Ade dê uku sêmsal igai nak lêm idup kêrno pêrnêak miliak tapi dê niliakku o coa têkdas. Waktau uku gi kuliah uku bi nak semester pat uku milêm tes masuk pegawai negeri, gêgara oba uku bêdan kuliah coa mok cuti jano têmrus, kêrno o ba uku ngêding asai meyesal ngen keputusan dê uku mok. Uku kêrjo kêkiro duai taun sêtêngêak trus uku mengundurkan diri, kêrno uku mêding kêrjo coa klop ngen atêiku, nak di kulo uku bi mênêa keputusan dê salêak. Waktau o kêrno uku masuk pakêi ijazah SMA jijai gajai o titik ipê igai waktau o kulo nak pegawai negeri coa si barêak uyo. Dê niên dê sênsalku o gentai uku bêdan kuliah, cubo waktau o uku mok cuti bae mungkin uku nam têmrus sapêi jijai sarjana.


Kuni asea tabunganku uku têmukua uku têmukua stom dêbi an uku lok, jijai stom dê tênukuaku o jenisnê memang agok luyên. Stom yo uku dapêt kuni kuwatku stom dê padêaknê ja ang kêluwêa, kêrno si coa makêi ngen si kulo namên amên uku perlu stom dê model si têmuan o jijai si têmawêa ngen uku. Stom yo stom double cabin minyoknê solar, si têmukua stom yo ade kêkiro duai taun, kerno stom yo memang terawat ngen kêtennê gi bêlau kulo makonê uku lok, do igai utuk gonê si minoi coa si la ang igê, uyo bi ade duai bulên uku makêi stom yo alhamdulillah gi asai makêi stom bêlaunê.


Guau Madrasah nak Tanjung Raman, Muara Enim, sêmyap hadiah utuk juaro kelas. Kegiatan yo bi sênyap nak ruang perpustakaan sêkulah. Kutê guau kopoa mukus utuk hadiaah juaro kelas. Mnurut Heti Fitriah (26/6), guau kelas duai B hadiah dê nêlêi ngen siswa o tujuannê utuk mênêa siswa mêding snang ngen mêlêi motivasi siswa utuk bêlajêa lêbiak baik igai supayo taun muko siswa o nam dapêt prestasi igai. Penjelasan Heti yo tênamêak Ririn guau kelas satu coa si cuma dapêt hadiah bae tapi dapêt kulo piagam penghargaan, amên moi mukonê piagam o nam makêi utuk pertimbangan amên lok mlanjut blajêa moi mukonê.


Uku asai coa pêcayo pas uku kêmliak tabunganku duai taun dê sudo, uku menabung bi kêkiro lemo taun ade rencananê amên bi têkopoa uku siniak gêmitêi stom. Alhamdulillah utuk taun sanigê yo uku bi nam gêmitêi stomku kêrno stom dê an bi cigai si padek klang dêcang ade dê lok nêa maklum bae genne stom an. Jijai stom dê an uku jêmuoa walau gonê coa si awêi kênlok tapi jijai ba utuk têtamêak nam mêsoa gitêinê. Uku bi an siniak stom dê nam muêt tun abiak pat jano lêmo ngen nam kulo min barang, memag bi nidikku niên stom model yo tapi gonê agok la ang, makonê uku nabung kilêak nekerku amên ade omor uku ngen jêrkai uku gi bakêa têmukua stom o.


Manêu usaho adeba dalên itê nam dapêt asea utuk gêmnêp kebutuhan tê. Uku manêu usaho bi kêkiro sebelas taun, slamo manêu usaho uku têp slalu pêcayo ngên api bae dê mênyakut ngen usahoku. Dê paling mênêa uku menyesal somor idup o kêrno uku mangêp kutê tun srai ngen pekeranku jano srai ngen dê uku meker, tapi do o salêak lai utukku. Dau anok buwêakku dê muk caci perusahaan dê uku coa namên, kêrno uku slalu pêcayo ngen kutê laporannê, pas akhir taun dê terakhir uku mukok usaho baru kêten kutê nak ipê pao caci tagihan dê harusnê bi masuk tapi nak kator coa ade laporan. Uku mêdêu api bae dê ade masalah ngen caci yo, ade dê ngênginoi madêak caci o nakêi utuk anok sêkulah, ade kulo dê madêak cacio nakêi utuk operasi kakoknê ngen dau igai ba. Uku bi lok mlapor plisi sêbênêanê tapi uku meker urusan tamêak lêm, jijai uku smudo ngen kekeluargaan dê pêtingnê têbo o sangup melek kutê caci o.


Ujian o adeba cao utuk mukua kemampuan api bae. Pelaksanaan ujian maksudnê utuk tau sapêi batas ipê pengetahuan ngen kênam dê tun o têmuan. Ujian kulo jênijai utuk evaluasi mênilai kêdau kêlai pengetahuan dê bi nam ngen kêpacok dê bi dapêt. Mngêding snang nyên têrnyato kemampuan ngen kêpacok dê ade ngen uku nam mênêa uku lulus ujian lêm penerimaan karyawan nak perusahaan dê bi terkenal. Bi têbayang awêi ipê bêbilaiku jijai karyawan ngen uku kulo nam dapêt caci utuk mênuak kebutuhan bêbilai ku. Uku nak perusahaan yo timo nak bagian pembukuan, memang nak pembukuan yo ba utuk sêmêntaro dê nam uku kêmrêjo slamo yo.


Waktau belek mdasêi pêlbêak prêpuanku awêinê using bae, coa ku namên jano. Uku têmnai coa kulo si lok madêak, sinê cuma diêm bae. Sudo mênai uku kêluwêa igai kêrno cao taên nak dasêi kêmliak tun dasêi barêak o, tênai coa mnyimêt ngen coa kulo lok madêak jano masalahnê. Kêkiro jam dêpuluak kêlmên uku belek, si gimasiak coa lok madêak jijai uku sêrbo salêak trus uku moi bilik maksud lok tidua, tapi tênaênnê mêak tidua kilêak nadêaknê, uku têmnai ade jano gêntai kten using bae ceritoba nadêakku, amên coa lok cêrito uku lok tidua bi stêkuk i o uku madêak ngen si, tapi si cuma diêm bae coa mênyimêt kecekku. Smudonê têningêaku tidua.


Botos tun nak Kabupaten Mamuju Propinsi Sulawesi Barat bêlomba utuk dapêt hadiah dê nade Bank pemeritêak nak lapangan Ahmad Kirang, Mamuju. Tun dau têko waktau acara nak pêlbêak bilai o pas undian muloi kutênê sêmimok tip numum undian api bae dê kêluwêa gennê kuni pihak Bank BRI Cabang Mamuju. Botos tun o muloi kuni tun tuai, anok uai sêlawêi sêmanêi capua jijai do utuk mot acara undian uang kaget o. Nak lêm acara o panitia mêlêi pertanyaan ngen tip dê têko, dê bêrasea jêmawab bakêa nêlêi caci sotos sapêi lêmo otos ribau. Snang nyên utuk dê nak di dê dapêt uang kaget o, dau kuni dê ade nak di nam jêmawab pertanyaan kuni panitia ade kulo do dê dapêt lêmo otos ribau


Menyanyi adeba kegiatan dê mênêa atêi snang, kêrno nyanyi o adeba hal dê api bae nam. Coa heran dau tun dê hobi nyanyi, awêi itê namên têmi uk musik o adeba cao utuk mêlnyêp stres. Tun dê hobi nyanyi mnurut Orami.co.id, coa si cuma ade bakat nak musik tapi kutê tun têmuan suaro i o kulo menyanyi kulo dau tun pêcayo nam min atêi moi suasano dê padek. Kuni hobi nyanyi yo mênêa uku cet milên nak lomba nyanyi. Lomba nyanyi dê pertamo uku milêm pas gi nak SMP. Waktau o pas gidong ade acara pekan kreativitas tikêt Kecamatan ngen ternyato uku dapêt juaro pertamonê. Snang nyên asainê kuni cuma hobi nyanyi tapi nak kulo dapêt penghargaan sapêi uku kuliah.


Uku an tingêt waktau keme ade proyêk uak nak luwêa kota kêkiro dêpuluak taun dê sudo, waktau o stom dê makut material keme masuk paret, jijai keme lalau moi lokasi pnan stom o cigai nam gêrok. Uku bêduai ngen kuwatku gennê Ukar, jijai pas sapêi lokasi keme harus maliak barang dê stom o moi stom luyên, uku telpon moi kator utuk kmirim stom kosong moi lokasi, ade abiak lêmo jano num jam stom dê knirim o sapêi. Waktau o keme kulo bi lapor moi pos plisi dê paok kêrno pnan stom o nak pnan sunyai jijai keme minoi plisi nam jêmago ngut stom dê masuk paret o kêluwêa. Pei lok sudo maliak barang moi stom dê do igai do o bilai bi kêlmên kêkiro jam satu pueng, têko anok-anok uai ade abiak tun têlau puluak magêa keme kutênê mukok golok ngen madêak minoi caci keamanan, kêkuwat dê ade nak di kutê rim têmasuk plisi, jijai kuwatku dê têgen Ukar yo nano bi tênodong ngen golok, akhirnê uku mbinai miling ngen têbo o amên keme yo cuma kêrjo, amên udi lok caci keamanan mên uku mlapor ngen kator supayo si mbo tun ngen min caci keamanan.


Api ade dê lok umêaknê pênuak ngen serangga awêi dalêk, nyokok, lepes, semut ngen dê luyênnê. Uku pêrnêak moi umêak tun tuai kuwatku dê nak sadêi, waktau moi umêaknê o pertamo uku ati pêrnêak mini kêduainê umêaknê o uak ngen umêaknê o gi tênungau tun tuainê. Do o umêak an, kuwatku o laher kulo nak di ngut sapêi SMP, waktau si SMA si sêkulah nak kota tingêa bge sêpasuaknê. Waktau nak umêknê uku kêmliak dau nyên semut, muloi kuni umêak dopoa sapêi ruang tamu, kênliakku do o sêmut dê têtitik mêlêu, amên kêno awok tê si mêngêt do o asai gatêi coa mudêak kaên, uku amên semut o didik mungkin coa ngapo, dio sêmut o dau sapêi uku kêmlaiknê kulo uku jijik, cuma kêrno mêak kuwatku o sigung jijai coaku madêak cêicak bae uku coa kêmliak.


Ade igai dê mênêa uku mêding snang waktau mikêak asuakku, pas kulo si dapêt bakêa prêpuannê o uku bi namên an, i o kulo ngên bakêa sêtuangnê, jijai waktau masên coa ade dau halangan kêrno kuni pêak dê sêlawêi coa dau minoi jêjano, pertamo asuakku ngên bakêa prêpuannê sêsamo lok, bakêa sêtuangnê kulo têmimo ngên baik rombongan keme, sudo o kulo dê bakêa sêtuangnê ngen keme bi an namên. Nak bilai acara nikêak o keme duai keluargo kopoa nak pnan bakêa sêtuang asuakku, nak di keme kutê kêten snang ipê igai pas bi sudo akad nikêaknê keme kutê mbo duo utuk kelurgo bêlau asuakku.


Uku dê sabên nyên amên itê coa sadar dê kênrêjo tê o bakêa jijai duso, bêl o dau tun madêak amên lok usaho o nanêu bae kilêak dê ade ngen itê jano kêdau kêmampu tê, misalnê utuk modal mêak lok langsung lai amên dê ade uyo titik, muloiba kuni modal titik kilêak. Tamêk an usahoku muloi tamêak rami, uku muloi têmamêak tun utuk têmulung uku nak lêm manêu usahoku, paok si duai jano têlau kilai gennê kêuwat mdasêi lok milêm kêrjo samo nak lêm usahoku. Ade dê têmawêa tamêak modal ngen cao bagiak asea, ade kulo dê lok têmamêak modal utuk mukok bêlau igai nak pnan luyên ngen si dê mêgong utuk asea têp bagiak duai. Tapi kutê o uku ati lok, kêrno nekerku uku cubo manêu kilêak samo kêmliak perkembangannê. Pas do bilai ade sêpasuakku mdasêi, si madêak bi cigai kêrjo trus si ade caci simpanannê nam coa si milêm nak usahoku ngen cacinê o, kêrno slen akhirnê uku majok syangnê waktau o uku coa mênêa perjanjian tertulis, jijai bi panêu kêkêdau bulên si minoi duai puluak lêmo persen kuni cacinê o tip bulên. Kêrno kêrjo kulo gidong dau panêu ngen ati sudo jijai uku bênêk, kêrno têpakso smudonê uku jijai bae, uku usaho nam gacang melek cacinê kêrno uku sabên dio riba bi pasêtba jijai duso.


Bully adeba tindakan ngen cao gêmangau tun luyên, makso ngen mêgis. Tindakan yo nam nak ipê bae, nam nak lingkungan jano medsos. Kasus bully bakêa ade akibat fatal amên coa nam milok nam bae jijai depresi. Amên jijai korban bully ade kêkêdau cao dê nam itê manêu mnurut artikel Kamini.id antaronê mêak mênêa reaksi jêjano, jago emosi supayo mêak têkêmin pas kêno bully, tnunyuk amên coa ade asai sabên ngen tênunyuk kulo amên itê binai ngen kêmliak matai dê mbully o, miling ngen tun luyên trus cerito ngen tun dê paok supayo ngêding agok tênang, milok dê galok mbully ngen mêsoa kêrjo jano bunok ngen kêkuwat bêlau. Amên bi sudo mênêa kutê dê awêi nak das, harusnê bi nam madêp amên ade dê mbully, kêrno cao madêpnê o harus ade kêbinai kuni tê.


Nak lêm manêu idup itê coa têmau trus awêi ipê dê klok tê. Kêmasai dê ade nak atêi kêrno jano dê itê lok coa dapêt do oba kêciwo. Pengalaman dê pêrnêak têjijai pas uku mênêa kêduai tun tuaiku kêciwo kêrno uku coa nam jijai pegawai negeri awêi dê kênloknê. Harapan kêduai tun tuaiku waktau uku lulus kuliah ngen dapêt gelar sarjana uku nam kêrjo jijai PNS, kêrno mnurut tun tuaiku jijai PNS o kêhidupan ekonominê terjamin. Tapi jano dê kênlok tun tuaiku o coa srai ngen dê uku meker, kêrno amên lok sukses ngen gêmnêp utuk idup coa harus jijai PNS kulo tapi nam kêrjo nak ipê bae. Mnurutku itê bêrasea o nam jijai jano bae awêi dagang jano jijai pengusaha, awêi dê nadêak Mentri Sosial Tri Rismaharini amên gelar PNS o coa nam tênu un ngen anok tê, tapi amên jijai pengusaho mako itê nam têmu unnê. Jijai PNS coa si jaminan utuk nam sukses tapi usaho ngen duo trus coa mudêak nyêrêak do oba kucai sukses.


Amên mnurutku têpuak itê kêmliak tulên nyên ngen kuwat tê dê itê têmau mungkin nak dalên jano nak ipê bae mêak itê gêgulut mêdêu, amên nam itê masêt kilêak bêbênêa kuwat tê o jano iso. Pengalamanku uku bi kêkêdau kilai salêak tun, muloi kuni o uku cigai lok gêgulut mêdêu jano miling amên uku ati namên pêpasêt do o kuwatku jano iso. Kmasai selek amên salêak o coa si baik nyên ipê igai pulu tun rami, tun dau kulo kêmliak itê do o asainê kêmbiak seleknê. Padekba itê masêt nyên amên ade têkêliak awêi kuwat tê, amên nam itê mngêten supayo si dê kêmliak itê, amên memang si nyên si dê bakêa mêdvu itê dutê.


Itê coa nam dmugo amên itê bakêa mênêa selek awok tê dewek, awêi têtibo sêrwêa dê itê makêi sgit, memang amên têpuak kêno ngen itê do o bi pasêtba itê selek. Amên bi têlanyua kêno ngen itê pas itê gidong kêrjo mnurutku itê mêak têmrus kilêak kêrjo tê, padeknê itê istirahat kilêak samo meker jano dê harus nêa supayo itê mêak mnyelek. Utuk jêjago amên itê kêrjo lêbiak baik utuk sêrwêa lêm do o itê makêi igai sêrwêa pnok gunonê au amên dê sgit o nak pêak luwêa, amên pisok dê sgit do o gi bakêa nam têmutup sapêi itê nam gêmitêi sêrwêa jano ngut itê belek do o coa selek igê. Dê lêbiak padeknê igai amên itê nam min kracok siuk jijai coa itê renyeng igê amên têpuak sêrwêa sgit.


Cuboba mêak mêding selek amên pas têmau tun dê makêi bajau jano sêrwêa srai nyên ngen dê itê makêi. Amên ade dê madêak jano têmnai masalah srai o, nadêak bae dio seragam keme jano keme têmukuanê o spok nak do toko. Asaiku coa tun gi têmnai cuma têtiko itê bae asai gi bogoa tun kêmlaiknê. Amên têjijai ngen uku barêak yo amên nak do acara misalnê, uku bakêa bakêa magêa tun dê srai bajaunê o ngen uku, ngen itê mênêa barêak o jijai tun dau o coa sle igê ngen itê, pasêt tun sako amên do o bajau seragam, ipê igai itê nam kênal ngen tun o, itê majok ngênguta trus sinê kulo lok, tun dau coa bakêa curiga amên do o nam kebetulan srai.


Amên nadêakku maroba itê mêak mêding asai sabên utuk jijai sêksai amên itê bêbênêa namên kêjijainê. Itê nam madêak kilêak ngen petugas utuk nam têmutup gen tê mêak sapêi ade dê coa têmimo ngen keterangan tê dê bakêa mbahayo awok tê. Amên petugasnê nam jêmamin utuk keamanan tê do o coa masalah itê jijai sêksai, supayo utuk smudo kasusnê coa si an igê. Do igai amên nam itê dê nak dalên misalnê amên itê kêmliak ade kecelakaan, amên nam kulo itê bêdan têgoa ngen kêliak gêntai nam têjijai, ngen api kêkiro dê jijai korban o api namên itê kênal ngen dê jijai korban o.


Mêding asai mênyêsal o mungkin kutê tun bi ade cubo, amên uku bi dau mêding kêrno dê daunê galok têmotoa pekeran dê salêak lakêak. Amên nadêakku itê buliak bae mêding asai o tapi itê kulo harus nam gacang muang pekeran o kêrno amên itê coa nam gacang muang do o bakêa muk awok tê. Mnurut ahli pentesalan o adeba emosi negatif dê itê mêding gia sapêi moi atêi, mnurut Ikhsan Bella Persada, M.Psi.,Psikolog, itê coa sadar amên dê sudo terjijai do o itê coa nam mubêak keadaannê, tapi dê nam itê mubêak o adeba keadaan uyo ngen moi mukonê.Têtiko itê coa lok makau jano dê itê têmau ngen mêding dê ade nak atêi tê.


Mungkin ade kuni itê jano sêpasuak tê dê mêding kêno bêncano baiknê itê mêstai dau sabar ngen dau awit minoi petunjuk magêa Allah SWT supayo atêiv nêlêi ketenangan, memang coa mudêak mlupo kejadian dê itê mêding ipê igai mungkin pao ade kulo dê kelurgonê dê jijai korban, dio coa mudêak igai itê mlupo. Tapi itê harus nam mok kutê hikmah kuni di, mêak sapêi itê ade asai mêngiak magêa Allah SWT kêrno kejadian o, dio dê coa baik itê mêstai sadar kulo amên kutê o adeba klokNê, itê cuma manêu bae coa itê nam mubêak amên do o bi sudo ketentuanNê. Itê de tun Islam harusnê lok dau tênamêak istighfar ngen dau bêsyukur.


Memang kutê o harus ade runingnê ipê igai masalah antri, têtiko itê bi an bêlmot coa tê namên ade dê dêmutê mok gilia tê. Dêniênnê kêrjo bêlmot o ca ade dê baiknê, ipê igai itê coa dau waktau utuk o, tapi kêrno aturan harus antri paksoba itê milêm aturan o, waktau antri nak SPBU uku bi dutê coa an ade dê mitas uku, kêrno mungkin si mêding si bi jago nak di jijai kêkêloknê bae, waktau o uku kisai minyok motor antri o agok panjang bi ade abiak paok si têngêak jam uku nak di milêm antri, pas ade dê mitas o uku jijai emosi, uku tu un madêak mêluak monor milêm antri mêak sêkloknu bae dio tun dau masalahnê nadêakku, si tu un tulên awêi preman lainê coa têmimo nadêakku, si mêgong tangênku waktau o cigaiku mot lajau uku têminjau dagaunê si us uku lok magas igai tun dau mêgong uku. Uku madêak ngen si amên coa snang mot uku nak ipê bae, tun dau nak di mbela uku kutê, tapi uku coa sabên lok nak ipê bae.


Ade pengalaman dê coa ku nam mlupo waktau gi uai bêl o, kêkiro duai puluak lêmo taun dê sudo uku siniak nyên nam kêrjo nak perusahaan asing. Jijai waktau o uku milêm tes nak perusahaan Jepang dê kebetulan perusahaan o gidong ade proyek nak Propinsi uku tingêa. Ade kêkiro tun tujuak dê milêm tes ade kulo dê kuni luyên Propinsi, lêm tes o dê utamo kêpacok baso Inggris do igai dê nam kerjo samo ngen tim. Tesnê duai kilai dê mêtes kulo tun Jepangnê langsung. Uku milêm tes yo ngen harapan nam dapêt kêrjo ngen gajai dê agok lai, Alhamdulillah dê tênimo tun duai kuni tujuak o termasuk uku, jijai uku muloi kerjo nak proyek mênêa pabrik gulo nak Lampung. Asai snang bi pasêtba uku mêding , ipê igai nak bulên pertamo uku kerjo uku dapêt gajai dê coa uku sêsako, kêrno nak perusahaan yo gajainê makêi standar Dollar.


Amên itê dê coa taên ngen mon amis o padeknê itê mêak makso amên itê namên. Uku biasonê galok makit minyok angin kêrno mêak coa tê namên têmau mon amis, itê coa namên moi ipê bae hmanêu tê bilai o. Pengalaman dê sudo uku mêding coa si baik nyên asainê sêmnok mon amis o, tapi jak uku cet min minyok angin coa ku renyeng igê kêrno ngen minyok yo nam didik utukku kêmu ang mon amis o ngen mpek minyok angin nak yungku. Amên uyo bi dau tun jêmuwoa minyok angin ngen mêmêcêm mon, jijai coa saro igê lok mêsoa ngen utuk nêmin kulo padek kêrno ade dê kemasan titiknê jijai coa mgangau igê amên nêpek nak pakit.


Uku paling coa snang amên ade tun galok madêak masalah sukau, ipê igai si madêak o ngen awêi ngimok, dio dê têtiko mênêa itê cet kênek dalêak. Amên bagiku lok si sukau jano bae do o srai tingêa ngen tunnê bae, memang amên keme tun Sumatera o miling agok lek amên tun ati namên sakonê mêngiak, amên atêi srai bae tun baik ngen itê i o kulo itê ngen tun. Uku pêrnêak mêngiak ngen kuwat kêrno madêak masalah sukau, mungkin si pêrnêak têmau tun do sukau ngen uku dê coa baik prêngoinê tapi mêak si mrato tun keme barêak kutê. Nak di uku mêngiak nyên ngen si, uku têm ang kutê masalah sukau, mêak si coa namên, utuk tun sukaunê dewek kulo ade dê prêngoinê ku ang baik.


Uku pêrnêak mêding selek nyên waktau gi sêkulah nak SMA, Jijai kejadiannê waktau keme lok gabok moi umêak kuwat keme, tun pat keme do o ati ade dê namên dê dipê umêak kuwat keme o, waktau bi sapêi gang umêaknê keme tun pat agok bingung dê dipê umêak kuwat keme o. Kêrno uku dê nak muko makonê uku têmnai ngen do umêak nak gang o, si têmunyuk umêak kuwat keme trus keme lajau mini, uku ruponê salêak masuk umêak kuwatku dê luyên mot nak muko, uku masuk trus têmnai ngen mêmêi dê ade nak umêak o, uku madêak gen kuwat keme o , kêrno uku masuk bae ngen yakin amên do o umêak kuwat keme trus mêi o agok mêngiak ngen uku samo madêak mêak main masuk bae tênai kilêak dio jano iso nadêaknê. Uku ngen asai selek trus minoi maaf ngen samo têmnai umêak kuwat keme o, mujua si madêak dê dipê, ruponê pas niên nak dêpêak umêak o.


Pengalaman dê uku pêrnêak mêding o adeba waktau kuwatku têmuduak uku maling. Kejadiannê kêkiro dêpuluak taun dê sudo waktau o uku kêrjo jijai editing data program nak perusahaan buak import. Kêrjo ku o adeba mpek data buak, waktau o dê utuk nota penjualan lêbêak o bi sudo, uku rencana lok kêmrêjo data dê pembelian dê nak bilai o, kêrno nota pembelian o adenê nak mija kasir uku mok nota o trus uku mpek nak laporaan awêi biasonê, tapi pas pêlbêak waktau lok belek kuwatku dê nak bagian kasir mitung asea penjualan dê bilai o tapi cacinê ku ang, trus si lajau têmuduak uku mok caci dê ku ang o. Coa ade bukti si mlapor uku ngen bos, trus biali o kulo uku nêdan bos ngen coa hormat, uku spêt mênêa pembelaan tapi uku kulo coa ade bukti amên uku coa mok caci dê nadêak o smudonê uku gi nêdan kunê, uku mêding kêciwo nyên. Biade kêkêdau bilai managemen perusahan kêmliak nak CCTV ternyato isosi uku dê mok caci o uku dapêt informasi kuni kuwatku dê gi kêrjo di.


Memang amên itê kêno PHK o dê pertamo itê mêding sedih,  awêi têtanggoku si kêno PHK kêno nak pnannê kêrjo ade masalah keuangan. Jijai têtanggoku o kêno kulo nêdan kuni perusahaan, amên mnurut ceritonê perusahaan pnannê kêrjo jak ade pandemi yo memang agok ku ang kegiatannê, jijai utuk masukan perusahaan coa imbang ngen caci kêliwêa makonê dalên dê nêmok pimpinannê adeba kê mu ang karyawan kilêak ngen janjai amên bi normal igai sudo yo perusahaan bakêa mêdêu igai. Utuk kuwatku yo uku mêlêi saran utuk nak mêsoa kêrjo luyên jano mukok usaho dewek, kêrno amên itê bogoa meker bae coa gi mênyudo, itê harus nam gacang mok keputusan.


Trauma ngen sabên dê tun mêding coa itê nam mukua kuni kêjijai dê pêrnêak si mêding, tapi awêi ipê tun o nam madêp kêjijai o, tainê amên ade tun duai dê madêp kêjijai dê srai tapi dêdo bae dê mêding trauma kêrno kêmasai dê nding kuni tun dê madêp kêjijai o nam coa srai. Makonê gejala dê timoa kulo nam lêluyên, muloi kuni gejala fisik sapêi gêjala psikologis. Umumnê mêding trauma o adeba biaso, awêi tênulis nak hellosehat.com ade kêkêdau awêi emosional ngen mêding sedih, tamêak waspada ngen kêkêdau hal dê têjijai nak klilingnê, payêak cao fisik, stres ngen sabên lok lêlalau kêrno sabên bakêa têjijai ngen awoknê.


Nak taun duai ribau sembilan belas pendamping sosial Kabupaten Purbalingga ade program rehab umêak utuk keluargo penerima manfaat PKH dê umêaknê dau dê ku ang layak. Kutê pendamping sosial Kabupaten Purbalingga mipun dana kuni iuran kutê pendamping ngen ade didik kuni caci kas pendamping Kabupaten. Acara program rehab umêak o ternyato hadir kulo Bupati Purbalingga, nak lêm pidatonê si mokasiak nyên ngen pendamping sosial kêrno milêm utuk têmulung KPM dê kondisi umêaknê gi ku ang layak. Tando mokasiak o su mêlêi dê buwêak penghargaan kuni Bupati Purbalingga ngen kutê pendamping sosial, si maêp kegiatan barêak yo nam trus utuk kesejahteraan warga masyarakat Kabupaten Purbalingga.


Coa kutê tun coa jijk amên kêno têkek mêak gi têkek tun itê coa namên api têkek tun dê itê namên bae itê janying ngen jijik. Mnurutku amên itê dê galok btêkek, mêak btêkek nak ipê bae itê lok, kêsoaba pnan dê kêkiro tun jibêak bakêa kêno gês têtek tê. Cubo gen asainê amên itê dewek kêno gês têkek tun, janying coa i o kulo ngen tun amên kêno gês têkek tê. Dau tun têlutêak ngen kêno têkek o, amên si namên api dê btêkek o bi pasêtba si bakêa mêngiak. Têtiko ade pao tun dê coa sopan, bi namên ade tun gidong mêmêmuk jano tun gidong mukmêi do o si btêkek kêkêloknê, amên ade tun barêak o idingku dê pasêtnê tun o bakêa kêno tinyauku.


Ade cêrito waktau keme gi têtitik gabok moi taman ngen kêkuwatku, mêmêcêm permainan dê ade nak taman o muloi kuni jêjuit sapêi pnan sang ayun. Uku cêmubo têmot nak sang ayun o sudo o uku mêluak kuwatku têmulok sapêi uku nam bêrayun do o keme dê nayun o cang gitêi, do tun do o kêkiro lêmo menit sudo o gitêi, utuk têmtau api dê pertamo nayun keme suten api menang do o dutê. Uku waktau o lêak jijai kuwatku dê dutê nayun uku dê têmulok kuni blakang. Jijai bi sudo lêmo menit mayun kuwatku do o gilaku, pas giliaku uku têmot nak sang ayun ngen tangên mêgong tilai kidêu kanên, kuwatku mayun uku coa an nêdingku tangenku mêgong ade agok cêak nak tilai, uku minoi bêdan kilêak pas bi bêdan uku sêmnok tangenku ruponê uku coa kêmliak amên kuwatku têmkek tilainê ayok si tu un, sêmnok mon têkek o uku jijik ngen asai lok mutêaknê, uku jêmalang kuwatku si mlilai trus nyêp, sudo o uku lajau mêsoa biyoa utuk puk tangên gês kêno têkek kuwatku o.


Ade kêkêdau kilai uku mukmêi nak umêak makan do o rêrato nak luwêa kota dê têmau lapên bi iai jano cigai si baik. Amên nadêakku tip umêak makan o harusnê mêak mêlêi tun muk lapên dê bi cigai si baik, ipê igai lapên o bi iai, bi pasêtba itê dê muk bakêa kêciwo ngen adenê itê têmau barêak o. Memangba umêak makan o mêsoa utng, tapi umêak makan kulo harus nam jêmago kwalitas kêkêmuk nak di, khususnê utukku go la ang coa jijai masalah dê pêtingnê uku nam puês, tapi amên têmau dê uku muk coa si padek, ipê igai muk dê bi iai, asainê ngut matêi uku coa gi bakêa singêak nak umêak makan o igai, amên ade kêkuwat lok mlitas jalur o nak lêm perjalanannê amên uku namên, uku bakêa madêak utuk mêak singêak nak umêak makan o.


Uku kulo pêrnêak ade dê mino waktau o awokku gi gêmuk sedangkan lêkatku coa sêbêrapo. Ade dê madêak uku bulêt awêi balnê, jijai uku sêmimêt ngen madêak baês udi jano, ruponê si coa têmimo uku madêak i o, uku têmnai klok udi jano, amên lok bujo mêak madêak uku coa lok dio ba kêrjoku amên udi lok namên bêlago. Uku waktau gi uai mêak coa têkajok bae amên urusan bêlago, coa ade snabênku ngen api bae lok si lai lêkat coa ade cerito uku bakêa milok. Memangba awok ku agok têmêak tapi amên utuk bêlago coa pernêak uku monor, urusan alêak be dê niênnê cênubo kilêak. Makonê waktau gi sêkulah kêkuwat namên awêi ipê prêngoiku, uku coa gêmêak tun tapi amên tun gêmêak uku sapêi ipê bakêa uku mêsoa.


Nikêak o adeba do ibadah, amên nak lêm Islam tun dê bi dewasa do igai bi mampu utuk nam idup umêak tanggo, bi ade asea tip bulên mako si o harus meker utuk nikêak, nikêak o adeba sunnah nak lêm Islam, sunnah o adeba ibadah,tip ibadah o tujaunê bi pasêtba magêa Tuhan. Bi wajarba tip usaho utuk dapêt citoNê o harus itê madêp ngen asai snang. Mnurut Anggun Prameswari, nikêak o dêbat somor idup ngen pasangan dê niliak o adeba pasangan sapêi matêi, salêak jano bênêa do o pasangannu. Elbert Hubbard madêak amên persaratan utuk tip nikêak dê mênêa snang adeba iman ngen kepercayaan.


Arena pasar malam nak lapangan nak sadêiku rami tun dê mini, biasonê nak pasar malam kulo dau tun jêmuoa mêmêcêm, awêi kracok, elektronik, arêak alat dopoa , mainan, ngen ade kulo kêkêdau mêcêm kêkêmuk. Utuk mênêa meriahnê pasar malam o ati lêkêp amên coa ade pnan main. Pnan main dê ade nak pasar malam o awêi bianglala, kora-kora, ngen dê luyênnê. Kêmnek dê do permainan o memang snang tapi agok sabên kulo, ade kêdau permainan nak di mêmêcêm dê biaso ade nak pasar malam awêi kora-kora dio adeba wahana kêpêa lai dê nayun, asuakku lok cêmubo wahana kora-kora yo, pas keme bi tingia trus wahana yo muloi ngayun kten asuakku muloi sabên. Tamêak an ayunnê o tamêak gacang dê têmingia o muloi mêmêkik i o kulo ngen asuakku. Kuni pertamo cênok trus tamêak gacang nak di ba muloi dau dê mêkik coa bêdan sapêi wahana yo bêdan ngayun, Asuakku langsung tu un ngen papêa pucêt, kuni o ba asuakku muloi ngêding sabên amên nak pnan lêkat. Sapêi uyo sabên nak pnan lêkat o ati nam nyêp.


Asai sabên kêrno tênêm do o wajar tun ade mêding, kêrno tun tênêm o organ dê biaso usak adeba jatung, otok, paru-paru ngen atêi. Itê harus namên waktau maksimal awok manusio nam taên coa bênafas adeba têlau mênit, sudo o sel otok muloi matêi. Pas tun tênêm trus cigai nam sêmlamat dê lai kêmungkinan slamat o titik, ipê igai si coa nam mêlwên jano coa ade dê gacang têmulung. Pas tun tênêm o mêding sabên nyên dê ade nak pekerannê waktau amên awoknê nak lêm bahayo, respon awok bêgêrok coa têratur jano nam bae cigai nam gêrok. Nak dau kasus pas ade tun tênêm si o coa kêmluwêa suaro walau didik.


Lahernê anok ade anugerah dê coa ade baningnê kuni Allah SWT dê Si mêlêi amanah ngen taruak ngen itê, Allah kuni tip mêlêi itê anok ngen têmamêak jerkai ngen tun tuai kulo bakêa dapêt bakti kuni anok o amên bi lai sudo yo, amên tun tuai nam dmidik anok ngen baik sê suoi ngen tuntunan dê najêa nak lêm Islam. Lahernê anok kan lêm keluargo pasêtba bakêa mênêa suasano umêak dê ayoknê sunyai jijai lêbiak rami, ngen adênê suaro nginoi cupik dê mênêa idup tamêaak semangat ipê igai amên laher anok yo bi an nêmot. Laher cupik yo kulo nam têmamêak gênêp ngen têmamêak snang, do niênnê tun tuai ngêding basea kêrno coa mutus tmo.


Penyakit dêmêm panggung o nam itê milok amên itê nam kontrol emosi tê do o dê utamonê, kutê tun amên nak muko tun dau miling jano nyanyi utuk pertamo kilai bi pasêtba mêding gennê dêmêm panggung. Coa mudêak mêlnyêp penyakit yo amên itê dewek coa pêrnêak cêmubo ngen coa awit mlatih utuk nam miling jano nyanyi nak muko tun dau, Dêmêm panggung yo timoa kêrno itê têtiko ja ang nam kontrol awok tê dewek waktau nak das panggung, jijai utuk mêlnyêp dio itê mêstai ade usaho nam mlatihnê ngen cet têmoton jano mbaco awai ipê cao- cao itê nam mênguaso suasano waktau itê dau tun têmoton.


Waktau uku gi sêkulah SMA uku pêrnêak mêding tênodong tun ngen pisêu, waktau o keme pas belek kuni sêkulah kêrno keme belek gacang kêbilai o, keme dê dau slawêi ngen sêmanêi mto kilêak moi pnan hiburan nak biding laut. Jijai nak di keme cuma ngênguta samo têtawai coa ngêding bi kêdau jam nak di. Pas keme lok belek, keme têmau ade tun têlau gidong mabuk nak dalên plitas keme, kêrno dê sêlawêi sabên kêmliak têbo o sabên mêak têbo o gêmangau, jijai uku madêak ngen kuwatku mêluak panêu dutê mês dê sêlawêi moi biding dalên pnan mot stom. Sudo kuwatku bi lalau uku dê tingêa blakang su ang, dê tun têlau o mêgong tangênku ngen mpek pisêu nak tênêiku samo madêak lok minoi caci, uku madêak uku coa ade caci amên udi lok mot pyo têgoa bê uku mês nadêakku. Ade do tun dê kuni têlau o ruponê namên ngen uku sudo o si madêak ngen kuwatnê kêpas ba dio uku kênal mêak be itê sapêi ribut blêlai nadêaknê, kuwatnê mpas tangênku dê madvak kênal ngen uku o langsung minoi maaf.


Btêkek o kutê tun bi pasêtba btêkek, tapi amên lok btêkek do o kênliak kilêak pnannê mêak kulo itê asal btêkek bae. Asaiku kutê tun coa ade dê asnê amên kêmliak tun btêkek sêkakea, amên tun o ku ang sehat do o si biasonê klang dêcang btêkek kêrno inoanê bi pasêtba ku ang baik. Utuk tê dê mêding galok btêkek yo baiknê kêsoaba pnan dê coa ade tun jano pnan agok auk kuni tun ipê igai tun dau, amên itê paok tun pasêt tun o ade asai jijik ngen itê btêkek o, dê niênnê mêak btêkek nak iding tun. Memang ade pao tun dê coa si meker mini, asal si mêding lok btêkek do o si btêkek nak ipê bae coa si dulai tun ade jano tun dau nak di. De barêak yo mêak itê mênêa do o nam bae mênêa tun jijai jêngik ngen itê puce o.


Nak lêm Islam anok adeba jêrkai kuni Allah SWT, amên Allah bi mêlêi anok do tainê Si bi pêcayo ngen itê utuk itê smido, itê majêa ngen bi pasêtba jêrkai kunya sudo yo anok o nam jijai anok dê sehat, pitar ngen nam têmrus gais tmo kêluargo, makonê tip anok laher itê harusnê snang ngen dau bêsyukur ngen duo dê bêbaik supayo sudo yo anok nam makêt drajat tun tuai. Makonê ba itê jijai tun tuai o harus bêbênêa smido anok muloi kuni titik sapêi si lai, jêmago plepnê, mêsoa pnan sêkulah dê baik, jêmago kmuknê ngen majêa dê bêbaik utuknê.


Uku cuma lulusan SMA tapi ade niat utuk nam sukses walau skulah cuma tmat SMA. Utuk nam dapêt kêrjo nak perusahaan do o itê harus ade kêpacok. Kêpacok dê ade ngen uku dapêt kuni waktau uku pêrnêak kursus baso asing. Baso asing yo jijai modal dê baik utuk moi mukonê, kursus dê uku mêlajêa adeba kursus baso Inggris ngen baso Mandarin, ngen uku têmuan kêpacok yo makonê uku nam lulus ujian ngen dapêt tênimo jijai pemandu wisata nak perusahaan Tour And Travel utuk wisatawan kuni luwêa negrai. Uku snang nyên nam malêak ade kêkêdau dê mlamar ngen kêpacok baso dê uku nam. Ngen kêrjo jijai pemandu yo uku nam kêrjo samo mto idêa moi ipê-ipê.


Lulus Seleksi Bersama Masuk Perguruan Tinggi Negeri jano sênikêt SBMPTN adeba klok kutê peserta, tapi jumlah dê tênimonê terbatas coa kutê calon mahasiswa lulus SBMPTN.Coa didik kulo dê coa timo nak lêm seleksi yo, gagal o adeba hal dê wajar dê nding kutê tun. Utuk dê gagal SBMPTN coa perlu sedih, Psikolog Anak, Remaja ngen Keluargo Jovita Marlia Ferliana Mpsi, madêak pas tun o gidong mêding kêciwo ade duai lakêak dê nam moi utuk smudonê nam ngen cao tê i o kulo ngen emosi tê. Kegagalan ngen asai kêciwo o adeba biaso mnurutnê, kutê kêmasai tun dê bi ade mêding gagal, mêngiak, sedih kêrno coa mênyapêi target o adeba hal dê biaso.


Amên itê bi mêding pêrnêak mênêa tun dê itê sayang ade asai kêciwo ngen itê mako itê bakêa berusaho utuk nam mbênêa asai dê ade ngen si o. Barêak uku pêrnêak mênêa kêciwo tun tuaiku, jija dê ade nak atêiku uku berusaho utuk nam mapus kêsalêakku o ngen kêmten amên uku nam bêrasea awêi dê kênlok tun tuaiku. Jijai amên itê bi mênêa asai kêciwo ngen tun dê bêgo nyên utuk tê dê têtiko kulo mênêa itê c sapêi coa nam tidua, mako itê harus gacang nam peker awêi ipê itê nam mênêa perasaan tun dê bi kêciwo ngen itê o, nam itê mubêt ngen têmbus kêsalêak tê supayo tun dê bi kêciwo o jijai bangga ngen itê.


Têtiko memang itê harus kêmu ang ego tê, awêi dê pêrnêak têjijai ngen uku waktau uku pêi têmat SMP.Waktau o inokku mêluak uku masuk nak STM ukunê lok masuk SMA tapi atêiku coa lok masuk STM tapi coa binai têmulok, jijai si su ang alau moi ndaftar uku nak STM pas kulo si kenal ngen kepalo sêkulahnê. Kêrno coa kuni atêi yoba makonê uku sêkulah awêi lok awêi coanê, kuni umêak uku brakat tapi sapêi nak sêkulah uku ngen kêkuwat lalu gabok moi ipê bae, uku nak sêkulah ja ang masuk sapêi tun tuaiku nangea moi sêkulah utuk madêak masalahku. Uku kêno pêngiak inokku pas nak dasêi, uku diêm bae coa binai miling. Trus inokku madêak tersêrêak ko lok sêkulah jano coa, waktau o uku ati sadar amên uku bi mênêa inokku kêciwo. Taun mukonê uku mulang masuk SMA kuni kelas satu igai, utuk têmutup asai kêciwo inokku uku bêbênêa bêlajêa aseanê uku kuni kelas satu sapêi têmat Alhamdulillah dapêt peringkat do jano duai trus.


Amên ade tun tu un cacêt do o bi pasêtba ade sebabnê, dau itê kêmliak têtiko slen kulo amên itê nam mbayang awêi ipê nding dê cacêt o. Tun dê ku ang ngêrtai mungkin nam bae si mino jano bogoa madêak, tapi amên tun dê ngêrtai si bakêa bêsyukur kêrno si tu un moi dênio lêm kondisi coa cacêt. Amên mnurut ahli kesehatan dau sebab tun laher lêm kondisi cacêt, misalnê tun tuainê ku ang jêmago awok waktau gi tênêi lai, ku ang muk kêkêmuk dê dau vitamin ngen ku ang gizinê, ade kulo dê kêrno biaso muk dê sêbênêanê tun tênêi lai coa buliak muk, ngen dau igai sebab luyênnê. Amên umat Islam kutê yo adba cobaan dê itê harus lêbiak sabar ngen dêdau bêsyukur, supayo imên tê tamêak kuwêt.


Kutê tun bi pasêtba ade mêding asai sabên, dê niênnê sabên ngen hal ghaib awêi atau ngen hal ghaib dê luyênnê. Sabên dê bêlbiak nam sêmikso awok ngen nam kulo jijai masuk nak lêm Phasmophobia. Phasmophobia adeba sabên dê bêlbiak ngen hal-hal mistis ngen atau, mnurut Ihksan Bella Persada, M.Psi. Psikolog tun dê midêp Phasmophobia kutê dê ade hubungannê ngen atau jano hal ghaib nam mênêa bahayo têmês dê bêlbiak. Phasmophobia o payêak utuk mêlnyêpnê, coa si cuma mental tun bae jijai têgangau kesehatan awok ngen kêrjo bêbilai kulo. Phasmophobia coa kênal tuai uai jijai nam bae pengalaman waktau gi titik nam bae si midêp waktau si lai sudo yo.


Pueng o bilai Mingau keme dê kluargo têtêmot santai nak umêak samo nguta ngên muk kêkucêp dê keme mênêa pueng yo, têtibo asuak sêlawêi keme têko ngen papêa dê kten têgang magêa keme trus madêan amên bi duai Mingau yo si coa men. Padahal anoknê gi titik pêi omor lêmo taun, trus keme mêluak têmukua alat test pack nak apotik utuk têmtau nyên coa nê. Mênnê si têko igai mdasêi madêak kuninasea test pack o ternyato tmunjuk gais duai biru ngen tando amên si tênêi lai. Si têkanjêt ngen asai coa pêcayo kêrno sêlamo yo si brusaho mêak sapêi tênêi lai kêrno smatennê ati lok tamêak anok do igai anoknê gi titik kulo, tapi keme brusaho mêlêi pengertian amên do o adeba karunia kuni Allah SWT ngen harus tênimo. Akhirnê uku kênuwat smatenku têmau ngen smatêan asuakku utuk mêlêi penjelasan masalah prêpuannê gidong tênêi lai ngen mêlêi pengertian amên anok o adeba titipan Allah SWT ngen kulo ade jêrkainê mêmasing. Bi panjang libêa mêlêi nasehat ngen pengertian akhirnê si kêduai têmimo ngen ikhlas ngen janjai utuk mrawat bayi o sapêi lai.


Keme biaso kêkopoa cang gitêi nak umêak api bae dê si gidong ade waktau, jijai pas ade tiko waktau keme kopoa nak umêak kuwatku gennê Iman, keme tun lêmo dê mini jijai kutênê bênum ngen Iman. Keme biaso ngênguta bae ade kulo dê miling masalah bisnis, coa an keme ngênguta ade anok buwêak kuni kuwat keme dê mini kulo si o ruponê tun lapangan, si kêrjo ngen kuwat keme nak proyek, jijai waktau o si lok minoi tando tangên kuwat keme utuk itungan tun dê kêrjo kêrno bilai o kulo bilai Sabtu. Pas si sapêi memang si agok kêmon biaso bae gennê tun lapangan, keme coa ade dê madêak masalah mon o, tapi kuwat keme dê bosnê o madêak gen padêak mon awoknu nadêaknê dêbat igai amên lok têmau uku nakêi minyok um dêkaco kilêak nadêaknê samo tawai, antaro kuwatku ade dê tawainê, si kten agok selek ngen keme, sudo tando tangên o si lalau. Uku madêak ngen kuwatku amên dêbat igai mêak smelek anok buwêak iding keme slen kêmliaknê kêrno si jijai selek, kuwatku madêak do o bi biaso uku galok bragam ngen anok buwêak nadêaknê.


Ade penglamanku waktau anokku dê pisêt gi titik waktau o gi TK, jijai si bribut ngen kuwatnê sapêt kuwatnê ade kêluwêa dalêak nêlatok anokku, kêrno uku coa namên jijai uku biaso bae, pas bilai bi pêlbêak kêkiro bi paok maghrib inok kuwat anokku o mdasêi mêmêngiak madêak anoknê blago ngen anokku sapêi bêdalêak, jijai uku madêak itê min moi dokter bae uku tanggung jawab utuk mubêt, tapi têberep madêak coa tê namên gen paonê, uku gi masiak sabar, nadêakku biasoba anok titik mêak itê dê bakêa jijai coa sêbaik, amên memang silêak maro itê sêsamo min moi bubêt uku dê tanggung jawab nadêakku. Tapi sinê gimasiak awêi coa têmimo, uku lajau emosi ipê igai bi lok masuk waktau maghrib, jijai nadêakku amên udi coa têmimo sedangkan uku bi bêbaik lok mubêt, uyo gen kêlok udi nêluak tiaknê miyo uku mbot. Sudo uku madêak i o si belek uku mot nak dasêi sapêi kêlmên coa mnêko, ade abiak duai bilai uku têmau aduknê uku cêmrito nadêak aduknê mêak maham igê kecek prêpuannê o smudonê si dê minoi maaf ngen uku.


Hobi nam mênêa tun ade prestasi jano nam kulo dapêt penghargaan. I o kulo ngen Brokatuaaolihah, M Si, si o guru kuni kota Jogjakarta. Kêrno hobi nê nulis si nam masuk nominasi penghargaan guru produktif nak lêm penyelenggaraan kegiatan Expose Kompetitif ngen Profesionalis Guru Madrasah di made Direktur Guru ngen Tenaga Kependidikan Madrasah (GTK) Kementrian Republik Indonesia. Mnulis cuma hobi nak taun 2016 pertamonê cuma mnulis duai puluak lêmo judul bukau dê si mênêa trus spêt dapêt penghargaan jijai juaro pertamo Nasional Guru Berprestasi, nak taun duai ribau tujuak bêlas tamêak igai bi têmulis bukau kêkiro pat puluak lêmo judul.


Amên cerito pengalaman ku dê bi idêa lalau moi pnan sapêi plosok bi cet uku têmau tun mêmêcêm, bi ade kêdau kilai kulo pêrnêak tun têmodong nak dalên tapi Alhamdulilah nam uku sêmudo ngen coa pakêi ribut. Mnurutku amên itê ade têmau barêak yo mêak itê cêcubo mêlawên, itê têmotoa bae jano kêloknê, amên si minoi caci amên itê ade nêlêi amên coa nadêak bae coa si, tun dê galok barêak yo o dê pêtingnê caci do igai dê pêrnêak uku mêding amên itê madêak coa si caci si kulo coa gi bakêa munuak itê, sêbênêanê kulo amên itê kêten mêlawên si kêmliak kulo mêlawên nyên jano coa, amên itê mêlawên nyên awêi dê pêrnêak uku mêding si coa bakêa binai ngen itê. Pêrnêak uku namek tun têlau lok minoi caci têbo o kulo kutê min sênyatai dê donê bi mpek sênyatai nak tênêiku, tapi uku bêrusaho tênang madêpnê, si minoi caci uku madêak coa gen caci sapêi si mêrikso dupetku memang coa nyên ade, sudo o si mpas uku, trus uku lalau


PT.XL mindo igai mêlêi apresiasi ngen pelanggan sêtianê liwêt program loyalias Axisnet bêrupo undian berhadiah. Pelanggan kuni Cu up têngêak Kabupaten Rejang Lebong Propinsi Bengkulu bêrasea dapêt hadiah utamo bêrupo Yamaha NMAX. Pengundian hadiah o nundi cao langsung Head Of Sales XL. Dê menang hadiah o gennê Wahyu Dwi Sanjaya adeba siswa SMKN 1 Rejang Lebong Bengkulu, Wahyu dê gi omor lêmo belas taun têkanjêt ngen asao coa pêcayo dapêt hadiah motor kuni Axis, tapi customer service kuni nomor 838 madêak amên si o jijai pemenang hadianê. Wahyu jijai pelanggan Axis jak kuni taun duai ribau delapên belas, si cet misai pulsa Axis ngen cêcubo mulên undian berhadiah Axisnet. Pas si tênlêpon kuni XL dê madêak si jijai pemenang spêt si coa pêcayo kêrno dau penipuan dê makêi coa undian, tapi pas pihak XL jêmlas baru si pêcayo, sudo si nêluak utuk mubung moi XL center dê paok. Si bêsyukur kêrno dapêt hadiah o.


Waktau keme pêi têmat SMA keme lajau milêm tes nak Universitas Negeri nak kota keme, keme ade tun têlau dê lulus dê luyên coa lulus. Kuwatku genne Basri coa lulus padahal tun tuainê maêp niên si nam masuk nak Universitas o pertamo kêrno negrai, kêduai masên kulo coa brapo la ang. Kuwatku Basri o si kuni luwêa kota tun tuainê nak sadêi si nak kota yo kos, jiai si kêmbiak sedihnê kêrno coa nam masuk Universitas negrai, jijai tip bilai uku sêmpêt kêmuwat si ngen madêak coa ngapo ko mok swasta bae, memang ba caci masuk nê lai tapi ko cubo madêak ngen tun tuai nu têtê ang bae. Si madêak nak sadêi o tun tuainê saro jijai si coa têkadêak ngen tun tuainê amên si coa lulus nak universitas negrai, do igai si coa têkadêak kulo amên si lok masuk nak swasta slên nadêaknê.


Ade igai kuwatku dê kêno PHK kêrno memang nak pnan kerjonê o dau tun dê nêdan kêrno perusahaan penannê kerjo o gidong rugai, nadêak Asep gen  kuwatku o ade kêkiro tun dêpuluak dê kêno PHK termasuk kuwatku. Awêi ipê si coa sedih, bêl o si bi idêa mesoa kerjo coa dapêt-dapêt. Pas pnan kerjo yo si nam timo ngen gajai standar UMK, ati si brapo an ba si kerjo nak di mungkin abiak duai taun lêbiak. Jijai kutê tun dê kêno PHK o ceritonê memang dapêt pesangon, tapi dê neker têbo o ngut si dapêt kerjo igai jano gênêp caci o utuk biaya têmutup bêbilai do o bae. Uku kulo amên kêmliak kuwat barêak yo milêm sedih kulo.


Utuk milok asai panik o sêbênêanê têgatung ngen awok tê dewek, mnurutku itê gacang panik o kêrno itê galok coa meker panjang utuk dalên kêluwêanê tip itê madêp ade hal jano masalah. Amên misalnê itê dapêt kabar dê coa baik harusnê itê nam peker agok uak ngen agok santai, mêak gacang mok kesimpulan ngen hal dê itê ati namên kêbênêanê, itê mêsoa namên kilêak bênêa jano coa lêm kabar yo sudo o baru itê nam mok tindakannê awêi ipê. Jijai kutênê itê harus meker kilêak, jijai nak di ba itê coa gêgulut mok keputusan jano kesimpulan. Utuk kêmasai panik yo kutê tun ade tapi tingêa tunnê bae nam utuk peker panjang jano coa.


Perasaan pertamo pas namên tênimo nak perguruan tinggi negeri do o agok têkanyêt kêrno nam masuk Universitas favorit nak Indonesia, coa mudêak utuk nam jijai mahasiswa nak Universitas o nak perlu seleksi dê agok payêak ngen saingannê kuni kutê propinsi nak Indonesia. Luyên kuni o dau bersyukur ngen Tuhan kêrno ridhoNê namjijai bagian kuni perguruan tinggi favorit nak Indonesia. Amên têmnai snang bi pasêt ba snang ngen bahagia. Api dê coa mêding snang amên nam sêmnang atêi tun tuai. Mêding asai snang buliak bae tapi itê coa buliak omong kêrno jijai mahasiswa perguruan tinggi terkenal o coa mudêak utuk itê nam gacang têmotoa cao dêbiaso nak di, jijai itê lok dau bêlajêa kilêak ngen dê bi kuliah nak di.


Nak dasêi uku paling coa as amên kêmliak toilet dasêi kotor, makonê biasonê tip bilai libur uku mênêa kêgiatanku nak dasêi ngen mêrsih dasêi têmasuk toilet. Utuk mêrsih toilet yo sêbênêanê nam itê tip bilai kêrno toilet yo itê makêi tip bilai, jijai tip sudo itê makêi do o harus itê mêrsih. Uku tunnê mudêak jijik amên kêmliak jano bae dê kotor kêkênoi kêmliak toilet dê kotor, amên nak luwêa mungkin uku buyê masok toilet o amên kênliakku kotor tapi amên nak dasêi uku galok madêak mêak sapêi kotor nyên baru mêrsih usaho tip sudo makêi do o harus nêrsih. Sabênnê kulo amên itê toiletnê cuma nak umêak, mêak ade tamu lok nupang moi toilet kêmliak toilet tê ngêi jano kotor si jijai jijik kêmliaknê, makonê gennê toilet o harus bersih mêak sapêi kotor.


Jurusan sêkulah dê uku mok nak Sekolah Menengah Kejuruan (SMK) adeba Tata Boga. Nak Tata Boga yo itê kulo nam mêlajêa disiplin lêmau pengelolaan kêkêmuk awêi cao itê midang kêkêmuk ngen cao midang menem. Supayo nam lulus kuni sêkulah o uku harus manêu ujian praktek mênêa resep bêlau ngen bahan utamo blas. Uku cêmubo mênêa juadêak ngen bahan utamo gêlpung blas. Ide o timoa kuni dasêi dê biaso dê cet mênêa kêkêmuk utuk kêluargo. Pas sudo praktek ternyato nilai ujianku dapêt asea dê agok lai kêrno asea juadêak dê uku mênêa mnurut guau dê mnilai cukup padek, ade asai gurih ngen mis.


Utuk nam masuk Universitas negeri itê harus dau sêmyap jano bae bakêa bahan utuk itê nam lulus. Awêi kuwat SMA ku si coa lulus waktau keme sêsamo tes nak Universitas Negeri, coa si ku ang pitar kuwatu o amên kênliakku si galok mangêp cetes jano bae masalah. Awêi waktau keme gidong tes, keme dau bêlajêa ayok tes o ngen keme kulo dau mêsio utuk pengetahuan umum kulo kêkalau waktau tes itê têmau soal dê umumnê. Tapi kuwatku dê do yo si mêak gi mêsoa bahan dê kuni umum bêlajêa bae si coa, kêrno sifêt ngen kêmalas nê oba si coa lulus masuk Universitas Negeri srai ngen keme si kêten sedih nyên waktau bi mbaco pengumuman amên si coa lulus. Utuk itê nam masuk o luyên kuni nasib itê kulo harus usaho didik daunê kêrno soal dê bakêa itê têmau o itê ati namên jano pao dê tênanye.


Waktau rayo Idulfitri cet sênpok ngen acara reuni sêkulah, nak itê mingêt maso bêl o waktau sêsamo sêkulah ngen kêkuwat an, mungkin bae kuwat têmot dêbaku jeno kuwat maso titik. Dê nanêu waktau sêsamo bêl o ngen têbo o pasêt nyên dê jijai kênangan dau dê snang walau uyo pnan sêsamo agok uak i o kulo ngen bubêaknê lingkungan sosial, tapi kêkuwat an o pasêt slalu ade, bêsyukur nam dapêt kêkuwat waktau o. Kuwat adeba tun dê ade nak lêm idup tê jibêak sapêi mênêa kêciwo, mgis atêi, ipê igai sapêi mlupo kuwat an kêrno bi ade kuwat bêlau. Pas itê têmau ngen kuwaat an pasêt dau dê bubêak ngen idupnê, ubêaknê o nam bae jijai lêbiak baik jano lêbiak kidek. Utuk jêmago perasoan kuwat an dê uyo lêm idupnê agok saro jibêakba itê sminir ngen kecek dê mênêa si singung, nêaba si snang ngen adenê têmau yo sapêi mêding snang.


Amên uku dê coa ku as o amên nak umêak dau lepes, amên kêmliak nak umêak ade lepes do o uku kêmbiak jijiknê,  lepes o mnurutku amên itê coa gacang mabis jano munuak amên ade nak umêak tê do o coa si an bakêa ngêdau, amên bi dau lepes o utuk itê nak mabis kuni dasêi tê do o agok saro ngen an muk waktau. Dau dê bakêa jijai sumber penyakit kuni lepes yo kêrno kuni lepes yo dau min virus dê bakêa mênêa itê  nam sakit diare, disentri, kolera, cacingan ngen dêmêm tifoid. Moakonê amên umêak tê dau lepes gacangba munuak amên nam mêak sapêi si tamêak ngêdau nak umêak tê, caonê itê kulo cet mêrsih pnan-pnan dê bakêa lepes sma ang awê itê maik arêak barang dê ja ang itê makêi amên coa itê maik ngen cao nyn do o bakêak jijai pnan lepes.


Uku biaso nabung nak ade do bank pemritêak, mungkin bi pêpuluak taun uku nabung nak di, uku miliak bank yo kêrno nak ipê bae mudêak itê têmau gesea tip kêcamatan ade. Ipê igai uku kan tun proyek jijai nak ipê bae uku nam murus urusan caci, pas ade do bilai uku têkanjêt tun kuni bank telpon madêak uku dapêt hadiah motor kuni undian dê tip taun bank o made, pertamo uku coa pêcayo uku sabên mêak ade tun lok mêngike. Têngêak bilainê uku sêngajo lalau moi bank lok têmnai niên jano coa kabar uku dapêt nano. Jijai tun bank nê madêak kilak si cubo mêceknê, coa an uku mot si minoi nomor rekeningku uku mêlêi bukaunê, sudo si mêcek trus si madêak au memang rekening genku dapêt undian hadiahnê motor, Alhamdulillah uku snang nyên nam dapêt motor coa tê sako.


Tip tun pasêtba mêding sedih pas têningêa tun tuai kêrno mêningêa. Pas ade lêm kêluargo itê ade de mêningêa baru itê mêding amên itê kêlnyêp tun dê itê sayang, bi pasêtba itê mêding kêmbiak sedihnê lêbiak igai dê mêningêa sêmaso si idup pa ok niên ngen tip bilai spok, galok nguta jano bae bi pasêt do o bakêa mênêi itê sedih. Tapi do o amên nam mêak sapêi bêbilai itê bogoa meker, kêrno kutê dê idup bi pasêba belek ngen dê nciptonê. Jibêak an ige sêdingên, percayona amên ak belek sedih o pasêt ade hikmah ngen cêcet mingêt Allah mako atêi jijai tênang. Awêi lêm FirmanNê : “ ( yaitu ) orang-orang yang beriman dan hati mereka menjadi tenteram dengan Allah. Ingatlah, hanya dengan mengingat Allah hati menjadi tenang “ (QS. Ar-Ra’d : 28).


Bi lok si kutê tun pêrnêak mêding guwêm, biasonê guwêm o ade nak duai pnan nak bibia ngen dilêak. Kêrno itê cet guwêm itê mangêp do o coa jêjano. Tapi nyatonêmêak mangêp lêngan masalah guwêm, kêrno ade kanker ganas dê gejalanê adeba guwêm nak dilêak, makonê mêak mangêp biaso masalah guwêm nak dilêak yo. Kanker yo bi ade korbannê adeba pêmain FTV gennê Cecilia Putty mêningêa kêkiro sembilan taun dê sudo tapi mêningêanê o pêi namên kêkiro taun duai ribau duai puluak satu kêrno kanker dilêak dê kronis. Gejala kuni kanker dilêak yo adeba silêak nak dilêak dê coa kêkaên, silêak yo bi lok srai ngen guwêm biaso. Utuk mubêt kanker dilêak yo tergantung ngen ukuran kenker dê timoa, luyên kuni o faktor bi kêuak ipê kanker o nyêbêa, amên kanker dilêak yo ati mcibêa biasonê nam mubêt ngen operasi titik ngen sêmait nak ipê dê kêno.


Dê coa ku ang sedihnê igai ngen ade sêpasuakku, si kêno PHK waktau coa an muloi pandemi, dê slennê kêrno anoknê dê lai o bi sêkulah nak SMK jijai bi pasêtba tip bilai ade biaya dê harus mêlêi utuk anoknê. Amên dê dio kêrno si gi sêpasuak uku mêluak si ayok sêkulah singêak nak dasêi jijai uku nam mêlêi jano pao kebutuhannê utuk sêkulah ngen bêlanjonê kulo, uku sêbênêanê mêluak si diêm nak umêakku bae tapi si coa lok, mungkin si ngêding selek ngen anokku padahal anokku kulo mêluak tapi sinê dê coa lok. Jijai tip pueng si singêak nak dasêi tapi uku bi sêmyap utuknê do igai anok-anokku kulo namên, amên uku coa nak dasêi biasonê uku têmaruak ngen anokku api bae dê ade nak dasêi coa lalau.


Pêrnêak ade pengalaman nge uku waktau mênyu ang, ceritonê waktau o uku pêrnêak min motor mênyu ang pas kêlmên, malêm o kêkiro jam stêngêak dêpuluak kêrno uku harus belek jijai uku makso belek. Dlên dê uku mlitas o ade kêkiro num jano tujuak kilometer ngut sapêi pnan keme, bi nak têngêak dalên têtibo motorku matêi, uku bêrusaho midup tapi coa lok dêidup, akhirnê uku têmulok ade abiak têngêak kilometer uku cubo midup igai ruponê nam idup. Uku waktau o agok ngêding sabên kulo kêrno mlitas dalên sunyai ipê igai uku kulo mênyu ang, biade kêkiro hmanêu duai kilometer kuni pnan motor matêi nano têtibo lapunê dê matêi motor têp idup, jijai uku cuba midup slapu sen supayo coa kêlêm igê coa an ade asai dê tingia nak blakangku tapi uku trus bae walau asai sabên o têp ade, akhirnê bi paok pnan keme têtibo lapunê idup igai, sapêi daseu baru uku mêding sabên nyên. Muloi kuni oba uku cigai lok lêlalau mênyu ang amên kêlmên.


Mnurutku itê sêbênêanê mêak gacang sabên amên itê ade dê têmotoa kuni blakang, itê ati namên api dê têmotoa itê o. Tapi lêm o itê kulo têp lok têatêi kêrno dê têmotoanitê o bi pasêtba tun dê coa itê kênal. Amên nam waktau itê mêding jano kêmliak ade dê têmotoa itê itê usaho nam bêdan nak pnan dau tun jano pnan rami, itê kêmliak kilêak dê têmotoa itê o bêdan kulo coa, amên si bêdan kulo itê lok agok tatêi nam bae memang si ade nat kidek ngen itê. Amên barêak o itê gacang minoi plisi utuk mlapor dê tun têotoa itê o, ayok o kulo itê nam kêmliak jano niên si têmotoa itê jano cao, itê mêstai masêt kilêak nêniên. Amên itê langsung mlapor bae sabênnê si coa awêi lêm pekeran tê, jijai utuk gêroknê bae itê namên tun o sêngajo têmotoa itê jano coa.


Amên lok crito penyesalan mungkin kutê itê ade mêding genne penyesalan. Uku dewek amên madêak penyesaalan o dau niên dê uku mêding, Penyesalanku dê paling lêm o amên uku bêl o cet gacang pêcayo ngen tun api bae, utuk uyo uku bi mubêak ca oku ngen denê pengalamanku o. Kêrno sipêt dê mudêak pêcayo o dau tun mok manfaat kuniku, coa si ku ang ade kuwat mingêt uku waktau o, tapi gennê bi sipêt gi jijai kecek kuwatku o cao ku mreham, Lêm manêu usaho ruponê sipêt dê ade ngen uku o salêak lai, itê buliak bae pêcayo ngen tun tapi itê kulo harus nam sêmyap amên ade jêjano. Uku sadar pas uku bi palet, nadêak tê coa gen guno igai salêak, tapi dioba dê uku dapêt nak lêm manêu idup dê jijai pengalaman bêgo niên utukku.


Memang sêbênêanê itê mêak sabên amên jijai sêksai kecelakaan dê pêtingnê itê bêbênêa namên awêi ipê kêjijainê. Tapi kulo utuk petugas mêak mênêa kulo dê jijai sêsai yo saro jano bênêk, kêrno kucainê dê jijai sêksai yoba, amên coa ade sêksai jano dê jijai sêksai o coa binai mêlêi keterangan kan do o bi nam mênêa cênok kêrjo petugas. Utuk yoba amên nam dê jijai petugas nam mêlngan kêrjo dê jijai sêksai o, mêak sapêi si korban waktau ipê ugai sapêi korban biayo kêrno pogoa mêdêu belek moi utuk mêlêi keterangan, cukupba dêbat bae ngut sudo minoi keterangannê. Amên nam makêi cao yo uku yakin moi mukonê pasêt dau tun dê coa sabên utuk jijai sêksai amên si kêmlaik ngen si namên nyên awêi ipê do o nam têjijai.


Api tun coa sedih amên ade keluargo tê dê mêningêa, kêkênoi dê mêningêa o tun tuai tê. Keme ngêding nyên waktau tiak keme mêningêa kêkêdau taun dê sudo, keme bnum basuak lêmo sêmanêi ngen do sêlawêi dê paling tuai. Waktau bilai si mêningêa o keme dê nam kopoa têmungau ade lêmo basuak, dê do coa nam belek kêrno si kêrjo uak. Tiak keme mêningêa kêrno sakit gulo dê nidêpnê, sêbênêanê bi an sakit o keme kulo bi usaho mubêt moi ipê-ipê tapi gennê bi takdir jijai cigai tê nam milok. Antaro keme dê paling sedihnê o kakok keme dê sêlawêi, amên keme bi sudo têlau bilai keme bi biaso igai coa brapo sedih igê kêrno keme bi ikhlas, tapi kakok keme  coa si sapêi mêmingau gi sedih. Uku mujuk si uku madêak amên slen ngen almarhum jibêak ba bogoa sêmdingn igai ikhlas ba kunyai si tênang nak di ngen itê mbo duo.


Dau pengalaman dê mênêa itê sedih nak lêm manêu idup bêbilai, awêi uku dau dê nêdingku amên masalah sedih tapi uku mujuanê coa an igê midêp sedih o. Itê buliak bae sedih tapi kulo harus meker amên nam mêak an igê asai o ade nak atêi tê, amên ade itê mêding asai yo mako gacangba itê kulo meker lok sapêi têngen itê barêak yo. Amên uku utuk mêlnyêp asai o uku cet kêluwêa kêkopoa ngen kêkuwat supayo jano dê mênêa uku sedih o nam gacang nyêp kuno pekeranku. Jijai intinê itê mêak an igê sêdingên kêrno sêdingên o bakêa têmutup pekeran tê ngen mênêa itê malas lok jêjano.


Mungkin dau tun dê pêrnêak mêding selek kêrno salêak mêdêu tun. Uku pêrnêak waktau nak Bank kêkiro têlau belas taun dê sudo, jijai cêritonê uku ade kuwat nak pnanku kêrjo bêl o gennê Anto, uku coa tingêt amên si o nau, memang uku ati pêrnêak têmau ngen naunê o. Abiak duai taun uku bi bêdan kêrjo nak pnan an o trus uku mukok usaho dewek, waktau uku ade proyek agok lai uku makêi jaso Bank utuk têmamêak modal kêrjoku, waktau uku nak Bank gi mot nomor antrian uku kêmliak kuwatku Anto yo nano masuk, trus uku mêdêu si jêling ngen tawai samo magêa uku, si madêak ko pasêt kuwat Anto gi nadêaknê, baru uku sadar amên dio iso si kuwatku tapi sêpasuak nau kuwatku, kêrno selek uku minoi maaf ngen si, si madêak coa jêjano uku awit tun sako Anto nadêaknê, ruponê si kêrjo nak Bank o. Amên kêmliak tunnê coa ade ubêak ngen kuwatku o kuni papêa, milingnê sapêi cao panêu do o srai nyên, mungkin bi dau nyên tus salêak mêdêu ngen si.


Nak lêm manêu idup yo itê coa bakêa namên jano pao dê itê bakêa têmau. Awêi uku dewek dau nyên pengalaman idup dê uku têmau, utuk urusan kêrjo bae uku manêu usahoku kuni bêak. Lêm usaho o mungkin uku salêak ca o manajemen dê ade ngen uku, dau niên dê uku mêding waktau usahoku gi panêu bel o. Gagal nak lêm usaho do o biaso tapi uku gagal nangêpku dê luwêa biaso. Uyo uku pêi sadar amên nak lêm usaho o itê coa nam mangêp tun dê ade hubungan bisnis ngen itê o pemekerannê srai ngen itê, misalnê masalah utang piutang, kêrno uku tun dagang do kulo uku bi pasêt ade utang i o kulo tun dê nukua ngên uku, kêrno uku percayo jijai coa gi mungkin uku minoa boroknê. Ruponê coa srai ngen uku, amên uku ade utang bi pasêtba uku meker têngen nam masên, tapi kêkuwatku coa si ade pekeran awêi o, jijai nak taun 2017 uku têmutup usahoku, uku kulo jêmuwoa kutê dê uku têmuan utuk masên utang-utangku.


Kêmliak tun cacêt nimok jano nino, itê coa sapêi atêi kulo. Têtiko amên kêmlliak si mêngak kêrno nimok o asai itê dê majua tun dê mino o. Utuk itê dê nêlêi awok lêkêp ngen coa ku ang nak awok tê maroba itê dêdau bêsyukur magêa Allah SWT kêrno dê nêlêNê ngen itê o. Do igai itê dê galok madêak kêcacêt tun o nêdan, tun o amên nam miliak coa bakêa si lok tu un moi dênio yo ngen kondisi barêak o, amên nam itê dê têmamêak kêmuwêt si utuk nam dêdau bêsyukur ngen itê têp mêlêi sêmangat supayo si coa titik atêi jano igai selek ngen tun dau. Dêniênnê amên nam itê têmulung jano dê nam itê têmulung.


Keme bênum basuak waktau têningêa tiak mêningêa bi pasêtba kutê mêding sedih, kêrno keme dau sêmanêi jijai coa si kêten igê amên keme gidong sedih. Luyên igai ngen kakok keme dê tuai siba do dê sêlawêi, utuk mêlnyêp asai sedihnê o  agok an, mêmingau si ati nam awêi galoknê. Jijai kêrno uku anok sêmanêi dê tuai dioba tugasku utuk nam mbujuk si utuk mêak an igê sêdingên, Uku madêak kutê itê bakêa mêningêa api dutê ngen api dê kêdong itê coa namên do oba rêsio Allah. Do igai uku madêak ngen si amên an igê bogoa sêmdingên jano coa slen ngen almarhum, si bakêa coa tênang nak di kêrno nak antaro tê ade dê ati ikhlas ngen si mêningêa.


Amên ade kêmliak kecelakaan dau tun o sabên amên lok kêmliak langsung api dê cêlako o, barêak têtanggoku Arif si waktau moi luwêa kota do o si kêmliak ade kecelakaan pas belek, kêrno si meker uak kuni umêaknê jijai si mlitas bae coa si têmnai kecelakaan jano. Pas bi nak dasêi adê kêkiro duai jam si dapêt kabar sêpasuaknê kecelakaan waktau o gimasiak nak umêak sakit umum. Coa an si majok prêpuannê moi kêmliak moi umêak sakit, sapêi di si têmau sêpasuaknê dê anoknê kecelakaan o, memang coa parah igê kênliaknê cuma dau silêak bae, pas ngênguta si têmnai kejadian nak ipê dio, sêpasuaknê o madêak pnan  kejadiannê, ruponê dê kênliak kuwatku waktau mlitas nano ade stom sêmrepet motor, kêrno kuwatku yo nano coa bêdan makonê si coa namên amên dê kecelakaan o gi tuknê.


Bi awit itê kêmliak jano têmi uk cerito kuwat amên têtibo sêrwêanê sgit pas nak muko tun dau. Utuk jêmago mêak sapêi têjijai ngen itê makonê sêati makêi sêrwêa panjang o nak lêm itê makêi kilêak sêrwêa pnok, misal amên têjijai sêrwêa tê sgi ipê igai sgit nak pisok do o gi bakêa tutup ngen sêrwêa pnok tê jijai itê coa selek igê. Dê harusnê tip itê lok makêi sêrwêa itê mrikso kilêak ayok itê makêi, mêak kulo memang bi sgit kuni umêak kêrno coa itê kêmliak. Amên têmukua sêrwêa bêlau do o amên nam itê usaho utuk nam mênet igai, amên itê têmukua dê biaso amên nadêakku pênetnê do o agok calai, jijai amên coa nulang mênet asaiku coa gi bakêa kuwêt, luyên amên itê têmukua dê go la ang do o bi nam jêmamin amên pnetnê kuwêt.


Waktau bêl o waktau uku gi kêrjo nak pnan an uku pêrnêak kêciwo ngen bos, uku memang bagian lapangan waktau o keme gidong kêmrêjo dau proyek. Sêati keme muloi kêrjo bos made rapat utuk keme kutê staf, jijai nak keme nagiak tugas mêmasing, kêrno uku dapêt nak bagian lapangan jijai uku mêstai nak lokasi kêrjo muloi kuni bilai Senen sapêi bilai Sabtu, Sabtu pêlbêak uku nam belek Senen pueng uku lalau moi proyêk igai. Nak lêm rapat o keme jênanyai bos amên proyêk bi sudo keme tun lapangan dapêt bonus do tun pat puluak lêmo juta i o kulo tun kator dê milêm langsung nak proyek yo. Adê kêkiro lêmo bulên proyek sudo kutê, jijai keme belek ngen kutê laporan utuk kator, bi ade dêmingau uku madêp menejer têmnai masalah bonus dê jênanyai waktau o, tapi si madêak doo urusan bos, mênnê uku têmnai ngen bos si madêak do o urusan menejer, jijai uku agok mêngiak ngen menejer uku madêak sudo yo amên coa gi bakêa kêluwêa mêak jêmanyai, dê uku kêciwo nyên o utuk tun kator do o kêluwêa kutê sapêi ade dê têmukua stom walau stom kês, uku tamêak mêngiak ngen menejer trus uku langsung bêdan kêrjo.


Gi titik uku pêrnêak trauma gêgara dênung, sapêi lai kulo uku gimasiak coa nam muk dênung. Jijai dê mênêa uku trauma o uku pêrnêak têgong dê agok lai tulen nyên ngen dung, dioba kulo dê mênêa uku coa lok muk dênung. Dau tun madêak amên dênung o dau protein dê baik utuk awok, amên uku padekba coa muk kuni uku mutêak, kêmliaknê bae uku asai lok mutêak. Sêbênêanê ade do igai dê têmamêak uku trauma, jijai ade pnan coa si uak kuni pnanku tun mênêa têrnok dênung, nak di o uku coa sêngajo kêmliak nak lêm drum o pnannê. Pas gidong panen ade kêkiro dêpuluak drum pnan sêmido dênung o, pas si mukok genpadêak kêdau kênliakku ati si brapo lai kêkiro kêlai nêinik tulên gêlong dau. Memang mungkin dau niên gunonê utuk awok, ipê igai proteinnê.


Coa ade dê baiknê amên idup mênyu ang, awêi sêpasuakku si saok ngen prêpuannê anoknê sêbênêanê ade têlau duai sêmanêi do slawêi, dê sêlawêi o bi mêningêa nak omor sembilan taun, duai sêmanêi uyo bi kêrjo. Sepasuakku yo dê sêmanêi si tingêa ngen asuaknê anoknê duai o tingêan nak mess pnannê kerjo. Uku bi mêlêi saran ngen si amên nam bêtunok igai coa utêp idup su ang, auba amên sehat awêi ipê amên sakit do o nadêakku ngen si. Jijai si o gesea tip duai bilai mubung uku cuma utuk nguta bae. Lok têmau kulo pnan keme agok uak, jijai ja ang têmau. Dê cet si madêak o masalah kêsedihnê si gi masiak bogoa meker prêpuannê bêl o, uku madêak jibêak ba meker igai amên nam kêsoa ba gitêinê.


Mêak sako padek snutok mêmêi dê namên itê salêak masuk toilet, uku bi mêding snutok mêmêi kêrno pêrnêak salêak masuk, kêrno coa kêmliak kilêak makonê jijai salêak masuk toilet. Dê cet itê salêak masuk toilet o amên ndingku pertamo kêrno itê bi cigai taên lok mênyêak jano lok mising, kê duai kêrno gêgulut oba itê cigai kêmliak toilet ipê dê nasuk tê, nak pekeran tê dê pêtingnê nam gacang sapêi toilet. Utuk milok mêak sapêi salêak masuk o mako itê kuni ku uak lok kêmliak niên dê dipêtoilet utuk slawêi ngen dê dipê utuk sêmanêi. Biasonê nak das bang do o ade gambar jano bi tênulis, amên dê baiknê kuni ku uak do o bi kten jijai itê bi namên lok masuk dê dipê. Tapi ade kulo têtiko si mpek gambar jano tulsan o titik jijai itê ku ang tulês nyên utuk nam mbisonê.


Ade do igai kuwatku dê cigai tingêa paok ngen pnanku, si tun Plimang kêrjo nak PTP, waktau umêaknê gi paok umêak keme si kulo gesea tip malêm têmau, amên coa si moi umêakku uku dê moi umêaknê. Genne Suhaili tunnê gi agok uai kuni ukuba, si naliak tun kulo kêrjonê uak moi Kalimantan, uku ngen si yo biasonê makêi baso Plimang, jijai si mangêp uku sêpasuak paoknê, waktau si baliak dê mênêa uku sedih o kêrno keme amên nguta klop amên ade rencano jano bae biasonê keme tukar pekeran bêduai, do igai slamo bêkuwat ngen si keme coa pêrnêak bêlisiak faham, dê niênnê keme saling mêgo.


Jijai pengalaman dê bêgo niên utuk tê amên itê bi ade mêding gagal nak lêm idup tê. Awêi uku dewek dê pêrnêak gagal nak lêm usaho, dio nêdingku dê agok bênêk waktau o, Tun dê gagal bayar ngên perusahaanku dau, sedangkan uku kulo dau utang ngen tun i o kulo nak Bank, mungkin ade abiak têlau jano pat bilau uku bogoa meker awêi ipê dalên kêluwêanê. Jijai nak lêm pekeranku uku harus nam masên kutê dê utangku ngen tun jano Bank, amên dê utang tun ngen uku cigai ku meker, amên gi jêrkaiku pasêt ba Tuhan bakêa mêlêi. Utuk masên kutê utungku uku jêmuwoa dê uku têmuan, uku muloi masên pertamo Bank uku mlunas, sudo o ngen dê pnan uku mok arêak barang uku masên kutê. Kunyau ba uku cigai têmuan jêjano dê pêtingnê tun cigai têmagiak utang ngen uku igai.


Mêak nyên itê asal kêdêu bae aên ade têkêliak ade iês awêi kuwat jano sêpasuak tê, nasêt nyênyên kilêak mêak sapêi salêak kêdêu. Têtiko itê waktau moi pnan luyên jano kota luyên itê asai têkêliak ngen tun dê pêrnêak itê namên jano itê jênal, ipê igai tun o mirip nyên ngen sêpasuak tê. Amên têmau barêak o ngêding nak atêi lok gacang mêdêu do o timoa ngen deweknê, dê galoknê itê coa panjang meker trus itê mêdêu ngen magêa tun o. Pas namên amên do o iso si tun dê itê sako mako itê bi pasêtba mêding selek. Amên sapêi selek kêrno luyên tun nen itê sudo minoi maaf asainê itê lok gêgacang lalau kuni pnan o, kmasai tê kutê tun nak di bogoa kêmliak itê, coa tau kmasai tê amên itê gi masiak nak di.


Jak kênal nak bulên Nopember duai ribau duai puluak, Tabungan Dasyat bi mênêa snang nasabahnê kêrno bi sudo pat kilai made undian. Bank nak bêak naungan MNC Group bi made kulo gennê layanan digital ngen bi ade sotos duai puluak têlau nasabah Tabungan Dasyat dê bêrasea mênang undian berhdiah dê nade Bank. AwêI karyawan swasta dê têgen Anip, si memang biaso nabung kuni titik utuk sêmyap utuk têmutup kebutuhan jano pas gidong perlu nyên. Pas namên si jijai pemenang undian nak MNC Bank, si têkanjêt ngen snang di janjai utuk tamêak têmamêak saldo tabungannê supayo waktau pegundian cok igai nam menang igai. Si maêp supayo MNC Bank tamêak awit made undian supayo nasabahnê tamêak dau.


Itê dê galok lalau uak ipê igai lalaunê moi luwêa kota, lok si itê min kendaraan dewek jano makêi kendaraan umum itê kulo mêstai siap gennê biyoa, mêak gidong nak dalên itê moi toilet umum dê toiletnê ku ang trawat, ipê igai biyaonê okotor coa itê nam makêi. Ngen itê min biyoa o do o coa jijai masalah utuk tê, coa si perlu dau cukup dêkaco bae do o bi gnêp. Uku kulo pêrnêak masuk moi toilet umum dê nak pnan misai minyok do o biyoanê kênliakku ku ang bersih, mujuanê uku awit min biyoa dewek nak lêm kaco titik jêjago bae mêak coa ade biyoa nak toilet o. Têtiko itê cet yakin bae amên nak toilet umum o bersih itê coa peker amên têmau toilet dê coa si nurus, mêak gi utuk mising têtiko utk mênyêak bae itê asai jijik masuk toilet o.


Utuk itê dê pêrnêak têmês jênalang bnatang dê itê sabên do o asainê bênêk makêt kekea tê lok mlilai uak kuni bnatang o. Mnurutku utuk dê tvmuan bnatang awêi kuyuk jano angso adeknê mêak mpas i o bae, utuk kuyuk si nam meket paok umêaknê bae jano nêa mêumêaknê kunyau coa gmangau tun, i o kulo ngen angso jano bnatang dê luyênnê, tun dê têmuan o harus nam jêmago. Coa si dididk tun kaêm kêrno mpas bnatang dê si têmuan, awêi kuyuk do o amên ku ang dê têmuan o nam jêmago nam bae si mêngêt tun, amên sapêi têjijai si mêngêt tun do o utuk mubêtnê la ang, kêkiro lok coa tun dê têmuan bnatang awêi kuyuk o mubêt tun dê kuyuknê mêngêt. Amênsi coa lok tanggung jawab do o bakêa panjang urusannê nam bae sapêi moi plisi.


Amên itê coa biaso sutik o do o amên bubêt ade dokter mêluak itê sutik malas nyên asainê. Dê nêdingku memang luyên nyên asainê amên itê sakit utuk ubêtnê sutik jano muk ubêt bae, amên sutik do o biasonê utuk nam kaên o lêbiak gacang nêbaning ngen amên itê cuma muk ubêt. Jijai utuk tê dê sakit amên lok gacang sehat amên dokter madêak harus snutik mêak coa lok, kêrno doker lêbiak namên ipê dê gacang kêmaên sakit tê ubêt jano sutik, buliak mbiso amên masalah ubêt yo, amên ngen uku ngêding nyên bisonê, makonê têtiko amên uku sakit, uku minoi dokter gacang smutik, tapi têtiko dokter coa lok kêrno di dê namênnê awêi ipê coa mubêt itê, kadêak itê loksnutik amên mnurut dokter coa perlu, si kulo coa bakêa lok smutik.


Uku ade anok sêmanêi dê tuai pernêak waktau si gi nak kelas têlau SD uku têmukua kan mas, kan mas o uku gêmureng nekerku amên sênamêa mêak anokku coa muk kêrno pêlgiak. Waktau mukmêi si mok kan mas gênureng o coa an si bêdan kêrno ruponê si kênan. Uku cubo têmulung mpas têlan dê sakut nak kungnê, si nginoi kêrno ade abiak dêjam têlan dê sakut o baru nam tangêa. Uku bi sabên nekerku waktau o amên coa nam tangêa uku bakêa min moi dokter, Muloi kuni o amên nak dasêa ade kêmsok kan mas, si cigai pêrnêak muk si kêmbiak trauma nyên sudo kejadian o. Ngut ba uyo kadêak si bi omor duai puluak num si coa gi bakêa lok muk gennê kan mas.


Pasêtba snang amên bêrasea dapêt undian dê naêp kutê tun. Undian o adeba dêbuwêak motor kuni ade do super mall dê ade nak kotaku. Untuk nam milên undian o itê harus misai kupon dê tun mêlêi tip itê nukua minimal lêmo puluak ribau dapêt do i o kulo amên sotos ribau bi pasêt dapêt duai, kupon o nusai ngen gen, alamat ngen nomor Kartu Tanda Penduduk. Kupon dê nundi o sapêi bêribau lamêa jijai titik harapan utuk nam menang undian yo, tapi amên bi jêrkai coa bakêa moi ipê. Nyatonê kupon dê genku jijai pemenang dapêt do motor dê sêlamo yo uku siniak.


Memang asai selek o pasêtba ade amên itê pas makêi bajau nam srai ngen tun coa itê kênal. Mnurutku utuk mêlnyêp selek o sêbênêanê ade ngen pekeran tê, amên itê coa lok meker igê do o bakêa coa mnyelek utuk tê, têak ba utuk dê srai bajaunê o, coa si pabrik bajau jano sêrwêa dê kêmluwêa bêjuta lamêa do o lêluyên kutê warnonê bi pasêtba ade botos dê srai. Luyên amên kracok tê o itê asea kuni tênpêak ngen tukang pnet do o itê nam miliak gen klok tê, mungkin kalaupun ade dê srai warnonê dê niênnê modelnê bi pasêt luyên.


Waktau uku bêl o pêrnêak nêpas kêrjo gêgara laporan kuwat kêrno ade salêak didik, lêm atêiku waktau o sedih, emosi, ngen lok mêngiak asainê. Tapi uku têp têmimo jano bae keputusan atasanku, uku coa lok dau igê kecek masalahnê coa gi itê bakêa muk mênang, jijai lok coa lok timo bae. Tapi coa an uku coa kêrjo uku bi dapêt kêrjo igai, mujuanê kulo nak pnan bêlau yo uku nam têmamêak lêmau dê uku ati têmuan. Ade kêkiro dêtaun lêbiak uku bi kêrjo nak pnan bêlau bosku dê an têko mdasêi madêak mêluak uku masuk igai nak perusahaannê trus si minoi maaf amên waktau o si salêak, uku mokasiak madaêk ngen si kêrno gi pêcayo ngen uku, tapi uku ati nam têmimo kêrno uku bi kêrjo luyên. Sêbênêanê uku gi masiak sedih kêrno nêpas o tapi uku bi têmimo ngen ikhlas keputusan kuni perusahaan, jijai ngen bos kulo uku bi cigai ade perasaan jêjano.


Api dê coa si snang amên dapêt undian, barêak kuat ku cemrito ade cao ngen faktor butung coanê itê nak lêm têmotoa undian. Si cemrito kulo waktau si magêa pameran UKM (Unit Kegiatan Mahasiswa) si kêmliak ade kupon undian tapi dau dê coa mok jijai si cubo mok ade kêkêdau lamêa gêgulut si misai, ade kekiro sotos lêmo puluak lamêa, si misai kêkiro dejam têngêak. Usaho o coa sêsio si nam dapêt dêbuwêak TV ngen waktau tun mundi hadiah utamonê si dapêt igai do motor. Utuk kesempatan menang o memang lai kêrno si dê paling dau misai kupon undian o.


Barang-barang titik têtiko payêak mêsoanê waktau itê lok makêi, kêrno galok coa tingêt pnan itê maik barang o. Biasonê barang dê galok itê payêak mêsoanê adeba kucai motor, kucai umêak, remot TV têtiko sapêi hand phone. Study kuni University Of Aberdeen, Scotlandia madêak amên barang dê mudêak nyêp nam itê têmau nak umêak dê brantakan. Peneliti o madêak pas mêsoa barang dê nyêp tun o bi muang waktau dau igê kêrno mêsoanê nak pnan dê bi rapih, hal yo coa dau bêguno. Niên ba pas itê bi fokus mêsoa nak pnan bantakanternyato barang dê itê mêsoa o nam itê têmau.


Anokku dê nomor duai laher pas uku gidong nak proyek luwêa kota. Kêkiro jam duai bêlas kêlmên uku dapêt telpon kêrno waktau o cuma ade telpon ktor ngên mes bae jijai kuwatku madêak ade telpon utukku. Uku ngacap magêa pnan telpon ruponê inokku dê telpon madêak amên anokku bi laher, anok sêlawêi dê dio amên dê pertamo o sêmanêi dio anok kê duaiku. Dapêt kabar o kêmbiak snang nê uku asai malêm o kulo uku lok belek, kêrno pnan ku kerjo o uak utuk belek waktaunê kêkiro lêmo sapêi num jam baru sapêi, jijai uku langsung sêmyap mênnê uku harus belek. Uku mok cuti dêmingau kêrno palang uku lok sêmyap utuk acara duo nk umêak, dê mênêa tamêak sêmnang atêiku o uyo uku bi ade anok sêmanêi ngen anok sêlawêi. Sêbênêanê amên nam itê mêak têmingêa amên anok tê bi paok laher, ndingku nak kêrjo kulo bi pasêtba dau pekeran.


Nikêak o adeba utuk min hubungan tunduai dê luyên moi arah dê lêbiak serius igai. Modal ngen atêi dê bi klop ngen caci kulo, bêduai bi merencano utuk nikêak, nikêak o aadeba mêkêt janjai tun duai utuk idup bêsamo ngen harapan jijai kêluargo dê harmonis. Merdeka.com lêm artikelnê madeak amên nikêak o adeba waktau lêm kondisi dê resmi ngen nam jêijai do kêluargo lai baik kuni kêluargo sêmanêi ngen dê sêlawêi, utuk tip pasangan dê mêkêt janjai utuk jijai dua kramin ngen harapan mênêa kêlaurgo dê bahagia. Nikêak kulo jijai do bagian kuni idup bêbilai antaro bêduai ngen harapan nam bêtaên idup bêsamo.


Tingêtku waktau uku gi SMP, têmat SD uku masuk nak SMP Muhammadiyah nak kotaku, nak SMP yo keme dau mlajêa agamo nêbaning nak SMP luyên, waktau uku nak kêlas duai uku jijai wakêa kuni SMP keme utuk milêm kegiatan Kemah Bhakti Siswa dê madenê Departemen P dan K waktau o uyo bi gitêi gen jijai Kementrian Pendidikan. Nak lêm acara o dau ade perlombaan-perlombaan, muloi kuni kebersihan tenda, ngêsok, baris berbaris, MTQ utuk dê agamo Islam ngen napak tilas. Uku dê kuni kêlompok keme milêm nak MTQnê, Alhamdulillah uku nam dapêt juaro satu, dê mênêa uku snang nyên o uku nam min baês gen skulah ngen uku kulo dapêt piala, piagam ngen caci kulo.


Tingêt uku waktau anokku gi têtitk pas uku kulo ati ade kêrjo têp, bêbilai uku bi pasêt kêluwêa mêsoa lukak dê bakêa ade asea nam min belek. Uku waktau o galok kopoa nak prapatan ngen kêkuwat pas kulo nak di pnan angkot ngetem. Jijai pnan kopoa keme o warung titik nak di ba kêkuwat supir amên gidong payêak istirahat ngupi, an an uku dau kênal ngen supir-supir o ade dê têmawêa min angkot dê si min nam cang gitêi ngen si. Uku meker kalau ba ade jêrkai utuk anokku kêrno têbo o gi têtitik dê niênnê uku usaho amên nam tip belek uku min caci. Akhirnê uku lok dê tênawêa kuwat o utuk min angkot, muloi oba uku ade kêrjo tip bilai, walau didik uku nam belek min caci, amên gidong sunyai dioba waktau dê paling sedih uku mêding ipê igai waktau anok sêkulah gidong prai, pêrnêak uku belek pêlbêak coa min caci, nak di asai sedih ngen bênêk utuk belek moi mdasêi, dê tbayang anok minoi caci itê coa min. Biasonê uku mêsoa kuwat dê nam mêlêi minjêm lêmo jano dêpuluak ribau kilêak baru belek.


Uku ade kuwat dê paok kulo ngen uku, si o bi an mênyu ang têtiko uku galok majok si mukmêi nak luwêa cuma utuk nam ngênguta bae. Kuwatku o si saok ngen prêpuannê bi an amêk, anoknê duai sêmanêi kulo bi lêlai bi kêrjo kulo walau ati ade dê nikêak. Dê slen ku kêmliak o amên têmu uk si gidong coa sehat, uku têtiko mbayang awêi ipê ba si o, tingêa ngen asuak dê bi kêluargo kulo. Uku bi cet madêak ngen si utuk mêsoa gitêi prêpuannê, amên Tuhan mêlêi omor panjang, ngen api itê lok sêsamo nam manêu idup yo moi mukonê. Amên anok si bi pasêt ade kehidupannê mêmasing, jijai uku mingêt nyaên ngen api bae dê gi mênyu ang, kêsoa ba ngênyan jano sêmaten igai coa ade baiknê idup mênyu ang o.


Waktau uku pêrnêak kêrjo nak perusahaan asing nak taun sembilan bêlas sembilan puluak num, uku tugas nak proyek mênêa pabrik gulo nak Lampung. Ade abiak dêtaun uku kêrjo bosku madêak ngen uku mêluak mêtes tun bêlau dê bakêa tênimo kêrjo nak pnan keme jijai supir. Jijai waktau tes o dê uku utamo dê nam baso Inggris, ngen têmat SMA minimal dêniênnê harus ade SIM dê gi aktif.Jijai bilai o ade tun lêmo dê milêm tes, mêmêcêm tun muloi kuni uai sapêi ade kulo dê bi agok tuai, uku muloi metes dê uai kilêak ade do dê padêknê si nam baso Inggris do igai si têmat STM, pas tingêa dê agok tuai waktau keme pêi nak das stom si madêak amên si kênal ngen tiakku. Jijai uku sêrbo salêak lok têmimo jano coa, smudonê uku têmimo, dê mênêa uku menyesal o coa an si kêrjo si bogoa kêmidek uku ngen bos, bos cêmrito ngen uku, mujuanê dio tun asing dê coa as kêmliak tun dê galok mok muko jijai si coa mudêak pêcayo.


Dau cao utuk tun dê galok mabuk perjalanan mêak sapêi mabuk trus mutêak nak lêm stom, kêpêa jano petbang. Utuk milok itê mabuk o, abiak têngêak jam ayok itê muloi brakat itê muk ubêt mabuk dê dau tun jêmuwoa, sudo o mêak dau igê mêmuk awêi mukmêi jano muk dê lêluyên, amên nam cukup muk biyoa bae mêak sapêi tênêi gruak. Auba amên tun dê nak iding tê coa jijik kêmliak itê mabuk trus mutêak, amên si tunnê jijik do o itê dê coa padêk asainê, ade asai selek ngen tun o. Luyên kuni muk ubêt o nano mêak coa min ubêt luyên awêi minyok kayu putih, balsem jano minyok angin utuk jêjago amên tênêi tê coa baik asai.


Têtiko ipê itê coa mêngiak amên têmau dalên gidong macet, ipê igai itê memang lok gacang. Mnurutku utuk khususnê dalên utamo mêak sapêi macet do o harus tip sipangnê adepetugas dê jêmago, amên uyo kuni pueng ja ang uku kêmliak amên ade petugasnê. Amên bi têjijai macet baru têko do o kulo biasonê su ang. Amên dê ade lapu milêaknê agok ku ang macet tapi utuk dê ati ade lapu milêaknê dio dê cet mênêa macet kêrno amên pueng jano pêlbêak coa ade dê lok ngalêak. Galok biasonê bi pasêt ade petugas nak tip sipang tapi uyo coa ku namên gêntai bi ja ang nyên uku ade kêmliak dê jêmago nak ade kêkêdau sipang.


Ade têtiko itê bunok ngen tun dê mon etengnê coa padek nyên, uku pêrnêak waktau nak krita opoi waktau têmingia krita kuni Bogor, nak lêm krita opoa pnupangnê pênuak dau dê je, jijai kêrno uku cigai dapêt pnan têmot uku harus je kulo. Pas bi lok brakat kritanê tun nak idingku sêmanêi do o gen padêak mon, lok itê baliak pnan dio bi spit, akhirnê pakso ba têmaên mon o. Uku sêmnok mon o asai lok mutêaknê, amên nam tu un igai mungkin uku bi tu un kêrno coa taên mon o, nak lêm atêi uku samo peker jano tun yo coa pakêi mênai bêbilainê gêntai sapêi mon barêak yo. Mujuanê coa an waktau krita bêdan ade dê tu un, waktau o uku mok kesempatan utuk baliak pnan, akhirnê uku agok uak ngen tun dê kêmon o. Si kêmliak uku baliak o sinê kten agok selek awêinê.


Gêntai tun-tun bêl o umêaknê walau si titik do o utuk bersihnê coa tê ragau, kêrno tun tuai tê namên amên umêak coa bersih ngen ade dau bnatang titik dê bêsa ang nak umêak tê do o bakêa dau pênyakit dê bakêa itê midêp. Uku paling coa as ngen coa nyaman amên dau bnatang titik yo mêak gi nyomok ngen dê luyênnê, amên kêmliak dalêk bae coa ku nyaman. Misalnê waktau lok mukmêi amên ade dalêk padê uku buyê kilêak mukmêi, amên nak dasêi dewek uku bakêa musir jano munuak kilêak amên kêmliak ade dalêk, pertamo ngêding nyemen pas lok mukmêi amên ade dalêk asai nyemen o nam bae nyêp kêrno jijik ngen kêmliak dalêk o.


Nak lêm perjalanan amên itê têmingia kendaraan umum do o biasonê itê dêdau nak lêm stom o, ipê igai amên perjalanan uak misalnê itê têmingia bis. Nak lêm stom o ade bae tun dê biaso coa taên jano mabuk têmingia stom, amên itê kêmliak jano pas kulo tun dê mabuk trus mutêak o paok ngen itê pnan têmotnê, bi pasêt ba amên itê jijik kêmliak do o. Mnurutku amên têmau barêak o bêtoaba itê ade asai jijik tapi itê kulo amên nam têmulung awêi ipê caonê si cigai mabuk ngen mutêak igai, misalnê itê smaran utuk muk ubêt jano itê smaran utuk nam nakso tidua. Amên si srai ngen itê misalnê sêsamo smanêi jano sêsamo slawêi coaa ade salêaknê itê têmulung molot tukuknê kunyau dê ndingnê o agok têlngan didik.


Mungkin ko adeba do korban PHK, amên au jibêak pêrnêak khawatir kêrno ko coa su ang, coa jêjano kulo amên ko coa nam gacang dapêt kêrjo bêlau, sedih, kêciwo ngen mêngiak buliak bae tapi utuk sêmêntaro bae. Samo istirahat kilêak kuni biaso sibuk, ko nam kêmopoa tênago ngen mêsoa ide jano dê kêlok manêu moi mukonê. Ade kêkêdau ca o kunyai uak kuni stres dê tênulis nak HelpGoida.org; de pertamo nêlêi waktau kilêak utuk awoknê, dê kêduai kênluwêaba gen kutê asai nak atêi ngen jibêak an igê mêding sedih ngen sêmapêi jano dê ko mêding ngen kêluargo jano kuwatnu, dê kêtêlau harus nam têmimo jano dê bi têjijai ngen jibêak dau sêmalêak awok dewek, dê kêpat mangêp ko bêdan o amên ko gidong monor sementaro nak lêm karir, dê têrakhir kêmokba hikmah ngen kêjijai yo.


Amên itê kêmsok jano bae dê bakêa gacang usak amên nam mêak dau igê, kêkiro bae amên nam kênsok utuk dêbat jano duai kilai muk. Amên utuk juadêak mungkin dau dê utuk kêkêdau bilai ngen ade kulo nam taên sapêi bêbulên, tapi amên utuk lapên do o coa nam an igê, makonê kênsokba sêsuoi ngen kedau tun rencano itê lok muk. Ade pao tun kêrno lapên o gi dau si peker sayang amên lok mu ang, trus si manês igai supayo gi nam muk, dê barêak yo ngen coa sadar si muloi mênêa bakêa jijai penyakit nak awok dê muk, dê baiknê amên lapên khususnê kêkêmu dê mudêak usak jani iai do o amên bi kêmon nu angba mêak kêrno dau jijai sayang lok mu ang, amên bi jijai penyakit bakêa lêbiak lai rugainê.


Prank adeba trik nakêa dê tun mênêa biasonê utuk mênêa tun têkanjêt, selek, ngen coa nyaman sapêi mênêa bahan tawai. Ngen mêmain o walau tujuannê utuk mêmain bae prank kulo nam mêrugai tun uyên ipê igai prank dê mêmain sapêi mênêa tun luyên bodong ngen selek. Harusnê nak lêm mênêa prank harun kulo namên batas-batas, kêrno amên coa hal yo nam bahayo ngen mêrugai tun luyên. Dau akibat prank adeba nam mênêa stres, awêi dê nêa youtober Ferdian nak taun duai ribau duai puluak dê sudo, si mênêa prank mêgiak sêmbako dê ternyato isainê pegas ngen butau ngen têtayuk nak Bandung, pasêtba dê kêno prank têkanjêt dê nanonê snang dapêt hadiah sebako tapi pas bi nukok ternyato isainê pegas ngen sampah. Hal yo ba dê mênêa selek ngen asai nêbodong jijai koban prank, youtuber yo coa meker amên ade korban dê si kêmrêjo dê mênêa mental dê kêno prank o tu un, jijai kidek akibatnê utuk dê jijai korban.


Kronologi kêjijai dê uku mêding kêkêdau taun dê sudo, pas kêlnyêp hand phone nak Bandara. Waktau o uku ngen kêkuwat gidong sêsiap lok lalau moi Denpasar Bali lok magêa rapat kantor. Kêrno bordingnê gi an uku ngên kêkuwat chek in kunyau keme nam ngupi ngen ngênguta kilêak nak luwêa Bandara. Pas gidong chek in uku tingêt mpek hand phone nak mija chek in trus cigai tingt mok igai. Kuang lêbiak duai menit hand phoneku bi nyêp, uku agok bingung trus uku minoi tutung petugas utuk kêmliak cctv Bandara, ternyato kten di o amên ade mêmêi dê mok hand phoneku uku magêa mêmêi o lok minoi ca o baik hand phoneku trus si kêmulang hand phoneku ngen alasan sakonê hand phonenê. Jijai sudo o uku lêbiak teliti igai amên lalau moi ipê-ipê.


Ade tun dê jijik ade kulo dê coanê amên kêmliak mutêak jano kêmliak tun mutêak, memang amên tun dê jijik kêmliak mutêak o si nam bae mutêak kulo. Uku amên kêmliak tun mutêak do o coa jijik tapi uku slen kêmliaknê, ade waktau uku pêrnêak têmingia bis waktau bêl o belek moi msadêi, amên nak Sumatera dalên o rêrato bêlikau-likau amên tun dê coa taên bi pasêtba mutêak. Ade dê têmot nak dêpêakku do o tunnê gi uai kêrno gidong libur sêkulah si belek msadêi nadêaknê liburnê agok an makonê si belek, si mratau yo utuk smudo sêkulahnê bae jijai si kos nak iding sêkulahnê. Ati uak perjalanan keme ade kêkiro duai puluak kilometer do o bi muloi mutêak, kêrno nak bis o sêmdio asoi utuk mutêak jijak uku mok utuknê, sudo mutêak pertamo o coa an si mutêak igai, jijai uku smaran ngen si utuk nêmin tidua ayok o muk ubêt kilêak nadêakku, kêmliak barêak yo uku timoa slen, makonê uku têmulung utuk molot tukuknê mêak si mutêak igai. Tun dê têmot dêpêak keme o nak kêrsai luyên si coa lok kêmliak ngen dê mutêak o bi pasêtba si jijik kêmliaknê.


Utuk masalah utang yo sêbênêanê coa si masalah lai jano titiknê, dê pêrnêak uku mêding utang titik kulo amên itê ati nam masên do o amên têmau ngen tun dê pnan itê butang asai selek o pasêt ade. Amên nadêakku buliak bae itê ade asai selek tapi itê kulo amên ati nam masên mêak mlilai kulo, amên uku bakêak uku madêp amên ade utang ngen tun trus tunnê mnagiak. Tun kulo nam maklum amên itê ati nam masên, mêak kulo amên ade dê mnagiaknê itê mêngiak, itê kulo mêstai mingêt waktau itê lok butang o. Têtiko kuwat mêlêi itê butang o coa si kêrno si lêbiak, do o ati tau tapi kêrno si meker itê ngen si kulo coa lok itê idêa mêsoa utang pnan luyên. Dau tun têtiko amên tênagiak utangnê si dê mêngiak, model yo tun dê coa namên coa mokasiak.


Mênyuang do o bi pasêtba galok ngêding sabên, awêi kuwatku Edi si jak têningêa tun tuainê si mênyu ang têmungau jijai baliak ngen têmungau umêak tun tuanê o, kêrno aasuak basuaknê dê luyên bi têmuan umêak mêmasing jijai umêak o si bêtêlau ngen anoknê têmungau. Amên ceritonê ngen uku prêpuannê amên si lalau kêrjo do o coa binai diêm dasêi ipê igai anoknê kulo gi titik, utuk bêbilai prêpuannê amên kêbilai do o nak pnan stuagnê ngut pêlbêak mot kuwatku belek kuni kêrjo baru si dêmapêt trus belek mdasêi. Memang nadêak kuwatku o umêak tun tuainê o kosong bi kêkiro duai taun sê ati si têmungau, waktau o kêrno kuwatku o kêrjonê agok uak jijai si nyiwo nak paok pnannê kêrjo, uyo si baliak kêrjo makonê si nam têmungau umêak an jano umêak tun tuainê.


Masalah idola yo têtiko nam mênêa itê mok hal dê positif kuni idola dê itê snang o,tip tun bi pasêtba têmuan idola dêdewek, ade dê idolanê o tun dê ade nak kêluargonê, kuwatnê, tapi dê paling umumnê tun dê terkenal. Jijai nam itê mbayang awêi ipê kêsnangnê amên têmau ngen idolanê o, ipê igai do artis dê terkenal dê memang payêak itê lok têmau langsung kêrno si sibuk. Têtiko cet nyên dêdêsok utuk nam maok artis idolanê o cao langsung, lêbiak snang igai amên nam foto spok artis o trus nêpek nak medsos sapêi kêkuwat ngen sêpasuak dê kagum kulo kêmliaknê.


Nak sadêi keme ade biyoa lai pnan keme galok mênai, keme biaso tip bilai mênai nak di ngen kêkuwat waktau gi titik. Ulêak keme amên nak biyoa o mênêa lubuk jijai keme nam mênai samo jun kuni das tebing biding biyoa o, Waktau uku gi kelas têlau SD tingêtku keme gidong asik mênai nak pnan biaso keme mênai, têtibo biyoa lêm padahal pnan keme coa ujên, mujuanê keme gacang namên trus keme mlilai mbiding ayo biyoa o lai nyên. Ruponê nak ulau biyoa di o ujên makonê biyoa nyêgok. Muloi kuni o keme agok trauma amên lok mênai agok uak kuni umêak, sabênnê biyoa nyêgok coa keme namên. Inokku namên bi pasêtba uku kêno pêngiak cigai buliak mênai nak têngêak igê jano uak kuni biding biyoa igai.


Api itê coa selek amên ade utang ipê igai utang o lai, asaiku kutê tun coa lok butang amên coa têpakso ngen memang ade bisnis dê coa uak kuni utang. Barêak kuwatku si o bisnis kêrjonê si jêmuwoa barang-barang jano bae dê nam si jêmuwoa, awêi barang-barang dê utuk bangunan do o si nam mok kilêak nak toko bangunan lok barang jano bae, biasonê utuk masênnê si nêlêi toko waktau dêmingau kuni sudo mok barang o. Kêrno usahoku kulo dagang si têtiko mok barang ngen uku, waktau o agok lai amêk caci kuni barang dê si mok ngen uku o, kêrno uku kulo meker kuwatku makonê uku pêcayo bae ngen si. Bi ade kêkiro dêbulên sudo si mok barang o uku têmagiak cacinê, tapi si madêak dêmingau igai kêrno si kulo ati tun masên, bi sapêi waktau dêmingau o si ati kuni moi pnanku jano telpon, jijai uku moi umêaknê kêlmên têmau si, si ktennê selekba ngen uku trus si madêak amên si ati ade caci utuk masên barang ngen uku. Smudonê uku rugai duai kilai, bi rugai caci rugai kulo kuwatku bêku ang.


Coa kutê tun nam jijai wong bejo, walau bi dau penelitian masalah butung, tapi wong bejo o têpba jijai hal dê unik jaman yo. Rusmini tun kuni Kanoman Panjatan mungkin bi jijai takdirnê jijai tun bejo jano butung nak lêm têmotoa tip undian berhadiah. Slawêi  de bi omor lêmo puluak tujuak taun yo bi pasêtba belek min hadiah nak tip kêdau ade undian, bi dau nyên hadiah-haidah dê si dapêt kuni milêm undian awêi hadiah payung, jam dinding, dispenser, kulkas sapêi hadiah dê lêla ang awêi motor. Sêbênêanê kutê tun nam bae milêm undian tapi dê mbisonê adeba jêrkai tip tun.


Kuwatku dê têgen Yanto ati an yo si bribut ngen kuwatnê de tun Plimang, pertamo ukunati namên gen sebabnê sapêi bribut. Ruponê kuwatku yo agok mêding singung ngen kuwatnê kêrno kuwatnê galok mêdêu si Yanto Jawai, padahal kuwatu yo lahernê nak Sumatera, memangba tun tuainê kuni Jawai tapi sinê o coa ngêding amên si Jawai. Nak di uku nam mok kesimpulan amên kuwatnê o coa faham amên si bi sara ngen madêak masalah sukau. Sêbênêanê utuk keme tun Sumatera dio coa si jijai masalah ipê igai si kulo laher nak Sumatera si o bi jijai tun Sumatera. Cuma têtiko tun coa dau ngrtai barêak yo dê kênliak tun o kuni tun tuainê. Masalah yo jibêak mok tun Sumateranê dio bi pasêt ba pekeran tunnê o dewek, mungkin si ati ade pengalaman mratau moi pnan tun.


Uku smaran utuk sêpasuk, kêkuwat ngen api bae dê nam uku smaran. Amên lok têmukua barang jano bae jibêak gêgulut, ipê igai dau tun têmawêa dê nam mok kilêak, amên nam jibêak. Pengalamanku bêl o nam udi jêmijai patokan. Masalahnê bêl o uku coa pêrnêak nabung, têngen lok têmukua jêjano uku tingêa telpon, trus tip bulênnê uku masên sapêi si lunas. Tapi uyo uku cigai lok têmukua barang ngen cao yo, padek ba uku têmaên kilêak ngen cao menabung, ngen cao yo dê niênnê itê ngeding puês dê pastinê itê coa butang dê mênêa ulau gis, jijai muloi kuni uyo nabung ba amvn bi dau tabungan o jano bae udi lok têmukua bi pasêt ade asai snang nak atêi.


Harusnê itê lok jijai sêksai amên itê kêmliak nyên ade kecelakaan, tapi têtiko itê nêa repot kulo amên itê jijai sêksai o. Makonê ja ang tun lok jijai sêksai amên kêmliak kecelakaan dê niênnê si coa lok repot. Sêbênêanê amên perlu sêksai o mêak sapêi mrepot tun, cukup bae minoi keterangan ngen sêksai mêak sapêi sêksai bogoa belek moi ndêu utuk minoi keterangan, nak yoba dê mênêa tun sabên jano malas jijai sêksai amên tun kêmliak ade kecelakaan. Têtiko kulo tun nêa sabên kêrno dê salêak têtiko coa lok makau salêak, dio kulo jijai masalah api dê jijai sêksai, si sabên kulo mêak ade jêjano ngen si kêrno si mênêa keterangan o.


Nak lêm manêu operasi dê niênnê kutê dokter dê kêmrêjo operasi o bi pasêtba dokter dê ahli nak bidang o jijai itê mêak sabên utuk operasi amên do o bi dalên terakhirnê. Itê dê manêu operasi didik bae coa mêding asai gis, tingêa ayok itê manêu operasi o dêdauba itê bêduo utuk nam lacêa lêm operasi o. Amên operasi titik do o kêrno itê kêmliak ngen itê sadar mungkin adeba itê didik mêding asainê tapi coa si gis, amên tun dê sabên nam bae si mêding gis padahal do o coa gis ngen coa têraso. Beda ngen operasi lai, amên operasi lai itê memang nêbius sapêi itê coa sadar igai, bêgitu itê sadar operasinê bi sudo. Uku pêrnêak mêding operasi tapi operasi titik waktau kekeaku kêno pêcuak kaco, do o ayok sêngit têlapok kekea o sênutik kilêa, ade kêkiro lêmo menit do o kekea tê bi cigai ngêding, waktau oba dokter sêm ek têlapok kekea coa tê midêp kêrno ubêt sutik yo nano.


Api itê coa namên ngen kêkêmuk gennê lemper, kêkêmuk yo ade dê bulêt ade kulo dê pipiak bêtuknê, ngen bahan kuni bêlas ketan isainê ade dê makêi nyoa sênngêa ade kulo dê makêi abon trus nukus ngen dawên pisang. Uku utuk lemper yo têmasuk galok muknê, tapi amên pueng uku ati mukmêi pueng biasonê uku coa binai muk dio kilêak, amên kêbilai jano pêlbêak muk dio samo ngupi awit uku mênêa amên ade lempernê. Ade dêbat uku nagiak tun mdasêi lemper ge juadêak luyên, kêrno têtanggoku ade acara nak dasêinê jijai ngen têtanggo si magiak kêkêmuk têmasuk juadêak. Pas pêlbêak bilai waktau uku mênêa kupi uku tingêt ade juadêak dê nêlêi têtanggo nano, uku mok samo ngupi muk juadêak, pas muk lemper do bi kêtêlau lempernê uku mêding agok têlo pas uku kêmliak nak lêmnê ade lidai dê utuk cêmcuk bukusnê, smudonê cigaiku têmrus muk ngêding asai kenyang tênêiku têmau do o.


Walau cao slalu negatif, konten prank nêa utuk mêmain jano utuk hiburan. Lêm penelitian Moulita ngen kêkuwatnê judulnê “ Persepsi Remaja Terhadap Konten Prank Di Media Sosial “ nak lêm journal simbolik ( 2021 ), nadêak prank o nangêp bêrasea amên dapêt kêmluwêa emosi tun dê jijai sasarannê, baik do o sedih, mêngiak, tawai ngen dê luyênnê. Mnurut Sosiolog Soeprapto, tun dau awit penasaran ngen konten viral dê tnonon o adeba prank. Konten prank cet jijai kontên dê mnarik kêrno mênêa hiburan kuni kêmliak tun dê kêno prank o. Hal yo kulo sesuoi ngen pêndapêt peneliti  nak Society UGM, Amelinda Pandu Kusumaningtyas, biasonê konten awêi prank jijai mnarik kêrno tun mênêa dê biaso dê ade bêbilai ngen mangêp biaso dê mênêa têkanjêt. Hal yo bakêa mênêa bahayo amên bi têliwêt batas, nam bae konten prank KDRT jijai hal dê biaso utuk mênêa hiburan. Makonê harus faham batas utuk mênêa prank, mêmain dê mêak sapêi mênêa pengaruh norma.


Utuk itê nam lok têmukua barang jano bae, nam ngen cao kredit nam kulo cao tunai, amên uku uyo cubo utuk nabung kilêak. Uku bi cet mêding amên nam itê jibêak têmukua barang ngen cao kredit, dio bakêa mbênêk ban tê, bêl o kulo uku bi pêrnêak têmukua ngen cao kredit asainê bênêk. Uyo jak uku nam nabung walau didik tip bulênnê uku ngêding asai snang nyên kêrno utuk têmukua gen klokku uku bi namên ijunnê, jijai dê niênnê ulau coa gis amên itê nam têmukua barang coa nyicil. Muloi uyo api dê coa galok nabung amên nadêakku nabung ba, luyên asainê amên itê ade caci ngên coa.


Asai sabên ngen khawatir odê coa mnyudo bakêa ade akibat ngen tun o dewek, ipê igai tun o ade hubungannê ngen pinjol. Minyêm online yo dê coa nam masên do o bakêa dapêt ancaman ngen kecek kasar, ancaman ngen bakêa nlapor ngen plisi. Ancaman kuni pinjol yo dê bakêa mênêa coa tau kmasai ngen pogoa telpon tip mênit jam, mubung sêpasuak ngen kêkuwat sapêi bos pnan itê kêrjo dê nak lêmnê ade kontak, sêmbêa foto ngen ade kulo sapêa ade ancaman utuk jêmuwoa ginjal utuk masên utang o. Utuk madêp pinjol yo coa perlu sabên, dê harus itê mênêa adeba knopoa kutê bukti teror, ancaman, intimidasi, nêa laporan magêa plisi, nadau moi situs resmi OJK nak https://konsumen.ojk.go.id/FormPengaduan jano mlapor moi situs aduankonten.id,jano nak Twitter@aduankonten. Hal yo bakêa mênêa OJK langsung blokir aplikasi o supayo cigai opersi igai.


Nak bilai libur dau nyên tun dê miliak laut adeba tujuannê, tapi têp jêmago anok titik amên mêlwên nak laut. Kêrno tênêm nak laut o lêbiak bahayo nêbaning tênêm nak kulam renang, penjelasan kuni dokter Boy Abidi, Sp.OG nak lêm program dokter OZ Trans TV jêmlas amên tun tênêm nak laut o lêbiak bahayo kêrno amên tênêm nak laut biyoa laut masuk moi paru-paru nam musak jaringan ngen sistem nak lêmnê. Hal yo kênuwêt analisa kuni Tom Griffiths Presiden Aquatic Savety Research Group, jêmlas amên tênêm nak laut nam têjijai cuma duai menit makonê perlu min alat pelapung utuk milok tênêm ngen pnan dê têbukok o lêbiak bahayo kuni kulam renang, kêrno kondisi glung o awêi umok, arus, ku jêniaknê biyoa ngen dê luyênnê. Makonê têp têatêi amên lok mêlwên nak laut jano kulam renang.


Uku pêrnêak mênêa tun tuaiku kêciwo ngen masalah sêkulah, si mêluak sêkulah nak ipê uku loknê nak ipê. Di oba bêlisiaknê smudonê uku têmotoa klok inokku, kêrno coa kuni atêi jijai aseanê coa mênêa tun tuaiku puês ngen si dê niênnê kêciwo. Kêrno uku ade ngêding salêak jijai uku nekad utuk semlêsêi sêkulah dê nilikku, Alhamdulillah asenê bêbaês kutê muloi kuni uku masuk sapêi ba sêlêsêi. Gêmnê uku coa lok sêkulah nak pnan dê tun tuaiku miliak kêrno nak pekeranku waktau o memang coa ade minat nak di, makonê pas uku nêluak mêsoa sêkulah dewek uku kêmten nyên amên uku nam mênêa bangga tun tuaiku. Pêsênku amên itê ade anok mêak nyên itê makso si sêkulah nak pnan dê itê kêmlok, kunyau ba anok-anok tê dê miliak nak ipê si mêding nyaman utuk skulah.


Kêkêdau bilai yo dau brita tun mêningêa kêrno tênêm, ade dê mêningêa tênêm nak biyoa lai, nak laut, nak danêu ngen ade kulo mêningêa tênêm nak kulam renang. Korban tênêm coa si bae tun dê coa nam mêlwên tapi korban tênêm o dê daunê dê bi pitar mêlwên. Kêrno dau brita tun tênêm o makonê uku malas ngen asai sabên pas najok kêkuwat utuk libur moi biding laut, dê rencanonê lok têmingia biduk nyêb ang moi daerah wisata. Pas waktau o dê têbayang nak pekeran ku biyoa laut ngen umok dê lêkat pas gidong nak das biduk, dê ade lêm otokku o cuma ade asai sabên amên biduk dê uku têmingia o kêlbau, trus keme kutê us moi laut trus tênêm. Mbayangnê bae bi mênêa uku têmês ngen sabên, walau kêkuwatku mrayu têp bae uku têmulok trus mêlêi ide utuk moi wisata pnan luyên coa si moi laut.


Malêm Mingau dê tênungau akhirnê sapêi kulo, keme ade rêncana kopoa nak do cafe coma utuk ngênguta ngen têmi uk live musik bae. Sudo ngênguta têtawai coa ngêding bi jam stêngêak duai blas kêlmên, asai sabên belek muloi timoa nak atêi kêrno nano waktau brakat madêak belek sêati jam dêpuluak tapi uyo bi têngêak malêm ati ade tando lok belek. Pas sadar kêmliak bi têngêak malêm jijainê ade asai sabên kêno pengiak, trus peker utuk mênêa alasan mêak sapêi keno pêngak tun tuai. Timoa nak lêm pekeran ide têlat belek o kêrno mês kuwat dê umêaknê uak kuni cafe o, kinoi ngen adenê alasan o tun tuai nam pêcayo trus buye mêngiak.


Trauma kuni titik kulo dê uku mêding adeba sabên ngen pnan lêkat dê biaso tun madêaknê Acrophobia dê mênêa itê sabên bi bêlbiak igê. Asai sabên dê uku mêding yo jijai mênêa awêi stres. Uku biasonê milok kêrjo dê pnannê lêkat awêi je nak bêrno tikêt duai jano lêbiak, mlitas jambên, kêmliak moi luwêa kêmdan kuni bangunan dê lêkat jano cuma têtêmot nak baku stadion. Uku sadar amên asai sabên dê uku mêding yo coa wajar tapi têtiko coa nam mêlnyêp asai sabên o. Mnurut alodokter.com, cao utuk nam mêlnyêp fobia lêkat yo ngen cao terapi paparan, nak lêm terapi yo bakêa kêmu ang cao pêpêlan ngen dê itê sabên nge kêmliak gambar kuni tun dê nak das gedung dê lêkat.


Kuni pengalaman kuwatku dê awit mêding mudêak payêak kalau kêrjo, cet botok ngen têtibo nyabai sep pas gidong tidua dado, jatung cet asai gis, dado adainê bênêk jano asai ade dê têmkên sapêi têtiko cet pisan têrutamo amên kêrjo agok bênêk, têrnyato pas bi nêrikso moi dokter si midêp penyakit lemh jatung. Pasêt nyên si kêmbiak sabên ngen si muloi mêsoa informasi maslah penyakit lemah jatung. Kuni informasi dokter ngen artikel, penyakit lemah jatung o ade kêkêdau sebabnê dê bakêa dapêt sakit yo antaronê omor nak das num puluak lêmo taun, riwayat kêluargo dê ade penyakit o, efek kuni dau ubêt, kêbiasoan mrokok ngen menem dê ade alkohol. Ngen adenê puce o utuk miloknê mnurut dr. Rina Yuda Novita,SpJp, tim promosi kesehatan Rumah Sakit Mardi Waluyo Kota Blitar, ngen matur idup sehat awêi cao menem alkohol, mrikso dalêak, koleterol ngen kadar gulo cao rutin, gêmnêp waktau tidua, kêmu ang stres, rutin olah raga ngen muk kêkêmuk dê sehat.


Pandemi covid – 19 coa si cuma têgangaunê kesehatan tapi kulo ekonomi. Faktanê wabah yo bi mênêa tun dau dê kêno PHK nyêp kêrjo nak lêm mênuak kebutuhan keluargo, kêrno kêrjo o adeba dê nam dapêt asea supayo nam idup layak. Akibat PHK yo nam mênêa tun sedih ade dê sapêi depresi trus nam kulo mênêa jijai stres, tênulis nak laman alodokter,com, pas itê cigai kêrjo biasonê tun mudêak jijai stres nam kulo jijai masalah psikologi amên coa sêgro nubêt dio bakêa tamêak mêlai kesehatan mental, dê lêbiak igai kondisi yo kêrno, sedih, kêciwo ngen mêngiak kêrno coa nam têmimo kenyataan dê bêlbiak igê.


Ade pengalaman dê an coa bakêa uku mlupo, waktau o uku pas dapêt kêrjo proyeknê o nak pelosok nyên, utuk moi pnan o itê mlitas dalên pitok lok si dêbilai baru sapêi. Uku ngen kêkuwat dê bakêa kêmrêjo proyek o ade tun tujuak, sapêi nak di keme bi pêlbêak jijai uku mêsoa tun dê mêgong kêrjo o kilêak lok têmnai keme yo tingêa sementaro nak ipê. Jijai pas bi têmau tunnê si mês keme moi do pnan utuk keme nam tingêa di slamo kêrjo, pnan o adeba umêak kosong bi an coa tênungau, kêrno bi nêrsihnê jijai coa si ngêi igê, ade kêkiro jam dêpuluak kêlmên ade tun têko magêa keme abiak tun pat gi anok uai kutê, si minoi caci madêak lok utuk menem, uku madêak mên bae dio bi kêlmên, amên lok mên bae do igai caci kulo ati uku mok ngen dê nak proyek yo nadêakku, tapi uku kêmliak kêkuwatku sabên kutê mêak sapêi jijai ribut. Smudonê têbo o lalau ngen madêak mên si têko igai, mênnê uku madêak ngen dê mêgong proyek o utuk nam kêmuwat keme nak di, kêrno kêkuwatku sabên mêak têjijai ribut nadêakku.


Coa têbayang amên têjijai ngen uku pas makêi bajau pulu tun dê coa kênal têtibo ade dê makêi bajau srai ngen uku, mungki utuk mêlnyêp selek uku bi pasêtba nyêp kuni di. Luyên cêritonê amên dê makêi bajau srai o tun dê uku kênal ipê igai si o memang kuwat baik, dê pasêtnê uku ngen si sêsamo têkanjêt, amên uku bakêa ku magêa si ngen madêak amên keme makêi bajau seragam ngen alasan dê srai utuk seragam jano supayo mêak keme ade asai selek ngen dê luyên. Utukku bi belek kuni di bajau dê nakêiku o cigai bakêa uku makêi igai trus bakêa uku mêlêi ngen api bae dê lok makêi.