Question: do jakiego województwa należy częstochowa?

Answer: województwie śląskim

Context: Częstochowa – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, siedziba powiatu częstochowskiego. W latach 1975–1998 stolica i siedziba władz województwa częstochowskiego. Częstochowa, pomimo tego że znajduje się w granicach województwa śląskiego, historycznie i kulturowo należy do Małopolski. Ośrodek akademicki (5 uczelni) w tym dwie największe uczelnie publiczne w regionie o randze Politechniki i Uniwersytetu. Stale poszerzający swoją ofertę edukacyjną, przy czym nie bez znaczenia dla rangi regionu jest utworzenie w 2022 roku kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Humanistyczno - Przyrodniczym im. Jana Długosza w Częstochowie. Częstochowa jest centralnym miastem aglomeracji częstochowskiej, a także największym ośrodkiem gospodarczym, kulturalnym i administracyjnym w subregionie północnym województwa śląskiego. Częstochowa jest położona w północnej części województwa śląskiego, nad rzeką Wartą, w trzech mezoregionach


Question: co stoi u podstaw sposobu myślenia japończyków?

Answer: konfucjańskie zasady, "bushidō", czyli „droga wojownika”, a także buddyzm zen stanowiły podstawę specyficznego systemu myślenia i sposobu postrzegania świata przez Japończyków.

Context: sporów międzyludzkich. To właśnie konfucjańskie zasady, "bushidō", czyli „droga wojownika”, a także buddyzm zen stanowiły podstawę specyficznego systemu myślenia i sposobu postrzegania świata przez Japończyków. Za ich sprawą ongiś samuraj, który okrył się hańbą i stawał się "rōninem", zwracał jeden ze swych mieczy przeciw sobie i popełniał rytualne samobójstwo – "seppuku". One też przed II wojną światową pomogły stworzyć kult boskiego cesarza oraz pozwoliły japońskim żołnierzom gardzić śmiercią w czasie samobójczych ataków "kamikaze". Poczucie honoru nakazywało walczyć do końca, gdyż niewola czy kapitulacja nie wchodziły w rachubę. === Język === Ponad 99% mieszkańców Japonii posługuje się językiem japońskim. Jego pochodzenie jest nieznane. Prezentowane są różne hipotezy dot. jego korzeni, m.in. pokrewieństwo z rodzinami języków uralskich i ałtajskich, do których należą:


Question: jaki był status austrii w dniu 13 marca 1938?

Answer: 13 marca niczym nieskrępowani naziści austriaccy ogłosili zatwierdzoną następnie przez Hitlera ustawę, która włączała Austrię do Wielkiej Rzeszy jako Marchię Wschodnią ("Ostmark").

Context: w Austrii === W początku 1938 rząd i prezydent Austrii stawili opór przejęciu władzy przez miejscowych nazistów. Kanclerz Kurt Schuschnigg 9 marca 1938 ogłosił przeprowadzenie 13 marca referendum, w którym Austriacy mieliby się wypowiedzieć na temat przyszłości swego kraju. W tej sytuacji na polecenie Hitlera 12 marca 1938 Wehrmacht wkroczył do Austrii (plan „Otto”). Tego też dnia do Wiednia przybył Adolf Hitler. Urząd kanclerza objął Arthur Seyss-Inquart, któremu następnego dnia prezydent Wilhelm Miklas przekazał także swoje obowiązki. 13 marca niczym nieskrępowani naziści austriaccy ogłosili zatwierdzoną następnie przez Hitlera ustawę, która włączała Austrię do Wielkiej Rzeszy jako Marchię Wschodnią ("Ostmark"). Niemcy zaangażowali do akcji zajęcia Austrii około 105 tysięcy żołnierzy Wehrmachtu, 35–40 tysięcy SS-manów oraz policjantów i jednostki lotnicze (łącznie 180–200


Question: kto wynalazł penicylinę?

Answer: Walter Florey oraz Ernst Boris Chain

Context: Walter Florey oraz Ernst Boris Chain, wyizolowała składnik czynny i rok później założyła pierwszą na świecie wytwórnię penicyliny. Za swoje odkrycie zostali oni uhonorowani w 1945 r. Nagrodą Nobla. == Mechanizm i zakres działania == Mechanizm działania penicylin jako antybiotyków polega na blokowaniu aktywności enzymów bakteryjnych – transpeptydaz (PBP) biorących udział w ostatnim etapie syntezy peptydoglikanu ściany komórki bakteryjnej. Do zablokowania PBP może dojść dzięki strukturalnemu podobieństwu penicylin do naturalnego substratu dla enzymu, czyli układu dwóch reszt alaniny będącego częścią podstawowej jednostki budującej mureinę – składnika ściany komórkowej bakterii. Penicylina łączy się z transpeptydazą w jej centrum aktywnym i w ten sposób blokuje jej aktywność. Komórka bakteryjna pozbawiona prawidłowo działającego enzymu nie jest w stanie syntetyzować ściany bakteryjnej. Prowadzi to


Question: ile państw jest w nato?

Answer: 30

Context: na nie same i w takiej sytuacji każdy z członków sojuszu udzieli pomocy napadniętej stronie, podejmując działania, jakie uzna za koniecznie, łącznie z użyciem siły zbrojnej. Na 30 członków NATO, dwóch z nich pochodzi z Ameryki Północnej (Kanada i USA), a pozostali z Europy. Wszyscy członkowie posiadają siły zbrojne, jedynie Islandia nie posiada regularnej armii (jednakże utrzymuje straż nadbrzeżną oraz mały oddział żołnierzy do operacji pokojowych). Trzy państwa członkowskie posiadają broń jądrową: Francja, Wielka Brytania oraz USA. W poniedziałek 5 czerwca 2017 Czarnogóra oficjalnie przystąpiła do NATO, stając się 29. krajem członkowskim sojuszu. W piątek 27 marca 2020 roku Macedonia Północna została formalnie 30. członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego – ogłosił w Brukseli Sekretarz Generalny NATO Jens Stoltenberg. == Państwa członkowskie ==


Question: do wytwarzania energii elektrycznej podczas pracy silnika służy?

Answer: uzwojenie wzbudzenia składające się z jednej lub kilku cewek indukcyjnych lub przez magnesy trwałe

Context: silniki) jest wytwarzany przez uzwojenie wzbudzenia składające się z jednej lub kilku cewek indukcyjnych lub przez magnesy trwałe, np. magnesy neodymowe stosowane ze względu na duży strumień magnetyczny przy stosunkowo niewielkiej masie. Jeśli uzwojenie wzbudzenia nie jest zasilane, nie pojawia się strumień magnetyczny, a w konsekwencji wirnik generatora może obracać się nie wytwarzając energii elektrycznej. W elektrowniach, w przypadku dużych generatorów, stosowane są pomocnicze małe generatory lub baterie akumulatorów wraz z odpowiednimi układami elektronicznymi – przekształtnikami DC/AC pozwalającymi zasilić uzwojenia wzbudzenia w przypadku rozruchu w trybie awaryjnym, po załamaniu się systemu energetycznego (tzw. black out) lub w przypadku pracy wyspowej, czyli pracy bez połączenia z resztą Krajowej Sieci Energetycznej bezpośrednio na zapotrzebowanie wydzielonej sieci energetycznej. Generatory awaryjne zwykle napędzane są


Question: z ilu zawodników składa się drużyna siatkarska?

Answer: Mecze siatkówki rozgrywane są przez dwa sześcioosobowe zespoły, a łącznie z rezerwowymi jeden zespół może składać się maksymalnie z 14 zawodników

Context: parametry, czyli obwód, ciężar, ciśnienie, typ, kolor. === Skład zespołu i jego ustawienie === Mecze siatkówki rozgrywane są przez dwa sześcioosobowe zespoły, a łącznie z rezerwowymi jeden zespół może składać się maksymalnie z 14 zawodników, trenera, dwóch asystentów trenera, lekarza i fizjoterapeuty. Podstawowymi pozycjami w siatkówce są: przyjmujący, atakujący, środkowy, rozgrywający i libero. Kapitanem zespołu może zostać jeden z zawodników. Poprzednio nie mógł nim być libero, co zostało zmienione na trzydziestym siódmym Światowym Kongresie FIVB; od 1 stycznia 2022 roku libero może zostać kapitanem. Jeśli wyznaczony kapitan znajduje się na ławce rezerwowych, wyznaczany jest "grający kapitan", który traci uprawnienia automatycznie z powrotem wyznaczonego kapitana na boisko i tylko oni (kapitan wyznaczony lub grający) mają prawo w imieniu drużyny poprosić sędziego


Question: ile miejsc ma autokar?

Answer: 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60)

Context: Autokar (autobus turystyczny, autobus dalekobieżny) – autobus przystosowany do przewozów pasażerskich na duże odległości, na trasach międzymiastowych i międzynarodowych. Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące. Autokary mogą być pojazdami piętrowymi, a sporadycznie przegubowymi. Pojazdy tego typu posiadają zwykle 40-50 miejsc siedzących (w przypadku autokarów piętrowych liczba ta może przekraczać 60), przeważnie ułożonych rzędami i zwróconych w kierunku jazdy. Autokary mogą być także wyposażone w miejsca leżące. Pojazdy te posiadają zazwyczaj wydzieloną przestrzeń bagażową, znajdującą się, w przypadku autokarów jednopoziomowych, pod pokładem pasażerskim. Autokary wyposażone są najczęściej w szereg udogodnień, mających zwiększyć komfort podróżujących, jak np. klimatyzację,


Question: co przedstawia tak zwana krzywa obojętności?

Answer: krzywa obojętności łączy punkty na wykresie, które reprezentują różne ilości dwóch dóbr, między którymi konsument jest obojętny.

Context: Krzywa obojętności – zbiór takich kombinacji dóbr i usług, które sprawiają konsumentowi jednakowe zadowolenie, czyli dostarczają mu takiej samej użyteczności całkowitej. W ekonomii krzywa obojętności łączy punkty na wykresie, które reprezentują różne ilości dwóch dóbr, między którymi konsument jest obojętny. Oznacza to, że dowolne kombinacje dwóch produktów wskazanych przez krzywą zapewnią konsumentowi równe poziomy użyteczności, a konsument nie będzie preferował jednej kombinacji lub pakietu towarów w stosunku do innej kombinacji na tej samej krzywej. Są to również kombinacje dóbr zapewniające jednakową użyteczność. Innymi słowy, krzywa obojętności jest to zbiór różnych punktów ukazujących kombinacje dwóch dóbr, które zapewniają konsumentowi tę samą użyteczność. Użyteczność jest więc pewnym narzędziem reprezentującym preferencje, a nie czynnikiem stwarzającym je. głównym zastosowaniem krzywych obojętności jest reprezentowanie potencjalnie


Question: kim z wykształcenia jest kosiniak kamysz?

Answer: polski lekarz

Context: Władysław Marcin Kosiniak-Kamysz (ur. 10 sierpnia 1981 w Krakowie) – polski lekarz, samorządowiec i polityk, od 2015 prezes Polskiego Stronnictwa Ludowego. Doktor nauk medycznych, w latach 2011–2015 minister pracy i polityki społecznej, poseł na Sejm VIII i IX kadencji (od 2015). Kandydat na urząd prezydenta RP w pierwszych i drugich wyborach w 2020. == Życiorys == === Wykształcenie i działalność zawodowa === Absolwent II Liceum Ogólnokształcącego im. Króla Jana III Sobieskiego w Krakowie. W 2006 ukończył studia na Wydziale Lekarskim Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Został asystentem w Katedrze Chorób Wewnętrznych i Medycyny Wsi CM UJ. W 2010 na macierzystej uczelni uzyskał stopień doktora nauk medycznych na podstawie pracy zatytułowanej "Związek zmienności genu kodującego cyklohydrolazę GTP l z funkcją śródbłonka naczyniowego


Question: kto powiedział carpe diem?

Answer: Horac

Context: Carpe diem , dosłownie „chwytaj (skub) dzień” – sentencja pochodząca z poezji Horacego, zawarta w "Pieśniach" (1, 11, 8). „Chwytaj dzień, bo przecież nikt się nie dowie, jaką nam przyszłość zgotują bogowie…”


Question: w którym roku odbył się sejm rozbiorowy?

Answer: Sejm Rozbiorowy – sejm skonfederowany działający w latach 1773–1775

Context: Sejm Rozbiorowy – sejm skonfederowany działający w latach 1773–1775, powołany przez trzy ościenne mocarstwa zaborcze: Rosję, Prusy i Austrię, w celu zatwierdzenia cesji terytorium Rzeczypospolitej w czasie I rozbioru Polski. == Tło historyczne == W późnym XVII i początkiem XVIII wieku Rzeczpospolita Obojga Narodów została zredukowana ze swojego statusu głównej potęgi europejskiej do rosyjskiego protektoratu. Rosyjscy władcy przy wykorzystaniu wolnej elekcji decydowali o wyborze monarchów Królestwa Polskiego oraz o polityce wewnętrznej kraju. Dla przykładu Sejm repninowski bierze swą nazwę od rosyjskiego ambasadora Nikołaja Repnina, który nieoficjalnie przewodził obradom. Sejm Rozbiorowy oraz I rozbiór Polski nastąpiły w wyniku zmiany równowagi sił w Europie będącej następstwem rosyjskich zwycięstw nad Osmanami w wojnie rosyjsko-tureckiej (1768–1774). Przyczyniły się one do wzmocnienia Rosji i w


Question: jak inaczej nazywano ruch wolnomularski?

Answer: masoneria bądź sztuka królewska

Context: Wolnomularstwo, masoneria bądź sztuka królewska – międzynarodowy ruch społeczny o charakterze dyskretnym, mający na celu duchowe doskonalenie człowieka i braterstwa ludzi różnych religii, narodowości i poglądów, ruch etyczny, głoszący osiągnięcie celu dzięki przekazywaniu na drodze inicjacyjnej szczególnej metody wewnętrznego i społecznego rozwoju. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria obrosła licznymi legendami i bywa piętnowana przez rozmaite spiskowe teorie na swój temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią. Wolnomularstwo nie jest jedną organizacją, lecz swoistym nurtem wyznającym pewne przekonania metafizyczne oraz dążącym do zmiany człowieka i społeczeństwa według zasad uznawanych przez masonów za ważne. Wolnomularstwo jest wewnętrznie bardzo zróżnicowane: tworzą je zarówno organizacje umiarkowanie liberalne, mistyczno-ezoteryczne, jak


Question: kiedy podpisano traktat z niemcami?

Answer: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone.

Context: Traktat wersalski – główny traktat pokojowy kończący I wojnę światową, podpisany 28 czerwca 1919 roku przez Niemcy, mocarstwa Ententy, państwa sprzymierzone i stowarzyszone. Dokumenty ratyfikacji złożono 10 stycznia 1920 r. w Paryżu i z tą datą wszedł w życie. Traktat ustalił wiele granic międzypaństwowych w Europie oraz wprowadził nowy ład polityczny. Traktat wersalski został zawarty podczas paryskiej konferencji pokojowej, trwającej od 18 stycznia 1919 roku do 21 stycznia 1920 r. Brało w niej udział 27 zwycięskich państw. Polska była reprezentowana przez Ignacego Paderewskiego i Romana Dmowskiego. Państwa pokonane w I wojnie światowej (Niemcy, Austro-Węgry, Imperium Osmańskie, Bułgaria) nie zostały dopuszczone do konferencji, a jedynie przedstawiono im traktaty do podpisania. Rosja Sowiecka również nie została zaproszona, gdyż mocarstwa Ententy nie uznawały


Question: co to ruchomości?

Answer: w doktrynie w sposób negatywny jako wszystko to, co nie jest nieruchomością.

Context: Ruchomość – rzecz ruchoma. Kodeks cywilny nie zawiera definicji ruchomości. Jest ona definiowana w doktrynie w sposób negatywny jako wszystko to, co nie jest nieruchomością. Ruchomość, w przeciwieństwie do nieruchomości, można fizycznie przenieść.


Question: jaki przemysł wykorzystuje rtęć?

Answer: Duże ilości rtęci zużywane są w procesie zwanym amalgamacją do wydobywania złota i srebra (zwłaszcza w złożach o dużym rozdrobnieniu kruszców; metale rozpuszczają się w rtęci, tworząc amalgamaty, z których są odzyskiwane przez odparowanie rtęci) oraz do elektrolizy litowców i produkcji materiałów wybuchowych. Oprócz tego metaliczna rtęć jest stosowana: * do wytwarzania amalgamatów, wykorzystywanych m.in. do wykonywania plomb dentystycznych * przy produkcji świetlówek i lamp rtęciowych.

Context: === Rtęć znalazła zastosowanie do wypełniania termometrów, barometrów, manometrów, pomp próżniowych itp. Duże ilości rtęci zużywane są w procesie zwanym amalgamacją do wydobywania złota i srebra (zwłaszcza w złożach o dużym rozdrobnieniu kruszców; metale rozpuszczają się w rtęci, tworząc amalgamaty, z których są odzyskiwane przez odparowanie rtęci) oraz do elektrolizy litowców i produkcji materiałów wybuchowych. Oprócz tego metaliczna rtęć jest stosowana: * do wytwarzania amalgamatów, wykorzystywanych m.in. do wykonywania plomb dentystycznych * przy produkcji świetlówek i lamp rtęciowych. W epoce wczesnonowożytnej (co najmniej od XVI wieku, do 1843 r.) rtęci używano do produkcji luster. W związku z tym wielu ludzi chorowało z powodu zatrucia tym metalem. Stosowano ją również do leczenia kiły, poprzez podawanie rtęci doustnie, w zastrzykach i przez


Question: co wynalazł john kay?

Answer: mechanicznego czółenka.

Context: John Kay (ur. 17 czerwca 1704 w Bury, zm. ok. 1780 we Francji) – angielski sukiennik i wynalazca. Odegrał kluczową rolę w rewolucji przemysłowej jako wynalazca mechanicznego czółenka.


Question: z jakich skał zbudowane są tatry?

Answer: Trzon krystaliczny głównego grzbietu Tatr Zachodnich (a także Wysokich) stanowią głębinowe skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity).

Context: Liptowska, dolina Hlina, Dolina Kamienista), Dolina Bystra, Dolina Wąska, Dolina Raczkowa (i jej odgałęzienia: Dolina Gaborowa, Dolina Zadnia Raczkowa), Dolina Jamnicka, Dolina Tarnowiecka, Dolina Żarska, Dolina Jałowiecka (i jej odgałęzienia: Parzychwost, Dolina Bobrowiecka Liptowska), Dolina Sucha Sielnicka, Dolina Juraniowa, Dolina Bobrowiecka Orawska, Dolina Zuberska (i jej odgałęzienia: Dolina Łatana, Dolina Rohacka), Dolina Siwa, Dolina Borowej Wody. == Budowa geologiczna == Trzon krystaliczny głównego grzbietu Tatr Zachodnich (a także Wysokich) stanowią głębinowe skały magmowe (granity) oraz skały metamorficzne (gnejs i łupki krystaliczne, amfibolity, migmatyty, mylonity). Na zboczach Trzydniowiańskiego Wierchu i na Długim Upłazie dostrzec można z daleka kilka białych, lśniących kwarcytów wystających ponad powierzchnię. Północne stoki Tatr Zachodnich, podobnie jak Wysokich oraz Tatry Bielskie, zbudowane są ze skał osadowych. Występowanie tutaj


Question: jakich odkryć dokonała maria skłodowska-curie?

Answer: Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu.

Context: Maria Salomea Skłodowska-Curie (ur. 7 listopada 1867 w Warszawie, zm. 4 lipca 1934 w Passy) – polsko-francuska uczona zajmująca się fizyką doświadczalną i chemią fizyczną, podwójna noblistka – laureatka Nagrody Nobla z fizyki (1903) i chemii (1911). W 1891 Maria Skłodowska wyjechała z Królestwa Polskiego do Paryża, by podjąć studia na Sorbonie (w XIX wieku kobiety nie mogły studiować na ziemiach polskich); następnie rozwinęła tam swoją karierę naukową. Była prekursorką nowej gałęzi chemii – radiochemii. Do jej dokonań należą: rozwinięcie teorii promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych oraz odkrycie dwóch nowych pierwiastków – radu i polonu. Z jej inicjatywy prowadzono także badania nad leczeniem raka za pomocą promieniotwórczości. Nagrodą Nobla została wyróżniona po raz pierwszy w 1903 – z fizyki, wraz


Question: kto wysłał poselstwo z dwoma nagimi mieczami do przeciwnika?

Answer: wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ulricha von Jungingena.

Context: Miecze grunwaldzkie – dwa nagie miecze przekazane królowi polskiemu Władysławowi II Jagielle i wielkiemu księciu litewskiemu Witoldowi przez heroldów wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ulricha von Jungingena. Wręczenie mieczy było symbolicznym pretekstem do rozpoczęcia bitwy pod Grunwaldem (1410). == Historia mieczy grunwaldzkich == Według tradycji miecze miał przywieźć na pole bitwy grunwaldzkiej komtur tucholski, Heinrich von Schwelborn. Miecze grunwaldzkie stanowiące symbol zwycięstwa króla polskiego nad zakonem krzyżackim znalazły się po bitwie w Skarbcu Koronnym na Wawelu w Krakowie. Od końca XV wieku królowie polscy zaczęli traktować je jako insygnia władzy. Podniesiono ich znaczenie do rangi mieczy państwowych Korony i Litwy. Podczas koronacji królewskich były niesione przed królem jako symbol Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Miecze grunwaldzkie były prostymi średniowiecznymi mieczami bojowymi i nie


Question: kto jest autorem hymnu niemieckiego?

Answer: Autorem tekstu był niemiecki poeta, językoznawca i historyk literatury August Heinrich Hoffmann von Fallersleben.

Context: Das Deutschlandlied (pol. Pieśń Niemiec), nazywany także jako Das Lied der Deutschen (pol. Pieśń Niemców) – pieśń będąca hymnem państwowym Republiki Weimarskiej (1918–1933), III Rzeszy (1933–1945), Republiki Federalnej Niemiec (od r. 1952). == Historia == Autorem tekstu był niemiecki poeta, językoznawca i historyk literatury August Heinrich Hoffmann von Fallersleben. Pieśń powstała w 1841 na wyspie Helgoland. Składała się z trzech zwrotek, z których pierwsza zaczynała się od słów "Deutschland, Deutschland über alles". Zapożyczono melodię z ówczesnego hymnu austriackiego "Kaiserlied", którą skomponował Joseph Haydn. Pieśń ta pisana była w czasie rozbicia Niemiec i pierwsza zwrotka wzywała do porzucenia partykularyzmów w dążeniu do jedności. W 1922 za hymn oficjalnie uznał ją pierwszy prezydent Republiki Weimarskiej, Friedrich Ebert – wcześniej, w czasach Cesarstwa


Question: kto przetłumaczył biblię?

Answer: jezuitę, ks. Jakuba Wujka

Context: Biblia Jakuba Wujka – przekład Biblii na język polski wykonany przez jezuitę, ks. Jakuba Wujka, wydany w całości po raz pierwszy w roku 1599. Wujek pracował nad nim w latach 1584–1595. == Geneza oraz okoliczności wydania == Pod koniec XVI wieku istniały już dwa katolickie przekłady Pisma Świętego z łaciny na język polski. Była to rękopiśmienna Biblia królowej Zofii ukończona w latach 1453–1455 i obejmująca co najmniej Stary Testament oraz drukowana Biblia Leopolity z 1561. Istniały już też przekłady protestanckie z języków oryginalnych na język polski: Nowy Testament królewiecki z 1552, Biblia brzeska z 1563 czy Biblia nieświeska z 1572. Przekład Jakuba Wujka był kolejną próbą przetłumaczenia Biblii z łaciny na narodowy czyli na język polski. Dokonano go na zlecenie


Question: jak inaczej nazwać romb?

Answer: rzadziej ukośnik

Context: Romb (rzadziej ukośnik) – czworokąt o bokach równej długości. Każdy romb jest równoległobokiem, i jednocześnie jest deltoidem, którego przekątne przecinają się w swoich środkach. Szczególnym przypadkiem rombu jest kwadrat, który jest rombem o kątach prostych i jednocześnie jest rombem o przekątnych tej samej długości. == Wzory == Niech a oznacza długość boku rombu, h jego wysokość (tzn. odległość między dwoma równoległymi bokami), d, f długości odpowiednio krótszej i dłuższej przekątnej rombu, \alpha miarę kąta ostrego albo prostego pomiędzy bokami rombu. Wówczas prawdziwe są poniższe wzory: * pole powierzchni, *: P = ah = a^2 \sin \alpha = \tfrac{1}{2} df, * obwód, *: O = 4a, * promień okręgu wpisanego, *: r = \tfrac{1}{2} a \sin \alpha, * długości przekątnych wyrażone


Question: którędy przebiega baltic pipe?

Answer: Norwegię, Danię i Polskę

Context: Baltic Pipe ("Korytarz Bałtycki", "Gazociąg Bałtycki") – system gazociągów łączących Norwegię, Danię i Polskę o przepustowości 10 mld m³ rocznie uruchomiony 27 września 2022. Założeniem przedsięwzięcia było powstanie nowego korytarza dostaw gazu ziemnego do Danii i Polski oraz krajów sąsiednich ze złóż na szelfie norweskim – gdzie 19 koncesji wydobywczych należy do firmy Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo (PGNiG). Baltic Pipe jest częścią szerszego zamysłu tzw. "Bramy Północnej", mającej na celu pełne zróżnicowanie dostaw gazu do Polski poprzez Gazociąg Bałtycki oraz terminal gazu płynnego w Świnoujściu – tzw. gazoport. == Historia == Zróżnicowanie dostaw gazu do Polski poprzez import z Norwegii dyskutowano od 1991 roku. Pomysł budowy gazociągu łączącego Polskę z norweskimi złożami pojawił się po raz pierwszy w 2001


Question: kto skomponował muzykę do władcy pierścieni?

Answer: Howard Leslie Shore

Context: Howard Leslie Shore (ur. 18 października 1946 w Toronto) – kanadyjski kompozytor muzyki filmowej i dyrygent. Zdobywca trzech Oscarów. == Kariera == Studiował muzykę w Berklee College of Music w Bostonie. W latach 1975–1980 był dyrektorem muzycznym pierwszych pięciu serii programu "Saturday Night Live" telewizji NBC. Shore jest autorem muzyki do ponad 50 filmów, z których najbardziej znane są "Władca Pierścieni", "Hobbit", "Filadelfia", "Siedem", "Klient", "Ed Wood", "Pani Doubtfire", "Milczenie owiec", "Gra", "Gangi Nowego Jorku" i "Aviator". == Nagrody == Pierwszego Oscara zdobył w 2002 roku za muzykę do pierwszej z części trylogii "Władca Pierścieni" – "Drużyny Pierścienia". Kolejne dwie Nagrody Akademii w 2004 roku za muzykę i piosenkę do trzeciej części sagi – "Powrotu króla". Zdobył trzy Złote Globy.


Question: w jakim klubie grał pele?

Answer: Wieloletni zawodnik brazylijskiego klubu Santos FC.

Context: Pelé, właśc. Edson Arantes do Nascimento (ur. 23 października 1940 w Três Corações, zm. 29 grudnia 2022 w São Paulo) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika. Trzykrotny mistrz świata (1958, 1962 i 1970). Działacz sportowy, polityk, honorowy prezydent New York Cosmos, w latach 1995–1998 minister sportu Brazylii. Wieloletni zawodnik brazylijskiego klubu Santos FC. W 1974 przeniósł się do New York Cosmos, gdzie w 1977 zakończył karierę. Powszechnie uważany za jednego z najlepszych piłkarzy wszech czasów. W 2000 roku wraz z Diego Maradoną został wybrany najlepszym piłkarzem XX wieku. Zdobywając średnio prawie gola na mecz w całej swojej karierze, Pelé był biegły w uderzaniu piłki obiema stopami, a także przewidywał ruchy przeciwników na boisku. Chociaż był głównie napastnikiem, odgrywał również


Question: jakiego języka pochodzi nazwa barok?

Answer: portugalskiego

Context: przez takich twórców jak Piotr Kochanowski, Samuel Twardowski, Wespazjan Kochowski i Wacław Potocki. Rozwijała się również poezja nowołacińska (Maciej Kazimierz Sarbiewski), a także moralistyka (Stanisław Herakliusz Lubomirski, Andrzej Maksymilian Fredro). == Wiadomości ogólne == === Termin === Termin „barok”, którego geneza jest wciąż niewyjaśniona, najprawdopodobniej pochodzi od portugalskiego "barroco", które oznacza perłę o nieregularnym kształcie. W takim znaczeniu po raz pierwszy użył go przyrodnik Garcia de Orta. Istnieje także teoria, jakoby termin ten wywodził się z nazwy niepoprawnego sylogizmu, i wskazywał pierwotnie na dziwactwa formalne jako najbardziej charakterystyczną cechę sztuki barokowej. Początkowo sporadycznie używana nazwa „barok” była terminem o charakterze pejoratywnym. W XVIII wieku tak nazywano wszelkie odstępstwa od normy (m.in. nowych tendencji w rzeźbie Michała Anioła i Rafaela Santiego),


Question: jakie zagrożenie wiąże się z elektrycznością statyczną?

Answer: elektrycznością statyczną są spowodowane bezpośrednim oddziaływaniem pola elektrycznego wytwarzanego przez naelektryzowane obiekty lub oddziaływaniem wyładowań elektrostatycznych. Wyróżnia się trzy rodzaje zagrożeń: * niekorzystne oddziaływanie na człowieka * zakłócenia procesów technologicznych * pożarowo-wybuchowe.

Context: niezrównoważonego ładunku elektrycznego na materiałach o małej przewodności elektrycznej (dielektrykach, materiałach izolacyjnych) lub na odizolowanych od Ziemi obiektach przewodzących (np. ciele człowieka, elementach urządzeń, itp.). Ładunki te wytwarzają wokół siebie pole elektrostatyczne o natężeniu tym większym, im większa jest wartość ładunku. == Zagrożenia elektrycznością statyczną == Zagrożenia elektrycznością statyczną są spowodowane bezpośrednim oddziaływaniem pola elektrycznego wytwarzanego przez naelektryzowane obiekty lub oddziaływaniem wyładowań elektrostatycznych. Wyróżnia się trzy rodzaje zagrożeń: * niekorzystne oddziaływanie na człowieka * zakłócenia procesów technologicznych * pożarowo-wybuchowe. == Ochrona odgromowa == Ochrona odgromowa to inaczej ochrona przed wyładowaniami elektrycznymi w powietrzu (piorunami). Zadaniem urządzeń odgromowych jest ochrona życia i zdrowia ludzi oraz ich mienia przed niszczącym działaniem wyładowań atmosferycznych. Pierwsze i do dziś używane piorunochrony wykorzystują zasadę działania


Question: gdzie powstała pierwsza publiczna linia kolejowa?

Answer: Pierwsza publiczna linia kolejowa powstała w 1825 r. w Anglii

Context: Historia kolei na ziemiach polskich Pierwsza publiczna linia kolejowa powstała w 1825 r. w Anglii, w ciągu kilkunastu następnych lat w wielu państwach europejskich oraz Stanach Zjednoczonych zaczęły pojawiać się nowe linie. == Początki == === Prusy === Pierwsza linia kolejowa na ziemiach polskich, w obecnych granicach, została otwarta 22 maja 1842. Linia ta łączyła Wrocław z Oławą. W tym samym roku linia została przedłużona do Brzegu. W 1843 r. kolej żelazna docierała już do Opola. Druga połowa lat 40. XIX wieku przyniosła wielki rozwój kolei na Dolnym Śląsku. Linie te służyły przede wszystkim do transportu węgla kamiennego ze śląskich kopalń w głąb Niemiec. Nieco później kolej zaczęła się rozwijać na Pomorzu i Wielkopolsce. W 1843 została oddana do użytku


Question: kto był pierwszym koronowanym królem polski?

Answer: Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025.

Context: Król Polski (łac. "rex Poloniae") – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej. == Historia == Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025. Tytuł królewski był związany na stałe z osobą polskiego monarchy od koronacji Władysława I Łokietka (1320) do III rozbioru Polski i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego (1795). Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie. Ostatnim wielkim księciem litewskim był Zygmunt II August. == Koronacja == Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w latach 1705 i 1764


Question: kto zarządza drogami krajowymi?

Answer: Od 1 kwietnia 2002 system dróg krajowych w Polsce podlega Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA).

Context: Drogi krajowe w Polsce – główna sieć dróg kołowych w Polsce, najwyższa z kategorii dróg publicznych, umożliwiająca krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego. Obejmuje również autostrady i drogi ekspresowe. Od 1 kwietnia 2002 system dróg krajowych w Polsce podlega Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA). Wyjątkiem są miasta na prawach powiatu, na terenie których znajdujące się drogi krajowe (oprócz autostrad i dróg ekspresowych) są zarządzane przez samorząd miejski (prezydentów miast). Obecna numeracja ewidencyjna dróg krajowych obowiązuje – z drobnymi zmianami – od 9 maja 2001. Polskie drogi krajowe numeruje się białymi cyframi na czerwonym tle (znak E-15a). Drogowskazy na drogach krajowych (oprócz autostrad) mają zielone tło. Od


Question: kto jest założycielem kfc?

Answer: Harland David Sanders

Context: Harland David Sanders (ur. 9 września 1890 w Henryville, zm. 16 grudnia 1980 w Louisville) – amerykański przedsiębiorca, założyciel sieci KFC. Jego portret jest używany jako logo tej firmy. Harland Sanders znany również jako pułkownik Sanders urodził się 9 września 1890 roku w Henryville w stanie Indiana. W 1896 roku zmarł jego ojciec. Na utrzymanie rodziny pracowała jego matka i Sanders podczas jej nieobecności przygotowywał posiłki dla całej rodziny. W młodym wieku zrezygnował z kształcenia i zaczął pracę jako strażak, a później sternik parowca, sprzedawca ubezpieczeń, pracownik kolei i farmer. W 1907 roku zaciągnął się do armii Stanów Zjednoczonych na Kubie. W wieku 40 lat rozpoczął sprzedaż potraw z kurczaka w Corbin w stanie Kentucky. Szybko jego dania zyskały popularność.


Question: do jakiej rodziny roślin należą bambusy?

Answer: rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, należący do rodziny wiechlinowatych.

Context: Bambus ("Bambusa" Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, należący do rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem „bambusów”, wchodzących w skład podrodziny bambusowych ("Bambusoideae"). Rodzaj liczy ok. 130 gatunków występujących w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie. == Morfologia == Rośliny drewniejące o pędach wzniesionych lub wspinających się i przewisających, o pokroju krzewiastym lub nawet drzewiastym i wysokości od 1 do 20 m. Może być drzewiasty, płożący się, kępiasty bądź krzewiasty. Odgałęzienia boczne od kilku do wielu, przy czym dominujących pędów jest zwykle od 1 do 3. Pochwy liściowe odpadające, czasem trwałe. Liście zwykle wyprostowane, różnych rozmiarów. Kwiaty zebrane w silnie rozgałęziony kwiatostan. == Systematyka == ;


Question: ile kilometrów kwadratowych ma polska?

Answer: 312 685 km²

Context: tabelach statystycznych) jako powierzchnię Polski podaje się wartość 312 685 km². Jest to powierzchnia obszaru administracyjnego Polski. Obszar administracyjny Polski, to obszar znajdujący się w granicach administracyjnych jednostek podziału terytorialnego (gmin, powiatów i województw). W odróżnieniu od większości innych państw, gdzie jednostki administracyjne obejmują wyłącznie obszary lądowe państw, w Polsce w skład obszaru kilku jednostek administracyjnych wchodzi również obszar morskich wód wewnętrznych: * gmina (miasto na prawach powiatu) Świnoujście obejmuje część Zalewu Szczecińskiego i obszar Świny * gmina Międzyzdroje obejmuje część Zalewu Szczecińskiego * gmina Wolin obejmuje część Zalewu Szczecińskiego i część obszaru Dziwnej * gmina Kamień Pomorski obejmuje część obszaru Dziwnej * gmina Dziwnów obejmuje część obszaru Dziwnej * gmina Stepnica obejmuje część Zalewu Szczecińskiego * gmina Police obejmuje


Question: kiedy niemcy zaatakowali warszawe?

Answer: 9 września o godz. 7.00 rano

Context: Ochoty dotarły do obrzeży Warszawy gdzie weszły w styczność bojową z obrońcami. Niemcy wycofali się jednak przekładając atak na kolejny dzień. 9 września o godz. 7.00 rano od tej samej strony rozpoczął się atak Wehrmachtu na Warszawę. Niemcy próbowali zdobyć stolicę z zaskoczenia siłami dwóch dywizji pancernych (1 i 4 DPanc), które 6 września dokonały skutecznego przełamania frontu polskiego pod Piotrkowem i Tomaszowem. 9 września powstrzymano poranny atak piechoty i czołgów niemieckich, utrzymując pozycje obronne w zachodniej części miasta. Tego samego dnia pułkownik dyplomowany Marian Porwit mianowany został dowódcą Odcinka „Warszawa-Zachód”. Do miasta w dalszym ciągu napływała fala uchodźców z Polski zachodniej i centralnej oraz żołnierze z rozbitych oddziałów. Pomimo umieszczenia na dachach warszawskich szpitali znaków Czerwonego Krzyża były one


Question: w którym roku odzyskaliśmy niepodległość?

Answer: 1918

Context: Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 – ciąg zdarzeń skutkujących ostatecznie odzyskaniem suwerenności przez Polskę po 123 latach zaborów. Współcześnie upamiętniające ten fakt państwowe Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest 11 listopada, w rocznicę przekazania władzy wojskowej Józefowi Piłsudskiemu, jednak lewica postuluje świętowanie w dniu 7 listopada, tj. w rocznicę utworzenia pierwszego rządu niepodległej Polski. == Kalendarium == ; 1916 * 5 listopada – wydanie przez władze niemieckie i austriackie Aktu 5 listopada, gwarantującego powstanie marionetkowego Królestwa Polskiego w 1918 roku * ; ;1917 * 14 stycznia – rozpoczęcie działalności Tymczasowej Rady Stanu, oznaczające formalne zaistnienie Królestwa Polskiego * 12 września – przejęcie obowiązków głowy państwa przez Radę Regencyjną ; ;1918 * 8 stycznia – w swoim orędziu do Kongresu prezydent


Question: kto był legendarnym założycielem gniezna?

Answer: Lech

Context: i założył Gniezno, można rozważyć hipotezę, że wyruszyli w VII wieku z Moraw, podczas słowiańskiej rewolty przeciw panowaniu Awarów (dla porównania: czeska historiografia podawała tradycyjnie datę śmierci Praojca Czecha na 661 rok). Według późniejszej legendy Lech podczas postoju na terenach dzisiejszej Wielkopolski ujrzał pod wieczór sporych rozmiarów gniazdo na drzewie. Znajdował się w nim biały orzeł z dwoma pisklętami. Gdy Lech przyglądał się jemu, orzeł rozpostarł skrzydła na tle nieba czerwonego od zachodzącego słońca. Lech zachwycił się i postanowił osiąść w tym miejscu. Na pamiątkę w swoim herbie umieścił białego orła na czerwonym tle, a miejsce nazwał Gnieznem od słowa gniazdo. Legenda ta występuje w kilku wersjach, różniących się szczegółami i dokładnością opisu. Obecnie opowieść o Lechu, Czechu i Rusie


Question: jak nazywał się pierwszy polski komputer?

Answer: XYZ

Context: == Historia polskich komputerów, lata 1948–1967 == === Wstęp === W roku 1958 zbudowany został w Polsce pierwszy komputer nazwany XYZ. W roku 1961 ruszyła seryjna produkcja komputerów ZAM 2, a w roku 1963 – komputerów Odra 1003. W okresie tu omawianym komputery nazywane były w Polsce "maszynami matematycznymi". Do roku 1967 najbardziej znaczącymi jednostkami organizacyjnymi w zakresie budowy komputerów były: Instytut Maszyn Matematycznych, krótko IMM, jednostka Polskiej Akademii Nauk (PAN), Katedra Budowy Maszyn Matematycznych, krótko Katedra BMM, jednostka Politechniki Warszawskiej (PW), oraz Wrocławskie Zakłady Elektroniczne ELWRO. === Instytut Maszyn Matematycznych PAN === Za początek procesu powstawania komputerów w Polsce można uznać seminarium entuzjastów, które odbyło się w gmachu Instytutu Fizyki Doświadczalnej, przy ulicy Hożej w Warszawie, dnia 23 grudnia


Question: kiedy powstały polskie wody?

Answer: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) – państwowa osoba prawna obejmująca strukturę polskich organów administracji wodnej, utworzona 1 stycznia 2018 roku

Context: Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW WP) – państwowa osoba prawna obejmująca strukturę polskich organów administracji wodnej, utworzona 1 stycznia 2018 roku na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie nadania statutu Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie. Odpowiada za zagospodarowanie wód. Organem kierującym strukturą jest prezes Wód Polskich. Centralną jednostką organizacyjną jest Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej. PGW WP finansowane jest ze środków pochodzących z opłat za pobór wód, opłat z usług wodnych oraz dotacji pochodzących z budżetu państwa. == Struktura == W skład Państwowego Gospodarstwa Wodnego wchodzą następujące jednostki: # Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej z siedzibą w Warszawie, # Regionalne zarządy gospodarki wodnej z


Question: kiedy trwała 1 wojna światowa?

Answer: a od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918

Context: I wojna światowa (przed II wojną światową nazywana Wielką Wojną) – wojna światowa, trwająca od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą (Trójporozumieniem), tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917) a państwami centralnymi (Trójprzymierzem), tj. Austro-Węgrami i Niemcami, wspieranymi przez Imperium Osmańskie oraz Bułgarię. Był to największy konflikt zbrojny w Europie od czasu wojen napoleońskich. Wojna zakończyła się klęską państw centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza oraz powstaniem w Europie Środkowej i Południowej licznych państw narodowych. Była też jedną z głównych przyczyn rewolucji lutowej (1917) i rewolucji październikowej (1918) w Rosji. W jej wyniku zginęło ponad 14 milionów ludzi. Mimo ogromu strat i wstrząsu wywołanego nimi, wojna ta nie rozwiązała większości


Question: kiedy antoni ma imieniny?

Answer: Antoni imieniny obchodzi 9 stycznia, 12 stycznia, 17 stycznia, 6 lutego, 1 marca, 8 marca, 16 marca, 3 kwietnia, 10 kwietnia, 2 maja, 10 maja, 7 czerwca, 12 czerwca, 13 czerwca, 5 lipca, 10 lipca, 25 lipca, 28 lipca, 3 września, 10 września, 23 września, 30 września, 2 października, 24 października, 31 października, 7 listopada, 1 grudnia, 13 grudnia, 15 grudnia i 28 grudnia.

Context: Antoni – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Pochodzi od "Antonii" (Antoniuszów), znaczącego rodu w starożytnym Rzymie. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Antoni w 2017, 2018, 2019, 2020, 2021 r. zajmował 1. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Antoni zajmował w 2017 r. 51. miejsce (130 174 nadań). Antoni imieniny obchodzi 9 stycznia, 12 stycznia, 17 stycznia, 6 lutego, 1 marca, 8 marca, 16 marca, 3 kwietnia, 10 kwietnia, 2 maja, 10 maja, 7 czerwca, 12 czerwca, 13 czerwca, 5 lipca, 10 lipca, 25 lipca, 28 lipca, 3 września, 10 września, 23 września, 30 września, 2 października, 24 października, 31 października, 7 listopada, 1 grudnia, 13 grudnia, 15 grudnia i 28 grudnia. Żeńska forma: Antonia == Odpowiedniki w


Question: kto wysłał sms?

Answer: Neil Papworth

Context: znak, długość wiadomości zmniejszy się ze 160 do zaledwie 70 znaków. Jednak dzięki temu w jednym SMS-ie możemy używać dowolnych alfabetów świata. == Historia == Pierwszy w historii tekst SMS-em został wysłany 3 grudnia 1992 r. z Wielkiej Brytanii. Neil Papworth, pracownik Vodafone, składał w nim życzenia z okazji Świąt Bożego Narodzenia swoim kolegom. Początkowo teksty wysyłane SMS-em miały służyć operatorom do informowania klientów o awariach sieci, zmianach w cenniku operatora i o temu podobnych sytuacjach. Nie istniała też technologia umożliwiająca przesyłanie tekstów SMS-em do innych sieci, nie przewidziano więc, że wiadomości tego typu mogą się stać powszechną formą komunikacji. Zmieniło się to jednak kiedy odkryto, że wiadomości tekstowe cieszą się niezwykłą popularnością wśród nastolatków. To właśnie ta grupa klientów


Question: gdzie są położone malediwy?

Answer: położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

Context: Malediwy (, "Diwehi Radźdźe"; ofic. Republika Malediwów, maled. , "Diwehi Radźdźege Dźumhurijja") – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii. W XVI wieku wyspami starali się zawładnąć Portugalczycy i Holendrzy. Od roku 1796 (a formalnie od 1887) stały się brytyjskim protektoratem. W 1965 roku Malediwy uzyskały niepodległość, jako monarchia (sułtanat). Po trzech latach przeprowadzono referendum (w marcu 1968) i w listopadzie tegoż roku proklamowano republikę. Malediwy są krajem muzułmańskim. == Geografia == Archipelag to ok. 1190 wysepek osadzonych na 26 atolach koralowych narosłych na podmorskim łańcuchu wulkanicznym, ciągnącym się przez 820 km z północy na południe i 120 km ze wschodu na zachód, 202 z


Question: ile szczytow jest w polsce?

Answer: 651

Context: Tysięczniki polskie – z założenia "kompletna" lista 651 szczytów górskich położonych na obszarze Polski, o wysokości przekraczającej 1000 m n.p.m. W przeciwieństwie do wielu innych list, nie jest to "lista miejsc nazwanych", ale szczytów o „zauważalnym” wyniesieniu ponad otoczenie, rozumianym jako odpowiednia wybitność, czyli minimalna deniwelacja względna (mdw). Parametr ten jest uważany za jedno z najwłaściwszych kryteriów klasyfikacji wierzchołków. Nieuwzględnienie go prowadzi do konieczności rozważania każdego kamienia wyższego od sąsiednich kamieni. Przykładowo, w 1992 roku Alan Dawson opublikował "Istotne wzgórza brytyjskie", listę wszystkich wzniesień Wielkiej Brytanii o mdw przekraczającym 500 cali (czyli około 12,5 m). W naszym systemie metrycznym za dolny próg mdw sensownie jest przyjmować 15, 10 lub 5 m. Na poniższej liście umieszczono "wszystkie" polskie tysięczniki o mdw


Question: ile razy kopuluje lew?

Answer: kilkadziesiąt razy dziennie

Context: cały rok. Gdy samica wchodzi w ruję, jej gruczoły zaczynają wydzielać intensywną woń. Samiec wyczuwa ją węchem, w czym pomaga mu narząd Jacobsona. Samica wybiera partnera spośród dorosłych lwów ze stada, a następnie oddala się z nim na kilka dni. Przez ten czas para kopuluje kilkadziesiąt razy dziennie, w przerwach liżąc się i łasząc do siebie. Podczas samej kopulacji samica leży, a samiec kuca nad nią, przytrzymując partnerkę zębami za kark. Młode rodzą się w liczbie od 1 do 6 (w większości przypadków od 1 do 4). Nowo narodzone lwiątka mają cętki. Ważą od 1 do 2 kg. Młodymi opiekuje się całe stado. Często, gdy lwice ruszają na polowanie, lwiątka pozostają pod opieką jednej lub dwóch „ciotek”, które troszczą się


Question: w którym roku w polsce była denominacja?

Answer: 1995

Context: Denominacja złotego w 1995 roku – reforma walutowa wprowadzająca w Polsce 1 stycznia 1995 nową jednostkę pieniężną o nazwie „złoty” i symbolu PLN, która zastąpiła „starego złotego” (PLZ). Jeden nowy złoty odpowiada 10 000 starych złotych. == Przyczyny przeprowadzenia denominacji == W latach 80. z powodu kryzysu gospodarczego i załamania systemu gospodarki planowej w Polsce zaczęło dochodzić do coraz wyższej inflacji. W latach 1989–1990 wystąpiła hiperinflacja, która osiągnęła poziom 1 395%. Do obiegu wprowadzono nowe nominały banknotów: 10 000 zł (1987), 20 000 zł, 50 000 zł, 200 000 zł (1989), 100 000 zł, 500 000 zł (1990), 1 000 000 zł (1991) i 2 000 000 zł (1992). Monety, mimo że nie przestały być prawnym środkiem płatniczym, zniknęły z


Question: kiedy nastąpiła zmiana pieniędzy w polsce?

Answer: 1 stycznia 1995


Question: ile osób mieszka w rosji?

Answer: 143 369 806

Context: Według wstępnych danych Federalnej Służby Statystyki Państwowej na styczeń 2013 liczba stałych mieszkańców Rosji wyniosła 143 369 806, gęstość zaludnienia 8,39 os./km² (2013), a udział mieszkańców miast w ogólnej liczbie ludności – 74,03%. W styczniu 2012 wskaźnik przyrostu naturalnego wyniósł 0,06, jednak według Urzędu Statystycznego w okresie od stycznia do grudnia 2012 nastąpił spadek liczby ludności, a wskaźnik przyrostu naturalnego był równy 0,02 na 1000 mieszkańców. == Migracje historyczne == Czynnikiem decydującym zasiedlania terytorium Rosji była ekspansja polityczna państwa rosyjskiego i będąca jej konsekwencją ekspansja migracyjna. Już od VIII w. n.e. tereny Rosji Centralnej (dzisiejsze regiony: Centralny, Centralno-Czarnoziemny i Wołżańsko-Wiacki) zasiedlane było przez Słowian. Po wojnach mongolsko-tatarskich w XIII w. powstało tam nowe centrum ziem ruskich z głównym ośrodkiem, Moskwą.


Question: z której dziedziną sztuki związany jest tryl?

Answer: muzy

Context: Tryl – rodzaj ozdobnika, który polega na szybkim naprzemiennym graniu dźwięku właściwego i jego górnej sekundy (małej lub wielkiej, w zależności od tonacji lub znaków chromatycznych). W nowoczesnej notacji muzycznej tryl jest głównie zaznaczany literami "tr" nad trylowaną nutą. Czasem są one z falistą linią, dawniej używano jedynie falistej linii. Następujące dwie notacje są równoznaczne: Zarówno „tr”, jak i linia falista są niezbędne dla klarowności, gdy oczekuje się, iż tryl będzie stosowany na co najmniej dwóch nutach. Także, gdy jest dołączony do nuty w jednej części, która reprezentuje mniejsze wartości nut w innych częściach, nie ma wątpliwości jeśli zarówno litery, jak i linia są użyte. Na powyższym obrazku przedstawiono przybliżony sposób wykonywania trylu. W wielu przypadkach prędkość trylu nie jest


Question: kiedy została wynaleziona żarówka?

Answer: Pierwsze lampy żarowe konstruowano w połowie XIX w.

Context: Żarówka, lampa żarowa – elektryczne źródło światła, w którym ciałem świecącym jest silnie rozgrzane przepływem prądu włókno wykonane z trudno topliwego materiału (pierwotnie grafit, obecnie wolfram). Drut wolframowy jest umieszczony w szklanej bańce wypełnionej mieszaniną gazów szlachetnych (np. argon z 10-procentową domieszką azotu) lub próżnią. Włókno osiąga temperaturę 2500–3000 K. Pierwsze lampy żarowe konstruowano w połowie XIX w. Standardowa żarówka składa się z bańki typu A (kształt gruszki) oraz trzonka E27. Bańka typu A często oznaczana jest skrótowcem GLS (ang. "General Lighting Service"), natomiast trzonek E27 oznaczany ES (ang. "Edison screw"). Najpowszechniej stosowane są żarówki z bańkami A55 i A60 oraz trzonkiem E27 (typ bańki – A, max. średnica baniek – 55 i 60 mm; gwint Edisona – E, zew.


Question: jakie zwierzęta hoduje się w polsce?

Answer: W polskim ustawodawstwie zwierzętami gospodarskimi uznawane są: * konie i osły * bydło domowe i bawoły * jeleniowate z gatunków jeleń szlachetny, jeleń wschodni i daniel, utrzymywane w warunkach fermowych * drób – kury, kaczki (kaczka domowa i kaczka piżmowa), gęsi (gęś domowa, gęś garbonosa), indyki, przepiórka japońska, perlice oraz utrzymywane w warunkach fermowych strusie * świnie * owce * kozy

Context: Zwierzęta gospodarskie – zwierzęta chowane w gospodarstwie rolnym w celu uzyskania produkcji towarowej lub siły pociągowej. Wykorzystywane są również jako materiał reprodukcyjny. Znajomość liczby zwierząt gospodarskich ma duże znaczenie dla polityki żywnościowej kraju, utrzymania właściwej proporcji między produkcją roślinną (pasze) a produkcją zwierzęcą, sposobu wykorzystanie użytków rolnych (łąk i pastwisk) oraz kształtowania poziomu dochodów gospodarstw rolnych. ==W Polsce== W polskim ustawodawstwie zwierzętami gospodarskimi uznawane są: * konie i osły * bydło domowe i bawoły * jeleniowate z gatunków jeleń szlachetny, jeleń wschodni i daniel, utrzymywane w warunkach fermowych * drób – kury, kaczki (kaczka domowa i kaczka piżmowa), gęsi (gęś domowa, gęś garbonosa), indyki, przepiórka japońska, perlice oraz utrzymywane w warunkach fermowych strusie * świnie * owce * kozy *


Question: jakie były obietnice henryka walezego?

Answer: Henryk obiecywał posłom sejmowym szybki powrót.

Context: utraci tron. Henryk obiecywał posłom sejmowym szybki powrót. W kraju miały działać do tego czasu konfederacje szlacheckie i kapturowe, podobnie jak w czasie poprzedniego bezkrólewia. Henryk Walezy nie spełnił obietnicy powrotu, uznano więc tron za pusty i zapowiedziano nową elekcję. Henryk nigdy nie zrzekł się władzy w Rzeczypospolitej i po detronizacji do końca życia uważał się za jej prawowitego monarchę. Używał m.in. herbów z polskim Orłem i litewską Pogonią. === Zderzenie kultur === Krótkie panowanie Henryka Walezego na Wawelu było prawdziwym zderzeniem cywilizacyjnym pomiędzy rzeczywistością polską a francuską. Młodego króla i jego francuską świtę dziwiły urządzane przez polskich poddanych pijatyki, rozczarowało ubóstwo polskich wsi i surowy klimat kraju. Polacy natomiast uważali Francuzów za zniewieściałych, a władcy mieli za złe cudzoziemskie


Question: co zawiera żelazo?

Answer: mięso (w tym mięso ryb), wątroba, żółtko jaj, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, krewetki.

Context: niż wynosi jego zapotrzebowanie przez organizm. Źródła żelaza w diecie człowieka to: mięso (w tym mięso ryb), wątroba, żółtko jaj, twaróg, orzechy, mleko, warzywa strączkowe, brokuły, krewetki. Szpinak, wbrew obiegowym opiniom, zawiera umiarkowane ilości żelaza na dodatek w formie słabo przyswajalnej przez człowieka. Suplementację preparatami żelaza powinno się stosować m.in. u osób po zabiegach operacyjnych z dużą utratą krwi, u osób z krwawieniami z przewodu pokarmowego, z dróg rodnych, kobiet ciężarnych, karmiących, przy obfitych menstruacjach, u wcześniaków, u dzieci po konflikcie serologicznym, u osób z zaburzeniami wchłaniania żelaza. Część badań wskazuje, że podawanie żelaza może zmniejszać natężenie objawów u dzieci z ADHD mających niedobory tego pierwiastka. Rola suplementacji żelaza w tej chorobie nie jest jednak potwierdzona i wymaga dalszych badań.


Question: co zadecydowało o polskim zwycięstwie w bitwie warszawskiej?

Answer: kontrofensywa Wojska Polskiego na lewe skrzydło nacierającej na Warszawę i na północ od niej Armii Czerwonej.

Context: Bitwa Warszawska – operacja wojskowa stoczona w dniach 13–25 sierpnia 1920 roku pomiędzy nacierającą na Warszawę i na północny zachód od niej Armią Czerwoną a Wojskiem Polskim, zgrupowanym nad Wisłą i Wieprzem, decydująca bitwa wojny polsko-bolszewickiej. Znalazłszy się w krytycznej sytuacji, u progu spodziewanej przez wielu klęski, oddziały Wojska Polskiego zdołały odepchnąć i pokonać nacierające wojska Frontu Zachodniego Armii Czerwonej, dowodzone przez Michaiła Tuchaczewskiego. Zwycięstwo strony polskiej w bitwie radykalnie zmieniło przebieg wojny, pozwoliło zachować niepodległość odradzającej się Rzeczypospolitej, a także przekreśliło radzieckie plany ustanowienia w Polsce republiki sowieckiej, ofensywy na Europę Zachodnią oraz plany wywołania międzynarodowej rewolucji. Kluczową rolę odegrała kontrofensywa Wojska Polskiego na lewe skrzydło nacierającej na Warszawę i na północ od niej Armii Czerwonej. Plan bitwy został


Question: do jakiego państwa należy korsyka?

Answer: Korsyka tworzy odrębny francuski region administracyjny.

Context: Korsyka (kors. "Corsica", fr. "Corse") – wyspa na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od Włoch i na południowy wschód od kontynentalnej części Francji. Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Korsyka tworzy odrębny francuski region administracyjny. == Podział administracyjny == W 1975 wyspę podzielono na dwa departamenty: Korsykę Południową (2A) i Górną Korsykę (2B). Wcześniej Korsyka tworzyła jeden departament o numerze 20. Powstałe departamenty są w większym stopniu wyrazem ambicji dwóch największych miast Korsyki – Bastii i Ajaccio – niż rozsądnej polityki regionalnej, bowiem oba mają niewielki potencjał ludnościowy i ekonomiczny. == Geografia == Główną rzeką wyspy jest Golo (dł. 89,6 km; dorzecze 926 km²; śr. przepływ 14,1 m³/s). Wnętrze wyspy jest bardzo górzyste. Ponad 20


Question: ilu członków liczy unia europejska?

Answer: Unia Europejska składa się z 27 państw członkowskich.

Context: Unia Europejska składa się z 27 państw członkowskich. Nowo wstępujące państwa, aby stać się członkiem Unii muszą: * spełnić szereg kryteriów dotyczących sfery gospodarczej, politycznej, praw człowieka sformułowane w tzw. kryteriach kopenhaskich, * zaakceptować w pełni i bez zastrzeżeń acquis communautaire (w szczególności zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym), * posiadać sprawnie działającą administrację i sądownictwo zdolne wyegzekwować unijne i wspólnotowe akty prawne. == Członkowie Unii Europejskiej == == Byli członkowie Unii Europejskiej == == Państwa nienależące do Unii Europejskiej, ale będące stroną układów i porozumień z UE == == Państwa (i inne jednostki terytorialne) spoza Unii Europejskiej i niemające z nią porozumień == == Byłe terytoria należące do członków EWG/UE == * Algieria do 2 lipca 1962 terytorium


Question: kto wprowadził pierwszego aktora?

Answer: grecki poeta, twórca tragedii i aktor Tespis

Context: zarazem jako żywy człowiek, posiadający własną rzeczywistą tożsamość i biografię. == Historia == W czasach starożytnych, w 534 p.n.e., grecki poeta, twórca tragedii i aktor Tespis wprowadził w swej sztuce, obok chóru, pierwszego aktora. Wystawienie jej odbyło się podczas Wielkich Dionizjów (prawdopodobnie 23 października) i tym samym stał się on pierwszym, który wypowiedział tekst nie w trzeciej osobie, ale jako postać z przedstawienia. Zrewolucjonizowało to sposób prezentowania opowieści: przedtem używano chórów, narratora, nie odgrywano jednak roli postaci. Pomiędzy aktorem a chórem lub aktorem a koryfeuszem zaistniała możliwość prowadzenia dialogu, mógł się więc pojawić konflikt dramatyczny. Drugiego aktora wprowadził Ajschylos, a trzeciego – Sofokles. == Sztuka aktorska == Od aktorów oczekuje się zwykle całego zestawu umiejętności, m.in. dobrej emisji głosu, dykcji,


Question: ile zwrotek miał pierwotnie w oryginale polski hymn narodowy?

Answer: W oryginalnym rękopisie Wybickiego występuje czwarta zwrotka, której brak we współczesnym hymnie.

Context: polskiego w czasie potopu szwedzkiego w XVII wieku i m.in. przeprawy na wyspę Als. W oryginalnym rękopisie Wybickiego występuje czwarta zwrotka, której brak we współczesnym hymnie. W zwrotce tej autor doradza, iż jedynym warunkiem obronienia się przed dwoma największymi zaborcami, tj. Prusami ("Niemiec") i Rosją ("Moskal"), będzie ogólnonarodowa zgoda. Czwarta zwrotka (piąta według rękopisu) stanowiła dla pozostających na emigracji legionistów obraz Polaków pozostających w Ojczyźnie i wysłuchujących tarabanu na znak zbliżających się polskich wojsk. Roman Kaleta zwraca uwagę, że aby oddać intencje autora fragment – "Już tam ojciec do swej Basi mówi zapłakany..." powinien być rozumiany – "Już tam ojciec do swej Basi mówi zapłakanej". W wielu gwarach końcowe -ej było i jest wymawiane i zapisywane jako -y, np. zamiast


Question: kto jest głową państwa w hiszpanii?

Answer: król Filip VI.

Context: Hiszpania jest dziedziczną monarchią parlamentarną. Na czele Królestwa Hiszpanii stoi wywodzący się z dynastii Burbonów król Filip VI. Monarcha, mimo iż cieszy się ogromnym autorytetem w społeczeństwie nie ma w swych rękach żadnej realnej władzy, choć przysługuje mu prawo łaski, może też na wniosek premiera rozwiązać każdą z izb parlamentu oraz nie podpisać ustawy. Mianuje on szefa rządu, który zawsze wywodzi się ze zwycięskiego ugrupowania. Może wygłaszać orędzia do narodu (w wyjątkowych sytuacjach). Jest również najwyższym dowódcą wojska. Król przeznacza 1/3 czasu na sprawy wojskowe, organizuje manewry i przyjmuje generałów i admirałów na audiencjach (może też promować wojskowych na te stanowiska). == Konstytucja == Konstytucja Hiszpanii uchwalona została dnia 31 października 1978 roku przez Nowe Kortezy. 6 grudnia 1978 roku


Question: ile osób mieszka w kanadzie?

Answer: 33 476 688 mieszkańców

Context: 2011 r. Kanadę zamieszkiwała rekordowa liczba 33 476 688 mieszkańców, co oznaczało wzrost o 7,9% w porównaniu z rokiem 2001. Głównym czynnikiem wzrostu jest liczne osiedlanie się imigrantów na terytorium Kanady, a w mniejszym stopniu przyrost naturalny. Około 3/4 Kanadyjczyków mieszka w odległości do 150 km od granicy z USA. Najwięcej ludzi mieszka w dużych miastach, szczególnie w Toronto, Montrealu, Ottawie, Vancouver i ich przedmieściach. Gęstość zaludnienia Kanady wynosi 3,5 osoby na km², co czyni Kanadę jednym z najrzadziej zaludnionych krajów na świecie. Najgęściej zaludnionym obszarem jest tzw. Korytarz Québec-Windsor położony wzdłuż linii o długości 1150 km między tymi miastami, w pobliżu Wielkich Jezior i Rzeki Świętego Wawrzyńca, w którym mieszka 57% ludności kraju. Kanada jest krajem bardzo zróżnicowanym pod


Question: w ktorym kosciele kreca ojca mateusza?

Answer: Kościół św. Wawrzyńca w Gliniance

Context: Parafia Świętego Wawrzyńca w Gliniance – parafia rzymskokatolicka w dekanacie otwockim diecezji warszawsko-praskiej. Erygowana w 1556. Mieści się przy ulicy Wawrzynieckiej. Prowadzą ją księża diecezji warszawsko - praskiej. Kościół św. Wawrzyńca w Gliniance „gra rolę” kościoła parafialnego (kościoła MB Nieustającej Pomocy) ks. Mateusza Żmigrodzkiego w serialu Ojciec Mateusz. 10 września 2017 roku ks. abp. Henryk Hoser, po wieloletnich staraniach księdza proboszcza Krzysztofa Krzesińskiego, podczas pełnienia funkcji proboszcza parafii przez księdza Piotra Błażejczyka, ukoronował obraz MB Glinieckiej, który umieszczony jest w prawym ołtarzu.


Question: jakie kierunki wyznaczają równoleżniki?

Answer: wskazują kierunek wschodni i zachodni

Context: Każdemu punktowi na kuli ziemskiej można przypisać równoleżnik, który przebiega przez ten punkt; jego położenie (w pionie) wyznacza tzw. szerokość geograficzna tego punktu. Podawana jest najczęściej w mierze kątowej – w stopniach, ewentualnie też dokładniej, w minutach lub sekundach. Równik leży na szerokości geograficznej zerowej, biegun południowy – na 90 stopniach szerokości geograficznej południowej (90° szer. geogr. pd., 90° S), biegun północny – na 90° szerokości geograficznej północnej (90° N). Centrum Warszawy znajduje się na równoleżniku 52°13' szer. geogr. pn. (w skrócie angielskim, w zapisie międzynarodowym: 52°13' N). == Cechy równoleżników == * mają kształt okręgów * im dalej od równika tym są krótsze * wskazują kierunek wschodni i zachodni * równoleżniki przecinają południki pod kątem prostym * najdłuższy równoleżnik


Question: co to stała dysocjacji?

Answer: stała równowagi reakcji dysocjacji, czyli rozpadu związków chemicznych na poszczególne jony, zwykle pod wpływem rozpuszczalnika lub silnego pola elektrycznego.

Context: Stała dysocjacji (stała jonizacji) – stała równowagi reakcji dysocjacji, czyli rozpadu związków chemicznych na poszczególne jony, zwykle pod wpływem rozpuszczalnika lub silnego pola elektrycznego. Przykładowo dla kwasu HA, ulegającemu reakcji dysocjacji w wodzie: HA + H2O ⇌ H3O+ + A−, stała równowagi "K" ma postać: :: K=\frac{[H_3 O^+][A^-]}{[HA][H_2 O]} przy czym dla rozcieńczonych roztworów, dla których stężenie wody jest praktycznie stałe, dla uproszczenia stałą dysocjacji definiuje się jako: :: K_a=K[H_2 O]=\frac{[H_3 O^+][A^-]}{[HA]} Podobnie dla zasady B, ulegającej reakcji: B + H2O ⇌ BH+ + OH−, stała dysocjacji w rozcieńczonym roztworze ma postać: :: K_b=K[H_2 O]=\frac{[BH^+][OH^-]}{[B]} Nawiasy kwadratowe oznaczają stężenie molowe danej substancji. Zamiast stałej dysocjacji można podać wartość p"K"a lub p"K"b, które są miarą mocy odpowiednio kwasu i zasady. Dla


Question: kto był autorem opowieści z narnii?

Answer: C.S. Lewis

Context: Opowieści z Narnii () – cykl siedmiu powieści fantasy napisanych przez C.S. Lewisa. Uważany za klasykę literatury dziecięcej oraz najlepszą pracę autora, sprzedał się w ponad stu dwudziestu milionach egzemplarzy w czterdziestu jeden językach. Napisany przez Lewisa pomiędzy rokiem 1949 a 1954 i zilustrowany przez Pauline Baynes, został kilkukrotnie zaadaptowany, częściowo lub w całości, na potrzeby radia, telewizji, teatru i kina. Oprócz dużej liczby motywów chrześcijańskich, cykl zapożycza postaci i idee z mitologii greckiej oraz rzymskiej, jak również z tradycyjnych baśni brytyjskich i irlandzkich. "Opowieści z Narnii" opowiadają o przygodach dzieci, które odkrywają historię świata, miejsca, gdzie zwierzęta mówią, magia jest powszechna, a dobro walczy ze złem. W każdej z książek, z wyjątkiem "Konia i jego chłopca", protagonistami są postaci


Question: skąd jest pieprz?

Answer: Wywodzi się z południowo-wschodnich Indii

Context: Pieprz czarny ("Piper nigrum" L.) – gatunek rośliny z rodziny pieprzowatych. Wywodzi się z południowo-wschodnich Indii, jest uprawiany w wielu krajach strefy tropikalnej. Pieprz czarny uprawiany jest jako roślina użytkowa w tropikalnych rejonach o klimacie gorącym i wilgotnym. Uprawia się go dla owoców (pestkowców), z których otrzymuje się znany pieprz przyprawowy. Znany jest także od dawna jako roślina pokojowa. == Morfologia == ; Pokrój: Tropikalne pnącze o drewniejących dolnych częściach. Osiąga do 15 m wysokości, zarówno pień jak i rozgałęzienia są zgrubiałe w węzłach. Łodygi, zdrewniałe u nasady, osiągają długość 7 m i mają liczne, wyrastające w węzłach korzenie powietrzne, które łatwo zakorzeniają się w ziemi. ; Liście: Nieco skórzaste, zimozielone, trochę jaśniejsze pod spodem, długości około 8 cm, ogonkowe,


Question: kiedy krzysztof krawczyk zmarł?

Answer: 5 kwietnia 2021

Context: Krzysztof January Krawczyk (ur. 8 września 1946 w Katowicach, zm. 5 kwietnia 2021 w Łodzi) – polski wokalista obdarzony barytonowym głosem, gitarzysta i kompozytor. W latach 1963–1973 i 1976 wokalista zespołu Trubadurzy, od 1973 artysta solowy. Podczas jego kariery wydano 129 oficjalnych płyt z jego muzyką (nie licząc nagranych z Trubadurami oraz bez płyt dodawanych do różnych magazynów, gazet i czasopism). Nazywany był stachanowcem na rynku muzycznym. Wylansował wiele przebojów, takich jak m.in. „Byle było tak”, „Parostatek”, „Rysunek na szkle”, „Pamiętam ciebie z tamtych lat”, „Jak minął dzień”, „To co dał nam świat”, „Mój przyjacielu” (duet z Goranem Bregoviciem), „Bo jesteś ty” i „Trudno tak” (duet z Edytą Bartosiewicz). Jego utwory doczekały się wielu coverów śpiewanych przez innych wykonawców, takich


Question: w kogo wierzą protestanci?

Answer: Główną cechą wyznań protestanckich jest uznanie Jezusa Chrystusa za jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi

Context: określać go mianem świętego czy heretyka. W swych działaniach przypominał postać Jana Kalwina, przez co część protestantów postrzega w nim prekursora reformacji. === Ruch reformacyjny w XVI wieku === Główną cechą wyznań protestanckich jest uznanie Jezusa Chrystusa za jedynego pośrednika między Bogiem a ludźmi (zasada "Solus Christus"), odrzucenie Tradycji przyjmowanej przez katolicyzm za równorzędną z Pismem Świętym podstawę wiary (zasada "Sola Scriptura"), przyjęcie, że podstawą zbawienia jest łaska (zasada "Sola Gratia"), przyjmowana przez wiarę, a nie przez dobre uczynki albo praktyki religijne (zasada "Sola Fide"). Ponadto protestanci odrzucali odpusty, doktrynę czyśćca, kult maryjny i świętych, celibat księży, władzę papieską i liturgię w języku łacińskim. Dyskusje wśród teologów protestanckich dotyczyły m.in. znaczenia sakramentu eucharystii (realnego czy symbolicznego), predestynacji bądź udziału woli


Question: kto obchodzi imieniny 19 maja?

Answer: Augustyn, Bernarda, Celestyn, Cyriaka, Dunstan, Iwo, Iwon, Iwona, Jan, Kryspin, Mikołaj, Pękosław, Pękosława, Piotr, Potencjana, Potencjanna, Pudencjana, Pudencjanna, Urban i Teofil.

Context: == Święta == * Imieniny obchodzą: Augustyn, Bernarda, Celestyn, Cyriaka, Dunstan, Iwo, Iwon, Iwona, Jan, Kryspin, Mikołaj, Pękosław, Pękosława, Piotr, Potencjana, Potencjanna, Pudencjana, Pudencjanna, Urban i Teofil. * Światowy Dzień Lekarza Rodzinnego *Polska – Dzień Dobrych Uczynków (Fundacja Ekologiczna Arka, od 2005) * Turcja – Dzień Młodzieży * Wietnam – Urodziny Hồ Chí Minha * Grecja – Dzień Pamięci: Ludobójstwo Greków Pontyjskich * Wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą: ** bł. Alkuin (benedyktyn, teolog i poeta) ** św. Dunstan (arcybiskup) ** św. Iwo z Bretanii (prawnik i kapłan) ** bł. Józefina Suriano ** św. Kryspin z Viterbo (kapucyn) ** św. Maria Bernarda Bütler (zakonnica) ** bł. Róża Czacka (zakonnica) ** św. Urban I (papież) == Wydarzenia w Polsce ==


Question: w jakim celu powstało onz?

Answer: ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka.

Context: Organizacja Narodów Zjednoczonych, ONZ (ang. "United Nations", "UN"; fr. "Organisation des Nations Unies"; hiszp. "Organización de las Naciones Unidas"; ros. Организация Объединённых Наций, "Organizacyja Objedinionnych Nacyj"; arab. الأمم المتحدة, "al-Umam al-Muttahida"; chiń. 联合国, "Liánhéguó") – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 roku w wyniku wejścia w życie podpisanej 26 czerwca 1945 w San Francisco Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów. ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka. == Historia == Idea powołania nowej organizacji światowej powstała jeszcze w czasie trwania II wojny światowej. Za pierwsze dokumenty zapowiadające utworzenie ONZ uznawane są Karta Atlantycka podpisana 14 sierpnia


Question: kim jest asystent rodziny?

Answer: osoba przez pewien czas wspierająca rodzinę, aby w przyszłości samodzielnie potrafiła pokonywać trudności życiowe, zwłaszcza dotyczące opieki i wychowania dzieci.

Context: Asystent rodziny – osoba przez pewien czas wspierająca rodzinę, aby w przyszłości samodzielnie potrafiła pokonywać trudności życiowe, zwłaszcza dotyczące opieki i wychowania dzieci. Termin asystent został wyprowadzony od słowa „asysta”, które jest określeniem na osobę towarzyszącą komuś, współobecną, pomagającą, będącą w pogotowiu. Asystent rodziny towarzyszy rodzicom we wprowadzeniu zmian w swoim myśleniu, zachowaniu oraz otoczeniu, koniecznych do tego, aby środowisko rodzinne sprzyjało bezpieczeństwu i prawidłowemu rozwojowi dzieci. Asystentura rodziny polega na zindywidualizowanej pracy "w rodzinie, z rodziną, dla rodziny (na jej rzecz), przy dominowaniu pracy z rodziną". Cechami charakterystycznymi asystowania jest indywidualizacja pracy wynikająca z małej liczby odbiorców, dostosowanie do określonych grup beneficjentów i ich realnych potrzeb, dawanie możliwości skierowania do nich dedykowanego wsparcia Istotę asystentury rodziny trafnie opisano na


Question: co chcieli osiągnąć niemcy przez naloty na wielką brytanię?

Answer: Niemcy liczyli na to, że Brytyjczycy dadzą się sprowokować i zaangażują w walkę z nimi poważne siły własne, co napastnikom stworzy szanse na duże przetrzebienie sił wroga.

Context: znalazła się armada aż 723 samolotów myśliwskich Bf 109 i Bf 110. Niemcy liczyli na to, że Brytyjczycy dadzą się sprowokować i zaangażują w walkę z nimi poważne siły własne, co napastnikom stworzy szanse na duże przetrzebienie sił wroga. Kiedy dowództwo Royal Air Force zorientowało się w zamiarach przeciwnika, rozkazało wycofać większość dywizjonów poderwanych do walki. W wyniku niezbyt licznych walk powietrznych obie strony straciły łącznie 26 maszyn, przy niewielkiej przewadze zwycięstw pilotów brytyjskich. Następnego dnia Niemcy próbowali tej samej taktyki, z takim samym skutkiem. Pośród licznych nalotów bombowych udało się im jednak osiągnąć poważny sukces w postaci uszkodzenia lotniska Biggin Hill. Brytyjczycy zdołali wówczas zniszczyć aż 36 nieprzyjacielskich samolotów, tracąc 9 pilotów i 22 zniszczone samoloty własne. W ostatnim


Question: kiedy wznowiono igrzyska olimpijskie?

Answer: 23 czerwca 1894 r.

Context: formułowania idei wskrzeszenia Igrzysk. Jako pierwszy pomysł odnowienia starożytnej rywalizacji sportowej z udziałem zawodników z całego świata postulował w 1888 r. Francuz Pascal Grousset. Powstała w ten sposób koncepcja, której orędownikiem stał się francuski baron Pierre de Coubertin. Z jego inicjatywy w czerwcu 1894 r. zwołano w Paryżu Międzynarodowy Kongres dla Wskrzeszenia Igrzysk Olimpijskich z udziałem 79 delegatów i 2000 zaproszonych gości. 23 czerwca 1894 r. powołano do życia Igrzyska Olimpijskie ery nowożytnej. Dla kontroli przebiegu I Igrzysk Olimpijskich, które początkowo miały odbywać się co 2 lata, powołano Międzynarodowy Komitet Olimpijski, w skład którego weszło piętnastu przedstawicieli dwunastu krajów biorących udział w posiedzeniu Kongresu. Pierwszym prezesem MKOl został wybrany Grek Dimitrios Wikielas, który zabiegał, by pierwsze igrzyska odbyła się w


Question: czym jest gra?

Answer: czynność o ustalonych zasadach, w której udział bierze jedna lub więcej osób.

Context: Gra – czynność o ustalonych zasadach, w której udział bierze jedna lub więcej osób. Od innych rozrywek grę odróżnia istnienie ścisłego zbioru zasad gry, kodyfikujących czynności z nią związane. Termin gra jest też używany w wielu (niepowiązanych z sobą) dziedzinach nauki, a jego znaczenie zależy od rozważanej dyscypliny. == Gry jako forma rozrywki == Gry mogą mieć charakter zarówno fizyczny (gra w piłkę nożną) jak też umysłowy (szachy) bądź hazardowy (ruletka). Wiele gier ma charakter pośredni między tymi kategoriami. Większość gier, choć nie wszystkie, ma charakter konkurencyjny i celem gracza bądź grupy graczy jest pokonanie pozostałych uczestników. Występują również gry komputerowe, które w dzisiejszych czasach zdominowały to pojęcie. Wszystkich gier jest bardzo wiele, ale można je pogrupować w kilka dużych


Question: kto jest autorem listu do hebrajczyków?

Answer: Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną.

Context: List do Hebrajczyków [Hbr], List do Żydów [Żyd] – jeden z listów Nowego Testamentu, zamieszczany w wydaniach Biblii przed Listami powszechnymi. Imię autora nie jest w liście wymienione i od początku stanowiło kwestię sporną. Przez długie lata autorstwo przypisywano Pawłowi z Tarsu, pogląd ten jest jednak obecnie zarzucony. Również kanoniczność Listu budziła wątpliwości. Obecnie kwestie autorstwa i kanoniczności nie znajdują się w centrum zainteresowań biblistów, poruszane są natomiast zagadnienia takie jak struktura Listu, tło religijno-historyczne i główne wątki myśli teologicznej. List do Hebrajczyków wyróżnia się spośród innych pism Nowego Testamentu specyficznym językiem, nawiązującym do teologii Starego Testamentu. Szczególne znaczenie mają w nim pojęcia takie jak przymierze, kapłaństwo czy ofiara. Ma to na celu wykazanie wypełnienia się starego przymierza w osobie


Question: kto zniszczył bibliotekę aleksandryjską?

Answer: Lucjusz Domicjusz Aurelian

Context: Biblioteka Aleksandryjska (, ) – największa biblioteka świata starożytnego, istniejąca w Aleksandrii, założona przez Ptolemeusza I Sotera. Biblioteka Aleksandryjska funkcjonowała przy Muzeum Aleksandryjskim w okresie od III wieku p.n.e. do IV wieku n.e. Nie znaleziono żadnego tekstu, który byłby sporządzony w obrębie biblioteki. Dokładna lokalizacja biblioteki jest nieznana. Istniały dwa zbiory biblioteczne: * Główny zbiór znajdował się w Bruchejonie, w pałacu królewskim. W 48 roku p.n.e. został częściowo zniszczony podczas działań wojennych Juliusza Cezara w Egipcie. W 273 roku Lucjusz Domicjusz Aurelian doszczętnie zniszczył dzielnicę Bruchejon wraz z głównym księgozbiorem. * Pomocniczy zbiór (filia) przechowywany był w świątyni Serapisa – Serapejonie. Składał się z ogólnodostępnych pozycji i literatury edukacyjnej. W XVII wieku upowszechniła się wersja, że część Serapejonu była zniszczona


Question: kiedy zlikwidowano pgr-y?

Answer: ostatecznie wszystkie PGR-y postawiono w stan likwidacji do 31 grudnia 1993.

Context: 1991 roku. Większość PGR-ów postawiono w stan likwidacji w roku 1992, a ostatecznie wszystkie PGR-y postawiono w stan likwidacji do 31 grudnia 1993. Na ich bazie utworzono 1794 Gospodarstwa Rolne Skarbu Państwa (GRSP), które następnie były zarządzane przez tymczasowych zarządców lub administratorów, a docelowo likwidowane (do 1995 roku zlikwidowano 699 gospodarstw). Następnie dążono do sprzedaży lub dzierżawy gospodarstw i majątku towarzyszącego gospodarstwom takim jak mieszkania, ośrodki wczasowe, baza socjalna itp. Dokonano także sprzedaży części ziemi indywidualnym rolnikom. Część majątku odzyskali przedwojenni właściciele (np. Kościół katolicki zyskał PGR Szczyrzyc). Część najsłabszych ziem pozostała niezagospodarowana przez kilka lat. Proces sprzedaży i dzierżawy popegeerowskiej ziemi trwa w dalszym ciągu. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa przejęła wszystkie 1666 państwowych przedsiębiorstw gospodarki rolnej. W skład


Question: kto wygral eurowizje w 2010?

Answer: Konkurs wygrała Lena Meyer-Landrut, reprezentantka Niemiec z utworem „Satellite” Julie Frost i Johna Gordona, za który zdobyła 246 punktów.

Context: 55. Konkurs Piosenki Eurowizji został zorganizowany 25, 27 i 29 maja 2010 roku w Telenor Arena w Bærum (w pobliżu Oslo) przez norweskiego nadawcę publicznego Norsk Rikskringkasting dzięki zwycięstwu Alexandra Rybaka, reprezentanta kraju podczas konkursu w 2009 roku. Koncert finałowy poprowadzili Erik Solbakken, Haddy Jatou N’jie i Nadia Hasnaoui. Konkurs wygrała Lena Meyer-Landrut, reprezentantka Niemiec z utworem „Satellite” Julie Frost i Johna Gordona, za który zdobyła 246 punktów. == Lokalizacja == Dzięki wygraniu poprzedniego konkursu przez reprezentanta Norwegii, Alexandra Rybaka, prawo do organizacji konkursu w 2010 otrzymał norweski nadawca publiczny Norsk Rikskringkasting (NRK). 18 maja 2009 roku na spotkaniu norweskiego ministra kultury Tronda Giske’a oraz szefa krajowego nadawcy NRK Hansa-Torea Bjerkaasa oszacowano, że wybudowanie areny będącej miejscem organizacji 55. Konkursu


Question: ile linii ma metro w londynie?

Answer: Metro londyńskie liczy 12 linii

Context: Metro w Londynie () – system lokalnych linii kolejowych przebiegających w podziemnych tunelach oraz na powierzchni, obsługujących większość obszaru Wielkiego Londynu. Jest najstarszym metrem na świecie – pierwsi podróżni skorzystali z niego 10 stycznia 1863 roku. Angielska nazwa wskazuje na podziemne położenie, jednak około 55% długości tras nie znajduje się pod ziemią. Metro londyńskie liczy 12 linii, 272 stacji (w tym 14 poza administracyjnymi granicami Wielkiego Londynu) oraz 402 km tras. Codziennie korzysta z niego ok. 3,67 miliona podróżnych. Od 2003 jest podporządkowane jednostce organizacyjnej zwanej Transport for London, zarządzającej w imieniu władz Wielkiego Londynu większością komunikacji miejskiej. == Historia == Pierwsze połączenie podziemnej kolejki w Londynie zostało uruchomione 10 stycznia 1863 przez spółkę "Metropolitan Railway". Decyzja o budowie tuneli


Question: w którym roku urodził się henryk sienkiewicz?

Answer: 5 maja 1846

Context: Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński” (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX w. == Życiorys == === Rodzina === Henryk Sienkiewicz urodził się we wsi Wola Okrzejska, w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk, znanej na Żmudzi od XVI wieku, wedle niektórych genealogów po mieczu wywodzącej się z Tatarów osiadłych na Litwie, czego nie potwierdzają jednak zachowane dokumenty. Jego rodzicami byli Józef Sienkiewicz (1813–1896) i Stefania Sienkiewicz z domu Cieciszowska (1820–1873). Matka, Stefania pochodziła ze starej i majętnej rodziny


Question: z którego roku jest iphone xr?

Answer: został zaprezentowany 12 września 2018

Context: iPhone XR – następca telefonu iPhone X firmy Apple. Jest sugerowany jako model tańszy, odpowiednik dla iPhone XS. Dostępny jest w 6 edycjach kolorystycznych: białym, czarnym, niebieskim, żółtym, koralowym i specjalnej edycji (PRODUCT)RED™. Smartfon został zaprezentowany 12 września 2018, podczas konferencji Apple September Event 2018 w Cupertino. iPhone XR jest dostępny w sprzedaży od 19 października 2018. Design iPhone'a XR jest zbliżony do modelu iPhone X, lecz nie posiada podwójnego aparatu z tyłu oraz ekranu OLED, zamiast którego gości 6.1" calowy ekran Liquid Retina o rozdzielczości 1792•828. Smartfon posiada lepsze zabezpieczenia biometryczne oraz ulepszony procesor Apple A12 Bionic. Do zestawu nie jest dołączony adapter Mini Jack 3.5mm na Lightning.


Question: który polski książę poległ w bitwie pod legnicą?

Answer: książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny

Context: Bitwa pod Legnicą – bitwa, która rozegrała się 9 kwietnia 1241 w czasie I najazdu mongolskiego na Polskę pomiędzy rycerstwem dolno- i górnośląskim, mało- i wielkopolskim, w liczbie ok. 6 tysięcy wojowników oraz posiłkami cudzoziemskimi, w tym morawskimi i niemieckimi w liczbie ok. 2 tysięcy zbrojnych, a Mongołami (Tatarami), w liczbie od 3 tysięcy do 8 tysięcy wojowników. Wojska chrześcijańskie poniosły klęskę – zginęli dowodzący nimi książę śląski, krakowski i wielkopolski Henryk II Pobożny oraz dwaj dowódcy hufców: cudzoziemski Bolesław Dypoldowic i małopolski Sulisław. Wskutek najazdu mongolskiego i tej bitwy państwo Henryków śląskich rozpadło się. Zjednoczenie państew dzielnicowych zostało na kilkadziesiąt lat zahamowane. == Data i miejsce bitwy == Bitwa rozegrała się 9 kwietnia 1241 w odległości ok. 7 kilometrów


Question: kto pisał fraszki?

Answer: wielu znanych polskich poetów, między innymi Jan Kochanowski i Wacław Potocki, w literaturze współczesnej Julian Tuwim czy Jan Sztaudynger.

Context: Fraszka (wł. "frasca" – gałązka, drobiazg, bagatela, błahostka) – krótki utwór liryczny, zazwyczaj rymowany lub wierszowany, o różnorodnej tematyce, często humorystycznej lub ironicznej (satyrycznej). Często kończy się wyraźną puentą. Fraszka wywodzi się ze starożytności, swoimi korzeniami sięga do epigramatu, którego twórcą był Symonides z Keos. Były to krótkie napisy na kamieniach nagrobnych (epitafium) i przedmiotach codziennego użytku. Autorami fraszek było wielu znanych polskich poetów, między innymi Jan Kochanowski i Wacław Potocki, w literaturze współczesnej Julian Tuwim czy Jan Sztaudynger. Fraszkę do literatury polskiej wprowadził Jan Kochanowski. Oprócz tematyki żartobliwej, np. fraszka "O doktorze Hiszpanie", pisywał także fraszki refleksyjne ("O żywocie ludzkim"), pochwalne, biesiadne, miłosne ("Do Kasi"). Bardzo znane są: "Na dom w Czarnolesie", "Na lipę", "Raki". Do dziś zachowało się


Question: jakie funkcje pełnią lipidy?

Answer: Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów.

Context: Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą. Związki te można szeroko zdefiniować jako niewielkie hydrofobowe lub amfifilowe cząsteczki, amfifilowość niektórych z nich pozwala im w środowisku wodnym tworzyć pęcherzyki, liposomy, czy błony. Biologiczne lipidy powstają w całości lub częściowo z dwóch odrębnych typów podjednostek („cegiełek”):


Question: gdzie odbyła się najważniejsza morska bitwa między grekami a persami?

Answer: Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. "Salamis") a wybrzeżem Aten w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten

Context: Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. "Salamis") a wybrzeżem Aten w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten 28 września 480 roku p.n.e. między flotami grecką i perską w czasie wojen perskich. Zwycięstwo o ponad połowę mniejszej liczebnie floty greckiej nad perską, zadecydowało o dalszych losach wojny. Bitwa ta jest uważana za jedną z tych, które zmieniły bieg historii. == Przygotowania == Po porażce pod Termopilami, wobec zbliżającej się do miasta armii perskiej, Ateńczycy opuścili miasto, wkrótce zajęte przez Persów. Flota grecka, licząca 378 jednostek, po wycofaniu się spod Artemizjonu schroniła się w Zatoce Eleuzyjskiej. Miejsce to było – zdaniem obradujących na Istmie członków Kongresu Hellenów – odpowiednie jako morska osłona Koryntu, ponadto bezpieczne, bowiem łączące ją


Question: gdzie nietoperze wiją gniazda?

Answer: Nietoperze nie budują gniazd ani innych schronień, lecz korzystają z już istniejących kryjówek

Context: przez troskliwe matki mlekiem. Ta niska, jak na tak małe zwierzę, rozrodczość, rekompensowana jest długowiecznością. Krajowy rekord należy do podkowca małego, który przeżył 21 lat, zaś światowy rekord życia nietoperza w ogóle należy do nocka Brandta i wynosi 38 lat. Nietoperze nie budują gniazd ani innych schronień, lecz korzystają z już istniejących kryjówek, przy czym wybierają przede wszystkim miejsca ciepłe i zaciszne. Kryjówkami zajmowanymi przez kolonie rozrodcze są najczęściej strychy lub inne zakamarki budynków oraz dziuple drzew, a często również budki o specjalnej konstrukcji, wieszane na ścianach budynków lub pniach drzew. Po wychowaniu młodych, późnym latem i jesienią, dla nietoperzy nastaje czas godów. Żyjące dotąd samotnie samce zaczynają odwiedzać miejsca przebywania samic, lub – zajmując pobliskie kryjówki – przywabiają je


Question: który cesarz rzymski zwołał pierwszy sobór powszechny w nicei?

Answer: cesarza Konstantyna

Context: Sobór nicejski I – zgromadzenie biskupów chrześcijańskich Cesarstwa Rzymskiego zwołane przez cesarza Konstantyna do Nicei w Bitynii, trwające od 19 do 25 lipca 325 roku. Zgromadzenie to zostało uznane na soborze efeskim w 431 roku za pierwszy sobór powszechny. Jest uważane za sobór przez Kościoły katolickie, prawosławne, przedefeskie, przedchalcedońskie i protestanckie. Światowa Rada Kościołów stwierdziła w 1948 roku, że termin "chrześcijaństwo" odnosi się jedynie do tych wyznań, które zaakceptowały decyzje doktrynalne z Nicei. Postanowienia soboru uważane są za jeden z fundamentów cywilizacji europejskiej. Zakończyły one polityczny, społeczny i naukowy konflikt między chrześcijańskim monoteizmem a państwem rzymskim oraz filozofią starożytną Wywarły znaczący wpływ na dalszy rozwój religii, kultury i nauki, a także długotrwale oddziałały na wydarzenia polityczne. W zgromadzeniu, które obradowało


Question: kto jest szefem służby cywilnej?

Answer: Dobrosław Dowiat-Urbański

Context: Szef Służby Cywilnej – centralny organ administracji rządowej sprawujący nadzór nad służbą cywilną. Szef służby cywilnej m.in.: czuwa nad przestrzeganiem zasad służby cywilnej, kieruje procesem zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej, gromadzi informacje o korpusie służby cywilnej, przygotowuje projekty aktów normatywnych dotyczących służby cywilnej, monitoruje i nadzoruje wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na wynagrodzenia i szkolenia członków korpusu służby cywilnej. W latach 2006–2009 stanowisko nie istniało w związku z obowiązywaniem ustawy o państwowym zasobie kadrowym. == Szefowie służby cywilnej == * Jan Szachułowicz (1997) * Jan Pastwa (1997–2006) * Sławomir Brodziński (2009–2014) * Dagmir Długosz (2014, jako osoba zastępująca "szefa służby cywilnej") * Claudia Torres-Bartyzel (2014–2015) * Dobrosław Dowiat-Urbański (od 2016)


Question: czym się zajmuje cieśla?

Answer: wykonywaniu elementów konstrukcji, części wyposażenia oraz detali z drewna, trwale związanych z obiektem działania (budynek, budowla, okręt).

Context: Cieśla – zawód związany z obróbką drewna, który polega na wykonywaniu elementów konstrukcji, części wyposażenia oraz detali z drewna, trwale związanych z obiektem działania (budynek, budowla, okręt). Niejednokrotnie zawody cieśli oraz stolarza (zwłaszcza stolarza budowlanego) są mylone. Cieśla – w odróżnieniu od stolarza – zajmuje się wykonywaniem konstrukcji wieńcowej (zrębu) budynku, więźby dachowej, a stolarz budowlany podłogi, drzwi, okien. W pracy wykorzystuje zestaw narzędzi ciesielskich, wykonując w przygotowanym materiale odpowiednie połączenia. Zwykle do prac ciesielskich niezbędna jest znajomość czytania rysunków technicznych. == Historia == Wzmianki o obiektach ciesielskich sięgają zarówno czasów biblijnych (Arka i jej twórca Noe), jak i mitologicznych (Argo, koń trojański). Drewno jest jednym z najstarszych materiałów budowlanych ludzkości. Technika ciesielska udoskonalała się wraz z postępem technologicznym od


Question: który władca uczynił z babilonu znaczące miasto w 18 wieku przed naszą erą?

Answer: Rola miasta wzrosła znacznie za panowania Hammurabiego (1792–1750 p.n.e.), szóstego władcy z tej dynastii, który stworzył duże imperium ze stolicą w Babilonie.

Context: w. p.n.e. W okresie monarchii III dynastii z Ur (2113–2005 p.n.e.) mieściła się tu siedziba ensich – zarządców niewielkiej prowincji. W roku 1894 p.n.e. Sumu-abum (1894–1881 p.n.e.), przywódca jednego z plemion amoryckich, obrał Babilon za swoją siedzibę, zakładając słynną I dynastię z Babilonu. Rola miasta wzrosła znacznie za panowania Hammurabiego (1792–1750 p.n.e.), szóstego władcy z tej dynastii, który stworzył duże imperium ze stolicą w Babilonie. W 1595 r. p.n.e. miasto zostało zdobyte, złupione i spalone przez Mursilisa I, króla hetyckiego, by następnie wpaść w ręce Kasytów, ludu z gór Zagros, którym w XVI w. p.n.e. udało się przejąć kontrolę nad Babilonią i utworzyć tu własne państwo o nazwie Karduniasz. Władali oni Babilonią przez następne 400 lat, a Babilon – stolica


Question: gdzie rozpoczęła sie rewolucja przemysłowa?

Answer: Rewolucja przemysłowa – proces zmian technologicznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych, który został zapoczątkowany w XVIII wieku w Anglii i Szkocji.

Context: Rewolucja przemysłowa – proces zmian technologicznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych, który został zapoczątkowany w XVIII wieku w Anglii i Szkocji. Był związany z przejściem od gospodarki opartej na rolnictwie oraz produkcji manufakturowej bądź rzemieślniczej do opierającej się głównie na mechanicznej produkcji fabrycznej na dużą skalę (przemysłową). == Etymologia == Najprawdopodobniej jako pierwszy użył terminu „rewolucja przemysłowa” francuski dyplomata Louis-Guillaume Otto w swoim liście z 1799 r., stwierdzając, że Francja dołączyła do wyścigu w industrializacji. Fakt, że istotna zmiana sposobu produkcji powoduje również zmiany porządku społecznego był oczywisty dla Roberta Owena i Roberta Southeya w drugim dziesięcioleciu XIX wieku, a domyślali się tego już William Blake w latach 90. XVIII wieku i William Wordsworth na przełomie wieków. Termin „rewolucja przemysłowa” stosowany


Question: gdzie leży polesie?

Answer: Polesie (, , ) (845) – kraina geograficzna i historyczna, leżąca głównie na terytorium obecnej Białorusi i Ukrainy oraz częściowo Polski i Rosji.

Context: Polesie (, , ) (845) – kraina geograficzna i historyczna, leżąca głównie na terytorium obecnej Białorusi i Ukrainy oraz częściowo Polski i Rosji. Stanowi południowo-zachodnią część Niżu Wschodnioeuropejskiego. Główne miasta to Brześć, Pińsk, Mozyrz i Homel, Czernihów. == Geografia == Polesie jest równiną w dorzeczu Prypeci i Bugu, wznoszącą się 100–250 m nad poziom morza (maks. 316 m). Rozciąga się między wysoczyznami białoruskimi na północy a Wyżyną Wołyńską na południu. Wody gruntowe zalegające tuż pod powierzchnią tworzą płytkie jeziora i rozległe bagna. Na terenie Polesia występują liczne rzeki, a miejscami wśród bagien nieco wyższe równiny morenowe i lodowcowo-wodne oraz utrwalone wydmy. Na południu wzniesienia ze skał starszego podłoża (margle kredowe i granity). Od początku XX w., zwłaszcza w okolicach Saren,


Question: kiedy nastąpił rozpad zsrr?

Answer: przez Radę Najwyższą ZSRR 26 grudnia 1991.

Context: Rozpad ZSRR – proces rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ówcześnie największego państwa świata) zapoczątkowany ogłoszeniem suwerenności przez Estońską SRR 16 listopada 1988 i zakończony deklaracją o samorozwiązaniu ZSRR uchwaloną przez Radę Najwyższą ZSRR 26 grudnia 1991. W okresie tym wszystkie piętnaście republik ZSRR ogłosiło suwerenność, wystąpiło z ZSRR i stało się niepodległymi państwami. == Geneza == 10 marca 1985 roku zmarł Konstantin Czernienko. Dzień później władzę w ZSRR objął Michaił Gorbaczow. Gospodarka ZSRR była w bardzo złym stanie. Nierentowne górnictwo, zacofanie techniczne, głód mieszkaniowy, koszty wyścigu zbrojeń i wojny w Afganistanie oraz niewykonywalne plany gospodarcze doprowadziły do sytuacji, w której Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR) musiała zaakceptować istnienie wolnego rynku wbrew ideologii. Podczas pierwszych lat rządów Gorbaczow zrestrukturyzował biurokrację państwową


Question: jaką broń posiada polska?

Answer: Lista uzbrojenia i sprzętu bojowego używanego przez Wojska Lądowe Sił Zbrojnych RP. == Broń indywidualna == === Pistolety === === Pistolety maszynowe === === Strzelby === === Karabinki automatyczne === === Karabiny wyborowe === === Karabiny maszynowe === == Broń wybuchowa == === Granaty === === Granatniki === === Miny === === Moździerze === === Ręczne przeciwpancerne i przeciwlotnicze zestawy rakietowe === == Pojazdy bojowe == === Czołgi === === Bojowe wozy piechoty === === Wozy rozpoznawcze === === Systemy dowodzenia i łączności === === Stacje radiolokacyjne/Systemy walki elektronicznej === === Samobieżne wyrzutnie pocisków przeciwpancernych === === Artyleria samobieżna === === Broń przeciwlotnicza === == Sprzęt ciężki i logistyka == === Wozy zabezpieczenia technicznego === === Sprzęt inżynieryjny ===

Context: Lista uzbrojenia i sprzętu bojowego używanego przez Wojska Lądowe Sił Zbrojnych RP. == Broń indywidualna == === Pistolety === === Pistolety maszynowe === === Strzelby === === Karabinki automatyczne === === Karabiny wyborowe === === Karabiny maszynowe === == Broń wybuchowa == === Granaty === === Granatniki === === Miny === === Moździerze === === Ręczne przeciwpancerne i przeciwlotnicze zestawy rakietowe === == Pojazdy bojowe == === Czołgi === === Bojowe wozy piechoty === === Wozy rozpoznawcze === === Systemy dowodzenia i łączności === === Stacje radiolokacyjne/Systemy walki elektronicznej === === Samobieżne wyrzutnie pocisków przeciwpancernych === === Artyleria samobieżna === === Broń przeciwlotnicza === == Sprzęt ciężki i logistyka == === Wozy zabezpieczenia technicznego === === Sprzęt inżynieryjny === ===


Question: ile turcji jest w europie?

Answer: 3%

Context: Turcja (tur. "Türkiye"), Republika Turcji (tur. "Türkiye Cumhuriyeti") – państwo położone w Azji Zachodniej na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie Południowo-Wschodniej, ze stolicą w Ankarze. Graniczy w Europie z Bułgarią i Grecją, natomiast w Azji z Syrią, Irakiem, Iranem, Azerbejdżanem, Armenią i Gruzją. Część europejska – wschodnia Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej Morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i Morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne (nazywane w języku tureckim Morzem Białym). Republika Turcji została proklamowana w 1923 roku, poprzedzającym ją państwem było Imperium Osmańskie. == Geografia == === Ukształtowanie poziome === Turcja leży na dwóch kontynentach: azjatyckim (w 97%


Question: w którym państwie doszło do krwawego konfliktu między plemionami hutu i tutsi?

Answer: Rwanda

Context: Konga działają bojówki FLDR. == Tło == Napięcia między plemionami Hutu i Tutsi były widoczne już podczas działalności kolonialnej Niemców, a później celowo podsycane przez Belgów. Podczas dwóch dekad niepodległości Rwandy dochodziło do gwałtownych zamieszek i czystek etnicznych między Hutu i Tutsi. Rwandę zamieszkują trzy grupy etniczne: Hutu (88%), Tutsi (11%), pigmeje Twa (1%). Rwanda uzyskała niepodległość w 1962 roku. W wyniku wyborów Hutu uzyskali władzę w większości regionów. Dodatkowym katalizatorem nienawiści były masakry Hutu dokonywane przez rządzących w Burundi Tutsich w latach 1963 i 1973. W 1973 w Rwandzie zamachu stanu dokonał Juvenal Habyarimana, który pięć lat później został wybrany prezydentem. Kierowany przez niego rząd złożony z członków Hutu (MRND), uciskał Tutsich. Nie mieli oni prawie żadnych przedstawicieli w


Question: kiedy powstał pierwszy tablet?

Answer: Urządzenia które według dzisiejszej definicji można by nazwać tabletami zaczęły pojawiać się dopiero w latach 60. XX wieku.

Context: można uznać, iż określenia "tablet" i "tablet PC" są ze sobą tożsame. == Historia tabletów == Historia tabletów sięga końca XIX wieku, kiedy w 1888 roku Elisha Gray opatentował elektryczne urządzenie do przechwytywania wprowadzanego za pomocą rysika pisma odręcznego i przekazywania go na odległość za pomocą impulsu elektromagnetycznego nazwane Teleautografem. Jednak pierwszy opatentowany system rozpoznawania ręcznie wprowadzanego tekstu należał do H.E. Goldberga i powstał on dopiero w 1915 roku. Urządzenia które według dzisiejszej definicji można by nazwać tabletami zaczęły pojawiać się dopiero w latach 60. XX wieku. Wielką popularność tablety zdobyły po wprowadzeniu w 2010 roku przez Apple iPada. === Kalendarium === ==== XIX wiek ==== 1888 rok * W USA zostało opatentowane przez Elishę Graya elektryczne urządzenie do przechwytywania


Question: jak ustalany jest wibor?

Answer: Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych przez największe banki działające w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, po odrzuceniu wielkości skrajnych.

Context: WIBOR () – referencyjna wysokość oprocentowania pożyczek na polskim rynku międzybankowym. Wyznaczana jest jako średnia arytmetyczna wielkości oprocentowania podawanych przez największe banki działające w Polsce, które są uczestnikami panelu WIBOR, po odrzuceniu wielkości skrajnych. Banki podają stawki oprocentowania (w ujęciu rocznym), po jakich są gotowe złożyć u siebie depozyt, o godz. 11:00 każdego dnia roboczego. Proces wyznaczania wartości WIBOR nazywany jest fixingiem WIBOR. WIBOR jest wyznaczany dla następujących terminów: * ON (ang. "overnight") – depozyt na jeden dzień, począwszy od dnia zawarcia transakcji (od dzisiaj na jeden dzień); * TN (ang. "tomorrow/next") – depozyt na jeden dzień, począwszy od następnego dnia roboczego po zawarciu transakcji (od jutra na jeden dzień); * SW (ang. "spot week") – depozyt na tydzień, począwszy


Question: co stworzył bóg?

Answer: cały wszechświat

Context: jednoznacznie stwierdza, że to Bóg „na początku” stworzył cały wszechświat. I że dokonało się to przez wypowiedzenie słowa: "fiat, niechaj się stanie". Świat widzialny powstał jako skutek tego słowa. Dalej papież mówił o znaczeniu religijno-teologicznym tego fragmentu biblijnego, oraz że nie ma w nim żadnej istotnej informacji z dziedziny nauk przyrodniczych i nie sprzeciwia się teorii ewolucji. Podkreślił jednak konieczność uznania Boga jako przyczyny powstania wszechświata: Opis stworzenia zawiera przede wszystkim wiarę, że człowiek i wszechświat mają swe źródło wyłącznie w Bogu. Wiara w stworzenie świata i człowieka przez Boga ma znaczenie fundamentalne, ponieważ w niej znajduje się odpowiedź na pytania dotyczące wszechmocy i miłości Boga, pochodzenia człowieka, wzajemnej relacji Boga i człowieka oraz człowieka do świata i przyrody. Dając


Question: co jest objęte podatkiem akcyzowym?

Answer: wyroby energetyczne i energia elektryczna, inne wyroby ropopochodne, napoje alkoholowe oraz alkohol etylowy, wyroby tytoniowe, samochody osobowe.

Context: Podatek akcyzowy w Polsce (akcyza w Polsce) – podatek pośredni, który reguluje ustawa o podatku akcyzowym (). W Polsce opodatkowaniem akcyzą podlegają: wyroby energetyczne i energia elektryczna, inne wyroby ropopochodne, napoje alkoholowe oraz alkohol etylowy, wyroby tytoniowe, samochody osobowe. W 2015 roku akcyza była drugim co do wielkości źródłem wpływów budżetowych. Producentem banderol akcyzowych na napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe oraz Systemu Informacji o Banderolach Akcyzowych jest Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. == Podmiot opodatkowania == Podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot: # nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli


Question: jakiego kraju stolicą jest astana?

Answer: Kazachstan

Context: Astana (kaz. cyr. i ros. ; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019 Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim. == Historia == * 1824 – Rosjanie zbudowali fortecę Akmolińsk (od kazachskiego „Akmoły” – "biała mogiła"), warownia służyła również jako ośrodek handlowy, bowiem znajdował się tu punkt zborny dla karawan z Taszkentu i Buchary do Rosji. * 1862 – osada otrzymała prawa miejskie. * 1868 – Akmolińsk pełnił funkcję centrum administracyjnego dla obwodu akmolińskiego. * 2 marca 1918 – władzę w mieście przejęła rada delegatów robotniczych, chłopskich i żołnierskich. * 25 maja 1918 – od Kazania do Władywostoku wybuchło powstanie Białej Gwardii,