na wybrzeżu Mauretanii) * "Ardea cinerea firasa" – Madagaskar. == Pożywienie == Pożywienie bardzo urozmaicone, są to głównie ryby, poza tym drobne ssaki i małe ptaki, żaby, ślimaki, skorupiaki i węże. Potrafi także w locie łapać owady. Zimą na polach szuka myszy, szczurów oraz dżdżownic. Dziennie czapla siwa zjada od 300 do 500 g pokarmu. Zjadane przez nią ryby mają długość 10–25 cm. Potrafi złapać nawet półkilogramowego karpia, nie potrafi go jednak połknąć. W trakcie polowania czapla siwa brodzi w wodzie majestatycznie i powoli, aby nie płoszyć ryb. Stoi także na jednej nodze, cierpliwie wypatrując ryb, a gdy jakaś wypłynie na mieliznę, szybkim wyrzutem dzioba chwyta ją i połyka. === Wypluwki === Wypluwki czapli siwej są


Question: jaka góra jest w szklarskiej porębie?

Answer: Szrenicą (1362 m n.p.m.)

Context: Szklarska Poręba () – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 6633 mieszkańców. Prawa miejskie otrzymała 31 grudnia 1959 r. Historycznie leży na Dolnym Śląsku. == Położenie == Położone w dolinie rzeki Kamiennej i jej dopływów (Kamieńczyka i Szklarki), na wys. 440–886 m n.p.m., od południa na stokach Karkonoszy z dominującą nad miastem Szrenicą (1362 m n.p.m.), od północy na stokach Gór Izerskich z Wysokim Kamieniem (1058 m n.p.m.) i Czarną Górą (965 m n.p.m.), zaś od wschodu wzniesienia Pogórza Karkonoskiego oddzielają miasto od Kotliny Jeleniogórskiej. Sąsiednie gminy: Mirsk, Piechowice, gmina Stara Kamienica. Gmina sąsiaduje z Czechami. Według danych z roku 2007 Szklarska Poręba ma obszar 75,44 km² (55. lokata


Question: kto był poprzednikiem górskiego na fotelu trenera reprezentacji polski?

Answer: Ryszarda Koncewicza

Context: 1966 wraz z Klemensem Nowakiem i Antonim Brzeżańczykiem współprowadził jako trener reprezentację Polski w trzech meczach: towarzyskim z NRD (0:2) oraz Luksemburgiem (4:0) i Francją (1:2) w ramach eliminacji mistrzostw Europy 1968. W grudniu 1970 został samodzielnym trenerem, zastępując na stanowisku Ryszarda Koncewicza. Decyzja o powierzeniu prowadzenia reprezentacji Polski Górskiemu była dla wielu zaskoczeniem. Jako trener kadry zadebiutował 5 maja 1971 w Lozannie w wygranym 4:2 meczu towarzyskim ze Szwajcarią. Reprezentacja pod wodzą Górskiego osiągnęła największe sukcesy w swojej historii: triumf w turnieju olimpijskim 1972 w Monachium po zwycięstwie w finale 2:1 z Węgrami oraz 3. miejsce na mistrzostwach świata 1974 w Niemczech po zwycięstwie w decydującym meczu 1:0 z Brazylią. Drużyna Górskiego dwukrotnie rywalizowała również w eliminacjach do ME


Question: czym zastąpiono rtęć w termometrach?

Answer: Galinstan

Context: <10−8 Tr (w temp. 500 °C) * Rozpuszczalność: nie rozpuszcza się w wodzie i rozpuszczalnikach organicznych * Lepkość: 0,0024 Pa·s (w temp. 20 °C) * Gęstość: 6,44 g/cm³ * Przewodność cieplna: 16,5 W/m·K * Konduktywność: 3,46 S/m (w temp. 20 °C) Galinstan w przeciwieństwie do rtęci zwilża skórę i szkło i ma od niej mniejszą gęstość, dlatego też nie zawsze może być użyty jako jej zamiennik. Komercyjnie wykorzystuje się go w termometrach, ale by mógł właściwie spełniać swoją rolę, wewnętrzną warstwę szklanej rurki pokrywa się tlenkiem galu. Ponadto nie nadaje się do użycia jako chłodziwo reaktora atomowego z powodu pochłaniania przez ind neutronów termicznych. Stosuje się go do wytwarzania luster teleskopów i jako substytut pasty termoprzewodzącej w układach chłodzenia komputerów.


Question: ile kilometrów ma mur chiński?

Answer: 2400 km

Context: Wielki Mur Chiński () – zbiorcza nazwa systemów obronnych składających się z zapór naturalnych, sieci fortów i wież obserwacyjnych oraz (w najbardziej strategicznych miejscach) murów obronnych z ubitej ziemi, murowanych lub kamiennych, osłaniających północne Chiny przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu. Tradycyjnie przyjmuje się, że Wielki Mur rozciągał się od Shanhaiguan (nad zatoką Liaodong) do Jiayuguan w górach Nan Shan na długości ok. 2400 km. Nazywany jest też „Murem 10 000 Li” (10 000 nie powinno być tutaj traktowane dosłownie i oznacza raczej „nieskończoną długość” muru). W 1987 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a 7 lipca 2007 ogłoszono go jednym z siedmiu nowych cudów świata. Doniesienia prasowe, według których łączna długość budowli ma wynosić 8851,8 km i


Question: za co nagroda?

Answer: za wybitne zasługi dla ludzkości: naukowe, literackie lub w działaniach na rzecz pokoju.

Context: Nagroda Nobla – wyróżnienie przyznawane od początku XX wieku za wybitne zasługi dla ludzkości: naukowe, literackie lub w działaniach na rzecz pokoju. Zostało ustanowione ostatnią wolą fundatora – Alfreda Nobla, szwedzkiego przemysłowca i wynalazcy dynamitu. Początkowo było przyznawane w pięciu dziedzinach, jednak w latach 60. ustanowiono dodatkową nagrodę z ekonomii. Laureaci są wyłaniani corocznie, choć zdarzały się lata bez wyróżnionych. Są nimi osoby żyjące, najwyżej trzy w każdej z dziedzin, nie licząc przypadków, kiedy nagrodę pokojową otrzymują całe instytucje. Nagroda Nobla nie była pierwszym wyróżnieniem tego typu – już w XVIII wieku brytyjskie Towarzystwo Królewskie (ang. "Royal Society") ustanowiło Medal Copleya dla naukowców, a równolegle przyznawano odznaczenia państwowe jak polski Order Orła Białego za rozmaite zasługi. Mimo to Nagroda Nobla


Question: jaki pierwiastek wchodzi w skład hemoglobiny?

Answer: żelaza

Context: hemoglobina w jednym z typów β-talasemii, wynik delecji genów kodujących łańcuchy β i δ. Ich resztki tworzą gen kodujący łańcuch Lepore. Uwaga: litery greckie w nawiasach oznaczają jakie łańcuchy globiny wchodzą w skład cząsteczki. == Zmiany konformacji pod wpływem tlenu == Przyłączenie cząstki tlenu do jednej z czterech cząstek hemu hemoglobiny powoduje zmianę struktury drugo-, trzecio- i czwartorzędowej całego tetrameru. Przyczyną jest wsunięcie atomu żelaza (położonego w przypadku nieutlenowanej hemoglobiny w odległości około 0,06 nm od płaszczyzny hemu) w płaszczyznę pierścienia hemu po połączeniu z tlenem. Wsunięcie atomu żelaza pociąga związaną z nim tzw. histydynę proksymalną leżącą w pozycji F8, co powoduje przemieszczenie sąsiednich aminokwasów globiny. Doprowadza to w rezultacie do pęknięcia wiązań poprzecznych pomiędzy końcami karboksylowymi wszystkich czterech cząstek


Question: jakie państwo zaatakowało polskę w 1654 roku?

Answer: wojsk Carstwa Rosyjskiego

Context: Wojna polsko-rosyjska (1654–1667), wojna moskiewska 1654–1667, znana również jako potop rosyjski – wojna obronna Rzeczypospolitej Obojga Narodów wobec najazdu na jej terytorium wojsk Carstwa Rosyjskiego rozgrywająca się w latach 1654–1667, na czas której przypadł również potop szwedzki (1655-1660). Wojna rozpoczęła się wiosną i latem 1654 roku od inwazji armii liczącej, w zależności od źródeł i opracowań, od 70 tys. do ponad 150 tys. żołnierzy rosyjskich oraz zajęcia większości terytorium Ukrainy i Wielkiego Księstwa Litewskiego pod pretekstem pomocy powstaniu Chmielnickiego i poddania terytorium Hetmanatu carowi rosyjskiemu na podstawie ugody perejasławskiej i rzekomej obrony ludności prawosławnej w Rzeczypospolitej. Wojna trwała z przerwami niemal 14 lat i składała się z kilku kampanii, w wyniku których Rosjanie zostali wyparci z większości terytorium polsko-litewskiego. Działania


Question: kto to regent?

Answer: Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, bezkrólewia, nieobecności w kraju lub poważnej choroby.

Context: Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletności, bezkrólewia, nieobecności w kraju lub poważnej choroby. Okres władzy regenta oraz sama władza regenta to regencja. Regent może być także powołany na okres, w którym tron pozostaje nieobsadzony (np. adm. Miklós Horthy na Węgrzech, Francisco Franco w Hiszpanii, Rada Regencyjna w Polsce). == Rzeczpospolita Obojga Narodów == W Rzeczypospolitej Obojga Narodów władzę regenta sprawował prymas nosząc tytuł "interrex". W Rzeczypospolitej przedrozbiorowej mianem regenta określano także urzędnika grodzkiego zarządzającego kancelarią grodzką, starościńską. Taki urzędnik musiał pochodzić ze stanu szlacheckiego. Od słowa regent pochodzi określenie rejent. == Współcześni regenci == Współcześnie w Liechtensteinie regentem jest książę Alojzy, któremu książę Jan Adam II


Question: w jakich okolicznościach zginął kostryn?

Answer: Balladyna pozbywa się Fon Kostryna podając mu kawałek chleba ukrojony zatrutym nożem. Wkrótce Kostryn umiera w męczarniach przed śmiercią ostrzegając przed rządami Balladyny.

Context: Balladyna pozbywa się Fon Kostryna podając mu kawałek chleba ukrojony zatrutym nożem. Wkrótce Kostryn umiera w męczarniach przed śmiercią ostrzegając przed rządami Balladyny. Balladyna zostaje królową. Kanclerz informuje ją, że zgodnie z tradycją nowa władczyni powinna rozstrzygnąć kilka spraw sądowych wnoszonych przez poddanych. Pierwsza jest sprawa o otrucie Fon Kostryna wniesiona przez lekarzy. Balladyna zmuszona jest wydać na nieznanego zabójcę wyrok śmierci. Następna jest sprawa o zabójstwo Aliny wniesiona przez Filona – również w tym przypadku Balladyna skazuje nieodnalezionego mordercę na śmierć. Do pałacu wkracza wdowa, matka Balladyny, oślepiona piorunem, skarżąc się na córkę, która wyparła się swojej matki i wygnała ją z zamku w trakcie burzy. Nie chce jednak zdradzić imienia córki i umiera na torturach. To właśnie Balladyna–królowa


Question: jakie komórki biorą udział w odżywianiu się gąbek?

Answer: choanocyty (komórki kołnierzykowate)

Context: u gąbek o bardziej skomplikowanym typie budowy morfologicznej, komórki o kształcie kanałów doprowadzających wodę z pokarmem do choanocytów znajdujących się w komorach, pochodzą od pinakocytów ale zostały przesunięte do mezohylu; * bazopinakocyty – komórki występujące u postaci dorosłych, znajdujące się w dolnym biegunie ciała gąbki, produkują błonę czepną przytwierdzającą ją do podłoża. Ze względu na dużą ilość wodniczek kurczliwych przypuszcza się, że mogą brać też udział w osmoregulacji; * choanocyty (komórki kołnierzykowate) – są wyposażone w wici, których ruch zapewnia przepływ wody przez ciało gąbki i umożliwia wychwytywanie cząstek pokarmu. W mezohylu: * amebocyty – swobodnie poruszające się komórki, występujące w mezohylu, dzielone na różne typy w zależności od funkcji, jakie pełnią; * kolenocyty; * lofocyty; * spongocyty – budują


Question: gdzie znajdowało się zielone wzgórze?

Answer: Zielone Wzgórze (Winnogóra, niem. "Weinberg") – wzgórze na terenie Uroczyska Kupały w Szczecinie-Gocławiu.

Context: Zielone Wzgórze (Winnogóra, niem. "Weinberg") – wzgórze na terenie Uroczyska Kupały w Szczecinie-Gocławiu. Strome stoki pokryte buczyną - wschodnie opadają ku dolinie Odry, a zachodnie ku dolinie Glinianki. W 1912 roku na wzgórzu zbudowano wieżę widokową - "Wieżę Bismarcka" (Wieżę Gocławską). W części niższej Zielonego Wzgórza znajdował się lokal rozrywkowy "Weinberg" z restauracją i miejscami wypoczynkowymi. Przez wzgórze przechodzi Szlak Gocławski. == Galeria ==


Question: co to były szare szeregi?

Answer: kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP, potocznie także całego Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej 1939–1945.

Context: Szare Szeregi – kryptonim konspiracyjny Organizacji Harcerzy ZHP, potocznie także całego Związku Harcerstwa Polskiego, w okresie okupacji niemieckiej podczas II wojny światowej 1939–1945. Szare Szeregi zostały powołane 27 września 1939 w Warszawie przez grono członków Naczelnej Rady Harcerskiej w mieszkaniu Stanisława Borowieckiego, Szefa Głównej Kwatery Męskiej, przy ul. Noakowskiego 12. Szare Szeregi współpracowały z Delegaturą Rządu Rzeczypospolitej Polskiej na Kraj oraz Komendą Główną Armii Krajowej. == Struktura == Organizacja harcerzy opierała się na strukturze przedwojennego ZHP, posługiwano się kryptonimami: * Główna Kwatera – "pasieka", * chorągwie – "ule", * hufce – "roje", * drużyny – "rodziny", * zastępy – "pszczoły". Na czele organizacji harcerzy stał Naczelnik z Główną Kwaterą "Pasieką". Naczelnicy Szarych Szeregów: * Florian Marciniak (27 września 1939 –


Question: gdzie znajdują się relikwie świętego wojciecha?

Answer: Do dziś znajdują się w katedrze św. Wita w Pradze.

Context: pod wezwaniem Wniebowzięcia Marii Panny i św. Wojciecha). W katedrze również prezentuje się relikwie św. Wojciecha, min. jego kość ramienia. Relikwie zostały tam zapewne przekazane przez Ottona III. W roku 1038 podczas najazdu czeskiego na Polskę relikwie św. Wojciecha oraz jego brata Radzima zostały wywiezione z Gniezna do Czech przez księcia Brzetysława I. Do dziś znajdują się w katedrze św. Wita w Pradze. Nie udało się bowiem ich odzyskać, pomimo interwencji hierarchii kleru polskiego. W czasie odbudowy katedry w Gnieźnie w 1088, podobno odnaleziono szczątki zmarłego, natomiast jego głowę rzekomo odnaleziono w 1127 (według Roczników Polskich), choć była ona przechowywana w Pradze. W 1923 skradziono z gnieźnieńskiej katedry relikwiarz w postaci złotej puszki z rzekomą głową świętego. Pomimo poszukiwań, ani


Question: ile kantonow w szwajcarii?

Answer: 26 kantonów

Context: Kanton – podstawowa, terytorialna jednostka administracyjna Szwajcarii. Szwajcaria jest państwem federacyjnym, składającym się z 26 kantonów, które posiadają bardzo szeroką autonomię. Aż do połowy XIX wieku kantony były samodzielnymi mini-państwami, które posiadały własne armie, same strzegły granic i biły własną monetę. Przekształcenie Szwajcarii z luźnej federacji nieposiadającej instytucji centralnych w państwo federalne nastąpiło dopiero w 1848 roku. W XVI wieku Konfederacja Szwajcarska składała się z 13 niezależnych małych państw, protoplastów obecnych kantonów. Formalnie stanowiły one część Rzeszy Niemieckiej i były nazywane przez administrację Rzeszy kantonami. Były one dzielone na kantony „leśne” i kantony „miejskie”. Uzyskały one praktyczną niezależność po wspólnym pokonaniu cesarza Maksymiliana w 1499 r. W sześciu „leśnych” kantonach funkcjonowała demokracja bezpośrednia, polegająca na podejmowaniu wszelkich wspólnych decyzji na


Question: gdzie budowano piramidy?

Answer: Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

Context: Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni. Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce. == Egipt == Pierwsze grobowce faraonów budowano w formie schodkowej, z których najbardziej okazała jest piramida schodkowa Dżesera ok. 2650 p.n.e. w Sakkarze koło Memfis (jest to jednocześnie jedyna piramida schodkowa, która zachowała się do czasów współczesnych). Składa się z sześciu nałożonych na siebie mastab. Jej architektem był Imhotep, wezyr Dżesera, w Okresie Późnym czczony jako bóg. Piramidy schodkowe zastąpiono piramidami w formie łamanej. Jedynym zachowanym przykładem jest piramida króla Snofru w Dahszur. Kolejne zachowane piramidy mają kształt ostrosłupa. Piramidy w Gizie to trzy największe piramidy zbudowane


Question: jakie główne jednostki tektoniczne budują kontynent europejski?

Answer: prekambryjską platformę wschodnioeuropejską, paleozoiczną platformę Europy zachodniej i środkowej oraz fałdową strukturę alpidów.

Context: (od zachodu): Góry Betyckie, Pireneje, Alpy, Apeniny, Karpaty, Góry Dynarskie. == Budowa geologiczna == W Europie wyróżnia się trzy podstawowe jednostki tektoniczne: prekambryjską platformę wschodnioeuropejską, paleozoiczną platformę Europy zachodniej i środkowej oraz fałdową strukturę alpidów. Platformy prekambryjską i paleozoiczną łączy strefa szwu transeuropejskiego, będąca jeszcze jedną dużą jednostką tektoniczną. Platforma wschodnioeuropejska obejmuje obszar od Uralu do przebiegającej przez Polskę linii Teisseyere’a-Tornquista. Fundament platformy budują prekambryjskie skały krystaliczne, które odsłaniają się w obrębie tarczy fennoskandzkiej i tarczy ukraińskiej. W pozostałej części platformy krystaliczne podłoże jest przykryte młodszymi osadami o różnej miąższości, które tworzą pokrywę platformową. Paleozoiczna platforma Europy zachodniej i środkowej obejmuje pasma hercyńskie i reliktowe kaledońskie leżące na zewnątrz alpejskiej strefy fałdowej. Alpidy tworzą w południowej części Europy rozległy system


Question: kto jest obecnym krolem hiszpanii?

Answer: Filip VI

Context: Filip VI (właśc. "Felipe VI de España", wym. , "Felipe Juan Pablo Alfonso de la Santísima Trinidad y de Todos los Santos de Borbón y Grecia", ur. 30 stycznia 1968 w Madrycie) – król Hiszpanii z dynastii Burbonów. Jest synem byłego króla Jana Karola I i Zofii Greckiej. Ma dwie starsze siostry – Helenę oraz Krystynę. W 2004 roku poślubił dziennikarkę telewizyjną Letycję Ortiz, z którą ma dwie córki – Eleonorę (następczynię tronu) oraz Zofię. Zgodnie z Konstytucją Hiszpanii, jako monarcha jest głową państwa oraz naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Hiszpanii w stopniu marszałka (Capitán general). Pełni także rolę najwyższego przedstawiciela w stosunkach międzynarodowych. 21 stycznia 1977 oficjalnie otrzymał tytuł księcia Asturii. Wstąpił na tron 19 czerwca 2014 roku po abdykacji


Question: jaką politykę prowadzili arabowie wobec ludów podbitych?

Answer: islamizacja i arabizacja podbitych terenów.

Context: po odbiciu Narbony (759) Frankowie opanowali najpierw Septymanię, tworząc Marchię Hiszpańską, a potem (812) tereny Hiszpanii na północ od Ebro. == Konsekwencje == W ślad za podbojem militarnym następowała islamizacja i arabizacja podbitych terenów. Procesy te były tym intensywniejsze, że po ustabilizowaniu się granic imperium arabskiego kultura arabska wkroczyła w wieki rozkwitu. Ich wyniki okazały się tak trwałe, że większość krajów podbitych przez Arabów jest do dziś arabska (od Maroka po Irak) albo przynajmniej muzułmańska (perski Iran, hinduski Pakistan). Rechrystianizacji uległy tylko Hiszpania (rekonkwista), wyspy Morza Śródziemnego (Cypr, Kreta, Rodos, Sycylia, Sardynia, Korsyka, Baleary), Armenia i Gruzja. Efemeryczne okazały się państwa krzyżowców w Palestynie, istniejące od 1095 do 1291 roku. W wyniku podbojów, języki krajów podbitych lecz nie zarabizowanych, posiadają


Question: gdzie leży mikoszewo?

Answer: w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna na obszarze Żuław Wiślanych

Context: Mikoszewo (niem. "Nickelswalde") – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Stegna na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 501. Wieś należąca do Mierzei Wiślanej terytorium miasta Gdańska położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś rybacko-turystyczna jest położona po wschodniej stronie ujścia przekopu Wisły, na początku Mierzei Wiślanej. Miejscowość posiada połączenie promowe ze Świbnem, a także szlak kolei wąskotorowej do Sztutowa i Nowego Dworu Gdańskiego (Żuławska Kolej Dojazdowa). Miejscowość posiada plażę strzeżoną. Mikoszewo to wieś położona przy samym ujściu Wisły do morza. Do niedawna Mikoszewo było miejscowością rolniczą, jednak w ostatnich latach zanotowano znaczny wzrost funkcji turystycznej tej miejscowości. Pierwsze wzmianki


Question: kiedy rodzą się rysie?

Answer: Przychodzą one na świat w maju lub czerwcu

Context: nie odstępuje samicy o krok, nie poluje i zachowuje się bardzo agresywnie wobec ewentualnych konkurentów. Po kopulacji rysie rozchodzą się aż do następnego okresu godowego. Ciąża u rysia trwa około 70–74 dni. Samica rodzi w jednym miocie 2 lub 3 (czasami więcej) kociąt. Przychodzą one na świat w maju lub czerwcu, w legowisku znajdującym się najczęściej w dobrze ukrytej rozpadlinie skalnej, jamie, norze lisa lub borsuka, wykrocie lub gęstym młodniku. Ważą około 290 g, otwierają oczy po 10 dniach życia, ssą do 3-6 miesięcy (mięsem zaczynają się już odżywiać, na początku tylko dodatkowo, po 2 miesiącach od narodzin). Od początku pierwszej jesieni w życiu, kocięta zaczynają towarzyszyć matce w dłuższych wędrówkach i łowach, czasami pomagają jej także w walkach z


Question: jakie obowiązki miał wasal?

Answer: zobowiązywał się służyć wiernie seniorowi radą i pomocą orężną.

Context: Wasal (łac. "vassus", z celt. "gwas" „sługa”) – we wczesnym średniowieczu osoba wolna oddająca się pod opiekę seniora w akcie komendacji. W zamian za lenno wasal zobowiązywał się służyć wiernie seniorowi radą i pomocą orężną. Uroczystą ceremonią przekazania lenna była inwestytura. Później wasal to osoba, która złożyła hołd lenny i przysięgę na wierność. Wasal sam mógł mieć wasala, dla którego był seniorem. Oddawał mu w opiece fragment ziemi, którą sam otrzymał od własnego seniora. Z uwagi na popularność zasady w feudalizmie europejskim "wasal mojego wasala nie jest moim wasalem" stosunki lenne tworzyły skomplikowaną strukturę społeczną.


Question: co mieści się w pałacu kultury i nauki?

Answer: Pałac jest siedzibą Rady m.st. Warszawy, która obraduje w Sali Warszawskiej.

Context: Pałac Kultury i Nauki, PKiN (do 1956 Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina) – drugi pod względem wysokości całkowitej budynek w Polsce. Znajduje się w śródmieściu Warszawy, przy placu Defilad 1. Właścicielem gmachu jest miasto stołeczne Warszawa, zarządza nim miejska spółka Zarząd Pałacu Kultury i Nauki Sp. z o.o. Pałac jest siedzibą Rady m.st. Warszawy, która obraduje w Sali Warszawskiej. W 2007 budynek został wpisany do rejestru zabytków. Pałac stanowił „dar narodu radzieckiego dla narodu polskiego”. Wybudowany został w latach 1952–1955 według projektu radzieckiego architekta Lwa Rudniewa, który inspirował się moskiewskimi drapaczami chmur (znanymi poza Rosją jako Siedem Sióstr), wzorowanymi na amerykańskich wieżowcach w stylu "art déco". Architektonicznie jest mieszanką realizmu socjalistycznego i historyzmu. Razem ze wspornikiem antenowym, będącym


Question: jak podzielono ziemie polskie?

Answer: Większa część terenów wcielonych do Rzeszy została podzielona pod względem administracyjnym na okręgi: * Gdańsk-Prusy Zachodnie * Kraj Warty

Context: Polaków utworzono także obozy w Skalmierzycach, Potulicach, Poznaniu, Łodzi, Działdowie, Toruniu i Inowrocławiu. W miejsce Polaków zmuszonych do opuszczenia tych terenów osiedlano kolonistów niemieckich, oraz Niemców Bałtyckich ewakuowanych z państw bałtyckich 1939/1940 r. Stosowano także konfiskatę majątku, oraz wywózki do pracy przymusowej w głąb Rzeszy. 20 listopada 1939 zagarnięte ziemie polskie zostały włączone w niemiecki system walutowy. Z wyjątkiem Gdańska i ziemi cieszyńskiej utrzymano granicę policyjną między Rzeszą a ziemiami wcielonymi. W celu realizacji niemieckiej polityki narodowościowej wprowadzono specjalną organizację administracji i sądownictwa. Polskie organy sądownicze administracyjne i samorządowe zostały zlikwidowane. === Administracja i policja === Większa część terenów wcielonych do Rzeszy została podzielona pod względem administracyjnym na okręgi: * Gdańsk-Prusy Zachodnie * Kraj Warty Pozostałą część wcielonego terytorium włączono


Question: ile procent powierzchni japonii zajmują góry?

Answer: 90%

Context: (rów tektoniczny). === Ukształtowanie powierzchni === W krajobrazie Japonii dominują góry i wyżyny, zajmujące około 90% obszaru, w tym 10% to góry wysokie. Wyspy Japońskie stanowią bowiem nawodną część potężnego łańcucha górskiego, który wznosi się z dna oceanu na wysokość 12 000 m. W żadnej części kraju niziny stanowiące ok. 10% powierzchni nie są na tyle duże, aby sięgały po horyzont. Najbardziej wysunięta na północ, rozległa wyspa Hokkaido poprzecinana jest pasmami górskimi: Kitami na północy, Hidaka na południowym wschodzie i Teshio na północnym zachodzie, które mają przebieg południkowy. W centrum wyspy znajduje się wulkaniczny masyw gór Ishikari z najwyższym szczytem Asahi (2291 m n.p.m.), a także mniejsze pasmo Yūbari. Góry Teshio od pozostałych rozdziela dolina aluwialna rzeki Ishikari (268 km)


Question: w jakiej partii jest bosak?

Answer: przewodniczącym koła poselskiego Konfederacji.

Context: miesiącu. W pierwszej turze głosowania otrzymał 1 317 380 głosów (6,78%), nie wszedł tym samym do drugiej tury wyborów. Nie udzielił poparcia żadnemu z kandydatów, którzy dostali się do drugiej tury. 14 grudnia 2022 został przewodniczącym koła poselskiego Konfederacji. == Życie prywatne == Urodził się w Zielonej Górze, zamieszkał w Warszawie. Jego matka Alicja została nauczycielką, ojciec Ryszard zajął się prowadzeniem przedsiębiorstwa poligraficznego w Zielonej Górze, a brat Marek pracował jako dyrektor w międzynarodowym przedsiębiorstwie pożyczkowym – Vivus. Krzysztof Bosak w lutym 2020 zawarł związek małżeński z Kariną Walinowicz – prawniczką, analityczką oraz koordynatorką Centrum Wolności Religijnej Instytutu na rzecz Kultury Prawnej Ordo Iuris. Ma dwóch synów: Artura Maksymiliana (ur. 2020) i Daniela Ksawerego (ur. 2022). == Wyniki wyborcze ==


Question: którym z kolei papieżem jest franciszek?

Answer: 266. papież

Context: Franciszek (, , ; właśc. Jorge Mario Bergoglio; ur. 17 grudnia 1936 w Buenos Aires) – argentyński duchowny rzymskokatolicki, jezuita, arcybiskup metropolita Buenos Aires i Prymas Argentyny w latach 1998–2013, kardynał prezbiter w latach 2001–2013, przewodniczący Konferencji Episkopatu Argentyny w latach 2005–2011, 266. papież i 8. Suweren Państwa Watykańskiego od 2013, prefekt Dykasterii ds. Ewangelizacji od 2022, sekretarz sekcji ds. migrantów i uchodźców Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka od 2017. Po powrocie do zdrowia po ciężkiej chorobie, w 1958 wstąpił do zakonu jezuitów. Święcenia kapłańskie przyjął w 1969, a w latach 1973–1979 był prowincjałem jezuickim w Argentynie. W 1992 mianowany biskupem pomocniczym archidiecezji Buenos Aires oraz biskupem tytularnym Auki, a w 1998 roku został arcybiskupem Buenos Aires. W 2001 kreowany


Question: co to było koloseum?

Answer: amfiteatr w Rzymie, wzniesiony w latach 70-72 do 80 n.e. przez Wespazjana i Tytusa – cesarzy z dynastii Flawiuszów.

Context: Koloseum (, ), właściwie amfiteatr Flawiuszów (łac. "Amphitheatrum Flavium") – amfiteatr w Rzymie, wzniesiony w latach 70-72 do 80 n.e. przez Wespazjana i Tytusa – cesarzy z dynastii Flawiuszów. Jest to duża, eliptyczna budowla o długości 188 m i szerokości 156 m, obwodzie 524 m, wysokości 48,5 m, z pojemną widownią, która mogła pomieścić od 45 do 50 tysięcy widzów; z galeriami komunikacyjnymi oraz areną z systemem podziemnych korytarzy. W czterokondygnacyjnym podziale zewnętrznym zastosowano spiętrzenie porządków (najniższa kondygnacja w porządku toskańskim, druga w jońskim, trzecia w korynckim). Trzy niższe kondygnacje związane są z konstrukcyjnym układem arkad, czwarta, najwyższa została zaopatrzona tylko w małe okna. Od strony wewnętrznej budowla jest pięciokondygnacyjna. Cztery kondygnacje zbudowano jako układ pomieszczeń wydzielonych pomiędzy filarami, ścianami,


Question: dlaczego utworzono muzeum hymnu narodowego w będominie?

Answer: Tam urodził się Józef Wybicki, twórca tekstu Mazurka Dąbrowskiego, hymnu państwowego Polski.

Context: Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie – oddział zamiejscowy Muzeum Narodowego w Gdańsku, znajdujący się w Będominie na Kaszubach. Muzeum ulokowano w dworze szlacheckim, należącym w latach 1740-1785 do rodziny Wybickich. Tam urodził się Józef Wybicki, twórca tekstu Mazurka Dąbrowskiego, hymnu państwowego Polski. == Siedziba == Pierwotny budynek zbudowany został przez rodzinę Gleissen-Doręgowskich na początku XVIII wieku i przebudowany na dwór w polskim stylu w latach 1741 i 1772-1773, kiedy Będomin był już w posiadaniu rodu Wybickich. Z tego czasu pochodzi istniejąca do dziś parterowa część dworu. W 1906 roku, gdy właścicielami Będomina była już rodzina Dahlweid, wschodnia część dworu spłonęła i wymagała prowizorycznej przeróbki. Budynek radykalnie przebudowano w 1912 roku, nadając mu formę dwukondygnacyjnej budowli, przykrytej polskim łamanym, czterospadowym dachem.


Question: w jakim województwie jest poznań?

Answer: województwa wielkopolskiego

Context: Poznań, Stołeczne Miasto Poznań (, , ) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce (532 048 mieszkańców w grudniu 2020 r.) i ósme pod względem powierzchni (261,9 km²). Poznań wraz z powiatem poznańskim i gminami Oborniki, Skoki, Szamotuły i Śrem tworzy aglomerację poznańską, zamieszkałą przez ponad 1,2 mln osób. Poznań często plasuje się w czołówce miast o bardzo wysokiej jakości edukacji i bardzo wysokim standardzie życia. Zajmuje również wysokie miejsce pod względem bezpieczeństwa i jakości opieki zdrowotnej. Miasto Poznań wielokrotnie zdobyło także nagrodę „Superbrands” za markę miasta bardzo


Question: co to magnetometr?

Answer: przyrząd do pomiaru wielkości, kierunku oraz zmian pola magnetycznego lub właściwości magnetycznych materii (np. magnetyzacji ferromagnetyku).

Context: Magnetometr – przyrząd do pomiaru wielkości, kierunku oraz zmian pola magnetycznego lub właściwości magnetycznych materii (np. magnetyzacji ferromagnetyku). == Magnetometry pola magnetycznego == Rodzaje magnetometrów ze względu na sposób pomiaru: * bezwzględny – mierzy natężenie pola magnetycznego bez odniesienia do standardowego miernika magnetycznego. * względny – służy do pomiarów ziemskiego pola magnetycznego i do kalibracji przyrządów Typy magnetometrów ze względu na budowę: * Magnetometr wibracyjny Gaussa – został on wynaleziony w 1832 roku przez C. F. Gaussa. W przyrządzie tym wykorzystano drgania małego magnesu sztabkowego zawieszonego w płaszczyźnie poziomej. Ten magnes służy do odchylania drugiego podobnie zawieszonego magnesu * Busola stycznych – w tym magnetometrze używa się cewki Helmholtza o określonych rozmiarach z zawieszonym w jej środku niewielkim magnesem. Odchylony


Question: co było źródłem powstania pedagogiki jako nauki?

Answer: Początków pedagogiki można doszukiwać się w nauczaniu starożytnych filozofów, takich jak Konfucjusz czy Platon.

Context: Pedagogika – zespół nauk o wychowaniu, istocie, celach, treściach, metodach, środkach i formach organizacji procesów wychowawczych. Pedagogika jako nauka o edukacji (wychowaniu i kształceniu), należy do nauk społecznych i zajmuje się rozwojem i zmianami mechanizmów wychowania oraz kształcenia na przestrzeni całego życia człowieka. == Etymologia pedagogiki == Pedagogika i jej staropolska nazwa pochodzi od słowa greckiego ("paidagogos" – dosł. „prowadzący dziecko”). Natomiast wpływ zachodniej filozofii ukształtował pojęcie rzymskie (łac. "ars educandi") jako „sztuka wychowania”. == Historia pedagogiki == Początków pedagogiki można doszukiwać się w nauczaniu starożytnych filozofów, takich jak Konfucjusz czy Platon. Za sprawą J.A. Komeńskiego od XVII wieku, stała się odrębną i samodzielną dyscypliną naukową, jednak poglądy na wychowanie nawiązywały do filozoficznych i ideowych przesłanek swojej epoki tj.: „dobrego


Question: kto jest założycielem off white?

Answer: Abloh

Context: za 40 dolarów, na niej wydrukował wzory i sprzedał ją za 550 dolarów. Po roku zamknął firmę, ponieważ nie chciał, żeby było to przedsięwzięcie komercyjne, lecz artystyczne. ==== 2013–2017: Założenie Off-White ==== W 2013 Abloh założył swój pierwszy dom mody i drugą firmę z ekskluzywną odzieżą streetwearową Off-White. Firma z siedzibą w Mediolanie we Włoszech została określona przez Abloh jako „the gray area between black and white as the color off-white”. W 2014 wprowadził linię odzieży damskiej i pokazał kolekcje podczas Paris Fashion Week. Jego linia została wybrana jako finalista nagrody LVMH, ale przegrała z Marques’Almeida i Jacquemus. Abloh wprowadził swój pierwszy sklep koncepcyjny Off-White w Tokio w Japonii. W 2017 został poproszony o zaprojektowanie nowej kolekcji Nike pod tytułem