Dibandingkeun jeung pangantén, tangtu leuwih capé sanggeus ngawinkeun putrina. Abdi sareng salaki masih kénéh ngobrol sareng bobodoran di kamar. Ngahibur tamu urang ti babaturan anu pikaseurieun atawa pikaseurieun dina acara tadi. Teras, ujug-ujug salaki kuring nyarios sono ka kuring. Urang kungsi LDR salila sataun saméméh urang nikah. Abdi sono ka anjeunna. Rasana iraha terakhir kuring pendak sareng salaki sateuacan upacara sareng resepsi ayeuna. Manéhna nangkeup ngakekep ka kuring. kuring ngajawab jeung ngarasa yen. Ieu tiis rasna sarta tapi geuning pohara haneut. Simkuring pernah ngalaman hungungan seks salila hubungan bobogohan opat taun urang. Jadi rada gugup oge, gugup gugup ucing tea.


Biasana jalma mah sok alim mun disebut bau teh sabab asa ngaganggu. Tah biasana bau awak teh disababkeun ku tilu hal ieu. Nu kahiji nyaeta jarang mandi. Hal ieu bisa nyababkeun bau awak sabab jarangna mandi atawa beberesih, daki jeung kuman awak teh ngahariji. Nu kadua nyaeta masalah dina kelek. Biasana loba nu sumber bau awak na teh tina kelek nu bermasalah. Biasana nu sok babari burket mun aktivitas atawa kapanasan teh, tuluy nyebabkeun bau kelek nu nyebar kana awak. Nu katilu nyaeta boga panyakit lambung. Biasana nu gaduh sakit ieu mah sok bau tina baham jeung awak na ge jiga nu teu seger.


Pas di sakolaan mindeng dihina pedah urang teh begang, beda jeung nu sejenna anu seseg. Urang dihina boga gizi buruk lah, tara dahar lah jeung sajabana. Ari mimitina mah urang biasa-biasa wae teu terlalu nanggap omonganna. Tapi hiji waktu mah kusabab omongan eta geus terlalu nepikeun ka ngahina kolot, urang teu cicing, urang ngambek nepikeun ka nonjok kana beungeutna. Ceuk urang ieu geus katerlaluan teuing mun sabari ngahina kolot mah. Jadi teu pikir panjang ku urang langsung ditonjok nepikeun aya getih dina irungna nu kaluar. Manehna teu males deui nonjok lantaran ngarasa emang salah, niatna mah heureuy meureunan tapina sabab geus kaleuleuwihi ku urang teu bisa diantep.


Dina dunya gawe biasana sok aya jelema anu hobi na ngajilat, jelema kieu bakal ngalakukeun nanaon pikeun meunangkeun perhatian sarta nyieun kalakuan saalus rupa. Urang oge kudu ngarti alesan manehna balik neangan simpati ka bos na. Jinis babaturan kerja ieu biasana bakal ngaluarkeun sagala pujian anu kaleuleuwihan sangkan manehna narima perlakuan anu sarua, kalayan jeung atawa henteu di tingalina  prestasina. Salian ti ngagede-gedekeun pujian, istilah penjilat oge raket patalina jeung nyoba ngadiskreditkeun jalma sejen kalawan niat pikeun jadi babandingan. Jelema nu kawas kieu tujuan akhina biasana hayang muragkeun lawan pabandingna, sangkan manehna bisa nyokot pagawean lawan pabandingna. Ieu teh biasana jadi masalah anu panjang nepi ka kahirupan pribadi henteu ngan saukur pagawean, lawan pabandingna pasti teu tarima jeung ambek ambekan.


Mere hadiah teh tong wae dina raraga ulang taun hungkul, tapi oge nu sejenna. Misalna mere hadiah ka babaturan nu geus mencapai sesuatu. Tah hadiah ieu teh bisa oge dijadikeun apresiasi jang hal nu dicapai ku babaturan, atawa oge bisa jadi bentuk rasa nyaah urang ka babaturan. Hadiah na teu kudu mewah, nu penting mah bermanfaat jeung babaturan. Mere hadiah mah tong ningali tina hargana, tapi tingali tina nilaina. Hadiah saeutik naon wae ge mun diberekeun ku orang nu di sayang mah bakal jadi sesuatu nu berharga. Jadi, mere hadiah teh kudu ikhlas, tong maksakeun komo tingali segi harga mah, tingalina tina kabermanfaatan kanu dibere hadiah. Yuk ah urang apresiasi pencapaian babaturan saeutik naon wae ge supaya mere semangat terus!


Penting pisan jang neangan bantuan profesional pas ngalaman serangan panik. Serangan panik bisa disebabkeun ku rupa-rupa faktor, kaasup gangguan rasa hariwang atawa masalah kasehatan fisik. Ku neangan bantuan profesional, urang bisa meunangkeun diagnosis nu bener jeung ngarti penyebab naon nu didasarina. Ku neangan bantuan profesional, urang oge meunangkeun rojongan jeung bimbingan ti jelema nu boga pangalaman dina mengatasi masalah kondisi urang, mere saran jeung strategi jang ngelola gejala, jeung mere rojongan nu urang butuhekun jang mengatasi masalah eta. Jadi mun urang ngalaman serangan panik, urang penting jang neangan bantuan profesional sagancang-gancangna. Urang bisa konsultasi jeung psikolog atawa psikiater jang meunangkeun bantuan oge rojongan nu bener dina mengatasi kondisi ieu.


Baheula basa kuring teu acan sakola TK, lanceuk-lanceuk kuring ngasuh kuring sabab di kampung biasana kolot kuring ka sawah.

Sakapeung kuring inget, sababaraha dulur kuring datang ka imah kira-kira jam dua soré. Maranéhna ngariung, néangan kutu atawa rujakan keur ulin nyumput. Meureun kuring téh budak anu dianggap ngaganggu maranéhna ngagunakeun trik pikeun ulin nyumput.

Meureun kusabab bosen, kagiatan ngariung robah témana. Néangan kutu atawa rujakan atawa kaulinan gaya désa séjénna.

Biasana kolot kuring balik ti sawah saméméh magrib, satengah genep sore. Tangtos, indung kuring milarian kuring, budak anu bungsu (saméméh kuring gaduh rai), anu teu kapendak.

Kuring kapanggih saré dina lomari. Ku kituna kuring 'dikonci' dina lomari salila kira tilu jam.


Rasisme loba lumangsung di Indonésia, tapi jarang dibahas.

Anyar-anyar ieu di Papua, ujung wétan Indonésia, aya protés gedé di dinya. Konflik ieu dipicu ku perlakuan rasis pasukan kaamanan sarta anggota masarakat ka mahasiswa Papua di Jawa.

Perlakuan rasis ogé kaalaman ku loba urang Papua lianna, ieu ngakar dina budaya jeung sajarah Indonésia. Bentuk perlakuanna rupa-rupa, aya anu dina bentuk kekerasan, aya anu halus.

Abdi antropolog budaya anu parantos nalungtik Papua Barat. Tilu belas taun ka tukang, di Sulawesi Utara, kuring cicing di asrama mahasiswa Papua.

Kéngingkeun catetan mingguan ngeunaan masalah politik sareng sosial anu penting.
Sakali, sanggeus tengah peuting, kuring ngadéngé, sora, jeung bango dina panto.

Anggota pasukan kaamanan lokal katingal nyobian maksakeun jalan pikeun milarian pakarang di asrama. Murid sieun jeung ambek.


Trauma nu dialaman ti masa kecil teh biasana bakal berdampa pisan kana kahirupan sosial jeung kasehatan mental seseorang. Trauma nu kacipta bakal jadi benteng nu ngahalangan interaksi sosialna. Ku kituna,trauma ieu teh penting pisan jang dileburkeun atawa dihilangkeun. Salah sahiji carana nyaeta konsultasi ka psikolog. Mun ka psikolog mah urang bakal aya nu ngarahkeun, nu ngartikeun, jeung nu ngamotivasi urang supaya leuwih bisa ngontrol diri. Komo dina segi emosional jeung kasehatan mental teh kadang euweuh nu bisa ngartikeun, iwal ti psikolog. Ku kituna, mun gaduh trauma atawa gangguan kasehatan mental, komo geus lila, mending geura konsultasikeun wae ka psikolog. Yuk tong isin tong sieun, sabab urang butuh hal baik jang diri urang.


Hal nu paling hese dileungitkeun atawa hese dicageurkeun nyaeta trauma emosional. Komo mun trauma emosionalna dialaman ti leutik mah sok hese pisan nepi ka gedena. Contona nyaeta mun keur leutikna boga trauma emosi sabab sering teuing dicarekan kolotna, komo nepi ka di babuk mah, geus gede na ge bakal teu pede dina pergaulan nana. Sabab secara teu langsung, saorang anak bakal kaganggu psikologisna nu efekna bakal kabawa nepi ka gede. Biasana jadi teu pede, hese bergaul jeung batur, terus sok minder budakna teh. Hal ieu teh jadi perhatian pisan kuduna mah dina pola ngadidik anak. Sabab gede leutikna trauma nu kacipta keur leutik, bakal diinget salilana jeung hese pisan dicageurkeun nana.


Kesepian jeung nyorangan teh beda, lamun kesepian teu nyaman pas lila nyorangan, sedengkeun nyorangan mah leuwih resep. Jadi lamun hiji jelema nu resep nyorangan teh lain artina keur kondisi teu boga babaturan atawa anti-sosial. Tapi bisa wae sabab nyorangan teh bener-bener menikmati jeung ngarasa nyaman. Beda jeung kesepian nu mangrupakeun kondisi di mana sacara emosional kurang nyaman jeung nyoranganna. Kesepian oge disa ditinggali ku hal nu ngabahayakeun diri sorangan, sedengkeun nyorangan mah ditandaan ku rasa nu nyieun diri tenang. Misalna kesepian ditandaan ku hese sare sabab loba pikiran ngeunaan kahirupan sosial. Sedengkeun nyorangan mah ditandaan pas ngarasakeun lamun meakeun waktu jeung diri sorangan eta ide nu alus.


Sawaktos libur samester kamari Andi sareng rerencanganna liburan sarerea. Liburanna teh naek gunung, ka gunung Arjuno. Gunung Arjuno teh tos kakoncara di kalangan para pendaki janten gunung nu endah, menantang, sareng angker. Muhun eres gunung ieu kakoncara angker kusabab seueur keneh praktek-praktek pemujaan di gunung ieu. Sawaktos naek Andi teh hariwang pisan mikiran kaangkeran ieu gunung. Sawaktos peuting manehna ningali jurig dina luhur tangkal. Beungeut Andi langsung pias bodas pisan kusabab teu nyangka bakal ningali jurig. Sapeupeuting manehna kasieunan sieun kamana-mana. Teu tiasa sare saking sieunna manehna ceurik menta turun ti gunung. Kusabab kaayaan teu ngamungkinkeun upami turun, nu tiasa dilakukeun teh ngan ngadua sareng rerencanganna.


Sapertos jalmi anu sanesna, kuring oge pernah kakantun kareta. Taun 2011, kuring indit ka Garut pikeun nepungan kulawarga di dinya. Kuring tos meser tiket kareta tina aplikasi jeung ngatur sagalana. Abdi angkat ka stasion sababaraha jam sateuacan angkat.  Nanging kitu, nalika kuring asup ka gerbang , kuring sadar yen kareta teh tos angkat tanpa kuring. Kuring nyobian menta tulung ka patugas stasion, tapi maranehna teu bisa ngalakukeun nanaon keur kuring. Tungtungna, abdi nanya ka patugas kareta ngeunaan iraha jadwal kareta salajengna. Aranjeunna nyarios yen bakal aya deui nu ka Garut angkat dua jam saatosna. Abdi langsung ngagaleuh tiket kanggo perjalanan salajengna.


Pulang ti kémping, kuring leumpangna di tukang pedah teu bisa jalan gancang. Teras aya pemandu anu nyarioskeun jalan pintas supados jalanna henteu jauh, kuring nuturkeun eta pemandu. Tapi eta pemandu teh gancang teuing, ku kituna kuring katinggaleun deui nepi ka nyasab. Sabot kuring leungit, kuring sieun pisan jeung ceurik bari nyebut ngaran-ngaran kulawarga kuring. Kuring ngawanikeun diri neraskeun leumpang, sapanjang jalan bari ngadoakeun kasalametan. Kusabab cape, ahirna kuring nyimpang handapeun tangkal, masih ceurik bari terus ngado'a jeung dzikir. Teu kungsi lila kuring diuk, ujug-ujug kadenge aya sora nu ngagero ngaran kuring. Kuring ngajawab bari néangan sumber sora. Ahirna kuring nempo aya nu ngalambai ka kuring, kuring ngadeukeutan eta jelema. Ternyata eta jelema teh Panungtun jalan anu ngarahkeun kuring tadi, sareng tungtungna kuring dugi ka bumi kalayan salamet.


Basa nuju leutik, Rima manggihan permen dina deukeut TV. Tuluy permen eta teh dibuka ku Rima. Eusina teh buleud, tuluy dihuapkeun. Pas teu lila, Rima peupeuleugeugan kaselek eta permen. Kolotna ti dapur tuluy lumpat ka hareupeun TV jang nyampeurkeun Rima. Punduk Rima ditepakan ku indungna, tilu tepakan eta permen teh masih keneh melag dina beuheung Rima. Tuluy we ditepakan deui, teu lila eta permen na kaluar. Rima bisa napas deui ayeuna mah. Rima ngarasa soak sabab peupeuleugeugan na teu bisa napas da eungap. Untung masih bisa keneh disalametkeun. Ti harita Rima teu daek deui ngaemam permen da bisi kapelag deui.


Dicutat tina situs resmi Lion Air Group, cara ngabalikeun duit dilaksanakeun ngaliwatan dua saluran. Kahiji, lamun konsumén meuli tiket ngaliwatan ramatloka resmi Lion Air Group, kantor jualan tiket Lion Air Grup, sarta layanan palanggan di bandara, refunds bisa dilakukeun ngaliwatan ramatloka resmi Lion Air Grup ngaliwatan link https://www.lionair. co.id/ id/manage-booking/submission-return Kadua, upami panumpang mésér tikét ngalangkungan agén perjalanan sareng Agen Perjalanan Online (OTA), maka ngabalikeun duit tiasa dilakukeun ku ngahubungi agén perjalanan sareng jasa di Aplikasi OTA. "Maskapai penerbangan bakal ngabalikeun dana, saluyu sareng katangtuan anu berlaku pikeun maskapai ka panumpang, ngalangkungan agén perjalanan," maca inpormasi dina situs wéb Lion Air Group.


Lakukeun hal ieu supaya teu kaduhung mun beres kuliah. Kahiji nyaeta jaring babaturan saloba-lobana. Sabab, ngabangun relasi teh penting pisan komo deui dina urusan damel. Relasi oge penting dina sagala hal. Nu kadua nyaeta aktif organisasi. Salila kuliah, kudu pisan nyobaan aktif di organisasi supaya bisa ngembangkeun softskill urang. Misalna public speaking, skill managemen waktu, kamampuan anyar, jeung sajabana. Nu kitu teh bakal loba diasah dina organisasi. Nu katilu nyaeta eksplor sagala hal, teangan pangalaman sing loba. Sabab kuliah mah masa-masana loba kasempetan jang neangan pangalaman. Boh eta pangalaman dina segi perkuliahan, atawa pangalaman di luar kampus. Jadi, yuk maksimalkeun samemeh urang kaduhung engkena.


Abdi gaduh carita sedih nalika nyarioskeun kapungkur abdi, salah sahijina ngeunaan kumaha rasana ditolak tina kuliah anu dipikahoyong. Abdi tamat SMA ti salah sahiji SMA anu pang alusna di daerah abdi, di Kedawung, Kabupaten Cirebon taun 2013. Abdi masih emut, waktos lebet ka PTN, aya 2 jalur umum, nyaeta SNMPTN sareng SBMPTN. Bédana téh SNMPTN ngagunakeun skor rapor jeung SBMPTN ngagunakeun ujian tulis sakaligus di sakuliah Indonésia. Dina waktos éta, urang diidinan milih maksimal 2 jurusan sareng universitas anu béda. Pilihan kuring waktu harita, boh SNMPTN boh SBMPTN taya lian ti STEI ITB jeung Teknik Informatika ITS. Pilihan kahiji mah ITB, kadua ITS. Hasilna, pikeun SNMPTN mah, rata-rata skorna 80, eleh ku sababaraha pesaing di luar sana anu sigana mah rata-rata skor raporna 95. Kuring teu héran kana éta hasil, sabab kuring milih 2 jurusan jeung paguron luhur kalawan. paménta kacida luhurna ti sakuliah Indonésia.


Mimitina, Ani henteu terang anjeunna gaduh kanker. Anjeunna ngalaksanakeun rutinitas sapopoe sapertos biasa dugi ka nyeri  sareng janten gampang lemes. Anjeunna angkat ka dokter teras dites rupa-rupa. Dokter mendakan yén anjeunna gaduh kanker janten anjeunna kedah langsung dirawat. Ani ngalaman rupa-rupa prosedur medis, ti kemoterapi nepi ka bedah. Anjeunna oge kedah ngajalankeun diet anu ketat pikeun ngabantosan anjeunna ngalawan panyakitna. Anjeunna oge ngiringan dina grup anu ngadukung sareng ngalaksanakeun sagala rupa kagiatan pikeun naekeun sumangetna. Salila prosesna, Ann mendakan yen anjeunna masih gaduh seueur kakuatan. Anjeunna gaduh babaturan sareng kulawarga anu ngadukung anjeunna sareng ngabantosan anjeunna dina proses eta. Anjeunna oge yakin anjeunna masih tiasa hirup normal, sanaos anjeunna ngalaman panyakit anu dahsyat ieu.


Kanggo barudak SMP biasana sok aya kagiatan Latihan Dasar Kapamingpinan. Kagiatan ieu biasana dilaksanakeun ku barudak OSIS kanggo barudak anu anyar keneh asup SMP. Biasana di kagiatan LDK ieu sok aya hiji acara pas peuting-peuting atawa pas subu-subuh nyaeta jurit malam. Kagiatan jurit malam ieu ceunah mah kanggo ngalatih supados barudak SMP janten wani jeung tiasa nyanghareupan kasieun manehna. Basa abdi LDK mah abdi digugahkeun peuting-peuting kanggo mawa lilin teras jalan di jalan anu sepi jeung poek, lilin eta teh teu meunang pareum nepikeun beres. Pas giliran meunang giliran, abdi sieun pisan lantaran jalanna teh sepi pisan komo di tengah jalan oge aya barudak OSIS anu bobodoan janten jurig.


Lamun mindeng ambek ambekan teu pararuguh bsa jadi anjeun ngalaman gangguan bipolar sanajan teu salila na, tapi kadang, amarah, kabiasaan agresif jeung ambek ambekan teu puguh anu meledak bisa jadi gejala gangguan bipolar. Gejala ieu bisa lumangsung bisa hasil tina kurang sare,kacapean atawa depresi. Gangguan bipolar oge ngawengku manics tinggi energi nu bisa silih kalawan ngajadikeun depressive. Masalah kasehatan mental anu sok mawa penderita na ka tahap ekstrim. Gangguan bipolar mindeng ngabalukarkeun kahariwang, anjeun anu, senang, ngadadak sedih, sedih. Gejala ieu umumna muncul nalika pasien dina fase depresi. Tapi, gangguan jiwa ieu tiasa diubaran ku terapi jeung  pangobatan. Upami anjeun ngarasa sering gelo sareng ambek-ambekan dugi ka ngaganggu hubungan anjeun sareng jalma sanés, cobian ngobrol sareng psikolog.


Rasa kasieun sakapeung aya pas urang keur di tempat anu poek. Siga pas keur leutik urang mindeng dijailan ku lanceuk ku cara nyingsieunan dikerem di jero kamar sorangan bari dipareuman lampuna da cenah mah mun dipareuman bakal aya jurig nu datang. Jadina teh nerap dina otak jeung kabawa nepikeun ka ayeuna. Kitu oge pas urang nongton film horor jeung batur tinu kaset nu disetel, sok mindeng ninggali suasanana teh paroek dina film nu ditayangkeun. Jadi ayeuna mah sok mindeng ngahindar tinu tempat-tempat anu paroek, mun sare ge lampu teh sok ngahaja dihurungkeun sapeupeuting. Atawa mun keur ka toilet, biasana sok nyepengan senter anu aya tina HP ngarah bisa kasorot kabeh ruangan nu dipoekan.


Daerah tempat abdi cicing tos janten langganan banjir. Pas usum hujan, basa peuting-peuting nuju barobo, di luar imah rame pisan jalmi anu keur ngarobrol. Lantaran panasaran abdi ningal ti luhur tapi teu pati jelas lantaran poek, teu lila aya nu masihan apal yen cai walungan geus gede, eta hartina gancang atawa laun bakal caah. Ditambih deui tanggul walungan anu dipake kanggo nahan cai walungan geus jebol. Naha beut ditahan ku tanggul lantaran benteng walungan geus rubuh, janten ditambal make tanggul. Seeur jalmi anu buru-buru ngabungkusan taneuh liat kana karung supados tiasa nutupan panto imah kanggo ngahalangan cai asup ka imah.


Harita pernah dibintih ku indung hayam, gara-garana teh urang ngaheureuyan anakna. Urang teu apal mun indung hayam teh sok sensitif, komo mun aya nu ngaganggu anakna. Eta mah urang langsung diudag ku hayam, diudagna oge lumayan jauh. Pas mimiti dibintih mah nepikeun ka ceurik, sabenerna mah teu nyeri tapi ku reuwas tea da sok tiba-tiba. Tapi ayeuna mah apal tanda-tanda rek ngabintih teh biasana sayapna dikembangkeun duanana, tandana rek nyerang. Jadi mun panggih jeung indung hayam nu keur jeung anakna, urang mah sok jaga jarak ayeuna mah lantaran sieun kawas baheula dibintih. Jeung tara ngaheureuyan anakna deui, bisi indung hayamna ngabintih deui.


Keur bulan puasa, sok mindeng ulin jeung babaturan saberes buka puasa teh. Batur mah sholat taraweh, ari arurang mah ulin-ulin teu puguh. HIji poe ngaliwatan tangkal buah, tangkal eta teuing nu saha. Jadina urang inisiatif nyokot buah eta ku cara ngajul make awi, tapi awina teh teu panjang, jadi ku urang dibaledogan make batu nu aya di taneuh. Acan oge beunang si buah eta teh, geus kapergok ku nu bogana. "Pek siah maling buah! Kehed teh! Balik siah!" Babaturan urang geus lalumpatan tiheula, urang masih didinya bari pupuntenan. Urang era nepikeun ka rek gerak ge hese tungtungna mah dibetot ku babaturan.


Diudag anying teh rasana kumahanya, sieun lah pokokna. Komo deui anyingna galak tur badag makin sieun we urang upami diudag teh. Sawaktos ningali anying nu rek ngudag urang teh tangtos  urang tiasa nyaho upami urang kudu lumpat. Upami anying geus mulai ngudag dimulai tah panik tur deg-degan ripuh. Saking deg-deganna urang teu tiasa mere reaksi nanaon ngan tiasa lumpat hungkul. Kadang urang ngan tiasa nempo kahareup sawaktos lumpat teu wani nempo ka tukang. Sukur upami urang tiasa salamet ti gegelan anying. Nanging upami salamet ge urang berisiko keneh tatu kusabab labuh sawaktos lumpat tarik. Saatos diudag parasaan deg-degan katinggal keneh tur bengeut janten pias.


Waktu keur SMP, kuring teu meunang naék motor ku bapa. Tapi kuring ngeyel jeung maksa hayang make eta motor, jadi bapa kuring mere idin. Epek teh bener weh, pas di jalan kuring kacilakaan. Motor anu ku kuring nabrak motor ti arah sabalikna sabab kuring salah ngahurungkeun lampu sen. Kuring jadi seueur tatu dina suku sareng panangan, tapi kabeneran sirah kuring henteu kunanaon sabab kuring nganggo helm. Nalika kuring balik ka imah kuring bener-bener sieun yen bapa kuring bakal nyarekan kuring. Tapi tetela bapa teu bendu ka kuring, bapa bener-bener hariwang kana kaayaan kuring. Ceuk bapa teu kunanaon lamun motor anu rusak mah, asal ulah kuring nu ruksak. Ai motor mah bisa meuli deui, mun aya nanaon jeung kuring bapa jeung mmah bakal sedih pisan. Hapunten nya pa.


Di sakola nuju aya program suntik vaksin Hepatitis lantaran akhir-akhir ieu seeur pisan siswa di sakola abdi anu beunang panyakit eta. Para siswa ngahaja teu dipasihan apal yen bade disuntik supados teu ngahindar. Hiji-hiji siswa dititah kaluar pas nuju jam palajaran. Pas kaluar teu apal bade naon, tapi langsung diarahkeun ku guru ka hiji ruangan. Pas di lebet tos aya dokter anu siap sareng sagala alat-alat vaksinna. Aya hiji rerencangan abdi anu ngintip ti luar teras masihan apal ka nu sanes yen ayeuna bakal divaksin. Aya hiji rerencangan abdi nu sieun pisan kana jarum suntik, manehna langsung bobodoan pingsan supados teu disuntik.


Lamun indung bapa keur indit-inditan kaluar, sakapeung mah sok sieun. Lain ngan saukur sieun ku hal-hal anu goib, tapi oge sieun ku jelema nu rek jahat. Komo mun di kampung mah kaayaanna sepi, mun aya nanaon teh hese rek menta tulung ka saha. Hiji waktu pernah keur sorangan di imah tuluy pareum lampu, eta mah urang langsung da indit kana motor neangan warung anu teu pareum lampu. Ditambah harita teh di kampung sok aya carita-carita pikasieuneun, jadi teu wani. Mun dina kaayaan peuting hayang ngompol ge kajeun ditahan nungguan subuh soalna rame ku nu ka masigit. Jadi mun geus Isya biasana langsung sare.


Tos sababaraha dinten ieu di kamar kuring loba pisan sireum dina tembok, asalna mah teu pati masalah. Tapi beuki lila beuki loba, jaba sireumna teh baradag, abdi oge pernah digegel ku sireum padahal abdi teu ngaganggu manehna. Asalna mah abdi mikirna lantaran aya sesa dahareun anu aya dina kamar. Tapi geus diberesihan, geus dipelan oge angger we aya keneh sireumna. Lantaran dina ajaran Islam teu meunang maehan sireum, abdi langsung ngalakukeun cara supdos tiasa ngusir sireum tanpa maehan nyaeta nganggo tipung tarigu dina sarangna. Hal ieu ngajadikeun sireum hese neangan rombongan sireum anu sanesna, tuluy manehna indit tina sareng eta.


Waktu éta kuring keur liburan ka pantai jeung kulawarga kuring. Kuring sareng lanceuk kuring nuju ulin ka cai di basisir, lumpat-lumpat bari nyipratan cai. Sabot lanceuk kuring keur meresihan keusik tina jero calana, ujug-ujug aya ombak nu nyeret awak kuring nu henteng ngajauhan basisir. Kusabab sieun, kuring ngagorowok pikeun bapa sareng lanceuk ngadenge. Tuluy bapa lumpat gancang ngadeketan ka kuring sarta nyekel awak leutik kuring saméméh kabawa arus. Kuring ogé ceurik dina pangkuan bapa, sanggeus éta pun bapa mamatahan ka lanceuk sangkan leuwih ati-ati lamun ulin jeung kuring, lanceuk kudu ngurus kuring sing bener. Saprak harita kuring jadi sieun kana cai jeung pantai.  Kuring ogé teu pernah nganjang ka kolam renang kusabab sieun tenggelem.


Saha anu teu sieun mun ditodong ku peso anu seukeut? Da urang mah rumasa lain hulk atawa tokoh fiksi anu kebal ku senjata tajam. Pada akhirna mah urang bakal merekeun naon nu dipikahayangna. Siga pas balik sakola, teu biasana balik teh sorangan leumpang, biasana jeung si Restu. Tapi harita mah si Restu keur gering jadi teu bisa ka sakola. Pas ngaliwatan walungan, didinya aya nu keur karumpul barudak dewasa, sigana mah bari marabok da bauna teu biasa siga bau alkohol. Balik sakola teh lainna salamet kalakah dipajeg duit bari nodongkeun peso kana dada, sabab hayang keneh hirup duit nu aya dina saku kapaksa dibikeun padahal eta teh jang ditabungkeun.


Bener ceuk batur, lamun urang ngalakukeun salah sahenteuna urang kedah jujur, janten batur oge percaya ka urang, jeung bisa wae eta teh janten jalan sangkan urang tiasa dihampura. Hal ieu tos dibuktikeun ku rerencangan abdi sorangan. Manehna teu kahaja ngadupak botol rerencangan abdi. Awalna manehna panik, lantaran kajadianna teh gancang pisan, manehna sieun diambekan ku rerencanganna, lantaran manehna apal lamun si eta ambek teh pasti galak pisan jeung sok mamawa masalah anu sanes. Tapi akhirna mah manehna tiheula anu nyamperkeun nu boga botol, menta hampura sabari jangji bakal ngagantian botol eta. Teu disangka-sangka nu boga botol teu pati ambek lantaran eta salah manehna oge nunda botol di mana wae.


Tos dua dinten Regi milarian flashdiskna teu acan kapendak wae. Tos dipilarian di unggal juru kostan, di lebet tas, di lomari, angger teu acan kapendak. Flashdiskna nuju dibutuhkeun pisan kangge ngacopy data nu dilebetna. Regi nyobian inget-inget deui dimana terakhir nyimpen, tapi da hilap teu kapendak wae. Regi tos nyerah ayeuna mah, gulidag we gogoleran na kasur. Pas gogoleran jol inget flashdiskna teh di saku lancingan na nu ngagantung na panto. Pas diteang teh leres we aya didinya. Alhamdulillah datana salamet. Flashdiskna oge teu ical, jadi aman sagala nu dibutuhkeun na. Regi bungah kacida, asa manggih rezeki nu teu kawilang.


Tilu mitos nu dipercaya ku masyarakat lamun ditembongan ku makhluk nu namina jurig. Nu kahiji nyaeta dipercaya bakal meunang rezeki berlimpah nu teu terduga datangna. Mun ditembongan ku jurig teh dipercaya bakal meunang rezeki, mun keur dagang bakal laris dagangan nana. Nu kadua nyaeta bentuk buang sial. Jadi, mun ditembongan ku jurig teh dipercaya bakal bisa ngabuang sial, sabab sialna bakal pindah ka jurig. Jadi, jurig teh ngalaman sial sabab dipanggihan ku jalma. Nu katilu nyaeta keur diarahan jang wadal atawa sajenisna. Mun sering diganggu ku jurig teh dipercaya bakal dijadikeun wadal jang suatu pamujaan. Tapi, terlepas ti eta mah balik deui ka kayakinan masing-masing. Mitos mah ngan saukur kabeneran nu sering kaulang, pangalaman nu sering sarua dialamanna, mantak sok dijadikeun patokan tina ngahartikeun suatu hal.


Hadiah teh jadi salah sahiji hal nu mantak bungah pisan. Komo mun hadiahna diberekeun dina poe spesial atawa sebagai bentuk apresiasi tina pencapaian urang, jaba ku jalma nu spesial. Ngan, dina cara merekeun hadiah teh sok dijieun saunik mungkin supaya teu katebak yen rek dibere hadiah. Komo mun ulang taun mah hadiah teh jadi salah sahiji hal nu diarep-arep pisan ku unggal jelema. Zaman ayeuna mah mere hadiah teh sok diparengan ku prank heula, jadi sok dijailan heula sangkan jengkel atawa ambek. Karek we mun geus jengkel teh dibere hadiah. Teu saeutik jelema ngarasa reuwas ditambah bungah mun narima hadiah.


Manggihan barang di jalan tangtu lain hal nu diduga-duga, mindengna mah teu kahaja. Kecuali lamun emang ngahaja neangan harta karun eta mah beda deui. Urang pernah manggihan dompet di jalan, tapi henteu langsung dipake jeung dipikamilik. Nu ku urang lakukeun di bewarakeun heula bisa dina internet. Lamun dina hukum islam mah wajib ngabewarakeun nepikeun ka sataun rek jenis naon wae barangna jeung di mana wae ge manggihna. Tapi pas kasus urang mah dina dompetna aya KTP, jadi babari manggihan nu bogana. ku urang disampeurkeun ka imahna nu aya dina alamat. Sanajan teu dibere nanaon, tapi urang ngarasa bungah. Tapi lamun manggihan duit urang mah sok diasupkeun kana kotak amal.


Pas meunangkeun telepon si Heru, urang langsung indit ka tempat Mc Donalds. Urang ngajalankeun motor tarik, geus teu puguh pipikiran, sanajan hujan ge digabres teu ngiuhan heula. Da sieunna teh kabogoh urang jeung salingkuhanana indit. Lajeng geus nepi tempatna, si Heru ngadatangan urang. Mimitina mah manehna nenangkeun urang ngameh teu sagawayah pamolah urang engkena. Tapi lantaran geus ambek, si Heru ku urang teu dipalire. Urang langsung asup ka Mc Donalds, maranehna keur diuk di korsi lantai dua.  Pas datang dihareupeunna, meureun kabogoh urang rada reuwas. Urang bari ngomong "Aya naon ieu maksudna? Naha maneh tega ka aing kitu?" Geus parecok-recok omong sakeudeung lantaran era ku nu sejen, urang langsung balik.


Urang balik ka imah ku rasa bungah pisan kacida, sabab urang bisa katarima di paguron luhur. Ditambah di kulawarga urang acan aya anu jadi sarjana, rata-rata teh lulusan SD. Di sajajalan balik, urang rada ceurik nganuhunkeun ka Allah, dibere jalan sarua jeung nu dipikahayang urang. Nepi imah teh pas pisan waktu magrib soalna inget keneh aya sora adzan, kabeneran da imah urang hareupeun masigit. Urang asup ka imah langsung manggihan indung, bebeja yen urang teh katarima di paguron luhur. Reaksi indung datar, teu bungah teu reuwas atawa kumaha wae ge. Ngan ceuk indung urang cenah tadi aya guru nu nelepon ngabejaan yen urang teh lulus ka paguron luhur.


Rata-rata anu asup katarima di sakolankedinasan teh dianggap jalma nu pinter sabab bisa lolos tinu mangrupa-rupa rangkaian seleksi. Seleksina oge sanes wae bidang akademik, tapi bidang nonakademik ge jadi pertimbangan. Tah, saingan na ge beurat pisan, di mangrebu-rebu paminat, nu katarima na per daerah paling ngan saurang atawa dua urang. Leuwih ketat tibatan saingan masuk universitas. Mantak, dina gagalna ge asup kedinasan mah rada diwajarkeun di mata masyarakat teh. Beda jeung mun gagal asup universitas. Ngan aya dua jawaban bisana, nu kahiji 'pantes we teu lebet ge da kampus eta mah khusus jelema pinter, sainganna ketat, komo murid ti lembur mah hese nembus' jeung mun teu eta pasti jawabanna 'oh enya atuh syukur, meureun tacan aya milikna, mudah-mudahan we katampi di kampus nu dipikahoyongna'. Tah dua jawaban eta teh nu paling umim diucapkeun mun aya nu gagal atawa teu lolos asup iniversitas teh. Tapi tong jadi sedih, kudu jadi pacuan jeung kahareupna.


Basa urang keur leumpang santai di sapanjang jalan ujug-ujug urang ngarasa aya angin badag nu niup lumayan tarik. Tuluy urang sadar yen calana urang ujug-ujug soek di bagian tukang. Urang ngarasa era pisan di situasi kawas kieu, urang ngarasa batur nu disabudureun urang keur ninggali urang jeung meunteun urang lantaran penampilan urang butut pisan. Urang berusaha nutupan soekan eta ku leungeun urang jeung nyoba leumpang ku cara leuwih hati-hati ngameh teu menarik perhatian ti batur. Tapi urang sadar mun beuki urang nutupan soek eta, beuki jelas oge batur nu aya disabudureun urang nu apal situasi nu keur urang alaman. Urang mutuskeun jang nyokot tindakan positif jeung menerkeun situasi eta.


Di Indonesia mah mindeng ngantri teh hese, biasana lain ngajajar tapi kalakah ngagarunduk nyieun lingkaran. Mindeng kaalaman mun keur jajan di sisi jalan. Urang nu datang tiheula sok disorobot ku batur, kalakah batur heula nu dilayani. Kuduna mah si emang penjualna oge ngarti mun urang geus tiheula tadi, tapi kalakah ngantepkeun nu nyorobot malah mah dilayani tiheula. Nepikeun ka dicarekan ku urang, "Mang, cik atuh urang teh tatadi didieu teh, naha kalah si eteh heula nu dilayani, ari urang tatadi didieu ngajedog teu diladangan". Si emang nu jualan teh pupuntenan soalna nu tadi meuli teh langganan, mun teu diladangan tiheula bisi teu langganan deui. Nys ulah kitu atuh, rek nu langganan atawa nu anyar meuli ge tetep kudu antri. Tong sok hayang diheulakeun komo geus nyaho aya pelanggan lain salain manehna.


Jaman ayeuna laya loba rupa rupa panyakit anu aneh aneh, eta teh bisa jadi asalna tina dahareun anu urang konsumsi sapopoe, kabiasaan jeung gaya hidup anu teu sehat. Kawas anu urang apal ayeuna loba pisan rupa rupa jajaneun boh dahareun atawa minuman anu aneh aneh loba oge restoran cepat saji dimana eta teh jadi karesepna barudak ngora. Dahareun cepat saji teh kan teu sehat loba ngandung bumbu mecin jeung pangawet anu goreng keur kasehatan, sarua oge jeung minuman ayeuna loba minuman viral anu urang teu apal naon eusina, eta nyehatkeun atawa henteu. Biasana mah minuman kitu teh teu sehat kusabab ngandung gula jeung sodium anu loba pisan. Tah tina dahareun kitu teh anu sok nyebabkeun datangna panyakit anu di vonis ujug ujug jeung nyieun reuwas.


Matak bener saur mamah, lamun urang hoyong indit nganggo kandaraan, kedah dipastikeun deui yen kabeh alat dina motor teh tiasa digunakeun, sapertos rem, bengsin jeung lampu. Lantaran lamun urang boga masalah di tengah jalan mah da anu repotna oge lain ngan urang hungkul, tapi oge jalmi anu sanes. Komo lamun indit ka leuweung atawa ka daerah anu jarang aya bengkel. Abdi ngarasa bodo pisan pas apal yen rem kuring blong, teu tiasa dipencet. Kapaksa kuring kedah ngajalankeun eta motor ka lapang anu sepi sabari ngalaunkeun mesinna. Untungna pas eta abdi bade ka pom bengsin heula lantaran bengsin geus rek beak, geus we ku abdi teh eta motor di hurungkeun tuluy nepikeun bengsinna beak.


Kasedih anu aya hubunganana sareng cerai mangrupikeun normal sareng alami, termasuk kolot urang anu cerai. Cerai sanes hal anu gampang, khususna upami urang gaduh harepan kana cinta pikeun pasangan urang. Sanajan kitu, teu bisa dipungkir yen talak teh hal anu mindeng lumangsung di masarakat urang kiwari. Seueur faktor anu tiasa nyababkeun cerai, tina masalah komunikasi anu goreng dugika perbedaan kapribadian. Sanajan kadang urang ngarasa yen kolot urang cerai teh tungtung sagalana, sabenerna bisa jadi awal anu anyar. Kasedih anu urang rasakeun ayeuna pasti bakal kaliwat ku waktos, sareng urang bakal mendakan kakuatan dina diri urang pikeun teraskeun sareng nampi kaayaan Ulah ngarasa kaliru atawa ngarasa teu gaduh harepan alatan kolot urang cerai. Salaku manusa, urang henteu salawasna tiasa ngartos atanapi ngontrol sadayana, eta hal anu normal. Hayu urang terus ikhtiar pikeun jadi jalma nu hade tur neangan kabagjaan nu sajati, sanajan urang kudu ngaliwatan rasa kasedih nu kacida jerona.


Jalma boga réaksi béda mun macet lalulintas. Jadi amarah téh salah sahijina. Sumuhun, éta normal pikeun ambek-ambekan. Tapi kuring mah kitu, mun keur macét mah biasana mah: Nyanyi, (bari teu aya nu ngadéngékeun).
Make up jeung kasampak dina eunteung, bedakan, lipstik, sisir
Baca quora atawa buka média sosial lianna
Buka YouTube upami anjeun nganggap USB sareng radio nu moal matak pikaboseneun
Lamun keur sare jeung teu mood alus, biasana kuring langsung indit ka réstoran atawa réstoran nu sigana nikmat. Dahar jeung nelepon jalma deukeut bari ningali macet.
Kuring masih ngalakukeun hal-hal di luhur kalayan pinuh waspada sareng tanggung jawab. Jadi lamun kandaraan kudu maju, enya kuring fokus kana maju, sarta rem ogé fokus kana rem. Jauhan amarah nalika macét. Kusabab kumaha ambekna urang, urang moal bisa ngalawan kaayaan (iwal balik deui ka tempat urang dimimitian).


Katinggaleun pesawat tangtuna lain hal nu dipikahayang ku urang, soalna mun katinggaleun pesawat bakal riweuh kudu uras-urus itu ieu, boh eta penjadwalan ulang, tuluy hotel nu geus dipesen, oge tiket-tiket liburan mun misalna urang geus meuli ngaliwatan online. Sanajan reuwas, urang sok diuk heula bari ngahubungi hotel tempat urang bakal mondok. Ku urang sok dijelaskeun ngeunaan terlambat naek pesawat meh ngahindar tina biaya tambahan. Tuluy mun misalna aya hal nu teu kaduga-duga pas hari H, biasana urang langsung ngahubungi maskapaina oge, tuluy ngadugikeun ku cara sopan, anu intina mah menta penjadwalan ulang naek pesawat ti penerbangan saenggeusna. Emang bakal aya biaya tambahan, tapi cara ieu tangtuna leuwih alus tibatan kudu mesen deui tiket.


Harita datang ka kawinan mantan sorangan teu jeung babaturan atawa mawa kabogoh sabab can boga kabogoh deui. Di tempat kawinan teh geus hayang balik teu kuat loba babaturan sakolaan nu nyeungseurikeun, komo deui pas ditanya "Iraha maneh kawin?" "Ih karunya teu laku-laku". Urang ngan saukur seuri, da padahal mah keur nyiapkeun diri. Tidinya geus teu nyaman ku obrolan-obrolan babaturan, langsung indit geus beres mah nu penting geus panggih jeung pangantenna mun urang teh ngahadiran. Pas turun di panggung ge kalakah digeroan titah dipoto bareng jeung mantan, pajar teh jang kenang-kenangan. Urang sieun nyieun teu nyaman ka panganten, jadi harita langsung buru-buru balik.


Rasa era lantaran salah ngageroan ngaran batur bisa karasa teu nyaman, tapi lain artina urang teu bisa mengatasina. Sabalikna urang kudu diajar nyanghareupan jeung mengatasi perasaan era eta. Urang kudu narima mun kasalahan eta mangrupakeun bagian tina kahirupan. Urang kabeh ge pasti pernah ngalakukeun kasalahan, kaasup salah ngageroan ngaran batur. Urang kudu diajar menta hampura jeung ngaku kana kasalahan urang sorangan. Ieu jadina nunjukkeun rasa horma jeung sopan ka batur nu ku urang salah panggil ngaranna, oge mantuan ngurangan rasa kaera nu ku urang rasakeun. Jeung ulah mengulangi kasalahan eta deui kahareupna. Ku kituna ulah ngantepkeun rasa era ngahalangan urang kanggo jadi pribadi nu leuwih alus deui jang kahareupna.


Abdi kesel pisan ka kasir superindo nu aya di Jatos, sabab ngaladanganna meuni jutek pisan. Abdi sempet nanya soal produk ge dijawabna saperluna pisan. Abdi nanya harga produk nu di kasir ge meuni judes nembalna teh jiga nu ulah dibeuli. Harita abdi meuni hayang neunggeul sabab kesel pisan. Untung awewe, mun lain mah bakal diajak duel we. Kalakuan na teh judes pisan jiga nu teu butuh dibalanjaan. Padahal manehna teh saukur pegawe, cik we atuh sing bener ka konsumen teh. Langsung we abdi teh nyieun pengaduan ka website superindo sabab kalakuan kasirna. Abdi oge teu nyandak tas balanjaan teh meuni teu dibere meuli paperbag, belaan ku abdi diasupkeun kana tas gandong abdi.


Rere hoyong ganti hape sabab hapena tos rusak, layarna retak jeung perangkatna tos lemot pisan da pinuh memorina. Unggal poe Rere nabung acis, bebelaan ngirit kana jajan da rumasa acan gaduh panghasilan. Rere sabar nabung bari ningalian hape nu sae tapi hargana teu pati mahal Tah, tos dua taun nabung, akhirna Rere kapeser oge hape anyarna. Rere atoh kacida pas mimiti nampa hape anyarna. Jadi ayeuna mah tos moal aya lemot deui. Alhamdulillah Rere seneng pisan kana hape anyarna. Sagala data dipindahkeun ti hape heubeul ka hape anya. Mun tos beres, langsung hape heubeulna dijual jang nambahan uang jajanna. Meser hape nyalira mangrupakeun kabanggan tersendiri bagi Rere mah sabab bisa ngabuktikeun bahwa manehna bisa diajar mandiri.


Ti leutik keneh, rerencangan kuring emang gaduh hiji tompel gede dina rarayna. Asalna manehna teu paduli ku tompel eta, tapi pas manehna geus gede aya rasa era lamun ditingalikeun ku batur lantaran aya hiji tompel gede dina rarayna. Lamun ditingalikeun hungkul mah tos biasa tapi pas manehna asup kuliah aya hiji rerencanganna anu moyok tompelna, ceunah bejana manehna teu beresih janten aya tompel. Dibejaan kitu awalna manehna biasa wae, tapi beuki lila teu ngan saurang hungkul anu moyokan manehna. Tungtungna manehna ngadatangan rerencangan anu geus moyokan manehna sabari ambek manehna ngomong yen janten jalmi teh teu meunang moyok, komo anu ngeunaan fisik anu tos dipasihan ku Gusti Alloh.


Aya sababaraha léngkah anu kedah urang lakukeun nalika ngalaman gagal rem. kahiji. Gura-giru turunkeun gigi mobil anjeun. Nalika rem gagal ngadadak nalika nyetir, geura-giru nurunkeun gigi sagancangna. Turunkeun gigi mobil anjeun laun ti 5, 4, 3, 2 ka 1 bari ngurangan inténsitas gas mobilna. Kadua, nganggo rem leungeun saatos nurunkeun gigi. Rem leungeun tiasa ngeureunkeun mobil anjeun lengkep nalika lajuna rendah. Katilu, ngarahkeun mobil anjeun ka jalur lambat. Lamun geus nurunkrun gigi anjeun sarta mencét rem leungeun, lajeng langsung arahkeun mobil anjeun ka jalur lambat atawa taktak jalan. Ieu kedah dilakukeun supados henteu aya tabrakan sareng mobil nu sanés, anu nyetir di sabudeureun anjeun kalayan kecepatan luhur. Tong hilap nganggo kaca spion anu tangtos hurungkeun lampu belok nalika ngarahkeun mobil ka taktak jalan.


Pernah abdi basa uih sakola, keur naek motor, di jalan teh aya nu pasalingsingan mirip pisan jeung aki abdi. Motorna jeung nu naekna teh sarua jeung aki abdi pisan. Pas gigireun, ku abdi diseurian jeung digorowok ngaranna, eh jalmana kalah seuri hungkul teu nembalan. Ai pas geus deukeut pisan, eh singhoreng lain aku abdi. Abdi meuni isin pisan harita, untung weh ngan sakali jeung bari pasalingsingan di jalan deuihan. Abdi tuluy we ngegas motor da bisi engeuheun eta si bapakna pedah salah disapa ku abdi. Abdi di jalan seuseurian sorangan da kagugu kana tingkah sorangan anu teu hati-hati nyalahan ngageroan batur di jalan.


Pas urang ninggali tumpukan sampah anu numpuk jeung bau nu teu ngeunah, perasaan geuleuh langsung aya ka diri urang. Urang ngarasa teu nyaman jeung teu bisa deukeut di tempat tumpukan sampah eta. Bauna menyengat pisan jeung nyieun urang ngarasa mual. Sanajan ngarasa geuleuh, tapi urang make masker jang ngalindungi diri tina bau nu menyengat oge mereskeun lingkungan nu aya di sabudureun. Tapi beuki lila ngaberesihkeun, beuki kurang oge perasaan geuleuh nu ku urang rasakeun. Kalakah urang ngarasa bungah lantaran bisa mantuan ngaberesihkeun lingkungan jeung ngajieun jadi leuwih beresih oge sehat. Teu ngan saukur eta, ninggali reaksi positif ti batur oge pas ninggali urang ngaberesihkeun lingkungan, nyieun urang ngarasa beuki termotivasi.


Kecap-kecap henteu tiasa ngajelaskeun kabagjaan anu dirasakeun saatos ditampi di universitas impian. Eta mangrupikeun hasil tina sababaraha bulan atanapi malah sababaraha taun usaha keras sareng konsisten pikeun nyumponan sarat anu ditangtukeun ku universitas. Ieu oge mangrupa pangakuan kana kamampuh jeung potensi diri, oge bukti yen usaha anu geus dilaksanakeun teu aya anu sia-sia. Salian ti eta, dina pamikiran kuring, katampi di universitas impian oge mangrupikeun kasempetan emas pikeun ngalegaan cakrawala anjeun sareng ningkatkeun kamampuan anjeun. Universitas impian biasana ngagaduhan fasilitas sareng program anu langkung lengkep sareng kualitas, oge dosen anu ahli dina widangna. Ieu bakal masihan kasempetan anu langkung ageung pikeun batur pikeun ngembangkeun potensina sareng ngahontal kasuksesan di hareup. Ku alatan eta, kabagjaan anu anjeun raoskeun saatos ditampi di universitas impian anjeun mangrupakeun panghargaan anu nyugemakeun diri.


Runtah organik sapertos runtah kadaharan diolah janten kompos sareng dianggo pikeun ngabuahan pepelakan. Sajauh ieu, kualitas sareng kuantitas taneuh anu saé di bumi parantos saé, sanaos manusa ngamangpaatkeunana unggal dinten pikeun ngahasilkeun tuangeun pikeun milyaran jalma??? Kumaha upami bumi dieusi ku pupuk buatan pabrik unggal dinten ngan ukur ningkatkeun produksi pepelakan dina waktos anu pondok??? Bumi jadi gering lamun dieusian ku pupuk kimia buatan pabrik kawas kitu.

Limbah organik ogé bisa diolah jadi pakan ternak, tangtu sanggeus ngaliwatan asihan jeung diolah satuluyna, saperti roti kadaluwarsa jeung baking béas pikeun kadaharan orok, maksudna mah bebek. Aya ogé anu ngagunakeun limbah organik pikeun ngabibitakeun laleur BSF anu hasilna nyaéta larva protéin anu luhur pikeun pakan ternak, khususna lauk.


Kanggo sabagéan ageung jalma, kentut mangrupikeun hal anu kotor. Janten kumaha réaksi anjeun upami aya jalma di sabudeureun anjeun ngaliwat gas, alias kentut? Meureun ngarasa teu genah. Teu anéh urang sorangan sok ikhtiar sangkan teu kentut di wewengkon nu pinuh ku jalma réa. Numutkeun hiji survéy 2016 ku Mic, farting sabenerna ngarupakeun hambalan penting dina nyieun transisi tina cinta ka pasangan. Mic surveyed leuwih ti 125 jalma dina 20s sarta 30s maranéhanana pikeun manggihan lamun paling pasangan kentut. Tétéla, ngan butuh dua nepi ka genep bulan pikeun hiji jalma murag asih ngan ku nyaho kabiasaan kentut pasangan maranéhanana. Kawas kentut nu geus jadi latar tukang kawinan salaki pamajikan. Sakapeung, urang geus 'bray beureum-leungeun' pasangan kentut cicingeun atawa malah urang geus  kentut ngahaja.


Tata cara pikeun jadi saksi nalika ditanya ku patugas, nya éta kahiji, ngalempengkeun maksud yén ayana anjeun salaku saksi pikeun ngajelaskeun bebeneran anu anjeun terang, henteu ngancurkeun saha atanapi pikeun curhat kabencian ka batur. Kadua, coba ngartos ti mimiti saksi tina kaayaan sidang ambéh maranéhanana nyaho naon nu bakal maranéhanana nyanghareupan di pangadilan. Katilu, ngabejaan atawa nepikeun informasi anjeun dina basa basajan, tanpa perlu pajeulit. Naon anu ditepikeun diwatesan ku naon anu anjeun terang, tingali, kadéngé, atanapi ngalaman sorangan. Ogé tong hilap, anjeun kedah konsisten, ulah ngarobih inpormasi anjeun. Kaopat, upami anjeun terang pisan ngeunaan kajadian kriminal, sareng anjeun ngarasa kaancam, émut yén anjeun ngagaduhan hak pikeun dijagi. Nalika nepikeun pernyataan di hareupeun hakim, ngan ménta hakim langsung pikeun dibere panyalindungan.


Seueur jalma anu henteu tanggung jawab anu sering nyiduh di tempat umum. Sanajan eta geuleuh pisan mun ngalakukeun. Ciduh bisa nabrak nanaon, malah bisa nabrak saha. Ciduh teu beresih tapi kotor. Utamana dina mangsa pandemi, ciduh tiasa janten perantara pikeun virus anu dikirimkeun. Utamana lamun ciduh dibarengan ku dahak kandel, hejo. Wajar yen jalma ngarasa jijik sareng ambek nalika aya anu nyiduh sacara teu kahaja. Sanaos urang tiasa angkat ka WC umum nalika urang karasa nyiduh atanapi bahkan urang tiasa nahan nyiduh sabab nahan ciduh sanes bahaya. Kedah aya sanksi anu tiasa ditibankeun ka jalma anu teu tanggung jawab anu nyiduh sembarangan sabab eta teh geuleuh.


Sapopoe urang leuwih milih daging hayam kanggo sumber protein, tapi sabenerna lauk oge tiasa janten sumber protein, hanjakalna kadang-kadang urang teu tiasa atawa salah cara ngolah lauk janen bau hanyir masih keneh aya sanajan geus dipasak. Padahal cara ngaleungitkeun bau hanyir tina lauk teh gampang pisan. Kahiji anu paling gampang nyaeta tiasa dikumbah dina cai anu ngalir. Lauk dikumbah nepika leleurna leungit jeung bau hanyirna leungit. Cara kadua, urang oge tiasa ngawurkeun uyah jeung es batu kana ikan salila lima belas menit. Saatos diantepkeun langsung dicuci dina cai ngalir nepikeun bauna leungit jeung siap dipasak janten dahareun anu ngeunah pisan.


Sieun aya di tempat asing lantaran aya kendala bahasa mangrupakeun hal nu wajar jeung mindeng dirasakeun ku jelema nu beda di lingkungan anu anyar jeung ngagunakeun bahasa nu teu familiar. Kendala bahasa bisa nyebabkeun urang ngarasa teu nyaman, kasusahan dina komunikasi jeung batur. Tapi ceuk urang mah mun urang rek indit ka tempat asing, usahakeun saacan berangkat urang diajar heula bahasa setempat, teu kudu bisa fasih nu penting bahasa-bahasa dasar siga nanya harga, nanya tempat, jeung nu sejenna. Atawa ayeuna mah leuwih praktis, urang bisa ngagunakeun oge aplikasi penerjemah.  Siga google translate nu aya sacara gratis meh bisa mengatasi kendala bahasa.


Utah teh teu ngan saukur dialaman ku jelema wae, hewan oge bisa utah, utamana ucing. Ucing urang si Kuma mindeng pisan utah, teuing lantaran dahareunna atawa padaharan manehanana emang keur teu alus. Malah kungsi harita manehanana keur sare dina karpet kamar, ujug-ujug teh utah dina karpet. Utahna teh sababaraha kali tuluy weh kaluar tina bahamna. Urang nu ninggali teu tahan langsung kaluar kamar bari nutupan baham da sebel ninggalina. Langsung ka cai bari utah-utahan tapina teu kaluar. Sabab karpet kudu diberesihan urang kapaksa menta bantuan ka babaturan, teu kawasa ninggalina oge. Komo deui kudu ngaberesihkeun mah. Sanajan geus diberesihan oge tetep aya urutna, jadi langsung ku urang karpetna dibawa ka laundry.


Salah sahiji hal penting nu kudu dipersiapkeun dina ngahadapi terjadina bencana alam nyaeta pengetahuan ngeunaan pentingna pertolongan peryama pada kecelakaan atawa nu sering disingkat P3K. Hal ieu teh jadi penting pisan dina ngajaga kasiap sadiaan mun suatu saat terjadi bencana alam. Pengetahuan ngeunaan P3K teh nyaeta model nyiapkeun obat-obatan, nyiapkeun alat kaselamatan, jeung nyiapkeun pemahaman diri dina berlindung atawa neangan tempat aman pas terjadina bencana alam. Hal ieu teh penting pisan diterapkeun ti ayeuna sabab bisa ngamudahkeun dina penyelamatan diri sorangan mun suatu saat keuna bencana alam. Jeung deuih supaya bisa nulungan batur jeung nyelamatkeun diri sorangan. Jadi, yuk urang tambahan elmu ngeunaan P3K supaya teu sasah mun suatu saat kena bencana!


Umur di luhur 40 tahun keur ibu ibu geus ka asup umur rawan jeung teu di sarankeun keur hamil deui. Tapi kumaha lamun ku Allah di bere anak deui pan moal bisa di tolak. Akhir akhir ieu aya anu viral di tiktok nyaeta abang jeung adi na anu beda 24 tahun. Aa ihsan jeung dede rakyan ieu teh adi lanceuk anu beda na jauh pisan 24 tahun, jadi lamun di tingali siga lain adi lanceuk tapi anak jeung bapa na. Di caritakeun yen aa na sempet reuwas jeung sieun pas mamah na mere nyaho yen mamah na hamil deui di umur anu geus leuwih ti 40 tahun. Sempet teu tarima jeung khawatir bisi mamah na kunanaon kusabab bahaya kudu ngalahirkeun di umur sakitu, tapi akhirna luluh oge soalna hamil teu bisa di tolak akhirna lahir adi na liwat operasi caesar kusabab lamun normal bisa ngabahayakeun indungna.


Pernah teu sih keleungitan barang nu ku kolot teh geus diwanti-wani kade leungit? Urang pernah pas di sakola kabeh murid kudu mawa dahareun ti imah sabab rek diayakeun botram. Jadina indung urang nyiapkeun dahareun anu dibungkusna teh ku tupperware. Harita mah teu ngarti mun tupperware teh mahal, da paingan indung teh ngaomat-omat ulah nepikeun tinggaleun komo deui leungit mah. Pedah loba nu botramna jadi rada paciweuh, alhasil tupperware oge teuing kamana. Sabab sieun dicarekan lantaran ngaleungitkeun tupperware, urang ngahaja ka toko serba ada, biasana ngajual oge tempat dahareun. Harepanna mah teu dicarekan pas nepi imah, tapi nepi imah teh keukeuh dicarekan sanajan urang geus meuli nu anyar, da geuningan mah harga tupperware mahal teu sabanding jeung nu urang beuli.


Di kampung urang mindeng pisan kabanjiran, komo pas musim hujan mah pasti weh banjir. Komo deui posisi imah urang nu rada handap, teu sajajar jeung jalan. Jadina cai hujan teh nyurulung ka imah. Matakan mun peuting sok tara tenang keur sare teh, da bisina datang banjir. Biasana lobang-lobang panto nu dihandap sok dicocokan ku elap ngameh cai teu bisa asup. Malah mah baheula pas banjir gede, kabeh berkas penting kabawa palid nepikeun ka ayeuna teub kapanggih. Matak ayeuna mah mun berkas atawa barang penting teh sok diteundeun di luhureun lomari, ngarah mun pas aya banjir tiba-tiba masih keneh bisa disalametkeun.


Pernah aya warga nu manggihan harta karun mangrupa fosil hewan purbakala. Jadi harita manehna keur di sawah, tuluy pas maculan naha taneuhna teuas, apek teh nu dipaculna eta harta karun fosil hewan purbakala. Saharita teh geger di kampung, bahkan warta ieu teh kasebar nepi ka kecamatan sabeulah. Tuluy ayeuna harta karun teh diteundeun di imahna jang pajangan. Tapi ceuk urang mah tindakan eta kurang alus, sabab teu bijak. Alusna mah pas manggihan harta karun fosil hewan purbakala eta langsung bikeun ka pamerentah jang diteundeun di museum atawa tempat anu layak. Puguh-puguh deui di pamarentah mah diteundeunna merenah jeung diberesihkeun lantaran ngarti kumaha cara ngarawatna. Tibatan diantepkeun di imah mah.


Émosi négatif anu kaalaman, bisa dilantarankeun ku lantaran hiji jalma teu bisa ngadalikeun émosina kalawan bener, ku kituna diperlukeun léngkah/léngkah pikeun ngadalikeun émosi négatif, sangkan ngahasilkeun paripolah anu positif.. Situasi anu hayang ngahasilkeun émosi positip, upamana pas pasén cageur tina panyakit kronis, bakal ngahasilkeun émosi bagja, kasugemaan, kapercayaan, jeung sajabana. Dina kaayaan émosional ieu, bisa ngahasilkeun paripolah nu ngaronjatkeun ibadah, leuwih aktif dina sosialisasi jeung masarakat, kumaha cara ngokolakeun émosi négatif ku cara ngadeukeutkeun kulawarga, sarta leuwih bisa ngajaga kaséhatan. (1) Ngartos dampak négatif tina paripolah anu balukar tina émosi ieu; (2) Pikiran positip, upamana ku introspeksi diri jeung nyokot kauntungan saeutik tina unggal kajadian/kaayaan; (3) Milampah kagiatan positif pikeun nyalurkeun émosi, contona ku cara nulis, olah raga, rékréasi, jeung komunikasi jeung babaturan deukeut atawa kulawarga.


Lamun urang ngarasa geuleuh kakeunaan ciduh batur, aya sababaraha cara nu bisa urang lakukeun jang ngurangan resiko infeksi. Nu kahiji kumbah area nu kakeunaan ciduh ku cai atawa sabun. Ulah digaro atawa digosok, cukup dibilas ku cai anu ngalir jeung sabun sacara lembut jang ngaberesihkeun area nu kakeunaan. Nu kadua gunakeun hand sanitizer atawa alkohol jang ngaberesihkeun leungeun. Hal ieu bakal mantuan ngaberesihkeun leungeun tina bakteri jeung kuman nu bisa wae aya dina ciduh. Nu katilu ulah nyabak atawa ngagosok area nu kakeunaan atawa benda sejenna, lantaran hal ieu bisa ngagedekeun resiko infeksi. Nu terakhir bisa konsultasi ka dokter bisi aya tanda-tanda infeksi.


Daniel nu aya di imah, sibuk ku kagiatan sapopoena. Ujug-ujug, anjeunna nampi surat ti bank dimana anjeunna janten nasabah mangtaun-taun. Daniel kaget nalika anjeunna muka surat sareng terang yen anjeunna parantos dipilih salaku pemenang undian anu diayakeun ku bank. Anjeunna henteu percanten kana naon anu anjeunna baca sareng bagja pisan. Daniel henteu kantos ngira yen anjeunna bakal meunang lotre, sabab anjeunna ngan ukur nasabah biasa anu henteu ngagaduhan tabungan ageung. Sanajan kitu, anjeunna salawasna mayar tagihanana sarta ngalaksanakeun kawajiban na salaku nasabah. Sanggeus maca surat, Daniel langsung indit ka bank pikeun mastikeun yen manehna bener-bener narima undian. Anjeunna bagja pisan nalika dikonfirmasi yen anjeunna memang meunang undian. Bank masihan anjeunna hadiah anu lumayan, nyaeta sajumlah artos sareng sababaraha hadiah sejenna. Daniel bersyukur anjeunna meunang undian ieu. Anjeunna ngarasa bagja pisan sabab bank tempat anjeunna janten nasabah mangtaun-taun parantos masihan anjeunna kado anu ageung. Daniel jangji baris terus jadi nasabah satia bank jeung bakal terus mayar tagihan jeung ngalaksanakeun kawajiban salaku nasabah nu satia.


Kabersihan sabagean ti iman kitu ceuk papatah, eta teh bener pisan urang salaku manusa oge pasti embung kan risih teu betah lamun aya di tempat anu heunteu bersih tempat kotor kitu. Salian ti eta jurig teh resep cicing dina tempat anu kotor jeung bau, pernah ngadenge carita yen aya budak awewe anu keur haid kotor jeung jorok pisan boh ka dirina jeung ka tempat tinggalna, manehna ceunah di dekeutan jeung di tempokeun ku jurig biasana mah jurig kunti soalna kunti teh reuseupeun kana bau hanyir haid,  manehna di ganggu ceunag pernah di tempokeun oge nepi ka manehna sieun jeung reuwas pisan. Tapi saenggeus di bersihan ceunah geus teu ngaganggu deui, matakna penting keur urang kudu ngajaga kabersihan.


Mun jajan di tempat anyar atawa tempat batur teh mending keneh jajan nu kemasan dari pada jajanan anu ngadadak dipasak atawa geus diolah ku sorangan. Komo mun lingkunganna jorok mah, kudu ditalingakeun pisan, ulah asal jajan wae. Mun geus aya nu kotor atawa teu higienjs mah sok malah mawa panyakit kana awakna ge.  Ku sabab teu apal beresih jeung henteuna, atawa higienis jeung henteuna, mendingan keneh neangan dahareun nu aman, meuli dahareun nu kemasan  we. Dari pada kudu ngorbankeun kasehatan, mending keneh ngorbankeun acis jang jajanan anu geus puguh sehat jeung beresih pengolahan nana. Yuk biasakeun meuli nu kemasan we ai teu apal cara ngolahna mah!


Geus jadi kabiasaan mun indit naek motor ka tempat-tempat nu deukeut, boh eta ka warung atawa ka masigit rek jumatan tara make helm. Tapi hiji poe mah keuna apesna. Pas pisan urang teh keur mengendarai ditukangeun motor sejen, teuing kunaon manehanana jol nyiduh ka tukang. Jeung nyiduhna teh teu ka handap, kalakah ka gigir. Atuh beungeut urang nu keur teu make helm teh kakeunaan ku cipratan ciduhna. Nepikeun ka bau, urang buru-buru deui balik ka imah hayang ngaberesihkeun beungeut. Beungeut ku urang disabunan ngarah bauna bisa leungit. Tapi sok kabayang wae kumaha bauna, nepikeun awak ngabirigidig ngabayangkeun eta bauna ciduh teh.


Lamun di tingali tina mangfaat na, konten prank eweh nilai positifna eusi na ngan ngajailan batur hungkul keur heuheureuyan. Hayang ningali ekspresi reuwas teu sangka na, eta anu di teang nu di pikaresep ku batur anu nongton. Aya jelema anu teu resep di kitu kitu, tapi aya jelema anu teu masalah jeung milu resep. Eta mah nya balik deui kumaha jelema na. Prank hartina lelucon, ngolok ngolok  ngaheureuyan tapi bisa oge di anggap ngabully ngahina lamun ngaliwatan batas. Jelema anu di prank kan teu apal mimitin na jadi bisa lamun teu tarima atawa ngambek, matakna prank leuwih alus ka jelema anu emang geus di kenal deuket pisan boh babaturan atawa dulur ameh teu jadi masalah.


Dina ngadidik jeung ngabimbing perkembangan mental budak, orang tua ulah nepi ka boga cara kasar atawa nunjukeun hal kasar. Sabab orang tua teh biasana jadi role model jang anakna. Hal ieu ngeunaan kulawarga teh jadi agen sosial nu paling deukeit jeung budak. Sabisa mungkin ulah nepi ka maen tangan, komo neunggeul mah. Sabab ke ge budak teh bakal nerapkeun eta ka babaturan nana. Kudu sabar nagdidik budak mah, ulah nepi ka kasar, engke budakna kalah berontak jeung teu bisa diatur. Jadi, yuk urang pahami deui kumaha carana jadi orang tua nu picontoeun alus jang anak, ulah nepi ka ngasal wae ngadidikna!


Hal-hal anu anjeun tiasa laksanakeun nalika aya anu ngacungkeun bedil: 1) Upami aya anu ngahalangan anjeun ku péso, cokot koin lalaunan tina saku anjeun sareng teundeun kana taneuh. Pelaku bakal salawasna kasampak handap dina sora koin ragrag na masihan anjeun sababaraha detik ngajalankeun. trik ieu ogé lumaku lamun batur hayang narajang anjeun sarta anjeun kudu nyieun serangan awal, ieu disebut téhnik diversion. 2) Tenang, ulah panik. lamun urang panik, pasti palaku bakal ngalakukeun leuwih. Ku sabab kitu urang kudu tenang nalika nyanghareupan kaayaan kitu. 3) Tuturkeun heula kahayang tukang begal nepi ka kaayaan bisa dikawasa ku urang. 4) Lamun anjeun masihan begal naon maranéhna ménta, ulah nyerah ka aranjeunna. Buangna, langkung saé jauh ti anjeun duaan, anu tiasa masihan anjeun kasempetan pikeun kabur.


Abdi gaduh hiji tatanggi anu gawe sapopoena nyaeta janten tukang runtah. Unggal poe manehna kedah mapai kabeh imah di tilu RT anu geus ditugaskeun ka manehna. Tos ngumpulkeun runtah manehna oge langsung milah runtah anu tiasa keneh didaur ulang jeung tiasa dijual deui ka tukang ngumpulkeun palastik tilas runtah. Matak teu heran lamun balik ka imah manehna rada bau runtah lantaran hampir unggal poe sasarengan jeung runtah. Pas balik ka imah pernah anakna sorangan nyebut manehna bau runtah, padahal mah emang bener manehna bau runtah, tapi lantaran dibejaan kitu pas masih keneh loba jalmi manehna janten era, padahal mah teu kedah era da gawena memang ngumpulkeun runtah.


Teu saeutik jalma teh sieun pisan kana jarum suntik. Malahan mah loba nu nepi ka teu vaksin gara-gara sieun jarum suntik hungkul. Padahal, disuntik teh hal biasa nu teu kudu dipikasieun. Jarum suntikan teh ngan boga ukuran leutik pisan, dicocokeun na ge teu nyeuri, ngan peureus saeutik. Tapi naha loba nu sieun ku jarum suntik, pajarkeun teh ceunah nyeuri mun disuntik. Sabab loba kaperluan disuntik, misalns vaksin, atawa jang kasehatan, kudu na mah ulah aya kata sieun kana disuntik. Da dilakukeunna ge demi kasehatan diri sorangan. Mantak, supaya bisa sehat dina sagala rupa cara pengobatan, yuk biasakeun ulah sieun ku jarum suntik!


Salah sahiji ciri makanan kotor teh nyaeta tereh buruk. Komo mun makanan na anu dipasak jeung dibumbuan mah, mantak babari pisan kana buruk jeung haseumna bumbu. Sabab teu apal oge kan kumaha ngolahna jeung beresih atawa henteu sagala rupa wadah jeung tempat pengolahan nana. Mantak sok loba jalma anu rada cangcaya oge kana pasakan nu aya di sisi jalan sabab oge sok babari basi da diingkeun terbuka dina sisi jalan, tanpa tutup jeing sajabana. Makanan anu teu steril teh bakal tereh buruk sabab loba kontaminasi kokotor jeung bakteri anu kacampur lewat udara jeung lewat sentuhan leungeunna. Mantakna sok mikir dua kali mun rek jajan di sisi jalan teh.


Mun nuju batuk mah ulah nepi ka ngadaharan nu digoreng-goreng, oge ulah nginum nu ngandung gula atawa pemanis buatan. Tapi, loba pisan budak leutik anu ngalanggar sagala larangan sabab emang panasaran jeung teu bisa nahan larangan. Mun budak keur batuk atawa keur flu teh sok tuluy we nginuman es tea jus, kiko, jeung sajabana nu ngandung pemanis buatan. Tah hal ieu justru nu mantak kolotna nyarekan teh. Teu bisa diatur, teu bisa dipikanyaah, jeung sajabana. Kolot mah nyarekan sote sabab ku nyaah, sanes ku kesel atawa ngewa. Jadi kudu nurut kana sagala nu diparentah teh, ulah ngabantah komo ngalawan mah.


Waktu keur SD, aya carita lucu nu masih inget keneh, lantaran sok dicaritakeun keneh ku babaturan. Tah waktos harita simkuring nembe rengse pelajaran olahraga tuluy ganti baju seragam beureum bodas deui sabab saatosna masih aya pelajaran deui. Janten kuring sareng rerencangan parantos ganti baju sareng angkat ka kelas heula. Teu sadar pelajaran salajengna tinggal lima menit deui, tapi salah saurang babaturan kuring teu acan balik ti kamar mandi, ngaranna Ucup, tuluy babaturan kuring nuturkeun manehna ka kamar mandi, sarta ngomong yen kelas bakal dimimitian. Jadi ternyata Ucup samemeh ganti baju geus ngemil heula jadi lila-lila ganti bajuna, ngadenge aya nu ngabejaan yen kelas geura mulai manehna panik tuluy make seragam jadi buru-buru, malah lumpat bari indit ka kelas. Nepi ka kelas, saréréa sareuri ka manéhna sabab tétéla manéhna salah kancing saragamna anu ngabalukarkeun kaméjana katingali bengkungna. Si Ucupna ge seuri lantaran éra tuluy lumpat ka tukangeun lomari buku rék nyaluyukeun bajuna.


Bullying mangrupikeun kalakuan anu teu terhormat anu ngarugikeun korban bahkan mangaruhan kaséhatan psikologisna. Parah, kasus bullying ogé mindeng kapanggih di sakola.Salah sahiji conto bullying nyaéta ngahindarkeun atawa ngasingkeun babaturan di sakola. Ku cara kitu, sobat nu dijauhan ku anjeun bakal ngarasa sedih, depresi, sarta ngajadikeun maranéhna ngarasa teu genah malah ngarasa inferior.Penting pikeun terang yén murangkalih anu janten korban bullying ditangtayungan ku hukum. Anjeun tiasa kaancam ku hukuman upami anjeun nekad ngabully. Nurutkeun Unicef, bullying bisa diidéntifikasi ngaliwatan tilu ciri, nya éta dihaja (nganyenyeri), lumangsung terus-terusan, jeung aya bédana kakawasaan. Bullying tiasa lumangsung sacara pribadi atanapi online. Bullying online atawa nu disebut cyber bullying mindeng lumangsung ngaliwatan média sosial, SMS/téks atawa pesen instan, email, atawa platform online dimana barudak berinteraksi.


Rek eta di hareupeun kelas, di rapat kepanitiaan, atawa di lomba pidato pas keur muludan, ngomong dihareupeun umum jadi monster nu pikasieuneun. Awak jadi ngaderegdeg, jantung rasana dugdeg, kesang ngucur, tetempoan ujug-ujug ngaleungit nepikeun pingsan. Samenit awal awak ngaderegdeg teu bisa ngucapkeun sakecap-kecap acan, nepikeun ka muteurkeun awak meh teu nyanghareupan penonton. Pas ngalieuk deui ge tetep perasaan eta masih aya, malah penonton beuki seurina tarik lantaran ninggali nu keur geumpeur di panggung. Pas ngawanikeun mulai ngomong ge sabari tungkul teu wani ngangkat beuheung bari nyanghareupan penonton. Omongan ngahaja digancangkeun geus teu merhatikeun intonasi nu penting mah beres, jeung geura-geura turun ti panggung.


Paling keuheul ka jelema anu teu tertib di jalanan, sangkilang urang geus tertib sasuai aturan. Mimitina aya kereta api nu rek ngaliwat, jadi pengendara areureun heula nungguan kereta api eta ngaliwat. Ujug-ujug teh di arah berlawanan loba motor anu nungguan di tempat anu lain hakna. Tungtungna teh pas kereta geus ngaliwat, jadina macet. Macet ku sabab jalan nu kuduna diliwatan ku urang kalakah dipake tempat nungguan ku pengendara motor nu diarah berlawanan, jadina teu bisa gerak nu tungtungna jadi macet. "Ari sia teu boga otak? Geus nyaho eta teh jang jalan ngaliwat, kalakah ditempatan. Weureu sia mah, tuh deuleu jadina ngamacetkeun!" Urang ngomong bari ngajorowok.


Serangan panik (panic attack) nyaéta rarasaan ngadadak sieun atawa kahariwang kaleuleuwihan tanpa alesan nu jeas. Kaayaan ieu tiasa salami sababaraha menit dugi ka satengah jam. Serangan panik dicirikeun ku keteg jajantung gancang, sesak napas, pusing, tegangan otot atanapi tremor. Kaayaan ieu tiasa lumangsung iraha waé, boh nalika kagiatan sareng nalika istirahat. Serangan panik lumangsung aya kalana sarta biasana dileungitkeun sorangan nalika kaayaan lamun penyebabna leungit oge. Sanajan kitu, serangan panik ogé bisa lumangsung sababaraha kali dina jangka waktu nu panjang. Kaayaan ieu katelah karusuhan panik. Serangan panik langkung seueur dialami ku awéwé ngora sareng déwasa, upami dibandingkeun sareng lalaki, murangkalih sareng jalma sepuh.


Kumaha carana nungkulan demam panggung?  Kahiji, nyiapkeun sagala rupina. Penting pisan pikeun urang upami urang hoyong nyarios di hareupeun masarakat, sateuacanna urang kedah nyiapkeun sadayana sing mateng, ku kituna ngaminimalkeun rasa gugup. Pastikeun oge materi anu bade ditepikeun teh tos dikuasai, teu hilap oge praktekna. Kadua, nenangkeun awak jeung pikiran urang. Pikeun ngatasi kasieun di panggung, urang tiasa nenangkeun awak sateuacan manggung. Sateuacan naek panggung, urang tiasa ngalakukeun sababaraha peregangan kaki, panangan, tonggong, sareng taktak. Katilu, ngalegaan wawasan urang ku maca seueur buku, artikel, majalah, sareng warta anu keur rame. Sabab, beuki lega wawasan urang, beuki loba bahan diskusi anu bisa ditalian jeung didiskusikeun di hareupeun balaréa.


Panaliti anyar ti Universitas Chicago Booth School of Business di Amérika Serikat, nyayogikeun nasihat praktis pikeun ngaidentipikasi jalma anu tiasa dipercaya. Panaliti mendakan yén jalma anu paling rawan ngarasa bersalah pedah ngacewakeun jalma,  nyaéta jalma anu paling dipikaresep pikeun dipercaya sareng gaduh niat anu pangsaéna. Papanggihan nunjukkeun yén kacenderungan hiji jalma pikeun ngantisipasi perasaan kasalahan, anu disebat ku panalungtik "rawan kasalahan," mangrupikeun prediktor anu paling kuat ngeunaan kumaha dipercaya jalma éta. kumargi kitu saleresna perasaan sedih iyeu mangrupakeun hiji ning ciri jang nyaho karakter citra jeung gawena hiji jalma. Pikeun kitu ngalelola hiji ning ciri jang emosi jeung kasedihan mangrupakeun salah sahiji faktor nu alus jang ngagaluangkeun


Sieun mangrupikeun sifat manusa sareng éta normal upami anjeun karasa. panangluntikan ti ah li psiakter nu biasa nangani jalma nu curhat pedah gagal nimukeun yen loba nu gagal ku teu wani.  Masalahna nyaéta nalika kasieun éta ngajantenkeun anjeun henteu wani nyandak résiko sareng tantangan anu tiasa ngajantenkeun aranjeunna langkung ageung di hareup. Ieu anu nyababkeun seueur jalma masih ngalakukeun padamelan anu aranjeunna henteu resep sareng tetep sugema ku kaayaan anu aranjeunna alami. Tangtangan diri anjeun pikeun nyandak résiko anu diukur sareng nyandak kaputusan pikeun ngudag impian anu anjeun pikahoyong.Contona, anjeun nyobian ninggalkeun padamelan anu anjeun henteu resep sareng ngamimitian muka usaha anjeun ti mimiti. Jieun kaputusan anu diukur sareng nyanghareupan sagala resiko anu bakal timbul di hareup.


Di Indonesia, upami urang hoyong meunang SIM supados tiasa nyupir mobil jeung motor bakal hese kecuali lamun urang nembak. Nembak tos janten budaya anu hese dirobah lantaran masih keneh dilakukeun ku pulisi sorangan. Tapi sabener na mah aya cara supados urang tiasa meunang SIM tanpa nembak ka pulisi. Seeur jalmi anu masih keneh teu paham naon fungsi SIM. Apal na mah ngan saukur meg teu ditilang hungkul. Upami hoyong meunang SIM, urang kedah ngerjakeun heula ujian teori anu minimal ngerjakeun bener na 21 soal, jeung praktekna. Pas praktek urang teu kenging ngankat jeung nurunkeun suku, lamun gagal kedah ngulang deui dua minggon kahareup. Tapi sabenerna mah teu kedah ngantosan salila eta, urang tiasa datang deui nunjukkeun kartu peserta teras tiasa nyobian deui.)


Phobia teh jadi salah sahiji rasa sieun berlebih nu dirasakeun ku manusa dina ngahadapan suatu objek atawa situasi. Perasaan ieu teh muncul akibat ayana sababaraha faktor. Tah, phobia ge bisa diatasi ku cara nu bener, misalna ku konsultasi ka psikolog atawa psikiater, atawa bisa oge ku nyalira. Cara ngurangan phobia nyaeta ku ngabiasakeun diri dina ngahadapi hal nu dipikasieun, lalaunan adaptasi jeung lalaunan ngatur emosi jeung perasaan nana. Mun maggih objek nu mantak phobia, kudu cobaan ngatur nafas jeung sabisa mungkin bersikap tenang, ulah panik. Biasakeun ngahadapi kasieun, ulah nepi ka eleh ku kasieun sorangan. Jadi, yuk urang cobaan leungitkeun rasa phobia supaya teu ngarugikeun diri!


Sosiolog Inggris Gail Lewis [ngécéskeun] yén konsép rasisme (rasisasi) nujul kana gagasan heubeul yén ras mangrupakeun ciri biologis sarta ogé nujul kana gagasan anyar yén budaya. Henteu aya fakta biologis ngeunaan ras - sadayana manusa aya hubunganana genetik, tapi ideu ras sok aya dina imajinasi sosial. Salami urang masih mikir yén budaya, etnis, atanapi warna kulit mangaruhan kamampuan, sikep, motivasi, bahkan cara mikir sareng gaya hirup, maka rasisme bakal salawasna aya. Hayu urang tingali ideologi sapopoe di Indonesia. Aya suku tangtu anu dipikawanoh pikeun kageulisan maranéhanana? Kamampuh bisnis? Kamampuh artistik? Kakuatan fisik? Naha awéwé ti suku-suku tangtu dianggap calon pamajikan anu hadé tibatan awéwé ti suku séjén? Naha aya etnis tangtu anu dianggap leuwih bandel, leuwih taat, leuwih disiplin, leuwih émosional, leuwih bisa digawé rancage, atawa leuwih pikadeudeuh?


Poe minggu kamari urang ngater bapa urang ka kantor pajak biasa rek nguruskeun pajak tahunan imah. Saenggeus asup ka kantor na tuluy daftar urang diuk heula di korsi nungguan di panggil. Urang jeung bapak basa eta keur sibuk ku hape na masing masing. Nepi ka urang ningali ka bapa bapa anu gigireun teh gening geus ngobrol jeung bapa urang. Maneh na dua an ngobrol na meni rame pisan, nepi ka akhirna bapa teh nyarikeun hirup na keur leutik, bapa bapa anu hiji eta kaciri na asa reuwas tuluy nyarita yen maneh na teh babaturan bapa basa keur leutik. Bapa urang ge nta reuwas molohok, asa teu percaya bisa papangih deui jeung babaturan leutikna manehna dua an meni bungah pisan teu percaya bari tuluy nyarita kahirupan na ayeuna saenggeus teu papangih puluhan taun.


Harita kuring sareng kulawarga angkat ka emol, teras tuang di warung basso. Nalika kuring ngabumbui baso, kuring nempatkeun seueur teuing saos cabe, kusabab pedes kuring jadi loba teuing nginum cai. Pas geus bérés dahar, kuring rék balik ka imah kuring ujug-ujug hayang pipis, kuring ngajak adi kuring pikeun marengan kuring ka WC. Kusabab teu tahan, kuring langsung lumpat ka kamar mandi bari teu merhatikeun lingkungan kuring. Sanggeus bérés pipis, dumadakan kuring kadéngé sora lalaki ti luar kamar mandi. Kuring reuwas teu kaluar ti kamar mandi, bari ngadagoan eta lalaki kaluar ti WC. Sanggeus teu kadenge aya sora deui kuring kaluar ti kamar mandi, tapi tetela pas kuring mukakeun panto wc, kuring nabrak hiji lalaki nu rek asup ka WC. Kuring isin sabab kuring salah asup WC, kalah asup ka WC lalaki. Adi kuring  nu keur di luar ningali kajadian éta kalah seuri, manehna ngaledek kuring sabab asup ka WC anu salah. Ti harita kuring jadi leuwih ati-ati lamun asup ka WC.


Abdi émut pisan nyetuk sareng iseng ngadoakeun yén kuring hoyong ngagentos telepon sélulér kuring ka iPhone, kuring badé mésér iPhone 7 sabab kuring henteu ngagaduhan artos, tapi tétéla yén Gusti leres-leres. Abdi henteu kedah nanggung tanggung jawab pikeun iPhone XR, kuring resep nuturkeun, jam 1 siang kuring ngantosan anjeun muka akun Shopee anjeun, teras lebetkeun karanjang anjeun jam 13.00 sareng langsung buru ka kasir. Eh, opat kali proses pembayaran gagal, teu kunanaon nyerah, tapi masih usaha, cobian deui. Tungtungna usaha kalima suksés. Yeay Alhamdulillah tiasa mariksa. Sakitu raosna huhuhu ngobrol di akun ieu naha barangna dikintun atanapi henteu akhirna dikintun. nah didinya teh jadi abdi sadar yen ngadoa teh kudu oge jeung kudu wani jang nyobaan flas sale.


Nyanghareupan kaayaan calana robek tiasa ngerakeun sareng ngerakeun, tapi aya cara pikeun ngatasi rasa era ieu. Kahiji, ulah merhatikeun teuing ka batur jeung fokus kana diri sorangan, teangan cara supados soekan dina calana urang teu tiasa katingal ku batur. Kadua, pikir positif sareng yakin yen ieu mangrupikeun hal anu umum. Katilu, coba seuri jeung komunikasi jeung jalma sejen dina cara santai, tong nemongekeun urang karak ngalaman kajadian nu ngerakeun. Kaopat, cobian milarian solusi praktis sapertos nganggo pashmina atanapi kantong pikeun nutupan bagian anu robek. Anu pamungkas, diajar tina pangalaman ieu sareng cobian langkung ati-ati dina milih baju pikeun kaayaan salajengna.


Tenang teh bisa nyalametkeun urang bahkan di posisi nu keur genting, ulah gurunggusuh anu tungtungna bisa kajadian hal-hal nu teu dipikahayang. Contona wae mun ditodong make peso, mun pelaku keur ngadeukeutan, urang ulah bergerak atawa ngalakukeun gerakan ngadaadak, lantaran ieu bisa nyieun manehna reuwas jeung bisa bertindak leuwih kejam. Usahakeun urang apal keur nyanghareupan tipe jelema kawas kumaha, naha bet manehanana teh nodongkeun senjata ka urang? Naha keur mabok atawa emang hayang barang-barang urang? Tidieu penting urang nanyakeun naon kahayangna, lamun pelaku ngan saukur hayang barang nu urang piboga, situasi ieu sabenerna leuwih babari disanghareupan. Urang ngan kudu mikeun kabeh barang nu dipenta.


Deukeut imah kuring baheula aya kandang sapi jeung domba anu sering dipeuncit nalika Idul Adha. Hiji mangsa kuring jeung babaturan ulin ka dinya ningali jeung ngangon sapi. Aya ogé soang anu resep pisan ngalalana di sabudeureun kandang. Sabot kuring jeung babaturan keur mere dahar sapi, ujug-ujug salah saurang babaturan kuring nu ngaranna Ida menta tulung bari lumpat kaditu-kadieu. Kuring reuwas tuluy ngadeukeutan babaturan kuring si Ida. Kuring nempo manehna keur diudag ku soang bari mawa dahareun sapi. Harita kuring oge lumpat lantaran teu hayang dipatok ku si soang, nepi ka ahirna si soang eureun nyusul kami sabab naek kana pager terus asup ka kandang kosong. Tuluy kuring nanya ka Ida naha diudag ku si soang padahal mimiti datang manehna jempe, tetela si ida teu kahaja nincak suku si soang bari nyokot kadaharan sapi, tungtungna diudag ku si soang. Kuring nabok lengeun si Ida saeutik, kusabab lepatna teu ati-ati leumpang.


Kakaraeun pisan mibogaan babaturan nu hampang leungeun, hampang leungeun teh sebutan jang jelema anu babari ngagunakeun leungeunna jang kekerasan, boh eta nonjok atawa sajabana nu intina mah ngalakukeun kekerasan ka batur. Ieu kaalaman pas urang rek naek angkot, babaturan urang teh awewe. Keur rek naek angkot pas dipanto asup, urang ditarik heula mimitina mah, tuluy ditampiling. Urang sabari ngusap pipi da lumayan tarik nampilingna. Tuluy nanya "Ku naon ari maneh ujug-ujug nampiling urang". Manehanana ngajawab bari susurungut, "urang heula nu asupna". Urang ku bakat ambek langsung ngomong "Anjing teh teu pira kitu, teu kudu nampilih oge atuh anjing sia mah kehed". Lantaran geus ditinggali ku batur, urang bedo naek angkotna oge jeung nungguan angkot nu sejen.


Emang mibogaan panyakit teh pasti ngarasa reuwas jeung sieun, ieu hal nu wajar. Nu geus kaserang panyakit kudu diobatan, atuh mun nu acan kudu dijaga pisan, boh dina pola daharna atawa olahragana. Ulah nepikeun pas geus kakeunaan jadi kaduhung, sabab ceuk pepatah ge leuwih alus nyegah daripada ngobatan. Urang satuju pisan kana pepatah ieu. Tapi mun emang geus terlanjur divonis boga panyakit mah ulah leutik hate, hirup kudu tuluy jalan, ulah nepikeun ka dipikiran terus bisina stress. Kudu inget sakabeh panyakit teh milik Allah, urang kudu menta ka Allah sing dicageurkeun, anu diikhtiaran ku ngadahar obat atawa ngalakukeun terapi-terapi tertentu.


Cara supaya urang jadi indung nu diidolakeun ku anak. Kahiji nyaeta urang kudu jadi indung nu bisa nginspirasi anak urang. Misalkeun tina sikap, tina kabiasaan, jeung tina tanggung jawab oge. Nu kadua nyaeta urang kudu konsisten dina sagala hal, termasuk ngambil kaputusan. Intina urang ulah plin-plan, kudu tegas jeung nyokot kaputusan. Nu katilu nyaeta cara ngadidik anak nu teu monoton. Jadi indung mah kudu sera bisa, serba ngarti, kudu bisa ngadidik anak ku cara nu asyik. Mun anak geus nyaman curhat jeung urang salaku indung, atawa geus euweuh deui nu ditutupan, cirina urang berhasil jadi indung nu bakal dijadikeun panyalindungan anak urang.


Mun pelajaran olahraga teh sok loba pisan gerakan nu nungtut kalenturan awak. Tah ayeuna teh bagean Titi ngalaksanakeun olahraga bela diri. Latihan na teh dilaksanakeun di lapangan sakola, dibimbing ku pelatih ti organisasi. Pelatih ngajarkeun sababaraha gakan nu kudu diturutan. Pas keur nurutan gerakan suku dilebarkeun, eh calana Titi soek lega pisan. Untung make rangkep. Eta kabeh lalaki naringalikeun Titi bari seuserian, malahan mah kabeh babaturan na ge saleseurian sabab kagugu pisan. Titi ngarasa era pisan, pipina beureum da nahan era jeung nahan hayang ceurik. Titi ngarasa era pisan, tapi da teu bisa kukumaha deui. Nanaon na geus terjadi, teu bisa majar kumaha.


Trauma pas masih keneh budak leutik mangrupakeun trauma anu dialaman ku murangkalih anu nyebabkeun manehna sieun. Umumna disebabkeun ku kekerasan anu dilakukeun urang dewasa, pelecehan, atanapi hal-hal anu bayaha anu ngancam jiwa urang. Setres anu mineng dirasakeun lantaran cicing dina tempat anu bahaya jeung dipoyok ku babaturan oge tiasa janten salah sahiji panyebab trauma. Murangkalih anu ngalaman hal anu kirang sae pas leutik bakal ngaruh pisan ka manehna pas tos tumuwuh janten urang dewasa lamun teu diubaran ti leuleutik keneh. Biasana budak leutik anu ngalaman trauma bakal janten jalmi anu hese ngendalikeun amarah, setres, jeung depresi. Hal ieu lamun diantepkeun bakal ngarugikeun jalmi anu sanes.


Pas harita datang kaos meunang undian ti Yosan, urang meunang beja ti nu boga warung yen kaos geus datang. Geuningan dipaketkeun si kaos teh beda lamun nu meunang sapedah mah dianteurkeun langsung. Kaos nu datang teh ngan cuman dibungkus ku plastik bening, jadi katinggali ti luar ge. Pas dibuka plastikna tuluy kaosna ku urang pake, kaosna badag pisan. Urang dibere ukuran L, sedengkeun harita awak urang kaasup leutik biasana make ukuran S. Tapi ngaranna ge hadiah teu bisa komplen jadi sok dipapake weh. Urang rada reueus sabab teu kabeh jelema bisa boga kaos ieu. Kaosna teh warna bodas jeung loba tulisan Yosan dina kasona. Tuluy dina bagean leungeun warna beureum.


Cara-cara ngamandikeun mayit, nu kahiji teundeun mayit dina posisi hulu rada luhur. Nu kadua jelema nu ngamandikeun mayit kudu make sarung tangan. Nu katilu cokot kaen jang nutupan mayit jeung ganti kaen ngameh auratna teu katinggali. Nu kaopat saberes eta tuluy diberesihkeun disikat hutuna, liang irung, liang ceuli, kelekna, ramo leungeun jeung sukuna sarta rambutna. Tuluy guyur kabeh anggahota awak mayit ku cai sabun. Dibarengan oge ku ngaguyur hulu nepikeun ka tungtung suku ku cai nu beresih. Kudu diguyur nu sabelah katuhu heula, tuluy kenca masing-masing tilu kali. Lamun geus beres ngamandian mayit, berekeun minyak seungit nu teu ngandung alkohol saacan dikafanan, biasana ngagunakeun cai kapur barus.


Biasana samemeh lari teh sok dieusian heula ku sarapan, bisa sangu, kupat atawa bubur. Tapi harita mah jeung babaturan sarapanna bubur, ngarah bisa asup. Geus lanjut sarapan arurang lari, tapi teu lila lari teh babaturan ngarasa mual beuteungna. Jadina urang diuk heula, tapi teu lila manehna utah kana jukut nu ku urang diukan. Bubur nu tadi didahar teh kabeh kaluar deui, meureunan kalikiben jadina kaluar deui. Urang nu ninggalina oge teu kuat, langsung ingkah jeung ngajauhan. Lantaran mun ninggali utah teh sok milu hayang utah, komo deui tadi ngabayangkeun bubur nu geus didahar teh eusina kitu jadi milu mual oge beuteungna.


Sabulan Romadhon, kuring jeung babaturan réngsé buka puasa di tempat wisata alam anu rada jauh ti imah. Tah kusabab urang kudu balik ka imah urang duaan balik heula. Sareng pas di jalan sawah anu sepi urang diudag ku budak geng motor. Kusabab kuring ngarasa kuring langkung kolot tibatan aranjeunna kuring tetep tenang. Sanaos aranjeunna aya di gigireun sapédah kami teras ngagorowok sareng ngagoda.
Hiji strategi anu kedah urang laksanakeun nyaéta tetep jempé sareng henteu pernah ngabales ku kecap. Nyobian nyepetkeun laju kendaraan sareng milarian kendaraan sanés. Motor atanapi treuk pastikeun tetep caket sareng pengendara sanés. Maranehna terus ngudag jeung kandaraan anu diturutan geus nepi ka tujuanana. Ku kituna urang gancangan jeung nyusul treuk, ku cicing di hareup treuk aranjeunna moal wani ngalakukeun nanaon. Sareng upami aranjeunna wani ngalakukeun hal anu teu sopan, maka urang tiasa kalayan gampang menta tulung. Intina mah mun diudag-udag ku jelema, ulah nepi ka nyorangan. Coba nuturkeun balaréa pikeun meunangkeun pitulung


Zaman ayeuna mah loba jalma teu wawuh nu modus penipuan. Lolobana ngaku-ngaku dulur sorangan supaya bisa dipercaya. Lolobana nuturkeun nu balik ti pagawean, atawa nu rek mudik. Biasana geus didodoho ti lila jeung ti kajauhan, barang geus deukeut we nembe ditumbuk bari ditodong. Lolobana terjadi ka mahasiswa atawa ka budak ngora nu keur meujeuhna neangan gawe. Model di Bandung ge kan aya kasus awewe nu dituturkeun ku bapak-bapak, modusna nanyakeun alamat, tapi maksa jeung nuturkeun nepi ka gang kostan na. Tah, hal ieu teh kuduna jadi perhatian besar ti pamarentah tina segi kaamanan kota. Oge loba deui modus nu sejenna jiga api-api wawuh atawa ngakukeun leasing.


Abdi gaduh rerencangan anu beresih pisan, komo lamun ngeunaan dahareun matak teu heran lamun anjeunna tara emam du luar, janten biasana sok mawa dahareun sorangan ti imahna supados tiasa mastikeun yen dahareun anu diemamna teh beresih tina cara ngolahna nepikeun janten dahareun. Pernah hiji waktos anjeunna mawa emih ka sakola, niatna mah bade dibagikeun ka rerencangan anu sanes da anjeunna mawa seeur pisan. Tapi pas anjeunna teu kahaja nimu buuk dina emihna anjeunna langsung geleuheun janten teu daek ngadahar emih. Tungtungna mah ku rerencangan anu sanes dieurihkeun buukna teras emihna tetep diemam pedah lebar pisan lamun dipiceun ngan pira aya buuk leutik hungkul mah.


Harita pas balik sakola tuluy asup ka imah, tuluy biasana urang ka dapur heula jang dahar. Mun geus dahar langsung ka kamar. Tapi pas asup kamar teh reuwas eta mah loba sireum teuing keur ngagembrong naon. Tapi diinget-inget teh, eh heeuh aya urut dahareun urang nu amis-amis. Eta sireum loba pisan nepikeun ka geus ngantay kana tembok kamar urang. Urang geuleuh ninggalina oge, soalna sireumna loba pisan, urang ge jadi sieun digembrong. Jadina urang nitah ka lanceuk meh diberesihan kamar urang tina sireum, ku lanceuk urang sireum-sireum eta di sapuan, kaasup nu aya dina tembok diberesihan. Sanajan geuleuh oge urang ngawanikeun asup ka kamar jang istirahat, tapi mastikeun heula kabeh dahareun nu amis geus katutup rapet.


Kapasitas atawa kapasitas, nya éta faktor-faktor anu aya patalina jeung kamampuh masarakat dina nyanghareupan musibah. Ku lantaran wewengkon mah rawan lini jeung bencana gunung api, cara anu bisa dilakukeun pikeun ngaronjatkeun kapasitas masarakat nya éta (1) ngaronjatkeun pangaweruh masarakat ngeunaan poténsi bencana ieu, (2) ngayakeun palatihan atawa simulasi bencana alam. Ku kituna, korban sarta dampak bencana bisa diminimalkeun sabab sakabeh jalma dididik. Nalika musibah datang, aranjeunna ngartos sareng ngartos naon anu kedah dilakukeun. Ngeunaan kapasitas, sabenerna aya hiji hal anu sabenerna bisa dipigawé tapi mindeng dipopohokeun ku masarakat urang, nya éta pentingna asuransi. Ku gaduh asuransi, anjeun tiasa ngirangan karugian anu tiasa disababkeun ku bencana alam.


Baheula abdi mikir yen masalah runtah di Indonesia teh lantaran pamarentah anu kirang nyadiakeun tempat miceun runtah jeung kirang tegas dina nyieun aturan pikeun jalmi anu sok miceun runtah di mana wae, tapi pas ningal dina kanyataanna mah masarakat oge kirang eling kana keberesihan lingkungan. Buktina seeur anu miceun runtah di mana wae, lamun teu miceun, aya oge anu sok ngaduruk runtah. Ditambih deui seeur jalmi anu loba make keresek palastik anu malah nambihan runtah beuki loba jeung beuki numpuk. Padahal  mah runtah anu numpuk teh tiasa janten sumber panyakit anu tiasa ditepakeun ngaliwatan laleur, anu bakal ngarugikeun urang oge.


Modus penipuan undian berhadiah loba dipanggihan di layanan SMS, aplikasi WhatsApp, sarta di media sosial. Tapi aya carana ngameh terhindar dina jenis penipuan anu berkedok meunang undian. Nu kahiji tinggali pengirim pesan. lamun meunang pesan ti nomor bisnis asing nu nawarkeun hadiah wajib curiga. Jadi kudu ditinggali nomorna tuluy saruakeun nomorna jeung nu aya di situs web resmi. Lamun nomorna teu sarua jeung nomor resmi, langsung wae blokir jeung laporkeun ngaliwatan WhatsApp. Nu kadua, bisa hubungi pihak penyelenggara. Bisa nelepon pihak penyelenggara jang ngalaporkeun lamun keur aya modus penipuan. Nu terakhir, lamun geus kagok mere informasi sorangan ka penipu anu ngeunaan data pribadi, bank, atawa geus ngirim sajumlah duit kudu langsung ngalaporkeun ka polisi ngameh ditindak lanjuti.


Ngalaksanakeun prosedur bedah médis atawa biasa disebut bedah alatan kasakit mangrupa pangalaman anu bisa jadi teu pikaresepeun pikeun penderita. Bedah mangrupikeun perlakuan traumatis anu biasana aya hubunganana sareng perdarahan, nyeri, résiko atanapi maot. Pasén tiasa ngarasa hariwang kusabab operasi ieu. Kahariwang mangrupikeun pangalaman émosional anu teu pikaresepeun. Pasién anu sakuduna ngajalanan operasi tiasa ngahindarkeun prosedur kusabab kahariwang anu dirasakeun. Mangsa pra-operasi mangrupikeun acara pikahariwangeun anu ngahasilkeun réspon émosional, kognitif, sareng fisiologis khusus pasien. Kahariwang nu patali bedah bisa ditarima sacara umum salaku réaksi normal. Mangsa pra-operasi mangrupikeun acara pikahariwangeun anu ngahasilkeun réspon émosional, kognitif, sareng fisiologis khusus pasien. Kahariwang nu patali bedah bisa ditarima sacara umum salaku réaksi normal dina pra- operasi.


Basa SD abdi pernah ngalaman banjir sababaraha kali. Unggal banjir abdi teu tiasa angkat ka sakola lantaran seragam sakola oge kakeeum ku banjir, kapaksa abdi kedah ngungsi ka imah nini. Pas banjir kajadian, abdi ningal dina cai banjir na teh seeur pisan runtah anu ngarambang di cai. Pantesan we banjir, da jalmi na oge sok miceun runtah di mana wae. Malahan abdi pernah ningal aya nu nyimpen runtah di taman RW, padahal taman eta teh karek diresmikeun jeung diwangun sangkan janten tempat anu beresih, tapi masih aya keneh jalmi anu nyimpen runtah di taman sabari ditutupan ku terpal, sanajan ditutup oge angger we kaambeu ku seeur jalmi.


Ti saprak leutik keneh ge Farel mah sieuneun kana sangu. Mun dahar ge tara dahar sangu, sok dahar mie atawa lontong. Untungna lontong mah bisa keneh asu kana mulutna. Hiji poe, Farel dijailan ku babaturanna di sakola. Pas botram teh kalah diasongan sangu ku babaturanna, Farel jejeritan nepi ka ceurik sabab sieun nempo sangu. Tah, isukna Farel teu asup sakola sabab gering. Singhoreng mah saberes botram di sakola teh Farel jadi trauma pisan, awakna hareeng jeung teu turun-turun panasna. Nepi ka isukna teh masih keneh aya hareengna, mantak teu indit ka sakola. Mantana, mun aya nu gaduh trauma teh ulah sok sambarangan ngaheureuyan kasieunna.


Panyabab kadua anu tiasa ngajantenkeun tuangeun gancang busuk nyaéta panyimpeneun anu salah. Kadaharan anu ditinggalkeun di rohangan terbuka anu haneut sareng beueus bakal langkung gampang kaserang ku baktéri pembusuk. Nyampurkeun sababaraha jenis kadaharan dina hiji wadah ogé bisa ngabalukarkeun kadaharan jadi gancang busuk. Alesanana, kadaharan alus anu henteu dipisahkeun tina kadaharan anu geus busuk bisa nyebarkeun baktéri sarta ngabalukarkeun kadaharan séjén jadi gancang busuk. Alesan katilu, nyaéta kulkas anu teu cukup tiis. Kulkas kalayan suhu di luhur 4,4 darajat Celsius ngagampangkeun baktéri patogén tumuwuh sareng nyababkeun kadaharan jadi busuk. Pikeun freezer, suhu kudu disetel dina atawa di handap -17,78 darajat Celsius pikeun nyegah kadaharan tina kacemar ku baktéri.


Naya paling teu bisa ngadahar lauk. Manehna ngajauhan dahar anu ngarana lauk. Nalika jalma-jalma nanya naha manehna teu resep dahar lauk, Naya sok ngajawab ringkes, "Kuring henteu resep kana rasa sareng bau lauk." Nanging, dina kanyataanana, aya alesan sejen naha Naya henteu resep ngadahar lauk, nyaeta trauma nalika Naya masih keneh leutik. Hiji poe, nalika Naya umur opat taun, manehna manggihan lauk goreng dina meja makan. Naya bagja pisan terus mutuskeun pikeun ngadahar laukna. Sanajan kitu, teu disangka-sangka, lauk eta masih boga cucuk seukeut dina dagingna. Salaku budak leutik, Naya teu apal kumaha carana ngaluarkeun cucuk tina tikorona. Tungtungna Naya dibawa ka rumah sakit. Sanggeus sababaraha jam di rumah sakit, cucuk nu kateureuy eta bisa dipiceun, tapi trauma geus jadi ingetan anu napel nepika ayeuna. Saprak harita, Naya sieun pisan kana lauk jeung teu hayang ngadaharna deui. Manehna teu paduli naha lauk ieu disiapkeun make bumbu nu ngeunah atawa diolah ku koki anu terkenal, manehna moal sakali-kali ngadahar naon anu dijieun tina lauk. Sanajan jalma sejen bisa nganggep Naya pilihan teuing kana dahareun. Tapi keur Naya, trauma manehna keur budak eta masih nyata dina pikiranna jeung masih bisa dirasakeun nepika kiwari.


Rasa geuleuh ninggali kotoran manuk hal anu wajar. Kotoran manuk mengandung bakteri jeung virus nu bisa nyebabkeun panyakit ka jelema. Salian eta, kotoran manuk oge bisa nimbulkeun bau anu teu ngeunah jeung hese dileungitkeun. Kotoran manuk oge bisa ngaruksak estetika lingkungan nu aya disabudureun. Kotoran manuk nu nempel kana bangunan atawa trotoar bisa nyieun katinggali kotor jeung henteu karawat. Hal ieu bisa mangaruhan kana nilai estetika hiji daerah jeung nyieun kurang menarik kanggo pengunjung atawa wisatawan. Ku sabab kitu ngajaga kaberesihan jeung kasehatan lingkungan sakitar emang kudu urang perhatikeun, ngarah lingkungan tetep kajaga kaberesihanna jeung kahindar tina rupa-rupa resiko kasehatan.


Nalika kuring SMA, kuring cicing jeung lanceuk nu cikal. Kuring nyebut ka anjeuna Teteh. Harita lamun indit jeung balik sakola teh naek angkutan pedesaan. Tapi  jarak ti turun tina angkot nepi ka bumi Teteh teh lumayan jauh. Kudu leumpang heula ngaliwatan kebon jati, kuburan jeung pasawahan, karek anjog ka pilemburan tempat lanceuk kuring cicing. Kacaritakeun dina hiji poe, kuring balik ti sakola, biasana lamun kuring sok bareng jeung babaturan salembur, ngan harita manehna teu sakola kulantaran gering. Atuh kuring kapaksa indit jeung balik sorangan. Barang jrut turun tina angkutan pedesaan, hate geus teu ngareunah, sieun ku sagala nu kabayang dina sirah. Bari balik kuring teh bari babacaan pedah ku sieun itu ieu.


Kuring boga sababaraha tips pikeun nungkulan kasieun lamun iinditan ka tempat asing. Hal kahiji anu tiasa dilakukeun nyaéta urang mimiti ngaidentipikasi tujuan urang, sareng milarian inpormasi saloba mungkin supados upami urang leungit atanapi ngalaman panik urang terang kumaha carana ngadamelna. Kadua, panggihan jasa darurat naon anu aya di sabudeureun lokasi anjeun, ieu sigana atra, tapi dunya béda nalika anjeun dina kaayaan panik kusabab urang mindeng sieun naon urang teu nyaho. Candak sababaraha waktos nalika ngarencanakeun perjalanan anjeun ngan ukur nyerat nomer darurat sareng rumah sakit di tujuan anjeun. Katilu, urang kudu mikir positip jeung nyieun diri sabisa-bisa di tempat urang cicing, sanajan urang kudu ngarobah posisi atawa kaayaan tempat urang cicing, jadi ngalakukeun eta salami eta ngajadikeun urang nyaman. Tapi ulah ngaganggu kanyamanan batur.


Tilu hal nu bisa dilakukeun dina mastikeun ambeh teu salah asup toilet. Nu kahiji nyaeta tingali tulisan jeung petunjuk arah kamar mandi lalaki jeung kamar mandi awewe. Pastikeun deui lewat nempo gambarna. Nu kadua nyaeta perhatikeun nu asupna lalaki atawa awewe, pastikeun deui supaya teu salah asup. Tuluy nu katilu, pastikeun tina kondisi toiletna. Mun aya paranti wadah papang lalaki mah bisa dipastikeun eta teh toilet lalaki. Mun toilet awewe mah cukup aya kamar mandi jeung wastafel hungkul. Biasana di kamar mandi awewe mah kacana ge leuwih badag jeung leuwih loba, sabab kabutuhan ngaca. Tuluy oge mun toilet awewe mah sok leuwih beresih.


Suami abdi teh biasana mah sok nyumponan wae sagala kahoyong abdi. Mun uih damel ge sok buru-buru uih ka bumi supaya bisa masak bareng kangge makan malam. Ngan geus dua minggu suami abdi kukulutus wae. Mun balik gawe teh ngoprek wae hape bari gogoleran, mun libur gawe teh sok kaluar ti imah, tara ngajakan abdi. Biasana masak bareng ge ayeuna mah sibuk wae kana hapena. Mun ditanya ge sok rada nyereng wae ayeuna mah. Abdi curiga aya nanaon, bisi aya orang baru nu nyenengkeun suami abdi. Pas suami abdi kulem, hapena ku abdi ditingalian, jol aya nu ngechat awewe make sayang-sayangan. Wah ieu mah teu bisa deui ditoleransi.


Trauma ti keur leutik emang nyiksa pikiran jeung batin, sabab pasti kainget wae kana kajadian nu teu ngeunah eta. Ceuk urang alusna lamun pernah boga trauma ti keur leutik, bisa ngadatangan dokter psikologi atawa lamun can wani mah mending ngobrol jeung babaturan. Sabab mun geus diobrolkeun mah biasana rada hampang pikiran teh. Pokona ulah dipendem ku sorangan sabab sieunna engkena teh jadi depresi jeung ngalakukeun hal-hal nu teu dipikahayang. Lamun geus kieu bakal parah pisan, sabab ieu kajadian di tempat kampus urang, sabab manehanana boga trauma ti keur leutik tuluy teu boga babaturan jang ngobrol tungtungna bunuh diri. Tangtuna ieu kajadian nu teu alus.


Baheula keur bangor-bangorna nyaeta jaman SD, urang mindeng ka kebon neangan tangkal tiwu. Tangkal tiwu teh anu sok biasa jang nyieun gula bodas, jadi mun dikenyot teh amis pisan. Mun keur teu boga duit, biasana pas istirahat sakola urang jeung si Amin ka kebon eta maok tiwu. Tangkal tiwu eta sok dicabutan tuluy dikenyotan ngarah sari anu amisna teh kaluar. Sabenerna apal eta teh dosa, jadi mun ngalakukeun kitu teh sok sieun di azab harita keneh, sieun bijil oray tulung ngegel. Ku kituna pas balik ka imah teh sok aya rasa teu ngeunah sabab geus ngalakukeun dosa eta. Nepi ka imah langsung sholat menta hampura ka gusti Allah SWT.


Kanggo nyambut orok anu bakal lahir abdi tos nyiapkeun sababarah hal, salah sahijina nyaeta abdi tos nyewa tukang poto kanggo ngabadikeun momen abdi lahiran. Abdi hoyong pidio eta janten kenang-kenangan anu tiasa ditingal deui engke lamun murangkalihna tos gede. Salian ti eta, abdi oge nyiapkeun tukang poto kanggo moto orok pas nembe lahir pisan. Pokonamah potona make acuk anu lalucu lantaran anu namina orok mah gancang pisan gedena. Abdi oge nyiapkeun hiji kamar anu beresih pisan kanggo orok abdi, pokona mah teu meunang seeur jalmi anu asup ka kamar ieu supados teu nyiar-nyiar pipanyakiteun lantaran orok mah sok gampang katepaan.


Persiapan mental penting dina prosés nyiapkeun bedah sabab pasen anu mentalna teu stabil atawa teu siap bisa mangaruhan kaayaan fisikna. Bedah mangrupikeun ancaman poténsial atanapi aktual pikeun integritas jalma anu tiasa nyababkeun réaksi setrés fisiologis sareng psikologis. Contona: parobahan fisiologis anu timbul alatan kahariwang jeung sieun, upamana dina penderita riwayat hipertensi, lamun ngalaman kahariwang saméméh dioperasi, bisa ngabalukarkeun penderita hésé saré sarta tekanan darahna bakal ngaronjat ku kituna operasi bisa. dibolaykeun. Sieun jeung kahariwang nu bisa ngalaman penderita bisa ditandaan ku parobahan fisik kayaning: ngaronjat denyut jantung sarta réspirasi, tekanan getih, gerakan leungeun nu teu bisa dikontrol, talapak panangan anu lembab, galisah, nanyakeun patarosan anu sarua sababaraha kali, kasusah saré sarta sering ngompol. Perawat kedah nguji mékanisme koping anu biasa dianggo ku pasien dina kaayaan setrés. Disagigireun ti éta, perawat kudu mariksa hal-hal anu bisa dipaké pikeun mantuan pasien nungkulan masalah sieun jeung kahariwang, kayaning ayana jalma pangdeukeutna, tingkat ngembangkeun sabar, ngarojong faktor/sistem rojongan.


Salah sahiji hukuman paling mengerikan di Indonesia teh nyaeta eksekusi mati. Hukuman ieu teh diberlakukeun ka kasus anu tergolong berat jiga narkotika, kasus pengeboman, jeung sajabana. Tah salah sahiji cara eksekusi mati teh nyaeta ku cara ditembak make senjata api. Ting boroning dihukum mati ku cara kitu, nempo senjata api wae ge meuni geus serem jeung sangar pisan, komo ieu ditodongkeun dina jarak tertentu. Mantak soak pisan jigana amun jadi narapidana hukuman mati. Kabayang kumaha geumpeurna anu jadi tersangka sabab kudu nyanghareupan nyawana nu ditangan batur. Mantakna di Indonesia mah penyebaran senjata api teh teu bisa sembarangan, sabab bisi nimbulkeun kasus nu leuwih fatal.


Andi katarima di perguruan tinggi satahun saatos abdi lulus ti SMA lantaran tahun sateuacanna abdi teu katarima di hiji kampus acan. Matak abdi atoh pisan pas tos apal abdi ahirna tiasa ngarasakeun anu namina kuliah, komo di perguruan tinggi negeri, komo teu kedah mayar kuliah. Abdi ngagunakeun kasempetan kuliah anu tos telat sataun ieu kanggo miluan kagiatan mahasiswa anu tiasa ningkatkeun nilai abdi salaku mahasiswa, oge kanggo nyiapkeun diri abdi kanggo nyanghareupan kahareup na anu urang teu apal bakal kumaha. Pas awal kuliah semester hiji, abdi miluan seeur kagiatan mahasiswa, beuki kadieu abdi ngaleupaskeun eta hiji-hiji lantaran ngarasa teu cocok jeung jelema na.


Urang diuk leuleus di tempat sare, dada urang karasa sesek jeung napas urang oge beurat. Pikiran urang ngarasa siga aya nu nyoba narik urang ka jero jurang anu poek. Urang ngarasa panik, teu bisa gerak atawa mikir anu jernih. Urang ngarasa jantung mulai berdegup tarik pisan, siga keur lumpat maraton. Kesang tiis oge mulai ngabaseuhan beungeut jeung awak urang, nyieun urang ngarasa beuki sieun. Tapi urang nyoba tetep tenang jeung napas jero-jero, tapi beuki urang nyoba tenang, beuki parah oge serangan panik urang. Pangalaman serangan panik nyieun urang leuwih sadar pentingna ngajaga kasehatan mental jeung geura-geura menta bantuan profesional nu bisa mantuan urang mengatasi perasaan eta.


Seueur pisan kasus kamatian murangkalih teh disebabkeun ku kalalaian orang tua dina ngajaga ulinan nana. Seueur kajadian murangkalih katabrak kandaraan jeung titeuleum. Tah hal ieu teh kudu jadi perhatian khususna orang tua. Dina kasus terbanyak nyaeta kasus murangkalih katabrak ku kandaraan di jalan raya. Penyebabna rata-rata murangkalih nu teu hati-hati di jalan, sareng oge murangkalih nu nyuruntul ka tengah jalan bari lumpat sabab leupas dina pangawasan orang tuana. Mun kasus titeuleum, seueur murangkalih nu titeuleum di solokan pas ulin, atawa kolam lauk sakitaran imahna, jeng nu leuwih parah dina sumur di imahna sorangan. Hal ieu teh disebabkeun na mah ku kalalaian orang tua dina hal pangawasan. Da murangkalih mah pasti seueur panasaran nana, tah nu jadi orang tua nu kudu ngarti kana kaamanan murangkalihna.


Baju kabaya urang geus tilu poe leungit, padahal sainget urang mah geus di seuseuh. Unggal-unggal rek di pake pasti eweh, urang geus neangan kamana-mana nepika nyalahkeun indung urang. Soalna kabaya eta pamere nini urang anu geus maot, urang sok panik jeung sedih mun kabaya eta leungit. Terus teu lila indung urang ngajakan meuli kabaya anyar, tapi urang tetep neangan kabaya ti nini urang. Kabayana teh terakhir make pas wisuda, tapi urang inget pisan geus di seseh. Ngan urang teu inget iraha nyeuseuhna, mun indung urang mah rumasa teu nyeuseuh ceunah. Geus lima poe kabaya urang leungit, aya nu nelpon urang tapi nomor anu teu ku urang wa'uh. Pas di angkat teh ceunah ti tukang laundry, terus pas urang geus nyokot cucian urang anu di laundry urang muka, jeung nempoan unggal baju teuteula aya eta baju kabaya didinya. Urang langsung gogoakan ngagoroan indung urang, ku banding atoh manggih baju kabaya anu ku urang teangan.