Question: ile bramek strzelił gerd mueller w bundeslidze?

Answer: w 427 spotkaniach zdobył 365 goli.

Context: 1974, 1975 i 1976), a także jednokrotnie Puchar Interkontynentalny (w 1976 roku) i Puchar Zdobywców Pucharów (w 1967 roku). Jako zawodnik Bayernu Müller strzelił łącznie 398 bramek w 453 meczach. W największym stopniu osiągnięcie to wypracował podczas występów w Bundeslidze, w której w 427 spotkaniach zdobył 365 goli. W rozgrywkach ligowych siedmiokrotnie zostawał królem strzelców (lata 1967, 1969, 1970, 1972, 1973, 1974 i 1978), ponadto cztery razy uzyskiwał ten tytuł w Pucharze Europy Mistrzów Klubowych (lata 1973, 1974, 1975 i 1977) i trzy razy w Pucharze Niemiec (lata 1967, 1969 i 1971). Podczas gry w Bundeslidze i Pucharze Niemiec Gerd Müller ustanowił liczne rekordy, z których większość przetrwała do dziś, m.in. najskuteczniejszego zawodnika w historii (365 goli), najskuteczniejszego zawodnika w


Question: kto posługuje się echolokacją?

Answer: Metoda stosowana przez niektóre zwierzęta (nietoperze, walenie, niektóre ryjówkowate, tenrekowate i ptaki) do nawigacji, wykrywania i chwytania zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej.

Context: Echolokacja – system określania położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego. Metoda stosowana przez niektóre zwierzęta (nietoperze, walenie, niektóre ryjówkowate, tenrekowate i ptaki) do nawigacji, wykrywania i chwytania zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej. Znane są również przypadki wykorzystania echolokacji przez ludzi, głównie niewidomych. Urządzenie stosujące echolokację w nawigacji morskiej to echosonda lub sonar. Termin "echolokacja" wprowadził w 1944 Donald Griffin, amerykański zoolog zajmujący się badaniem nietoperzy. U nietoperzy występuje „klaskanie językiem” co wydaje echo, które jest odbierane potem przez uszy ssaka. == Zasada działania == Korzystający z echolokacji wytwarza krótkotrwały dźwięk o wysokiej częstotliwości, a następnie odbiera fale odbite od przeszkód. Na podstawie kierunku, czasu powrotu, natężenia powracającego dźwięku, określany jest kierunek, odległość i wielkość


Question: kiedy powstała piosenka biały miś?

Answer: Piosenka napisana prawdopodobnie przez Jana „Poldka” Tarkę w Gdańsku w 1959 roku

Context: Biały miś – kojarzona z popularną w Polsce w latach 90. muzyką disco polo piosenka, będąca jednym z największych hitów muzycznych początku lat 90. XX wieku. Piosenka napisana prawdopodobnie przez Jana „Poldka” Tarkę w Gdańsku w 1959 roku dla ówczesnej sympatii, wykonywana później przez samego Tarkę w zespołach Badyle i Białe Kruki. Autorem słów do drugiej zwrotki piosenki jest Wiesław Chrzanowski, członek zespołu Badyle. Utwór nigdy nie został zarejestrowany w ZAiKS-ie, do rejestracji potrzebny jest prawomocny wyrok sądu. Pocztówkę dźwiękową i taśmę z nagraniem utworu z roku 1964 posiada Janusz Kreft, dawniej Idzik, który grał z Tarką w zespole Badyle. W latach 2006–2013 ukazało się kilka dziennikarskich materiałów opisujących, że piosenka została napisana przez podchorążego Mirosława Górskiego podczas pełnienia zasadniczej


Question: w jakim mieście toczy się akcja filmu rojst?

Answer: Akcja serialu rozgrywa się w niewymienionym z nazwy mieście wojewódzkim w zachodniej Polsce.

Context: Rojst – polski serial sensacyjno-kryminalny w reżyserii Jana Holoubka. Pierwsza seria, wyprodukowana przez Showmax oraz Studio Filmowe „Kadr”, emitowana była na platformie internetowej Showmax od 19 sierpnia 2018 do 14 września 2018, a od 21 grudnia 2019 dostępna jest na platformie Netflix. Druga seria, zatytułowana "Rojst ’97", została udostępniona w całości na Netfliksie 7 lipca 2021. == Opis fabuły == Akcja serialu rozgrywa się w niewymienionym z nazwy mieście wojewódzkim w zachodniej Polsce. Słowo rojst oznacza zbiorowisko roślinnych terenów podmokłych, występujące głównie na Litwie; miejsce podmokłe, niskie i bagniste. Tytułowym bagnem jest bowiem cały świat pokazany w serialu. Bohaterowie z różnych przyczyn grzęzną w paraliżującym ich życie systemie. Szara rzeczywistość przypomina podmokłe grzęzawisko – „im więcej nieprzemyślanych ruchów wykonujesz, tym


Question: jakie obowiązki miała królowa?

Answer: pełnią wiele obowiązków związanych z urzędem, reprezentacją i ceremoniałem dworskim.

Context: Monarchia brytyjska (ang. "Monarchy of the United Kingdom", także "British monarchy") – monarchia parlamentarna Wielkiej Brytanii oraz jej terytoriów zamorskich. Obecnie panujący, król Karol III, objął koronę 8 września 2022. Zarówno on, jak i członkowie jego najbliższej rodziny pełnią wiele obowiązków związanych z urzędem, reprezentacją i ceremoniałem dworskim. Karol III formalnie jest królem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, głową Kościoła anglikańskiego, Wspólnoty Brytyjskiej oraz zwierzchnikiem sił zbrojnych Zjednoczonego Królestwa, jednakże jak przystało na monarchę konstytucyjnego, król pełni funkcje bezpartyjne, ograniczone do nadawania odznaczeń, możliwości rozwiązania parlamentu i nominacji premiera. Choć ostateczna, zwierzchnia władza wykonawcza (nad władzą wykonawczą pełnioną przez rząd) jest w dalszym ciągu królewskim przywilejem, to w praktyce dotyczy ona tylko praw uchwalonych przez Parlament, czy też związanych z


Question: gdzie znajduje się siedziba uss kul?

Answer: w Lublinie

Context: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (łac. "Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II," skr. KUL, w latach 1918–1928 Uniwersytet Lubelski) – polski uniwersytet katolicki z siedzibą w Lublinie. Jest kościelną szkołą wyższą o pełnych prawach publicznych szkół wyższych. Najstarsza uczelnia Lublina i trzeci najstarszy funkcjonujący uniwersytet w Polsce. Został założony 27 lipca 1918 roku jako Uniwersytet Lubelski z inicjatywy ówczesnego rektora Akademii Duchownej w Petersburgu (powstałej w 1842 roku) ks. Idziego Radziszewskiego. Po wyrażeniu zgody na utworzenie uniwersytetu przez konferencję biskupów polskich w Warszawie z udziałem Achillesa Ratti (późniejszego papieża Piusa XI), uruchomiono naukę na wydziałach: Teologicznym, Prawa Kanonicznego, Prawa i Nauk Społeczno-Ekonomicznych oraz Nauk Humanistycznych. Pierwszym rektorem KUL został Radziszewski, a większość kadry uczelni stanowili wykładowcy Akademii, której ówczesny


Question: na czym polegają pierwsze piątki miesiąca?

Answer: forma kultu Serca Pana Jezusa w Kościele rzymskokatolickim, polegająca na szczególnej modlitwie do Serca Jezusowego w dziewięć kolejnych pierwszych piątków miesiąca.

Context: Pierwsze piątki – forma kultu Serca Pana Jezusa w Kościele rzymskokatolickim, polegająca na szczególnej modlitwie do Serca Jezusowego w dziewięć kolejnych pierwszych piątków miesiąca. == Warunki == Istotą i warunkiem pierwszych piątków jest przyjęcie Komunii świętej wynagradzającej Sercu Jezusowemu za grzechy swoje i całego świata. Zazwyczaj po takiej Mszy lub przed nią uroczyście odmawia się litanię do Najświętszego Serca Pana Jezusa. Jeżeli wierny nie jest w stanie łaski uświęcającej, powinien wcześniej przystąpić do sakramentu pokuty i pojednania. == Objawienie == Praktyka ta została objawiona św. Małgorzacie Marii Alacoque przez Chrystusa w 1673 roku. Zgodnie z objawieniem: Istotną sprawą jest przystąpienie do Komunii Świętej, pod warunkiem, że wierny jest w stanie łaski uświęcającej. Sakrament pojednania w tym dniu jest niekonieczny, jeżeli


Question: kto powołuje sędziego?

Answer: Prezydent RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa.

Context: Sędziów w Polsce powołuje od 1989 Prezydent RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. W Polsce pozycję ustrojową sędziów, ich prawa i obowiązki, zasady powoływania i odwoływania na stanowiska oraz wynagradzania regulują: * Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, * Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (), * Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (), * Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (), * Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych (), * Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (), * Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu (). Do podstawowych


Question: kiedy miała miejsce rewolucja neolityczna?

Answer: latach ok. – 4000 p.n.e.

Context: Rewolucja neolityczna – proces przechodzenia ludzkości od łowiectwa-zbieractwa i koczownictwa do produkcji żywności, czyli rolnictwa i hodowli, oraz do osiadłego trybu życia, trwający w naszym kręgu cywilizacyjnym w latach ok. – 4000 p.n.e. Rewolucja neolityczna rozpoczęła się na obszarze tzw. Żyznego Półksiężyca na Bliskim Wschodzie, gdzie występowali dzicy przodkowie wielu współczesnych roślin uprawnych i zwierząt hodowlanych. Nowe umiejętności rozprzestrzeniły się na zachód, południe i wschód – do Europy, Afryki i Azji Południowej. W kilku innych miejscach globu (Azja Wschodnia, niektóre rejony Ameryki, Nowa Gwinea) rolnictwo, a niekiedy i hodowla zwierząt, rozwinęły się niezależnie . Na Bliskim Wschodzie, początek tego procesu zbiegł się w czasie z nastaniem neolitu, zwanego wcześniej "epoką kamienia gładzonego". Nowe efektywne sposoby pozyskiwania żywności spowodowały znaczny wzrost


Question: czyją córką jest ania rusowicz?

Answer: jest córką Ady Rusowicz i Wojciecha Kordy (wł. Wojciecha Kędziory).

Context: Anna Sandra Rusowicz (ur. 28 marca 1983 jako Anna Sandra Kędziora) – polska piosenkarka. W latach 2005–2007 wokalistka zespołu Dezire, z którym wydała album studyjny pt. "Pięć smaków" (2005). W latach 2009–2011 wokalistka zespołu IKA, który założyła z mężem, Hubertem Gasiulem. Od 2011 artystka solowa, wydała cztery albumy studyjne: "Mój Big-Bit" (2011), "Genesis" (2013), "Retronarodzenie" (2016) i "Przebudzenie" (2019). Od 2017 wokalistka własnego zespołu niXes, z którym wydała album studyjny, również zatytułowany "niXes" (2017). Czterokrotna laureatka nagrody Fryderyka oraz Superjedynki. == Wczesne lata == Urodziła się w rodzinie o tradycjach muzycznych, jest córką Ady Rusowicz i Wojciecha Kordy (wł. Wojciecha Kędziory). Gdy miała siedem lat, jej matka zginęła w wypadku samochodowym pod Poznaniem. Wtedy jej ojciec zamieszkał z 13-letnim synem


Question: kto pisał teksty do piosenek krawczyka?

Answer: Jerzy Dąbrowski.

Context: Krawczyka wśród słuchaczy, którzy nadal chętnie kupowali jego płyty, a w 1979 uhonorowali go nagrodą „Indywidualność estradowa roku” na Międzynarodowej Wiośnie Estradowej w Poznaniu oraz tłumnie przychodzili na jego koncerty w Sali Kongresowej w Warszawie, gdzie zagrał po dwa koncerty dziennie przez tydzień. Pod koniec lat 70. rozpoczął współpracę z Jarosławem Kukulskim, który skomponował dla niego piosenkę „To, co dał nam świat”. Włączył do swego repertuaru jeszcze inne kompozycje Kukulskiego, w tym utwór „Już nie obejrzę się”, piosenkę z filmu "Diabelskie szczęście" oraz „Ursynów Cię wita” do filmu dokumentalnego Wytwórnię Filmów Dokumentalnych i Fabularnych "Skupisko", opowiadającego o rozbudowie warszawskiej dzielnicy Ursynów. W tym okresie teksty do piosenek pisał dla niego m.in. Jerzy Dąbrowski. W latach 70. występował również za granicą,


Question: jak daleki jest wszechswiat?

Answer: średnica widzialnego Wszechświata wynosi ok. 91–93 miliardów lat świetlnych (28×109 pc).

Context: ciemną materię i ciemną energię. === Rozmiar === Właściwa odległość – czyli taka odległość, jaką można pomierzyć w określonym czasie – między Ziemią a krawędzią widzialnego Wszechświata wynosi 46 miliardów lat świetlnych (14×109 pc), w związku z czym średnica widzialnego Wszechświata wynosi ok. 91–93 miliardów lat świetlnych (28×109 pc). Czas, w jakim światło pokonało drogę do krawędzi widzialnego Wszechświata od Wielkiego Wybuchu, jest bardzo przybliżony do wieku Wszechświata i wynosi 13,8 miliarda lat. Zgodnie z ogólną teorią względności przestrzeń może powiększać się z prędkością większą niż prędkość światła w próżni, w związku z czym możemy zobaczyć tylko niewielką część Wszechświata ze względu na ograniczenia nałożone przez prędkość światła w próżni. Ponieważ nie możemy obserwować przestrzeni poza granicami światła i promieniowania


Question: jaki silnik mial tarpan?

Answer: nowy krajowy silnik 4C90 o zapłonie samoczynnym.

Context: opracowano także konstrukcję jednoosiowej przyczepy bagażowej przystosowanej do Tarpana. Miała ona ładowność 400 kg, a do budowy jej skrzyni wykorzystano wytłoczki nadwozia Tarpana. W końcu kwietnia 1977 roku z taśmy montażowej FSR zjechał dziesięciotysięczny samochód Tarpan. W tym samym czasie w FSR zbudowano prototyp Tarpana wyposażonego w nowy krajowy silnik 4C90 o zapłonie samoczynnym. Ten czterocylindrowy silnik opracowano i wykonano w Wytwórni Silników Wysokoprężnych w Andrychowie. Przy objętości skokowej 2417 cm³ i stopniu sprężania 20,6 osiągał on moc 51,5 kW (70 KM) przy 4200 obr./min. Badano też Tarpany wyposażone w zespół napędowy pochodzący z Polskiego Fiata 125p 1500. Produkcja Tarpanów nadal wzrastała, w 1977 roku wykonano ich 5033 sztuk, a przykładowo w roku 1980 6011 sztuk. ; Dane techniczne samochodu


Question: gdzie kręcono mad max?

Answer: Zdjęcia do filmu kręcono w okolicach Melbourne

Context: Mad Max – australijski film z gatunku science-fiction z 1979 roku w reżyserii George’a Millera. Film ten to opowieść o upadku społeczeństwa, zabójstwie i zemście, którego akcja rozgrywa się w nieokreślonej przyszłości w Australii. Policjant Max Rockatansky zostaje uwikłany w spór z gangiem motocyklistów. Zdjęcia do filmu kręcono w okolicach Melbourne i trwały sześć tygodni. Film zapoczątkował serię kolejnych filmów o przygodach tytułowego bohatera: "Mad Max II" (1981), "Mad Max pod Kopułą Gromu" (1985) i reboot serii "Mad Max: Na drodze gniewu" (2015). == Fabuła == Akcja filmu osadzona jest w dystopijnym świecie. Tytułowy bohater, Max Rockatansky, jest policjantem w Mieście Słońca. Pewnego dnia w czasie pościgu prowadzonego przez Maksa ginie jeden z członków bandy motocyklistów - Night Rider. Jego


Question: jakie były przyczyny powstania listopadowego?

Answer: Główną przyczyną wybuchu powstania listopadowego było nieprzestrzeganie przez władców Imperium Rosyjskiego postanowień konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 roku.

Context: Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830–1831 – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, które wybuchło w nocy z 29 na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń). Po upadku powstania cesarz Mikołaj I Romanow wypowiedział słowa: "Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien, że nie będzie już Polaków". W Wojsku Polskim w rocznicę wybuchu powstania obchodzony jest Dzień Podchorążego. == Geneza == Główną przyczyną wybuchu powstania listopadowego było nieprzestrzeganie przez władców Imperium Rosyjskiego postanowień konstytucji Królestwa Polskiego z 1815 roku. Aleksander I w 1819 roku zniósł wolność prasy i wprowadził cenzurę prewencyjną. W roku 1821 zawieszono wolność zgromadzeń i zakazano działalności


Question: kto śpiewa piosenkę power of love?

Answer: amerykańskiej grupy Huey Lewis and the News

Context: The Power of Love – piosenka amerykańskiej grupy Huey Lewis and the News z 1985 r. nagrana na potrzeby filmu "Powrót do przyszłości". Utwór wydano na singlu, który przez 2 tygodnie był na 1. miejscu listy przebojów Hot 100 magazynu „Billboard”, a na brytyjskiej liście przebojów zajął 9. pozycję. Kompozycję nominowano do Oscara w kategorii najlepsza oryginalna piosenka filmowa. == Wykorzystanie == W filmie "Powrót do przyszłości" piosenka jest odtwarzana na początku filmu, gdy główny bohater Marty McFly jedzie deskorolką do szkoły. Później wykonuje ją razem ze swoim zespołem w hard rockowej wersji podczas szkolnego przesłuchania (jednego z sędziów gra tam Huey Lewis, który mówi mu, że grają za głośno). Potem utwór można jeszcze usłyszeń, gdy chłopak wraca do domu.


Question: jakie główne rzeki przepływają przez centralny okręg przemysłowy?

Answer: Sanu i Wisły

Context: przeludnieniem agrarnym i bezrobociem, a inwestycja ta była szansą na rozwój tych terenów. Początkowo COP miał być zlokalizowany tylko w widłach Sanu i Wisły, a więc na terenach najbardziej oddalonych od granicy z Niemcami i ze Związkiem Radzieckim, a od południa osłoniętych łańcuchem Karpat. Potem jednak strefa COP została powiększona o przyległe tereny ówczesnych województw: kieleckiego, lubelskiego, lwowskiego i krakowskiego. Centralny Okręg Przemysłowy obejmował obszary obecnego województwa świętokrzyskiego, podkarpackiego, lubelskiego, małopolskiego oraz częściowo mazowieckiego (Radom). Zgodnie z potrzebami obronności kraju plany zakładały budowę nowych bądź modernizację już istniejących zakładów przemysłu zbrojeniowego. Inwestycjom COP towarzyszyła rozbudowa infrastruktury komunikacyjnej i energetycznej. COP obejmował ponad 15% terytorium kraju zamieszkane przez 18% ludności. Łącznie obszar ten liczył ok. 60 tys. km² i blisko 6


Question: kim była hanna krall?

Answer: polska pisarka i dziennikarka.

Context: Hanna Krall-Szperkowicz, właściwie Hanna Szperkowicz (ur. 20 maja 1935 lub 1937 w Warszawie) – polska pisarka i dziennikarka. == Życiorys == Urodziła się w Warszawie w żydowskiej rodzinie urzędników, jako córka Salomona Kralla i Felicji Jadwigi z domu Reichold. Dzieciństwo spędziła w Lublinie. Podczas II wojny światowej z rąk niemieckich zginęło wielu członków jej najbliższej rodziny, w tym ojciec. Wojnę przeżyła tylko dlatego, że była ukrywana przez Polaków. Holocaust i losy Żydów polskich z czasem stały się głównym tematem jej twórczości. Po wojnie przebywała w domu dziecka w Otwocku. Ukończyła dziennikarstwo na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1955 pracowała w redakcji „Życia Warszawy”, od 1969 do 1981 w „Polityce”, której korespondentem w ZSRR była w latach 1966–1969. Reportaże z ZSRR wydała w


Question: w jakim zespole grał finn wolfhard?

Answer: Od 2017 roku do listopada 2019 roku był wokalistą i gitarzystą indierockowego zespołu Calpurnia.

Context: Finn Wolfhard (ur. 23 grudnia 2002 w Vancouver) – kanadyjski aktor telewizyjny, filmowy i dubbingowy, muzyk, scenarzysta oraz reżyser. Od 2016 roku wciela się w rolę Mike’a Wheelera w serialu "Stranger Things". Grał również Richiego w pierwszej i drugiej części filmowej adaptacji książki Stephena Kinga "To". Zagrał młodego Borisa w ekranizacji książki Donny Tartt "Szczygieł" (2019), Milesa w filmie Florii Sigismondi "Guwernantka" (2020) oraz Trevora w filmie Jasona Reitmana "Pogromcy duchów. Dziedzictwo". W 2020 roku zadebiutował jako reżyser i scenarzysta krótkometrażowym filmem "Night Shifts". Od 2017 roku do listopada 2019 roku był wokalistą i gitarzystą indierockowego zespołu Calpurnia. Obecnie jest członkiem zespołu The Aubreys. == Biografia == === Wczesne lata === Wolfhard urodził się 23 grudnia 2002 roku w Vancouver


Question: kto zastępował króla w czasie bezkrólewia?

Answer: Interrex, osoba zastępująca króla w okresie bezkrólewia

Context: Interrex, osoba zastępująca króla w okresie bezkrólewia (łac. "inter" – między, "rex" – król) – określenie stosowane w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w odniesieniu do regenta państwa. Stanowisko to wzorowane było na urzędzie interrexa, wyłanianego przez senat rzymski w czasie bezkrólewia. Interrex był najwyższym dostojnikiem państwowym sprawującym niektóre funkcje monarsze w czasie bezkrólewia. W Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1572–1764 był nim każdorazowo prymas Polski, którego z ważnych przyczyn mógł zastąpić tylko wyznaczony przez niego inny dostojnik kościelny (zwyczajowo biskup kujawski, który sporadycznie używał tytułu "wiceprymasa"). Interrex reprezentował kraj w sprawach międzynarodowych i kierował administracją państwową. W wyjątkowych okolicznościach mógł decydować o wojnie. Przewodniczył i zwoływał zgromadzenia szlacheckie: konwokację i elekcję. Prymas zwoływał sejmiki ale tylko przedkonwokacyjne. Kierował wyborem króla, dokonywał


Question: ile wynosi długość równika?

Answer: 40 075 kilometrów.

Context: Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała. Równik Ziemi jest w przybliżeniu okręgiem wielkim kuli ziemskiej. Jest też jej najdłuższym równoleżnikiem. Jego szerokość geograficzna wynosi 0°. == Równik kuli ziemskiej == Równik kuli ziemskiej dzieli ją na dwie półkule: północną i południową, a jego długość wynosi 40 075 kilometrów.


Question: nad którą leży saragossa?

Answer: środkowym biegu Ebro.

Context: Saragossa () – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, w środkowym biegu Ebro. Stolica Aragonii, znana z mauretańskiego pałacu i barokowej katedry. == Etymologia == Obecna nazwa miasta pochodzi od łacińskiego "Caesaraugusta"; po zdobyciu miasta w VIII wieku Maurowie przekształcili ją na "Medina Albaida Sarakosta", a Hiszpanie po odbiciu miasta zmodyfikowali na "Zaragoza" (w języku kastylijskim i aragońskim). == Historia == * Osada założona przez Iberów o.k. 25 r. p.n.e. ("Salduba"), później kolonia rzymska ("Caesaraugusta") nazwana na cześć Cezara Oktawiana Augusta jego imieniem * Od V w. zajmowana kolejno przez Wandalów, Swewów i Wizygotów * Od 714 w rękach Maurów, w 778 oblegana przez Karola Wielkiego * Od 1039 stolica państwa muzułmańskiego, którym władała dynastia Beni-Kasim. Miasto było wówczas przystanią naukowców i


Question: gdzie pracował ebenezer scrooge?

Answer: właścicielem kantoru „Scrooge & Marley” w Londynie.

Context: Ebenezer Scrooge – postać fikcyjna, główny bohater opowiadania Charlesa Dickensa "Opowieść wigilijna" wydanego w 1843 roku. Scrooge jest zamkniętym w sobie skąpcem, nielubiącym ludzi i świąt Bożego Narodzenia. Podczas świąt Bożego Narodzenia przechodzi przemianę w czasie czterech kolejnych wizyt duchów: ducha Jakuba Marleya, ducha minionych świąt Bożego Narodzenia, ducha teraźniejszych świąt Bożego Narodzenia i ducha przyszłych świąt Bożego Narodzenia. Ebenezer Scrooge jest zgorzkniałym mężczyzną w podeszłym wieku, właścicielem kantoru „Scrooge & Marley” w Londynie. Jego były wspólnik, Jakub Marley, zmarł w wigilię Bożego Narodzenia 7 lat wcześniej. Scrooge jest chłodny, nieprzystępny i dba jedynie o swoje dochody, spędzając czas nad księgami rachunkowymi. Irytują go życzenia świąteczne, odrzuca zaproszenie do spędzenia świąt z rodziną swojego siostrzeńca. Wraca do swojego ciemnego i


Question: co symbolizuje flaga ukrainy?

Answer: Kolor błękitny, nawiązujący do barwy nieba, interpretowano jako symbol pokoju, a żółty, kolor zboża, jako symbol bogactwa ziemi.

Context: Flaga Ukrainy – jeden z symboli państwowych Ukrainy. Jest prostokątem podzielonym na dwa poziome pasy: niebieski i żółty. Kolor błękitny, nawiązujący do barwy nieba, interpretowano jako symbol pokoju, a żółty, kolor zboża, jako symbol bogactwa ziemi. == Historia == === Od średniowiecza do XIX w. === Barwy państwowe Ukrainy pochodzą z herbu Księstwa Halicko-Wołyńskiego, w którym żółty lew umieszczony był na ciemnoniebieskiej tarczy. Barwy te zostały najprawdopodobniej nadane przez Władysława Opolczyka, księcia opolskiego, który otrzymał stanowisko namiestnika z rąk węgierskich na Rusi Halickiej. Pod żółto-niebieskim sztandarem z wizerunkiem lwa wspinającego się na skałę walczył pułk ziemi lwowskiej w bitwie pod Grunwaldem. Flaga Księstwa Ruskiego, istniejącego przez rok w latach 1658–1659, przedstawiała prostokątny płat tkaniny o barwach żółtych i niebieskich, zakończony


Question: gdzie znajduje się stare miasto w zamościu?

Answer: Osiedle Stare Miasto w Zamościu – jedna z szesnastu dzielnic (jednostek), na jakie podzielone jest miasto Zamość. Znajduje się w centrum miasta

Context: Osiedle Stare Miasto w Zamościu – jedna z szesnastu dzielnic (jednostek), na jakie podzielone jest miasto Zamość. Znajduje się w centrum miasta i graniczy z: * Os. Planty (od wschodu) * Os. Promyk i Os. Zamczysko (od południa, granica biegnie: linią kolejową i rzeką Łabuńką) * Os. Karolówka i Os. Janowice (od zachodu, granica biegnie: rzeką Łabuńką) * Os. Orzeszkowej-Reymonta (od północy, granica biegnie m.in. ulicami: Sadowa i Studzienna). Poza zabytkowym Starym Miastem dzielnica ta obejmuje także tereny położone na zachód, wśród których można wyróżnić jedno odrębne osiedle z zabudową jednorodzinną: * osiedle Podgroble – pomiędzy ulicami: Królowej Jadwigi, Podgroble, Podleśna. Jest to również jedna ze starszych części miasta, przez długi okres bardzo niewielka osada (już od XVII w.), dopiero


Question: kiedy odbyła się bitwa pod grunwaldem?

Answer: 15 lipca 1410 roku

Context: Bitwa pod Grunwaldem (zwana w języku niemieckim pierwszą bitwą pod Tannenbergiem "„Schlacht bei Tannenberg”", a w języku litewskim bitwą pod Żalgirisem "„Žalgirio mūšis”") – jedna z największych bitew w historii średniowiecznej Europy (pod względem liczby uczestników), stoczona na polach pod Grunwaldem 15 lipca 1410 roku, w czasie trwania wielkiej wojny między siłami zakonu krzyżackiego, wspomaganego przez rycerstwo zachodnioeuropejskie (głównie z Czech, z wielu księstw śląskich, z Pomorza Zachodniego i z pozostałych państw Świętego Cesarstwa Rzymskiego) oraz Prusów i chorągwiami prywatnymi (między innymi chorągiew z Nowogrodu Wielkiego księcia Lingwena Semena), pod dowództwem króla Polski Władysława II Jagiełły i wielkiego księcia litewskiego Witolda. Bitwa ta zakończyła się zwycięstwem wojsk polsko-litewskich i pogromem sił krzyżackich, nie została jednak wykorzystana do całkowitego zniszczenia zakonu.


Question: który pierwiastek chemiczny został odkryty najwcześniej?

Answer: neptun

Context: Odkrycia nowych pierwiastków chemicznych w czasie i po II wojnie światowej związane były z rozwojem technik fizyki jądrowej, zwłaszcza z możliwością przeprowadzania reakcji jądrowych na skutek bombardowania jąder atomowych cząstkami rozpędzanymi w akceleratorach. Do początku 2010 r. otrzymano w ten sposób pierwiastki o liczbach atomowych od 93 do 118, które razem nazywane są transuranowcami. Badania te są bardzo kosztowne i prowadzone są głównie w trzech ośrodkach naukowych na świecie: * "Lawrence Berkeley National Laboratory" – w Kalifornii w Stanach Zjednoczonych, * Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej w Rosji, * Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Wixhausen – na przedmieściach Darmstadt w Niemczech. Pierwszym w ten sposób odkrytym pierwiastkiem był neptun (1940, Edwin Mattison McMillan i Philip Abelson, Berkeley). Pierwiastek o


Question: jaką rolę odegrał odyseusz w wojnie trojańskiej?

Answer: Według mitu był najprzebieglejszym z królów biorących udział w wojnie trojańskiej, autorem podstępu, dzięki któremu Grecy wygrali wojnę – konia trojańskiego.

Context: Odyseusz (Odys, Ulisses, gr. , Odysseús, ) – w mitologii greckiej król Itaki; bohater "Odysei" Homera. Uchodził za syna herosa Laertesa i jego małżonki Antyklei. Według mitu był najprzebieglejszym z królów biorących udział w wojnie trojańskiej, autorem podstępu, dzięki któremu Grecy wygrali wojnę – konia trojańskiego. W podróży powrotnej do Itaki przeżył wiele przygód. Powszechnie uważa się, że do końca pozostał wierny swej żonie Penelopie, co nie jest prawdą, gdyż zgodnie z treścią "Odysei" oraz mitologią grecko-rzymską miał potomstwo z czarodziejką Kirke oraz sypiał z zakochaną w nim nimfą Kalipso (córka Atlasa), która oferowała mu nieśmiertelność. Obok Heraklesa i Tezeusza jest najbardziej znanym bohaterem greckich mitów i legend. Synem Odyseusza był Telemach. == Pochodzenie == Podobnie jak w przypadku większości


Question: czyim synem był judasz iskariota?

Answer: synem Szymona Iskarioty (J 13,26)

Context: Judasz Iskariota ("Judasz" to grecka forma imienia Juda, "Iskariota" – hebr. אִישׁ־קְרִיּוֹת – mąż z Kariotu, dosłownie „mąż kariocki”) – jeden z apostołów, według przekazów Ewangelii synoptycznych wydał Jezusa Chrystusa w ręce Sanhedrynu (według Mateusza za trzydzieści srebrników), po czym – również według Mateusza – popełnił samobójstwo. Jeśli chodzi o genezę przydomku Iskariota, wysunięto trzy hipotezy: # pochodzi od miejsca pochodzenia Judasza – miasta Kariot (południowa Judea – Joz 15,25); pogląd ten potwierdza fakt, że Judasz był też nazywany synem Szymona Iskarioty (J 13,26); wedle tej opinii byłby jedynym z Dwunastu, który nie pochodził z Galilei, # związany jest ze słowem "sicarius", co znaczyłoby, że Judasz był związany z sykariuszami, skrajnym odłamem zelotów (pogląd odrzucany lub przyjmowany za najbardziej prawdopodobny),


Question: kiedy zlikwidowano kasy chorych?

Answer: kasy chorych zostały zlikwidowane dopiero w roku 1946.

Context: "„o ubezpieczeniu społecznem”" Na Górnym Śląsku kasy chorych zostały zlikwidowane dopiero w roku 1946. Po wojnie, po krótkim okresie dalszego współistnienia Ubezpieczalni i Górnośląskich Kas Chorych (ich liczba wynosiła łącznie 61), władze komunistyczne postanowiły je rozwiązać, przekazując ich kompetencje w całości do ZUS-u, a wyodrębnione finansowanie opieki medycznej bezpośrednio do budżetu państwa (poprzez odpowiednie środki celowe Ministerstwa Zdrowia). === Lata 1997–2003 === Konieczność przeprowadzenia reformy systemu finansowania oraz funkcjonowania opieki zdrowotnej w Polsce postulowano już od początku lat 90. XX wieku. Szczególnie trudna sytuacja finansowa budżetu państwa doby transformacji ustrojowych i gospodarczych wymuszała dyskusje na temat powrotu do ubezpieczeniowego (lub mieszanego) systemu finansowania służby zdrowia. Po wygranych przez koalicję AWS wyborach parlamentarnych w 1997 r. rząd Jerzego Buzka przystąpił do


Question: ile czołgów ma ukraina?

Answer: około 730 czołgów T-84, T-80, T-64.

Context: tysięcy pracowników cywilnych. W 2012 roku Siły Zbrojne Ukrainy liczyły około 139 tysięcy żołnierzy. Wyposażone są w około 730 czołgów T-84, T-80, T-64. Transportery opancerzone i BWP – do 2000 sztuk: BMP-1,2 BTR-60,70 i 80, MT-LB. 716 sztuk artylerii powyżej 100 mm wspierane przez ponad 80 śmigłowców bojowych i 160 samolotów bojowych. Marynarka wojenna liczy 22 okręty bojowe. W początkach 2014 roku Siły Zbrojne Ukrainy faktycznie liczyły 106 tys. osób (gdyż część etatów pozostawała nieobsadzonych). Zdaniem niektórych obserwatorów, po odliczeniu innych, niezbędnych rodzajów służby i strat osobowych na Krymie, latem 2014 r. Ukraina posiadała możliwość skierowania do walki, teoretycznie 38-39 tysięcy, a praktycznie 32-35 tysięcy żołnierzy. Wobec wystąpień prorosyjskich separatystów, do grudnia 2014 liczebność Sił Zbrojnych Ukrainy wzrosła do 232


Question: w wyniku podziału mejotycznego powstają?

Answer: 4 komórki haploidalne.

Context: skupisk chromosomów potomnych – wyodrębnienie się jąder potomnych, despiralizacja chromosomów do chromatyny. === Cytokineza === Następuje podział cytoplazmy. W rezultacie mejozy I tworzą się 2 komórki haploidalne (1n) o podwojonej liczbie materiału genetycznego (2c), a kolejny podział sprawia, że w wyniku całej mejozy z jednej komórki diploidalnej powstają 4 komórki haploidalne. == Znaczenie mejozy == Podczas mejozy powstaje komórka o zredukowanej liczbie chromosomów, dzięki czemu w procesie zapłodnienia zostaje odtworzona diploidalna komórka. Komórki haploidalne powstające po podziale posiadają nowe kombinacje genów. Wynika to z faktu, że do jąder potomnych wędrują przypadkowe chromosomy spośród chromosomów homologicznych (anafaza I), a poza tym w trakcie mejozy następuje również losowa wymiana części chromatyd chromosomów homologicznych pochodzących od obojga rodziców (crossing-over) świadcząca o zmienności genetycznej.


Question: kim jest dyplomata?

Answer: oficjalny przedstawiciel państwa za granicą,

Context: Dyplomata lub przedstawiciel dyplomatyczny (, , ) – oficjalny przedstawiciel państwa za granicą, czyli zatrudniony w dyplomacji. Państwo, które dyplomata reprezentuje, nazywamy "państwem wysyłającym", zaś państwo, w którym jest akredytowany – "państwem przyjmującym". Wszyscy przedstawiciele dyplomatyczni akredytowani w określonym państwie tworzą jego korpus dyplomatyczny. == Historia == Początki działalności, którą dziś nazywamy służbą zagraniczną, sięgają czasów starożytnych. Starożytna Grecja i Rzym posługiwały się wysłannikami w celu załatwienia konkretnych spraw, załagodzenia sporu, uzgodnienia umowy, itp. W Grecji nazywano ich "presbeis", zaś w Rzymie "oratores" lub "legati". Podstawowymi umiejętnościami, którymi musieli się oznaczać wysłannicy, były umiejętności krasomówcze oraz znajomość retoryki i erystyki. Rzym starożytny posiadał także szczególny rodzaj służby zagranicznej – "feciales". Wysyłano ich wtedy, gdy domagano się wyjaśnień i odszkodowania od


Question: kiedy zmarł papież?

Answer: Zmarł po zakończeniu Apelu Jasnogórskiego, w pierwszą sobotę miesiąca i wigilię Święta Miłosierdzia Bożego, w 9666. dniu swojego pontyfikatu.

Context: czasu miejscowego, a elektrokardiograf wyłączono po 20 minutach od tej chwili. Zmarł po zakończeniu Apelu Jasnogórskiego, w pierwszą sobotę miesiąca i wigilię Święta Miłosierdzia Bożego, w 9666. dniu swojego pontyfikatu. Informację o śmierci papieża podał na placu świętego Piotra abp Leonardo Sandri, mówiąc: "Najdrożsi bracia i siostry, o godz. 21.37 nasz ukochany Ojciec Święty powrócił do Domu Ojca. Módlmy się za niego". W ciągu ostatnich dwóch dni życia nieustannie towarzyszyli mu wierni z całego świata, śledząc na bieżąco wiadomości dochodzące z Watykanu oraz trwając na modlitwie w jego intencji. Po otrzymaniu zgody kardynała kamerlinga Eduarda Somalo 3 kwietnia 2005 zabalsamowane ciało Jana Pawła II umieszczono na katafalku, ubrano w ozdobne szaty papieskie i wystawiono na widok publiczny w Sali Klementyńskiej


Question: jaki jest polski alfabet?

Answer: Alfabet polski, abecadło (dawniej: "obiecadło", "obiecado") – alfabet dwuszeregowy oparty na alfabecie łacińskim używany do zapisu języka polskiego.

Context: Alfabet polski, abecadło (dawniej: "obiecadło", "obiecado") – alfabet dwuszeregowy oparty na alfabecie łacińskim używany do zapisu języka polskiego. == Litery == Oparty jest na piśmie łacińskim i składa się obecnie z 32 liter, z czego 9 ma znaki diakrytyczne. Każda litera może występować w formie majuskuły lub minuskuły, przy czym majuskuła litery "y" ("Y") występuje jedynie w wyjątkach, m.in. w zapożyczeniach i pisowni historycznej. Dodatkowo używane są litery "q", "v" i "x" w niektórych wyrazach pochodzenia obcego, czyli zapożyczonych bądź w pisowni historycznej. Litery te są też używane w szeregowaniu alfabetycznym wyrazów zgodnie z ich miejscem w alfabecie łacińskim. Z tych powodów litery te są niekiedy zaliczane do alfabetu polskiego, w takim przypadku alfabet polski liczy 35 liter. W poniższej


Question: ile jest ciemnej materii?

Answer: ciemna materia to ok. 27% bilansu masy-energii Wszechświata

Context: Ciemna materia (ang. "dark matter") – hipotetyczna materia nieemitująca i nieodbijająca promieniowania elektromagnetycznego. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawitacyjne. Według danych zebranych na podstawie obserwacji dużych struktur kosmicznych, interpretowanych w kategoriach równań Friedmana i metryki Friedmana-Lemaître'a-Robertsona-Walkera, ciemna materia to ok. 27% bilansu masy-energii Wszechświata, obok materii zwykłej (widzialnej) i dominującej ciemnej energii. Postulat istnienia ciemnej materii jest obecnie dominującym wytłumaczeniem obserwowanych anomalii w rotacji galaktyk oraz ruchu galaktyk w gromadach, ale nadal materia ta nie została odkryta, a jej natura pozostaje nieznana. Proponowane są także inne, obecnie mniej popularne teorie starające się wyjaśniać fakty obserwacyjne, takie jak zmodyfikowana dynamika newtonowska i inne teorie zmodyfikowanej grawitacji, między innymi grawitacja kwantowa czy kontrowersyjna teoria MiHsC. == Historia == W


Question: co to wiatromierz?

Answer: Anemometr, także wiatromierz – przyrząd służący do mierzenia prędkości ruchu gazów i cieczy, a zwłaszcza wiatru.

Context: Anemometr, także wiatromierz – przyrząd służący do mierzenia prędkości ruchu gazów i cieczy, a zwłaszcza wiatru. Niektóre anemometry wskazują również kierunek ruchu. Anemometr, który rejestruje graficznie prędkość lub kierunek wiatru, nazywa się anemografem. Obecnie anemografy są coraz częściej wspierane przez komputerowy zapis danych. Istnieją różne rodzaje anemometrów: * obrotowe (rotacyjne) – posiadają element ruchomy wprawiany w ruch przez wiatr ** wiatrakowe ** czaszowe – (przedstawiony na drugiej fotografii) na pionowej osi obrotu umieszczony jest krzyżak na ramionach którego umieszczone są półkuliste czasze. Szybkość obrotu układu jest proporcjonalna do prędkości wiatru. * wychyłowe – wiejący wiatr odchyla od pionu prostokątną płytkę. * ciśnieniowe – (rurka Pitota) wykorzystują zmianę ciśnienia w poruszającym się płynie * cieplne (elektryczne) – wykorzystują zmianę odbioru ciepła


Question: ile osób zginęło podczas ii wojny światowej?

Answer: ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda).

Context: II wojna światowa zebrała najobfitsze żniwo życia ludzkiego w historii świata. W ciągu 6 lat wojny zginęło ponad 60 milionów ludzi, co stanowiło około 3% całkowitej liczby ludności na świecie (ok. 2,3 miliarda). Poniższe tabele przedstawiają straty ludzkie poniesione przez poszczególne państwa. Liczba ofiar śmiertelnych jest szacunkowa i waha się w zależności od źródła, pomiędzy 50 milionami a ponad 80 milionami ofiar. Wyższa wartość – 80 milionów ofiar śmiertelnych zawiera także zmarłych w wyniku chorób i głodu związanych z konfliktem zbrojnym. Całkowita liczba zabitych cywilów wyniosła około 50–55 milionów ludzi, z czego 19–28 milionów zmarło w wyniku głodu i chorób. Całkowita liczba ofiar militarnych wynosiła 21–25 milionów, w tym około 5 milionów zmarłych w niewoli jeńców wojennych. Ostatnie badania naukowe


Question: dlaczego świetliki świecą?

Answer: Światło wytwarzane przez świetlika świętojańskiego powstaje w wyniku chemiluminescencji dzięki enzymowi lucyferazie.

Context: różnią się wyglądem. Samiec ma ok. 1 cm długości i jest uskrzydlony, podczas gdy przypominająca larwę samica osiąga długość 1,5–2 cm i nie jest uskrzydlona. Płeć żeńska ma na spodzie odwłoka narządy świetlne. Dorosłe osobniki żyją krótko i nie pobierają żadnego pokarmu. Świetliki nocami w lipcu latają poszukując samic, które siedząc na roślinach wabią świeceniem potencjalnych partnerów. Zapłodnione samice składają jaja do ziemi. == Rozwój == Larwy płci żeńskiej, które potrafią wytwarzać światło, przebywają na powierzchni ziemi, gdzie polują na ślimaki. Przed przepoczwarczeniem zimują dwukrotnie. == Świecenie == Światło wytwarzane przez świetlika świętojańskiego powstaje w wyniku chemiluminescencji dzięki enzymowi lucyferazie. Świetliki mogą dowolnie światło „włączać i wyłączać”. Światłu, które wytwarzają, nie towarzyszy ciepło, a więc ciało chrząszcza nie ulega nagrzaniu.


Question: kiedy zlikwidowano gimnazjum?

Answer: sierpnia 2019 roku

Context: sierpnia 2019 roku, w wyniku reformy systemu oświaty z 2017 roku, gimnazja zostały zlikwidowane, a od roku szkolnego 2017/2018 nowe roczniki nie były przyjmowane, rozpoczęto wygaszanie gimnazjów. Ostatnie roczniki klas w latach 2017–2019 były nazywane „oddziałami gimnazjalnymi”. == Historia == W starożytnej Grecji gimnazjon był najczęściej rodzajem parku wraz z budynkiem przeznaczonym do uprawiania ćwiczeń fizycznych. Z czasem stał się miejscem organizowania spotkań towarzyskich i prowadzenia dysput filozoficznych i naukowych. Od czasów Nerona instytucja tego rodzaju funkcjonowała także w starożytnym Rzymie. W epoce renesansu mianem gimnazjum zaczęto określać różnego rodzaju szkoły średnie, kształcące uczniów z nauk bardziej zaawansowanych niż znajomość abecadła i rachunków. Celem kształcenia był harmonijny rozwój zdolności ucznia w oparciu o spuściznę kulturową antyku poprzez studiowanie tekstów starożytnych


Question: w jakiej klasie jest komunia?

Answer: W Polsce wiek przyjęcia pierwszej komunii świętej jest obecnie ustalony na trzecią klasę szkoły podstawowej.

Context: przyjmujących i ich rodzin, lecz również dla całej wspólnoty parafialnej. W Polsce wiek przyjęcia pierwszej komunii świętej jest obecnie ustalony na trzecią klasę szkoły podstawowej. Istnieje także możliwość dopuszczenia do komunii św. dzieci młodszych. Św. Jan Paweł II pochwalał ten zwyczaj. Dzieci do tego dnia przygotowują się cały rok. W coraz większej liczbie parafii prowadzi się także program formacji duchowej rodziców tych dzieci, zwykle przez świeckich katechistów, przygotowywanych do tego zadania w Szkole Katechistów. W dniu uroczystości komunijnej dzieci ubierane są bardzo elegancko. Przed I komunią świętą wymagana jest zawsze spowiedź dziecka. == Historia == W starożytności komunia św. była po raz pierwszy udzielana zaraz po przyjęciu chrztu, nawet niemowlętom (pod postacią wina). Praktyka ta jest kontynuowana w Kościołach wschodnich.


Question: z kim jezdzil kubica?

Answer: Witalij Pietrow

Context: po pierwszym etapie był trzeci w klasyfikacji generalnej, jednak z powodu problemów z pompą paliwową nie ukończył go. W trakcie sezonu 2010 także wziął udział w kilku rajdach w barwach Renault. ==== 2010 ==== W sezonie 2010 Kubica jeździł bolidem Renault R30, a jego partnerem zespołowym został Witalij Pietrow. Przed sezonem zespół ten wymienił w całości swój skład kierowców wyścigowych. Został opuszczony przez głównych sponsorów po aferze crashgate, pozostał jednak w Formule 1 po nawiązaniu współpracy ze spółką Genii Capital. W sezonie 2010 doszło do kolejnych zmian w regulaminie Mistrzostw Świata – przede wszystkim zakazano tankowania w trakcie wyścigu i zmieniono system punktacji. 14 marca 2010 Kubica wystartował w Grand Prix Bahrajnu, swoim pierwszym wyścigu w barwach Renault F1. Dzień


Question: kto skomponował muzykę do star wars?

Answer: John Towner Williams

Context: John Towner Williams (ur. 8 lutego 1932 w Nowym Jorku) – amerykański kompozytor, głównie muzyki filmowej, dyrygent i pianista. Stworzył muzykę do ponad stu filmów. W początkach swojej działalności tworzył głównie muzykę do seriali telewizyjnych. Później pojawiło się wiele produkcji, do których Williams skomponował muzykę m.in. "Szczęki", a następnie "Gwiezdne wojny". Napisał także muzykę do trzech pierwszych części ekranizacji książek o Harrym Potterze. Otrzymał 53 nominacje do Oscara, a laureatem tej nagrody został pięciokrotnie (za muzykę do filmów: "Lista Schindlera", "Szczęki", "E.T.", "Gwiezdne wojny, część IV: Nowa nadzieja" oraz adaptację musicalu "Skrzypek na dachu"). Otrzymał także wiele innych prestiżowych nagród, m.in. Saturna oraz dwadzieścia cztery statuetki Grammy, cztery Złote Globy czy siedem nagród BAFTA. W 2009 został odznaczony przez ówczesnego


Question: kto rzadzil w 2006?

Answer: Rząd Jarosława Kaczyńskiego

Context: Rząd Jarosława Kaczyńskiego – Rada Ministrów pod kierownictwem premiera Jarosława Kaczyńskiego, powołana i zaprzysiężona 14 lipca 2006 przez prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Jarosław Kaczyński podał gabinet do dymisji 5 listopada 2007, czyniąc to dwukrotnie – przed prezydentem RP i na forum Sejmu w dniu pierwszego posiedzenia Sejmu VI kadencji. Dymisja została przyjęta i Rada Ministrów pełniła obowiązki do czasu zaprzysiężenia nowego składu Rady Ministrów 16 listopada 2007. Rada Ministrów Jarosława Kaczyńskiego kontynuowała politykę rządu Kazimierza Marcinkiewicza; na stanowiskach ministerialnych nie dokonano większych zmian. == Wotum zaufania == 19 lipca 2006 rząd, po wygłoszeniu przez Jarosława Kaczyńskiego exposé, otrzymał od Sejmu wotum zaufania. Za jego udzieleniem głosowało 240 posłów, przeciw opowiedziało się 205. Nikt nie wstrzymał się od głosu. Większość bezwzględna


Question: ile jest oficjalnych języków w unii europejskiej?

Answer: 24 języki

Context: Na terenie Unii Europejskiej 24 języki mają status języka oficjalnego. W 2007 roku taki status uzyskał język irlandzki, który w samej Irlandii został praktycznie wyparty przez angielski. . Z dniem 1 lipca 2013 roku status języka oficjalnego otrzymał język chorwacki wraz z przystąpieniem Chorwacji do Unii Europejskiej. == Oficjalne języki Unii Europejskiej == Według liczby użytkowników: == Znajomość języków w krajach Unii Europejskiej == Źródło: Komisja Europejska == Komunikacja wewnątrz europejskich organów == Większość języków indoeuropejskich, na które silnie wpłynęła łacina, w odmianie pisanej jest łatwiej zrozumiała dla ich użytkowników niż oficjalnie nazywany w Chinach jednym językiem język chiński, który posiada około 900 odmian i dialektów. Często zresztą określanie jakiegoś języka jest kwestią polityczną, na przykład w krajach byłej Jugosławii


Question: gdzie leży kostaryka?

Answer: państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym.

Context: Kostaryka ("Costa Rica", hiszp. dosł. ‘bogate wybrzeże’, Republika Kostaryki – "República de Costa Rica") – państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą – 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km. == Geografia == Kostaryka to kraj wyżynno-górzysty, położony w strefie aktywności sejsmicznej. Znajdują się tu także liczne wulkany, niektóre aktywne. Niziny występują jedynie na wybrzeżach oraz w dolinach większych rzek: San Juan, Tempisque i Cañas. Przez środek kraju biegną trzy główne pasma górskie: Cordillera de Guanacaste (wulkan Miravalles, 2021 m n.p.m.), Cordillera Central (wulkany Irazú, 3432 m n.p.m. i Turrialba, 3421 m n.p.m.) oraz Cordillera de Talamanca z najwyższym


Question: kto wystąpił w obronie praw zbigniewa?

Answer: Rycerstwo, które opowiedziało się za Zbigniewem

Context: == === Akt legitymizacji === Konsekwencją działań palatyna było zorganizowanie obozu opozycyjnego, który skierowano przeciw niemu. Opozycjoniści (spisek śląskich możnych) porwali i sprowadzili w 1093 Zbigniewa do ojczyzny. Schronienia pierworodnemu udzielił kasztelan wrocławski Magnus. Książę Władysław uznał to za jawny bunt. Na Śląsk ruszył wraz z posiłkami węgierskimi. Rycerstwo, które opowiedziało się za Zbigniewem, doprowadziło do zerwania rokowań z Sieciechem i Hermanem. Nielojalne zachowanie się węgierskiego rycerstwa, uprowadzenie palatyna i syna księcia Władysława – Bolesława – zmusiła władcę piastowskiego do uznania Zbigniewa, jako prawowitego następcę. Wydany w 1093 akt legitymizacji przyznawał starszemu synowi prawa pochodzenia i dziedziczenia tronu. Po ucieczce Sieciecha i Bolesława z niewoli na polecenie palatyna, zorganizowano wyprawę na Śląsk i Kujawy celem unieważnienia aktu legitymizacji. Kujawianie przyjęli


Question: o czym opowiada stary człowiek i morze?

Answer: traktuje o starym kubańskim rybaku Santiago, który walczy z wielką rybą, marlinem.

Context: Stary człowiek i morze − opowiadanie amerykańskiego pisarza Ernesta Hemingwaya, opublikowane w 1952 roku. Utwór napisał on podczas pobytu na Kubie w 1951 roku. Książka ta traktuje o starym kubańskim rybaku Santiago, który walczy z wielką rybą, marlinem. Ostatnie wielkie dzieło fabularne Hemingwaya. Opowiadanie odniosło natychmiastowy sukces i zostało uznane za jedno z najlepszych dzieł Hemingwaya. == Treść == Akcja opowiadania rozgrywa się w ciągu czterech wrześniowych dni, w okresie silnych huraganów na morzu, podczas których można złapać większe ryby niż zwykle. Stary kubański rybak Santiago, który od 84 dni nie złowił ryby, wyrusza na połów ryb. Chce udowodnić, że chociaż jest stary, to nie jest bezużytecznym i kiepskim rybakiem. W przygotowaniach do wyprawy pomaga mu kilkunastoletni Manolin. Santiago zabiera


Question: kiedy rozpoczęła się druga wojna światowa?

Answer: 1 września 1939 roku

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: skąd pochodzi kawa?

Answer: Pochodzi z Etiopii

Context: Kawa – napój sporządzany z palonych, a następnie zmielonych lub poddanych instantyzacji ziaren kawowca, zwykle podawany na gorąco. Pochodzi z Etiopii, w Europie pojawiła się około XVI wieku. Jedna z najpopularniejszych używek na świecie i główne źródło kofeiny. == Nazwa == Nazwa kawy pochodzi prawdopodobnie od arabskiego "kahwa". Do większości języków europejskich przeniknęła poprzez tureckie słowo "kahve" i utworzoną od niego włoską nazwę "caffè". Drugą prawdopodobną etymologią nazwy "kawa" jest nazwa etiopskiego miasta Kaffa, dziś – Kefa. W Polsce pojawiła się po bitwie pod Wiedniem w 1683 w formie tureckiej. Wcześniej znana była regionalnie, np. w Kamieńcu Podolskim, gdzie dla wojsk osmańskich otwarto po zajęciu przez nie miasta kawiarnie, polscy mieszkańcy Kamieńca mogli wówczas zapoznać się z kawą i kawiarnią.


Question: gdzie żyją pandy?

Answer: Europa * Edinburgh Zoo, Edynburg (samiec Yang Guang oraz samica Tian Tian) * Pairi Daiza, Brugelette (samiec Xing Hui oraz samica Hao Hao) * Tiergarten Schönbrunn, Wiedeń (dwa samce: Long Hui, Fu Bao oraz samica Yang Yang) * ZooParc de Beauval, Saint-Aignan w pobliżu Tours (samiec Yuan Zi oraz samica Huan Huan) * Zoo Aquarium de Madrid, Madryt (dwa samce: Bing Xing, Xing Bao oraz samica Hua Zuiba) ; Ameryka Północna * Toronto Zoo, Toronto (samiec Da Mao oraz samica Er Shun) * US National Zoo, Waszyngton (samiec Tian Tian, oraz dwie samice: Mei Xiang, Bao Bao) * Memphis Zoo, Memphis (samiec Le Le oraz samica Ya Ya) * Zoo Atlanta, Atlanta (samiec Yang Yang oraz trzy

Context: żyją pandy wielkie Europa * Edinburgh Zoo, Edynburg (samiec Yang Guang oraz samica Tian Tian) * Pairi Daiza, Brugelette (samiec Xing Hui oraz samica Hao Hao) * Tiergarten Schönbrunn, Wiedeń (dwa samce: Long Hui, Fu Bao oraz samica Yang Yang) * ZooParc de Beauval, Saint-Aignan w pobliżu Tours (samiec Yuan Zi oraz samica Huan Huan) * Zoo Aquarium de Madrid, Madryt (dwa samce: Bing Xing, Xing Bao oraz samica Hua Zuiba) ; Ameryka Północna * Toronto Zoo, Toronto (samiec Da Mao oraz samica Er Shun) * US National Zoo, Waszyngton (samiec Tian Tian, oraz dwie samice: Mei Xiang, Bao Bao) * Memphis Zoo, Memphis (samiec Le Le oraz samica Ya Ya) * Zoo Atlanta, Atlanta (samiec Yang Yang oraz trzy


Question: ile dni trwała obrona westerplatte?

Answer: 7 dni

Context: rkm i 8 lkm. Żołnierze dysponowali ok. 160 karabinami, ok. 40 pistoletami i około tysiącem granatów. Zapasy żywności mogły wystarczyć na miesiąc. Według planów Westerplatte miało bronić się przez dwanaście godzin, a w rzeczywistości broniło się aż 7 dni. Placówka składała się z 5 betonowych, wzmocnionych wartowni i przystosowanych do obrony, wzmocnionych, najnowocześniejszych wówczas w Polsce koszar. W sierpniu, w obliczu mnożących się prowokacji niemieckich i wobec groźby wybuchu wojny, na terenie Westerplatte wybudowano drewniano-ziemne umocnienia polowe stanowiące zewnętrzny pas obrony. Wykonano też zaporę przeciwczołgową, rzędy zasieków oraz wycięto niektóre drzewa i krzewy dla zapewnienia lepszej widoczności i pola ostrzału. By ukryć prace przed wzrokiem niemieckich obserwatorów, prowadzono je w nocy. === Siły niemieckie === Okrętami Kriegsmarine biorącymi udział w


Question: z ilu krajów składa się europa?

Answer: 46 państw

Context: Lista państw Europy – lista państw i terytoriów zależnych Europy. Na terenie Europy znajduje się 46 państw uznawanych na arenie międzynarodowej. Ponadto do Europy zalicza się siedem terytoriów zależnych Danii, Norwegii i Wielkiej Brytanii. W Europie funkcjonują również dwa państwa nieuznawane - Kosowo oraz Naddniestrze. Największym europejskim państwem jest Rosja (17 098 242 km²), natomiast największym państwem znajdującym się w całości na terytorium Europy jest Ukraina (603 550 km²). Najludniejszym państwem na kontynencie europejskim również jest Rosja (142 021 981 mieszkańców), a najludniejszym państwem położonym w całości w Europie są Niemcy (84 316 622 mieszkańców). Najmniejszym zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby ludności jest Watykan (0,44 km²; 825 mieszkańców). == Mapa polityczna == == Lista państw == == Lista


Question: w co był ubrany plastuś z piórnika tosi?

Answer: nosi małe, zielone, plastelinowe slipy.

Context: Plastuś – fikcyjna postać, znana z twórczości Marii Kownackiej (książek "Plastusiowy pamiętnik" i "Przygody Plastusia") oraz serii filmów animowanych. == Postać Plastusia == Jest maleńkim ludzikiem z plasteliny - całym pomarańczowym, nosi małe, zielone, plastelinowe slipy. Ulepiła go Tosia, mała dziewczynka uczęszczająca do pierwszej klasy. Plastuś ma duże pomarańczowe uszy i mały nosek przypominający kartofelek, mieszka w Tosinym piórniku wraz ze swoimi sąsiadami: Ołówkiem, Gumką Myszką, Stalówkami, Piórem, Scyzorykiem, Linijką i Kredkami.


Question: ile głosów poparcia musi mieć kandydat na prezydenta?

Answer: Prezydentem zostaje ten kandydat, który otrzyma ponad połowę wszystkich ważnie oddanych głosów.

Context: 35 lat, nie są pozbawieni praw wyborczych do Sejmu i zbiorą przynajmniej 100 tysięcy podpisów osób popierających ich kandydaturę. Czynne prawo wyborcze posiadają wszyscy pełnoletni obywatele Polski, również ci zamieszkali na stałe za granicą (od 2000 roku mogą głosować również w drugiej turze). == Procedura == Prezydentem zostaje ten kandydat, który otrzyma ponad połowę wszystkich ważnie oddanych głosów. Frekwencja wyborcza nie wpływa na ważność wyborów (trzeba dodać, iż w Polsce podczas wyborów prezydenckich jest ona najwyższa). W przypadku, gdy żaden z kandydatów nie otrzyma wymaganej liczby głosów, dwa tygodnie później odbywa się II tura głosowania, w której uczestniczą dwaj kandydaci z największą liczbą głosów z I tury. Dla zwycięstwa w II turze wystarczy otrzymać więcej głosów niż inny kandydat. Jeżeli


Question: kiedy zmarł aleksy dawidowski?

Answer: Zmarł w szpitalu 30 marca.

Context: i wymagała natychmiastowej interwencji chirurgicznej. Dawidowski został przewieziony do Szpitala Dzieciątka Jezus przy ul. Nowogrodzkiej. Jego stan bardzo szybko się pogarszał, podczas operacji konieczne było wycięcie 6 metrów jelit. Zmarł w szpitalu 30 marca. Tego samego dnia w Szpitalu Wolskim przy ul. Płockiej 26 zmarł także Jan Bytnar „Rudy”. Maciej Aleksy Dawidowski został pochowany pod przybranym nazwiskiem Aleksego Czerwińskiego na cmentarzu Powązkowskim w grobie rodzinnym Zdanowiczów. Po wojnie jego ciało ekshumowano i przeniesiono do grobu Jana Bytnara w kwaterze Harcerskiego Batalionu Armii Krajowej „Zośka” (A-20-6-25) na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Ponowny pogrzeb odbył się 4 kwietnia 1946. == Ordery i odznaczenia == * Za bohaterską postawę wobec wroga i śmierć na posterunku rozkazem Komendanta Sił Zbrojnych w Kraju gen. Stefana


Question: gdzie odbywa się jarmark dominikański?

Answer: w Gdańsku na Głównym Mieście.

Context: Jarmark św. Dominika – cykliczna impreza handlowo-kulturalna, która co roku w sierpniu odbywa się w Gdańsku na Głównym Mieście. Jest to – obok Weihnachtsmarkt i Oktoberfest – największa tego typu impreza plenerowa w Europie. == Historia Jarmarku == Tradycja Jarmarku liczy ponad 750 lat, odkąd został on ustanowiony bullą papieską Aleksandra IV w 1260 roku na wniosek dominikanów. Stąd wywodzi się jego nazwa. Jarmark miał na celu nakłonienie wiernych do uczestnictwa we mszy odpustowej w dzień św. Dominika (wówczas 4 sierpnia), dzięki której można było otrzymać 100 dni zwolnienia z czyśćca. O godz. 12:00 rozbrzmiewały dzwony obwieszczające rozpoczęcie Jarmarku na placu Dominikańskim. Ludowy festyn pierwotnie służył nabożnym modłom i zabawie, a później przekształcił się w imprezę handlowo-kulturalną o dużym znaczeniu


Question: gdzie jest korpus?

Answer: Kwatera Główna Dowództwa 2 Korpusu Polskiego znajdowała się na północ od Imoli.

Context: Imolą. Kwatera Główna Dowództwa 2 Korpusu Polskiego znajdowała się na północ od Imoli. Tam zastał ją koniec działań zbrojnych we Włoszech. Na przełomie maja i czerwca korpus rozpoczął przedyslokowanie na południe Półwyspu Apenińskiego w rejon na południe od Ankony. Część oddziałów kwaterowała w namiotach polowych. Dowództwo korpusu rozlokowało się w Porto San Giorgio. Dopiero jesienią 1945 większość żołnierzy skoszarowano w budynkach murowanych. Do skoszarowania wykorzystywano budynki użyteczności publicznej. Powszechnie wykorzystywano również koszary włoskie i poniemieckie. Oficerowie zazwyczaj wynajmowali kwatery prywatne. W dniach 23-24 października 1946 kwaterę główną przeniesiono do Ankony, gdzie pozostała do końca pobytu korpusu we Włoszech. Oddziały i jednostki korpuśne rozmieszczone były na terenie niemal całego Półwyspu Apenińskiego. Większość sił korpus utrzymywał w środkowej i południowej części kraju.


Question: nad jakim morzem leży grecja?

Answer: Morze Jońskie od zachodu, Morze Śródziemne od południa, Morze Egejskie od wschodu i Morze Kreteńskie od północnej strony wyspy Kreta

Context: Grecja – to kraj o urozmaiconej powierzchni leżący w Europie Południowej, a dokładnie jej południowo-wschodniej części. Grecja zajmuje południową część Półwyspu Bałkańskiego. Z trzech stron oblewają ją morza (Morze Jońskie od zachodu, Morze Śródziemne od południa, Morze Egejskie od wschodu i Morze Kreteńskie od północnej strony wyspy Kreta). == Powierzchnia i granice == Powierzchnia – całkowita 131 990 km², a bez wysp 106 990 km² Skrajne punkty: północny 41°45'N, południowy 34°58'N, zachodni 19°22'E, wschodni 41°45'E. Rozciągłość południkowa wynosi 800 km, zaś równoleżnikowa 560 km. Kontynentalna część Grecji to obszar o wymiarach 530 (południkowa) na 280 (równoleżnikowa). Grecja graniczy z następującymi państwami: * Albania – 282 km * Bułgaria – 494 km * Macedonia Północna – 238 km * Turcja –


Question: ile parków jest w warszawie?

Answer: Na obszarze Warszawy znajduje się 88 parków

Context: właściciela gruntów, na których się znajdują, albo są to nazwy upamiętniające postaci historyczne. Przyjęty przez podkomisję nazewnictwa Rady Warszawy sposób nazywania pomija stosowanie skrótu "im." ("imienia"), z wyjątkiem sytuacji, gdy park ma nazwę miejscową i drugą upamiętniającą osobę – "park Stefana Żeromskiego" (nie: "im. Stefana Żeromskiego"), ale: "park Skaryszewski im. Ignacego Jana Paderewskiego". === Parki === Na obszarze Warszawy znajduje się 88 parków o łącznej powierzchni ok. 930,2 ha. === Parki dydaktyczne === === Skwery === W Warszawie znajdują się 242 skwery i zieleńce o łącznej powierzchni 206,9 ha. == Rezerwaty przyrody == Na obszarze Warszawy znajduje się 12 rezerwatów przyrody * 2 leśne * 2 florystyczne * 2 faunistyczne * 6 krajobrazowych == Lasy == == Pozostałe rezerwaty ==


Question: kto był dyktatorem powstania listopadowego?

Answer: Chłopicki

Context: 1815 roku oraz Orderem św. Anny I klasy, a także Znakiem Honorowym w 1830 roku za 25 lat służby w Wojsku Polskim. == Dyktator powstania == W chwili wybuchu powstania listopadowego, w nocy z 29 na 30 listopada 1830, Chłopicki przebywał w teatrze i odmówił dołączenia do polskich powstańców. Jednak 3 grudnia 1830 przyjął zaproponowaną mu funkcję wodza naczelnego, a dwa dni później ogłosił się dyktatorem. Chłopicki nie wierzył w powodzenie powstania. Wspierany przez stronnictwo konserwatywne, sabotował działania ofensywne i opóźniał organizowanie wojska. Usiłował pertraktować z carem Mikołajem I, co ostatecznie nie przyniosło efektów, wobec carskiego żądania bezwarunkowej kapitulacji sił polskich. 17 stycznia 1831 złożył rezygnację z dyktatury. Pozostał jednak nieformalnym doradcą naczelnego wodza, księcia Michała Radziwiłła. Walczył 19 lutego


Question: czym był liberalizm ekonomiczny?

Answer: doktryna ekonomiczna opierająca się na wolności działalności gospodarczej w granicach prawa, wywodząca się z leseferyzmu.

Context: Liberalizm gospodarczy (liberalizm ekonomiczny) – doktryna ekonomiczna opierająca się na wolności działalności gospodarczej w granicach prawa, wywodząca się z leseferyzmu. Wychodzi z założenia, że każdy człowiek kieruje się zasadą korzyści materialnej. Doktryna liberalizmu gospodarczego ukształtowała się w Wielkiej Brytanii w XVII i XVIII w., a także XVIII-wiecznej Francji i Niemczech. Pierwszymi jej teoretykami byli m.in.: Dudley North, David Hume, Adam Smith, David Ricardo i Pierre Boisguillebert. Z bardziej znanych liberałów ekonomicznych wyróżnia się m.in.: J.S. Milla, Alfreda Marshalla, Ludwiga von Misesa, Friedricha von Hayeka. twórcę ordoliberalizmu Waltera Euckena oraz twórcę monetaryzmu Miltona Friedmana. Współcześnie idee liberalizmu gospodarczego są również rozwijane przez przedstawicieli m.in.: szkoły austriackiej, chicagowskiej, ekonomii podaży i nowej klasycznej makroekonomii. Na ideach tych jest oparta także niemiecka koncepcja


Question: z czego zbudowane są włosy?

Answer: z twardej, spoistej keratyny

Context: Włos – nitkowaty, zrogowaciały, wyspecjalizowany wytwór naskórka, występujący wyłącznie u ssaków, na powierzchni ich skóry, zbudowany z twardej, spoistej keratyny. W entomologii termin włosy lub włoski (łac. "comae", "pili", "chaetae") stosowany jest w odniesieniu do niektórych wytworów oskórka stawonogów, w tym do szczecinek ("saetae", "setae"). Włosy znajdują się na całej skórze, z wyjątkiem wewnętrznej strony dłoni, warg i podeszew. Włosy wyrastają z zagłębień skóry tworzących kanał, zwany mieszkiem włosowym, do którego podstawy przyczepiony jest mięsień przywłosowy. Do tego kanału uchodzą przewody gruczołów łojowych. Lejkowate ujście mieszka włosowego jest widoczne na skórze jako por. Owłosienie ciała zasadniczo pełni rolę termoregulacyjną i ochronną, jednak u człowieka tylko w ograniczonym zakresie. Zachowało się głównie na głowie, w dołach pachowych, na kończynach górnych i


Question: jakie dzieło leonarda da vinci znajduje się w polskich zbiorach?

Answer: Dama z gronostajem, Portret damy z gronostajem (zwyczajowo Dama z łasiczką)

Context: Dama z gronostajem, Portret damy z gronostajem (zwyczajowo Dama z łasiczką) (wł. Dama con l'ermellino) – obraz autorstwa Leonarda da Vinci namalowany około 1489 roku, wykonany w technice olejnej, z użyciem tempery, na desce orzechowej o wymiarach 54,7 na 40,3 cm. Przedstawia Cecylię Gallerani, kochankę księcia Ludwika Sforzy. Znajduje się w zbiorach Muzeum Książąt Czartoryskich w Krakowie. Jest jednym z najcenniejszych muzealiów i jedynym dziełem Leonarda da Vinci w Polsce. W 2011 podczas podróży po Europie został ubezpieczony na 300 mln euro. == Interpretacja == W czasie nabycia obrazu przez Czartoryskich nieznana była historia dzieła ani też tożsamość modelki. Obecność zwierzęcia uznano za naturalny, dekoracyjny element obrazu. Dopiero krytyczna analiza ikonografii w XX wieku dała najbardziej prawdopodobną interpretację dzieła. Trzymane


Question: jaką nazwę nosiła szabla papkina?

Answer: Artemiz

Context: Józef Papkin – postać literacka, bohater komedii "Zemsta" (1834) Aleksandra Fredry; najbardziej komiczna postać w utworze. == Wygląd i charakterystyka == Jest szczupły, niewysoki, wiotki. Dziwnie się ubiera: z francuska, z peruką, paraduje bez kontusza, w krótkich spodniach, kapeluszu, ze szpadą Artemizą przy boku i dwoma pistoletami pod pachą. Papkin jest kłamliwym, naiwnym, przebiegłym, gadatliwym, błazeńskim, tchórzliwym, impulsywnym samochwałą. == Opis == Józef jest szlachcicem o słabym rodowodzie. Mieszka tymczasowo w zamku Cześnika. Niezbyt imponującą historię rodziny nadrabia opowiadaniem kłamstw i bujd o swym życiu, w czym odbija się jego prawdziwe oblicze – dwulicowego chwalipięty, podszytego tchórzem. Sam o sobie mówi „Jestem Papkin, Lew północy”, co dowodzi o jego skłonności do pustych przechwałek. Jego nazwisko pochodzi od słowa "papka", co


Question: jak nazywa się prezydent węgier?

Answer: Katalin Novák

Context: Prezydent Węgier (węg. Magyarország köztársasági elnöke, államelnök, lub államfő) – głowa państwa Węgier. Urząd prezydenta jest w większości ceremonialny, jednak może on zawetować ustawę lub odesłać ją do Trybunału Konstytucyjnego. Jego wybór oraz obowiązki są ustalone na podstawie Artykułu 11 Konstytucji Węgier z 2011 roku. Obecnym prezydentem jest Katalin Novák, która objęła to stanowisko 10 maja 2022. == Wybory == Zgodnie z Konstytucją Węgier z 2011 roku prezydent jest wybierany przez Zgromadzenie Narodowe. Kadencja prezydenta trwa 5 lat, można ją powtórzyć jednokrotnie. === Kandydaci === Kandydatem w wyborach na prezydenta może być każdy , który przed dniem wyborów ukończy 35 lat. === Głosowanie === Wybory na prezydenta zarządza przewodniczący Zgromadzenia Narodowego. Zgodnie Konstytucją wybory prezydenckie muszą odbyć się w dzień


Question: kiedy wolny rzut?

Answer: po przewinieniu zawodnika (faulu, zagraniu ręką), czy też po spalonym sędzia zatrzymuje grę i każe ją wznowić drużynie poszkodowanej z miejsca, w którym popełniono wykroczenie.

Context: Rzut wolny – sytuacja w piłce nożnej, w której po przewinieniu zawodnika (faulu, zagraniu ręką), czy też po spalonym sędzia zatrzymuje grę i każe ją wznowić drużynie poszkodowanej z miejsca, w którym popełniono wykroczenie. Rozróżnia się rzut wolny pośredni, czyli taki, w którym piłka przed wpadnięciem do bramki musi mieć kontakt z innym zawodnikiem niż tylko z wykonawcą rzutu, i rzut bezpośredni – gdy wykonawca może od razu strzelać na bramkę przeciwnika. Najwięcej bramek w bistorii z rzutów wolnych strzelili (wegług różnych źródeł) Zico lub Juninho Pernambucano Rzut wolny pośredni Rzut wolny pośredni może zostać przyznany jeżeli: bramkarz przez czas dłuższy niż 6 sekund kontroluje piłkę we własnych rękach i nie pozbędzie się jej, bramkarz dotknie piłki rękami (we własnym


Question: z ilu liter składa się polski alfabet?

Answer: 32

Context: Alfabet polski, abecadło (dawniej: "obiecadło", "obiecado") – alfabet dwuszeregowy oparty na alfabecie łacińskim używany do zapisu języka polskiego. == Litery == Oparty jest na piśmie łacińskim i składa się obecnie z 32 liter, z czego 9 ma znaki diakrytyczne. Każda litera może występować w formie majuskuły lub minuskuły, przy czym majuskuła litery "y" ("Y") występuje jedynie w wyjątkach, m.in. w zapożyczeniach i pisowni historycznej. Dodatkowo używane są litery "q", "v" i "x" w niektórych wyrazach pochodzenia obcego, czyli zapożyczonych bądź w pisowni historycznej. Litery te są też używane w szeregowaniu alfabetycznym wyrazów zgodnie z ich miejscem w alfabecie łacińskim. Z tych powodów litery te są niekiedy zaliczane do alfabetu polskiego, w takim przypadku alfabet polski liczy 35 liter. W poniższej


Question: jakie narody zamieszkują rosję?

Answer: Rosjanie

Context: Rosjanie () – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię z Nadniestrzem oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech. Rosjanie są najliczniejszym narodem Europy i jednym z najbardziej licznych narodów świata, a ich liczbę szacuje się według różnych źródeł od 127 do 167 milionów. Zgodnie z rosyjskim powszechnym spisem ludności przeprowadzonym w 2010 roku Rosjanie są największą, tubylczą grupą etniczną Rosji, gdzie żyje ich ponad 111 mln (ok. 78%). Językiem ojczystym większości Rosjan jest język rosyjski, a religią dominującą jest prawosławie (ok. 75%). == Etymologia == Nazwa „Rosjanie” (, dosłownie „ruscy, Rusini”) pochodzi od słowa „Ruś”, którego etymologia


Question: kto został królem pod górą?

Answer: Dáin

Context: Dębową Tarczę Królestwa pod Górą, pośpieszył do Ereboru, gotów zbrojnie wspomóc krewniaka w konflikcie z ludźmi i elfami o bogactwa Smauga. W obliczu niespodziewanego ataku orków przyłączył się do wcześniejszych przeciwników i walczył w Bitwie Pięciu Armii. Po śmierci Thorina, który zginął w boju, Dáin został nowym Królem pod Górą, jako że był prawowitym spadkobiercą Durina. Sprawiedliwie podzielił się bogactwami smoka z ludźmi i elfami. Poznał przy tej okazji Bilba Bagginsa, jednego z kompanów Thorina. === Król pod Górą === Dáin okazał się znakomitym i mądrym monarchą. Za jego rządów nastąpił ponowny rozkwit Ereboru, a krasnoludowie żyli w wielkim dostatku. Utrzymywał on przyjaźń z królami Dale, następcami Barda I Łucznika. W 2989 roku niechętnie zezwolił Balinowi na wyprawę do Morii,


Question: na co przeznaczane są podatki?

Answer: Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych.

Context: Podatek – obowiązkowe świadczenie pieniężne pobierane przez związek publicznoprawny (państwo, jednostka samorządu terytorialnego) bez konkretnego, bezpośredniego świadczenia wzajemnego. Zebrane podatki są wykorzystywane na potrzeby realizacji zadań publicznych. Pieniądze z podatków trafiają do budżetu państwa lub samorządu terytorialnego, które dzięki temu mogą one inwestować w rozwój infrastruktury, wojska, policji, oświaty, służby zdrowia itp. Obecnie uznaje się, iż podatki są świadczeniami pieniężnymi, jednakże w historii znane są również podatki świadczone w innych niż pieniądz dobrach. Podatki dzielą się na: * bezpośrednie – nałożone na dochód lub majątek podatnika, np. podatek dochodowy, gruntowy, spadkowy; * pośrednie – nakładane na przedmiot spożycia, np. VAT, akcyza – ostatecznie płaci konsument. == Typy podatków == Klasyfikacja podatków według OECD: * podatki dochodowe ** podatek dochodowy od


Question: kiedy wynaleziono ruchome schody?

Answer: W 1892

Context: == Historia == === Na świecie === W 1892 pierwsze schody ruchome opatentował Jesse Reno, który w 1896 zbudował takie schody wzdłuż "Old Iron Pier" na Coney Island. Pasażerowie byli przewożeni na przenośniku taśmowym pod kątem 25 stopni. W 1897 angielskiej nazwy "escalator" po raz pierwszy użył Karol Seeberger. === W Polsce === Pierwsze schody ruchome w Polsce zostały zainstalowane na Górnym Śląsku pod koniec lat 30. XX w. Po II wojnie światowej pierwsze schody ruchome uruchomiono we Wrocławiu, w Spółdzielczym Domu Towarowym, późniejszym SDH Feniks, w 1946 roku. Były to ocalałe schody zamontowane w 1929 roku w ówczesnym Domu handlowym braci Barasch. Kolejne ruchome schody zostały otwarte na otwartej 22 lipca 1949 w Warszawie Trasie W-Z. Konstrukcja produkcji radzieckiego


Question: który papież zatwierdził podstawową strukturę modlitwy na różańcu?

Answer: św. Piusa V

Context: z Listem apostolskim "Rosarium Virginis Mariae" Jana Pawła II, odmawia się jedną z modlitw: * A: antyfona "Witaj Królowo" ("Salve Regina"), albo: * B: "Litania Loretańska do Najświętszej Maryi Panny" Na sam koniec odmawia się w intencjach Ojca Św.: 1 "Ojcze nasz" i 1 "Zdrowaś", celem zyskania odpustów nadanych przez Kościół katolicki. === Tradycyjny cykl różańcowy === Tradycyjny cykl różańcowy w formie zatwierdzonej przez św. Piusa V odpowiada porządkowi następstwa chronologicznego wydarzeń biblijnych. Papież Paweł VI, autor encykliki o kulcie maryjnym (1966), podkreślał, że układ złożony z 3 cykli (Narodzenie – Męka – Zmartwychwstanie): „oddaje schemat głoszenia wiary przez Zbawiciela i przedstawia raz jeszcze tajemnicę Chrystusa w ten sam sposób, w jaki czyni to św. Paweł w swym hymnie Listu


Question: kto zdobył pierwsze miejsce na eurowizji?

Answer: Lys Assia, reprezentantka Szwajcarii z piosenką „Refrain”.

Context: Zwycięzcy Konkursu Piosenki Eurowizji – zdobywcy pierwszego miejsca podczas corocznego Konkursu Piosenki Eurowizji, paneuropejskiego widowiska muzycznego organizowanego od 1956 przez Europejską Unię Nadawców (EBU). Laureatem konkursu zostaje reprezentacja kraju, który zdobywa największą liczbę punktów od innych państw. Na przestrzeni lat zwycięzcy wybierani byli za pomocą różnych metod głosowania. Konkurs wygrały łącznie 66 piosenki. Inauguracyjny, 1. Konkurs Piosenki Eurowizji wygrała Lys Assia, reprezentantka Szwajcarii z piosenką „Refrain”. Od 1956 zorganizowano 63 konkursy, a każdy koncert finałowy wygrywał jeden reprezentant, z wyjątkiem finału w 1969, kiedy to pierwsze miejsce z taką samą liczbą punktów zajęły cztery reprezentacje: Francji, Holandii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Krajem z największą liczbą siedmiu zwycięstw jest Irlandia i 1987 (z „Hold Me Now”), a w 1992 wygrał jako


Question: ile reniferów jest w zaprzęgu świętego mikołaja?

Answer: jednego z ośmiu pierwotnych reniferów Świętego Mikołaja

Context: jednego z ośmiu pierwotnych reniferów Świętego Mikołaja wymienionych w wierszu "A Visit from St. Nicholas". Rudolf urodził się ze świecącym czerwonym nosem, przez co stał się wyrzutkiem i obiektem docinek ze strony innych reniferów. Pewnego razu, noc wigilijna była tak mglista, że Mikołaj chciał zrezygnować ze swej corocznej podróży dookoła świata. Kiedy jednak zauważył Rudolfa, zdecydował, że jego nos będzie wyśmienitą lampą i oświetli mu drogę. Od tego czasu Rudolf jest stałym członkiem zaprzęgu Mikołaja i cieszy się szacunkiem innych reniferów. Historia Rudolfa stała się popularną bożonarodzeniową opowieścią, którą najczęściej przedstawia się w formie piosenki lub telewizyjnych programów. == Wygląd == W wierszu Moore’a nie ma szczegółowych opisów reniferów poza wzmianką, że są one „małe”. Ich wygląd w większości pokazują


Question: ile mistrzostw hiszpanii ma barcelona?

Answer: 26x

Context: m.in.: 5x Ligę Mistrzów, 26x Mistrzostwo Hiszpanii, 3x Klubowe Mistrzostwo Świata, 31x Puchar Hiszpanii, 4x Puchar Zdobywców Pucharów, 5x Superpuchar Europy i 14x Superpuchar Hiszpanii. FC Barcelona jest własnością 143 086 "socis" i posiada miliony kibiców na całym świecie, z których część zrzeszona jest w ok. 1270 oficjalnych "penyes" (fanklubach). Klub posiada m.in. następującą infrastrukturę: stadiony Camp Nou i Estadi Johan Cruyff, kompleks treningowy Ciutat Esportiva Joan Gamper, szkółkę piłkarską La Masia oraz halę sportową Palau Blaugrana. Poza sekcją piłkarską Barça prowadzi również profesjonalne sekcje koszykówki, piłki ręcznej, hokeju na rolkach i futsalu. Duma Katalonii posiada także drugą drużynę piłki nożnej, zespoły młodzieżowe i sekcje amatorskie. Jest jednym z trzech klubów, razem z Athletikiem Bilbao i Realem Madryt, które nieprzerwanie


Question: w jakim konkursie odyseusz pokonał zalotników?

Answer: Zadaniem, które musieli wykonać zawodnicy było strzelenie z łuku tak, by strzała przeleciała przez otwory w dwunastu toporach ustawionych w rzędzie.

Context: ogromne skały, czyniąc ją niedostępną. == Sytuacja na Itace == Podczas jego nieobecności na wyspie pojawili się zalotnicy ubiegający się o rękę Penelopy, przekonani o jego śmierci. Bez skrupułów wykorzystywali święte prawo gościnności, wyrządzając rozliczne szkody w majątku. Odyseusz, przybywszy za sprawą Ateny pod postacią żebraka, wziął udział w konkursie, w którym nagrodą miała być ręka jego żony (spisek ten był również jego autorstwa). Zadaniem, które musieli wykonać zawodnicy było strzelenie z łuku tak, by strzała przeleciała przez otwory w dwunastu toporach ustawionych w rzędzie. Okazało się jednak, że nikt z pozostałych konkurentów nie ma dość siły, by choćby naciągnąć łuk króla Itaki. Odyseusz jako jedyny strzelił perfekcyjnie, a następnie ujawnił swoją tożsamość i z pomocą syna wymordował wszystkich zalotników.


Question: jak nazywa się wódz kozacki?

Answer: Ataman

Context: Ataman, ukr. отаман ("wataman, vataman, otaman") – kozacki przywódca pełniący funkcje polityczne i wojskowe; także dowódca wojskowy oddzielnego pododdziału, mający władzę wojskową lub administracyjno-wojskową, względnie przywódca niezależnego od jakiejkolwiek władzy oddziału, niejednokrotnie o charakterze rozbójniczym. Na Siczy, w początkowym okresie jej istnienia, władzą najwyższą było „koło”, czyli zgromadzenie wszystkich Kozaków obecnych na miejscu. Eryk Lassota von Steblau (1550–1616), poseł cesarza Rudolfa II Habsburga, który spędził na Bazawłuku kilka tygodni latem 1594 roku, musiał odczytać listy cesarskie w kole, którym zarządzał wówczas ataman nazwiskiem Bohdan Mikoszyński. W okresie późniejszym – tj. w XVII wieku – rolę koła zajęła znacznie mniej demokratyczna Rada Kozacka. Miejscem jej obrad początkowo była Sicz, później zaś Perejasław lub Biała Cerkiew. Ataman był administratorem wybieranym przez radę


Question: jakie są cywilizacje starożytne?

Answer: Starożytny Egipt

Context: Starożytny Egipt (stegip. "Kemet", Czarna Ziemia) – wysoko rozwinięta cywilizacja starożytnego Bliskiego Wschodu położona w północno-wschodniej Afryce w dolinie i delcie Nilu (z oazami Pustyni Libijskiej włącznie). W okresie największego rozkwitu (Nowe Państwo) obejmująca swoim zasięgiem także Nubię (Kusz) oraz Punt na południu, Syropalestynę (Retenu) na północnych rubieżach azjatyckich, oraz tereny libijskie na północnym zachodzie. Historia Egiptu interesowała już samych starożytnych i nie przestała frapować badaczy okresów późniejszych. Wiek XIX przyniósł przełom w postaci odczytania pisma egipskiego (Jean-François Champollion, Ippolito Rosellini), co pozwoliło na odszyfrowanie inskrypcji oraz odtworzenie historii politycznej. Powszechne zainteresowanie społeczeństw dziewiętnastowiecznej Europy, informowanej na bieżąco o postępach prac dzięki dynamicznie rozwijającej się prasie, doprowadziło do serii ekspedycji badawczych o charakterze archeologicznym i w efekcie stworzenia podstaw dla


Question: co jest objęte akcyzą?

Answer: wyroby energetyczne i energia elektryczna, inne wyroby ropopochodne, napoje alkoholowe oraz alkohol etylowy, wyroby tytoniowe, samochody osobowe.

Context: Podatek akcyzowy w Polsce (akcyza w Polsce) – podatek pośredni, który reguluje ustawa o podatku akcyzowym (). W Polsce opodatkowaniem akcyzą podlegają: wyroby energetyczne i energia elektryczna, inne wyroby ropopochodne, napoje alkoholowe oraz alkohol etylowy, wyroby tytoniowe, samochody osobowe. W 2015 roku akcyza była drugim co do wielkości źródłem wpływów budżetowych. Producentem banderol akcyzowych na napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe oraz Systemu Informacji o Banderolach Akcyzowych jest Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych. == Podmiot opodatkowania == Podatnikiem akcyzy jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą, w tym podmiot: # nabywający lub posiadający wyroby akcyzowe znajdujące się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, jeżeli


Question: jaka emerytura dla olimpijczyka?

Answer: Wysokość emerytury olimpijskiej określana jest corocznie na podstawie kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej, pomnożonej przez 1,8.

Context: 40 lat, * nie uprawiają już czynnie sportu, * nie są karani za przestępstwo popełnione umyślnie. Wysokość emerytury olimpijskiej określana jest corocznie na podstawie kwoty bazowej dla członków korpusu służby cywilnej, pomnożonej przez 1,8. W 2010 wysokość świadczenia wynosiła 2483,77 zł miesięcznie, była to kwota brutto, od której sportowcy samodzielnie odprowadzali podatek. Świadczeniobiorcy nie płacili od niej składek do ZUS-u. W 2016 świadczenie zwolniono również z podatku dochodowego. W 2021 wysokość emerytury wynosiła 2844,74 zł netto.. W 2022 roku kwota wzrosła do 3657,52 zł netto. W 2009 emerytury olimpijskie otrzymywało 261 medalistów igrzysk olimpijskich oraz 198 medalistów igrzysk paraolimpijskich i igrzysk głuchych. Z kolei w 2015 emerytury olimpijskie pobierało 266 medalistów igrzysk olimpijskich, 241 paraolimpijczyków i 61 medalistów zawodów Przyjaźń-84.


Question: kiedy zdobyto konstantynopol?

Answer: we wtorek 29 maja 1453 roku

Context: Upadek Konstantynopola (, ) – we wtorek 29 maja 1453 roku wojska Imperium Osmańskiego zajęły Konstantynopol. Zdobycie miasta oraz śmierć ostatniego cesarza bizantyjskiego Konstantyna XI pociągnęły za sobą ostateczny upadek Cesarstwa wschodniorzymskiego. Zwycięstwo to dało Turkom panowanie nad wschodnim basenem Morza Śródziemnego i otworzyło drogę do podboju Europy powstrzymanego dopiero przez Jana III Sobieskiego pod Wiedniem w roku 1683. Zdobyte miasto stało się stolicą Imperium Osmańskiego i pozostało nią do powstania republiki w 1923. Turcy zaczęli też stosować w odniesieniu do miasta nazwę "Stambuł", która od 18 marca 1930 stała się jedyną oficjalną jego nazwą. == Wstęp == === Sytuacja Bizancjum przed 1453 === Bizancjum, które swoje terytorium, stolicę i ludność otrzymało w spadku po cesarstwie wschodniorzymskim, w XV wieku


Question: kto rządzi holandią?

Answer: Od 2010 funkcję szefa rządu pełni Mark Rutte, stojący na czele Partii Ludowej na rzecz Wolności i Demokracji (VVD), wchodzącej w koalicję z Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny (CDA), Demokraci 66 (D66) i Unia Chrześcijańska (CU).

Context: powiedzieć, że system polityczny był tradycyjnie zdominowany przez trzy bloki: chrześcijańskich demokratów z Chrześcijańsko-Demokratycznym Apelem i do pewnego stopnia Unii Chrześcijańskiej jako przedstawicieli, socjaldemokratów z Partią Pracy jako największą partią oraz liberalnych demokratów z Partią Ludową na rzecz Wolności i Demokracji jako największą stroną. Od 2010 funkcję szefa rządu pełni Mark Rutte, stojący na czele Partii Ludowej na rzecz Wolności i Demokracji (VVD), wchodzącej w koalicję z Apel Chrześcijańsko-Demokratyczny (CDA), Demokraci 66 (D66) i Unia Chrześcijańska (CU). zielony: w rządzie; niebieski: popierający === Podział administracyjny Królestwa Niderlandów === Holandia podzielona jest na 12 prowincji, które dzielą się z kolei na 380 gmin oraz na trzy gminy specjalne położone na Karaibach. === Święta państwowe === W Holandii obchodzi się jedynie dwa


Question: czym była wojna secesyjna?

Answer: wojna, która toczyła się w latach 1861–1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii.

Context: Wojna secesyjna – wojna, która toczyła się w latach 1861–1865 w Stanach Zjednoczonych Ameryki, pomiędzy stanami wchodzącymi w skład Stanów Zjednoczonych (tzw. Unią lub „Północą”) i Skonfederowanymi Stanami Ameryki (tzw. Konfederacją lub „Południem”), które wystąpiły z Unii. Nazwa „wojna secesyjna” pochodzi od secesji (odłączenia się) stanów skonfederowanych od Unii. Powszechną nazwą, stosowaną zwłaszcza w USA, jest także „amerykańska wojna domowa” (ang. "American Civil War"). Znana jest także jako „wojna pomiędzy stanami” i „wojna o niepodległość Południa”. Zapoczątkowało ją ostrzelanie Fortu Sumter w zatoce Charleston w Karolinie Południowej przez konfederatów 12 kwietnia 1861. Trwała do 26 maja 1865, kiedy poddały się ostatnie zorganizowane ośrodki oporu konfederatów (gdzieniegdzie walki trwały jeszcze do czerwca). W wyniku wojny śmierć poniosło 620 tysięcy ludzi, zniszczono


Question: w jakim mieście odbywa się coroczny festiwal cyrkowe?

Answer: Monte-Carlo

Context: Międzynarodowy festiwal cyrkowy w Monte-Carlo – festiwal sztuki cyrkowej (fr. "Le Festival International du Cirque de Monte-Carlo"), utworzony w 1974 roku przez księcia Rainera III z Monaco. Odbywa się co roku w na przełomie stycznia i lutego w Monte-Carlo w dzielnicy Fontvieille. Festiwal prezentuje wybór najlepszych artystów cyrkowych z całego świata. Podczas uroczystej gali najwybitniejszym artystom przyznawane są nagrody: złote, srebrne i brązowe klauny. Rodzina królewska Monako sprawuje oficjalny patronat nad festiwalem, a księżniczka Stephanie jest jego prezesem od 2006 roku. == Polska na festiwalu Monte-Carlo == * 1974 r. - II miejsce, Trio Dymek, "hand wotlyż", * 1978 r. - wyróżnienie jury dla zespołu akrobatycznego pod kierownictwem J. Koziaka "handwotlyż"; * 1984 r. - II miejsce, M. J. Zalewscy,


Question: kiedy utworzono onz?

Answer: 24 października 1945 roku

Context: Organizacja Narodów Zjednoczonych, ONZ (ang. "United Nations", "UN"; fr. "Organisation des Nations Unies"; hiszp. "Organización de las Naciones Unidas"; ros. Организация Объединённых Наций, "Organizacyja Objedinionnych Nacyj"; arab. الأمم المتحدة, "al-Umam al-Muttahida"; chiń. 联合国, "Liánhéguó") – uniwersalna (z wyjątkiem narodów niereprezentowanych) organizacja międzynarodowa, z siedzibą w Nowym Jorku, powstała 24 października 1945 roku w wyniku wejścia w życie podpisanej 26 czerwca 1945 w San Francisco Karty Narodów Zjednoczonych. ONZ jest następczynią Ligi Narodów. ONZ stawia sobie za cel zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, rozwój współpracy między narodami oraz popieranie przestrzegania praw człowieka. == Historia == Idea powołania nowej organizacji światowej powstała jeszcze w czasie trwania II wojny światowej. Za pierwsze dokumenty zapowiadające utworzenie ONZ uznawane są Karta Atlantycka podpisana 14 sierpnia


Question: jakie sakramenty uznają protestanci?

Answer: Większość kościołów protestanckich uznaje tylko dwa sakramenty: chrzest i eucharystię

Context: znaku, jak woda, wino, chleb. Większość kościołów protestanckich uznaje tylko dwa sakramenty: chrzest i eucharystię, ponieważ tylko te wprost zostały przez Jezusa ustanowione (wedle zasady sola scriptura). Eucharystia zgodnie z nauczaniem Reformacji powinna być udzielana wiernym pod postacią chleba (ciało Chrystusa) i wina (krew Chrystusa). W Kościele ewangelickim poza sakramentami sprawuje się tzw. święte obrzędy. Są to: konfirmacja, ordynacja, i wprowadzenie w urząd (np. rady parafialnej). Niektóre Kościoły protestanckie uznają także obmycie nóg i pieczętowanie Duchem Świętym. === Geneza protestanckiej postawy wobec sakramentów === Protestantyzm jest bardzo zróżnicowany w swym rozumieniu sakramentów i zasadniczo podchodzi do nich z dystansem. Ma to uzasadnienie historyczne. Marcin Luter w traktacie "De captivitate babylonica" ("O niewoli babilońskiej"), opublikowanym w 1520 r. opisał obrzędową i


Question: kto zapoczątkował dynastię karolingów?

Answer: Karola Młota

Context: Karolingowie – dynastia frankijska wywodząca się od Karola Młota, panująca w latach 753-987.


Question: kto przed milenialsami?

Answer: pokolenia X

Context: Pokolenie Y (), in. milenialsi () – pokolenie ludzi urodzonych w latach 80. i 90. XX wieku). Nazywane jest również „pokoleniem Milenium”, „następną generacją”, a także „pokoleniem cyfrowym”. Po raz pierwszy nazwa ta pojawiła się w 1993 w tygodniku „Advertising Age”. Datowanie ludzi z pokolenia Y nie jest ścisłe, jednak według większości źródeł, pokolenie Y to osoby urodzone między 1980 a 2000 rokiem, i dzieli się je na młodszych (osoby urodzone między 1990 a 2000 rokiem) i starszych (osoby urodzone między 1980 a 1989 rokiem). W odróżnieniu od poprzedniej generacji, określanej mianem pokolenia X, „oswoili” nowinki technologiczne i aktywnie korzystają z mediów cyfrowych i technologii cyfrowych i uznawani są za generację zuchwałą, otwartą na nowe wyzwania. Od niedawna młodzi pracownicy


Question: kim był walt disney?

Answer: Walter Elias Disney (ur. 5 grudnia 1901 w Chicago, zm. 15 grudnia 1966 w Los Angeles) – amerykański animator, aktor głosowy, producent filmowy, przedsiębiorca, wizjoner i filantrop.

Context: Walter Elias Disney (ur. 5 grudnia 1901 w Chicago, zm. 15 grudnia 1966 w Los Angeles) – amerykański animator, aktor głosowy, producent filmowy, przedsiębiorca, wizjoner i filantrop. Jeden z największych twórców przemysłu rozrywkowego w historii, legenda animacji i filmu. Zdobył rekordową liczbę 59 nominacji do Oscarów, z czego zdobył również rekordową liczbę 26 statuetek, siedmiokrotny zdobywca Nagrody Emmy. Wraz z bratem, Royem Oliverem Disneyem, założyli wspólnie przedsiębiorstwo Walt Disney Productions, znaną obecnie pod nazwą The Walt Disney Company, drugą co do wielkości korporację mediową świata. Jest twórcą takich postaci jak Myszka Miki (pod którą Disney początkowo sam podkładał głos), pies Pluto czy Kaczor Donald. W 1955 założył pierwszy park rozrywki Disneyland. == Rodzina == Ojcem Walta Disneya był Elias Disney


Question: ile tysięcy to milion?

Answer: 106 (tysiąc tysięcy)

Context: Milion (polski skrót: mln) – liczba o wartości: 1 000 000 = 106 (tysiąc tysięcy), jak również liczebnik główny. W układzie SI mnożnikowi 106 odpowiada przedrostek jednostki miary mega o symbolu M, np. MHz – megaherc, a jego odwrotności (jedna milionowa) 10−6 odpowiada mikro o symbolu µ, np. µm – mikrometr.


Question: kto skonstruował pierwszy czołg?

Answer: Prototyp czołgu opracowano w Anglii w roku 1915, choć pierwszy taki pojazd zaprojektował już w 1911 Austriak Günther Burstyn i niezależnie od niego australijski inżynier Lancelot De Mole, ale ich pomysły zostały zignorowane przez ówczesny establishment wojskowy.

Context: w pojedynczą armatę czołgową, umieszczoną w obrotowej wieży oraz w jeden lub więcej karabinów maszynowych. Korpus czołgu wykonany jest z pancernych płyt o zróżnicowanej grubości. Pierwsze czołgi nie posiadały wieży, a ich uzbrojenie artyleryjskie było umieszczone w sponsonach, pierwszym czołgiem o klasycznej i używanej obecnie konstrukcji (obrotowa wieża na kadłubie) był francuski Renault FT. Prototyp czołgu opracowano w Anglii w roku 1915, choć pierwszy taki pojazd zaprojektował już w 1911 Austriak Günther Burstyn i niezależnie od niego australijski inżynier Lancelot De Mole, ale ich pomysły zostały zignorowane przez ówczesny establishment wojskowy. W czasie I wojny światowej brytyjski pułkownik Ernest Swinton doszedł do wniosku, że skuteczną osłoną atakującej piechoty mógłby być opancerzony traktor na gąsienicach. Dzięki poparciu Winstona Churchilla powstał pojazd


Question: kto tworzy samorząd uczniowski?

Answer: wszyscy uczniowie danej szkoły.

Context: rodziców, * Samorząd uczniowski. == Historia == Prekursorami samorządności uczniowskiej w Polsce byli: Janusz Korczak, Władysław Przanowski, Aleksander Kamiński. == Funkcjonowanie == Powołanie samorządu uczniowskiego w polskiej szkole gwarantuje "Prawo oświatowe" z dnia 14 grudnia 2016 roku. Zgodnie z przywołaną ustawą samorząd uczniowski tworzą wszyscy uczniowie danej szkoły. Uczniowie w demokratycznych wyborach wybierają swoich przedstawicieli zasiadających w organach samorządu uczniowskiego. Zasady wybierania przedstawicieli uczniów do organów muszą zostać ustalone w regulaminie samorządu uczniowskiego, który jest uchwalany przez uczniów w powszechnym, równym i tajnym głosowaniu. Samorząd powinien być organizacją demokratyczną. Uczniowie w sposób nieskrępowany powinni wybierać swoich przedstawicieli według przyjętych przez ogół uczniów procedur. Organy samorządu uczniowskiego powinien reprezentować interesy uczniów wobec nauczycieli, rodziców, administracji oświatowej. Członkowie samorządu mają prawo i


Question: w jakim celu krzysztof kolumb rozpoczął swoją wyprawę?

Answer: w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii

Context: Krzysztof Kolumb, lub , , (ur. prawdopodobnie między 25 sierpnia a 31 października 1451 w Genui, zm. 20 maja 1506 w Valladolid) – włoski żeglarz, podróżnik i nawigator, tercjarz franciszkański. Kapitan wyprawy, która płynęła na trzech statkach: „Santa María”, „Niña” i „Pinta” pod flagą Kastylii w poszukiwaniu zachodniej drogi morskiej do wschodniej Azji (według ówczesnego nazewnictwa – do Indii, gdyż pod tą nazwą w jego czasach rozumiano całość południowego, południowo-wschodniego i wschodniego wybrzeża Azji aż po Kataj – dzisiejsze Chiny – i Cipangu – dzisiejszą Japonię). Jako pierwsza wyprawa w historii nowożytnych odkryć geograficznych pokonała zwrotnikowy Ocean Atlantycki i 12 października 1492 dotarła do Indii Zachodnich u wybrzeży Ameryki – kontynentu nieznanego w ówczesnej Europie. Za dokonania został mianowany admirałem


Question: kto jest tłumacz?

Answer: osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy.

Context: Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony. == Historia zawodu == Tak jak mowa poprzedziła pismo w rozwoju cywilizacji, tak tłumaczenie ustne jest z pewnością zjawiskiem o wiele starszym niż tłumaczenie pisemne i występowało od początku świadomego działania człowieka. Tłumacze byli osobami kluczowymi w komunikacji międzyludzkiej, międzynarodowej i międzykulturowej. Często niedoceniani i traktowani jako wykonujący pracę służebną wobec władców lub specjalistów w danej dziedzinie, tłumacze okazali się niezbędni w dziedzinach takich jak handel międzynarodowy, postęp technologiczny, stosunki międzynarodowe, dyplomacja, wywiad i wojskowość, wymiana kulturowa, literatura, religia


Question: gdzie leży miasto koło?

Answer: Koło – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w Kotlinie Kolskiej, nad Wartą

Context: Koło – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w Kotlinie Kolskiej, nad Wartą; siedziba powiatu kolskiego i gminy Koło. Położone przy drodze krajowej nr 92 i linii kolejowej Poznań – Warszawa. Prawa miejskie od 1362 roku. Od XV wieku do 1716 r. miejsce sejmików generalnych prowincji wielkopolskiej. Obecnie duży ośrodek przemysłu ceramicznego i spożywczego. Do najstarszych zabytków zalicza się: ruiny zamku z XIV w., gotycki kościół farny z XV w. oraz kompleks kościoła i klasztoru bernardynów. Patronami miasta Koła są święty Bogumił i św. Tekla. Miasto królewskie należące do starostwa kolskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie konińskim województwa kaliskiego. Według danych 2021 roku miasto liczyło 20 833 mieszkańców. == Geografia == === Położenie i obszar === Koło


Question: jakie pismo wynaleźli sumerowie?

Answer: pisma klinowego

Context: okresu panowania hellenistycznej dynastii Seleucydów w II w. p.n.e. == Rozwój pisma == Wynalezienie pisma klinowego nastąpiło w IV tysiącleciu p.n.e. Przez szereg lat wynalazek ten przypisywano Sumerom, chociaż w ostatnich latach pogląd ten został podważony z uwagi na znaleziska najstarszych zabytków pisma nie tylko w sumeryjskim Uruk – konkretnie w warstwie Uruk IV–III (datowanej na lata 3300–2900 p.n.e.), ale także w Niniwie, na terenach Syrii, zachodniego Iranu, aż po wschodni Iran (niedaleko obecnego Afganistanu). Odkrycia te nie wykluczają roli Sumerów w powstaniu pisma, jednakże wskazują również na inne ośrodki, gdzie mogło ono powstać. Najstarsze formy Sumeru i Elamu zawierały ciągi kropek, oznaczające poszczególne zwierzęta w stadzie właściciela. Około 3300 roku p.n.e. do kropek dołączano, obok odcisku pieczęci cylindrycznej właściciela,


Question: od kiedy jest 500+?

Answer: od 1 kwietnia 2016

Context: Rodzina 500 plus – realizowany w Polsce od 1 kwietnia 2016 państwowy program z zakresu polityki społecznej, mający pomóc rodzinom w wychowaniu dzieci poprzez comiesięczne świadczenia wychowawcze na każde dziecko w rodzinie w wysokości 500 złotych. Zamiar stworzenia programu został ogłoszony w 2015 przez partię Prawo i Sprawiedliwość, a po jej wygranej w wyborach parlamentarnych w 2015 opracowany i wdrożony przez rząd Beaty Szydło. == Wprowadzenie == Postulat wprowadzenia powszechnego świadczenia dla polskich dzieci jako pierwszy był głoszony przez lewicowych publicystów w 2009 r. W 2011 koncepcję świadczenia na dzieci, we współpracy z partią Polska Jest Najważniejsza, przedstawił prof. Julian Marian Auleytner. Zakładała ona wypłacanie świadczenia w wysokości 400 złotych na dziecko. Po rozpadzie PJN pomysł upadł. W wywiadzie udzielonym


Question: jak miała na imię matka maryi?

Answer: Anna

Context: rodzicami Marii byli Joachim i Anna. Małżonkowie długo nie mogli doczekać się potomka. Przysięgli Panu, że jeżeli da im dziecko, oddadzą je na służbę Bogu. Pewnego dnia Annie ukazał się anioł, który oznajmił, że dziecko, które urodzi, będzie wielbione przez cały świat. Dziewięć miesięcy później na świat przyszła córka, której zgodnie z wolą anioła nadano imię Maria. W wieku trzech lat została ona oddana przez rodziców na wychowanie kapłanom i niewiastom usługującym w świątyni. Anna, żona Joachima, miała być siostrą Elżbiety, matki Jana Chrzciciela, czyli zgodnie z tą tradycją Maria była siostrzenicą Elżbiety. Niektórzy uważają, że siostrą Marii była też Salome, żona Zebedeusza, której dwaj synowie, Jakub i Jan, byli uczniami Jezusa. === Małżeństwo z Józefem === W "Protoewangelii Jakuba"


Question: kiedy dokonano zbrodni katyńskiej?

Answer: wiosną 1940 roku

Context: Zbrodnia katyńska – zbrodnia posiadająca zgodnie z uchwałą Sejmu RP znamiona ludobójstwa, kwalifikowana jako zbrodnia wojenna, zbrodnia przeciwko ludzkości, zbrodnia przeciwko pokojowi i zbrodnia komunistyczna, popełniona przez NKWD przez rozstrzelanie wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli Polski (w tym ponad 10 tys. oficerów Wojska Polskiego i Policji Państwowej), na mocy decyzji najwyższych władz ZSRR zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. „decyzja katyńska”). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej”, NKWD dokonywało przez strzał w tył głowy z broni krótkiej. Przez 50 lat (1940–1990) władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską. 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych z tą


Question: gdzie występują białe noce?

Answer: w strefach podbiegunowych oraz w tych częściach stref umiarkowanych, które położone są w pobliżu kół podbiegunowych.

Context: Białe noce – cykliczne zjawisko astronomiczne występujące na dużych szerokościach geograficznych (powyżej 57° N lub S), polegające na tym, że w pewnym okresie roku w nocy nie zapadają całkowite ciemności, czyli zmierzch przechodzi bezpośrednio w brzask. Podczas białych nocy tarcza słoneczna chowa się pod horyzontem, ale dość płytko. Zjawisko rozproszenia światła w górnych warstwach atmosfery sprawia, że niebo pozostaje jasne. Białe noce można zaobserwować wiosną i latem w strefach podbiegunowych oraz w tych częściach stref umiarkowanych, które położone są w pobliżu kół podbiegunowych. Nie ma ostrej granicy strefy, w której zjawisko białych nocy jest obserwowane. W północnych rejonach Polski w okolicach przesilenia letniego występują tzw. "białe noce żeglarskie", gdy Słońce chowa się za horyzontem mniej niż 12°. Matematycznie zjawisko to


Question: ile piosenek jest na spotify?

Answer: Serwis oferuje cyfrowe objęte prawami autorskimi nagrania muzyczne i podcasty, w tym ponad 82 milionów utworów

Context: Spotify – szwedzki serwis strumieniowy oferujący dostęp do muzyki oraz podcastów na licencji freemium. Serwis był notowany w rankingu Alexa globalnie na miejscu: 81 (grudzień 2020), w Stanach Zjednoczonych: 48 (grudzień 2020). Serwis oferuje cyfrowe objęte prawami autorskimi nagrania muzyczne i podcasty, w tym ponad 82 milionów utworów, pochodzące od wytwórni płytowych i firm medialnych. Jest to usługa freemium, która podstawowe funkcje oferuje bezpłatnie, lecz z reklamami i ograniczonymi opcjami personalizacji. Dodatkowe funkcje, takie jak słuchanie offline i słuchanie bez reklam, są oferowane za pośrednictwem płatnych subskrypcji. Użytkownicy mogą wyszukiwać muzykę na podstawie wykonawcy, albumu lub gatunku, a także tworzyć, edytować i udostępniać listy odtwarzania. Spotify reprezentuje społecznościowe podejście do słuchania i odkrywania nowej muzyki (listy znajomych, rekomendacje itp.). Wersja