Question: o czym jest księga koheleta?

Answer: Księga Koheleta zawiera rozważania nad sensem życia ludzkiego.

Context: Księga Koheleta [Koh], Księga Eklezjastesa [Ekl], Księga Kaznodziei Salomona [Kazn] – (hebr. קהלת "Kohelet") należy do pism dydaktycznych Starego Testamentu (w Biblii Hebrajskiej zaliczana do "ketuwim" – pisma). "Kohelet" (gr. "Ekklesiastes") jest określeniem osoby urzędowo uprawnionej do przemawiania podczas zebrań. Sugestia, że autorem księgi jest król Salomon, syn i następca króla Dawida ma prawdopodobnie charakter fikcji literackiej i wynika z potrzeby nadania jej prestiżu. Datowanie księgi nie jest pewne, jednak jej styl i tematyka, będąca wyrazem zainteresowań filozoficznych i eschatologicznych starożytnych Izraelitów wskazują na III w. p.n.e. == Treść księgi == Księga Koheleta zawiera rozważania nad sensem życia ludzkiego. Wynika z nich, że nic nie ma absolutnej wartości, nie jest trwałe, nie potrafi w pełni uszczęśliwiać. Ani bogactwa, ani władza,


Question: gdzie można zobaczyć obraz bitwa pod grunwaldem?

Answer: od 1945 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 443 MNW), w latach 1976–1982 w depozycie w Muzeum Zamkowym w Malborku.

Context: Bitwa pod Grunwaldem – obraz olejny Jana Matejki namalowany w latach 1872–1878, w 1878 wystawiony w pałacu Wielopolskich w Krakowie, od 1902 w zbiorach Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych, dar społeczeństwa Królestwa Polskiego; od 1945 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 443 MNW), w latach 1976–1982 w depozycie w Muzeum Zamkowym w Malborku. Obraz ma rozmiar 426 x 987 cm. == Opis obrazu == Wśród przedstawionego na obrazie walczącego tłumu wyróżniono wiele postaci historycznych z obu stron starcia. Obraz symbolicznie przedstawia bitwę w momencie, kiedy wciąż toczą się zacięte walki, ale szala zwycięstwa przechyla się już na stronę polsko-litewską. Środek obrazu W centrum obrazu znajduje się wielki książę litewski Witold; bez pancerza i hełmu, ubrany w czerwony żupan,


Question: kto odkrył nową zelandię?

Answer: Europejskim odkrywcą wysp był holenderski podróżnik Abel Tasman

Context: * Antarktyda – 2400 km * Fidżi – 2131 km * Panama – 12 100 km * San Francisco – 10 940 km * Tahiti – 4348 km * Valparaiso – 9327 km * Numea – 1488 km Nowa Zelandia jest najodleglejszym od Polski państwem i położona jest niedaleko jej antypodów. == Historia == Do ok. 1280 roku Nowa Zelandia była bezludna, aż z wysp Oceanii zaczęli przypływać i osiedlać się Maorysi. Najpierw zasiedlili Wyspę Południową, a potem kolejne lądy. Europejskim odkrywcą wysp był holenderski podróżnik Abel Tasman, który przy próbie wysadzenia załogi 18 (niektóre źródła podają 19) grudnia 1642 roku w północnej części Wyspy Południowej został zaatakowany przez tubylców, co skończyło się śmiercią czterech ludzi. Po tym wydarzeniu odpłynął,


Question: jakie były największe osiągnięcia polskiej gospodarki w okresie międzywojennym?

Answer: Do głównych sukcesów polityki gospodarczej II RP należy zaliczyć: ujednolicenie linii kolejowych, budowę magistrali węglowej Śląsk – Gdynia, budowę portu i stoczni w Gdyni, Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz budowę wielu innych fabryk, np. Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach.

Context: na realizacje założeń ekonomicznych w sposób zdecydowanie negatywny. Nie powiodła się reforma rolna, proces industrializacji nie został zakończony, a duża skala bezrobocia pozostawała ważnym problemem społecznym. Udało się jednak zintegrować gospodarkę całego kraju, zagospodarować Wybrzeże, uruchomić procesy modernizacyjne oraz zapoczątkować stopniowe niwelowanie dysproporcji w rozwoju ekonomicznym poszczególnych regionów. Do głównych sukcesów polityki gospodarczej II RP należy zaliczyć: ujednolicenie linii kolejowych, budowę magistrali węglowej Śląsk – Gdynia, budowę portu i stoczni w Gdyni, Centralnego Okręgu Przemysłowego oraz budowę wielu innych fabryk, np. Zakładów Azotowych w Tarnowie-Mościcach. Odsetek produktu gospodarki wytwarzany w przemyśle wzrósł z 32% w 1929 do 50% w roku 1939. Problemem był bardzo wysoki udział rolnictwa w zatrudnieniu. Na początku dwudziestolecia międzywojennego był on na poziomie 63,9%, a pod


Question: gdzie znajdowało się złote runo?

Answer: o powieszone na dębowym drzewie w gaju Aresa, gdzie pilnował go smok.

Context: Złote runo – skóra (wraz z sierścią) mitycznego skrzydlatego, złotego barana "Chrysomallosa" (starogreckie Χρυσόμαλλος / Chrisomallos, χρυσός / chrisos, μαλλός / mallos, "złotowłosy") – cel wyprawy Argonautów. Było ono powieszone na dębowym drzewie w gaju Aresa, gdzie pilnował go smok. Zabrał je stamtąd Jazon. Chrysomallos został zesłany przez Zeusa uciekającym dzieciom Atmasa – Helle i Fryksosowi. Fryksos złożył go w ofierze Zeusowi. == Próby wyjaśnienia mitu == Legenda o złotym runie ma prawdopodobnie zupełnie prozaiczne podłoże. W niektórych krajach Azji wykorzystywano bowiem skóry baranów do wyławiania drobin złota z rzeki. Także w Polsce w Górach Izerskich. Takie „pozłacane” runo suszono następnie w słońcu, a złoty pył strzepywano przed ponownym zanurzeniem skóry w wodzie, lub rozpuszczano rtęcią i amalgamat destylowano albo


Question: czym jest wsparcie społeczne?

Answer: dostępna jednostce w sytuacjach trudnych. Zachowania pomocne w zaspokajaniu potrzeb w trudnych sytuacjach oferowane przez osoby znaczące i grupy odniesienia danej osoby.

Context: Wsparcie społeczne – pomoc dostępna jednostce w sytuacjach trudnych. Zachowania pomocne w zaspokajaniu potrzeb w trudnych sytuacjach oferowane przez osoby znaczące i grupy odniesienia danej osoby. W ujęciu strukturalnym, wsparcie społeczne jest określane jako obiektywnie istniejąca i dostępna sieć społeczna, która wyróżnia się od innych tym, że poprzez fakt istnienia więzi, kontaktów społecznych, przynależności, pełni funkcję pomocną wobec osób znajdujących się w trudnych sytuacjach życiowych. W ujęciu funkcjonalnym wsparciem społecznym nazywamy taki rodzaj interakcji społecznych, które zostają podjęte przez jednego lub obu (udzielającego wsparcia i odbierającego go) uczestników w sytuacji problemowej, trudnej, stresowej czy krytycznej. Wsparcie społeczne jest rozumiane także jako ważny czynnik, wpływający na tzw. scenariusze biograficzne jednostek. Istnienie, oddziaływanie i dostępność takiego wsparcia wpływa na funkcjonowanie jednostki, na


Question: o czym informuje nas skala?

Answer: Skala liczbowa informuje o stosunku zmniejszenia teoretycznego modelu Ziemi do rzeczywistej jej wielkości, będącej modelem dla którego opracowano odwzorowanie, w którym wykonano daną mapę.

Context: Skala liczbowa – skala mapy zapisywana za pomocą ułamka (najczęściej w postaci 1:10 000, spotykany jest również zapis \tfrac{1}{10\;000}). Przeważnie przed samym zapisem ułamka podaje się słowo „skala”. Skala liczbowa informuje o stosunku zmniejszenia teoretycznego modelu Ziemi do rzeczywistej jej wielkości, będącej modelem dla którego opracowano odwzorowanie, w którym wykonano daną mapę. Dla map wiernoodległościowych można przyjąć, że zapis skali 1:10 000 oznacza, że 1 centymetr na mapie odpowiada 10 000 centymetrów (czyli 100 m) w rzeczywistości. Skala mapy jest tym większa, im mniejszy jest mianownik ułamka. Skalę liczbową, w przeciwieństwie do innych przedstawień skali, można podać dla każdej mapy, niezależnie od odwzorowania w jakim została wykonana.


Question: kiedy skończyła się 2 wojna światowa?

Answer: 2 września 1945 roku.

Context: II wojna światowa – największa wojna w dziejach, zaliczana do wojen totalnych, trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku. Walki toczyły się głównie w Starym Świecie (Europie, Azji oraz Afryce) i na wszystkich oceanach, choć miała także epizody w Arktyce i Ameryce Północnej. Oprócz państw Europy, ich kolonii i państw Azji brały w niej udział także państwa obu Ameryk. Głównymi stronami konfliktu były: * państwa Osi – Trzecia Rzesza Niemiecka, faszystowskie Włochy, Imperium Japońskie i ich sojusznicy, początkowo współpracujące także ze Związkiem Radzieckim (ZSRR); * alianci – państwa koalicji antyhitlerowskiej, zapoczątkowanej przez Wielką Brytanię i Francję, do których dołączyły potem między innymi ZSRR, USA i Włochy. W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln


Question: kiedy była 2 wojna światowa?

Answer: trwająca od 1 września 1939 roku do 2 września 1945 roku.


Question: kto zagrał pana wołodyjowskiego?

Answer: Tadeusz Łomnicki ("Pan Wołodyjowski", serial "Przygody pana Michała", "Potop") * Zbigniew Zamachowski ("Ogniem i mieczem", serial "Ogniem i mieczem") * Stefan Jaracz ("Obrona Częstochowy") * Piotr Starkowski ("Potop (film 1915)")

Context: postać Wołodyjowskiego kreowali: * Tadeusz Łomnicki ("Pan Wołodyjowski", serial "Przygody pana Michała", "Potop") * Zbigniew Zamachowski ("Ogniem i mieczem", serial "Ogniem i mieczem") * Stefan Jaracz ("Obrona Częstochowy") * Piotr Starkowski ("Potop (film 1915)") Michał Wołodyjowski jest też główną postacią wiersza i piosenki Jacka Kaczmarskiego "Pan Wołodyjowski", w której każda zwrotka kończy się słynnym powiedzeniem Wołodyjowskiego „Nic to”. Opowiada o nim również "Pieśń o małym rycerzu" Jerzego Lutowskiego, do której muzykę skomponował Wojciech Kilar. W serialu Przygody pana Michała wykonywał ją Leszek Herdegen. == Upamiętnienie == Postać Wołodyjowskiego została upamiętniona turniejem szermierczym O Szablę Wołodyjowskiego, rozgrywanym od 1955 do dziś w Warszawie. Jego nazwiskiem nazwano także ulice w wielu polskich miastach, m.in. w Warszawie (na Służewie) i Krakowie (osiedle Lesisko).


Question: do grupy energetycznych składników odżywczych zalicza się?

Answer: węglowodany, tłuszcze

Context: do nich: * białka ** pełnowartościowe (zwierzęce oraz pochodzące z roślin strączkowych) ** niepełnowartościowe (roślinne) ** częściowo niepełnowartościowe, czyli zawierające wszystkie aminokwasy egzogenne, jednak w niewystarczających człowiekowi ilościach * tłuszcze ** roślinne ** zwierzęce * węglowodany ** proste (fruktoza, glukoza, mannoza, galaktoza) ** złożone: dwucukry (laktoza, sacharoza, maltoza), wielocukry (skrobia,pektyny) * witaminy * sole mineralne **makroelementy (wapń, fosfor, potas, magnez, chlor, siarka, sód) ** mikroelementy (żelazo, cynk, miedź, molibden, jod, mangan, kobalt, fluor, selen, chrom) * woda Składniki odżywcze spełniają trzy funkcje w organizmie: * budulcową (białko, składniki mineralne) – dostarczają budulca do tworzenia, odbudowy lub utrzymania tkanek, * energetyczną (węglowodany, tłuszcze) – służą jako "paliwo" dostarczające energii. * regulującą (witaminy, składniki mineralne) – pomagają regulować procesy zachodzące w ciele.


Question: kiedy zlikwidowano zawodówki?

Answer: Zasadnicze szkoły zawodowe zostały na podstawie reformy systemu oświaty z 2017 roku zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2019 roku.

Context: w zależności od organu prowadzącego szkołę. Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej było potwierdzane świadectwem jej ukończenia. Absolwent ZSZ uzyskiwał jedynie świadectwo potwierdzające posiadanie wykształcenia ogólnego na poziomie zasadniczym. Kwalifikacje zawodowe można było uzyskać zdając egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie przeprowadzanym przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne lub zdając egzamin czeladniczy organizowany przez cechy rzemieślnicze. Po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej naukę można było kontynuować w trzyletnim liceum ogólnokształcącym dla dorosłych, rozpoczynając naukę od razu od klasy drugiej. Aby uzyskać dyplom technika absolwent ZSZ musiał uzyskać wykształcenie średnie oraz zdać egzaminy potwierdzające wszystkie kwalifikacje wyodrębnione w danym zawodzie. Zasadnicze szkoły zawodowe zostały na podstawie reformy systemu oświaty z 2017 roku zlikwidowane z dniem 31 sierpnia 2019 roku. W ich miejsce powstały szkoły branżowe I stopnia.


Question: kto przejął bank bph?

Answer: UniCredit

Context: banku BPH-PBK, Grupa HVB, została przejęty przez UniCredit, będącym inwestorem strategicznym w Banku Pekao SA. Pomimo akceptacji transakcji przez Komisję Europejską, Ministerstwo Skarbu Państwa nie wyraziło początkowo na nią zgody z uwagi na planowaną fuzję polskich banków należących do obu podmiotów. Zastrzeżenia dotyczyły potencjalnego ograniczenia konkurencji przez połączony bank. Pekao było wówczas drugim a BPH trzecim co do wielkości bankiem w Polsce, a wspólnie stworzyłyby największy bank w Polsce. Ponadto, strona polska powoływała się na umowę prywatyzacyjną Pekao SA, w której UniCredit zobowiązywał się do powstrzymania się od zakupu konkurencyjnego banku w Polsce do 2009. Polski rząd naciskany przez Komisję Europejską ostatecznie wyraził zgodę na fuzję obu banków w kwietniu 2006, lecz w wyniku podpisanej przez z UniCredit umowy: *


Question: gdzie jest początek polski?

Answer: na Pojezierzu Wielkopolskim

Context: Historia Polski (do 1138) – w okresie do 1138 roku na ziemiach między Odrą i Bugiem powstało scentralizowane państwo rządzone przez dynastię Piastów, od przełomu X i XI wieku nazywane Polską. Organizacja państwa pierwszych Piastów (Lestek, Siemomysł) rozpoczęła się około II ćwierci X wieku na Pojezierzu Wielkopolskim poprzez budowę wielkich grodów, m.in. po 860 roku w Gieczu, Poznaniu, Ostrowie Lednickim; pierwszy gród w Gnieźnie został wzniesiony w latach 940–941. W 966 roku jego pierwszy historyczny władca, Mieszko, przyjął chrzest. Zarówno on, jak i jego następcy prowadzili wojny ze Świętym Cesarstwem Rzymskim (Królestwem Niemieckim), Czechami i Rusią Kijowską, a także ze Słowianami zachodnimi osiadłymi między Odrą a Łabą. Największy zasięg terytorialny państwo osiągnęło za czasów Bolesława Chrobrego, który zajął Pomorze, Milsko,


Question: kto zarządza tvn?

Answer: Dyrektor Generalną (CEO) TVN jest Katarzyna Kieli, prezes i dyrektor zarządzająca TVN Warner Bros. Discovery.

Context: oraz TVN Media – jedno z wiodących biur sprzedaży reklam w Polsce. Wraz z partnerem strategicznym, Grupą Canal+, TVN jest współwłaścicielem CANAL+ Polska S.A., operatora platformy cyfrowej Canal+. Jest częścią TVN Warner Bros. Discovery, polskiego oddziału amerykańskiego przedsiębiorstwa Warner Bros. Discovery. Dyrektor Generalną (CEO) TVN jest Katarzyna Kieli, prezes i dyrektor zarządzająca TVN Warner Bros. Discovery. == Zarząd == * Rafał Ogrodnik – Członek Zarządu, odpowiedzialny za obszar finansów i operacji, a także nadzorowanie procesu integracji i operacji z WarnerMedia. * Michał Samul – Członek Zarządu, odpowiedzialny za obszar News. * Dominika Stępińska-Duch – Członek Zarządu, odpowiedzialna za sprawy prawne, bezpieczeństwo informacji oraz compliance. * Dorota Żurkowska-Bytner – Członek Zarządu, odpowiedzialna za całość przychodów grupy z działalności dystrybucyjnej, "Consumer Products"


Question: przez które państwo przepływa somma?

Answer: północnej Francji (Pikardia).

Context: Bitwa nad Sommą – największa bitwa I wojny światowej, stoczona w dniach 1 lipca – 18 listopada 1916 roku pomiędzy siłami brytyjskimi, Brytyjskiej Wspólnoty Narodów i kolonii brytyjskich, wspieranych przez oddziały francuskie, a wojskami niemieckimi nad rzeką Sommą w północnej Francji (Pikardia). Była to jedna z najkrwawszych bitew w historii ludzkości, która pochłonęła ponad milion ofiar po obu stronach. == Geneza == Na konferencji w Chantilly w grudniu 1915 roku dowódcy sił alianckich zadecydowali, że latem następnego roku należy przeprowadzić ofensywy równocześnie na wszystkich najważniejszych frontach. Na froncie zachodnim nad rzeką Sommą mieli zaatakować Brytyjczycy i Francuzi. Ich plany pokrzyżowało jednak natarcie Niemców pod Verdun (luty 1916). W związku z tym główny ciężar przygotowania operacji nad Sommą spadł na Brytyjczyków.


Question: jak brzmiało najstarsze zdanie?

Answer: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj

Context: 53) w wierszu 9. od dołu znajduje się zdanie, które jest uważane za najstarsze zapisane w języku polskim: W transliteracji zdanie to brzmi: Day, ut ia pobrusa, a ti poziwai, w wyniku transkrypcji można je zapisać jako: "Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj", co współcześnie oznacza: "Daj, niech ja pomielę, a ty odpoczywaj". Zostało ono wypowiedziane przez osiadłego na Dolnym Śląsku czeskiego rycerza Boguchwała do jego miejscowej żony, gdy ta mełła ziarno na ręcznych żarnach. Znajduje się ono w opisie pochodzenia należącej do dóbr klasztornych pobliskiej wsi Brukalice. Jako że mielenie ziarna było wtedy uważane za pracę niegodną mężczyzny, Czech ten został nazwany przez sąsiadów Brukałą (zbrukany), a przezwisko to dało także miano całej osadzie. Zdanie to zostało określone


Question: ilu romow jest w polsce?

Answer: 17 049 osób

Context: Polscy Romowie – mniejszość etniczna uznana w prawie polskim. Według Narodowego Spisu Powszechnego z 2011 roku narodowość romską zadeklarowało 17 049 osób, z czego 9899 jako jedyną. Natomiast według „Ethnologue” w Polsce językiem romskim posługuje się ponad 35 tysięcy osób. == Historia == Pierwsze wzmianki o obecności Romów w Europie pojawiają się w XI wieku w „Żywocie świętego Jerzego” a nazwiska "Cygan" i "Czygan" widniejące na piętnastowiecznych spisach ludności, mogą sugerować pierwsze korowody wozów romskich na terenach Królestwa Polskiego. Lud koczowniczy, żyjący głównie z wróżbiarstwa i łupiestwa z czasem zaczął siać niepokój w Europie Zachodniej i rozpoczęły się migracje na wschód Europy. Nastąpił pewien zwrot w stosunkach polsko-romskich wraz z początkiem wieku XVI, kiedy to Europa wręcz wrzała od edyktów


Question: ile jest pomników przyrody w polsce?

Answer: Według danych z 2015 roku liczba pomników przyrody w Polsce wynosiła 36 510.

Context: przyrody" z 2004 roku: === Statystyki === Według danych z 2015 roku liczba pomników przyrody w Polsce wynosiła 36 510. Najwięcej pomników przyrody występuje w województwie mazowieckim (4274), a najmniej w województwie opolskim (683). Tą formą ochrony objęte są głównie ożywione twory przyrody, w tym przede wszystkim pojedyncze drzewa i ich grupy, które stanowiły w 2015 r. 92% wszystkich pomników przyrody. Znacznie rzadziej pomnikami przyrody zostają krzewy i aleje drzew, oraz twory przyrody nieożywionej: źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie. === Uznanie za pomnik przyrody === ==== Kryteria ==== W latach 1996–2017 kryteria uznania za pomnik przyrody nie były regulowane prawnie. Ustawa o ochronie przyrody z 2004 r. zawierała fakultatywną delegację dla ministra do spraw środowiska określenia


Question: gdzie powstało najstarsze pismo?

Answer: na Bliskim Wschodzie

Context: Pismo klinowe – jedna z najstarszych na świecie odmian pisma, powstała na Bliskim Wschodzie, stworzona najprawdopodobniej przez Sumerów ok. 3500 lat p.n.e. Nazwa pochodzi od kształtu znaków odciskanych na glinianych tabliczkach za pomocą kawałka trzciny. Pierwotnie było złożone z przedstawień rysunkowych, które wyobrażały przedmioty albo jeden charakterystyczny ich element, a przy bardziej abstrakcyjnych pojęciach – kompozycje symboliczne. Na początku system był całkowicie ideograficzny (obrazkowy). Każdy znak miał znaczenie podstawowe, do którego dochodziły znaczenia poboczne. Jego powstanie, w IV tysiącleciu p.n.e., związane było z administracyjnymi i gospodarczymi potrzebami rozwijającej się cywilizacji. Do największego rozkwitu doszło w XIV–XIII w. p.n.e. z uwagi na wagę języka akadyjskiego na Bliskim Wschodzie, w którym było zapisywane. Pismo klinowe używane było na Bliskim Wschodzie aż do


Question: ile kosztuje pluton?

Answer: Orientacyjna cena 1 grama dwutlenku plutonu wynosi 5800 dolarów.

Context: Pluton (Pu, łac. "plutonium") – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Pluton. Pluton to transuranowiec, radioaktywny metal, po raz pierwszy wytworzony i zbadany przez zespół kierowany przez amerykańskiego chemika Glenna T. Seaborga w 1941 roku. Uczeni wykorzystali uran, który bombardowali jądrami deuteru (izotop wodoru). Ze względu na tajność Projektu Manhattan, pracę na temat pierwiastka opublikowano dopiero w 1946 roku. Najważniejszym jego izotopem jest 239Pu, stosowany do produkcji broni i w energetyce jądrowej. Orientacyjna cena 1 grama dwutlenku plutonu wynosi 5800 dolarów. Czysty pluton potrafi osiągnąć cenę dwukrotnie wyższą. == Właściwości chemiczne == Pluton jest stosunkowo reaktywny chemicznie. Wystawiony na działanie powietrza pokrywa się powoli warstwą żółtych tlenków. Tworzy związki, w których występuje na


Question: kiedy sroki składają jaja?

Answer: W marcu i kwietniu

Context: rozmiary, choć jest tak dobrze zamaskowana, że widać ją dopiero jesienią po opadnięciu liści. Jednakże obecnie ok. 1/4 par lęgowych buduje gniazda niezadaszone – prawdopodobnie są to ptaki młode, mało doświadczone. Stare gniazda srok bywają chętnie wykorzystywane przez inne gatunki ptaków, głównie tych, które same nie budują gniazd, jak pustułki, kobuzy, uszatki. === Jaja i wysiadywanie === W marcu i kwietniu samica składa od 4 do 7 jaj brązowo nakrapianych (gęściej na tępym końcu) o tle bladozielonym, niekiedy z niebieskim odcieniem, i średnich wymiarach 33x24 mm. Najczęstsze są lęgi złożone z 6 jaj. Wysiaduje je wyłącznie samica, od złożenia pierwszego jaja przez ok. 17–19 dni. Sroka wyjątkowo odważnie broni swojego lęgu. === Pisklęta === Sroki są gniazdownikami. Pisklęta zaczynają widzieć


Question: ilu mieszkańców ma rosja?

Answer: 143 369 806

Context: Według wstępnych danych Federalnej Służby Statystyki Państwowej na styczeń 2013 liczba stałych mieszkańców Rosji wyniosła 143 369 806, gęstość zaludnienia 8,39 os./km² (2013), a udział mieszkańców miast w ogólnej liczbie ludności – 74,03%. W styczniu 2012 wskaźnik przyrostu naturalnego wyniósł 0,06, jednak według Urzędu Statystycznego w okresie od stycznia do grudnia 2012 nastąpił spadek liczby ludności, a wskaźnik przyrostu naturalnego był równy 0,02 na 1000 mieszkańców. == Migracje historyczne == Czynnikiem decydującym zasiedlania terytorium Rosji była ekspansja polityczna państwa rosyjskiego i będąca jej konsekwencją ekspansja migracyjna. Już od VIII w. n.e. tereny Rosji Centralnej (dzisiejsze regiony: Centralny, Centralno-Czarnoziemny i Wołżańsko-Wiacki) zasiedlane było przez Słowian. Po wojnach mongolsko-tatarskich w XIII w. powstało tam nowe centrum ziem ruskich z głównym ośrodkiem, Moskwą.


Question: czym się żywią bobry?

Answer: Bóbr może żywić się niemal wszystkimi dostępnymi częściami roślin przybrzeżnych i wodnych – łykiem drzew i krzewów (w tym często osiki i wierzby), gałązkami, roślinami zielnymi: trzciną, grążelami.

Context: bobry polują na ryby, są nieprawdziwe. Bóbr może żywić się niemal wszystkimi dostępnymi częściami roślin przybrzeżnych i wodnych – łykiem drzew i krzewów (w tym często osiki i wierzby), gałązkami, roślinami zielnymi: trzciną, grążelami. Pełna lista zjadanych roślin jest długa i składa się z ponad 200 gatunków roślin zielnych i 100 drzewiastych, w praktyce jednak ta różnorodność jest ograniczona, bowiem bóbr żeruje w stosunkowo wąskim, bo zwykle około 20–metrowym pasie brzegowym. Od późnej wiosny do wczesnej jesieni bobry żywią się głównie roślinnością zielną. Od października, kiedy jej zaczyna brakować, zaczynają wybierać krzewy i drzewa liściaste. Ich fragmenty są także magazynowane na zimę. Bobry nie zjadają jednak samego drewna, ale korę drzew, liście, młode pędy, cienkie gałązki i łyko. Spośród drzew


Question: co to armia czerwona?

Answer: siły zbrojne Rosji Radzieckiej (RFSRR) w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w latach 1922–1946.

Context: Armia Czerwona (właściwie Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona, , RKKA) – siły zbrojne Rosji Radzieckiej (RFSRR) w latach 1918–1922, następnie wojska lądowe Sił Zbrojnych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) w latach 1922–1946. W 1946 zmieniła nazwę na Armia Radziecka, pod którą istniała do 1992 roku. W skład Armii Czerwonej wchodziły także Wojskowe Siły Powietrzne. Razem z marynarką, oddziałami NKWD (wojskami pogranicznymi, wojskami wewnętrznej ochrony republiki i Państwowej Straży Konwojowej) Armia Czerwona tworzyła Siły Zbrojne ZSRR od do 25 lutego 1946. Za datę utworzenia Armii Czerwonej przyjmuje się 23 lutego 1918 (w Federacji Rosyjskiej do dziś tego dnia jest obchodzony Dzień Obrońcy Ojczyzny). Wtedy to rozpoczęto masowe przyjmowanie ochotników do Armii Czerwonej, utworzonej dekretem Rady Komisarzy Ludowych RFSRR „O Robotniczo-Chłopskiej Armii Czerwonej”, podpisanym


Question: do jakiego gatunku należy rak?

Answer: Rak szlachetny, rak rzeczny, szerokoszczypcowy, szewc ("Astacus astacus") – gatunek słodkowodnego skorupiaka z rzędu dziesięcionogów (Decapoda).

Context: Rak szlachetny, rak rzeczny, szerokoszczypcowy, szewc ("Astacus astacus") – gatunek słodkowodnego skorupiaka z rzędu dziesięcionogów (Decapoda). Określany czasem jako „barometr czystości wody”, gdyż jest on bioindykatorem czystości wód. Jeszcze na początku XX wieku wody Europy Środkowej były pełne raków szlachetnych oraz raków błotnych ("Astacus leptodactylus"), które są przybyszami z terenu Morza Czarnego. Jednak w XIX wieku przywleczono z Ameryki Północnej śmiertelną dla raków europejskich chorobę zwaną raczą dżumą, a potem uodpornionego na nią amerykańskiego raka pręgowatego, który lepiej znosząc zanieczyszczenie i niedotlenienie wody zaczął wypierać raka szlachetnego z wielu obszarów. == Opis == Ciało pokryte twardym pancerzem podzielone na głowotułów i odwłok. Od strony głowy znajduje się dziobopodobne rostrum, po jego bokach rozmieszczone są oczy na swoistych słupkach mogące niezależnie


Question: gdzie zimują żurawie?

Answer: na Półwyspie Iberyjskim, we Francji, w Afryce Północnej aż do Sudanu, na Bliskim Wschodzie, w Pakistanie, Indiach, a także południowych i wschodnich Chinach.

Context: Żuraw zwyczajny, żuraw, żuraw popielaty, żuraw szary ("Grus grus") – gatunek dużego ptaka z rodziny żurawi (Gruidae), zamieszkujący północną i środkową część Eurazji. Do niedawna można go było spotkać w całej Europie. W wyniku osuszania podmokłych lasów zniszczono jego lęgowiska i obecnie na południe od Bałtyku i na południu Europy występuje tylko wyspowo. Ciągły zasięg obejmuje Półwysep Skandynawski, północną Rosję i Azję aż po wschodnią Syberię. Wiosenne powroty w marcu i kwietniu, a jesienne przeloty we wrześniu i październiku. Zimuje na Półwyspie Iberyjskim, we Francji, w Afryce Północnej aż do Sudanu, na Bliskim Wschodzie, w Pakistanie, Indiach, a także południowych i wschodnich Chinach. W Polsce niezbyt liczebny lub rzadko spotykany ptak lęgowy niżu, lokalnie średnio liczebny. Według szacunków Monitoringu Flagowych


Question: kim była lady makbet?

Answer: żoną tytułowego bohatera, która popycha go do zbrodni królobójstwa, której celem jest przejęcie władzy w Szkocji.

Context: Lady Makbet (org. "Lady Macbeth") – postać z tragedii Williama Shakespeare’a "Makbet". Jest żoną tytułowego bohatera, która popycha go do zbrodni królobójstwa, której celem jest przejęcie władzy w Szkocji. Historycznym odpowiednikiem Lady Makbet jest królowa Szkocji Gruoch, która jednak niewiele ma wspólnego z postacią literacką. == Biografia postaci == Lady Makbet jest żoną Makbeta, tana Glamis. Jej mąż, jako wódz szkockiej armii, odznacza się na bitwie z Norwegami, za co zostaje mianowany przez króla Dunkana tanem Kawdor. Lady Makbet wierzy w przepowiednię czarownic, według której Makbet zostanie królem Szkocji. Chcąc przyśpieszyć spełnienie się tego proroctwa, namawia męża do zabicia Duncana i przejęcia władzy w kraju. Mąż pod jej wpływem dokonuje zbrodni i staje się królem Szkocji. Lady Makbet pomaga w


Question: ile wynosi rekord świata w skoku w dal mężczyzn?

Answer: Aktualny rekord świata należy do Mike’a Powella 8,95 m

Context: Skok w dal – konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnicy wykonują rozbieg, odbijają się z jednej nogi z belki i lądują na piaszczystej części skoczni. Na krawędzi belki znajduje się listwa z plasteliną. Jeśli zawodnik podczas odbicia dotknie butem plasteliny, skok jest nieważny (decyduje ślad na plastelinie). Wynik skoku jest mierzony od linii między plasteliną a belką do pierwszego (najbliższego belce) śladu pozostawionego na piasku pod kątem prostym. Aktualny rekord świata należy do Mike’a Powella 8,95 m, choć Iván Pedroso skoczył 8,96 m, lecz podczas zawodów wystąpiły wątpliwości do pomiaru siły wiatru, zatem tego rezultatu nie można było uznać za rekord świata. Zwykle podczas zawodów (finałowych) wszyscy zawodnicy wykonują trzy próby, a najlepszych ośmiu jeszcze trzy skoki finałowe. O zwycięstwie decyduje


Question: jakie skutki miała odsiecz wiedeńska(dla rzeczypospolitej i dla innych państw europejskich)?

Answer: Bitwa była przełomowym wydarzeniem w wojnie – zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy.

Context: Bitwa pod Wiedniem (inaczej nazywana Odsieczą Wiedeńską lub rzadziej Wiktorią Wiedeńską) – bitwa stoczona 12 września 1683 pod Wiedniem między wojskami polsko-cesarskimi pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego a armią Imperium Osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Bitwa była przełomowym wydarzeniem w wojnie – zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy. == Geneza == Imperium Osmańskie od chwili powstania opierało się na podbojach. Na przestrzeni wieków kolejne państwa były najeżdżane i podbijane przez sułtanat turecki. W połowie XIV wieku Turcy podjęli planowy podbój Bałkanów opanowując Bizancjum, Bułgarię, Albanię i Serbię. W roku 1541 interweniowali na Węgrzech w czasie wojny między Habsburgami a Zapolyami, wspierając najpierw tych drugich, a


Question: jakie warunki musi spełniać ciało niebieskie aby być planetą?

Answer: Zgodnie z tą definicją, planetą jest ciało niebieskie, które: * znajduje się na orbicie wokół Słońca * posiada wystarczającą masę, by własną grawitacją pokonać siły ciała sztywnego tak, aby wytworzyć kształt odpowiadający równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty) * oczyściło sąsiedztwo swojej orbity z innych względnie dużych obiektów.

Context: dowodów na istnienie takich planet. Dopiero w 1992 r. ogłoszono odkrycie pierwszych planet krążących wokół pulsara. W kolejnych latach odkryto wiele innych planet obiegających odległe gwiazdy. == Definicje == === Układ Słoneczny === 24 sierpnia 2006 na kongresie Międzynarodowej Unii Astronomicznej (IAU) w Pradze uchwalona została definicja planety w Układzie Słonecznym. Zgodnie z tą definicją, planetą jest ciało niebieskie, które: * znajduje się na orbicie wokół Słońca * posiada wystarczającą masę, by własną grawitacją pokonać siły ciała sztywnego tak, aby wytworzyć kształt odpowiadający równowadze hydrostatycznej (prawie kulisty) * oczyściło sąsiedztwo swojej orbity z innych względnie dużych obiektów. Obiekty niespełniające trzeciego warunku i niebędące księżycami są określane jako planety karłowate. Obiekty niespełniające drugiego i trzeciego warunku (a niebędące księżycami) to małe


Question: gdzie stoi dar pomorza?

Answer: Od 1982 zacumowany w Gdyni jako statek-muzeum

Context: Dar Pomorza (pot. "Biała Fregata") – trzymasztowy żaglowiec szkolny (fregata) zakupiony przez społeczeństwo Pomorza w 1929 dla Szkoły Morskiej w Gdyni. Od 1982 zacumowany w Gdyni jako statek-muzeum, oddział Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. == Historia == Fregatę zbudowano w stoczni „Blohm und Voss” w Hamburgu (1909–1910) na zamówienie "Deutscher Schulschiff Verein". W następnych latach odbywał – pod nazwą „Prinzess Eitel Friedrich” – szkolne podróże, letnią (kandydacką, po wodach europejskich) i zimową (na Morze Karaibskie). Po I wojnie światowej, został – postanowieniami traktatu wersalskiego – przekazany do Francji w ramach reparacji wojennych. Od roku 1922 należał do "Société Anonyme de Navigation – Les Armateurs Français" (Paryż); nie był eksploatowany. W roku 1926 fregata została przejęta przez "Les Navires Écoles Français"


Question: z kim graniczy irlandia?

Answer: Wielką Brytanią

Context: Irlandzkiego, Irlandia także graniczy z Wielką Brytanią. Linia brzegowa wynosi 1448 km. == Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni == Ukształtowanie powierzchni Irlandii jest głównie wynikiem budowy geologicznej oraz działania procesów peryglacjalnych podczas dwóch zlodowaceń. Krajobraz wyspy jest unikalną mozaiką terenów górskich, bagien (torfowisk), wrzosowisk, zbiorników wodnych, a przede wszystkim łąk i pastwisk pokrywających nizinne partie wyspy. Położona w centrum wyspy Nizina Środkowoirlandzka zajmuje prawie połowę powierzchni Irlandii. Podłoże niziny tworzą wapienie karbońskie, na których zalega dochodząca do 60 m pokrywa utworów polodowcowych. Większość tego obszaru leży na wysokości 60-120 m n.p.m. Obszar niziny obfituje w bagna i jeziora, charakterystycznym elementem północy i zachodu wyspy są rozległe torfowiska. Na północ i południe od Niziny Środkowoirlandzkiej rozpościerają się niezbyt wysokie stare góry


Question: jakie wydarzenie zmieniło stosunek księdza paneloux do zarazy?

Answer: Zmianę nastawienia do dżumy wywołał wstrząs psychiczny spowodowany obserwowaniem śmierci dziecka: syna pana Othona (Filipa).

Context: stylu i obrazowego języka, motywów apokaliptycznych (np. dobry i zły anioł porównany do Lucyfera, sąd nad ludźmi, światło i ciemność). Upersonifikowany wizerunek choroby (postać z maczugą w dłoni unosząca się nad miastem, szerząca śmierć i cierpienie) przypomina obraz Arnolda Böcklina „Plaga”. === Sytuacja graniczna === Zmianę nastawienia do dżumy wywołał wstrząs psychiczny spowodowany obserwowaniem śmierci dziecka: syna pana Othona (Filipa). Ojciec Paneloux po tym doświadczeniu wstąpił do formacji drużyn sanitarnych. Zamanifestował w ten sposób bunt przeciwko zarazie, potrzebę aktywnej działalności w służbie drugiemu człowiekowi i współczucie dla cierpiących. === Drugie kazanie === ==== Okoliczności ==== Ojciec Paneloux wygłosił kazania z własnej inicjatywy w tym samym miejscu, co poprzednio. Swoją mowę przygotował na podstawie własnej rozprawy na temat: „Czy kapłan może


Question: gdzie leżą hawaje?

Answer: Położony na archipelagu Hawaje, w północno-środkowej części Oceanu Spokojnego.

Context: Hawaje (ang. "Hawaii" , haw. "Mokuʻāina o Hawaiʻi") – najmłodszy z 50 stanów Stanów Zjednoczonych (dołączony 21 sierpnia 1959 roku). Jedyny stan leżący wyłącznie na wyspach. Położony na archipelagu Hawaje, w północno-środkowej części Oceanu Spokojnego. Stolicą stanu jest Honolulu leżące na wyspie Oʻahu. Archipelag jest pochodzenia wulkanicznego. Rozpościera się na długości niemal 2,5 tys. km. Składa się z 137 wysp, w tym z 8 głównych, spośród których 7 jest zamieszkanych – Hawaiʻi, Oʻahu, Kauaʻi, Molokaʻi, Lānaʻi, Maui i Niʻihau; wyspa Kahoʻolawe jest niezamieszkana. Powierzchnia wysp jest górzysta, a na terenie archipelagu znajduje się wiele czynnych wulkanów. Po stanach Alaska, Floryda i Kalifornia, Hawaje posiadają czwartą najdłuższą linię brzegową w Stanach Zjednoczonych. Oficjalnie w stanie mieszka 1,2 mln osób, a w


Question: od kiedy stosowane jest gmo?

Answer: Pierwszy GMO został stworzony w 1973 roku

Context: Organizm zmodyfikowany genetycznie, GMO (od ) – organizm, którego genom został zmieniony metodami inżynierii genetycznej w celu uzyskania nowych cech fizjologicznych (lub zmiany istniejących). Pierwszy GMO został stworzony w 1973 roku, a pierwsze próby polowe miały miejsce w 1986 roku i dotyczyły tytoniu. Pierwsze komercyjne rośliny zmodyfikowane genetycznie zaczęto sprzedawać w Stanach Zjednoczonych w 1994 roku (zaprzestano jednak 3 lata później) – w pomidorach FlavrSavr zmniejszono aktywność genu odpowiadającego za proces dojrzewania i mięknięcia pomidora. == Rodzaje modyfikacji genetycznych == Modyfikacje, jakim podlegają organizmy, można podzielić na trzy grupy: * zmieniona zostaje aktywność genów naturalnie występujących w danym organizmie * do organizmu wprowadzone zostają dodatkowe kopie jego własnych genów * wprowadzany gen pochodzi z organizmu innego gatunku – organizmy transgeniczne.


Question: kiedy zmarł andrzej wajda reżyser?

Answer: 9 października 2016

Context: Andrzej Witold Wajda (ur. 6 marca 1926 w Suwałkach, zm. 9 października 2016 w Warszawie) – polski reżyser filmowy i teatralny, w młodości aktywny jako malarz. W sezonie 1989/1990 dyrektor artystyczny Teatru Powszechnego w Warszawie. Czterokrotnie jego filmy były nominowane do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. W latach 1989–1991 senator I kadencji. Kawaler Orderu Orła Białego. Popularność przyniosły mu filmy inicjujące tzw. polską szkołę filmową: "Kanał" oraz "Popiół i diament", w których dokonywał rozrachunku z czasami II wojny światowej. Dokonał ekranizacji wielu dzieł literackich, jak "Popioły", "Brzezina", "Wesele", "Ziemia obiecana", "Panny z Wilka" i "Pan Tadeusz". Współtworzył kino moralnego niepokoju, w którego ramach powstały osadzone w tematyce społecznej, demaskujące patologie systemu komunistycznego w Polsce filmy: "Człowiek z marmuru" i jego


Question: z jakich skał zbudowane są góry stołowe?

Answer: Część południowa zbudowana jest z karbońskiego czerwonego granitu oraz ze starszych skał metamorficznych – łupków łyszczykowych, fyllitów oraz niewielkich wkładek amfibolitów i marmurów (wapieni krystalicznych), gnejsów.

Context: Część południowa zbudowana jest z karbońskiego czerwonego granitu oraz ze starszych skał metamorficznych – łupków łyszczykowych, fyllitów oraz niewielkich wkładek amfibolitów i marmurów (wapieni krystalicznych), gnejsów. Te starsze skały przykryte są częściowo osadami czwartorzędowymi. === Rozwój rzeźby === Rozwój rzeźby Gór Stołowych rozpoczął się w chwili wycofania się morza górnokredowego. Po wycofaniu się morza nastąpił długotrwały okres spokoju tektonicznego, wskutek czego powstała rozległa powierzchnia zrównania (której fragmenty zachowały się w wierzchowinie Gór Stołowych – na wysokości 850–920 m n.p.m. – Szczeliniec Wielki, Szczeliniec Mały, Skalniak i Narożnik). Pod koniec środkowego oligocenu góry zaczęły się wypiętrzać, powierzchnia zrównania została rozczłonkowana i wyniesiona na różne wysokości. W czasie trwania górnego oligocenu i dolnego miocenu ukształtowała się kolejna powierzchnia zrównania (obecnie na wysokości


Question: kto był przywódcą legionów polskich we włoszech?

Answer: Jana Henryka Dąbrowskiego

Context: Legiony Polskie we Włoszech – polskie formacje wojskowe, tworzone na terenie współczesnych Włoch, których celem była walka o niepodległość Polski. Walczące u boku wojsk francuskich i włoskich w latach 1797–1807, utworzone z inicjatywy Jana Henryka Dąbrowskiego przez Francuzów w północnych Włoszech. == Legiony polskie posiłkujące Lombardię == Po III rozbiorze nastąpiła emigracja żołnierzy i oficerów z Polski do Włoch i Francji. Dzięki wpływom Napoleona, za pośrednictwem Agencji (polska organizacja emigracyjna założona w Paryżu po upadku powstania kościuszkowskiego w 1794) Jan Henryk Dąbrowski podpisał 9 stycznia 1797 umowę z nowym rządem Republiki Lombardzkiej. Współtwórcami Legionów byli Karol Kniaziewicz, Józef Wybicki i Antoni Amilkar Kosiński. Oddziały otrzymały nazwę Legionów Polskich. Mundury i sztandary były zbliżone do polskich, język komend i stopnie wojskowe


Question: kim był jakub w biblii?

Answer: patriarcha biblijny, którego dzieje przedstawia Księga Rodzaju.

Context: Jakub (, Jaʿăqōḇ, Jaʿaqov, , Jaʿqūb, od "aqeb" – „pięta”), nazywany też Izraelem (hebr. יִשְׂרָאֵל – Israel „Walczący z Bogiem”) – patriarcha biblijny, którego dzieje przedstawia Księga Rodzaju. == Życiorys == Jakub był synem Izaaka i Rebeki (Izaak i Rebeka byli kuzynami – Rebeka była wnuczką Nachora brata Abrahama będącego ojcem Izaaka), bratem-bliźniakiem Ezawa. Dzieci walczyły ze sobą już w łonie matki, co Jahwe objaśnił jej słowami „Dwa narody są w twym łonie, dwa odrębne ludy wyjdą z twych wnętrzności; jeden będzie silniejszy od drugiego, starszy będzie sługą młodszego” (Rdz 25,23). Biblia określa Jakuba jako człowieka spokojnego, a Ezawa – jako zręcznego myśliwego. Ezaw był faworyzowany przez ojca, a Jakub – przez matkę. Ezaw był pierworodnym, jednak lekceważył ten przywilej


Question: jak wygląda flaga francji?

Answer: Flaga Republiki Francuskiej jest prostokątem o proporcjach 2:3, podzielonym na trzy równe, pionowe pasy: niebieski, biały i czerwony.

Context: Flaga Francji – jeden z symboli państwowych Republiki Francuskiej, często nazywana "Tricolore" () lub "Le drapeau tricolore" (). Flaga jest również symbolem wszystkich francuskich terytoriów zależnych. == Wygląd i symbolika == === Wygląd === Flaga Republiki Francuskiej jest prostokątem o proporcjach 2:3, podzielonym na trzy równe, pionowe pasy: niebieski, biały i czerwony. === Symbolika === Flaga, podobnie jak większość wczesnych flag państwowych, nie ma oficjalnej symboliki. Kolor biały najprawdopodobniej nawiązuje do wcześniejszej białej flagi królewskiej Burbonów, a kolory czerwony i niebieski to tradycyjne kolory Paryża. Barwy te są oficjalnie wiązane z ideałami rewolucji francuskiej: wolnością, równością i braterstwem. == Historia == Podczas ancien régime'u Francja używała wielu flag, bazowanych na herbie, czyli niebieskiej tarczy z trzema złotymi fleur-de-lis. Gdy rządzącą


Question: kto objął tron po kazimierzu wielkim?

Answer: Ludwik Węgierski

Context: Po śmierci Kazimierza III Wielkiego (1370) tron polski objął Ludwik Węgierski; okres rządów Ludwika to zarazem początek politycznej supremacji szlachty, której Ludwik, w zamian za zagwarantowanie sukcesji tronu dla jednej z jego córek, nadał generalny przywilej koszycki (1374). Po śmierci Ludwika Węgierskiego (1382) nastąpiło najdłuższe w polskiej historii bezkrólewie. Ostatecznie królem Polski 16 października 1384 została córka Ludwika, Jadwiga Andegaweńska. W 1386 weszła ona w związek małżeński z księciem litewskim Jagiełłą, który 4 marca 1386 został koronowany na władcę Polski. == Panowanie Władysława Łokietka (1320–1333) == Od 1318 roku przedstawiciele Władysława Łokietka i polskiej administracji kościelnej podejmowali w Awinionie próby przekonania papieża do jego koronacji. Jan XXII ostatecznie wyraził zgodę, zarazem jednak odmówił Łokietkowi tytułu króla polskiego, respektując tym samym


Question: kiedy rozwiązano armię krajową?

Answer: 19 stycznia 1945 – rozwiązanie AK.

Context: na Armię Krajową (bez żadnych zmian organizacyjnych, służyło podniesieniu rangi związku zbrojnego do krajowych sił zbrojnych, armii, w skład której weszli wszyscy żołnierze pozostający w czynnej służbie wojskowej), * 19 stycznia 1945 – rozwiązanie AK. Armia Krajowa wywodziła się ze Związku Walki Zbrojnej i Polskiego Związku Powstańczego, ale w skład jej weszło wiele mniejszych organizacji, m.in.: * Narodowa Organizacja Wojskowa (SN) – od 1942 (częściowo), * Komenda Obrońców Polski – od lutego 1942 (częściowo), * Konfederacja Narodu – od sierpnia 1943, * Narodowe Siły Zbrojne – od 1944 (częściowo), * Bataliony Chłopskie (CKRL) – od 1943 (częściowo), * Gwardia Ludowa WRN (PPS-WRN) – od 1940 (autonomiczna) * Unia (SP) – od 1942 * Socjalistyczna Organizacja Bojowa (PPS-WRN) – od 1943


Question: gdzie odbyły się ostatnie igrzyska letnie olimpijskie w roku 2016?

Answer: w Rio de Janeiro (Brazylia)

Context: XXXI Letnie Igrzyska Olimpijskie (), oficjalnie Igrzyska XXXI Olimpiady – letnie igrzyska olimpijskie, które odbyły się w 2016 w Rio de Janeiro (Brazylia). Były to pierwsze igrzyska w Ameryce Południowej i drugie w Ameryce Łacińskiej (Meksyk 1968). To także pierwsze igrzyska na półkuli południowej od 2000. Gospodarz igrzysk został wybrany na 121. sesji MKOl, która odbyła się 2 października 2009 w Kopenhadze. Ceremonia otwarcia igrzysk odbyła się 5 sierpnia, a ceremonia zamknięcia odbyła się 21 sierpnia. Zawody sportowe rozpoczęły się jednak 3 sierpnia (piłka nożna). W igrzyskach wzięło udział ponad 10 500 sportowców z 206 narodowych komitetów olimpijskich. Medale rozdane zostały w 31 dyscyplinach, w tym także w rugby 7 i golfie, które wróciły do programu igrzysk po wielu latach


Question: czego domagały się sufrażystki?

Answer: Celem ruchu sufrażystek było przyznanie pełnych lub częściowych praw wyborczych kobietom.

Context: Sufrażyzm ( – głos wyborczy) – ruch aktywistyczny działający w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych walczący o prawa wyborcze dla kobiet w końcu XIX i na początku XX wieku, zwłaszcza przed rozpoczęciem I wojny światowej. Sufrażystkami nazywano w szczególności członkinie założonej w roku 1903 w Wielkiej Brytanii organizacji Women's Social and Political Union. Celem ruchu sufrażystek było przyznanie pełnych lub częściowych praw wyborczych kobietom. Ruch sufrażystek był częścią pierwszej fali feminizmu, która kończy się wraz z realizacją postulatów ruchu. Większość sufrażystek stosowała metody nieposłuszeństwa obywatelskiego, protesty, petycje, dążyła do przemian świadomościowych. Wyodrębniło się również skrzydło radykalne, zwane sufrażetkami, stosujące ostre formy protestu i przemoc. Uciekały się one do takich działań jak przykuwanie się łańcuchami do ogrodzeń, przerywanie wystąpień przeciwników politycznych


Question: co wydarzyło się podczas 100 dni napoleona?

Answer: Napoleon ponownie sięgnął po władzę we Francji.

Context: Sto dni Napoleona (fr. "Cent-Jours", nazywane również Lotem orła) – okres od 1 marca (powrót Napoleona Bonapartego z wyspy Elby) do 22 czerwca 1815 (abdykacja Napoleona po przegranej bitwie pod Waterloo z tak zwaną "VII koalicją antyfrancuską", czyli połączonymi siłami brytyjskimi oraz pruskimi), w którym Napoleon ponownie sięgnął po władzę we Francji. == Historia == W kwietniu 1814 francuski Senat ogłosił detronizację cesarza Napoleona i sprowadził brata zgilotynowanego Ludwika XVI, aby ten objął rządy. Napoleon abdykował 6 kwietnia, zachowując tytuł cesarski i otrzymał dożywotnio we władanie wyspę Elbę na Morzu Śródziemnym. Jego żona Maria Luiza i syn Napoleon II otrzymali Księstwo Parmy i Piacenzy. 30 maja 1814 VI koalicja podpisała w Paryżu korzystny dla Francji pokój (I pokój paryski) z


Question: gdzie był kręcony janosik?

Answer: Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze

Context: Janosik – polski film przygodowo-komediowy z 1974, w reżyserii Jerzego Passendorfera, będący kinową wersją popularnego serialu luźno nawiązującego do postaci słynnego karpackiego zbójnika Janosika, który żył na przełomie XVII i XVIII w. (w serialu pojawia się kwestia, z której wynika, że główny bohater nie jest legendarnym Janosikiem, a tylko nazywany jest jego imieniem). Zdjęcia kręcono od maja 1972 do marca 1973 roku w rezerwacie przyrody Przełom Białki pod Krempachami koło Nowej Białej, w Dolinie Chochołowskiej, na zamku w Pieskowej Skale, w Zamku Ogrodzieniec, w zamku Orawskie Podzamcze (Słowacja), w podhalańskim Dębnie, w okolicach Ojcowa, na Podkarpaciu, a także w atelier w Warszawie i Pradze, gdzie czescy dekoratorzy urządzili, często pojawiającą się w serialu, grotę skalną. == Obsada == * Marek


Question: o czym mówi księga koheleta?

Answer: Księga Koheleta zawiera rozważania nad sensem życia ludzkiego.

Context: Księga Koheleta [Koh], Księga Eklezjastesa [Ekl], Księga Kaznodziei Salomona [Kazn] – (hebr. קהלת "Kohelet") należy do pism dydaktycznych Starego Testamentu (w Biblii Hebrajskiej zaliczana do "ketuwim" – pisma). "Kohelet" (gr. "Ekklesiastes") jest określeniem osoby urzędowo uprawnionej do przemawiania podczas zebrań. Sugestia, że autorem księgi jest król Salomon, syn i następca króla Dawida ma prawdopodobnie charakter fikcji literackiej i wynika z potrzeby nadania jej prestiżu. Datowanie księgi nie jest pewne, jednak jej styl i tematyka, będąca wyrazem zainteresowań filozoficznych i eschatologicznych starożytnych Izraelitów wskazują na III w. p.n.e. == Treść księgi == Księga Koheleta zawiera rozważania nad sensem życia ludzkiego. Wynika z nich, że nic nie ma absolutnej wartości, nie jest trwałe, nie potrafi w pełni uszczęśliwiać. Ani bogactwa, ani władza,


Question: ile mieszkańców liczy kołobrzeg?

Answer: Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Kołobrzeg liczył 45 930 mieszkańców.

Context: Kołobrzeg () – miasto w północno-zachodniej Polsce, w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, położone na Pomorzu Zachodnim, u ujścia rzeki Parsęty, nad Morzem Bałtyckim, przy drodze krajowej nr 11 i drodze ekspresowej nr S6. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby ludności), uzdrowisko z trzema letnimi kąpieliskami morskimi. Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Kołobrzeg liczył 45 930 mieszkańców. W ujściu rzeki znajduje się port morski z funkcjami: handlową, pasażerską, rybacką i jachtową. W mieście i okolicach występują źródła wody mineralnej, solanki oraz pokłady borowiny. W Kołobrzegu leczy się głównie choroby górnych dróg oddechowych, krążenia i choroby stawów. Kołobrzeg jest także regionalnym ośrodkiem kulturalnym. W okresie letnim odbywają się tu liczne koncerty popularnych piosenkarzy, muzyków, kabaretów.


Question: jak nazywa się ojciec simby?

Answer: Mufasa

Context: przede wszystkim Rafikiemu i duchowi Mufasy zrozumiał, że musi wrócić na tron i zrzucić z niego Skazę. Razem z Nalą ma córkę Kiarę i syna Kiona. * Mufasa – ojciec Simby i pierwszy znany król Lwiej Skały. Mufasa troszczył się o swojego syna i uczył go podstawowych prawd dotyczących sfery lwiego życia. Był w złych stosunkach ze swoim bratem, Skazą, przez którego zginął. Później pojawia się jako duch na niebie. * Sarabi – matka Simby. Bardzo dojrzała i opiekuńcza. Za panowania Mufasy i Skazy była najważniejszą lwicą i to ona musiała tłumaczyć Skazie, dlaczego lwice nie polują. * Nala – z początku przyjaciółka, później żona Simby. Również jako dziecko bardzo ciekawska. Razem z Simbą ma córkę Kiarę i syna Kiona.


Question: jaka drużyna gra na stadionie maracana?

Answer: cztery największe kluby Rio de Janeiro – Botafogo, CR Flamengo, Fluminense FC, CR Vasco da Gama.

Context: === Po mistrzostwach świata na stadionie swoje mecze rozgrywają cztery największe kluby Rio de Janeiro – Botafogo, CR Flamengo, Fluminense FC, CR Vasco da Gama. Na stadionie rozgrywane są również liczne mecze pucharu Brazylii oraz mecze ligowych mistrzostw stanu Rio de Janeiro, należące do najbardziej prestiżowych rozgrywek piłkarskich w Brazylii. == Ważne daty == * 1952 – na stadionie odbył się pokazowy mecz koszykówki w którym wzięła udział słynna drużyna koszykarska Harlem Globetrotters tzw. czarodzieje koszykówki, łącząca elementy sportu i rozrywki. * 1954 – 21 marca na mecz Brazylii z Paragwajem sprzedano 183 513 biletów, * 1963 – zastąpiono kwadratowe słupki i poprzeczki bramek okrągłymi, * 1963 – padł rekord liczby kibiców, którzy przyszli na Maracanę, żeby obejrzeć mecz ligowy.


Question: gdzie odbywają się turnieje rycerskie w polsce?

Answer: pierwszy turniej zorganizował Bolesław Rogatka w 1243 roku w Lwówku Śląskim

Context: była północna Francja. W Niemczech pierwszy udokumentowany turniej odbył się w 1127 roku pod murami Würzburga. Za panowania Stefana z Blois (1135-1154) turnieje pojawiły się w Anglii, we Włoszech zaś w drugiej połowie XII wieku. W tym samym mniej więcej czasie turnieje rycerskie pojawiły się w Królestwie Jerozolimskim. W innych częściach Europy turnieje pojawiają się dopiero w końcu XIII wieku. Na Półwyspie Iberyjskim najwcześniej pojawiły się w Aragonii (1272 rok), najpóźniej w Portugalii (połowa XIV wieku, w Kastylii w 1324 roku). W Europie Środkowej, nie licząc krajów niemieckich, turniej najpierw zawitał do Czech (panowanie Wacława I, 1230-1254), na ziemie polskie zwyczaj organizowania turniejów dotarł przez Śląsk, gdzie pierwszy turniej zorganizował Bolesław Rogatka w 1243 roku w Lwówku Śląskim, natomiast na


Question: jak produkować piwo?

Answer: Produkcja piwa najczęściej przebiega następująco: 1) rozdrobniony słód (zwykle jęczmienny) miesza się z ciepłą wodą, czasem z dodatkiem innych surowców skrobiowych i enzymów, 2) uzyskany ekstrakt (brzeczka) wraz z chmielem poddawany jest gotowaniu, 3) ciecz jest klarowana i schładzana, 4) dodane drożdże piwowarskie powodują fermentację, 5) powstałe piwo zazwyczaj filtruje się i podaje jako napój musujący z uwalniającymi się pęcherzykami dwutlenku

Context: Piwo – napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczka stanowi wodny wyciąg ze słodu browarnego z dodatkiem chmielu i ewentualnie innych surowców. W szerokim znaczeniu, zwłaszcza historycznym, "piwem" określa się napój fermentowany oparty na zbożowym surowcu. Piwo to najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci pod względem popularności po wodzie i herbacie napój na świecie. Produkcja piwa najczęściej przebiega następująco: 1) rozdrobniony słód (zwykle jęczmienny) miesza się z ciepłą wodą, czasem z dodatkiem innych surowców skrobiowych i enzymów, 2) uzyskany ekstrakt (brzeczka) wraz z chmielem poddawany jest gotowaniu, 3) ciecz jest klarowana i schładzana, 4) dodane drożdże piwowarskie powodują fermentację, 5) powstałe piwo zazwyczaj filtruje się i podaje jako napój musujący z uwalniającymi się pęcherzykami dwutlenku


Question: kim był mendel gdański?

Answer: Mendel Gdański – stary Żyd pracujący jako introligator.

Context: Mendel Gdański – nowela Marii Konopnickiej opublikowana po raz pierwszy w 1890 roku na łamach czasopisma „Przegląd Literacki”, a trzy lata później w zbiorku nowel "Na drodze". Utwór był odpowiedzią pisarki na falę antysemityzmu, jaka przetaczała się wówczas przez ziemie polskie. Jego powstanie częściowo zainspirowała Eliza Orzeszkowa, która w 1890 wystosowała do Marii Konopnickiej list, w którym prosiła: "czy prozą, czy wierszem, napisz jedną lub dziesięć kartek, słowo Twoje wiele zaważy, u wielu wiarę znajdzie, wiele uczuć wzbudzi, złych uśpi…." == Treść == Akcja toczy się w Warszawie w II połowie XIX wieku. Bohaterem jest Mendel Gdański – stary Żyd pracujący jako introligator. Mendel od urodzenia mieszka na ziemiach polskich i czuje się Polakiem. Dziwią go pojawiające się ruchy antysemickie


Question: w jakim mieście jest koło fortuny?

Answer: w Warszawie

Context: jest wyłącznym międzynarodowym dystrybutorem formatu. ; Studio nagrań W latach 2007–2009 nagrania odbywały się we wrocławskim ośrodku TVP przy ulicy Karkonoskiej 8. Od 2017 nagrania są realizowane w studiu ATM przy ulicy Wał Miedzeszyński 384 w Warszawie. Od 11 stycznia 2020 w napisach końcowych nie pojawia się już logo ATM Grupy. Przez pewien czas firma ta zajmowała się drobnymi usługami przy produkcji tego programu dla TVP, jednakże ATM Grupa nadal udostępnia swoje studio w Warszawie w celu nagrań odcinków oraz castingów do programu === Rekrutacja do programu === ; 1992–1998 Osoba chętna do zgłoszenia się do teleturnieju musiała wysłać kartkę pocztową do siedziby Uni Vision – producenta Koła Fortuny. Po kilku dniach chętny otrzymywał test eliminacyjny, w którym zawarto punkty


Question: na jakim systemie wartości oparty jest cemr?

Answer: Głównym celem CEMR jest promocja silnej, zjednoczonej Europy opartej na samorządach lokalnych i regionalnych oraz demokracji Europy w której decyzje są podejmowane najbliżej obywateli w zgodzie z zasadą subsydiarności.

Context: Rada Gmin i Regionów Europy jest stowarzyszeniem zrzeszającym samorządy lokalne i regionalne w Europie. Członkami CEMR są krajowe związki władz lokalnych i regionalnych z ponad 30 krajów Europy. Głównym celem CEMR jest promocja silnej, zjednoczonej Europy opartej na samorządach lokalnych i regionalnych oraz demokracji Europy w której decyzje są podejmowane najbliżej obywateli w zgodzie z zasadą subsydiarności. Działalność obejmuje szeroki wachlarz tematów od usług publicznych, przez transport, politykę regionalną, środowisko po równe szanse. Jest aktywna na arenie międzynarodowej. Jest europejską sekcją światowej organizacji miast i gmin – United Cities and Local Governments (UCLG). == Członkowie Rady Gmin i Regionów Europy == Członkami CEMR mogą zostać krajowe związki władz lokalnych i regionalnych z państw należących do Rady Europy. Dodatkowo członkami, oprócz


Question: gdzie znajdowało się getto warszawskie?

Answer: Ostatecznie dzielnicę zamkniętą zdecydowano się utworzyć w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską.

Context: W tej sytuacji rozpoczęto prace nad lokalizacją żydowskiej dzielnicy mieszkaniowej w Warszawie. Według pierwszego projektu getto miało być zlokalizowane na Pradze, rozważano także plany utworzenia dwóch oddzielnych gett peryferyjnych – na Kole i Grochowie. Nie zostały one jednak zrealizowane z uwagi na konieczność przesiedlenia ok. 600 tys. osób. W kolejnych tygodniach prace nad planami utworzenia getta w Warszawie zostały wstrzymane ze względu na plany przesiedlenia po zakończeniu wojny wszystkich europejskich Żydów na Madagaskar. Jednak ze względu na sytuację wojenną III Rzeszy, w sierpniu prace nad utworzeniem getta ponownie wznowiono. Ostatecznie dzielnicę zamkniętą zdecydowano się utworzyć w północno-zachodniej części śródmieścia, tzw. dzielnicy północnej, która od XIX wieku była w większości zamieszkana przez ludność żydowską. Proces izolowania tej części Warszawy ze względu


Question: ilu ludzi mieszka w warszawie?

Answer: 1 860 281 mieszkańców według GUS, stan na 31 marca 2021

Context: (1 860 281 mieszkańców według GUS, stan na 31 marca 2021). Liczba osób zameldowanych w mieście jest jednak niższa niż liczba osób podawana przez GUS. Szacowana całkowita liczba mieszkańców spędzająca noc w mieście wynosi w przybliżeniu 1,91–1,96 mln osób. Również według szacunków Mazowieckiego Biura Planowania Regionalnego z 2014 liczba ludności Warszawy była wyższa o 118–221 tys. od danych w rejestrach. Ponadto wiele osób codziennie dojeżdża do Warszawy z obszaru metropolitalnego, Łodzi i Radomia. Liczba ludności przebywająca w granicach miasta w ciągu dnia szacowana jest na 2,41–2,46 mln. Warszawa poniosła duże straty ludnościowe w wyniku II wojny światowej z 1289 tys. mieszkańców w 1939 do 478 755 w 1946. Na początku lat 50. XX wieku przyrost ludności rocznie wynosił ok. 5–7%


Question: z jakimi reprezentacjami polska odnosiła najwyższe zwycięstwa?

Answer: Największym sukcesem Polaków w pierwszych powojennych latach było towarzyskie zwycięstwo 3:1 nad jedną z czołowych wówczas drużyn europejskich, Czechosłowacją (1948).

Context: rozegrała 11 czerwca 1947 w Oslo, przegrywając 1:3 z Norwegią. Największym sukcesem Polaków w pierwszych powojennych latach było towarzyskie zwycięstwo 3:1 nad jedną z czołowych wówczas drużyn europejskich, Czechosłowacją (1948). W tym samym roku, 26 czerwca 1948 w Kopenhadze reprezentacja Polski doznała najwyższej porażki w swojej historii, przegrywając z Danią 0:8. Do połowy lat 50. reprezentacja narodowa rozegrała tylko jedno spotkanie o wyższą stawkę. Doszło do niego w 1952 w 1/8 finału igrzysk olimpijskich w Finlandii przeciwko Danii, a zakończył się on porażką 0:2 (wcześniej Polska pokonała występujący w kategorii amatorskiej zespół Francji). Jednym z najważniejszych piłkarzy w składzie reprezentacji był wówczas Gerard Cieślik. Polska miała przystąpić do eliminacji MŚ 1954, ale po wylosowaniu Węgier (jednej z najsilniejszych drużyn na


Question: co było 6 sierpnia?

Answer: Nazwa ulicy upamiętnia datę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej w 1914 roku.

Context: Ulica 6 Sierpnia – ulica w zachodniej części Śródmieścia (obszar SIM – Centrum) i we wschodniej części Polesia (obszar SIM – Stare Polesie) w Łodzi, o długości około 2 km. Rozpoczyna się od skrzyżowania z ul. Piotrkowską i biegnie niemal równoleżnikowo do skrzyżowania z ul. gen. Lucjana Żeligowskiego, a dalej w kierunku południowo-zachodnim do skrzyżowania z al. Włókniarzy. Jej przedłużeniem na wschód, po drugiej stronie ul. Piotrkowskiej, jest ul. gen. Romualda Traugutta. Nazwa ulicy upamiętnia datę wymarszu Pierwszej Kompanii Kadrowej w 1914 roku. Ulica jest podzielona na dwa odcinki przez przecinającą ją dwujezdniową al. Tadeusza Kościuszki – nie są możliwe ani przejazd na wprost, ani skręt w lewo (barierę stanowi wydzielone torowisko tramwajowe), po południowej stronie skrzyżowania pozostawiono jedynie możliwość


Question: gdzie leży miasto uniejów?

Answer: miasto położone nad Wartą w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Uniejów.

Context: Uniejów – miasto położone nad Wartą w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Uniejów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego. Uniejów leży w historycznej ziemi sieradzkiej. Był miastem duchownym arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. Do miasta należą dwie dawne miejscowości Budy Uniejowskie oraz Kościelnica, które obecnie stanowią jego części. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 3000 mieszkańców. == Uzdrowisko == Miasto, jak i cała gmina, ma charakter turystyczny. W 2008 roku otwarto "Termy Uniejów" z gorącymi solankami leczniczymi. Kompleks składa się z trzech obiektów: basenów, gastronomii oraz kasztelu rycerskiego. Co roku odbywa się tu wielki turniej rycerski oraz jarmark średniowieczny. 26 maja 2012 roku otwarto


Question: kto wynalazł balon na ogrzane powietrze?

Answer: Pierwsze balony na ogrzane powietrze zostały zbudowane przez braci Montgolfier

Context: Balon na ogrzane powietrze – rodzaj balonu, w którym siła nośna wynika z różnicy gęstości ogrzanego powietrza wewnątrz i chłodniejszego na zewnątrz balonu. == Historia == Pierwsze balony na ogrzane powietrze zostały zbudowane przez braci Montgolfier w 1782 roku, od których nazwiska ten typ balonu był pierwotnie określany "montgolfiera", w odróżnieniu od balonów napełnianych lżejszym od powietrza gazem, zwanymi – od nazwiska ich wynalazcy Jacques’a Alexandre’a Charles’a – "charlierami" (pol. szarlierami). Pierwszy bezzałogowy lot balonu o trzymetrowej średnicy czaszy odbył się 14 grudnia 1782 roku. Balon, nad którym utracono wówczas kontrolę, przeleciał dwa kilometry, po wylądowaniu został zniszczony przez ciekawskich. Pierwszą publiczną prezentację balonu na ogrzane powietrze bracia Montgolfier przeprowadzili na łące koło Annonay 4 czerwca 1783 roku. Ich balon


Question: jaki ruch w japonii?

Answer: ruchu lewostronnego

Context: Japonii. Inna jest też konstrukcja samochodów: kierownica w samochodach przeznaczonych do ruchu lewostronnego znajduje się po prawej stronie samochodu, a światła mijania (asymetryczne) kierują snop światła tak, by doświetlał lewą stronę drogi. == Koleje == Na kolei ruch lewostronny obowiązuje także w niektórych spośród tych państw, w których na drogach wprowadzono ruch prawostronny, na przykład we Francji (oprócz Alzacji i zachodniej części Lotaryngii), Włoszech, Szwajcarii, Szwecji, Danii, Belgii i Portugalii. Ruch lewostronny obowiązuje również w metrze w Madrycie, Sztokholmie i Lizbonie. W szczególnych przypadkach dopuszczalny jest ruch pociągu lewą stroną linii nawet na tych odcinkach sieci kolejowej, na których normalnie obowiązuje prawostronny kierunek ruchu. == Na wodzie == W ruchu statków, niezależnie od państwa, na całym świecie obowiązuje ruch prawostronny.


Question: kto namalował obraz matki boskiej częstochowskiej?

Answer: nieznanego włoskiego malarza powstałym w XIV wieku.

Context: Morawach i w Czechach. Książę halicko-wołyński Lew Daniłowicz umieścił ją pod zarządem prawosławnego duchowieństwa w zamku w Bełzie, gdzie miała zasłynąć licznymi cudami. == Historia obrazu == Wiadomo, że obraz jest dziełem nieznanego włoskiego malarza powstałym w XIV wieku. Jednakże wciąż kryje w sobie wiele tajemnic, pomimo prowadzonych od wielu lat badań naukowych oraz konserwacji. 9 sierpnia 1382 książę Władysław Opolczyk przekazał kościół parafialny Najświętszej Maryi Panny na wzgórzu koło Starej Częstochowy sprowadzonym z Węgier paulinom i erygował tam klasztor. W 1384 książę ofiarował obraz z wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem. Są to udokumentowane fakty historyczne. Według tradycji zakonnej, przekazanej w drugiej połowie XVI wieku przez pisarza paulińskiego o. Mikołaja z Wilkowiecka OSPPE, obraz Matki Bożej został złożony na Jasnej


Question: ile zarobił avatar?

Answer: " stał się najbardziej dochodowym filmem wszech czasów (również pierwszym, który osiągnął dwa miliardy dolarów)

Context: Avatar – amerykańsko film science fiction z 2009, wyreżyserowany, napisany oraz wyprodukowany przez Jamesa Camerona. Produkcja została wykonana przy użyciu przełomowych technik filmowych. Budżet filmu oficjalnie wyniósł 237 milionów dolarów. Według innych szacunków wynosił od 280 do 310 milionów. Na promocję wydano 150 milionów dolarów. Światowa premiera filmu odbyła się 10 grudnia 2009 w Londynie. W Polsce zadebiutował on 25 grudnia tego samego roku. Zebrał pozytywne recenzje, a krytycy wysoko ocenili jego przełomowe efekty wizualne. "Avatar" stał się najbardziej dochodowym filmem wszech czasów (również pierwszym, który osiągnął dwa miliardy dolarów) i pozostawał nim przez niemal dekadę, zanim został wyprzedzony przez "Avengers: Koniec gry" (2019). W marcu 2021 roku, po ponownym wypuszczeniu filmu w chińskich kinach, produkcja odzyskała ten status. Obraz


Question: w którym roku polska odzyskała niepodległość?

Answer: 1918

Context: Odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 – ciąg zdarzeń skutkujących ostatecznie odzyskaniem suwerenności przez Polskę po 123 latach zaborów. Współcześnie upamiętniające ten fakt państwowe Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest 11 listopada, w rocznicę przekazania władzy wojskowej Józefowi Piłsudskiemu, jednak lewica postuluje świętowanie w dniu 7 listopada, tj. w rocznicę utworzenia pierwszego rządu niepodległej Polski. == Kalendarium == ; 1916 * 5 listopada – wydanie przez władze niemieckie i austriackie Aktu 5 listopada, gwarantującego powstanie marionetkowego Królestwa Polskiego w 1918 roku * ; ;1917 * 14 stycznia – rozpoczęcie działalności Tymczasowej Rady Stanu, oznaczające formalne zaistnienie Królestwa Polskiego * 12 września – przejęcie obowiązków głowy państwa przez Radę Regencyjną ; ;1918 * 8 stycznia – w swoim orędziu do Kongresu prezydent


Question: gdzie prowadzono działania zbrojne w trakcie wojny siedmioletniej?

Answer: walki toczyły się w Europie, Ameryce Północnej, Indiach i na wyspach karaibskich.

Context: Wojna siedmioletnia (1756–1763) – wojna pomiędzy Wielką Brytanią, Prusami i Hanowerem a Francją, Austrią, Rosją, Szwecją i Saksonią. Była to wojna o zasięgu światowym – walki toczyły się w Europie, Ameryce Północnej, Indiach i na wyspach karaibskich. W późniejszej fazie konfliktu do wojny przyłączyły się Hiszpania i Portugalia oraz starająca się początkowo zachować neutralność Holandia, której siły zostały zaatakowane w Indiach. Wojna ta może być uznana za wojnę hegemoniczną (wzięła w niej udział większość ówczesnych mocarstw, stanowiła też decydującą fazę w trwających niemal sto lat zmaganiach francusko-brytyjskich o dominację w Ameryce Północnej i supremację na świecie). Wojna charakteryzowała się oblężeniami i podpaleniami miast, ale również bitwami na otwartym polu, z wyjątkowo ciężkimi stratami. Ocenia się, że w czasie wojny zginęło


Question: jaki dinozaur ma 500 zębów?

Answer: nigerzaur

Context: Określa się je mianem baterii zębowych. Podobne występowały u hadrozaurów i ceratopsów. U nigerzaura obejmowały w sumie ponad 500 zębów, aktywnych bądź zastępczych. Baterie zębowe wyrzynały się razem, nie jedna po drugiej. Szkliwo zębów nigerzaura było wysoce asymetryczne, 10 razy grubsze na zewnętrznych powierzchniach. Przypominało pod tym względem rozwiązanie obecne u zaawansowanych ewolucyjnie ptasiomiednicznych. "Nigersaurus" nie wykazywał tych samych modyfikacji szczęki czy żuchwy, co inne dinozaury dysponujące bateriami zębowymi ani też ssaki prezentujące wyszukane funkcje żucia. Żuchwa była s-kształtna i dzieliła się na prawie cylindryczną "transverse ramus", gałąź żuchwy o przebiegu horyzontalnym, która nosiła zęby, oraz "back ramus", gałąź tylną o lżejszej budowie, stanowiącą miejsce przyczepu większości mięśni. Kości te również zawierały w sobie kilka otworów, w tym nie występujących


Question: ile obiektów unesco jest w polsce?

Answer: Obecnie na liście znajduje się 17 miejsc (15 dziedzictwa kulturowego oraz 2 dziedzictwa przyrodniczego).

Context: Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Polsce – lista miejsc w Polsce wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Obecnie na liście znajduje się 17 miejsc (15 dziedzictwa kulturowego oraz 2 dziedzictwa przyrodniczego). Na liście oczekujących na nominację znajduje się zaś 5 obiektów. == Obiekty wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO w Polsce == == Obiekty na Liście Informacyjnej ==


Question: które z dzieł adama mickiewicza powstało najwcześniej?

Answer: Zima miejska

Context: Wawel, co dało sposobność do manifestacji patriotycznej. == Twórczość == Adam Mickiewicz debiutował w 1818 wierszem „Zima miejska” na łamach „Tygodnika Wileńskiego”. Najwcześniejszy okres twórczości Mickiewicza, trwający od debiutu do 1824, określa się mianem "okresu wileńsko-kowieńskiego". Pozostawał on wówczas pod wpływem Woltera, którego tłumaczył na język polski; młody poeta głosił sceptycyzm poznawczy, zakłamanie historii i wolę racjonalnego poznania. Wynika z tego, że osobowość i światopogląd młodego Mickiewicza, podobnie zresztą jak młodego Juliusza Słowackiego, dorastały w uwielbieniu literatury klasycznej. Prócz tego znaczna większość jego twórczości z lat 1818–1821 była w gruncie rzeczy poetyckim manifestem wciąż na nowo określanego Towarzystwa Filomatycznego. W 1820 napisał wiersz „Oda do młodości”, utwór przynależący jeszcze do poetyki postklasycyzmu, ale wyłamujący się z ideałów oświecenia (pierwodruk w


Question: do kogo należy krym?

Answer: Krym "de iure" należy do Ukrainy, "de facto" zaś w 2014 r. Rada Najwyższa Republiki Autonomicznej Krymu ogłosiła deklarację niepodległości Autonomicznej Republiki Krymu, a następnie Republika Krymu, po przeprowadzeniu nielegalnego i sfałszowanego referendum, została anektowana przez Rosję w postaci nowo powołanego Krymskiego Okręgu Federalnego Rosji.

Context: Półwysep Krymski, Krym (, "Kryms’kyj piwostriw"; ; , "Krymskij połuostrow"; ; , ; , ) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ponad 27 tys. km². Krym "de iure" należy do Ukrainy, "de facto" zaś w 2014 r. Rada Najwyższa Republiki Autonomicznej Krymu ogłosiła deklarację niepodległości Autonomicznej Republiki Krymu, a następnie Republika Krymu, po przeprowadzeniu nielegalnego i sfałszowanego referendum, została anektowana przez Rosję w postaci nowo powołanego Krymskiego Okręgu Federalnego Rosji. Ze swojej strony Rada Najwyższa Ukrainy zadeklarowała wprowadzenie na Krymie prawa regulującego życie na terenach


Question: na jakim cmentarzu leży rysiek riedel?

Answer: Cmentarzu Komunalnym na Wartogłowcu w Tychach (spoczywa wraz z małżonką w sektorze P, rząd 1, nr grobu 12/08)

Context: 1977 w kościele św. Marii Magdaleny w Tychach poślubił Małgorzatę Pol (zm. 3 maja 2007). W 1978 urodził im się syn, Sebastian Riedel, który również został muzykiem, a w 1980 córka – Karolina Małgorzata. == Śmierć == Zmarł 30 lipca 1994 w Chorzowie. Bezpośrednią przyczyną śmierci była niewydolność serca. Pogrzeb odbył się 3 sierpnia 1994 na Cmentarzu Komunalnym na Wartogłowcu w Tychach (spoczywa wraz z małżonką w sektorze P, rząd 1, nr grobu 12/08). Na nagrobku wykuto cytat ("W życiu piękne są tylko chwile...") z utworu "Naiwne pytania". Po śmierci żony wykuto dodatkowy napis – "Tylko ty i ja...", zaczerpnięty z tytułu innego utworu Dżemu. == Obecność w kulturze popularnej == * Wspomnienie Ryszarda Riedla pojawiło się w nagraniu piosenki


Question: jakiej innej nazwy możemy użyć dla rzeźby polodowcowej?

Answer: Rzeźba glacjalna

Context: Rzeźba glacjalna – rzeźba terenu, której geneza związana jest z niszczącą, przeobrażającą, transportującą i budującą działalnością lodowców i lądolodów. W wyniku tej działalności powstają formy lodowcowe informujące o charakterze, przebiegu i rozmiarach erozji glacjalnej. Świadectwem erozji glacjalnej są: wygłady, mutony, misy, wanny. Formy świadczące o przeobrażającej działalności lodowca to: kotły lodowcowe, żłoby lodowcowe, doliny wiszące, fieldy lodowcowe. Formy akumulacyjne to: równiny moreny dennej, wały morenowe. Rozróżniamy: rzeźbę młodoglacjalną i rzeźbę staroglacjalną Rzeźba glacjalna obejmuje około 80% powierzchni Polski, przy czym rzeźba młodoglacjalna występuje na 35% obszaru kraju – w jego północnej części. Z dawną pokrywą lądolodu wiąże się dzisiejsza wysoczyzna morenowa. W miarę zbliżania się do dawnego czoła lodowca pojawiają się na powierzchni inne formy, jak drumliny, rynny jeziorne i


Question: na podstawie jakiej ustawy totalizator sportowy prowadzi działalność w zakresie gier hazardowych?

Answer: Zgodnie z ustawą o grach i zakładach wzajemnych Totalizator Sportowy jest monopolistą w dziedzinie salonów gier na automatach, gier liczbowych i loterii pieniężnych w Polsce.

Context: Totalizator Sportowy – polskie przedsiębiorstwo. Jego głównymi obszarami działalności są gry liczbowe, loterie pieniężne i zakłady wzajemne. Jest właścicielem loterii Lotto. Nadzór właścicielski nad Totalizatorem Sportowym sprawuje Ministerstwo Finansów. Zgodnie z ustawą o grach i zakładach wzajemnych Totalizator Sportowy jest monopolistą w dziedzinie salonów gier na automatach, gier liczbowych i loterii pieniężnych w Polsce. == Działalność == Zostało powołane uchwałą Prezydium Rządu 17 grudnia 1955 roku i rozpoczęło działalność 25 stycznia 1956 roku. W latach 1956–1997 funkcjonowało jako Przedsiębiorstwo Państwowe Totalizator Sportowy, po czym zostało przekształcone w spółkę Skarbu Państwa w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Przedsiębiorstwo posiada ponad 16 tys. punktów sprzedaży. Jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa. Komputerowy system sprzedaży został wdrożony w


Question: gdzie jest położony poznań?

Answer: miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wartą, u ujścia Cybiny.

Context: Poznań, Stołeczne Miasto Poznań (, , ) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad rzeką Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce (532 048 mieszkańców w grudniu 2020 r.) i ósme pod względem powierzchni (261,9 km²). Poznań wraz z powiatem poznańskim i gminami Oborniki, Skoki, Szamotuły i Śrem tworzy aglomerację poznańską, zamieszkałą przez ponad 1,2 mln osób. Poznań często plasuje się w czołówce miast o bardzo wysokiej jakości edukacji i bardzo wysokim standardzie życia. Zajmuje również wysokie miejsce pod względem bezpieczeństwa i jakości opieki zdrowotnej. Miasto Poznań wielokrotnie zdobyło także nagrodę „Superbrands” za markę miasta bardzo


Question: jak daleko skacze kangur?

Answer: potrafi wykonywać skoki do 9 metrów

Context: samic. Bardzo mocny ogon pomaga w balansowaniu ciałem w szybkim biegu i stanowi podporę, kiedy kangur stoi. Tylne kończyny są silnie umięśnione, przystosowane do skakania, zakończone szerokimi stopami dorastającymi do 56 cm długości. Nogi zbudowane są w taki sposób, że poruszając się szybciej kangur zużywa mniej energii, potrafi wykonywać skoki do 9 metrów, a na krótkich odcinkach może osiągać prędkość do 48 km/h. Przednie kończyny są krótkie, ruchliwe, zakończone pięciopalczastą dłonią. Służą do zbierania pokarmu i podawania go do pyska oraz do drapania się. Chód kangura olbrzymiego robi wrażenie niezgrabnego, ciężkiego i utykającego. Mają dobrze rozwinięty wzrok, węch i słuch. Budowa uszu umożliwia ich obracanie w pożądanym kierunku. Każdy podejrzany szelest wywołuje niepokój i ucieczkę. Uciekają ogromnymi susami o długości


Question: od czego pochodzi nazwa polska?

Answer: nazwa "Polska" wywodzi się od nazwy "pola" – otwartej przestrzeni znajdującej się na danym terytorium.

Context: Pochodzenie nazwy Polska nie jest jednoznaczne. == Gramatyka == Gramatycznie nazwa "Polska" wywodzi się od nazwy "pola" – otwartej przestrzeni znajdującej się na danym terytorium. Składa się z dwóch części: nazwy „Pol” – „pole” oznaczającej otwartą przestrzeń lub uprawne pole oraz przyrostkowego formantu przymiotnikowego „-ska”. Nazwa „Polska” to gramatycznie przymiotnik utworzony od rzeczownika „pole” za pomocą przyrostka „-sk”, który jest formantem przymiotnikowym, kontynuantem z języka prasłowiańskiego "-ьskь-jь" określającym przynależność do czegoś. Pierwotna forma „-sk” jest bezosobowa jednak występują jej odmiany rodzajowe – rodzaju nijakiego „-sko”, męskiego „-ski” oraz żeńskiego „-ska”. Dodawane jako końcówka rzeczowników tworzą w języku polskim przymiotniki czyli słowa określające przymioty oraz cechy przedmiotów, pojęć oraz zjawisk np. „modelar-ski”, „zielar-ski”, „lniar-ski”. Słowo „niebieski” w XIV wieku oznaczało „przynależny


Question: kto jest uważany za ojca różańca świętego?

Answer: Tradycja chrześcijańska uczyniła ojcem, św. Dominika Guzmana

Context: Francji w 1213. Tradycja chrześcijańska uczyniła ojcem, św. Dominika Guzmana, któremu tradycja przypisuje utworzenie pierwszych „Bractw różańcowych”. Wydarzenie to łączone jest z podaniem o przekazaniu w 1213 roku przez Matkę Bożą "różańca" św. Dominikowi Guzmanowi. Legenda ta jednak nie ma potwierdzenia w dokumentacji historycznej. Dominik głosił kazanie, które przeplatał z odmawianiem różańca, przez co jeszcze bardziej się rozpowszechnił wśród ludności. Do Polski modlitwę różańcową w ówczesnej postaci sprowadził i propagował św. Jacek Odrowąż, dominikanin. Prawdopodobnie 3 "Zdrowaś", odmawiane na wstępie "różańca", zaczerpnięto z "różańca św. Brygidy", ustalając w XV/XVI wieku oficjalny kształt "różańca maryjnego". W "różańcu św. Brygidy" 3 "Zdrowaś" odmawia się po ostatniej 6. dekadzie, na zakończenie modlitwy różańcowej. W średniowieczu "różaniec dominikanów" i "różaniec św. Brygidy", zwany "różańcem


Question: w jakiej epoce żył henryk sienkiewicz?

Answer: przełomu XIX i XX w

Context: Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim „Litwos”, „Musagetes”, „Juliusz Polkowski”, „K. Dobrzyński” (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX w. == Życiorys == === Rodzina === Henryk Sienkiewicz urodził się we wsi Wola Okrzejska, w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk, znanej na Żmudzi od XVI wieku, wedle niektórych genealogów po mieczu wywodzącej się z Tatarów osiadłych na Litwie, czego nie potwierdzają jednak zachowane dokumenty. Jego rodzicami byli Józef Sienkiewicz (1813–1896) i Stefania Sienkiewicz z domu Cieciszowska (1820–1873). Matka, Stefania pochodziła ze starej i majętnej rodziny


Question: gdzie odbył się pierwszy przeszczep serca?

Answer: Zabrzu

Context: Kazimierza Rybińskiego w Łodzi 4 stycznia 1969 r. Wykonawcą pierwszej w Polsce udanej transplantacji serca był prof. Zbigniew Religa. Miała ona miejsce 5 listopada 1985 w Zabrzu. W 2014 roku w Australii po raz pierwszy z powodzeniem przeszczepiono pacjentowi serce od dawcy, u którego doszło do całkowitego zatrzymania krążenia, a rok później wykonano w Papworth w Wielkiej Brytanii pierwszy taki zabieg w Europie. Pracę serca przywrócono w ciele dawcy w pięć minut po śmierci, a utrzymywano sztucznie przy pracy przez 50 minut, w czasie których sprawdzono, czy działa ono prawidłowo. Następnie bijące serce przetransportowano w naczyniu "heart-in-a-box" do biorcy. Szacunkowo dzięki nowej technice liczba transplantacji serc może zwiększyć się o 25%. == Technika == W klasycznej metodzie przeszczepiania serca pozostawia


Question: nad jakim morzem leży kreta?

Answer: Śródziemnym.

Context: Kreta (, od słowa "krateia" – "silna", , , wen. "Candia") – grecka wyspa na Morzu Śródziemnym. Największa wyspa Grecji i piąta pod względem powierzchni wyspa śródziemnomorska. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem oraz siedzibą władz jest Heraklion (Iraklion). Na Krecie odkryto jedne z najstarszych, mające 5,7 mln lat ślady przodków człowieka. Krajobraz wyspy tworzą skaliste wybrzeża, przeplatające się z szerokimi, jasnymi plażami. Klimat ma cechy umiarkowane, jak i subtropikalne. Średnia roczna opadów wynosi 640 mm. Lato jest gorące i suche, w zimie jest chłodniej. W rejonach górskich opady są dużo wyższe niż w reszcie wyspy, szczyty często pokrywa śnieg (od listopada do maja). Roślinność jest skąpa, bujniej rozwija się w wilgotniejszych rejonach. Kreta stanowi jeden z


Question: ile liczy pluton?

Answer: Pluton − pododdział w składzie 2-5 drużyn, działonów, sekcji lub załóg wozów bojowych.

Context: Pluton − pododdział w składzie 2-5 drużyn, działonów, sekcji lub załóg wozów bojowych. Występuje we wszystkich rodzajach wojsk. Wchodzi najczęściej w skład kompanii, baterii albo szwadronu. Niekiedy występuje samodzielnie na szczeblu batalionu (dywizjonu) lub pułku. Może mieć jednorodną strukturę organizacyjną (gdy składa się z drużyn jednego rodzaju) albo składać się z drużyn o różnej organizacji i przeznaczeniu. Jest podstawową jednostką w szkoleniu, odpowiednikiem klasy w szkole albo grupy na studiach. Przeważnie jest to najmniejszy pododdział etatowo dowodzony przez oficera, najczęściej porucznika.


Question: kto był pierwszym królem polski i kiedy został koronowany?

Answer: Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025.

Context: Król Polski (łac. "rex Poloniae") – tytuł monarszy koronowanych władców Królestwa Polskiego, Korony Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej. == Historia == Pierwszym królem Polski był Bolesław I Chrobry, koronowany w 1025. Tytuł królewski był związany na stałe z osobą polskiego monarchy od koronacji Władysława I Łokietka (1320) do III rozbioru Polski i abdykacji Stanisława Augusta Poniatowskiego (1795). Od zawarcia unii lubelskiej (1569) każdy nowo koronowany król Polski zostawał władcą Litwy z urzędu i nigdy nie był podnoszony na Wielkie Księstwo Litewskie. Ostatnim wielkim księciem litewskim był Zygmunt II August. == Koronacja == Koronacje królów Polski odbywały się do 1300 w archikatedrze Wniebowzięcia NMP w Gnieźnie, od 1320 w katedrze św. Stanisława i św. Wacława w Krakowie, w latach 1705 i 1764


Question: czym zajmowała się safona?

Answer: Safona staje się przewodniczką – nauczycielką koła (z gr. "thassos") ku czci muz i bogini Afrodyty.

Context: Safona, "Safo", "Sapfo" (gr. , łac. "Sappho") – grecka poetka, żyjąca na przełomie VII i VI wieku p.n.e., przedstawicielka poezji lirycznej (liryka eolska). == Życiorys == Jej imię brzmiało – według strof jej poezji – Psafo, istnieją również inne formy: Sapfo, Saffo czy też Safo. Urodziła się na wyspie Lesbos, prawdopodobnie w Mitylenie lub Eresos. Według Księgi Suda z X w. Safona wyszła za mąż za mężczyznę o imieniu Cercylas. Teza ta nie ma potwierdzenia w żadnym innym źródle. W strofach swojej poezji wspomina z czułością córkę Kleis (tradycyjnie nadano jej imię babki). Z czasem Safona staje się przewodniczką – nauczycielką koła (z gr. "thassos") ku czci muz i bogini Afrodyty. Miejscem spotkań grupy młodych, niezamężnych dziewcząt z arystokratycznych rodów


Question: jaki tytuł otrzymała kamila?

Answer: Królowa Małżonka Zjednoczonego Królestwa

Context: podkreślając przy tym działalność Kamili na rzecz monarchii. Podłożyło to podwaliny pod późniejsze oświadczenie Elżbiety II, które wydała z okazji 70. rocznicy swojego wstąpienia na tron, w którym oznajmiła, że chciałaby – gdy nadejdzie czas – aby Kamila otrzymała tytuł „królowej małżonki” (ang. "Queen Consort"), a nie – jak było to zapowiedziane wcześniej – „księżnej małżonki” (ang. "Princess Consort"). Została sportretowana w serialu komediowym "The Windsors", w którym zagrała ją Haydn Gwynne, a także w serialu "The Crown", gdzie w jej rolę wcieliły się Emerald Fennell i Olivia Williams. == Królowa Małżonka Zjednoczonego Królestwa == Po śmierci królowej Elżbiety II, Kamila jako żona nowego monarchy, króla Karola III, otrzymała tytuł Królowej Małżonki Zjednoczonego Królestwa. Jej dotychczasowe tytuły – księżnej Walii,


Question: ilu żołnierzy liczy pułk?

Answer: Pułk taki, zwany potocznie pułkiem sołdatskim, składał się z 1776 żołnierzy

Context: szczególnie wojsk zaciężnych, który wymusił powstanie nowych form organizacyjnych, które uczyniłyby dowodzenie wojskami łatwiejszym. W skład pułku wchodziło od kilku do kilkunastu chorągwi (rot). Na Zachodzie pułki nazywano regimentami. W Rosji pułki jako oddziały taktyczne powstały na przełomie XVI i XVII wieku. Składały się z 5-10 rot piechoty i posiadały artylerię pułkową w postaci 2 dział. Na wojnę z Polską w latach 1632-1634 Rosja po raz pierwszy w swych dziejach utworzyła pułki piechoty na wzór zachodnioeuropejski. Pułk taki, zwany potocznie pułkiem sołdatskim, składał się z 1776 żołnierzy, w tym 176 oficerów i podoficerów. Pułk podzielony został na 8 rot, a jego sztab składał się z pułkownika, podpułkownika, majora i 5 kapitanów. Wszyscy oficerowie w takim pułku byli cudzoziemcami. Także na


Question: na czym polega efekt wypychania?

Answer: polegające na zmniejszeniu wielkości inwestycji sektora prywatnego spowodowanym zwiększonym finansowaniem wydatków publicznych deficytem budżetowym.

Context: Efekt wypychania lub wypierania (ang. "crowding out") − zjawisko ekonomiczne polegające na zmniejszeniu wielkości inwestycji sektora prywatnego spowodowanym zwiększonym finansowaniem wydatków publicznych deficytem budżetowym. Jest jedną z form zawodności państwa w zakresie rozwiązań regulacyjnych. == Opis == Efekt wypychania pojawia się, gdy powodem początkowej zmiany wielkości produkcji jest wzrost wydatków państwa. Dochodzi wtedy do wzrostu popytu na pieniądz oraz wzrostu stopy procentowej, a tym samym do ograniczenia popytu inwestycyjnego i konsumpcyjnego sektora prywatnego. Wypieranie to inaczej zastąpienie inwestycji prywatnych wydatkami państwa. Wypieranie finansowe związane jest ze wzrostem stopy procentowej w wyniku niepieniężnego finansowania wydatków państwa, natomiast wypieranie realne może być spowodowane np. zastąpieniem konsumpcji prywatnej konsumpcją państwa lub hamującym wpływem potencjalnej rosnącej niepewności, będącej rezultatem zwiększonych wydatków państwa. G↑ →


Question: ile razy dziennie się modlić?

Answer: pięć razy dziennie.

Context: pięć razy dziennie. Regularne jej odmawianie, umożliwia każdemu człowiekowi nawiązanie prawdziwego, żywego kontaktu z Bogiem oraz własny rozwój duchowy. Oprócz pięciu obowiązkowych modlitw, można wyróżnić nadobowiązkowe typy modlitw. W islamie unikalność ceremonii polega na tym, że zawiera ona elementy obrządków pochodzących z innych religii. Islam zaleca wiernym modlitwę w obrządku tak wszechstronnym, że zawiera symboliczne postawy modlitewne nawiązujące do innych religii. Według nauki zawartej w Koranie, Bogu niepotrzebne są ludzkie modlitwy. Dlatego są opisane z myślą o samym wyznawcy. Podczas modlitwy wspominanie Boga i Jego przymiotów pomaga człowiekowi oczyścić duszę i osiągnąć harmonię z Boską naturą. Na tym polega istota modlitwy w islamie. Poprzez myślenie o sobie jako stworzeniu Boga i działaniu jak On, człowiek stale doskonali swoje relacje z


Question: co uprawia się w indiach?

Answer: Główne uprawy: ryż, pszenica, proso, kukurydza, jęczmień, herbata, kawa, orzechy kokosowe, przyprawy, bawełna, juta i rośliny oleiste.

Context: dynamicznie rozwijających gospodarkę, w której najwyższą dziedziną gospodarki są usługi wytwarzające ponad 55% PKB. Wśród największych gospodarek świata Indie wyróżniają się jednym z najwyższych poziomów ubóstwa, największą nierównością dochodów oraz stojącym na niskim poziomie systemem usług społecznych (opieka zdrowotna, system edukacji, system emerytalny) oraz usług publicznych (transport, bezpieczeństwo). == Rolnictwo == Według danych z 2014 roku, rolnictwo dostarcza 18,1% PKB, a także zatrudnia ponad 52% ludzi czynnych zawodowo. * Główne uprawy: ryż, pszenica, proso, kukurydza, jęczmień, herbata, kawa, orzechy kokosowe, przyprawy, bawełna, juta i rośliny oleiste. * Hodowla: bydło. == Bogactwa naturalne == Na terenie kraju prowadzi się eksploatację węgla kamiennego, ropy naftowej, rud żelaza, manganu, miedzi, tytanu, magnezytu i miki. == Przemysł == Przemysł zatrudnia 13% ludności i wytwarza


Question: ile osob bylo na protescie?

Answer: W samym Wielkim Marszu na Warszawę 30 października wzięło udział ok. 100 tys. osób.

Context: stu miastach poza polskimi granicami. Manifestujący stosowali m.in. blokady w ruchu drogowym. 28 października policja odnotowała w całym kraju 410 protestów, w których uczestniczyło ponad 430 tys. osób. W samym Wielkim Marszu na Warszawę 30 października wzięło udział ok. 100 tys. osób. Były to największe demonstracje w Polsce od czasu przemian ustrojowych w 1989 roku, a w ocenie niektórych komentatorów najliczniejsze protesty uliczne w historii Polski. Na protestach wznoszono hasła przeciwko rządzącej partii Prawo i Sprawiedliwość oraz antyrządowe, postulujące poszanowanie praw kobiet (w tym prawa do legalnej aborcji), antyklerykalne (opowiadające się za rozdziałem Kościoła od państwa), a także antykatolickie. Protestowano m.in. pod siedzibą Trybunału Konstytucyjnego oraz przed rezydencjami biskupów, jako że polski episkopat poparł decyzję o zaostrzeniu prawa aborcyjnego. Protesty


Question: kto założył skauting w polsce?

Answer: Andrzej Małkowski

Context: Skauting (ang. "scouting") – ruch społeczny i pedagogiczny, sformalizowany później w szeregu organizacji młodzieżowych w wielu krajach, który został zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. w Anglii przez Roberta Baden-Powella i Ernesta Thompson Setona w USA. W Polsce jego prekursorem był Andrzej Małkowski, uważany za twórcę harcerstwa – polskiej odmiany skautingu. Ruch skautowy został zdefiniowany jako "dobrowolny apolityczny ruch wychowawczy dla młodzieży, otwarty dla wszystkich, bez względu na pochodzenie, rasę czy wyznanie, zgodny z celem, zasadami i metodą, które ustalił założyciel Robert Baden-Powell". == Cel ruchu skautowego == Celem ruchu skautowego jest przyczynianie się do rozwoju młodych ludzi w taki sposób, by w pełni mogli wykorzystać swoje możliwości fizyczne, umysłowe, społeczne i duchowe jako jednostki, jako odpowiedzialni obywatele i


Question: kto jest autorem książki hobbit czyli tam i z powrotem?

Answer: J.R.R. Tolkien

Context: Hobbit, czyli tam i z powrotem () − powieść fantasy dla dzieci autorstwa J.R.R. Tolkiena, wydana 21 września 1937 przez firmę Allen & Unwin. Polskie wydanie ukazało się w 1960 w tłumaczeniu Maria Skibniewskiej. Opowiada o wyprawie podjętej przez krasnoludów tworzących kompanię Thorina i towarzyszącego im hobbita o nazwisku Bilbo Baggins do zajmowanej przez smoka Smauga Samotnej Góry w celu odzyskania zagarniętych skarbów i dawnej siedziby krasnoludów. Po drodze, w jaskini Golluma, Bilbo Baggins znajduje pierścień, który daje mu moc bycia niewidzialnym. Po wydaniu powieść szybko zyskała uznanie czytelników. Wydawca poprosił autora o kontynuację zdarzeń, która ostatecznie ukazała się jako "Władca Pierścieni". Zarówno "Hobbit", jak i "Władca Pierścieni" powstały pod wpływem staroskandynawskich legend, którymi zajmował się Tolkien. Analiza literaturoznawcza sugeruje,


Question: jaka jest rzeka w krakowie?

Answer: Rudawa

Context: Rudawa – rzeka w województwie małopolskim, lewy dopływ Wisły, do której uchodzi w 75,4 km biegu Wisły, przy bulwarze Rodła w Krakowie. Stanowi jedno ze źródeł wody pitnej dla Krakowa (ujęcie w Mydlnikach). == Przebieg == Rudawa powstaje z połączenia potoków Dulówki, Krzeszówki i Rudawki, wypływających z Wyżyny Olkuskiej w okolicach Trzebini, Krzeszowic i na południowo-zachodnich krańcach wsi Rudawa, następnie płynie przez Rów Krzeszowicki, gdzie przepływa przez Niegoszowice, Kochanów i Zabierzów, pod Szczyglicami przedziera się przez Garb Tenczyński i uchodzi w Krakowie między Półwsiem Zwierzynieckim a Zwierzyńcem koło klasztoru Norbertanek. Rzeka przepływa przez piękne krajobrazowo i ciekawe geologicznie i przyrodniczo obszary Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego. W miejscu, gdzie przełamuje Garb Tenczyński, znajduje się rezerwat przyrody Skała Kmity. Na terenie Krakowa Rudawa


Question: gdzie żyje glisty ludzkiej?

Answer: W jelicie człowieka

Context: z kałem żywiciela wydostają się na zewnątrz. Po kilku tygodniach w jajach rozwijają się larwy i w takiej postaci czekają na połknięcie przez żywiciela. Ponieważ glista jest pasożytem monoksenicznym (występują tylko u jednego żywiciela), kolejnym żywicielem jest również człowiek. W jelicie człowieka larwy wydostają się z osłon jajowych. Uwolnione larwy przez ścianki jelita przedostają się do naczyń krwionośnych i rozpoczynają wędrówkę do płuc. Jest to konieczne, ponieważ do dalszego rozwoju potrzebują tlenu. Docierają więc do pęcherzyków płucnych. Tam dwukrotnie linieją. Po osiągnięciu 2 mm długości zaczynają wędrówkę w górę przez oskrzeliki, oskrzela, tchawicę do krtani, skąd odruchowo przełknięte, dostają się do żołądka i stąd do jelita. Tu dorastają. Po ok. 2 miesiącach od zakażenia zaczynają w jelicie rozmnażać się płciowo.


Question: kim byli goci?

Answer: jedno z największych i najważniejszych plemion wschodniogermańskich, mówiące językiem gockim.

Context: Goci, Gotowie (, "Gutþiuda"; , u Pliniusza Starszego "Gutones", u Tacyta "Gotones"; ) – jedno z największych i najważniejszych plemion wschodniogermańskich, mówiące językiem gockim. == Zarys historii == O pierwotnych siedzibach Gotów można wnioskować z przekazów antycznych autorów i świadectw archeologicznych. Pliniusz Starszy (I w. n.e.) w swojej "Naturalis historia" umieszcza Gotów (Pliniusz używa nazwy "Gutones") nad oceanem zwanym "Metuonis". Jordanes, mnich pochodzenia gockiego i autor VI-wiecznego dzieła "Getica", opisującego dzieje rodu Amalów, przytacza legendę o początkach migracji Gotów, którzy prowadzeni przez wodza Beriga, opuścili swoją ojczystą Skandzę i na trzech statkach popłynęli na południe, aż do brzegów krainy nazwanej przez nich Gothiskandza. Położenie Skandzy i Gothiskandzy wywołuje w literaturze przedmiotu wiele dyskusji. Pewne jest jedno: Goci pierwotnie zasiedlali południową


Question: kto zabijał wzrokiem?

Answer: Bazyliszek

Context: przez koguta, a następnie wysiedzianego przez sto i jednego jadowitego węża. We wrześniu 2009 ukazała się debiutancka powieść Tomasza Bukowskiego "OBIEKT R/W 0036". Książka reprezentuje gatunek horroru historycznego. Ukazuje ona walkę Polaków i Niemców, w ogarniętej powstaniem Warszawie, z mitycznym bazyliszkiem. Jest jednym z potworów w serii gier komputerowych "Might and Magic" oraz jej lepiej znanym spin-offie, "Heroes of Might and Magic". Bazyliszek wiąże się też z Warszawą. Według popularnej miejskiej legendy był to przerażający stwór, opisywany jako kogut, wąż lub indyk, z ogonem węża i oczami żaby. Strzegł on w staromiejskich podziemiach ukrytych skarbów, a intruzów zabijał wzrokiem. Zginął przechytrzony przez młodego czeladnika, który zszedł do podziemi niosąc przed sobą zwierciadło. Według Artura Oppmana Bazyliszek mieszkał w piwnicy jednej


Question: kim byli maurowie?

Answer: ludy (w większości Berberowie z niewielką domieszką Arabów) zamieszkujące znaczne partie Półwyspu Iberyjskiego, wywierające ogromny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii.

Context: Maurowie – współcześnie mieszkańcy: Mauretanii, części Algierii i Maroka, natomiast w średniowieczu, przez blisko osiem stuleci, ludy (w większości Berberowie z niewielką domieszką Arabów) zamieszkujące znaczne partie Półwyspu Iberyjskiego, wywierające ogromny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii. == Pochodzenie nazwy == Słowo "Maurowie" (łac. "Mauri") pochodzi od Mauretanii, nazwy krainy historyczno-geograficznej, obecnie zachodniej części Algierii i północnego Maroka. W różnych okresach historycznych zmieniało ono swoje znaczenie: # nazwa nadana przez Rzymian ludności Mauretanii, późniejszej prowincji rzymskiej, zamieszkiwanej przede wszystkim przez Berberów. Według niektórych autorów nazwa Maurów wywodzi się z niewielkiego numidyjskiego plemiennego królestwa "Maure" istniejącego w trzecim stuleciu p.n.e. w dzisiejszym Maroku. „Grecy nazywali ich Moryskami” pisał Strabon, „a Rzymianie Maurami”; # w literaturze wczesnochrześcijańskiej nazwa berberyjsko-numidyjskich


Question: jaki jest popularny napój w niemczech?

Answer: Piwo jest tradycyjnym napojem całych Niemiec

Context: roli w tradycyjnej kuchni niemieckiej. W ostatnich dziesięcioleciach z powodu dużego wpływu kuchni francuskiej oraz włoskiej rośnie i jego popularność. Ogólnie rzecz ujmując, dania kuchni niemieckich są rzadko kiedy o ostrym smaku – ulubionymi ziołami są między innymi, pietruszka, majeranek, tymianek, liście laurowe, lubczyk, koper i szczypiorek, z przypraw pikantnych używany jest biały pieprz, jałowiec i kminek. Inne zioła dla podkreślenia smaku potraw to bazylia, rozmaryn, oregano, które w ostatnim czasie zyskały również na popularności. Nie jest to typowy niemiecki zestaw przypraw, który równie dobrze może być zastosowany w daniach kuchni polskiej, czeskiej i słowackiej. == Napoje == === Piwo === Piwo jest tradycyjnym napojem całych Niemiec, gdzie produkowane jest w licznych gatunkach. Piwa niemieckie są wegańskie, to znaczy, że


Question: kiedy nastąpiła zmiana czasu w polsce?

Answer: została wprowadzona między I a II wojną światową tylko raz, w 1919

Context: światowej. W 1917 roku zmiana nastąpiła w nocy z 15 na 16 kwietnia (z niedzieli na poniedziałek); wskazówki przesuwano jednak z godziny drugiej na trzecią i czas letni obowiązywał do nocy z 16 na 17 września. Podobnie było w 1918 roku. Niedługo później i Brytyjczycy zaadaptowali to w Wielkiej Brytanii. 19 marca 1918 Kongres Stanów Zjednoczonych wyjaśnił podział na strefy czasowe w USA i wprowadził na czas trwania wojny obowiązek stosowania czasu letniego w celu oszczędności paliwa służącego do produkcji prądu. Ponownie po przerwie w USA w 1966 Kongres uchwalił Uniform Time Act wprowadzając po raz pierwszy podczas pokoju możliwość korzystania z czasu letniego. W Polsce zmiana czasu została wprowadzona między I a II wojną światową tylko raz, w 1919