Question: ile to pluton?

Answer: pododdział w składzie 2-5 drużyn, działonów, sekcji lub załóg wozów bojowych.

Context: Pluton − pododdział w składzie 2-5 drużyn, działonów, sekcji lub załóg wozów bojowych. Występuje we wszystkich rodzajach wojsk. Wchodzi najczęściej w skład kompanii, baterii albo szwadronu. Niekiedy występuje samodzielnie na szczeblu batalionu (dywizjonu) lub pułku. Może mieć jednorodną strukturę organizacyjną (gdy składa się z drużyn jednego rodzaju) albo składać się z drużyn o różnej organizacji i przeznaczeniu. Jest podstawową jednostką w szkoleniu, odpowiednikiem klasy w szkole albo grupy na studiach. Przeważnie jest to najmniejszy pododdział etatowo dowodzony przez oficera, najczęściej porucznika.


Question: kto zdobył biegun południowy?

Answer: Amundsen

Context: Roald Engelbregt Gravning Amundsen (ur. 16 lipca 1872 w Borge w Norwegii, zaginął 18 czerwca 1928 w Arktyce) – norweski badacz polarny, pierwszy zdobywca bieguna południowego. Doświadczenie zdobył, uczestnicząc w wyprawach arktycznych i antarktycznych innych badaczy – był drugim oficerem na statku „Belgica” podczas Belgijskiej Wyprawy Antarktycznej w latach 1897–1899, kiedy dokonano pierwszego udanego zimowania w rejonie Antarktydy. W latach 1903–1906 jako pierwszy przebył drogę łączącą Ocean Atlantycki i Spokojny, tzw. Przejście Północno-Zachodnie prowadzące przez Ocean Arktyczny wzdłuż północnego wybrzeża Kanady. W 1910 roku planował wyprawę na biegun północny, lecz gdy nadeszła wiadomość, że jako pierwszy dotarł tam Amerykanin Frederick Albert Cook (1865–1940) i Robert Edwin Peary (1856–1920), Amundsen zmienił plan i postanowił zdobyć drugi z biegunów. Wyprawa ta była


Question: kto założył paryż?

Answer: Według legendy natomiast nazwa miasta pochodzi od Parysa, syna Priama, króla Troi, który miał być założycielem Paryża.

Context: stało się osadą rzymską, zostało przemianowane na "Lutetia Parisiorum" (w późniejszym zgalicyzowanym brzmieniu "Lutèce"), a w 360 r. cesarz Julian Apostata zmienił jego nazwę na Paryż (według innych badaczy uczynił to dopiero Chlodwig w V w.). Według legendy natomiast nazwa miasta pochodzi od Parysa, syna Priama, króla Troi, który miał być założycielem Paryża. Miasto ma wiele przydomków, z których najbardziej znany to "La Ville-Lumière" („miasto światła”), nawiązujący do znaczenia Paryża jako ośrodka nauki, ale też jego blasku jako kulturalnej i towarzyskiej stolicy Europy. === Epoka rzymska === Pierwsza pisemna wzmianka o Paryżu pochodzi z VI księgi dzieła "O wojnie galijskiej" ("Commentarii de bello gallico") Juliusza Cezara, w którym Cezar w 53 r. p.n.e. opisał swoją kampanię podczas powstania Galów pod


Question: ile polskich żołnierzy zginęło pod monte cassino?

Answer: W natarciu zginęło 923 żołnierzy

Context: Francuski Korpus Ekspedycyjny. Oddziały te prawie nie napotykały oporu. Następnego dnia XIII Korpus brytyjski podszedł do Linii Hitlera w rejonie Aquino. Wieczne Miasto Amerykanie zajęli 4 czerwca, a więc w dwa tygodnie po bitwie. 20 maja dowódca 15 Grupy Armii skierował do 2 Korpusu Polskiego rozkaz, w którym dziękował za zwycięstwo: Polskie walki o masyw Monte Cassino i Piedimonte trwały 13 dni i 20 godzin i były niezwykle krwawe. W natarciu zginęło 923 żołnierzy, 2931 zostało rannych, a za zaginionych uznano 345, z których 251 powróciło do oddziałów po zakończeniu walk. Jednak już w czerwcu 2 Korpus Polski ponownie wkroczył do akcji, wyzwalając w lipcu 1944 roku Loreto i Ankonę. Wygrana bitwa o Ankonę, ważne miasto portowe, ułatwiła przełamanie niemieckiego


Question: jaki kształt ma sfera?

Answer: Sfera (z gr. σφαῖρα "sphaîra" „kula, piłka”) – uogólnienie pojęcia okręgu na więcej wymiarów.

Context: Sfera (z gr. σφαῖρα "sphaîra" „kula, piłka”) – uogólnienie pojęcia okręgu na więcej wymiarów. Jest to zbiór wszystkich punktów (miejsce geometryczne) w przestrzeni metrycznej oddalonych o ustaloną odległość od wybranego punktu. Ustalona odległość nazywa się "promieniem sfery", wybrany punkt nazywa się "środkiem sfery". Zwykle przyjmuje się dodatkowo, że promień musi być dodatni. Tak zdefiniowany zbiór jest brzegiem kuli o tym samym środku i promieniu. Zazwyczaj jako przestrzeń metryczną rozpatruje się przestrzeń euklidesową. == Sfera w euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej == Najczęściej mówimy o sferze w przestrzeni euklidesowej trójwymiarowej. Taka sfera jest dwuwymiarową powierzchnią opisywaną wzorem: : (x-x_0)^2+(y-y_0)^2+(z-z_0)^2=r^2, gdzie (x_0, y_0, z_0) to współrzędne środka sfery, a wartość r jest nazywana promieniem sfery. Często dodatkowo zakłada się, że r>0 (sfera z zerowym


Question: kto namalował damę z łasiczką?

Answer: da Vinci

Context: Dama z gronostajem, Portret damy z gronostajem (zwyczajowo Dama z łasiczką) (wł. Dama con l'ermellino) – obraz autorstwa Leonarda da Vinci namalowany około 1489 roku, wykonany w technice olejnej, z użyciem tempery, na desce orzechowej o wymiarach 54,7 na 40,3 cm. Przedstawia Cecylię Gallerani, kochankę księcia Ludwika Sforzy. Znajduje się w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Jest jednym z najcenniejszych muzealiów i jedynym dziełem Leonarda da Vinci w Polsce. W 2011 podczas podróży po Europie został ubezpieczony na 300 mln euro. == Interpretacja == W czasie nabycia obrazu przez Czartoryskich nieznana była historia dzieła ani też tożsamość modelki. Obecność zwierzęcia uznano za naturalny, dekoracyjny element obrazu. Dopiero krytyczna analiza ikonografii w XX wieku dała najbardziej prawdopodobną interpretację dzieła. Trzymane


Question: gdzie mieszkał kukliński?

Answer: Kukliński zamieszkał we Wrocławiu przy ul. Blaszanej 15.

Context: jako młodocianego wywieziono na teren Rzeszy wraz z matką. Po zakończeniu wojny Kukliński zamieszkał we Wrocławiu przy ul. Blaszanej 15. Początkowo usiłował uczyć się zawodu ślusarza w Zakładach Wodociągowo-Kanalizacyjnych, ale został zwolniony. Przyczyna zwolnienia nie jest znana, w 1992 dokumenty dotyczące tego okresu usunięto z akt sądowych. === Służba w ludowym Wojsku Polskim === ==== Pierwsze lata służby ==== po1 października 1947 został przyjęty do Oficerskiej Szkoły Piechoty nr 1 we Wrocławiu. W 1950 został oskarżony o przynależność do AK, „Miecza i Pługa” oraz „Sierpa i Młota”. Decyzją szefa Sztabu Generalnego z 27 lipca 1950 został wydalony z uczelni i na początku sierpnia skierowany do odbycia zasadniczej służby wojskowej bez zaliczenia trzech lat pobytu w szkole do okresu służby, którą


Question: jak wysokie są rysy?

Answer: Uzyskana przez nich wysokość granicznego wierzchołka Rysów wyniosła 2499,0 m (w układzie wysokości Kronsztad) z dopuszczalnym błędem pomiaru 10 cm.

Context: opublikowanej pracy zauważyli przy tym, że żadna z tych metod nie byłaby samodzielnie wystarczająca. Uzyskana przez nich wysokość granicznego wierzchołka Rysów wyniosła 2499,0 m (w układzie wysokości Kronsztad) z dopuszczalnym błędem pomiaru 10 cm. Pomimo to, zakłady kartograficzne „Sygnatura” i „Polkart” podały na swoich mapach z 2020 r. najwyższy punkt Polski o wysokości 2500 m w oparciu wyłącznie o dane lidarowe, uzasadniając to obecnością w nich czterech punktów z przedziału 2499,8–2499,9 m (po zaokrągleniu do pełnych metrów 2500 m) w obrębie kopuły szczytowej północno-zachodniego wierzchołka. Punkty te zinterpretowano jako reprezentację słupka granicznego i sąsiedniego głazu. Wydawcy zastrzegli, że dopuszczają błąd jednego metra w podawanych przez siebie wysokościach. Przytoczone punkty znajdują się jednak w odległości 3–4 metrów od lokalizacji słupka granicznego


Question: kto założył towarzystwo demokratyczne?

Answer: przez Jana Nepomucena Janowskiego, Tadeusza Krępowieckiego, Kazimierza Aleksandra Pułaskiego i innych.

Context: Towarzystwo Demokratyczne Polskie – republikańsko-demokratyczna organizacja emigracyjna, utworzona w Paryżu 17 marca 1832 r. przez Jana Nepomucena Janowskiego, Tadeusza Krępowieckiego, Kazimierza Aleksandra Pułaskiego i innych. Jedno z najważniejszych stronnictw politycznych Wielkiej Emigracji. Było to najliczniejsze ugrupowanie demokratyczne emigracji polskiej, zbliżone organizacyjnie do partii politycznej. Zamierzali oni odbudować Rzeczpospolitą siłami samych Polaków. == Historia == TDP wyodrębniło się z działającego w latach 1831–1832 w Paryżu Komitetu Narodowego Polskiego. Według TDP należało w krótkim czasie oczekiwać wybuchu powstania we wszystkich trzech zaborach, z szerokim udziałem ludu. Wtedy chłopi mieli otrzymać na własność użytkowaną przez siebie ziemię, bez płacenia dziedzicom odszkodowania. Przyszła Polska miała być demokratyczną republiką, szanującą podstawowe prawa obywatelskie (w tym prawo własności). Członkowie TDP wierzyli w „braterstwo ludów”, szukając współdziałania


Question: jaką głębokość ma ocean atlantycki?

Answer: Średnia głębokość: 3339 m; największa – Rów Portorykański – 8605 m.

Context: i km³ (bez mórz). Średnia głębokość: 3339 m; największa – Rów Portorykański – 8605 m. Długość linii brzegowej: km (najbardziej urozmaicona w części północnej). Rozciągłość równoleżnikowa w największym przewężeniu między wybrzeżami Ameryki Południowej i Afryki wynosi 2800 km, a km licząc od zachodnich krańców Zatoki Meksykańskiej do wschodniego brzegu Morza Czarnego. Największe rzeki uchodzące do Oceanu Atlantyckiego to: Amazonka, Kongo, Missisipi-Missouri. Morza układu oceanicznego – Ocean Atlantycki: == Ukształtowanie dna == Niemal wszystkie krawędzie bloków kontynentalnych ograniczające baseny Oceanu Atlantyckiego są pasywne; rowy oceaniczne, typowe dla aktywnych krawędzi kontynentów występują tylko w sąsiedztwie dwóch łuków wyspowych, są to Rów Sandwichu Południowego i Rów Portorykański (prócz tego na dnie Morza Karaibskiego jest Rów Kajmański, a w Morzu Śródziemnym Rów Helleński). ===


Question: kto jest kanclerzem austrii?

Answer: Sebastian Kurz

Context: Sebastian Kurz (ur. 27 sierpnia 1986 w Wiedniu) – austriacki polityk, deputowany krajowy, w latach 2013–2017 minister spraw zagranicznych, w latach 2017–2019 i 2020–2021 kanclerz Austrii, były lider Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP). == Życiorys == === Działalność do 2017 === W 2004 zdał egzamin maturalny w szkole średniej w Wiedniu, których nie ukończył. Zaangażował się w działalność Austriackiej Partii Ludowej, w 2009 został wybrany na przewodniczącego organizacji młodzieżowej tej partii. W 2015 przedstawił, przyjętą następnie przez austriacki parlament, propozycję nowej ustawy dotyczącej islamu. Wprowadziła m.in. zakaz finansowania meczetów i imamów z funduszy zagranicznych, uregulowała też kwestię wersji Koranu dostępnej w Austrii. Propozycje te polityk motywował koniecznością zmniejszenia wpływu radykalnego islamu w Austrii. Starał się również wprowadzić ułatwienia dla imigrantów celem


Question: jak sie nazywa tekst słowny opery?

Answer: libretto

Context: Opera ( < „dzieło”, „utwór”, „praca”, „wysiłek”) – sceniczne dzieło muzyczne wokalno-instrumentalne, w którym muzyka współdziała z akcją dramatyczną (libretto). Istotą tego gatunku muzycznego jest synteza sztuk, czyli połączenie słowa, muzyki, plastyki, ruchu, gestu oraz gry aktorskiej. Podobnie jak balet, wywodzi się z włoskich renesansowych maskarad karnawałowych, które przerodziły się w widowiska dramatyczne. Opera składa się z aktów, które podzielone są na sceny. Opera złożona jest z: * partii wokalnych: ** solowych (recytatywy, arie); ** zespołowych (ansamble); ** chóralnych; * partii orkiestrowych: ** uwertura; ** intermezzo; * wstawek baletowych; * czasami również z partii mówionych. Od XVII wieku mianem tym określa się dzieło sceniczno-muzyczne wykonywane z udziałem orkiestry. Istnieje kilka rodzajów opery: * opera seria – poważna (wyłącznie śpiewana) *


Question: gdzie odbyły się igrzyska olimpijskie?

Answer: Pierwsze igrzyska olimpijskie odbywały się w Olimpii w Grecji

Context: Igrzyska olimpijskie – najstarsza i zarazem największa międzynarodowa impreza sportowa organizowana co 4 lata (zarówno letnie, jak i zimowe, ale w odstępie 2 lat od siebie) w różnych krajach, pod hasłem szlachetnego współzawodnictwa i braterstwa wszystkich narodów Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego. == Historia == === Starożytne igrzyska olimpijskie === Pierwsze igrzyska olimpijskie odbywały się w Olimpii w Grecji co cztery lata, stąd w starożytnej Grecji termin "olimpiada", który oznaczał czteroletni okres między kolejnymi igrzyskami. Pierwsze udokumentowane igrzyska odbyły się w roku 776 p.n.e. Na czas igrzysk olimpijskich zaprzestawano wojen. Podczas trwania konfliktów ogłaszano „pokój boży” i wojny wstrzymywane były na 2 miesiące. Igrzyska trwały 5 dni, reszta czasu była przeznaczona na wyruszenie i powrót z igrzysk przez widzów i zawodników. Pierwszym


Question: do jakiego państwa należy grenlandia?

Answer: autonomiczne terytorium zależne Danii

Context: Grenlandia (gren. "Kalaallit Nunaat" [], []) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, która położona jest geograficznie w Ameryce Północnej, a historycznie i politycznie w Europie, o obszarze 2 166 086 km² (największa wyspa na świecie niebędąca kontynentem), pokrytej w 81% przez lądolód grenlandzki (410,4 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 56 421 (1 stycznia 2021 r.). 89% mieszkańców stanowią Inuici. Stolicą Grenlandii jest Nuuk (duńska nazwa "Godthåb"). W 1979 roku duński parlament przyznał Grenlandii autonomię. W 1982 roku odbyło się referendum, w którym mieszkańcy (52%) opowiedzieli za wystąpieniem z Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej. Grenlandia wystąpiła z niej w 1985 roku. Grenlandia w przeciwieństwie do Danii nie jest członkiem Unii Europejskiej. Grenlandia jest


Question: jaki park narodowy znajduje się w karpatach?

Answer: Bieszczadzki Park Narodowy

Context: Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Obejmuje on swoim zasięgiem trzy parki narodowe: Bieszczadzki Park Narodowy, Park Narodowy Połoniny na Słowacji oraz Użański Park Narodowy na Ukrainie. Przylegają do nich dwa polskie parki krajobrazowe: Doliny Sanu i Ciśniańsko-Wetliński oraz na Ukrainie Nadsański Park Krajobrazowy. W 1998 roku Bieszczadzki Park Narodowy jako drugi obszar chroniony w Polsce (pierwszym był Białowieski Park Narodowy) otrzymał Dyplom Europejski przyznany przez Radę Europy w uznaniu za wysiłki włożone w ochronę unikalnych w skali kontynentu wartości przyrodniczych. Większa część Bieszczadów Zachodnich, w tym Bieszczadzki Park Narodowy została objęta ochroną w ramach europejskiej sieci Natura 2000. == Flora == Bieszczadzki Park Narodowy chroni najwyższe partie polskiej części Karpat Wschodnich. W Parku wyróżniono dwa piętra roślinno-klimatyczne: regiel dolny i połoniny. Blisko


Question: czym zajmuje się nauka zwana historią?

Answer: nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej.

Context: Historia, dawniej: dziejoznawstwo – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia). Metoda pracy historyka polega na badaniu zjawisk minionych poprzez krytyczną interpretację ich pozostałości i świadectw (źródeł), w celu dotarcia do pewnych faktów, które ułożone chronologicznie przedstawiane są w postaci narracji. == Pojęcie, zakres i miejsce wśród innych nauk == Historia jest najczęściej pojmowana w dwóch odrębnych znaczeniach: jako dzieje, przeszłe zdarzenia oraz jako wszelkie relacje o tej przeszłości (w tym historiografia). Wyraz „historia” pochodzi od greckiego słowa ("historía"), pierwotnie znaczącego „badanie, dochodzenie do wiedzy” oraz „wiedza


Question: czym jest paradoks?

Answer: twierdzenie logiczne prowadzące do zaskakujących lub sprzecznych wniosków.

Context: Paradoks (gr. "parádoxos" – „nieoczekiwany, nieprawdopodobny, zadziwiający”) – twierdzenie logiczne prowadzące do zaskakujących lub sprzecznych wniosków. Sprzeczność ta może być wynikiem błędów w sformułowaniu twierdzenia, przyjęcia błędnych założeń, a może też być sprzecznością pozorną, sprzecznością z tzw. zdrowym rozsądkiem, np. paradoks hydrostatyczny, czy paradoks bliźniąt. == Wybrane paradoksy == * Paradoksy filozoficzne: ** paradoks Fermiego – obce cywilizacje nie mogą istnieć ** paradoksy Zenona z Elei – żółw i Achilles; strzała która nigdy nie dotrze do celu ** paradoks Menona – nie można zdobyć nowej wiedzy ** paradoksy megarejskie – Elektra, łysy, „mistrz i uczeń”, „matka i krokodyl” ** paradoks Chyla z Tybetu – jak przegrasz to i tak wygrasz ** paradoks strzelby i służącego – inaczej paradoks związku przyczynowo-skutkowego


Question: kim była anna german?

Answer: polska piosenkarka i kompozytorka, aktorka, z wykształcenia geolog.

Context: Anna Wiktoria German-Tucholska (ur. 14 lutego 1936 w Urgenczu, zm. 25 sierpnia 1982 w Warszawie) – polska piosenkarka i kompozytorka, aktorka, z wykształcenia geolog. Laureatka festiwali m.in. w Monte Carlo, Wiesbaden, Bratysławie, San Remo, Neapolu, Viareggio, Cannes, Ostendzie, Sopocie, Opolu, Kołobrzegu, Zielonej Górze. Była pierwszą Polką, która wystąpiła w San Remo. Dwukrotnie uznana za najpopularniejszą polską piosenkarkę wśród Polonii amerykańskiej (1966, 1969). Zdobywczyni złotej płyty za longplay "Człowieczy los" nagrany w 1970 roku. Występowała w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Australii, Francji, Portugalii, Włoszech, na Węgrzech, w Mongolii, NRD, RFN, CSRS oraz ZSRR. Śpiewała w siedmiu językach: polskim, rosyjskim, niemieckim, włoskim, hiszpańskim, angielskim i po łacinie, wydała płyty w języku polskim, rosyjskim i włoskim. == Życiorys == Ojcem Anny German


Question: w jakim języku mówi się w polsce?

Answer: Język polski

Context: Język polski, polszczyzna – język lechicki z grupy zachodniosłowiańskiej (do której należą również czeski, kaszubski, słowacki i języki łużyckie), stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Jest językiem urzędowym w Polsce oraz należy do oficjalnych języków Unii Europejskiej. Ocenia się, że jest mową ojczystą ok. 44 mln ludzi na świecie (w literaturze naukowej można spotkać szacunki od 39 do 48 mln). Językiem tym posługują się przede wszystkim mieszkańcy Polski oraz przedstawiciele tak zwanej Polonii, czyli ludności polskiej zamieszkałej za granicą. Z punktu widzenia typologii jest językiem fleksyjnym, z rozbudowaną fleksją w zakresie morfologii. Akcent w języku polskim pada zwykle na drugą sylabę od końca, a w zdaniu przeważa szyk SVO (podmiot orzeczenie dopełnienie). Język polski ma obecnie największą społeczność użytkowników wśród przedstawicieli słowiańszczyzny


Question: w którym roku skończył się stan wojenny?

Answer: 22 lipca 1983 roku.

Context: Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania internowano łącznie 10 131 działaczy związanych z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym „Solidarność”, a życie straciło około 40 osób, w tym 9 górników z Kopalni Węgla Kamiennego „Wujek” w Katowicach podczas pacyfikacji strajku. Stan wojenny wprowadzono na mocy podjętej niejednomyślnie uchwały Rady Państwa z dnia 12 grudnia 1981 roku, na wniosek Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego – tymczasowego, niekonstytucyjnego organu władzy, a faktycznie nadrzędnego wobec konstytucyjnych władz państwowych. Został on poparty przez Sejm Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej uchwałą z


Question: kto namalował ostatnią wieczerzę?

Answer: da Vinci

Context: Ostatnia Wieczerza (wł. "Il Cenacolo" lub "L'Ultima Cena") – malowidło ścienne autorstwa Leonarda da Vinci przedstawiające Ostatnią Wieczerzę, wykonane w refektarzu (jadalni) klasztoru Dominikanów przy bazylice Santa Maria delle Grazie w Mediolanie. Malowidło powstało na zamówienie księcia Mediolanu Ludwika Sforzy. Leonardo malował fresk między 1494 a 1498 rokiem. Posłużył się on nietypową techniką, która okazała się nietrwała – mimo wielu renowacji fresk jest nadal w złym stanie (w maju 1999 zakończono wielką konserwację malowidła pod kierownictwem Pinin Brambilli Barcilon; prace konserwacyjne trwały 21 lat – siedmiokrotnie dłużej niż malowanie dzieła). Dodatkowo w 1652 w ścianie, na której znajduje się malowidło, wykuto prowadzący do klasztornej kuchni otwór drzwiowy, który pozbawił je centralnego fragmentu obejmującego część stołu oraz stopy Chrystusa – przejście


Question: jakie były skutki prowadzonych wojen?

Answer: Najważniejsze skutki wypraw krzyżowych: * znaczące osłabienie i częściowe zniszczenie wschodniego chrześcijaństwa wraz z jego bogatą kulturą; * osłabienie Cesarstwa Bizantyńskiego; * powstanie zakonów rycerskich w Ziemi Świętej (tj. templariusze, joannici i Krzyżacy); * rozwój handlu lewantyńskiego; * rozwój miast włoskich (szczególnie Wenecji i Genui); * rozwój żeglugi morskiej; * wzrost niechęci do pogan i innowierców w Europie; * wzmocnienie autorytetu i władzy królów francuskich; * rozkwit ruchu pielgrzymkowego; * pogorszenie stosunków z wyznawcami prawosławia; * śmierć setek tysięcy ludzi; * nieodwracalne zniszczenie wielu dzieł sztuki, architektury itp.; * rozwój architektury, medycyny, astronomii i nauk w Europie;

Context: do walki z postępującym w Europie Imperium Osmańskim, m.in. wyprawa pod Nikopolis (1396) i pod Warnę (1444). === Skutki wypraw krzyżowych === Najważniejsze skutki wypraw krzyżowych: * znaczące osłabienie i częściowe zniszczenie wschodniego chrześcijaństwa wraz z jego bogatą kulturą; * osłabienie Cesarstwa Bizantyńskiego; * powstanie zakonów rycerskich w Ziemi Świętej (tj. templariusze, joannici i Krzyżacy); * rozwój handlu lewantyńskiego; * rozwój miast włoskich (szczególnie Wenecji i Genui); * rozwój żeglugi morskiej; * wzrost niechęci do pogan i innowierców w Europie; * wzmocnienie autorytetu i władzy królów francuskich; * rozkwit ruchu pielgrzymkowego; * pogorszenie stosunków z wyznawcami prawosławia; * śmierć setek tysięcy ludzi; * nieodwracalne zniszczenie wielu dzieł sztuki, architektury itp.; * rozwój architektury, medycyny, astronomii i nauk w Europie; *


Question: czym charakteryzuje sie milosc romantyczna?

Answer: Miłość romantyczna – rodzaj miłości, będący mieszaniną pożądania emocjonalnego i seksualnego, w przeciwieństwie do miłości platonicznej.

Context: Miłość romantyczna – rodzaj miłości, będący mieszaniną pożądania emocjonalnego i seksualnego, w przeciwieństwie do miłości platonicznej. Podstawową zasadą romantyzmu było uważanie za wartość samo doświadczenie miłości, niezależnie czy powoduje ono szczęście, czy smutek. == Filozofia miłości romantycznej == romantycznej wyrasta wprost z buntu nowego pokolenia przeciwko myśli oświeceniowej oraz czerpie z nurtu sentymentalizmu. Opiera się na teorii Platona i stworzonym przez niego obrazie miłości, w którym to Bóg stworzył dwie połączone dusze i wysyła je na ziemię, gdzie próbują się odnaleźć, a siła ich przyciągania jest ogromna, silniejsza nawet od śmierci. Platoński ideał okazał się jednak zbyt „cudowny” dla człowieka, pozostał niedoścignionym. I ten fakt właśnie powodował cierpienie, bo, pomimo że dwie kosmiczne połówki się odnalazły, to w żaden sposób


Question: do jakiej partii nalezy merkel?

Answer: Merkel dołączyła się do nowej partii „Demokratischer Aufbruch” (Demokratyczny Przełom).

Context: für physikalische Chemie der Akademie der Wissenschaften der DDR"). W 1986 r. uzyskała doktorat z chemii fizycznej. W tym czasie kilkakrotnie przyjeżdżała do Polski, biorąc udział m.in. w Letnich Szkołach Zaawansowanych Metod Chemii Kwantowej w Bachotku. === Kariera polityczna === W młodości Angela Merkel należała do komunistycznej organizacji Wolna Młodzież Niemiecka (FDJ), gdzie w latach 80. pełniła funkcję sekretarza ds. kultury. W 1989 r., po upadku Muru Berlińskiego, zaangażowała się w powstający ruch demokratyczny. Pod koniec 1989 r. Merkel dołączyła się do nowej partii „Demokratischer Aufbruch” (Demokratyczny Przełom). Po pierwszych demokratycznych wyborach w NRD pełniła funkcję zastępcy rzecznika rządu Lothara de Maizière’a. Po zjednoczeniu Niemiec w październiku 1990 i wyborach ogólnoniemieckich została deputowaną do Bundestagu oraz ministrem do spraw kobiet


Question: ilu policjantow zostalo skazanych za tortury podejrzanych?

Answer: czterech

Context: maja 2017. Adam Bodnar, rzecznik praw obywatelskich, po emisji reportażu stwierdził 21 maja 2017 w programie Fakty po Faktach (TVN24), że nie ma on „absolutnie żadnych wątpliwości” co do tego, że wobec Igora Stachowiaka stosowano tortury oraz że sposób traktowania zatrzymanego przez funkcjonariuszy policji stanowił „rażące naruszenie praw obywatelskich”. 21 czerwca 2019 czterech podejrzanych policjantów zostało skazanych w Sądzie Okręgowym dla Wrocławia Stare Miasto. Łukasz R. został skazany na karę 2 lat i 6 miesięcy, Paweł G., Paweł P. i Adam W. zostali skazani na 2 lata więzienia. Wyrok Sądu jest nieprawomocny. == Opis zdarzenia == 13 maja 2016 poszukiwany za handel narkotykami, skazany prawomocnym wyrokiem, 22-letni Mariusz Frontczak, będąc skuty kajdankami, zbiegł patrolowi w czasie próby zatrzymania. Po tym


Question: ile medali zdobyła justyna kowalczyk?

Answer: Dzięki zdobyciu w sumie 5 medali olimpijskich

Context: Justyna Maria Kowalczyk-Tekieli (ur. 19 stycznia 1983 w Limanowej) – polska biegaczka narciarska, mistrzyni i multimedalistka olimpijska, mistrzyni i multimedalistka mistrzostw świata, czterokrotna zdobywczyni Pucharu Świata w biegach narciarskich. W latach 2018–2021 asystentka trenera głównego Narodowej Kadry Kobiet w biegach narciarskich. Od 26 marca 2021 roku do 12 października 2022 roku była dyrektorem sportowym Polskiego Związku Biathlonu. Jedna z dwóch biegaczek narciarskich w historii tej dyscypliny (obok Finki Marjo Matikainen), które zdobywały Puchar Świata trzy razy z rzędu. Jako jedyna w historii zdobyła 4 Puchary Świata w ciągu pięciu lat. Jedyna zawodniczka, która 4 razy z rzędu zwyciężyła w prestiżowym cyklu Tour de Ski. Zwyciężczyni 91. Biegu Wazów (2015). Dzięki zdobyciu w sumie 5 medali olimpijskich, jest najwybitniejszym (pod względem


Question: czyim synem jest mateusz gessler?

Answer: Jest synem restauratora Adama Gesslera i Joanny Fedorowicz-Roqueblave

Context: Mateusz Adam Gessler (ur. 31 lipca 1980 w Warszawie) – polski kucharz, restaurator i osobowość medialna. == Życiorys == Jest synem restauratora Adama Gesslera i Joanny Fedorowicz-Roqueblave, wnukiem Zbigniewa Gesslera i Jacka Fedorowicza. Ma przyrodniego brata, Adama. Wyjechał w stanie wojennym do Francji ze swoją matką. Wychowywała go ze swoim drugim mężem, Patrice’em. Ukończył szkołę gastronomiczną w Lozannie. Jest właścicielem trzech restauracji w Warszawie: Warszawa Wschodnia (od 2012), Ćma (od 2016) i Warszawski Sen (od 2017). Napisał dwie książki kucharskie: "Moja Kuchnia Polska" i "Smaki dzieciństwa". W styczniu 2014 dostał propozycję prowadzenia polskiej edycji programu kulinarnego Polsatu "Hell’s Kitchen. Piekielna kuchnia", jednak zrezygnował z niej z powodów osobistych. W latach 2016–2021 był jednym z jurorów polskiej edycji programu TVN "MasterChef


Question: kiedy obchodzimy andrzejki?

Answer: w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja

Context: thumb|upright=1.2|Wylewanie ołowiu na zimną wodę przez ucho od klucza Andrzejki – wieczór wróżb odprawianych w nocy z 29 na 30 listopada, w wigilię świętego Andrzeja, patrona Szkocji, Grecji i Rosji. Pierwsza polska wzmianka literacka o nim pojawiła się w 1557 za sprawą Marcina Bielskiego. Dzień ten przypada na końcu lub na początku roku liturgicznego. Andrzejki są specjalną okazją do zorganizowania ostatnich hucznych zabaw przed rozpoczynającym się adwentem. W Szkocji obchodzony 30 listopada dzień świętego Andrzeja jest świętem narodowym. == Historia == Niegdyś wróżby andrzejkowe miały charakter wyłącznie matrymonialny i przeznaczone były tylko dla niezamężnych dziewcząt (męskim odpowiednikiem andrzejek były katarzynki). Początkowo andrzejki traktowano bardzo poważnie, a wróżby odprawiano tylko indywidualnie, w odosobnieniu; w czasach późniejszych przybrały formę zbiorową, organizowaną w


Question: gdzie odbyła się koronacja władysława łokietka?

Answer: Kraków

Context: wawelskiej arcybiskup gnieźnieński Janisław koronował Władysława Łokietka na króla Polski. Miejsce koronacji, Kraków zamiast Gniezna, wybrane zostało najprawdopodobniej w wyniku nacisków ze strony kurii papieskiej, pragnącej uniknięcia konfliktu z Janem Luksemburskim, który również rościł sobie prawa do korony. Dokonanie obrzędu koronacji w Krakowie spowodowało jednak kwestionowanie przez Luksemburga jej legalności. W związku z dzierżeniem tytułu króla Polski przez Jana Luksemburskiego, na arenie międzynarodowej Łokietek był uważany za króla Krakowa, nie zaś całego kraju. Rok 1320 był ważny dla polityki Władysława Łokietka również z innych powodów. 14 kwietnia 1320 w Inowrocławiu, a następnie w Brześciu Kujawskim rozpoczął obrady sąd papieski, mający rozsądzić sprawę zaboru Pomorza Gdańskiego przez Krzyżaków. Proces wygrał Łokietek. Po przesłuchaniu dwudziestu pięciu świadków strony polskiej sędziowie w dniu


Question: do którego roku jest obowiązek szkolny?

Answer: do określonego roku życia (na przykład osiągnięcia pełnoletniości) lub w ramach określonego poziomu kształcenia (na przykład do ukończenia poziomu podstawowego (powszechnego) lub gimnazjalnego)

Context: Obowiązek szkolny, przymus szkolny – wymóg poddania się procesowi edukacji powszechnej, zazwyczaj do określonego roku życia (na przykład osiągnięcia pełnoletniości) lub w ramach określonego poziomu kształcenia (na przykład do ukończenia poziomu podstawowego (powszechnego) lub gimnazjalnego). == Historia == Pierwsze próby wprowadzenia obowiązku szkolnego zawierają przepisy Księstw Weimarskiego (1619), Gotajskiego (1642) i Brandenburgii-Prus (1698 i 1717). W kolonii Massachusetts w 1647 roku wprowadzili go dominujący w niej purytanie. W 1683 r. wydano takie zarządzenie w Księstwie Oleśnickim, przymus szkolny wprowadził „Książęcy oleśnicki statut niemieckich szkół miejskich i wiejskich” (niem. "Fuerstlich Oelsnische deutsche Stadt und Landschulordnung"). Przymus obejmował dzieci w wieku od 6 do 9 lat. W roku 1717 król Prus Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern wydał nakaz by wszystkie dzieci w całym


Question: kto namalował obraz mleczarka?

Answer: Jana Vermeera

Context: Mleczarka albo "Nalewająca mleko" lub "Dziewczyna z dzbanem mleka" (nl. "De Melkmeid" lub "Het melkmeisje") – obraz Jana Vermeera datowany na lata ok. 1658–1661. Obraz nie jest sygnowany. == Historia == Obraz pochodzi z kolekcji A. Dissiusa, sprzedanej 16 maja 1696 roku. Płótno osiągnęło wysoką cenę 175 florenów, a w zachowanym katalogu z tej sprzedaży opisano je następująco: "Dziewczyna nalewająca mleko, [namalowana] nadzwyczaj dobrze przez tegoż [Vermeera]. 175-0." W 1719, przy okazji kolejnej z kolei sprzedaży, dzieło opisano: "Sławna Mleczarka Vermeera z Delftu, kunsztownie namalowana". Jednej z kolejnych sprzedaży (1798) towarzyszył opis: "Wspaniały i piękny obraz, ukazuje we wnętrzu izby dziewczynę w dawnym stroju holenderskim stojącą przed stołem, przykrytym zieloną kapą, na którym umieszczone są koszyk z chlebem, inne wypieki,


Question: co produkowano w auschwitz?

Answer: Monowicach przy obozie w Auschwitz-Birkenau produkowano syntetyczną benzynę i kauczuk.

Context: Monowicach przy obozie w Auschwitz-Birkenau produkowano syntetyczną benzynę i kauczuk. Obóz koncentracyjny w Monowicach założono specjalnie na potrzeby I.G.Farben. Przy podejmowaniu decyzji wzięło udział kierownictwo koncernu, kluczowe decyzje podejmował jeden z liderów firmy, przyjaciel szefa SS Heinricha Himmlera Otto Ambros. Koszty budowy w wysokości 900 mln marek miały być w całości finansowane przez koncern, który liczył na ogromne dochody z tej inwestycji. W zakładach zlokalizowanych na terenie samych Niemiec pracowało 103 000 robotników przymusowych przywożonych z krajów okupowanych, natomiast przez zakłady I.G. Farbenindustrie przy Auschwitz-Birkenau przewinęło się w latach 40. ok. 300 000 – 500 000 więźniów, z których większość została wymordowana. W 1944 zatrudnienie w tym obozie osiągnęło poziom 83 000 więźniów. I.G.Farben opłacało „wynajem” więźniów wprost do skarbu


Question: kto jest twórcą tiktoka?

Answer: przez chińskie przedsiębiorstwo ByteDance

Context: TikTok (w Chinach jako Douyin) – mobilna aplikacja internetowa, której główna funkcja polega na możliwości publikowania krótkich materiałów wideo, w założeniu formą zbliżonych do teledysków muzycznych. Stworzona przez chińskie przedsiębiorstwo ByteDance we wrześniu 2016. Dostępna w kilkudziesięciu wersjach językowych. W kwietniu 2020 korzystało z niej dwa miliardy użytkowników, była to najczęściej pobierana aplikacja na świecie. We wrześniu 2017 przedsiębiorstwo ByteDance, będące właścicielem TikToka, przejęło za cenę miliarda USD popularną w Europie i Stanach Zjednoczonych konkurencyjną aplikację "musical.ly". 41% użytkowników TikToka jest w wieku od 16 do 24 lat. W debacie publicznej prowadzonej w niektórych krajach (m.in. Bangladeszu, Indonezji, Indiach, Pakistanie) wyrażane są opinie, wedle których aplikacja przyczynia się do rozpowszechnia treści mających charakter nieobyczajny. Brytyjski dziennik The Guardian ujawnił, że


Question: skąd pochodzi imię julia?

Answer: Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej "Julii" (pol. "Juliusze")

Context: Julia – imię żeńskie powstałe w starożytnym Rzymie jako przydomek od nazwy rodowej "Julii" (pol. "Juliusze"); znaczące mimoza wstydliwa", burza, kobieta z rodu Julii". Jest to żeński odpowiednik imienia Juliusz. W latach 2001–2012 było to najczęściej w Polsce nadawane imię dzieciom płci żeńskiej. Julia imieniny obchodzi: 15 lutego, 20 lutego, 8 kwietnia, 16 kwietnia, 22 maja, 21 lipca, 27 lipca, 1 października, 10 grudnia. Zdrobnienia: Julka, Julcia, Juleczka, Jula, Juluś, Juleńka, Julusia, Julisia, Julinka, Julunia W 2018 roku w Polsce było zarejestrowanych 278 968 kobiet o tym imieniu, a zarejestrowano wtedy 8468 dziewczynek. W rankingu popularności wszystkich imion w Polsce Julia zajmuje 40. miejsce, a 22. wśród imion żeńskich. == Odpowiedniki w innych językach == * angielski – Julia, Julie


Question: kiedy wybrano jana pawła ii na papieża?

Answer: 16 października 1978

Context: Jan Paweł II (, , właśc. ; ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski (1958–1964), a następnie arcybiskup metropolita krakowski (1964–1978), kardynał prezbiter (1967–1978), zastępca Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969–1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Watykańskiego w latach 1978–2005. Święty Kościoła katolickiego. Poeta i poliglota, a także aktor niezawodowy, dramaturg i pedagog. Filozof historii, fenomenolog, mistyk i przedstawiciel personalizmu chrześcijańskiego. 16 października 1978 został wybrany na papieża przez drugie zgromadzenie kardynałów, po śmierci Jana Pawła I, który zmarł po trzydziestu trzech dniach pontyfikatu. Przyjął imiona Jan Paweł dla uhonorowania swojego poprzednika. Jego wybór na Stolicę Piotrową miał szczególny wpływ na wydarzenia w Europie Wschodniej i w Azji


Question: ile lat trwał pontyfikat jana pawła ii?

Answer: blisko 26 i pół roku (1978–2005)

Context: Pochodzi od łac. słowa "pontifex" (budowniczy mostów), a oznaczającego pontyfika – kapłana należącego do kapłańskiego kolegium w starożytnym Rzymie. Termin "pontificatus" oznaczający początkowo władzę pontyfika przeniesiono później na władzę papieża i biskupa. Długość pontyfikatu papieskiego dotychczas wynosiła średnio ok. 8 lat. Spośród papieży oficjalnie uznanych przez Stolicę Apostolską najkrótszy pontyfikat miał Urban VII – 12 dni (1590) – a spośród wszystkich wymienianych – Stefan II – 4 dni (752). Do tej pory najdłuższy był pontyfikat 37-letni świętego Piotra. Drugim co do długości według tradycji, ale najdłuższym udokumentowanym, jest pontyfikat Piusa IX – prawie 32 lata (1846–1878) – a trzecim pontyfikat Jana Pawła II – blisko 26 i pół roku (1978–2005). == Lista najdłuższych pontyfikatów == == Lista najkrótszych pontyfikatów ==


Question: kto napisal ksiazke o harrym potterze?

Answer: J.K. Rowling

Context: "Harry Potter" – seria siedmiu powieści fantasy autorstwa brytyjskiej pisarki J.K. Rowling, wydawanych od 1997 do 2007 roku. Cykl przedstawia świat magii, czyli społeczność czarodziejów, istniejącą równolegle do świata niemagicznego, tak zwanego mugolskiego. Głównymi bohaterami są nastoletni Harry Potter oraz jego przyjaciele: Ron Weasley i Hermiona Granger, uczniowie Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. Najważniejszym wątkiem powieści jest walka czarodziejów, w szczególności Harry’ego, z czarnoksiężnikiem Lordem Voldemortem, dążącym do zyskania nieśmiertelności i przejęcia władzy w świecie magii. Serię rozpoczyna powieść "Harry Potter i Kamień Filozoficzny", wydana 10 kwietnia 1997 roku, kończy zaś "Harry Potter i Insygnia Śmierci", wydana 21 lipca 2007 roku. Brytyjskim wydawcą sagi jest Bloomsbury Publishing, zaś amerykańskim – Scholastic Corporation. W Polsce powieści ukazywały się po raz


Question: w którym roku odbył się chrzest polski?

Answer: Datuje się go na rok 966, chociaż nie jest to pewne,

Context: Chrzest Polski – tradycyjna nazwa chrztu księcia Polan Mieszka I, który zapoczątkował proces chrystianizacji ziem polskich. Niekiedy uważa się go również za symboliczne wydarzenie, które było początkiem państwa polskiego i polskiego Kościoła katolickiego. Datuje się go na rok 966, chociaż nie jest to pewne, gdyż źródła średniowieczne różnią się zarówno w opisie okoliczności, w jakich doszło do chrztu, jak też podają różne daty tego wydarzenia. == Chronologia wydarzeń i datacja chrztu Polski == Chociaż w oficjalnej historiografii kościelnej i państwowej przyjmuje się rok 966 za datę chrztu Mieszka, to jednak nie jest to data pewna. Nie zachowało się żadne źródło z X wieku, a w Polsce także z XI wieku, które przekazałoby o chrzcie Polski nawet krótką wzmiankę. Najstarsza informacja


Question: w którym kościele janosik brał ślub?

Answer: w kościele w Dębnie

Context: Wiednia po zwycięstwie nad Turkami. Według dawnej klasyfikacji świątynię zaliczano do zabytków klasy zerowej. W 2003 roku cały obiekt wraz z innymi drewnianymi kościołami południowej Małopolski i Podkarpacia został zapisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, znajduje się też na szlaku architektury drewnianej województwa małopolskiego (Trasa III - Region Podhalańsko-Pieniński). W serialu "Janosik" (1973) w kościele w Dębnie główny bohater brał ślub z Maryną. Jednak widzom pokazano aż trzy kościoły – inny, kiedy młodzi do niego wchodzili (kaplica na Polanie Chochołowskiej), kościół w Dębnie – gdzie odbywała się cała ceremonia i jeszcze inny, gdy z niego wychodzili. Kościół dwukrotnie w latach 1996 i 1998 znalazł się na liście World Monuments Watch jako jeden ze stu cennych zabytków na świecie zagrożonych zniszczeniem.


Question: kiedy wydano gta 5?

Answer: Została wydana na konsole PlayStation 3 i Xbox 360 17 września 2013 przez studio Rockstar Games.

Context: Grand Theft Auto V (GTA V) – komputerowa gra akcji, należąca do serii "Grand Theft Auto". Została wydana na konsole PlayStation 3 i Xbox 360 17 września 2013 przez studio Rockstar Games. Akcja gry została umiejscowiona w fikcyjnym mieście Los Santos oraz w terenach pozamiejskich nazwanych Blaine County w stanie San Andreas, stworzonych na podstawie miasta Los Angeles i Kalifornii. 10 czerwca 2014 podczas targów E3 ujawniono zapowiedź gry w wersjach na komputery osobiste oraz konsole ósmej generacji – PlayStation 4 i Xbox One. Wersje konsolowe ukazały się 18 listopada 2014, a na komputery osobiste 14 kwietnia 2015. W czerwcu 2020 zapowiedziano wydanie gry na konsole dziewiątej generacji – PlayStation 5 oraz Xbox Series X. "Grand Theft Auto V" cieszy


Question: kto rządził w polsce w 1996 roku?

Answer: Rząd Włodzimierza Cimoszewicza

Context: Rząd Włodzimierza Cimoszewicza – Rada Ministrów pod kierownictwem premiera Włodzimierza Cimoszewicza, urzędująca od 7 lutego 1996 do 31 października 1997. Rząd został powołany przez prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego 7 lutego 1996 po dymisji rządu Józefa Oleksego. Tworzyły go Sojusz Lewicy Demokratycznej (koalicja lewicowa skupiona wokół Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej) i Polskie Stronnictwo Ludowe, czyli dwa największe kluby parlamentarne. W opozycji znajdowały się Unia Wolności, Unia Pracy, ugrupowania prawicowe i PPS. Włodzimierz Cimoszewicz po objęciu urzędu Prezesa Rady Ministrów równocześnie pełnił funkcję wicemarszałka Sejmu do 14 lutego 1996. Włodzimierz Cimoszewicz w związku z rezultatem wyborów parlamentarnych i wyniku uzyskanego przez SLD podał rząd do dymisji 17 października 1997 w pierwszym dniu obowiązywania nowej Konstytucji RP. Prezydent Aleksander Kwaśniewski dymisję przyjął, powierzając rządowi dalsze


Question: kiedy turniej kandydatów 2022?

Answer: między 16 czerwca a 5 lipca 2022 w Madrycie.

Context: Turniej pretendentów 2022 – turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w celu wyłonienia pretendenta do tytułu Mistrza Świata w szachach klasycznych 2023. Odbył się on między 16 czerwca a 5 lipca 2022 w Madrycie. Zwyciężył go Jan Niepomniaszczij, który jako jeden z pięciu szachistów w historii, wygrał dwa turnieje pretendentów z rzędu. Zagra on o mistrzostwo świata z Dingiem Lirenem, drugim zawodnikiem turnieju, po rezygnacji Magnusa Carlsena z obrony tytułu. == Zawodnicy == W turnieju pretendentów 2022 bierze udział 8 zawodników. == Format == Turniej pretendentów 2022 był rozgrywany systemem dwukołowym na dystansie 14 partii. Początkowo zwycięzca turnieju miał rozegrać mecz o mistrzostwo świata w szachach klasycznych z Magnusem Carlsenem w 2023. 20 lipca 2022 Carlsen ogłosił, że


Question: w którym roku wprowadzono religie do szkół?

Answer: 1990

Context: do 1981 były one wciąż pod kontrolą władz oświatowych. === III RP === Po 1989 roku religię do szkół ponownie wprowadzono na mocy instrukcji Ministra Edukacji Narodowej z 30.08.1990 r. Obecnie prawo organizacji zajęć katechetycznych w placówkach szkolnych gwarantowane jest przepisem art. 53 ust. 4 Konstytucji: Dodatkowo na mocy art. 12 konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 1993 () Państwo polskie zagwarantowało, że: * „Szkoły publiczne podstawowe i ponadpodstawowe oraz przedszkola, prowadzone przez organy administracji państwowej i samorządowej, organizują zgodnie z wolą zainteresowanych naukę religii w ramach planu zajęć szkolnych i przedszkolnych. * Program nauczania religii katolickiej oraz podręczniki opracowuje władza kościelna i podaje je do wiadomości kompetentnej władzy państwowej. * W sprawach treści nauczania i wychowania religijnego


Question: dokąd płynie wisła?

Answer: Wpływa do Zatoki Gdańskiej

Context: Wisła () – najdłuższa rzeka Polski, a także najdłuższa rzeka uchodząca do Morza Bałtyckiego, o długości 1047 km. Wpływa do Zatoki Gdańskiej, a jej średnioroczny przepływ w odcinku ujściowym wynosi 1046 m³/s. Według pomiarów z 2005 roku Wisła – będąca najdłuższą rzeką w Polsce – ma długość 1023,5 km. == Historia nazwy == Hydronim „Wisła” ma ponad 2000 lat. Pierwsza wzmianka spisana po łacinie pochodzi z 7–5 r. p.n.e. i znajduje się na wystawionej w Porticus Vipsania mapie Marka Agrypy oraz w "Historii naturalnej" Pliniusza Starszego, który nazwał rzekę "Viscla". Od V wieku "Vistla" (Divisio orbis terrarum). W okresie tym dorzecze Wisły zasiedlone było od południa przez plemiona celtyckie, a od północy przez plemiona wschodniogermańskie. W wiekach od II do


Question: ile części ma władca pierścieni?

Answer: trzyczęściowe

Context: Władca Pierścieni (ang. "The Lord of the Rings") – trzyczęściowe dzieło filmowe z gatunku fantasy nakręcone w oparciu o powieść J.R.R. Tolkiena pod tym samym tytułem. Reżyserem filmu jest Peter Jackson, który wraz ze swoją żoną Frances Walsh i Philippą Boyens napisał także scenariusz. Niemal wszystkie sceny powstały w czasie osiemnastu miesięcy ciągłej produkcji w plenerach Nowej Zelandii. Skorzystano również z pomocy 10 000 nowozelandzkich kibiców krykieta, którzy w przerwie jednego z meczów pomogli przy nagraniu odgłosów armii orków. == Części trylogii "Władca Pierścieni" == * "Władca Pierścieni: Drużyna Pierścienia" (ang. "The Lord of the Rings: The Fellowship of the Ring") – światowa premiera w grudniu 2001 * "Władca Pierścieni: Dwie wieże" (ang. "The Lord of the Rings: The Two


Question: kogo zabił perseusz?

Answer: Trafił Akrizjosa głowę lub stopę, zabijając go.

Context: wśród publiki. Trafił Akrizjosa głowę lub stopę, zabijając go. Przepowiednia wyroczni spełniła się. Perseusz wyprawił swemu przodkowi uroczysty pogrzeb, chowając zabitego za murami Larissy. Z uwagi na nieumyślne pozbawienie życia swego dziadka nie chciał jednak objąć po nim władzy w Argos. Zamiast tego wymienił się z władcą Tirynsu, swym krewnym Megapentesem. Oddał mu władzę w Argos, a sam osiadł w Tirynsie, stając się najpotężniejszym z greckich królów na Peloponezie. Nie ograniczył jednak swej aktywności do zarządzania Tirynsem. Założył (lub tylko ufortyfikował) Mideę i Mykeny, nazwane tak od "mykos" – trującego grzyba Dionizosa, który wyrósł, by zaspokoić pragnienie herosa. Być może jest to jeden z elementów procesu nawrócenia Perseusza na kult dionizyjski. Perseusz wspólnie z żoną żyli długo, dochowując się licznego


Question: kto to cesarz?

Answer: monarcha, któremu przypisuje się rangę i honor wyższe od króla.

Context: Cesarz (od ) – monarcha, któremu przypisuje się rangę i honor wyższe od króla. == Pochodzenie tytułu == Termin „cesarz” pochodzi od przydomka (ostatniego członu nazwiska) dyktatora Republiki Rzymskiej Gajusza Juliusza Cezara. Pierwszym władcą, którego uznaje się za cesarza, jest Oktawian August, który używał tytułów: imperator (co znaczy "wódz", "zwierzchnik armii") i august („obdarzony autorytetem przez bogów w drodze auspicjów”, „święty”). Wbrew obiegowym opiniom termin "Cezar", używany przez Oktawiana Augusta nie stanowił nazwy godności, ale funkcjonował jako nazwisko rodowe, co było spowodowane faktem, iż jako adoptowany syn Juliusza Cezara odziedziczył jego nazwisko (przed adopcją nazywał się Gajusz Oktawiusz, po adopcji – Gajusz Juliusz Cezar Oktawianus). Nazwisko to naturalną koleją rzeczy dziedziczyli potomkowie Augusta, czyli kolejni władcy z dynastii julijsko-klaudyjskiej. Linia


Question: gdzie znajduja sie relikwie sw floriana?

Answer: Obecnie relikwie Świętego Floriana znajdują się na Wawelu, w bazylice św. Floriana w Krakowie i w Chorzowie.

Context: tak długo nie chciały ruszyć z miejsca, aż zdecydowano o wybudowaniu świątyni. Kult św. Floriana rozprzestrzenił się zwłaszcza od czasu pożaru Kleparza, kiedy kościół jako jedyny z tamtejszych budynków cudownie ocalał. Obecnie relikwie Świętego Floriana znajdują się na Wawelu, w bazylice św. Floriana w Krakowie i w Chorzowie. 4 maja 2004 roku relikwie trafiły do bazyliki katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana w Warszawie. 29 listopada 2008 roku uroczyście wprowadzono relikwie do kościoła św. Floriana w Chodzieży, w grudniu 2013 roku do sanktuarium św. Wojciecha w Bielinach, od 9 listopada 2014 roku są w Kolbuszowej i od 2 maja 2015 r. w Dobrzechowie. 4 czerwca 2021 r. do kościoła parafialnego w Kuczynie w województwie podlaskim zostały wprowadzone jego relikwie.


Question: kto jest marszałkiem senatu?

Answer: Obecnie stanowisko Marszałka Senatu RP zajmuje Tomasz Grodzki (wybrany do Senatu z listy Koalicji Obywatelskiej).

Context: Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej – najwyższy przedstawiciel Senatu Rzeczypospolitej, stojący na straży jego praw i godności. Jest wybierany bezwzględną większością głosów na pierwszym posiedzeniu Senatu. Obecnie stanowisko Marszałka Senatu RP zajmuje Tomasz Grodzki (wybrany do Senatu z listy Koalicji Obywatelskiej). == Obowiązki Marszałka Senatu == * stoi na straży praw i godności Senatu, * reprezentuje Senat, * prowadzi sprawy z zakresu stosunków z Sejmem, z parlamentami innych krajów, a także z instytucjami oraz innymi organami Unii Europejskiej, * ustala plan pracy Senatu, po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, * zwołuje posiedzenia Senatu, * ustala projekt porządku obrad po zasięgnięciu opinii Konwentu Seniorów, * przewodniczy obradom Senatu i czuwa nad ich przebiegiem, * zarządza drukowanie ustaw uchwalonych przez Sejm, projektów ustaw, projektów


Question: jak ewoluował telefon?

Answer: Pierwsza faza rozwoju telefonu to połączenie dwóch użytkowników, które było realizowane ręcznie. Operator urządzenia łączył ze sobą dwie linie za pomocą wtyczki i gniazda. Przełomy w rozwoju telefonii nastąpiły wraz z wynalazkiem automatycznej centrali telefonicznej oraz rozbudową publicznych sieci telefonicznych.

Context: membrany i przekształcało je w dźwięk. Wyjątkowo prosta konstrukcja mikrofonu elektromagnetycznego sprawiała, że początkowo uzyskanie jakości połączenia, którą można było nazwać satysfakcjonującą, wymagało absolutnej ciszy w otoczeniu. Sytuację poprawiło odkrycie Thomasa Edisona, który w 1877 roku opatentował mikrofon węglowy. W tym urządzeniu granulki węgla zmieniały swoją oporność pod wpływem ciśnienia generowanego przez membranę. Pierwsza faza rozwoju telefonu to połączenie dwóch użytkowników, które było realizowane ręcznie. Operator urządzenia łączył ze sobą dwie linie za pomocą wtyczki i gniazda. Przełomy w rozwoju telefonii nastąpiły wraz z wynalazkiem automatycznej centrali telefonicznej oraz rozbudową publicznych sieci telefonicznych. Rozwiązanie automatycznej centrali opracował w 1889 roku Almon Brown Strowger – amerykański wynalazca i przedsiębiorca. W roku 1896 Bell udoskonalił swój wynalazek – pojawiły się pierwsze telefony


Question: do którego roku życia jest obowiązek szkolny?

Answer: zazwyczaj do określonego roku życia (na przykład osiągnięcia pełnoletniości) lub w ramach określonego poziomu kształcenia (na przykład do ukończenia poziomu podstawowego (powszechnego) lub gimnazjalnego).

Context: Obowiązek szkolny, przymus szkolny – wymóg poddania się procesowi edukacji powszechnej, zazwyczaj do określonego roku życia (na przykład osiągnięcia pełnoletniości) lub w ramach określonego poziomu kształcenia (na przykład do ukończenia poziomu podstawowego (powszechnego) lub gimnazjalnego). == Historia == Pierwsze próby wprowadzenia obowiązku szkolnego zawierają przepisy Księstw Weimarskiego (1619), Gotajskiego (1642) i Brandenburgii-Prus (1698 i 1717). W kolonii Massachusetts w 1647 roku wprowadzili go dominujący w niej purytanie. W 1683 r. wydano takie zarządzenie w Księstwie Oleśnickim, przymus szkolny wprowadził „Książęcy oleśnicki statut niemieckich szkół miejskich i wiejskich” (niem. "Fuerstlich Oelsnische deutsche Stadt und Landschulordnung"). Przymus obejmował dzieci w wieku od 6 do 9 lat. W roku 1717 król Prus Fryderyk Wilhelm I Hohenzollern wydał nakaz by wszystkie dzieci w całym


Question: w wyniku jakiej działalności morza powstaje mierzeja?

Answer: Formy mierzejowe powstają w wyniku działania prądów przybrzeżnych lub w efekcie migracji podwodnych piaszczystych nasypów podczas transgresji morza (na obszary pierwotnie lądowe).

Context: Mierzeja – półwysep, rodzaj kosy cechujący się tym, że całkowicie lub w znacznym stopniu odcina przybrzeżny fragment morza od reszty akwenu morskiego. Jeśli odcięcie nie jest pełne i istnieje niewielkie połączenie (cieśnina) między zbiornikiem macierzystym a nowo powstałym, taki odcięty fragment morza nazywa się zalewem, natomiast gdy mierzeja oddziela całkowicie fragment morza (łączy dwa punkty wybrzeża), taki zbiornik staje się jeziorem przybrzeżnym (limanowym). Formy mierzejowe powstają w wyniku działania prądów przybrzeżnych lub w efekcie migracji podwodnych piaszczystych nasypów podczas transgresji morza (na obszary pierwotnie lądowe). Mierzeje występują na wybrzeżu Bałtyku (Wiślana, Łebska, Kurońska, Helska), ale znane są też z innych mórz, na przykład Mierzeja Arabacka.


Question: z czego składa się powietrze?

Answer: mieszanina gazów i aerozoli

Context: Powietrze (łac. aer) – mieszanina gazów i aerozoli składająca się na atmosferę ziemską. Pojęcie jest stosowane przede wszystkim w odniesieniu do tej części powłoki gazowej, której chemiczny skład jest wyrównany wskutek cyrkulacji gazów w troposferze (zob. homosfera, warstwa o grubości do 100 km), bywa jednak odnoszone również do wszystkich sfer ziemskiej atmosfery, o różnym składzie chemicznym i właściwościach fizycznych. W przednaukowej filozofii przyrody, w klasycznej koncepcji Empedoklesa, rozwiniętej następnie przez Arystotelesa, powietrze było uważane za jeden z czterech żywiołów. == Właściwości fizyczne powietrza == Powietrze jest bezbarwne, bez smaku, słabo rozpuszczalne w wodzie. Skroplone powietrze jest bladoniebieskie. Gęstość powietrza zależy od ciśnienia, temperatury oraz składu; dla suchego powietrza, przy ciśnieniu atmosferycznym, na poziomie morza, w temperaturze 20 °C wynosi 1,2


Question: czemu kylie jenner i tyga zerwali?

Answer: W kwietniu 2017 Kylie i Tyga rozstali się głównie z powodu sporej różnicy wieku.

Context: jest on jej dość bliski. Niedługo później zerwał swoje zaręczyny z Blac Chyna, z którą ma syna. W 2015 Kylie i Tyga oficjalnie ogłosili swój związek. W kwietniu 2017 Kylie i Tyga rozstali się głównie z powodu sporej różnicy wieku. Kylie twierdzi, że ich rozstanie przebiegło spokojnie. W tym samym miesiącu spotkała się na festiwalu Coachella z raperem Travisem Scottem, gdzie występował. Widziano ich na imprezie razem przez całą noc, a to zapoczątkowało ich związek. Miesiąc później została uchwycona na zdjęciach z Travisem na Met Gali. 4 lutego 2018 Kylie i Travis przełamali milczenie i zamieścili na portalach społecznościowych informację o narodzinach ich córki, Stormi, która urodziła się 1 lutego. Nakręcili dla Stormi film wyjaśniający ich miłość do siebie i


Question: jakie poglądy głosił erazm z rotterdamu?

Answer: Głosił, że człowiek z natury jest dobry, zło zaś pochodzi z niewiedzy.

Context: Erazm z Rotterdamu (łac. "Desiderius Erasmus Roterodamus", właściwie Geert Geerts ["Gerhard Gerhardson"]. Urodził się w Rotterdamie. Data jego urodzenia nie jest pewna, niektóre źródła podają 28 października 1466 roku, inne 1467 roku. Zmarł 12 lipca 1536 w Bazylei) – niderlandzki filolog, filozof, pedagog, jeden z czołowych humanistów renesansu ("książę humanistów"), propagator kultury antycznej, pisarz, myśliciel chrześcijański, katolicki duchowny (oskarżony o herezję). Głosił, że człowiek z natury jest dobry, zło zaś pochodzi z niewiedzy. == Życiorys == Urodzony w Rotterdamie, w ówczesnym hrabstwie Holandia. Był nieślubnym synem Rogera Gerarda, który później został katolickim kapłanem i Margaret, córki lekarza z Zevembergu. Wcześnie osierocony, w 1487 roku wstąpił do klasztoru augustianów, w którym przebywał pięć lat. W 1492 roku przyjął święcenia kapłańskie. Następnie


Question: jak nazywa się stolica brazylii?

Answer: Brasília

Context: Brasília (wym. []) – stolica Brazylii i siedziba rządu Dystryktu Federalnego. Miasto jest położone na Wyżynie Brazylijskiej, w środkowo-zachodniej części kraju. Szacuje się, że Brasilia jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Brazylii. Brasilia została zaprojektowana i wybudowana przez Lucio Coste, Oscara Niemeyera i Joaquima Cardozo w 1956 roku, w ramach planu przeniesienia stolicy Brazylii do bardziej centralnej lokalizacji. == Geografia == Położona jest na wysokości ponad 1000 m n.p.m., na rozległym płaskowyżu Wyżyny Brazylijskiej, w środkowej części kraju, około 1000 km od wybrzeża morskiego i starej stolicy Rio de Janeiro. W mieście znajduje się sztuczne jezioro, Jezioro Paranoa. Zostało ono zbudowane w celu zwiększenia dostępnej ilości wody oraz utrzymania wilgotności regionu. Jezioro posiada przystań dla wakeboarderów i windsurferów. W jeziorze


Question: jakie góry są w chorwacji?

Answer: Góry Dynarskie

Context: z następującymi państwami: * Słowenia – 670 km * Węgry – 329 km * Serbia – 241 km * Bośnia i Hercegowina – 932 km * Czarnogóra – 25 km Linia brzegowa – 5790 km == Rzeźba terenu == Terytorium Chorwacji to obszary będące południową częścią Kotliny Panońskiej, zwane Slawonią, tereny te zajmują północną i północno-wschodnią część kraju. Urozmaicają ją także góry zrębowe – panońskie góry wyspowe. Południe i zachód kraju zajmują Góry Dynarskie, w których położony jest najwyższy szczyt Chorwacji – Vrh Dinare mierzący 1830 m n.p.m. == Budowa geologiczna == Kotlina Panońska wypełniona jest mezozoicznymi osadami morskimi i jeziornymi. Panońskie góry wyspowe zbudowane są ze skał krystalicznych. Góry Dynarskie zbudowane są z wapieni, dolomitów oraz z fliszu, a


Question: kiedy odbyły sie pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie?

Answer: od 6 do 15 kwietnia 1896 roku.

Context: Letnie Igrzyska Olimpijskie 1896, oficjalnie znane jako Igrzyska I Olimpiady – wielosportowe zawody, które miały miejsce w Atenach od 6 do 15 kwietnia 1896 roku. Oficjalnego otwarcia dokonał król Grecji Jerzy. Były to pierwsze igrzyska olimpijskie od czasów starożytnych (cesarz Teodozjusz I Wielki w 393 roku wydał zakaz organizowania igrzysk, m.in. przez szerzące się wówczas pogaństwo). Ateny wybrano na gospodarza igrzysk podczas kongresu zorganizowanego w czerwcu 1894 roku w Paryżu przez francuskiego historyka i pedagoga Pierre’a de Coubertina, pomysłodawcy nowożytnej idei olimpijskiej. Na tym samym kongresie utworzono również Międzynarodowy Komitet Olimpijski, którego pierwszym przewodniczącym został Grek Dimitrios Wikielas. Pomimo wielu problemów, m.in. krótkiego czasu na przygotowanie obiektów sportowych, późno wysyłanych zaproszeń (te wysyłano do poszczególnych krajów dopiero w grudniu 1895)


Question: co spowodowało że płetwal błękitny prawie wyginął?

Answer: Masowe polowania na wieloryby w XX stuleciu sprawiły, że populacja płetwali błękitnych zmniejszyła się wielokrotnie.

Context: Płetwal błękitny. Po raz pierwszy został opisany przez szkockiego lekarza Roberta Sibbalda w 1697 roku. Płetwal błękitny ma dwa otwory nosowe, małą płetwę grzbietową w tylnej części ciała i dużą płetwę ogonową z wyraźnym wcięciem pośrodku. Dawniej w oceanach żyło wiele osobników tego gatunku. Masowe polowania na wieloryby w XX stuleciu sprawiły, że populacja płetwali błękitnych zmniejszyła się wielokrotnie. Jedynym naturalnym wrogiem płetwala jest orka oceaniczna. == Taksonomia == Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz nadając mu nazwę "Balæna Musculus". Miejsce typowe to zatoka Firth of Forth, w Szkocji, w Wielkiej Brytanii. Linneusz nie wskazał okazu typowego, swój opis oparł na starszych opracowaniach. Genetyczne wsparcie dla odrębności poszczególnych podgatunków


Question: gdzie można spotkać patyczaki?

Answer: Wietnam południowy.

Context: Patyczak rogaty ("Medauroidea extradentata", wcześniej znany pod nazwą "Baculum extradentatum") – owad z rzędu straszyków. Inne nazwy to: patyczak igielnik, patyczak annamski, patyczak indochiński. Wyglądem przypomina gałązki, patyki, łodyżki. Zazwyczaj postać imaginalna jest koloru ciemnobrązowego do ciemnozielonego. == Występowanie == * Wietnam południowy. == Wielkość == * Samice osiągają do 10 cm długości, samce do około 7 cm. == Długość życia == * Długość życia w terrarium zależna jest od warunków przetrzymywania i jakości dostarczonego pokarmu. Forma dorosła tzw. imago po przejściu ostatniej wylinki może żyć do roku (w wyjątkach około 1,5 roku). == Rozmnażanie == * Płciowe i partenogenetyczne. Samica w ciągu swojego życia składa około 300 jajeczek. Młode lęgną się po 1,5–2,5 miesiącach inkubacji. == Aktywność == *


Question: jakim typem gwiazdy jest słońce?

Answer: Słońce należy do tzw. żółtych karłów, mających typ widmowy G

Context: Gwiazdy typu widmowego G – gwiazdy, których fotosfery mają temperaturę w zakresie 5000–6000K. Słońce należy do tzw. żółtych karłów, mających typ widmowy G i klasę jasności V. W widmie światła gwiazd typu G linie wodoru są stosunkowo słabe, natomiast licznie występują linie niezjonizowanych metali. Bardzo silne są linie zjonizowanego wapnia. Typowe linie widmowe: Ca I (linie H i K), Fe I, Ti I, Mg I, seria Balmera oraz niektóre linie molekularne (najsilniej związanych cząsteczek). Określanie jasności absolutnej gwiazd typu widmowego G nie jest łatwe, jako że ich widma nie dają wielu bezpośrednich wskazówek na ten temat. Zazwyczaj do określania jasności używa się linii absorpcyjnych zjonizowanego strontu i żelaza. Dokładniejsza wartość jasności absolutnej może zostać uzyskana dzięki obserwacji efektu Wilsona-Bappu. Najjaśniejszą


Question: w jakim filmie grała maryla rodowicz?

Answer: W 1969 była bohaterką filmu telewizyjnego pt. "Ballada wagonowa".

Context: jedna” (2015). Wywiad z nią został opublikowany również w książce Tomasza Raczka „Karuzela z madonnami” (2003). W 1969 była bohaterką filmu telewizyjnego pt. "Ballada wagonowa". W 1981 była bohaterką cyklu programów telewizyjnych "Maryli Rodowicz podróże po podwórzach". Została sparodiowana w "Rozmowach w tłoku", końcowej części programu "Szymon Majewski Show", gdzie w jej rolę wcielił się Sebastian Olejniczak, nieoficjalny sobowtór artystki, który występuje pod pseudonimem „Druga Maryla”. Ponadto w postać Rodowicz wcieliło się kilku uczestników programu rozrywkowego Polsatu "Twoja twarz brzmi znajomo". Wizerunek Rodowicz został wykorzystany przez markę „Marylove” produkującą ubrania i gadżety poświęcone artystce. W 2018 w Bibliotece Narodowej w Warszawie otwarto wystawę „Wszystkie Małgośki świata” będącą zbiorem pamiątek i stylizacji scenicznych Rodowicz. 25 grudnia 2021 premierę miał film dokumentalny


Question: kiedy na ziemiach polskich zaczęli się osiedlać słowianie?

Answer: Do niedawna wśród badaczy słowiańskich, szczególnie polskich, panowało powszechne przekonanie, że Słowianie znajdowali się na ziemiach polskich już w pierwszej fazie ekspansji Indoeuropejczyków

Context: z Sarmatami i uformowała się w nowy ekspansywny etnos znany jako Słowianie. Do niedawna wśród badaczy słowiańskich, szczególnie polskich, panowało powszechne przekonanie, że Słowianie znajdowali się na ziemiach polskich już w pierwszej fazie ekspansji Indoeuropejczyków, skąd w V i VI wieku wyruszyli na południe zajmując Kotlinę Czeską, Morawy, Panonię, dzisiejszą Austrię, Karyntię, Słowenię, Chorwację i Dalmację oraz na zachód zajmując Połabie. Jednocześnie wschodni odłam Słowian z terenów stepowych nad Dniestrem i Dnieprem wyruszył na Bałkany. Na przełomie XX i XXI wieku w nauce dominował pogląd, że obszaru wyjściowego migracji wszystkich Słowian należy szukać w dorzeczu środkowego i górnego Dniepru oraz Desny, na obszarze, na którym w pierwszych wiekach naszej ery (I-IV w. n.e.) archeolodzy wyróżniają archeologiczną kulturę kijowską, obecnie się


Question: w jakich górach leży zakopane?

Answer: Tatrach

Context: tym samym drugim pod względem ludności – po Nowym Targu – miastem Podhala. == Położenie == Zakopane położone jest na Pogórzu Spisko-Gubałowskim, w Rowie Podtatrzańskim oraz w Tatrach, nad kilkoma potokami, których wody ostatecznie wpadają do rzeki Zakopianka (dopływu Białego Dunajca). Jest najwyżej położonym miastem Polski. W granicach administracyjnych miasta znajduje się część Tatr (z najwyższym punktem jakim jest wierzchołek Świnicy – 2301 m n.p.m.). Pomijając tereny TPN, miasto leży na wysokości 750–1126 m n.p.m. (Gubałówka), a część właściwa – zabudowana, do około 900 m n.p.m. Centralny punkt Zakopanego – skrzyżowanie ul. Krupówki i Kościuszki – znajduje się na wysokości 838 m n.p.m. Na północy rozciąga się pasmo Gubałówki, a na południu nad miastem góruje Giewont. Według danych z roku


Question: gdzie odbyło się wesele wyspiańskiego?

Answer: w podkrakowskiej wsi Bronowice, w dworku Włodzimierza Tetmajera, nazwanym później Rydlówką.

Context: Wesele – dramat autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, wystawiony po raz pierwszy w Teatrze Miejskim w Krakowie 16 marca 1901 roku w reżyserii Adolfa Walewskiego. Dramat ten uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski. == Pierwowzór == Utwór nawiązuje do autentycznego wydarzenia, jakim było wesele poety Lucjana Rydla i chłopki Jadwigi Mikołajczykówny. Ślub miał miejsce 20 listopada 1900 roku w bazylice Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, wesele zaś w podkrakowskiej wsi Bronowice, w dworku Włodzimierza Tetmajera, nazwanym później Rydlówką. Ślub był przedmiotem dużych kontrowersji. Pisząc "Wesele", Wyspiański inspirował się dramatami Mickiewicza, Fredry i Słowackiego oraz malarstwem Malczewskiego i Maksymiliana Gierymskiego. == Budowa i styl dramatu == "Wesele" składa się z trzech aktów. Akt I jest aktem realistycznym, napisanym w


Question: czego dotyczyło 21 postulatów?

Answer: dotyczyły przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa

Context: 21 postulatów Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego – lista postulatów ogłoszonych 17 sierpnia 1980 przez Międzyzakładowy Komitet Strajkowy (MKS). Listę otwierało żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych. Pozostałe dotyczyły przestrzegania konstytucyjnych praw i wolności, zniesienia przywilejów partyjnych oraz poprawy warunków bytowych społeczeństwa. Lista żądań powstała na podstawie postulatów strajkujących zakładów pracy, po gorących dyskusjach w gronie liderów strajku, m.in. Andrzeja i Joanny Gwiazdów, Bogdana Lisa, Aliny Pienkowskiej i Lecha Wałęsy (ostatecznie zredagował je Bogdan Borusewicz). 18 sierpnia kierownictwo MKS zdecydowało o podaniu treści postulatów do publicznej wiadomości. Postulaty robotników były dla władz trudne do zaakceptowania, bo nie dotyczyły wyłącznie żądań ekonomicznych. Jako pierwsze żądanie strajkujący postawili zapewnienie im prawa do utworzenia własnej reprezentacji w państwie. Robotnicy chcieli samodzielnie zorganizować się w wolne związki


Question: z czego składa się sprawozdanie finansowe?

Answer: Na kompletne sprawozdanie finansowe składają się następujące części składowe: * wprowadzenie do sprawozdania finansowego, * rachunek zysków i strat (rachunek wyników), * bilans, * zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, * rachunek przepływów pieniężnych, * dodatkowe informacje i objaśnienia.

Context: # sprawdzalnością, # terminowością, # ciągłością. Sprawozdania finansowe sporządza się w różnych sytuacjach i warunkach czasowych, organizacyjnych oraz kapitałowych funkcjonowania podmiotów gospodarczych. Informacje sprawozdawcze mogą być prezentowane w odmiennych układach i z niejednakowym stopniem szczegółowości. Na kompletne sprawozdanie finansowe składają się następujące części składowe: * wprowadzenie do sprawozdania finansowego, * rachunek zysków i strat (rachunek wyników), * bilans, * zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym, * rachunek przepływów pieniężnych, * dodatkowe informacje i objaśnienia. Do rocznego sprawozdania finansowego dołącza się sprawozdanie z działalności jednostki, jeżeli obowiązek jego sporządzania wynika z ustawy lub odrębnych przepisów. Sprawozdania finansowe stanowią obecnie główne źródło informacji o sytuacji finansowej przedsiębiorstw. Są one bardzo praktycznym narzędziem pozwalającym na uporządkowanie informacji finansowych oraz na szybką analizę danych


Question: jakimi sprawami zajmuje się prokuratura?

Answer: jest wykrywanie i ściganie przestępstw oraz wnoszenie i popieranie aktu oskarżenia przed sądem.

Context: Prokurator – organ władzy państwowej, którego zadaniem jest wykrywanie i ściganie przestępstw oraz wnoszenie i popieranie aktu oskarżenia przed sądem. Prokurator jest funkcjonariuszem publicznym prokuratury, uprawnionym do samodzielnego wykonywania czynności. == Prokurator w Polsce == === Rys historyczny === Prokurator w znaczeniu urzędnika odpowiedzialnego za egzekwowanie prawa karnego istniał w Rosji carskiej od reformy z 1865 r. (wcześniej jego kompetencje były szersze). W II Rzeczypospolitej i Polsce Ludowej istniały trzy stopnie służbowe w prokuraturze: prokurator, wiceprokurator oraz podprokurator. === Urząd === ==== Kategorie ==== Obecnie w Polsce, zgodnie z ustawą z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze, prokuraturę stanowią: * Prokurator Generalny, * prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, * prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko


Question: z ilu krajów związkowych składa się austria?

Answer: 9

Context: Republika Austrii jest federacją, którą tworzy 9 krajów związkowych (niem.: "Bundesland" lub "Land", l.mn.: "Bundesländer", "Länder"). Kraje związkowe podzielone są na miasta statutarne (niem.: "Statutarstadt", "Stadtbezirk", l.m.: "Statutarstädte", "Stadtbezirke") oraz powiaty (niem.: "Bezirk", "Landbezirk", l.m.: "Bezirke", "Landbezirke", w Dolnej Austrii i Vorarlbergu "Verwaltungsbezirk", l.m.: "Verwaltungsbezirke"). Wyjątek stanowi Wiedeń, który podzielony jest na 23 dzielnice (niem.: "Gemeindebezirk", l.mn.: "Gemeindebezirke"). Powiaty dzielą się na: miasta (niem.: "Stadt", l.m.: "Städte"), gminy targowe (niem.: "Marktgemeinde", l.mn.: "Marktgemeinden") oraz gminy (niem.: "Gemeinde", "Ortsgemeinde", l.mn.: "Gemeinden", "Ortsgemeinden"). == Kraje związkowe == === Historia === Pięć z dziewięciu krajów związkowych: Dolna Austria, Karyntia, Salzburg, Styria oraz Tyrol, istnieje od średniowiecza. Górna Austria wyodrębniła się za panowania Józefa II około 1783-84. Vorarlberg wyodrębnił się z Tyrolu w roku


Question: jak głęboki jest bajkał?

Answer: Według nowych danych z 2009 r. głębokość maksymalna jeziora jest równa 1642 m.

Context: zesłańcy: * Benedykt Dybowski, * Aleksander Czekanowski, * Jan Czerski, * Wiktor Godlewski. Oprócz tego znaczne zasługi w badaniach jeziora położyli rosyjscy i sowieccy uczeni: F.K. Driżenko (hydrologia), Wierieszczagin, P.P. Szerstjankin. Według nowych danych z 2009 r. głębokość maksymalna jeziora jest równa 1642 m. Jego dno znajduje się na głębokości 1186,5 m p.p.m., co oznacza, że Bajkał jest największą światową kryptodepresją. Głębokość średnia wynosi 730 m. Zasoby wodne jeziora wynoszą 23 tys. km³, co stanowi 1/5 światowych zasobów powierzchniowej wody słodkiej. Jezioro ma powierzchnię 31,5 tys. km², w tym 27 wysp. Największą z nich jest Olchon o powierzchni 742 km². Bajkał ma 336 dopływów, z czego najważniejsze to Selenga, Barguzin czy Górna Angara. Ujścia rzek są deltowate. Wypływa z niego


Question: dlaczego zamek w malborku jest na liście unesco?

Answer: Został on wpisany na podstawie kryterium II, III, IV oraz określony jako budowla autentyczna i integralna.

Context: na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Został on wpisany na podstawie kryterium II, III, IV oraz określony jako budowla autentyczna i integralna. Od kilkunastu lat organizowane są inscenizacje zdobywania zamku malborskiego przez wojska polsko-litewskie po bitwie pod Grunwaldem. W okresie od maja do września odbywają się tu też od wielu lat spektakle typu światło i dźwięk. Zamek w Malborku w 2007 r. w plebiscycie „Rzeczpospolitej” został uznany za jeden z siedmiu cudów Polski. Na zamku nadal prowadzone są skomplikowane prace remontowe. W latach 2009–2013 odbudowano zniszczony w czasie wojny zespół Bramy Nowej. Na początku 2014 minister kultury przyznał dotację w wysokości prawie 26 mln zł na prace konserwatorskie na zamku, obejmujące remont zamkowego kościoła, kaplicy grobowej i jednej z baszt. Uzyskane


Question: kto uwolnił teby od sfinksa?

Answer: Edyp

Context: Sfinks – w mitologii greckiej uskrzydlony potwór o ciele lwa oraz głowie i piersiach kobiety. Według Hezjoda córka Chimery i Ortrosa, w innych przekazach – córka Tyfona i Echidny. Pilnowała dostępu do Teb, siedząc na skale w wąwozie i pożerając ludzi, którzy nie potrafili rozwiązać jej zagadki. Zadawała pytanie, którego nauczyła się od muz: „Co to za zwierzę, które rano chodzi na czterech nogach, w południe na dwóch, a wieczorem na trzech?” Edyp po wróżebnym śnie rozwiązał jej zagadkę odpowiadając, że to człowiek (dzień to życie człowieka, który w dzieciństwie raczkuje, jako dorosły chodzi na dwóch nogach, a na starość często używa trzeciej nogi, czyli laski). Rozwiązanie zagadki spowodowało śmierć potwora, który rzucił się w przepaść. Sfinks zadawała jeszcze jedno


Question: jaki język obowiązuje w hiszpanii?

Answer: kastylijski (potocznie zwany hiszpańskim) oraz regionalnie także: kataloński, baskijski, galicyjski i aranejski.

Context: do ponad 10 °C na południu). Strefy klimatyczne w Hiszpanii: * Strefa klimatyczna: Podzwrotnikowa i umiarkowana * Klimat: Śródziemnomorski, kontynentalny i morski == Język == W Hiszpanii status urzędowego ma język: kastylijski (potocznie zwany hiszpańskim) oraz regionalnie także: kataloński, baskijski, galicyjski i aranejski. Zgodnie z zapisem w konstytucji Hiszpanii, każdy obywatel tego kraju ma obowiązek znać język kastylijski. Język kataloński jako urzędowy występuje w Katalonii i na Balearach. Poza tym używany jest w Pasie Zachodnim (Aragonia) i w comarce Carche na terenie Murcji. Na terenie wspólnoty autonomicznej Walencja, używany jest wariant języka katalońskiego – walencjański. Język galicyjski jako urzędowy występuje tylko w Galicji. Ponadto używany jest w prowincjach León i Zamora, jednak nie ma tam statusu urzędowego. Język baskijski jako


Question: kto zarządza referendum?

Answer: Sejm RP bezwzględną większością głosów w obecności przynajmniej połowy ustawowej liczby posłów; # Prezydent za zgodą Senatu (przy warunkach jw.)

Context: Ministrów na ratyfikację, na którą obywatele mają wyrazić zgodę. Wątpliwości budzi pojęcie „sprawy o szczególnym znaczeniu”. Przedmiotem tego referendum mogą stać się sprawy jedynie o charakterze ogólnym, które nie zastępują działań właściwych organów państwowych, lecz konkretyzują późniejszą treść rozwiązań podejmowanych przez odpowiednie organy. Dlatego przedmiotem tego głosowania nie może być jakakolwiek kwestia już wcześniej uregulowana. Zgodnie z Konstytucją RP referendum fakultatywne może zarządzić: # Sejm RP bezwzględną większością głosów w obecności przynajmniej połowy ustawowej liczby posłów; # Prezydent za zgodą Senatu (przy warunkach jw.) Referendum ogólnokrajowe jest wiążące przy frekwencji powyżej 50%. Jeśli frekwencja jest niższa, wynik referendum ma charakter jedynie opiniodawczy. Konstytucja RP nie przewiduje instytucji referendum obligatoryjnego. Pierwsze referendum w III Rzeczypospolitej zostało przeprowadzone 18 lutego 1996 roku


Question: od czego pochodzi nazwisko papkin?

Answer: Jego nazwisko pochodzi od słowa "papka", co w staropolskim języku oznacza „resztki z pańskiego stołu”

Context: Opis == Józef jest szlachcicem o słabym rodowodzie. Mieszka tymczasowo w zamku Cześnika. Niezbyt imponującą historię rodziny nadrabia opowiadaniem kłamstw i bujd o swym życiu, w czym odbija się jego prawdziwe oblicze – dwulicowego chwalipięty, podszytego tchórzem. Sam o sobie mówi „Jestem Papkin, Lew północy”, co dowodzi o jego skłonności do pustych przechwałek. Jego nazwisko pochodzi od słowa "papka", co w staropolskim języku oznacza „resztki z pańskiego stołu” – znakomicie pasujące określenie, bowiem Papkin szuka łaski u Cześnika, by chwilę potem przymilać się również do Rejenta. Jeżeli Papkin miał kiedyś jakiekolwiek pieniądze, to najpewniej wszystkie przehulał. Gdyby nie Cześnik Raptusiewicz, Papkin cierpiałby głód. Jego jedynym majątkiem jest zastawiona kolekcja motyli, szpada oraz gitara angielska. Jest hipochondrykiem. Najlepszym tego przykładem jest


Question: kto wprowadził dominat?

Answer: Dioklecjana

Context: Dominat (łac. "dominus et deus" – pan i bóg) – termin używany przez współczesnych historyków na określenie ustroju Cesarstwa Rzymskiego (III w.) po reformach Dioklecjana. Charakteryzowała go absolutna władza cesarza używającego tytułu "dominus et deus" (pan i bóg). == Charakterystyka == Początki tej formy rządów wiążą się z cesarzem Aurelianem, który przyjął tytuł "dominus et deus natus" (pan i bóg urodzony). Przyczyną wprowadzenia dominatu przez Dioklecjana były zagrożenia zewnętrzne (aktywność Germanów i Persów), wzrastający separatyzm poszczególnych części imperium, kryzys gospodarczy i narastające niezadowolenie społeczne, przybierające postać buntów. Wzorcem dla tej formy rządzenia były wschodnie despocje: połączono kult cesarski z kultem boskim, władca dzierżył na skroniach diadem (typowo wschodnia oznaka władzy królewskiej). Ołtarze ze świecami i podobizną cesarza były w siedzibach


Question: w jakich latach w anglii toczyła się wojna domowa?

Answer: od 1642 do 1651.

Context: Angielska wojna domowa (także rewolucja angielska lub wojna domowa w Anglii – ) – cykl trzech wojen domowych oraz ciąg politycznych machinacji, rozgrywających się pomiędzy parlamentarzystami i rojalistami od 1642 do 1651. Parlamentarzyści buntowali się przeciwko królowi Karolowi I i Karolowi II. W tym czasie Oliver Cromwell zniósł ustrój monarchiczny. == Przyczyny == Nieudolna polityka Stuartów – Jakuba I i Karola I, miernych i rozrzutnych władców, którzy nie potrafili rozwinąć dialogu z większością poddanych; zahamowanie rozwoju gospodarczego i ekonomicznego spowodowane wojną trzydziestoletnią oraz nieudolną polityką dworu i istnieniem monopoli; dysproporcja w rozwoju ekonomicznym pomiędzy zacofaną północą i zachodem a rozwiniętym południem i wschodem; niedokończone przekształcenia ekonomiczne i gospodarcze; konflikty religijne pomiędzy anglikanami (popierającymi dwór i króla), a purytanami (przeciwnikami polityki


Question: w którym roku powstał facebook?

Answer: 4 lutego 2004

Context: Facebook (skr. fb) – serwis społecznościowy, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy mogą tworzyć sieci i grupy, dzielić się wiadomościami i zdjęciami oraz korzystać z aplikacji, będący własnością Meta Platforms z siedzibą w Menlo Park. Serwis był notowany w rankingu Alexa na miejscu 7. Został uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda i był początkowo przeznaczony przede wszystkim dla osób studiujących na tej uczelni. Jego głównym autorem jest Mark Zuckerberg (obecnie pełni on funkcję dyrektora generalnego). W październiku 2010 na ekrany kin wszedł film "The Social Network" ukazujący historię portalu Facebook (pierwotnie TheFacebook. W czerwcu 2017 liczba użytkowników na całym świecie wynosiła prawie 2 miliardy, a dziennie aktywnych jest prawie 1,3 mld osób. Średni wiek użytkownika serwisu w 2012 roku wynosił


Question: jak liczna jest armia usa?

Answer: 1 326 836 żołnierzy służby czynnej (stan z 30 czerwca 2017)

Context: United States Armed Forces (pol. "Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych") – siły i środki wydzielone przez Stany Zjednoczone do zabezpieczenia własnych interesów i prowadzenia walki zbrojnej zarówno na ich terytorium oraz poza nim. W ich skład wchodzą następujące rodzaje sił zbrojnych, w których służy ogółem 1 326 836 żołnierzy służby czynnej (stan z 30 czerwca 2017) z tego: * Wojska Lądowe (ang. "United States Army") – 464,0 tys. * Marynarka Wojenna (ang. "United States Navy") – 319,5 tys. * Siły Powietrzne (ang. "United States Air Force") – 318,3 tys. * Korpus Piechoty Morskiej (ang. "United States Marine Corps") – 184,5 tys. * Straż Wybrzeża (ang. "United States Coast Guard") – 40,6 tys. * Siły Kosmiczne (ang. "United States Space Force") Naczelnym


Question: jak nazywała się pierwsza żona?

Answer: Maria Piłsudska

Context: Maria Piłsudska, "de domo" Koplewska, "primo voto" Juszkiewicz (ur. ok. 1865 w Wilnie, zm. 17 sierpnia 1921 w Krakowie) – polska nauczycielka, działaczka Polskiej Partii Socjalistycznej; pierwsza żona Józefa Piłsudskiego. == Życiorys == Urodziła się ok. 1865. Była córką Konstantego Koplewskiego (lekarza) i Ludmiły z domu Chomicz. Ukończyła Instytut Klasyczny, a następnie studia medyczne na uniwersytecie dla kobiet w Sankt Petersburgu, tzw. studia Bestużewa. Podczas studiów udzielała się w ruchu społeczno-narodowym (brak danych co do miejsca osadzenia). Początkowo zamieszkiwała w Wilnie. Tam była żoną inżyniera Juszkiewicza. Z tego małżeństwa, zakończonego rozwodem, miała córkę Wandę (1889–1908). Po przeniesieniu na obszar Królestwa Polskiego zaangażowała się w działanie ruchu robotniczego. Wraz z nim redagowała czasopismo „Robotnik”, a następnie przez 11 miesięcy w X


Question: w jaki sposób doszło do powstania stanu szlacheckiego w polsce?

Answer: Powstała z przekształcenia się stanu rycerskiego w szlachecki.

Context: Szlachta polska – stan społeczny istniejący w Koronie Królestwa Polskiego, Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz na obecnych ziemiach polskich, litewskich, łotewskich, białoruskich i ukraińskich, funkcjonujący w czasie zaborów do 1921 roku, kiedy prawnie został zniesiony na mocy konstytucji. Powstała z przekształcenia się stanu rycerskiego w szlachecki. Do końca XVIII wieku szlachta w Polsce cieszyła się licznymi przywilejami (przywileje szlacheckie): m. in. wyłącznego prawa do posiadania własności ziemskiej, wolności od uwięzienia przed wydaniem wyroku sądowego ("neminem captivabimus nisi iure victum", prawo to nie przysługiwało nieposesjonatom), wolności od podatków z ziem folwarcznych, wolności od ceł przywozowych za towary nabyte za granicą na własny użytek, prawa do nabywania po niskiej cenie soli, wyłączności do korzystania z praw publicznych, wyłączności na dostęp do godności świeckich


Question: jakie miasto było bohatersko bronione przez polaków w 1649 r?

Answer: Zbarażu

Context: Obrona Zbaraża – bitwa obronna przeprowadzona w dniach 10 lipca–22 sierpnia 1649. Fortyfikacje ziemne usypane wokół zamku w Zbarażu, bronione były podczas powstania Chmielnickiego przez około 9-tysięczną załogę polską wraz z chorągwiami Wiśniowieckiego i oddziałem piechoty niemieckiej. Wojskami tymi dowodzili trzej regimentarze: Andrzej Firlej, Stanisław Lanckoroński i Mikołaj Ostroróg, lecz prawdziwym dowódcą obrony był wojewoda ruski książę Jeremi Wiśniowiecki. W obozie obecni byli także Aleksander Koniecpolski i starosta krasnostawski Marek Sobieski. == Oblężenie == Oblegające wojska liczyły 70 tysięcy Kozaków i 40 tysięcy Tatarów. Ponadto kilkadziesiąt tysięcy ruskiej czerni. Dowódcą armii kozackiej był hetman wojsk zaporoskich Bohdan Chmielnicki, a Tatarami dowodził sam chan krymski Islam III Girej. Oblegający mieli 30 dział, obrońcy tylko połowę tego. Choć Zbaraż był nowoczesnym zamkiem


Question: ilu ludzi mieszka w indiach?

Answer: Liczba ludności: 1 326 801 576

Context: Indie zamieszkuje ponad 1,3 miliarda ludzi, co stanowi 1/6 ludności świata. Społeczeństwo jest bardzo zróżnicowane pod względem etnicznym i wyznaniowym. == Statystyki == * Liczba ludności: 1 326 801 576 * Gęstość zaludnienia: 382 osób/km² * Skład etniczny: 39% Hindusi mówiący którymś z dialektów języka hindi, 8% Telugowie, 8% Bengalczycy, 7% Marathowie, 7% Tamilowie, 5% Gudźaratowie, 4% Kannadygowie, 4% Keralczycy (18% stanowią inne grupy językowe). * Wyznania: hinduiści – 80,5%, muzułmanie – 13,4%, chrześcijanie – 2,3%, sikhowie – 1,84% (gł. w Pendżabie), buddyści – 0,76%, dźiniści – 0,4%, i inni. * Główne miasta: ** Mumbaj – 13,1 mln mieszk. (zespół miejski: 20,4 mln), ** Delhi – 11,5 mln (zespół miejski: 18,0 mln), ** Bengaluru – 5,3 mln (zespół miejski: 6,2


Question: do jakich wydarzeń historycznych nawiązuje wesele?

Answer: Utwór nawiązuje do autentycznego wydarzenia, jakim było wesele poety Lucjana Rydla i chłopki Jadwigi Mikołajczykówny.

Context: Wesele – dramat autorstwa Stanisława Wyspiańskiego, wystawiony po raz pierwszy w Teatrze Miejskim w Krakowie 16 marca 1901 roku w reżyserii Adolfa Walewskiego. Dramat ten uważany jest za jedno z najważniejszych dzieł epoki Młodej Polski. == Pierwowzór == Utwór nawiązuje do autentycznego wydarzenia, jakim było wesele poety Lucjana Rydla i chłopki Jadwigi Mikołajczykówny. Ślub miał miejsce 20 listopada 1900 roku w bazylice Najświętszej Maryi Panny w Krakowie, wesele zaś w podkrakowskiej wsi Bronowice, w dworku Włodzimierza Tetmajera, nazwanym później Rydlówką. Ślub był przedmiotem dużych kontrowersji. Pisząc "Wesele", Wyspiański inspirował się dramatami Mickiewicza, Fredry i Słowackiego oraz malarstwem Malczewskiego i Maksymiliana Gierymskiego. == Budowa i styl dramatu == "Wesele" składa się z trzech aktów. Akt I jest aktem realistycznym, napisanym w


Question: jaki jest skład chemiczny wody morskiej?

Answer: Najbardziej charakterystyczną cechą wody morskiej jest wysokie stężenie kationów sodu (Na+), potasu (K+), magnezu (Mg2+) i wapnia (Ca2+) oraz anionów chlorkowych (Cl−), siarczanowych ( i ) oraz węglanowych ( i )

Context: Woda morska, woda słona – woda występująca w morzach i oceanach. W wodzie tej są rozpuszczone tysiące związków chemicznych i prawie wszystkie pierwiastki chemiczne obecne na kuli ziemskiej. Woda morska stanowi ponad 97% wody obecnej w formie ciekłej na powierzchni Ziemi, tzw. woda słodka stanowi zaś mniej niż 3%. == Charakterystyka == Najbardziej charakterystyczną cechą wody morskiej jest wysokie stężenie kationów sodu (Na+), potasu (K+), magnezu (Mg2+) i wapnia (Ca2+) oraz anionów chlorkowych (Cl−), siarczanowych ( i ) oraz węglanowych ( i ), które łącznie nadają wodzie morskiej intensywnie gorzki lub gorzko-słony smak i powodują, że nie nadaje się ona do picia. Niewielkie ilości wypitej wody teoretycznie nie są szkodliwe dla człowieka, jednak picie wody aby zapobiec odwodnieniu jest nie


Question: z jakiego państwa wypływa odra?

Answer: Źródło Odry znajduje się we wschodnich Czechach

Context: Odra (, , , ) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski, jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie). Rzeka ma długość 854,3 km w Polsce (dawniej Odra miała ponad 1000 km długości, jednak w wyniku regulacji została skrócona). Powierzchnia jej dorzecza obejmuje 118 861 km², z czego 106 056 km² w Polsce. Źródło Odry znajduje się we wschodnich Czechach, w Górach Odrzańskich w Sudetach, na wysokości 634 m n.p.m., na południowo-wschodnim zboczu Fidlovego kopca na terenie poligonu wojskowego Libavá. Rzeka uchodzi do Roztoki Odrzańskiej, będącej zatoką Zalewu Szczecińskiego, w


Question: jak nazywa się syn odyseusza?

Answer: Telemach

Context: Telemach (gr. Tēlémachos od τῆλε „daleko” i μαχος „walka”) – w mitologii greckiej syn Odyseusza i Penelopy. Urodził się tuż przed rozpoczęciem wojny trojańskiej. Jeszcze jako dziecko wpadł do morza, uratowały go delfiny. Dlatego Odyseusz miał na tarczy delfina. Razem z matką czekał 20 lat na powrót ojca. W czasie nieobecności Odyseusza opiekował się nim zaufany przyjaciel ojca Mentor. Kiedy Telemach dorósł, postanowił wyruszyć w podróż, w poszukiwaniu informacji o ojcu. Zalotnicy jego matki wysłali okręt, który miał zniszczyć statek Telemacha. Telemach kazał popłynąć inną drogą, dzięki temu uratował siebie i całą załogę. Odwiedził Menelaosa i Nestora. Podczas odwiedzin u Nestora przyjęła go Polykasta, córka Nestora. Istnieją przekazy, że miał z nią dwoje dzieci - Persepolisa i Homera. Po powrocie


Question: co zawierała karta atlantycka?

Answer: ała cele polityki Wielkiej Brytanii i USA w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu oraz zasady powojennych stosunków międzynarodowych.

Context: Karta Atlantycka (ang. "Atlantic Charter") – ośmiopunktowa deklaracja podpisana 14 sierpnia 1941 roku przez Winstona Churchilla i Franklina Delano Roosevelta na pokładzie okrętu HMS „Prince of Wales”, kotwiczącego u wybrzeży Nowej Fundlandii na Oceanie Atlantyckim (stąd pochodzi nazwa). Określała cele polityki Wielkiej Brytanii i USA w okresie II wojny światowej i po jej zakończeniu oraz zasady powojennych stosunków międzynarodowych. == Historia == Deklarację podpisali premier Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej Winston Churchill oraz prezydent Stanów Zjednoczonych z ramienia Partii Demokratycznej Franklin Delano Roosevelt. Za jej najważniejsze cele uznano prawo wszystkich narodów do posiadania własnych rządów i własnego niepodległego państwa, do rozwoju gospodarczego i życia w pokoju po pokonaniu tyranii faszystowskiej. Zdecydowanie eksponowała zasadę pokojowego rozstrzygania sporów międzynarodowych, zgodnie


Question: co to projekt?

Answer: Projekt – zbiór aktywności charakteryzujący się następującymi cechami: * są ze sobą powiązane w złożony sposób, * zmierzają do osiągnięcia celu, często poprzez wytworzenie unikatowego produktu, usługi bądź rezultatu, * posiadają zaplanowany z góry początek i koniec.

Context: Projekt – zbiór aktywności charakteryzujący się następującymi cechami: * są ze sobą powiązane w złożony sposób, * zmierzają do osiągnięcia celu, często poprzez wytworzenie unikatowego produktu, usługi bądź rezultatu, * posiadają zaplanowany z góry początek i koniec. Inna definicja projektu to: * zorganizowane ciągi działań ludzkich, * zmierzające do osiągnięcia założonego wyniku, * zawarte w skończonym przedziale czasu z wyróżnionym początkiem i końcem, * realizowane najczęściej zespołowo, * z wykorzystaniem skończonej ilości zasobów. czyli w zarządzaniu projekty to przedsięwzięcia: * jednorazowe, * niepowtarzalne, * złożone. == Charakterystyka == Projekt często przeciwstawiany jest, z punktu widzenia nauki o zarządzaniu, procesom związanym z utrzymaniem produkcji lub zapewnieniem usług. Procesy te mają charakter ciągły i często są nazywane działaniami operacyjnymi, natomiast dziedzina wiedzy


Question: kim był al capone?

Answer: Alphonse Gabriel Capone (znany jako Al Capone, Scarface) (ur. 17 stycznia 1899 w Nowym Jorku, zm. 25 stycznia 1947 w Palm Island, Miami) – amerykański gangster pochodzenia włoskiego.

Context: Alphonse Gabriel Capone (znany jako Al Capone, Scarface) (ur. 17 stycznia 1899 w Nowym Jorku, zm. 25 stycznia 1947 w Palm Island, Miami) – amerykański gangster pochodzenia włoskiego. == Życiorys == === Wczesne lata === Był czwartym z dziewięciorga rodzeństwa. Jego rodzice byli emigrantami z Neapolu. Ojciec był fryzjerem, a matka pracowała jako szwaczka. Do Ameryki przybyli w 1894 roku i osiedlili się w Navy Yard, jednej z części Brooklynu. Kiedy Al miał czternaście lat, przeprowadzili się do Park Slope, także w obrębie Brooklynu. Tam poznał Mae Josephine Coughlin (z pochodzenia Irlandkę), z którą ożenił się kilka lat później. Al Capone został wyrzucony ze szkoły w szóstej klasie po tym, jak uderzył nauczycielkę (został spoliczkowany przez nią i jej oddał).


Question: kto grał borewicza?

Answer: Bronisława Cieślaka

Context: Porucznik Sławomir Borewicz – postać fikcyjna będąca głównym bohaterem w polskim serialu telewizyjnym "07 zgłoś się", zagrana przez Bronisława Cieślaka. == Postać == Sławomir Borewicz jest oficerem Milicji Obywatelskiej w stopniu porucznika. Pracuje w Stołecznym Urzędzie Spraw Wewnętrznych w Warszawie, działającym w Pałacu Mostowskich. Jako funkcjonariusz prowadzi sprawy związane z zabójstwami, kradzieżami, kradzieżami z włamaniem, napadami, przemytem, szantażem i sutenerstwem. Fabuła serialu obejmuje lata od roku 1976 do roku 1987 (w sumie 21 odcinków). Uchodzi za skutecznego śledczego, który zawsze rozwiązuje prowadzone sprawy i doprowadza je do końca – w jednym z epizodów jego przełożony, major Wołczyk (Zdzisław Tobiasz), stwierdził, że ewentualne umorzenie śledztwa byłoby „klapą” i to pierwszą w karierze porucznika. Według wypowiedzi scenarzysty i reżysera, Krzysztofa Szmagiera, ekipa


Question: kto namalował krzyk?

Answer: Edvarda Muncha

Context: Krzyk (norw. "Skrik") – obraz ekspresjonistyczny namalowany w 1893 r. przez norweskiego artystę Edvarda Muncha. Wielu krytyków sztuki uznało, że "Krzyk" to największe dzieło Muncha. Ich zdaniem obraz przedstawia współczesnego człowieka przeszytego bólem egzystencjalnym. Krajobraz w tle przedstawia fiord w pobliżu Oslo, widoczny ze wzgórza Ekeberg. Obrazowi nadawano też tytuł "Płacz". "Krzyk", obok takich obrazów, jak "Mona Lisa" Leonarda da Vinci czy " Słoneczniki" Vincenta van Gogha, należy do najbardziej znanych obrazów na świecie. Jest uważany za arcydzieło ekspresjonizmu. == Fryz życia (Livsfrisen) == Munch namalował w latach 1892–1895 cztery obrazy pod tytułem "Krzyk", stosując różne techniki malarskie. Serię tę nazwał "Fryz życia", a poświęcona była śmierci, strachowi i miłości. Pierwszy obraz (1893) w technice łączonej z wykorzystaniem farby olejnej,


Question: kto przetłumaczył biblię na język polski?

Answer: jezuitę, ks. Jakuba Wujka

Context: Biblia Jakuba Wujka – przekład Biblii na język polski wykonany przez jezuitę, ks. Jakuba Wujka, wydany w całości po raz pierwszy w roku 1599. Wujek pracował nad nim w latach 1584–1595. == Geneza oraz okoliczności wydania == Pod koniec XVI wieku istniały już dwa katolickie przekłady Pisma Świętego z łaciny na język polski. Była to rękopiśmienna Biblia królowej Zofii ukończona w latach 1453–1455 i obejmująca co najmniej Stary Testament oraz drukowana Biblia Leopolity z 1561. Istniały już też przekłady protestanckie z języków oryginalnych na język polski: Nowy Testament królewiecki z 1552, Biblia brzeska z 1563 czy Biblia nieświeska z 1572. Przekład Jakuba Wujka był kolejną próbą przetłumaczenia Biblii z łaciny na narodowy czyli na język polski. Dokonano go na zlecenie


Question: w którym roku powstała firma apple?

Answer: 1 kwietnia 1976

Context: Apple Inc. (dawniej Apple Computer Inc.) – amerykańskie przedsiębiorstwo informatyczne z siedzibą w Cupertino w Kalifornii. Zajmuje się projektowaniem i produkcją komputerów osobistych i mobilnych oraz oprogramowania i serwisów internetowych. Założona 1 kwietnia 1976 przez Steve’a Wozniaka – projektanta, Steve’a Jobsa i przedsiębiorcę Ronalda Wayne’a, aby projektować i sprzedawać kompletne, zmontowane zestawy komputerów osobistych. Od stycznia 1977 działała formalnie jako spółka Apple Computer Inc., a od stycznia 2007 nazwę zmieniono na Apple Inc. Spółka publiczna notowana od 1980 roku na Nowojorskiej Giełdzie Technologicznej(NASDAQ). Od stycznia 2010 przedsiębiorstwo działa poprzez 284 własnych sklepów detalicznych w dziesięciu krajach oraz za pośrednictwem sklepu internetowego sprzedającego sprzęt i oprogramowanie. Ze względu na design i specyficzne kampanie reklamowe, marka Apple Inc. wyróżnia się w segmencie


Question: kiedy odbywają się igrzyska olimpijskie?

Answer: odbyły się w Pekinie w dniach 4–20 lutego 2022 roku.

Context: XXIV Zimowe Igrzyska Olimpijskie – odbyły się w Pekinie w dniach 4–20 lutego 2022 roku. Kalendarz i procedura aplikacji na stanowisko organizatora została ogłoszona przez MKOl w październiku 2012 roku, ustalono termin zgłaszania wniosków do 14 listopada 2013. Komitet Wykonawczy MKOl dokonał oficjalnie przeglądu ofert wszystkich miast kandydujących, w lipcu 2014 r. Gospodarz igrzysk został wybrany na 128. sesji MKOl 31 lipca 2015 roku w Kuala Lumpur. Po przyznaniu Pekinowi prawa do organizacji igrzysk, stolica Chin została pierwszym miastem-organizatorem zarówno letnich, jak i zimowych igrzysk olimpijskich (letnie odbyły się w Pekinie w 2008 roku). == Kalendarz organizacyjny == 3 października 2012 r. MKOl ogłosił w liście do narodowych komitetów olimpijskich kalendarz w sprawie Zimowych Igrzysk Olimpijskich 2022. * 2012 **


Question: kim jest lady gaga?

Answer: Lady Gaga, właśc. Stefani Joanne Angelina Germanotta (wym. //; ur. 28 marca 1986 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, pianistka, autorka tekstów, aktorka, producentka muzyczna, filantropka oraz działaczka LGBT pochodzenia włoskiego.

Context: Lady Gaga, właśc. Stefani Joanne Angelina Germanotta (wym. //; ur. 28 marca 1986 w Nowym Jorku) – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, pianistka, autorka tekstów, aktorka, producentka muzyczna, filantropka oraz działaczka LGBT pochodzenia włoskiego. Swoją karierę muzyczną rozpoczęła pisząc teksty piosenek dla innych artystów oraz występując w klubach i na konkursach. Popularność Gagi wzrosła, gdy w 2008 wydała swój debiutancki album studyjny pt. "The Fame", utrzymany w stylu muzyki dance-pop i electropop. Pochodzące z niego single „Just Dance” oraz „Poker Face” osiągnęły szczyty listy "Billboard" Hot 100 oraz w innych krajach. Jej drugi album (wydany w formie EP w 2009), "The Fame Monster" zawierała trzy single, „Bad Romance”, „Telephone” (z gościnnym udziałem Beyoncé) oraz „Alejandro”, które osiągnęły ogromny sukces na całym świecie.


Question: do czego służą falochrony?

Answer: Falochron – konstrukcja służąca do ochrony przed działaniem fal.

Context: Falochron – konstrukcja służąca do ochrony przed działaniem fal. Zwykle jest to konstrukcja hydrotechniczna służąca osłonie (np. portu, promenady) przed działaniem fal. Rozbija ona fale, nie dopuszczając do uszkodzeń lub utrudnień w wykorzystaniu nabrzeża. Falochron może być w postaci masywnej ściany betonowej, nasypu z gruzu lub kamieni albo rzędu drewnianych pali. W czasie lądowania aliantów w Normandii do konstrukcji falochronów w prowizorycznych portach użyto kilku starych statków i okrętów, które zatopiono w odpowiednich miejscach. Falochron to również nazwa osprzętu jednostki pływającej ochraniającego przed działaniem fal. Najczęściej znajduje się w części dziobowej pod postacią podwyższenia burty lub dodatkowej osłony w kształcie litery V, która rozbija fale. == Galeria ==


Question: jaka była funkcja szańców?

Answer: służących do osłony stanowisk artyleryjskich lub na przedpolu obleganych twierdz.

Context: Szaniec – ziemne dzieło fortyfikacyjne lub element fortyfikacji, zawierające wał obronny i fosę, stosowane od rozpowszechnienia się broni palnej do końca XIX w., przeważnie mające charakter fortyfikacji polowej i często wznoszone doraźnie. Szańce były budowane przez wojska na obszarze toczonych bitew jako element umocnień służących do osłony stanowisk artyleryjskich lub na przedpolu obleganych twierdz. Przy ich budowie stosowano zróżnicowane narysy i profile. Przykłady szańców o profilach zamkniętych: * reduta * fort o profilach otwartych: * redan * luneta Niekiedy bastion także określano nazwą „szaniec”.


Question: w którym roku wprowadzono euro?

Answer: W formie gotówkowej walutę euro wprowadzono do obiegu dnia 1 stycznia 2002 roku.

Context: Euro (znak: €, kod ISO 4217: EUR; bułg. "евро", trb. "ewro"; gr. "ευρώ"; łot. "eiro"; lit. "euras"; malt. "ewro"; słoweń. "evro"; węg. "euró") – nazwa waluty wprowadzonej w większości państw Unii Europejskiej, a także innych, w miejsce walut krajowych. W formie gotówkowej walutę euro wprowadzono do obiegu dnia 1 stycznia 2002 roku. Euro jest prawnym środkiem płatniczym w 20 państwach tworzących w Unii Europejskiej strefę euro a obejmującą swym obszarem około 341 mln Europejczyków. Waluta euro używana jest także w 11 krajach i terytoriach nienależących do UE. W Watykanie, Monako, San Marino i Andorze przed wprowadzeniem euro do transakcji gotówkowych obowiązywały waluty krajów unijnych, z którymi sąsiadują. Pragmatyzm nakazywał, by i u nich obowiązywało euro. W częściowo uznawanym państwie Kosowo