Ing kuliah iku isine wong-wong saka sak Indonesia. Tekan Sabang nganti Merauke. Iki nggarai kene duweni kanca sing akeh banget. Sing paling nggarai sedih yaiku nalika wis lulus. Kabeh bakalan balik ana ing kutha e dewe-dewe kanggo nerusake panguripan. Kuliah lan kekancan 4 taun akhire bakal pisah sisan. Sakjane sedih banget nanging kepiye maneh, iki wis mutlak ana ing urip. Sing bisa dilakoni mung kene kudu mesti ngabari kancane kene supaya ora nganti lost contact. Mula yen wes ngerti ngono bakalan ana pisah ing kuliah, kene kudu bisa nggawe 4 taun iku mau wektu sing paling nyenengke supaya pas pisah ora ngerasa getun.


Biyen pas konoku isek gelek donan nanggonanku. Iku mesti ngejak dolanan nekeranan. Nah pas wayae deke sing nyekel nekeranan, moro-moro pas jengking katoke deke moro-moro suwe kretek. Mari ngunu terus diguyu bocah akeh soale guyokno wong. Terus deke akhire mlayu sipat kuping nang omahku sengedan mergane kisinen nag katoke iku maeng suwek nang ngarepe wong akeh. Mari ngunu makne tak omongi terus akhire makne maeng marani bocahe ambek gowo katok sing ora bolong ambek suwek maeng. Terus bocahe ora sido nerusno oleh dolanan maeng soale wes kadung kisinen ambek bocah-bocah sing wes kadung ero pas katoke maeng suwek nang ngarepe wong akeh maeng.


Yen tabiate awak dhewe kui alo, awak dhewe iso dianggep jijik karo wong-wong neng sekitare dhewe. Yen wis ngono awak dhewe iso dadi ora akeh koncone lan wong-wong sing awak dhewe kenal iso ninggalke awak dhewe. Supoyo kui ora kedadean, ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe iso introspseksi awake dhewe. Opo ono tabiate dhewe sing selama iki ganggu wong liyo. Sing keloro, yen ono wong sing ngandani awak dhewe, awak dhewe kudu ngerungoke. Sing ketelu, yen awak dhewe wis ngeroso ono tabiat sing elek neng jero awake dhewe, awak dhewe kudu cepet berubah. Awak dhewe iso jaluk tulung konco sing awak dhewe percoyo supoyo awak dhewe iso berubah.


Sing jenege wong nag ngelakoni perkoro elek terus konangan mesti jelas isine. Mangkane roto-roto wong sing ngelakoni perkoro elek mesti sengedan teko wong akeh ben ora konangan wong liyo. Tapi nag jareku yo palang ora atek ngelakoni ben ora wedi konangan. Tapi nag wong sing wes biasa ngelakoni perkoro elek iku maeng masio tau konangan yo tetep bakal ngelakoni maneh. Mangkane nag iso perkoro elek iku nang ditinggalno ben ora marakno perkoro sing ngisin-ngisine maneh. Soale nag wes kadung kebiasaan, terus ora dilakoni iku mesti ora enak, contone wong sing biasa nyolong, nag ora nyolong yo ora enak soale wes kadung biasa ambek dadi penggaweane.


Saiki iku akeh bocah sing dece ambek dienyek sampek kisinen terus ora wani gembulan ambek koncone maneh. Nah sing garai isin iku maeng ora mergo lo'ane bocah-bocah maeng, tapi sing garai wedi maeng polahe isine sing dirasakno maeng mergo ecean ambek lo-lokan sing digawe madani bocah iku maeng. Nah isine maeng biasane polahe ecean sing digawe maeng iku pas cacate utowo kurange awak nang bocah sing dilokno maeng, dadi ancene iku maeng iso dadekno bocah iku maleh kenek gangguan mental sing akhire marakno bocah iku maeng keweden nag metuki koncone liyane maeng, yo asline se ora keweden, tapi isin nag dilokno terus sing liyane maleh melok ngelokno menisan.


Aku karo konco-koncoku omah disik kerep dolan bareng pas dino Sebtu sore. Awak dhewe biasane pit-pitan bareng neng sekitar kampung cerak omahe awak dhewe. Awak dhewe seneng liwat-liwat gang sempit sing awak dhewe ora tau liwati sak durunge. Awak dhewe seneng wae nek nemu dalan sing luwih singkat neng panggon-panggon sing kerep awak dhewe ampiri. Pas kui, awak dhewe liwat neng salah siji gang sempit. Gang sempit kui sebenere kerep awak dhewe liwati. Selama iki, awak dhewe ora tau nemu kedadean sing ora ngepenake. Nanging pas kui, ngerti-ngerti sirahe koncoku kui diodoni karo bocah sing ono neng kono. Koncoku kui nesu, nanging mergo dheweke wonge jijikan, bocahe kui ora diaparani. Dheweke cepet-cepet bali neng omah ben iso ngerisi rambute sing keno idu mau.


Awakmu sering kelalen ndekek sesuatu nang ndi? Iku salah siji ciri-ciri wong ndlahom. Sakjane lali ndekek barang iku isok dialami sopo ae, tapi nek dijarno terus terusan iku jenenge wong iku nduwe sifat ndlahom. Wong ndlahom iku nduwe ciri-ciri khusus. Siji, suering gak teliti pas nggarap opo ae. Loro, gak ati-ati blas. Telu, ngeremehno sesuatu sing cilik. Papat, ngabaino nek onok sesuatu sing keliru. Terakhir, sering gegabah nek ngelakoni opo ae. Hal-hal iku ancen tau dilakoni sopo ae. Cuma nek wong normal iku pasti bakal isok mbatesi gawe gak ngulangi iku maneh. Bedo karo wong ndlahom sing bakal ngelakoni iku ping bolak-balik.


Jeni buka kulkase gawe siap-siap masak. Dadakno nang njero kono gak onok opo-opone. Kepekso Jeni kudu belonjo bahan-bahan panganan. Awale de’e nelpon Bobi, pacare. Tapi Bobi lagi onok urusan nang kampus. Akhire gelem gak gelem Jeni metu dewe nang Supermarket. Mari nyiapno catetan, de’e langsung budhal. Tangane dengan gesit njupuki bahan panganan sing tertera nang catetan iku. Pas kate njupuk mie instan, mripate gak sengojo ndelok Bobi, pacare, lagi ambek wedok liyo. Sing marai de’e emosi, wedok iku mau gelendotan nang tangane Bobi. Jeni langsung njarno trolly ne dan mlaku ngampiri Bobi. Tangane Bobi didarik sampe ucul teko wedok iku mau dan napok raine get pol. Bobi sing sadar langsung njaluk sepuro, tapi Jeni sing wes males ambek dramane Bobi langsung mutusno Bobi ndek kono sisan dan mere teko kono.


Lusi mesti ngerasa panik yen arep ujian. Dekne mesti ngerasa ora siap, sesek lan mesti ana perasaan arep nangis senajan Lusi wis ngelakoni akeh persiapan. Lusi kaya ngerasa ora mampu lan mesti yen ana ujian ngomong utawa wawancara, Lusi mesti kerasa gagap lan rampung ujian mesti ngerasa lemes kaya ora ana tenaga. Kamangka, rasa panik iki marai Lusi gagal ning akeh ujian lan bisa marai Lusi stres. Rasa panik iki dadi bumerang amarga Lusi ora bisa ngendalikake. Amarga gangguan iki tambah parah, Lusi iki tambah ngerasa ora nyaman lan banjur dekne periksa ning psikiater ber ora tambah parah lan gangguan iki ora ngganggu kegiyatane.


Nadia saiki lagi ndekem ana ing kamar. Dheweke maeng isuk oleh kabar saka kancane yen ora mlebu UNAIR, universitas sing dadi incerane. Ing kamar, Nadia gur nangis. Mripate uabang, umbele meler, kamare ora karu-karuan amarga Nadia uga ngamuk lan ngguwak-ngguwak kabeh barange ning bin. Bantale nganti kapuke metu kabeh, buku-bukune keleleran ana ing ngendi wae, spreine semburat. Tisu uga akeh banget amarga cabete digawe ngeresiki luh lan umbele. Nadia mesti ngguwak-ngguwak barang ana ing bin nalika dheweke lagi ngamuk, utawa sedih. Dheweke isih angel kanggo ngontrol emosine dadine isih kaya bocah nalika muring-muring. Kamar iku bakalan kaya kapal pecah nalika Ibune ora teka lan ngedhem Nadia supaya bisa legawa senajan ora mlebu UNAIR.


Awak dhewe ora usah panik yen anake awak dhewe ngalami kacilakaan pas lagi ngelakoke olahraga, mbuh kui dhewekan opo bareng-bareng karo koncone. Kacilakan pas olahraga kui uga bentuk latian. Yen anake dhewe ora tau ngalami cidra lan ora ngerti ngubatine dhewe, dheweke ora bakal dadi atlet. Misale anake awak dhewe ora kepengen dadi atlet kui tetep apik kanggo dheweke. Seko kacilakaan kui mentale awak dhewe dadi kebentuke. Anake dhewe iso tetep bangun meneh senadyan wis tibo lan cidro. Kemampuan iki iso dadi salah siji faktor sing bakal gawe awak dhewe sukses pas wes gedhe. Makane kui, awak dhewe ora usah wedi yen dheweke cidro pas lagi olahraga utowo dolan. Soale, kui ono manfaate kanggo dheweke.


Asline sing jenenge utang iku ora masalah. Tapi sing jenenge utang yoiku penggawean sing nyelah duwek nang wong sing dikenal, koperasi, utowo Bank. Nah sing jenenge utang iku maeng nak nang wong sing dikenal iku biasane nyila, tapi nag nang bank utowo koperasi iku jenenge utang. Nah nag utang nang koperasi utowo Bank ancene kudu duwe jaminan kanggu duwete maeng. Nah sing garai isin maeng asline iku ora kok utange maeng, tapi yo mergo gengsine maeng sing ancene marakno wong sing utang maeng wedi nag konangan. Nah mangkane nag ancene utang iku wes ora atek gengsi ben ora isin, wong utang iku kan wes biasa kedaden nang jaman saiki.


Bolak-balik nag ketemu konco mesti cerito masalah nak deke tau ngecewakno wong sing paling berharga nag uripe yoiku pacar. Padahal nag jareku pacar yo ora sing paling berharga. Ulan wingi pas aku dolan nang Suroboyo ketemu karo koncoku sing saiki duwe usaha warung mangan. Bocahe cerito nag saiki uripe ora ono sing special soale usaha barang yo wes ditangani ambek karyawane. Uripe hambar iku maeng soale ditinggalno ambek tunangane gara-gara koncoku nyiapno hadiah sing jaluk tolong karo koncoku sing kerjo nag toko emas. Koncoku maeng jaluk tolong koncoku kanggo mesen ali-ali kanggo ngelamar bocahe pas ulang tahune engko. Tibak'e pas ketemu ambek koncoku maeng pacare ero terus diarani sing aneh-aneh. Ket iku koncoku nganggep nag deke wes ngecewakno wong sing paling berharga nag uripe. Soale pacare maeng sing ngewangi teko nol gawe usaha ambek koncoku.


Mual iku isok dialami sopo ae, salah sijine iku ibu hamil sing lagi ngalami morning sickness. Kabeh ibu hamil iku pasti tau ngalami sing jenenge morning sickness. Nek wes ngeroso mual, pasti rasane males mangan. Tapi, gawe ibu hamil, mual o koyok yaopo iku kudu tetep mangan gawe nutrisi bayi sing ndek njero wetenge. Onok akeh pol pilihan panganan sing isok ngeredahno mual mergo morning sickness iku. Salah sijine crackers. Crackers iki efektif ngatasi mual mergo morning sickness soale panganan iki nduwe kandungan kalsium karo tepung sing duwur. Kandungan iku mau isok nyerep asam lambung dan isok marakno weteng luwe nyaman. Dadi gawe para ibu sing sek ngalami mual, coba nyemil crackers ae.


Sing paling penting sak liyane penanganan sak uwise bencana kuwi yaiku mitigasi bencana. Akeh wong sing ning daerah aman sing ora peduli marang mitigasi utawa usaha sing dilakoni pas ana bencana. Wong sing ana ning panggonan sing jarang ana bencana mesti ngerasa yen daerahe aman banjur lali yen kabeh kemungkinan kuwi mesti ana. Wong sing ora peduli marang bencana alam, biyasane ya wong sing ngerasa paling wedi yen ana bencana lan ora siap yen ana bencana sing teka. Kamangka kuwi, saiki uga akeh kampanye babagan cara mitigasi bencana alam ning sosial media lan uga akeh akun media sosial sing mantau pergerakan bencana alam kanggo ngilingake masyarakat.


Ngewangi gaweane wong liya iku oleh banget. Pancen uga dadi manungsa kudu padha ngewangi siji karo liyane. Nanging yen nganti njupuk jobdesk utamane kanca dhewe iku sing ora oleh. Apa maneh nganti nggarai sing duwe tugas utama iki ketok nganggur lan ora ngapa-ngapa. Iki sing tak rasakna sewulan iki. Ana wong pindahan teka divisi liya sing kurang ajar. Wonge pancen golek rai ning bos karo njupuk gaweanku. Aku mangkel banget. Pas ketemu, dheweke langsung tak celatu. Aku wis ora peduli karo kanca-kancaku liyane sing nenangna aku. Soale aku wis kadung ngamuk banget. Aku ra pengin maneh ketemu karo wong iki sing wis njupuk penggaweanku.


Tata kawit cilik ora wani karo badut. Ana sawijining dina, Tata ora sengaja ketemu badut ana ing sekolahe. Dheweke langsung mlayu sipat kuping kanggo ngadoh saka badut iku. Tata wedi banget karo badut amarga tau ndelok badut sing rupane elek banget. Badut iku lagi nggawe klambi badut sing rusuh, kumel, lan ketok kaya lelembut. Badut apa wae yen Tata ndelok lan ketemu dheweke kudu mlayu ngadoh. Yen Tata ora kober utawa ora bisa mlayu, dheweke bakal langsung nangis lan ndodok ing panggone. Trauma iki dadi samubarang sing paling diwedeni karo Tata. Dheweke wis njajal kanggo ngilangi trauma iki, nanging isih ana lan ora bisa langsung ilang,


Laut dadi panggon ngaso teka kegiatan sadina-dina. Kanggo wong liya, yen ndelok laut bakal ngerasa ayem atine lan seger pikirane. Iki ora dirasakna karo Hani. Bocah umur 15 taun iki duweni trauma nalika ndelok laut. Dheweke tau keseret ombak nalika isih kelas 1 SD ing Pantai Balekambang, Malang. Sak jok iku, Hani mesti ora gelem yen ana sing ngajak dolan ning laut. Pokoke yen ndelok laut senajan mung ndelok ing TV utawa internet, dheweke bakalan nangis nganti keseseken, lan ora bisa mandheg kanggo ora mikir sing ora-ora. Hani wis usaha kanggo ngilangke traumane marang laut nanging kabeh butuh proses lan ora bisa ilang ngono wae.


Nag jarene koncoku sing jenenge ambu amis iku ora sepiro jemberi, tapi sing jemberi iku perkoro sing garai amis maeng. Contone geteh, terus iwak sing dicel-cel, ambek liyan-liyane maeng. Nah tapi yo ono ae sing jenenge menungso iku ora seneng ambek sing amis-amisan polahe jember. Sak liyane iku kadang yo iso ae marakno wong iku muta-muta ambek wetenge mbunek-mbunek ora enak. Kabeh iku maeng kan karek wonge, nag ancene deke iku ora sepiro jijikan masio ambu amis nang ngarepe moto yo ora bakal masalah. Tapi nak wong sing jijikan ambek sing jenenge amis-amisan, masio ora ketok mok ambu tok mesti mangkel ambek koyok kudu ngamuk ae senengane.


Pengalaman sing paling elek nag urip iku iso kedaden teko macem-macem perkoro ambek teko endi-endi. Opo maneh awak dewek kabeh saiki urip nag jaman sing modern ora karoan, kabeh saiki serba teknologi, iso ae teko teknologi iku dadi pengalaman sing paling elek nag uripmu. Mangkane nag duwe pengalaman elek kudune ojo dianggep nag iku termasuk perkoro elek. Tapi dadekno pengalaman paling elek iku maeng dadi petunjuk utowo pelajaran sing iso dijipek nilai sing apiki. Dadi  masio nag jaman sing modern koyok ngene, pengalaman elek sing biyen tau kedaden nag uripmu yo isek kenek wae dadi ilmu gawe ngadepi jaman saiki. Mangkane ojo anggep pengalaman papling elek nag urip iku dapi perkoro sing kudu dihindari.


Rencanane bengi iki aku gak kate nang ndi-ndi soale tugas sekolahku lagi numpuk dan kate tak garap kabeh. Moro-moro onok krungu bel omah, dadakno koncoku ngampiri aku nang omah. Pas tak takoni, jare kate ngajaki aku nonton konsere Tulus. Awale aku nolak, tapi dipekso terus ambek koncoku. Wes ngono atek diiming imingi kate diconteki tugase, yo akhire aku luluh. Aku digonceng ambek koncoku nang GOR Petro, panggon konsere Tulus. Tikete gak tapak larang sing untunge, mek 40 ewu. Pas melbu, dadakno wes rame banget. Mbasio aku gak ngefans nemen ambek Tulus, untunge aku sek eruh beberapa lagune. Dan untunge bengi iki Tulus nggowo lagu sing aku eruh, dadi aku isok nikmati konsere. Lumayan lah, nonton konser isok ngeplongno utekku sing wes sumpek ambek tugas sekolah.


Pacaran iku mesti dadi samubarang sing disenengi karo kabeh wong. Apa maneh bisa pacaran karo wong sing pancen ditresnani. Nanging pacaran isine ora mung samubarang sing nyenengke. Ana wae samubarang sing nggarai ngelu kayata nalika putus. Salah siji samubarang sing nggawe males yaiku kepiye carane kanggo ngelalikna mantan. Iki aca cara sing bisa dilakoni supaya bisa gampang ngelalikna mantan. Kaping siji, aja gelek-gelek ketemu. Kudu bisa ngurangi kesempatan kanggo ketemu supaya bisa cepet lali. Kaping loro, Kudu duweni rasa wani kanggo mikir yen dheweke kui wis ora cocok kanggo kene. Sing terakhir, yen bisa duweni kegiatan sing akeh banget supaya ora kelingan karo mantan terus.


Rong ulan wingi aku ngerungokno ceritone koncoku lapooh bocahe tambah betah urip nang kota sing dinggon kulia. Jarene koncoku, bocahe sedih nag pisah ambek konco-koncone kabeh mangkane mileh urip nang kota sing isek ono koncone durung lulus terus ngonconi sampek lulus. Aku dewe kadang keroso sedeh nag kudu pisah ambek bocah-bocah sing kawitane runtang-runtung bareng terus pisah polahe lulus utowo wisuda. Sing sedeh maneh nag pisah terus ora bakal ketemu maneh, iku sing garai ora enak blas. Mangkane saiki koncoku  nekad gawe usaha ben iso gawe alasan ngejak kumpul-kumpul maneh ambek konco-koncone soale akeh konco-koncone sing durung oleh kerjo terus bingung  golek kerjo.


Ning lingkungan kerja lan pergaulan jaman iki kadhang ana kanca sing kelakuane wis ora bisa ditoleransi amarga omongane.Salah siji conto kuwi saka film judule Imperfect. Film iki ngomongake babagan standar fisik kanggo wong kudune piye lan efek ajur mental amarga oleh guneman babagan fisik. Ning lingkungan nyata uga akeh sing kaya iki. Kamangka kuwi, akeh sing stres lan bisa sampe milih mundur saka pergaulan. Kudune wong sing ora percaya marang awake iki bisa nambah keistimewaan ning bidang liya kaya akademik lan karir. Banjur ora usah ngereken omongan wong liya. Yen isih ora bisa toleransi, kudu lunga marang psikolog kanggo ndandani pemikiran sing ana babagan fisik.


Tahun wingi iku akeh wong sing kenek PHK. salah sijine koncoku yo termasuk kenek. Lah terus koncoku maeng akhire sedeh polahe kenek PHK. Tapi bocahe iso ngemek nilai positif teko kejadian iku maeng. Mangkane bocahe ngomong, sedeh polahe kenek PHK iku asline ora perlu digedek-gedekno soale masio awak dewek sedeh yo ora bakal kerjoane balek maneh soale ancene wes nasip. Timbang garai ati loro ae, dadek roso sedehmu iku dadi kekuatan ben iso gawe kreatifitas sing nguntungno awak. Soale sedeh tok ora bakal iso marakno weteng warek opo maneh nyenengno keluarga, sing ono tambah garai senepe keluarga ora tambah seneng.


Akeh wong amerika sing wedi puting beliung. Mergo benca alam kui kerep kedadean neng kono. Mungkin kabeh daerah neng negoro kui keno soale Amerika kui jembar banget negorone. Sing luwih kerep keno kui Amerika sing bagian kidul mergo neng kono kui isih akeh banget lemah sing kosong. Lemah sing kosong kui salah siji syarate angin puting. Neng Amerika mergo negorone jembar isih okeh lapangan sing selo, sing ora dibangun opo-opo. Terus sing marake angin ribut kui pertemuan angin sing bedo. Angin sing panas lan sing adem kui ketemu. Neng Amerika kui dadi pertemuane angin sing teko seko rong samudra. Iki sing uga sing marake neng Amerika kui kerep ono puting beliung sak ben taune.


Nalika dadi korban PHK, mesti stress banget lan kudu ngamuk wae. Iki pirang-piranh cara kanggo ngatasi stress utawa sedih sawise mari di PHK. Nomer siji, kudu ngatur tabungan kanti apik. Kudu bisa mbedakne dhuwit kanggo kebutuhan lan kepenginan. Nomer loro, kudu wiwit golek penggawean anyar. Rasa sedih pancen ana nanging ora oleh suwi-suwi lan kudu cepet bangkit. Kaping telu, supaya ora sayah sedih kudu duweni kegiyatan sing apik lan positif. Bisa njajal kegiyatan sing durung tau dilakoni kayata nggambar, nandur kembang, ndelok drama, utawa njajal miwiti bisnis online. Kabeh cara iku bisa kanggo ngelewati mangsa sedih sakwise di-PHK. Muga-muga bisa ngurangi rasa sedih lan keciwa.


Dino iki, aku berangkat nang Jakarta dan engkok bakal langsung njujuk nang Hotel panggone keluargaku istirahat. Sesoke bakal onok acara nikahane dulurku, makane aku sampe berangkat nang Jakarta. Aku mudun nang Stasiun Pasar Senen dan mesen gojek gawe berangkat nang Hotel e. Cuma sampe setengah jam durung onok sing nerimo pesenanku. Opo mergo tujuan hotele sing kebarus adoh teko Stasiun ya? Akhire tak putusno gawe numpak bus kota ae. Pas tak delok jadwale, dadakno bus arah Blok M bakal teko rong menit maneh dan nek gak komanan bus sing iki aku kudu ngenteni setengah jam maneh. Akhire aku cepet-cepetan mlayu nang Halte cek komanan bis arah Blok M. Tapi buru ae aku tutuk Halte, bus sing kate tak tumpaki wes nutup pintu dan langsung mlaku. Aku langsung melongo soale ketinggalan bus, dan saiki aku kudu ngenteni setengah jam ngkas.


Wong sing wedi kelelep kui mesthi ora iso renang. Sak ben dheweke delok banyu utowo kolom sing jero, dheweke dadi luwih ngati-ati soale wedi jegur. Supoyo awak dhewe ora wedi kelelep, ono sing iso awak dheweke lakoke. Sing kesiji, yen ora pengen kelelep kui, awak dhewe mesthi kudu iso renang. Yen wis iso renang, tak jamin awak dhewe ora bakal kelelep. Nanging ben iso renang kui, awak dhewe iso jaluk koncone dhewe ngajari. Seko kolam sing cetek disik lan suwe-suwe neng kolam sing luwih jero. Awak dhewe kudu sinau nyelen dikancani karo wong liya. Yen awak dhewe nganggo koco moto renang kui uga bakal luwih ngebantu pas awak dhewe sinau nyelem.


Pas aku lan konco-koncoku kuliah kui, awak dhewe kerep nyilih buku neng perpustakaan. Soale buku-buku sing awak dhewe butuhke kui ora gampang ditemuke neng toko-toko buku. Beberapa buku woconanane awak dhewe akeh sing buku lawas sing wis ora diterbitke meneh. Yen misale ono sing ngedol, bukune kui mesthi larang banget. Makane kui, awak dhewe dadi kerep nyilih buku neng perpursaktaan kampus. Nanging pas kui aku tau ngebalike buku sing kondisine sing wis rusak. Koncoku nyilih buku sing tak silih seko perpustakaan. Timbangane ribet dadak balike neng perpustakaan disik, mending langsung tak silihke. Nanging pas arep dibalike kui, bukune wis teleh. Koncoku ora sengojo numpahke ombe neng bukune. Aku wis wedi pas kui. Aku wedi diseneni lan dikon ganti buku sing rusak kui.


Jenenge arek cilik, pasti sek kerep-kerepe dolan nang njobo. Onok siji kejadian ndek ndi aku sepedoan ambek koncoku keliling perumahan. Moro-moro onok motor sing nyenggol aku dan marai aku tibo dan nyungsep nang njero got. Aku wes mbengok celuk-celuk koncoku, cuma koncoku gak ndang teko. Sikilku rasane kemeng banget, koyoke sih onok sing kecekluk. Aku mek isok bengok bengok tolong, sopo eruh onok wong sing lewat. Moro-moro onok curut guede muncul nang cedekku. Aku wes keweden soale curute gede banget. Curut iku tambah suwe tambah nyedek dan moco nyokot driji sikilku Aku langsung mbuengok buanter sampe akhire onok wong sing lewat akhire aku isok metu teko got iku. Mulai teko iku aku wedi banget ambek sing jenenge curut dan sejenise. Mek lewat tok ae aku isok sampe bengok saking wedine.


Pas cilik, aku kerep numpak sepur. Cilikanku kui kerep banget numpak sepur kelas eksekutif. Disik gerbong kui gerbong sing paling mewah. Neng duwure iso delok TV. Senadyan, saluran TVne kui dudu saluran sing koyo biasane, nanging lumayan tetep iso dadi hiburan selama perjalanan. Acara sing paling sering diputer kui LOL utowo Laugh Out Loud. Kui isine acara usil sing garapi utow nge-prank wong-wong neng panggon umum. Acara kui marake aku ngakak. Delok rupo wong kaget kui nyenengke banget. Wong sing dakageti kui mung mlongo. Lambene kebukak lebar banget. Dheweke bingung karo kahanan sing dheweke alami pas kui. Acara kui diputer neng sepur tekan ping 3.


Nalika lagi mlaku-mlaku santai ana Taman Kota, wektu kuwi dinane minggu wayahe esuk. Pancen ora ana acara kang mligi ana kana, nanging adate kahanan kaya mangkono padha ngarani car free day. Seka kadohan aku weruh sarombongan cah nom lagek padha lungguhan leren ana ngisor wit randhu. Ora let suwe, salah siji seka bocah mau katon dhoyong banjur ngglethak mlumah, kanca liyane ya katon panik. Ana kang mlayu golek banyu, ana kang mlayu jupuk lenga putih, ana kang katon lagi nyoba menehi nafas buatan, saperangan liyane katon ngepeti wong kang mlumah mau. Aku nyerak kareben ngandhani rombongan mau yen butuh bantuan ambulans aku bisa ngewangi nelpunke. Lagek arep kandha, dumadakan krungu swara "yak, cukup, mari bersiap untuk berkumpul lagi". Lah jebulane ana guru ing sandhing wit randhu mau kang lagi njupuk fotone bocah-bocah mau. Wooo lha jebulane kuwi mau padha latihan pertolongan pada orang pingsan. Tiwasno atiku melu mak tratap.


Kabeh wong nag penggaweane disebet wong yo mesti mangkel campur srengen. Opo maneh nag penggawean iku asline wes ono omongan moro-moro dikehno wong liyo soale ono seduluran utowo kenal ambek wong kenemaeng. Sing asline garai wong mangkel maeng iku ora perkoro penggaweane tapi polahe kepercoyoan utowo omongan sing wes janji utowo sing wes nyaweni ate dikongkon garap tibake kok tambah oleh disebet wong liyo. Nginiki sing garai ngamuk iku opo maneh nag ora ono alasan sing pas utowo sing ora masuk akal, yo tambah garai geger,iso-iso padu. Mangkane nag iso kepercoyoan iku maeng dijogo ojo sampek marakno perkoro sing koyok ngeneki.


Yaopo perasaanmu nek gak sengojo ketemu karo konco lawasmu? Sing jelas pasti kaget sih, soale kan ketemu ndek situasi sing gak direncanakno. Tapi perasaan selanjute iku sing nentukno. Onok emosi sing macem-macem sing dirasakno, tapi sebagian akeh kebagie iku dadi loro, yaiku seneng utowo males. Perasaan seneng iku mau nek semisal ketemune iku karo konco lawas sing cedek banget dan wes akrab pol. Nek atek onok perasaan males, berarti ketemune iku karo konco lawas sing mbiyen dadi mungsu. Dadi pertemuan ambek konco lawas iku gak isok langsung dikondo bakal seneng, soale jenis konco lawas sing tau ketemu ambek awak dewe iku nduwe hubungan sing macem-macem ambek awak dewe.


Yen ono wong sing lagi lara, koyo flu lan watuk misale, awak dhewe iso ngeroso jijik. Awak dhewe ora gelem yen penyakite kui nular neng awak dhewe. Utowo mung awak dhewe ora kepengen umbele dheweke nempel neng kelambine awak dhewe. Supoyo awak dhewe iso cerak neng jejere wong sing lara kui tanpa ngeroso jijik, ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe iso nganggo masker yen lagi ono neng cerake. Sing keloro, awak dhewe iso nyepake tisu supoyo wonge kui gampang sisi pas umbele metu. Sing ketelu, bar awak dhewe neng ono cerake dheweke, awak dhewe iso langsung cuci tangan nganggo sabun.


Masyarakat saiki kudune wis ora wedi yen ngadepi kasus kecelakaan. Kasat Lantas Polres Luwu Utara, Akp Mustari, ngewenehi pitutur ben para warga ora wedi nulungi lan dadi saksi kecelakaan amarga saksi kuwi penting kanggo tindakan hukum sing luwih adil, apa maneh yen kecelakaan kuwi ana korbane. Yen ana kecelakaan, korban kudu oleh panggonan sing aman ben polisi lan uga paramedis bisa ngewenehi tindakan kanthi bener lan ora marai keributan. Sak durunge ngewenehi pitulungan, kudu dicek, korban isih sadar apa ora. Yen isih urip, kudu diwenehi tandha ning sirah utawa panggonan sing bisa didelok. Banjur saksi iki bisa nerangke apa wae sing ana ning lapangan.


Arek cilik iku paling seneng nek entuk penghargaan dalam bentuk opo ae. Mulai teko kono, awakmu isok nyiasati gawe ngelatih sifat karo sikape arek cilik ben dadi wong sing apik. Terutama gawe awakmu sing dadi guru nang TK. Awakmu isok nyiapno bentuk penghargaan sing macem-macem. Siji, siapno sembarang kalir jenis jajan sing bungkus cilik-cilik. Arek cilik gak onok sing gak seneng jajan, dadi proses e isok efektif. Loro, gawe stiker khusus. Dadi ben awakmu nempelno stiker nang klambine arek cilik iku, awakmu yo ngomong nek iki lho contohe arek hebat, buktine nduwe stiker teko guru. Nek wes ngono, jiwa kompetitif e arek cilik bakal membara dan mereka pun bakal berlomba-lomba nglakoni kebaikan cek isok entuk stiker iku.


Ono pirang-pirang perkoro sing garai wong iku wedi nag pas ditodong karo senjata. Contone wong iku ancene wedinan utowo ancene ora kendel ngadepe perkoro sing ancene ngancem uripe, terus wong iku kuwatir nag blaeno keselametane awake, terus kadang ono wong sing diancem terus keweden polahe ono wong sing ancene dadi korban nang perkoro iku, mari ngunu kadang sing diwedeni iku ora ancemane tapi senjata utowo alat sing ancene digowo ambek wong iku. Nah alat iku maeng ancene temen-temen iso marakno wong kelangan nyowone ambek iso dadekno wong iku mati. Mangkane kabeh wong nag diancene mesti keweden polahe ancene senjata sing digawe ancene blaeno.


Miturut ahli, yaiku Johnson, perselingkuhan iki tindakan sing dirasakake utawa dialami lan dadi simbole pengkhianatan sing marai lara ning kabeh pihak uga bisa nggores rasa percaya sing ana ning hubungan. Perselingkuhan iki bisa dibaleni amarga wong sing seneng selingkuhan lan ora keruhan, nduwe peluang luwih gedhe kanggo mbaleni. Apa maneh duwe pasangan sing komunikasine ora apik, gampang nesu, uga pasangan sing ora mapan. Kamangka kuwi, kanggo ngindari perselingkuhan yaiku ngedhekake rasa sukur amarga ditrima. Kaping pindhone yaiku akeh komunikasi lan sing paling penting yaiku sak durunge rabi, kudu kuat mental lan mapan ben ora ana potensi selingkuh sing bisa ngrusak.


Salah siji awak dhewe ora gelem jajal-jajal perkoro sing anyer neng gawean kui mergo awak dhewe wedi diseneni. Awak dhewe wedi yen awak dhewe kanthi sengojo ngide kui ora ngasilke hal sing luwih apik seko opo sing wis ono. Awak dhewe wedi yen idene kui bakal marake kerjone wong-wong podo tambah repot lan hasile luwih elek. Nanging, awak dhewe ora usah wedi diseneni. Ide-ide anyar kui duwe kemungkinan salah nanging iso wae kui ngasilke hasil sing adoh luwih apik seko sing kabeh wong bayangke. Yen awak dhewe ora ngelakoke ide kui mung mergo wedi diseneni, awak dhewe ora bakal ngerti hasile bakal koyo opo. Iso wae mergo kui kariere dhewe dadi luwih apik. Yen misale kui salah, yo ora masalah. Wong kui ora ono sing sempurna.


Ning panggonan umum, sering banget kisinan amarga ketemu wong sing klambine padha. Kamangka, akeh merek larang ning dunya iki sing nggawe klambi edisi sing terbatas lan ora kabeh bisa tuku klambi iki. Salah siji sing nggawe merek klambi terbatas iki yaiku Gucci. Gucci iki salah siji merek klambi sing diproduksi ning Italia taun 1921. Gucci sing pertama nduweni iki yaiku multimilyuner Jerilos. Gucci iki nggawe butik ning akeh wilayah ning manca negara. Gucci mesti nggawe produk sing ana ciri khas yaiku desain sing mewah lan uga ngejak para selebriti. Amarga regane sing larang, kemungkinan ketemu wong sing nganggo klambi Gucci asli ning panggonan umum iki cilik banget.


Koncoku wingi tau cerita nag ulan wingi pas deke dolan nang Magelang, deke iku tau kenek idune wong sing ngawur nag idu. Dah deke kenek idune wonge iku pas deke iku pososisine sepedaan nang gurinen wonge. Mari ngunu deke iku langsung buanter ambek ngamok terus miso-miso nang wonge polahe oleh idu ngawur nang dalan. Terus bocahe mari ngamuk-ngamuk maeng terus mandek nang dalan terus tuku banyu gawe ngerisiki idune wong iku maeng. Jarene bocahe idune ambune orak enak terus ora iso ilang-ilang sampek gilani. Nag delok glagate bocahe cerito perkoro iku maeng deke koyoke jijike pol ambek iku maeng. Mangkane yo lumrah nag deke sampek ngamuk nang wong sing idu maeng.


PHK uga bisa dadi salah sawijine kesempatan sing bisa mbuka peluang-peluang liyane. Salah sawijine nyadarake yen menungsa bisa usaha dhewe mulai saka mbuka usaha tani, ternak, lan bisa dodolan. PHK iki pancen masalah gedhe nanging PHK iki bisa ngewenehi waktu kanggo berbenah. Salah sijine yaiku sinau saka lingkungan. Kanca-kanca iki bisa sinau babakan mbuka tambak iwak lan ternak saka petani uga saka internet lan duwe waktu sing luwih akeh kanggo praktik. Pokoke aja nganti PHK iki ndadekake halangan kanggo makarya lan nyambut gawe ing kesempatan liya. Yen wis gedhe usahane, kari saiki pasrah lan ndunga marang Gusti lan percaya rencanane Gusti.


Nek wes kadung ketemu karo konco lawas iku ancen dadi lali kabehane. Salah siji hal sing mesti lali padahal iku penting, yaiku njaluk kontake konco lawas mau. Istilahe awak dewe ketemu konco lawas mau kan niate gawe nyambung maneh tali pertemanan sing sempet putus. Lah nek gak nduwe kontake, yaopo isok terus njalin tali pertemanan iku mau kan ya. Nek nduwe kontake, kan kedepane awak dewe isok ngubungi konco lawas iku mau ben isok ketemu maneh ndek kesempatan liyane. Dadi gawe awakmu sing ketemu karo konco lawas sing wes lost contact, ojok lali njaluk kontake cek hubungan pertemanane isok nyambung terus.


Nag srengen nang petugas saiki wes dianggep perkoro biasa soale mikire wong nag deke iku sing wes bener terus petugase sing salah. Aslien sing koyok ngunuku iku yo ora tepak soale petugas yo wes dianjurno ambek kantore kanggo ngeladeni wong sing teko nang kantore sak apike. Tapi kadang wong sing moro terus petok ambek petugase yo ono ae sing ngamuk-ngamuk polahe ono sing ora tepak. Sak jane ngamuk ngunuku yo ora apek, masalahe nag ngamuk yo durung karoan iso ngarekno masalahe. Sing tepok yo kudu dirundingno sak enake tanpo kudu srengen utowo ngamuk-ngamuk nang petugas sing ora ngerti sing dipermasahno iku opo.


Akeh wong sing ana ing donya iki ngalami panggon sing nindakake dheweke ora adil. Salah sijine tuladhane ana ing panggon nyambut gawe. Akeh bos utawa kanca sing kadang nakalan lan pancen sengaja kaya ngono. Cara supaya bisa ngadepi babagan sing ora adil iku nomer siji, kudu ngerti apa masalahe. Kira-kira apa sing nggarai kene ditindak ora adil karo bos utawa kancane kene. Nomer loro, jajal kanggo ngatur emosi dhisik. Ora langsung muring-muring lan purik nanging kudu dipikir karo pikiran sing adhem. Nomer telu, ngewenehi kritik sing bisa mbangun lan tete ngelakoni tindakan kaya biasa nanging kudu terbaik. Sing terakhir yen isih ditindak ora adil bisa pindah panggon nyambut gawe wae.


Munggah kanggo tampil ing panggung ora mesti dadi samubarang sing disenengi karo wong liya. Kadhang munggah ing panggung dadi samubarang sing paling diwedeni. Saengga bisa nggarai wong iku ora fokus lan akhire ngelakoni kesalahan kayata misal lali naskah nalika pidhato, lali gerakan nalika nari, lali meh ngapa nalika wis ana ing ndukur lan liyan-liyane. Yen wis kaya ngono bakalan dadi pengalaman sing paling elek kanggo awake dhewe. Supaya ora dadi pengalaman sing elek nalika tampil ing panggung bisa nggawe cara iki, kaping siji yakin yen bakal bisa. Nomer loro, anggep wae wong-wong sing ndelok iku kaya suket alias kaya ora ana wong supaya ora grogi. Sing terakhir aja lali kanggo latian sing tenanan supaya penampilane bisa maksimal.


Ning Jogja, wis mulai akeh tumindak sing bisa marai kecelakaan lan bonyok, yaiku klitih. Ora mung nggo gaman sing landhep, klitih iki uga kadhang bentuke nggebuki wong sing ora dikenal. Klitih iki biasane tradisi saka geng ning Jogja kanggo nduduhake kekuatan lan kekuasaan marang sawijining daerah. Nanging kanggo ngadepi klitih sing diperlukake yaiku rasa wani. Usahakake yen lunga bengi ngelewati dalan protokol uga dalan sing rame ben yen ana serangan, akeh wong kang nulungi. Kanggo ngatasi lan jaga-jaga, yaiku sinau bela diri apa wae lan kudu ngelatih reflek saka tangan lan sikil. Sing paling penting yaiku kudu wani lan luwih kereng tinimbang sing nglitih.


Panganan sing endut iku ancene ono sing nemen yo ono sing biasa ora sampek jemberi. Nah sing biasane dadekno wong sing sampek jember mergo panganan iku maeng endut, yo polahe endute iku ora karoan sampek ora ketok wujute utowo bentuke panganan iku maeng piye. Mangkane endute panganan sing koyok ngunuku maeng sing marakno wong akeh sing jember ambek panganan iku maeng. Akeh wong sing isek seneng ambek ora jember ambek pangan iku maeng mergo endute iku isek kenek diresiki, nak ancene wong iku maeng endut saitik terus isek kenek diresiki kok deke iku gilo artine deke iku ora pantas kanggo urip sing opo onone polahe sifate sing ngaleme megilan.


Ulan wingi pas aku dolan nang gone koncoku sing gawe bimbel (bimbingan belajar) sing ono nang kampung inggris. Aku dikongkon dadi motivator sing isine iso nguwehi utowo bangkitno semangate bocah-bocah sing tau sedeh polahe ditolak mlebu nang universitas sing dikarepno. Mari ngunu aku ngomong nang koncoku, opo aku pantes ngewei semangat kanggo bocah-bocah iki, padal aku dewe isek bingung mikirno carane urip sing pantes gawe sangu urip nang dunyo. Mari ngunu koncoku mok jawab "sing garai pantes awakmu dadi motivator kanggo bocah-bocah iku ora awakmu, tapi wong liyo sing ngarani awakmu iku pantes". Mari ngunu aku maju ambek ngewei semangat nang bocah-bocah sing ate test.


Minggu wingi budhe sing neng Lempuyangan mlebu rumah sakit. Jarane budheku keno gejala penyumbatan getih neng uteke. Untune, pakdeku langsung gowo budhe neng rumah sakit. Soale, yen telat budheku iso keno stroke. Aku lagi iso niliki budheku sesok sorene bar mlebu rumah sakit. Pas tekan kono, Allhamdulillah, budheku wis rodo penakan jarane. Senadyan durung iso gerak akeh, nanging budhe isih keteok seger awake. Malah budheku isih iso guyon lan guyu neng rumah sakit. Budheku mung sambat yen infus sing dipasang kui kurang pas, dadi ngeroso lara yen tangane digerake utowo pas lagi disuntik obat. Seko kui, budhe rada wedi pas sak ben arep disuntik.


Kabeh wong kui mesthi pernah ngelakoke doso. Soale, menungso kui pancen panggone gawe kesalahan. Aku uga wong sing ora luput karo doso utowo kesalahan kui. Mungkin, sebagai anak doso sing paling gedhe sing pernah tak lakoke kui, ora patuh lan taat marang wong tuwo. Aku uga ora arang gawe wong tuwa sedih tekan nangis. Yen tak pikir-pikir, iki doso sing ora sepele. Aku wis tau jaluk ngapura karo wong tuwoku lan dheweke uga wis ngemaafke. Nanggin, aku kerep banget baline kesalahan sing podo. Aku kerep banget ngomong sing ora ilok neng wong tuwaku lan ora ngewangi garapane. Aku ngeroso wedi terus pas ngebayangke doso-doso iki.


Aku tau ngalami perkoro sing ancene iso diarani pengalaman sing ngisin-ngisini wong. Nah perkoro iku maeng kedaden pas aku mlebu nang jero kelas, terus moro-moro aku iku diwedeni ambek bocah-bocah nag nang jero tasku iku diwei karo sing jenenge ulo. Nah pas iku ono gurune sing bareng mlebu ambek aku nang jero kelas. Pas gurune maeng ngongkon ngumpulno PR, aku langsung buka tas terus berok-berok mergo saking wedine ambek ulo getokan maeng. Nah gurune langsung moro nang gonanku ambek delok opo sing ono nang jero tasku maeng. Pas didelok tibake uloh-ulohan. Nah aku yo isin lah mosok ambek ulo getokan wedi, terus bocah-bocah yo guyu rame sak kelas.


Layanan sing paling nyiksa perekonomian ning Indonesia lan paling akeh dadi masalah yaiku layanan pay later. Layanan iki padha karo blanja nanging ngutang lan dibayarake dhisik. Layanan iki kanggo wong sing awam lan tertib mbayar bakale gampang lang ora ana beban. Nanging kanggo wong sing ora tertib iki bisa dadi beban lan uga bisa dadi kebiasaan sing ngerugikake wong akeh amarga pay later iki bisa nyilih identitas wong lan nggawe alamat penagihan fiktif ben ora sering ditagih. Kamangka, wong sing nduwe utang marang pay later iki bisa ilang sak wayah-wayah amarga isin lan wedi ditagih. Babagan iki bisa marai rugi wong akeh lan uga bisa ngerusak identitas ning OJK.


Ning istilah hukum, ana sing jenenge perjanjian pranikah. Perjanjian pranikah yaiku perjanjian sing digawe karo pasangan sak durunge sah dadi bojone. Perjanjian iki ning agama islam hukume mubah utawa oleh. Perjanjian iki duwe manfaat akeh, yaiku bisa misahake dunya bebojoan utawa harta gono-gini, ngindarake saka KDRT, njamin warisan kanggo anak, lan liyan-liyane. Perjanjian iki uga sah ning mata hukum lan konsekuensine gedhe, yaiku salah sawijine yen ngelanggar bisa pegat, tergantung karo perjanjian apa sing disepakati. Dasar hukume perjanjian pranikah yaiku Pasal 29 ayat 1 UU No. 1 Tahun 1974. Perjanjian iki uga dilaksanakake ning ngarep notaris kaya kepentingan hukup liyane.


Pengalaman paling menyenangkan iku isok terjadi teko hal-hal sing sederhana. Salah sijine sing tau tak alami iku nggawe resep panganan enak dan murah meriah. Aku iseng nyoba pas kentekan bahan masakan nang kos, dan ternyata berhasil. Resep iki tak jenengi spageti sarden. Carane gampang. Siapno mentego, bawang putih, siji kaleng cilik sarden, ndhog sak butir, gulo uyah mrico secukupe, spageti kering, karo banyu. Pertama, tumis bawang putih sing wes dicacah nganggo mentego sampe wangi. Mbari ngono lebokno ndhog terus diorak arik. Nek wes mateng, tuang banyu secukupe dan enteni sampe umep. Nek wes umep, lebokno spageti dan masak sampe al dente. Nek banyune wes ngresep kabeh, tuangno sarden mau dan diudek sampe roto. Tambahi uyah, gulo, karo mrico sesuai selera. Nek wes wangi, pateni kompor. Spageti sarden siap disajikan.


Urip dhewekan kui pancen angel. Nanging dudu ora ono gunane. Pas awak dhewe urip dhewekan kui awak dhewe sinau kanggo urip mandiri. Ora ono sing ngeladeni kebutuhan lan kepinginan awak dhewe pas dhewekan. Awak dhewe kudu mikir sing tenanan piye carane bertahan urip dhewekan. Mungkin awale bakal mumet dhewe, nanging kui dudu perkoro sing ora mungkin dirampungke. Urip dhewekan kui ogo iso gawe awak dhewe cepet berpikir dewasa. Yen kekerpen dimanja kui, awak dhewe sok ngeroso koyo cah cilik terus. Senadyan, umur makin gede kui duwe tanggung jawab sing luwih gede. Sak piro wae usahane dhewe kanggo ngindar seko tanggung jawab kui, awak dhewe neng akhire tetep bakal ketemu. Urip dhewekan kui iso ngelatih awak dhewe tanggung jawab.


Ana kedadean ing daerah Sidoarjo sing jarene nemu harta karun. Kedadean iku ana ing desa Patihan, Tulangan. Ana wong sing ngaku nemu dhuwite kerajaan Majapahit jaman biyen. Wonge ngeduk lemah lan kaget tibakna ana kantong warna ireng lan ps dibuka isine dhuwit koin jaman Majapahit biyen. Berita iki viral lan akhire akeh banget wong sing padha teka lan ndelok kepiye wujude dhuwit Majapahit jaman biyen. Sawise iku, pihak museum teka lan akhire njupuk dhuwit iki kanggo diamanke ana ing museum supaya ora malah dijupuk karo wong sing ora duwe tanggung jawab misale dicolong lan didol maneh kanthi rega sing larang banget.


Aku tau tinggal neng Bogor disik. Aku isih umur 10 taunan pas kui. Disik, aku lan konco-koncoku duwe gojekan yen wong Jakarta kui wedi yen Bogor banjir. Pas kui, aku ming guyu wae mergo sing liyane guyu. Nanging pas wis gedhe iki, aku lagi sadar. Guyonanku karo konco-koncoku biyen kui ono benere.Soale seko kondisi geografise, Bogor kui posisi luwih duwur timbangane Jakarta. Bogor kui ono neng Gunung senadyan Jakarta kui ono neng pantai. Dadi cetho banget bedone. Bayangke wae yen Bogor kui Banjir sitik, sak mata kaki wae. Jakarta kui mesthi wis kerendem karo banyu. Kui ono benere nanging yen bener-bener kedadean kok ketoke ngeri banget.


Yen awak dhewe diseneni karo wong liyo kui ora kudu artine wong kui mangkel utowo kesel karo awak dhewe, iso wae wong kui nyeneni awak dhewe mergo dheweke sayang. Wong kui ngerti yen opo sing awak dhewe lakoke kui salah. Dheweke ora kepengen tingkah sing ala kui ono terus neng awake awak dhewe, dadine dheweke pengen ngandani. Sebenere, yen arep ngandani kui iso wae kanggo coro sing alus. Nanging iso wae yen awak dhewe diandani alon-alon kanggo coro sing alus, awak dhewe ora ngerungoke utowo ngeluwehke opo sing diomongi karo wonge mau. Dhewek mung kepengen awak dhewe kui sadar opo keselahane dhewe, dudu kepengen ngelarani ati.


Lotre sing uga dadi hiburan yaiku lotre sing ana ning Spanyol wayah natal. Lotre iki hadiahe gedhe banget, yaiku total kanthi triliyunan. Lotre iki arane El Gordo. Para warga wiwit saka cah enom kanthi wong tuwa nyetorake identitas ning kantor panitia lotre iki ben oleh nomer sing diundi pas wayah natal. Nomor sing metu iki bakal diumumake ning TV lan uga dirayakake ning dalan kanggo bentuk kemeriahan wayah natal lan sukur marang Gusti. Banjur hadiah sing diolehake iki mau uga disisihake dadi sumbangan marang dinas, panti asuhan, panti jompo, lan dinas kesehatan miturut isu apa sing lagi rame kaya ning taun 2021 hadiah undiane disumbangke marang wong sing kelangan gaweyan amarga corona.


Pas akhir semester koncoku diwei hadia ambek pacare. Bocahe yo jumbul oleh hadiah koyok ngunu. Hadiae iku arloji merek sing teko swiss tapi ora sing larang regane. Terus arlojine iku yo ono lampune ambek ono dino nang jeroni layare maeng. Sak liyane iku yo anti air barang, dadi nag ono udan ora bakal mati. Terus sing garai barang iku nyenengno koncoku yaiku regane. Masio iku ora sepiro larang tapi sing paling murah iku isek 300 ewuan. Terus yo ono buku garansi resmi teko tokone barang. Warnai iku yo apik ijone koyok ijone seragame tentara. Mari ngerti nag hadiahe maeng apike ngunu koncoku langsung budal nang omahe pacare.


Wong sing urip dhewe kui bakal ngerasake persaan-persaan sing ora enak. Opo meneh kui pengalamane dee urip dhewekan sing pertama kali. Wong sing dhewekan kui bakal ngerasake kosong neng atine. Ora ono konco utowo anggota keluarga sing iso dijak omong. Ora ono swara-swara sing ngebrebeki kupinge. Wong kui uga bakal ngerasake rasa ora berdaya. Disik yen pegen opo-opo enek sing iso ngewangi. Nanging pas urip dhewe kui, kabeh kebutuhan kudu dicepake dhewe. Urip dhewekan kui bakal munculke rasa khawatir. Dee bakal ngeroso cemas lan ragu karo awak dhewe iso jalani urip dhewekan opo ora. Dee wedi yen pas urip dhewekan kui uripe bakal berantakan.


Yen lagi ana ning manca negara, babagan sing kudu digatekake yaiku babagan toilet sing dinggo. Ning manca negara, wis jarang banget toilet sing uniseks. Yen ana ning panggonan umum, sing butuh didelok yaiku tetenger sing ana ning toilet amarga toilet ning manca negara kuwi macem-macem banget fungsine. Ana toiet kanggo lanang, wedhok, uniseks, ibu lan anak, uga ana toilet kanggo disabilitas. Aja kanthi salah mlebu lan dadi isin. Ora salah yen takon wong sing wis rampung utawa arep mlebu menyang toilet ben ora salah. Banjur yen wis bener, diiling-iling panggonane, jaga-jaga yen bakale mampir ning panggonan kuwi maneh lan mlebu menyang jedhinge maneh.


Panganan sing rusuh iku marakno dadi sumber sembarang kalir penyakit. Panganan sing tujuan awale gawe asupan energi, malah dadi bersifat racun gawe awak. Mergo iku, awak dewe iku kudu njogo keresikan panganan ben kehindar teko sembarang kalir penyakit. Panganan sing resik iku bakal isok ningkatno kekebalan tubuhe awak dewe dan marakno awak dewe tambah sehat. Onok limang cara sing isok dilakoni gawe njogo keresikan panganan. Siji, wisuh tangan nganggo sabun sak durunge nyentuh panganan. Loro, umbah buah ambek sayur sak durunge diolah. Telu, pisahno panganan sing gampang kecemar bakteri karo virus. Papat, masak nang suhu sing tepak. Terakhir, simpen panganan nang kulkas.


Kebiasaan mangan sing ana ning Indonesia karo manca negara kuwi ora bisa lagsung dipadhakake. Perbedaan iki ada pengaruhe saka budhaya lan uga sumber daya alam lan keyakinan. Salah siji sing sering ana konflik babagan cocok lan ora cocok yaiku sashimi. Sashimi iki jenis panganan saka Jepang sing digawe saka irisan iwak mentah. Iwak iki bisa saka tuna lan uga iwak mentah liyane. Sing marai bedha yaiku respon masyarakat sing macem-macem. Ana sing ngomong seneng, ana sing ora. Nanging ya ana sing dipaksakake padahal ya jijik uga pengen muntah pas mangan sashimi. Kamangka, sashimi iki sajane ya adaptasi saka penganan Jepang lan ora salah yen wong Indonesia iki ana sing ora cocok.


Onok salah siji panganan busuk sing dadi favorit e akeh uwong, yaiku tape. Salah siji tape sing paling akeh disenengi wong Indonesia iku tape singkong. Sak durunge nggawe, siapno rong kilo singkong ambek rong keping ragi tape. Cara nggawe tape singkong iku ngene. Siji, pilih singkong sing kualitase apik. Loro, kupas resik singkong, terus ketoki sekitar 5—10 cm, mbari ngono diumbah. Telu, kukus singkong mau sampe mateng sekitar 20 menitan. Nek wes mateng, angkat. Papat, alusno ragi tape. Limo, siapno wadah tertutup. Terus taburno ragi tempe mau nang alas wadah. Enem, toto singkong nang nduwure, terus taburi maneh nganggo ragi tempe nang nduwur singkonge. Mbari ngono tutup rapet wadahe. Pitu, jarno singkong iku mau terfermentasi selama 2—3 dinoan. Wolu, nek wes 2—3 dino, cek en tapene wes dadi ta durung. Tingkat keasamane isok dipasno karo selera. Tambah suwe ditutup, biasane tambah asem. Terakhir, nek wes dadi, simpen tape nang kulkas.


Rudi lagi nggrantes amarga ora lulus SNMPTN utawa perguruan tingg jalur undangan. Rudi wis nyiyapake kabeh kebutuhan kuliah kaya rapot, surat keterangan prestasi, lan sapanunggale. Nanging pancen SNMPTN iki ora ngerti piye cara seleksine, Rudi pasrah lan saiki ketolak. Nanging Rudi ora patah semangat amarga isih ana SBMPTN. Bar kuwi, Rudi langsung sinau lan sering-sering latihan soal amarga Rudi pengen mlebu kampus inceran sing diimpekake. Rudi sinau kabeh soal kaya matematika, bahasa, lan ilmu-ilmu alam. Pas arep tes, Rudi uga akeh istirahat amarga Rudi pengen luwih konsentrasi pas nggarap soal. Kamangka Rudi bisa lolos ujian lan mlebu kampus sing dikarepake.


Senajan Elizh isih umur 20, nanging akeh wong sing ngira Elizh wis duwe anak 2. Amarga awake Elizh gedhe banget. Sakjane dheweke ngamuk lan muring-muring banget yen ana sing ngilokna babagan awake. Wong kabeh ora ana sing ngewenehi mangan kok malah ngilok-ngilokna. Dhuwure Elizh mung 150 senti, bobote kurang luwih 75 kilo. Yen mlaku pancen ketok ginuk-ginuk. Raine uga bunder ser. Nanging iki wis lumayan tinimbang jaman sekolah biyen. Biyen bobote Elizh ana ing angka 90 kilo. Elizh yen mlaku kaya kabotan awake dhewe. Pipine kaya nublek saking gedhene. Mripate dadi ketok tambah sipit amarga ketutupan pipi. Nanging Elizh tetep syukur marang Gusti amarga isih seger waras.


Wingi aku lunga menyang Bandung amarga ana cuti dawa ning akhir minggu iki. Aku lunga menyang Bandung karo kanca-kanca kantorku. Ana sing nggawa mobil lan awak dhewe kabeh budhal saka Jakarta. Uga ana sing nggawa cemilan lan panganan ben ora kerasa bosen ning dalan. Nanging sing ora disangka yaiku ana masalah yaiku malah macet ning tengah dalan. Masalah iki lali ora keprediksi amarga ora kepikiran yen kabeh mobil bakal lunga nang Bandung. Kamangka ning mobil aku lan kancaku dadi bosen lan isine mung muring-muring amarga macet. Amarga sikile pegel, kancaku uga njaluk ijolke sapa sing arep nyetir saking kesele saka jakarta.


Mungkin, sebagian seko awak dhewe seneng banget delok konten-konten utowo video-video prank neng Youtube lan media sosial sing liyane. Awak dhewe sok ngeroso prank kui geget-gegeti lan ora mesthi lucu kanggo ditonton. Alasane awak dhewe iso ngeroso kui werno-werno. Sing kesiji, jenis prank kui wis kerep digawe. Awak dhewe dadi bosen delok formula sing podo. Sing keloro ku pranke kui ora kekonsep. Prank sing konsepe ora cetho, wong dadi iso luwih gampang nebak neng endi arahe prank iki. Sing ketelu, pelakon utowo aktor sing ngepranke kui ora bener. Aktore ora ngeyakinke awak dhewe yen kondisi kui lagi bener-bener kedaden. Sing luwih parah yen lakone kui gampang guyu.


Kanca kerja iku dadi wong sing paling krusial. Yen kanca kerjane kene iki suportif, bakalan nggawe kerjane kene luwih enteng. Nanging sak walike yen kanca kerjane kene malah duweni niat elek kanggo ngelugurna kene, iku sing bahaya. Kene pancen ora oleh suudzon utawa duweni prasangka elek, nanging kene kudu tetep waspada karo kanca kerjane kene. Akeh banget contoh kanca kerja sing malah ngelugurna kancane dewe lan garai kancane dipecat. Awale bisane mung njaluk penggawean sing gampang nanging suwi-suwi bakalan ngelunjak banget lan akhire ngelugurna kene. Mula yen wis ana tandha-tandha kancane kene ora bener, kudu cepet-cepet ditegesi utawa ditegur supaya ora nganti keblablasan.


Nek wes musim udan, onok siji sing diwedekno karo Budi, yaiku omahe kebanjiren. Soale kan omahe iku cedek karo Bengawan Solo sing rawan pol gawe luapan sing marakno banjir. Nek wes ngono, de’e pasti milih gawe ngamano barang-barange luwe awal, timbang engkok kintir pas onok banjir. Akhire diputusno de’e ngamano barang sebagian disik, soale de’e urip dewe, dadi gak bakal kuat nek langsung dicandak kabeh dewe. Sisane dilanjut sesok ae. Dadakno, sesoke pas de’e tangi turu, de’e wes midak genangan nang ngisor kasur e. De’e langsung cepet-cepet ngamano barang sisaan sing durung diamano. Untunge iku kabeh isok diselamatno, mbasio teles sitik, tapi penting gak kintir.


Kanggo wong sing duwe agama lan duwe iman, ngeroso wedi pas ngelakoke doso utowo kelakuan sing dilarang karo agama kui kudune awak dhewe ngeroso wedi. Yen misale, awak dhewe ora ngeroso wedi ono sing salah karo imane dhewe. Awak dhewe kudu delok meneh koyo piye selama iki awak dhewe ngibadah. Iso wae, awak dhewe ngibadah nanging akeh sing ora pener. Awak dhewe ngibadah mung sekadar kanggo ngerampungke kewajiban. Yen misale, awak dhewe ninggalke ibadah kui awak dhewe ora ngeroso opo-opo. Atine awak dhewe ora keroso resah lan gemeter. Awak dhewe ora ngeroso uring-uringan pas ngelalike ibadah kui. Yen awak dhewe wis ngeroso koyo ngono, ono apike awak dhewe benake meneh imane dhewe.


Gagal mlebu perguruan tinggi iki ya dialami karo calon mahasiswa sing bijine kurang apik. Penyebabe salah sijine yaiku kurang sinau lan kurang wawasan babakan soal apa wae sing dadi ujian lan materi apa wae sing kudu disinaoni. Calon mahasiwa sing gagal mlebu perguruan tinggi iki kurang bisa nggolek informasi anyar babakan ujian lan kisi-kisi uga bisa kurang latian ben ora kagok. Nanging gagale ujian sak liyane biji bisa uga persaingan sing ketat. Ya bisa wae bijine wis apik, nanging ya ana maneh sing luwih apik. Sing paling sering ya amarga nggarap soal kesusu lan ora tenang kamangka soal sing digarap salah kabeh jawabane.


Pengalaman sing paling nyenengno nang urip iku gelek kedaden nang uripe menungso. Lapooh kok gelek kedaden? soale roso seneng iki biasane metu teko pikiran sing positive ambek teko lingkungan sing positive sing ono nag lingkungane wong maeng. Pengalaman sing paling nyenengno yaiku pengalaman sing iso dadekno uwong iku duwe pikiran sing apik ambek ati sing bening. Tapi pengalaman iku asline yo kenek ae didadekno pelajaran urip ben tetep iso ngerasakno pengalaman sing paling nyenengno nang urip. Masio pengalaman iku suwe-suwe dadi pengalaman biasa, tapi asline pengalaman iku maeng iso dadekno mental ambek pikiran sing luweh siap gawe ngadepi masa sing ate teko.


Nag jareku idu iku nag teko wong liyo mesti magkelno ambek jemberi mergo ambune mesti basine megilan. Mari ngunu sing garai jember maneh yoiku teko lambene wong liyo sing ora jelas wong iku penyakiten opo ora, mari ngunu, sak liyani iku yo ono maneh yoiku wonge iku sikatan opo ora, terus gidalen opo ora, perkoro iku maeng marakno wong sing kenek idune wong liyo iku mesti jemberi megilan. Nah koncoku sing tau kenek idune wong liyo yo ngomong nak idune wong liyo iku ancene jijiki mergo iku ora jelas idune resik opo ora, terus wonge iku resikan opo ora, soale nag wonge maeng kemproh yo mesti ambune basine ora pokroh ngalah-ngalahi sampah.


Awakmu percoyo gak, nek kepribadian uwong iku isok didelok teko hal-hal sing onok nang sekitare. Salah sijine iku teko toilet nang omahe. Biasane, uwong sing toilet nang omahe resik, wong iku pasti resikan pol, rajin, dan uripe iku ketoto rapi. Jelas resikan, soale toilet e ae diresikno, opo maneh ruang sing liyane maneh. Wong iku jelas rajin, soale toilet ae diresikno, padahal gawe akeh uwong ngresikno toilet iku angel dan kadang marakno aras-arasen pol. Dan wong iku pasti uripe ketoto rapi, soale sembarangane ditoto dan diresikno karo de’e, termasuk toilet. Makane, awak dewe isok nilai kepribadiane uwong teko toilet e.


Wong urip karo wong liya sing beda suku iku sakjane kudu rukun. Pancen urip karo wong sing beda karo kene iku dadi tantangan. Wingi ing kuthaku ana wong sing gelud amarga ilok-ilokan antar suku. Ana sing ngilokna dhisik lan akhire ora padha trima. Wong sing ora trima iki kaya nyerang suku sijine ning dalan lan nggawe tawuran. Tindakan ngamuk lan muring-muring antar suku ngene iki medheni amarga bisa nggawe pecah kerukunan ana ing daerah iku. Untunge ana pamrentah sing bagian ngelumpukna suku iku supaya rundingan lan janji ora bakal ngelakoni tindakan sing nggawe rugi awake dhewe lan wong liya iki.


Yen awak dhewe delok petugas sing ngeresiki toilet umum nanging gendere bedo karo opo sing ono neng ngarep lawange, awak dhewe ora usah panik. Awak dhewe durung tentu salah mlebu toilet. Soale, ono neng beberapa hotel lan mal kui petugas sing ngereseki toilet lanang lan toilet wedhok kui ora dibedani. Wong sing ngeresiki podo. Aku ora ngerti alasene kenopo petugas sing lanang ngerisiki panggon sing lanang lan sing wedhok ngeresiki toilet wedhok. Sing penting kui, awak dhewe mastike disik logo neng ngarep lawange. Yen lambange wis sesuai karo gendere dhewe artine awak dhewe ora salah. Awak dhewe percaya diri wae mlebu toilet kui.


Pas istirahat, aku karo koncoku nang Kantin gawe mangan. Berhubung lagi sepi, awak dewe isok milih panggon favorit, yaiku nang tengah-tengah. Awak dewe kompakan podo mangan sego campur karo jus alpukat ben wareg e jangkep. Pas teko, awak dewe mangan sambil ngecewes sak karepe dewe. Pas krungu bel, awak dewe balik nang Kelas dan lunggo nang bangkune awak dewe sing ketepakan sebelahan sisan. Enak-enak ngerungokno materi, moro koncoku iku mau nyekeli pundakku kuenceng pol dan marakno aku kelaran. Moro-moro de’e muntah dan cairan e iku ngeneki mejone karo sebagian mejoku sisan. Aku sakjane meh kate mukok sisan saking jijik e, tapi kudu tetep tak tahan mbasio sek girik-girik.


Nyelengi kanggo tuku barang kuwi pancen akeh manfaate. Sak liyane ngelatih hemat, nyelengi iki ya ngelatih kesabaran kanggo tujuan sing tertentu. Celengan iki bentuke macem-macem, bisa rekening bank utawa celengan konvensional sing kaya jaman cilik. Yen celengan ning bank biyasane luwih aman lan bisa dikontrol arus mlebu lan metune dhuwit. Nanging celengan iki bisa dadi ora kekontrol amarga ana bank digital lan kredit pembayaran ning aplikasi belanja online sing tambah gampang kanggo mbayar. Pancen nyenengake tuku barang, nanging aja nganti njupuk kredit sing bisa ngurangi tabungan ning rekening. Bakal nyusahke amarga ana bunga kang gedhe sing bisa marai tambah rugi.


Pas aku ulan wingi dolan terus aku ketemu karo bocah sing biyen tau tak ulang pas ate ujian seleksi perguruan tinggi. Bocahe cerita nag dek'e mlebu perguruan tinggi nag kota gudeg. Bocah'e senenge megilan keterimo nag perguruan tinggi sing ono nag kota gudeg iku. Opo maneh nag kono kampuse termasuk paling terkenal nag indonesia. Sak liyane iku, bocahe yo cerito nek nang kono iku suasanae enak adem ayem kanggo sinau. Terus akeh panggonan sing iso gedolane pas nag budek utowo ngeluh kakean mikir. Sak liyane iku ono bocahe yo kondo nag nang kampuse yo termasuk murah soale bayare iku termasuk UKT ora perbulan dadi yo enak ora kakean bayar tarik'an.


Angin puting beliung utowo angin puyuh iku angin banter sing muter terus asale teko awan kumulonimbus. Angin puyuh iki nduwe kecepatan luwe teko 64,4 km/jam sing durasi utowo waktu kedadene 5 menit dan kedaden nang wilayah sing gak ombo. Angin puyuh iki paling sering kedaden pas musim pancaroba, opo maneh pas awan karo sore. Hal iki mergo akehe pembentukan awan kumulonimbus. Angin puyuh iki kedaden mergo onok gesekan antara arus angin sing munggah karo mudun. Onok tanda tanda nek kate onok angin puyuh. Mulai teko udara keroso sumuk ket bengi sampe isuk, kebentuk awan kumulus sing putih terus akeh lapisane, onok awan sing munjul menduwur werno abu-abu, ranting karo dahan obah banter, angin sekitar dadi adem, terus mudun udan moro-moro.


Ambu cangkem iku marakno wong maleh dadi gak pede sembarangane. Bahkan kate buka lambe ae gak pede dan isin mergo wes keambu badek e. Gawe awakmu sing ngalami iki, tenang ae. Awakmu tetep isok ngentokno cangkem sing seger dan bebas teko ambu badek iku mau. Onok carane gawe ngentokno iku kabeh. Siji, resikno untu karo ilat sing rutin nganggo sikat gigi, sak dino ping loro. Loro, rajin kumur nganggo obat mulut sing gak onok alkohole. Telu, akehno ngombe banyu putih. Papat, ngunyah permen karet sing gak onok kandungan gulone. Limo, hindari konsumsi panganan utowo ombean sing isok marakno ambu cangkem. Terakhir, ojok ngudud.


Wong Indonesia iku hampir gak onok sing jenenge ngenal tertib nang antrean. Kabeh geleme podo entok cepet dan podo gopoh kabeh. Nek wes gopoh, pasti mereka bakal nyerobot ngono ae. Iku opo’o nang Indonesia, hampir kabeh antrean iku bakal dijogo karo petugas. Tujuane iku cek antrean isok luwe tertib dan gak onok wong sing asal nyerobot ngono ae. Wong kadangan onok petugas ae wong wong koyok ngono iku sek ngeyel dan njaluk didisikno, ndaniyo nek gak onok petugase. Wong kadang ae mereka iki sampe nyogok duit akeh mek cek isok entok antrean luwe ngarep. Ironis e, hal iki dianggep biasa karo warga Indonesia ne dewe.


Dino iki Dani buru ae pindah nang omah anyare. Mergo sek buru dadi penduduk anyar, de’e akhire nyoba keliling nang daerah RT omahe ben eroh onok omah opo ae sekalian kenalan karo tonggo. Pertama de’e ketemu ambek mbah-mbah sing wes sepuh puol tapi malah urip dewean nang omahe dan gak onok sing ngeramut. Terus de’e ketemu karo pak RT ne langsung sing ketepakan omahe sek sak gang karo de’e. Terus de’e ketemu ambek tonggo liyane maneh. Enak-enak mlaku, moro de’e gak sengojo midak tali dan marakno de’e katene kesandung tapi untung gak sido. Pas didelok, dadakno iku tali sing nyambung karo taline asu. Dani kuaget lah moro onok asu guede nang ngarepe. Mergo keweden, de’e langsung mlayu ngono ae. Siale, de’e malah dikejar karo asu iku mau dan marakno de’e bengak bengok njaluk tulung saking panike. Untunge ae majikane asu iku melu ngejar sisan dan isok nangkep asune. Dani langsung ngomong suwun ping bolak balik, tapi teko jarak sing wes uadoh. Kate nyedek tapi de’e sek wedi karo asu iku mau. Untunge majikan iku mau isok maklumi.


Marah tanpa sebab iku isok dialami ambek sopo ae. Salah sijine iku wong wedok sing lagi PMS. Pasti wes familiar lah nek onok wong PMS iku ojok digoroi nek gak gelem kenek semprot e. Wong wedok sing lagi PMS iku ancen sering banget marah-marah tanpa sebab dan gak onok sing nggoroi. Hal sing marakno ngono iku mergo perubahan kadar estrogen ambek progesteron sing ngaruh nang kadar serotonin. Dadi peningkatan hormon estrogen ambek progesteron ambek mudune hormon serotonin iki sing marakno suasana ati dadi luwe sensitif dan luwe gampang gawe marah-marah. Wes ngono wong sing PMS iki sek kudu nahan rasa loro nang beberapa daerah nang awake, sing marai luwe sensitif pindo.


Pas dijak koncoku mlaku-mlaku nang alun-alun kota santri, aku moro-moro delok ono bocah sing kembar plek klambine ambek koncoku maeng. Nah pas koncoku tak elengno nag klambine maeng kembar ambek bocah iku maeng, deke moro-moro nyele jaketku terus digawe. Pas tak takoni lapo kok tambah gawe jagetku, deke mok jawab nag deke iku isin mergo klambine podo ambek bocah iku maeng. Nah tibake bocah iku maeng ancene bocah sing disenenge terus klambine iku maeng ancene klambi sing diwei karo deke, tapi bocah iku maeng wes kedisikan dirabi ambek wong liyo. Yo aku ngerti opo sing dirasakno sakliyane isin polahe ditolak, yo loro ati barang.


Kabeh wong mesti ana kecenderungan wedi karo coro amarga coro kuwi serangga sing obahe paling cepet, paling gesit lan uga ora nduwe wedi yen diuber. Coro kuwi bisa nyebabake penyakit yen ora diilangi. Coro biyasane uripe ngumpul lan uga nduwe sarang. Kanggo ngilangi coro, wong bisa nyemprotake antiserangga ning sarang coro kuwi lan nutup sarang kanthi dirasa ora ana pergerakan. Yen wis anteng, baru coro-coro kuwi dibuwang. Sak durunge turu, kabeh saluran banyu kudu ditutup. Yen ana plafon kebuka, kuwi uga bisa ditutup ben coro saka njaba omah ora melu mlebu. Panganan uga kudu ditutupi ben ora kena mambu coro.


Keno PHK kui bakal ngubah uripe wong. Ono sing dadi luwih tertantang golek cara sing kreatif ben tetep iso duwe penghasilan. Ono sing urip malah tamabah ora nggenah. Wong sing keno PHK iso ngeroso yen uripe wis ajur. Dee ora duwe kepercayaan diri kanggo ngelajutke uripe. Mergo ora duwe penghasilan meneh, dheweke ngeroso dikucilke karo wong-wong sekitare. Dee ngeroso ora berguna mergo ora iso nafkahi keluargane meneh. Dhewe dadi ora ngeroso ono gunane meneh neng keluarga lan masyarakat. Dee bakal ngeroso cemas karo masa depan neng ngarape. Masa depan dadi ketok ora cetho bagi dheweke. Dheweke wedi yen misale dee ora iso bertahan neng kondisi ekonomi sing lagi ora jelas kui.


Sing garai wong wedi nag dewean iku pirang-pirang perkoro contone yaiku wonge iku maeng ancene kulino cambur wong akeh terus ora tau dewean, wong iku maeng ancene ambek keluargane terus ambek ora tau ijenan nag nang endi-endi, terus wong iku ancene ora tau dolan adoh mangkane nag dewean mesti wedi karepe dewe, mari ngunu wong iku ancene duwe trauma sing marakno deke iku maeng wedi nag dewean. Perkoro-perkor iku maeng ancene ora enak soale mesti mentale wong sing iku maeng mesti keganggu polahe wedi karepe dewe, angger dewean kabeh iku dianggep medeni. Mangkane wong sing ngunuku iku kudu dilateh mentale ben kuat ngadepi urip dewean.


Roso seneng polahe nemokno barang sing digoleki ancene koyok-koyok nemokno emas sing pirang-pirang ton akehe. Soale biasane roso seneng koyok ngeniki iku gedene megilan opo maneh barang sidigoleki iku pas dibutuhno ambek pentinge megilan. Lah perkoro roso senenge ngunuku biasane kedaden soale wong sing nemokno maeng ancene butohe pol ambek barang sing digoleki maeng dadi pas nemokno maeng yo jelas senenge megilan. Lah senenge maeng mesti kedaden teko pikiran sing plong anbek ati sing lego soale wes nemokno barang sing digoleki. Mangkane kadang nag ono uwong nemokno barang terus guyu ambek sumringa raine iku artine wong iku maeng senenge megilan.


Akeh kompetisi utawa lomba-lomba sing bisa dieloki wayah sekolah, salah sawijine yaiku lomba paduan suara. Nanging, ning Indonesia, lomba paduan suara iki akeh banget saingane amarga kualitas paduan suara ning Indonesia iki apik, apa maneh ning kategori lagu-lagu daerah. Kategori iki sering banget oleh penghargaan ning luar negeri amarga lagu Indonesia duwe aransemen lan nada lagu sing meriah lan cocok kanggo kompetisi. Uga pelatih paduan suara ning Indonesia iki kreasine luwih bebas amarga wis akeh sing ngasilake prestasi ning luar negeri. Akeh kompetisi paduan suara ning luar negeri lan sing melu biyasane mahasiswa utawa sekolah musik amarga dana kanggo budhal ya gede lan saka kampus uga luwih gampang oleh sponsor.


Kadang, onok wong sing sakjane nduwe serangan panik tapi wedi utowo isin nek kate konsultasi nang psikiater. Biasane wong sing koyok ngono iku wedi nek dienyek ambek koncone utowo wong-wong nang sekitare. Makane de’e luwe milih gawe tuku obat penenang dewe nek pas kumat kenek serangan panik. Padahal, penggunaan obat penenang iku gak oleh asal dan kudu nganggo resep dokter. Biasane obat penenang iku nduwe dosis sing duwur. Nek misal asal ngonsumsi obat penenang, wedine engkok isok overdosis. Guduk waras, malah nambah penyakit. Dadi nek misal awakmu butuh berobat, mending langsung nang psikiater ben entok obat penenang sesuai dosis sing dibutuhno.


Supoyo anak duwe gairah kanggo dalani urip iki, seko cilik awak dhewe apike ngenalke sistem penghargaan neng anak. Awak dhewe ora iso mekso langsung ngerti konsep-konsep sing wong gedhe wis paham, termasuk konsep yen ono kabeh usaha sing dilakoke kui bakal ono ganjarane. Kanggo awak dhewe, kui wis logika umum sing kabeh wong ngerti, nanging kanggo anak kui isih asing. Nalika anak wis ngerti konsep iki, anak iso luwih semangat ngelakoke opo wae. Misale, anake dhewe kepengen tuku dolanan. Awak dhewe apike ora langsung nukoke barang kui. Awak dhewe iso janjini yen misale anake dhewe ora jajan seminggu kui, awak dhewe bakal nukoke dolanan kui. Seko kono, anak bakal ngerti yen kepengin opo-opo kui kudu ono usahane disik.


Akhir-akhir iki akeh wong sing keweden polahe saking geleke bencana alam. Bencana iku wujute yo pirang-pirang koyok contone banjir, gunung bledos, lonsor, ambek gempa.  Terus bencana alam iku opo? bencana alam yoiku perkoro sing kedaden teko alam sing iso dadekno musiba utowo perkoro sing elek nang lingkungan pinggire. Salah sijine contone yo koyok udan awe, banjir bandang, ambek liyane. Sing garai bencana alam iku yo akeh contone nag lemah longsor biasane teko menungso sing bacoki wit-witan terus ora ditanduri wet maneh, maeri ngunu gempa sing saking gedene terus akhire dadekno lemah iku longsor yo ono. Yo akehlah sing garai bencana alam iku metu.


Dadi karyawan ing instansi iku mesti duweni SOP utawa aturan standar operasional. Salah siji standar operasional sing biasane mesti ana yaiku kudu ramah ning pelanggan utawa wong sing mara ning kene. Misale petugas sepur KAI ora oleh ngamuk-ngamuk yen ana wong liya takon babagan sepur jurusan kutha wis budal apa gurung. Mung amarga wong liya ora ngerti lan pancen iku tujuane takok ning petugas supaya diwenehi ngerti sing endi sing bener. Mula dadi petugas ing panggon umum iku pancen kudu duweni stok kesabaran sing akeh amarga kene ora ngerti wong sing kaya kepiye sing bakal teka ing kene lan bakal kene adepi.


Kakangku kerja ning sawijine kantor periklanan. Dekne salah siji pegawe sing ngurusi proyek iklan sasi iki karo produk kosmetik gedhe sing ana ning Jakarta. Dekne wis nggawe susunan kerja lan rencana tim uga kebutuhane apa wae. Kakangku iki uga wis mbelan-mbelani lara lan lembur amarga proyek iki akeh keuntungane. Nanging barang wis sak sasi, jebul kakangku diganti karo salah siji kancane sing mbuh saka endi oleh proyek kuwi lan wiwit awal melu ngurusi. Alesane uga ora jelas lanora bisa diterima. Jarene kakangku kerjane kurang apik kamangka diganti. Banjur telung sasi sak uwise kuwi, kakangku metu saka kantor lan luwih milih kerja ning BUMN.


Aku tau karo konco numpak montor boncengan menyang Semarang. Kanggo awakku iki dadi perjalanan pertama aku neng kota kui. Awak dhewe ora ono rencana ngenep neng kono. Dadi awak dhewe bareng-bareng seko Yogyakarta. Awak dhewe mangkate isuk supoyo awak dhewe tekan kono isih awan lan iso neng akeh panggon wisata neng kono. Dolan neng ibu kotane Jawa Tengah kui pancen seru. Awak dhewe akeh neng panggon sejarah neng kono lan mangan panganan khas neng kono. Nanging sing medeni kui, perjalanane. Pas mangkat, awak dhewe arep ketabrak trek tekan peng 2. Pas baline kui, ngepasi banget pas ujan. Wis udan-udan neng kono, awak dhewe uga arep nabrak trek mergo ora ketok.


Yen awak dhewe duwe irung sing sensitif, awak dhewe ora usah gaya mlebu pasar. Pasar kui ambune akeh sing ameh. Neng kono ono berbagai jenis bahan panganan sing didol. Ambu sing kecampur-campur kui gawe irunge dheweke sing irunge sensitif dadi ngeroso jijik. Awak dhewe ora bakal kuwat ono neng kono suwe-suwe. Makane kui, awak dhewe ora usah gaya mlebu neng panggon sing koyo ngono. Awak dhewe apike ngindari panggon-panggon sing mambune campur-campur koyo pasar mau, kecuali awak dhewe pancen butuh mrono, misale mergo awak dhewe kui kudu tuku bahan kanggo dodolan. Yen awak dhewe ora ono kepentingan, mending awak dhewe belonjo neng super market wae.


Gak kabeh uwong iku beruntung ndek masa lalune. Beberapa uwong tau ngalami kejadian masa lalu sing gak diingino dan iku nimbulno trauma. Gawe awakmu sing gak tau ngalami, berarti awakmu beruntung. Tapi mbasio ngono, awakmu gak oleh ngeremehno trauma sing diduweni wong liyo. Opo maneh sampe ngomong “halah ngono tok ae lho”. Bagimu mungkin iku remeh, tapi gak gawe wong sing ngalami trauma. Hal cilik iku isok dadi sumber trauma. Dan gawe awakmu sing gak tau ngalami trauma, awakmu gak bakal isok ngerti menderitane wong sing nduwe trauma dan berusaha ngelawan iku kabeh. Perasaan wedi sing dialami iku wajar, dan gak isok diremehno. Bahkan nek trauma iku kondisine wes serius, isok ngaruh nang kejiwaan wong iku.


Saiki jamane wes maju, tapi akeh wong sing tambah sak karepe oleh buak sampah. Nah polahe perkoro kene maeng akhire sampah akeh sing numpuk nang endi-endi, ono sing nang pinggir dalan, ono sing nang pinggir kali ambek liyan-liyane. Nah kabeh iku maeng iso marakno roso jember opo maneh nag wes akeh sing bosok sing akhire dadekno ambu sing ora enake megilan, terus sak liyane iku yo iso dadekno lingkungan sing ono nang pinggire maeng maleh dadi ketok kemproh mergo sampah kene maeng. Mangkane nag iso buak sampah iku ojo sampek marakno wong iku mikir lingkungan iku kemproh mergo sampah sing wes numpuk ora karoan. Soale teko tumpukan sampah iku maeng maleh dadekno perkoro sing eleke megilan.


Sak ben telung sasi pisan, aku rutin donor darah. Sakjane aku wedi donor darah. Mergo gelem ora gelem, awak dhewe kudu disuntik supoyo getihe iso metu. Sing marake tamah wedi kanggo wong sing seko awale kui wedi karo jarum suntik, awak dhewe kudu ditujep awake paling ora peng loro. Sing pisanan kui, pas meriksake getih. Bakal ono dokter utowo perawat sing jogo neng ngarep, sing tugase ngecek getihe awak dhewe. Sing dicek kui golongan getihe karo tingkat kekentelan getihe dhewe. Yen ora kentelan lagi awak dhewe iso donor. Pas arep donor, awak dhewe kudu ditujeb meneh, paling ora pisan. Soale, aku tau kerungu koncoku tau ditujeb tekan peng loro mergo getihe ora metu-metu utowo nadine ora terlalu ketoke.


Awit biyen sampek saiki sing jenenge pengalaman iku maceme ono pirang-pirang yaiku onoh sing elek, ono sing mangkelno, ono sing banggakno, yo ono sing nyenengno. Lah pengalaman kabeh iku yo duwe keistimewaan dewe-dewe kanggo sangu urip nag dunyo iku. Mangkane pengalaman iku duwe manfaat sing duwe efek bedo-bedo nang uripe menungso. Lah pengalam paling nyenengno nag jero urip iku yo biasane manfaate yo gedene pol kanggo uripe wong sing duwe roso maeng salah sijine kenek gawe tomboh rosone sedeh pas ngalami musibah utowo pas ngalami kebingungan polahe urip. Lah ambek pengalaman sing nyenengno maeng wong sing sedeh maleh rodok ilang utowo rodok lali.


Diilokna karo wong liya iku pancen nyelekit banget. Apa maneh sing diilokna iku wujude awake kene. Manungsa pancen ora ana sing sempurna, nanging ya ora oleh sakjane ngilokna apa sing wis diciptakake karo Gusti Allah. Saiki pancen duweni fisik sing apik, ayu banget, irunge mbangir, dukur lan ora bantet, nanging urip iku kan muter. Sapa ngerti Gusti murka lan njupuk kabeh kenikmatan iku. Seyigyane yen wis diwenehi nikmat sing kaya ngono karo Gustu, kudu disyukuri kanti ora ngilokna fisike wong liya sing beda. Kabeh sing diciptakake karo Gusti iku wis dadi takdir saka Gusti sing paling apik kanggo saben manungsa.


Kadang ngeroso gak seh, nek nduwe konco online ae iku gak cukup. Awak dewe kadang butuh ketemu ambek wujud menungso secara langsung cek isok ngobati rasa kesepian nang ati. Gawe awakmu sing bingung kudu nggolek konco nang ndi selain online, coba melu suatu acara sing ngadakno suatu perkumpulan. Gawe awakmu sing kpopers, pasti awakmu nduwe fandom, nah, awakmu isok nggolek konco nang fan gathering ndek kota terdekatmu. Carane sing pertama golek acara sing berhubungan ambek artis sing mbok senengi dan sing diadakno ambek wong sak fandommu. Nek wes nemu, catet tanggal acarane. Pas hari-h, awakmu berangkat nang panggon acarane. Teko kono, awakmu isok ngajak kenalan wong sing melu acara iku dan awakmu isok nambah konco sing sak frekuensi.


Pas aku isih kuliah, aku tau melu peringatan tsunami Aceh sing biyen kedaean tanggal 26 Desember 2004. Aku sebenere dudu wong Aceh lan keluarga ora duwe kaitan opo-opo karo propinsi sing paling kulon Indonesia kui. Nanging, aku melu salah siji sanggar tari Aceh neng kampusku. Dadi aku kenal akeh wong-wong sing seko Aceh. Mas-mas sing seko Aceh kui duwe inisiatif gawe pagelaran tari aceh gedhe sing ngundang sanggar tari Aceh sak Yogyakarta. Terus aku melu dadi salah siji penari. Awak dhewe memperingati kui taun 2018. Aku lali kui tanggale pas tanggal 26 Desember opo ora. Nanging seko kui aku dadi ngerti, piye rasane wong-wong sing langsung keno tsunami kui. Aku ora ngebayangke sepiro wedine wong-wong pas keno ombak sing gedhe kui.


Biasane, arek sing dadi korban bullying iku bakal meneng. De’e milih gawe mendem masalah sing lagi diadepi ben wong tuwone gak kepikiran. Nek suwe-suwe dijarno, malah isok mbahayakno arek iku dewe. Awak dewe sebagai wong tuwo, isok lho ngenali tanda-tanda arek sing kenek bully dan nyelametno arek iku mau sak durunge telat. Siji, sering turu bengi utowo gak turu blas. Loro, nilai mata pelajaran tambah suwe tambah mudun. Telu, gak nafsu mangan, luwe meneng, terus sensitif. Papat, menjauh teko pergaulan ambek muncul rasa wedi nang lawan jenis. Limo, gak tau ngomongno perkoro konco nang sekolah, utowo marah nek disinggung perkoro iku. Enem, protektif pol ambek sembarang jenis alat elektronik sing diduweni. Pitu, krisis percaya diri, terus gaya klambenane berubah. Wolu, sering njaluk duit sing alesane gak jelas. Terakhir, moro-moro onok abo nang rai, tangan, geger, ambek bagian awak liyane.


Kelelep kuwi penyebab kematian ora disengaja paling dhuwur ning dunya nomer 3, yaiku 7% saka kabeh kematian amarga ora disengaja. Ning dunia media, wong sing kelelep iki mesti ngerasakake gagal napas amarga paru ora bisa nyerep oksigen kanggo ngedarake getih saka pembuluh. Kamangka, sel darah merah sing ora kena oksigen iki bakale pecah lan kuwi sing arane hemolisis. Kamangka, wong sing kelelep nanging mayite langsung ketemu mesti isih bisa ngetokake getih amarga hemolisis lan biasane awake uga biru-biru. Wong sing kena hemolisis amarga kelelep iki cilik kemungkinane bisa ditulungi amarga hemolisis merga kelem iki bisa langsung nyerang kabeh sel bebarengan.


Toilet, WC, utowo jamban iku ngerujuk nang perlengkapan omah sing fungsi utamane gawe panggon ngguwak kotoran, yaiku oyoh tako telek. Toilet iku biasane ngerujuk nang ruangan panggon perlengkapan iku onok, mbasio isok sisan ngacu nang perlengkapan iku mau. Istilah liyane iku kamar kecil gawe memperhalus penyebutan. Nek istilah kloset, kakus, utowo jamban iku mek ngerujuk nang perangkate tok. Kadang onok sisan sing nyebute tandas, tapi jarang. Tandas iku dijupuk teko boso Melayu sing ngerujuk nang perangkat utowo ruangane. Toilet karo jedhing iki bedo sisan. Nang jedhing iku biasane onok kloset e sisan, tapi nek toilet iku gak isok digawe adhus.


Yen duwe angen-angen pancen sabisa-bisane kudu kang dhuwur lan yakin ing sawijining dina pangangen mau bakal dadi kanyatan. Kaya aku kang seneng banget maca novel karyane Leila Salikha Chudori. wus meh kabeh dakwaca, saka Laut Bercerita, Pulang, 9 dari Nadira, Malam Terakhir, The Longest Kiss: Short, nganti Gelap Terang Hidup Kartini. Anggonku seneng awit dheweke tansah merjuangake nilai-nilai kejujuran, keyakinan, tekad, prinsip dan pengorbanan. Ana meneh kang njalari aku seneng marang tulisane yaiku dheweke ora ragu anggone nggambarake hal-hal kang isih kaanggep tabu dening masyaraat tradisional. Mula aku duwe pepengin banget kudu bisa ketemu dening mbak Leila Salikha Chudori lan foto bareng. Wektu kuwi toko buku Gramedia nganakake festival literasi, aku melu acara jumpa sastrawan, nanging ora ngerti sapa kang bakal dadi narasumber. Pas dina tumekane jebul kang ngisi festival literasi yaiku mbak Leila Salikha Chudori. Atiku mbungahi banget, kanyata mimpiku dadi kanyatan. Ora mung ketemu lan foto bareng, nanging aku uga oleh tanda tangane ana buku lan duwe kesempatan oleh coaching clinic dadi penulis. Duh Gusti sembah nuwun. Mula kanggo kanca-kanca ayo padha duwe mimpi kang dhuwur.


Akeh banget bank sing isok digawe panggon nabung duit. Mulai teko bank konvensional, bank swasta, sampe bank luar negeri. Cuma gawe dulur-dulur muslimku, sak isok mungkin nggolek bank sing gak atek onok bungane yo rek. Bunga neng bank iku termasuk nang kategori riba, dan iku termasuk duso gede. Onok hadist sing ngomoing lek dusone riba iku duso sing nduwe 72 pintu. Duso paling entenge riba iku podo ambek dusone berzina ambek ibu dewe. Bayangno, iku sing paling enteng, ndaniyo sing paling abot bakal koyok yaopo. Wes ojok sampe iku terjadi nang awak dewe rek. Dadi gawe awakmu sing sek nabung nang bank sing onok bungae, mulai beralih nang bank syariah ae rek.


Pas neng bangjo kui kelakuan wong-wong kui werno-werno. Akehe wong ngenteni lampu ijo kanthi anteng. Nanging ono uga sing ngelakoke hal liyane. Ono sing dolanan HP. Ono uga sing nyanyi-nyanyi nganggo swara cilik. Nanging sing paling mangkeli kui, wong sing ngidu neng bangjo. Tau pas kui, aku numpak montor. Aku lagi ngenteni lampu ijo neng banjo tekarhir sakdurunge omahku. Aku ngentenine kui pas neng buri trek. Pas lampune wis ijo, aku nyalip seko tengen trek kui. Ngerti-ngerti sopire kui ngidu pas keno kelambiku. Aku langsung madeng mergo kaget sekaligus gilo. Trek kui wis langsung bablas, ora sempet tak seneni. Banjur aku cepet-cepet bali omah supoyo iso cepet salin.


Hadiah iku pemberian duit, barang, utowo jasa sing dilakoni dan iku gak onok kompensasi balik koyok nek nang perdagangan, mbasio kadangan sing ngekeki hadiah iki bakal ngarep imbal balik. Hadiah iki kadang disebut hibah utowo kado. Nang kehidupan menungso iki, tindakan tuker hadiah iki isok gawe ningkatno kedekatan sosial. Pemberian hadiah iki onok macem-macem maksute. Mulai teko pernyataan cinta, pernyataan persahabatan, pernyataan suwun, mergo sakno, pernyataan kebersamaan, bagi-bagi harta sing diduweni, utowo ancen onok kebiasaan ae. Kebiasaan sing dimaksud iki koyok ulang tahun, pernikahan, lahiran bayi, lulus ujian, dan onok sing liyane. Hadiah iki jenise onok macem-macem, mulai sing sederhana sampe sing mewah.


Tahun iki lagi masa UTS ndek sekolahe Lila. Dan koyok biasa, ben wayahe pelajaran sing de’e gak isok, Lila pasti wes siap-siap hp nang kantong seragame gawe nyontek materi. Awale kabeh berjalan lancar, pengawase gak curiga blas ambek gerak gerike Lila. Sampe pas pengawase keliling kelas, moro hp ne Lila muni dan layare nyala. Kesalahane Lila, hp ne didekek nang loker meja, sing marakno pengawase langsung ketok dan akhire konangan. hp ne Lila langsung dijupuk karo pengawase dan de’e langsung diceluk nang kantor guru. Pengawas sing mau iku salah siji guru matematika sing wes percoyo banget ambek Lila. Guru iku wes nganggep Lila sebagai murid sing apik, tapi iku kabeh tercoreng mergo kejadian dino iki. Lila langsung nyesel banget dan njaluk sepuro nang gurune iku dan nggawe surat perjanjian gak bakal baleni maneh.


Yo nag jarene koncoku telono suwek iku ora atek isin. Terus jarene deke iku, telono suwek iku karek delok suweke iku nang endi, nag sing suwek pas nang bokong utowo mestak yo mesti iku bakal ngisini. Tapi nag sing suwek iku mok nang pinggir ambek nang ngisor yo ora masalah wong ora ono sing marakno isin polahe sing suwek kan nang petet ora nang tengah. Yo ancene telono suwek iku yo iso ae marakno isin masi sing suwek iku saitik, tapi nag digawe nang acara sing penting koyok acara nikahane konco, rapat, ambek liyan-liyane sing ancene iku penting. Dadi perkoro iku yo ora sepirooh ngisini se soale kan karek delok sing suwek iku endi.


Kabeh uwong iku pasti tau ngalami sing jenenge marah. Biasane iku mergo ngeroso onok sing gak bener utowo onok sing mancing perkoro. Nek wes ngono, akeh-akehe uwong iku pasti bakal ngelampiasno dan maleh ngamuk karepe dewe. Padahal nek nang Islam, sing koyok ngono iku gak oleh lho. Awak dewe dikon gawe ngempet amarah e awak dewe, gak oleh asal dilampiasno koyok ngono. Wedine engkok pihak sing diseneni awak dewe dadi lara ati. Cara sing biasane tak lakoni gawe ngempet emosi iku ngadoh teko keramaian, terus meneng nang siji titik iku. Teko kono, aku ngatur napas dan ngatur isi utekku sisan ben gak mikir negatif terus. Nek wes rileks, baru aku mbalik maneh. Awakmu isok sisan mraktekno caraku iku mau nek lagi emosi.


Kelelep nang kolam utowo laut iku kecelakaan sing isok kedaden gawe sopo ae, nang ndi ae, dan kapan ae. Nek misal awakmu lagi ngonangi onok uwong sing kelelep, awakmu kudu cepet-cepet nulungi. Nek isok, awakmu ngelakoni pertolongan pertama ben korban iku mau kondisine gak tambah nemen. Pertolongan pertama sing isok dilakoni gawe korban kelelep iku ngekeki napas buatan. Cara ngekeki napas buatan iku koyok ngene. Siji, baringno korban nang panggon sing datar dan posisi terlentang. Loro, jepit irunge korban dan tempatno lambemu ndek posisi terkatup nang nduwur lambene korban. Telu, jupuk napas koyok biasa, terus tiupno udara alon-alon nang njero lambe korban iku mau. Lakoni sampe ping limo. Nek gak isok, baru awakmu ngelakoni CPR.


Sing marake awak dhewe jijik kui ora mung benda sing mati utowo makhluk sing urip, mengso kui uga iso awak dhewe jijik. Luwih tepate, awak dhewe iso jijik mergo tabiat elek menungso. Tabiat sing marake awakku paling jijik kui sombong. Wong sombong kui ngobaine angel. Yen dheweke ora sadar disikan, dheweke ora bakal mari-mari. Wong sing angkuh kui ngeroso yen dheweke kui wong sing paling apik lan ngeroso opo wae sing dheweke yakini lan omongan sing methu seko ilate dheweke kui bener kabeh. Dheweke ngeroso ora mungkin dheweke salah. Kui sing marake aku jijik. Padahal, dheweke mestine sadar yen menungso kui panggone salah, dadi mesthi dheweke kui tau ngelakoke kesalahan.


Ora gampang kanggo Dewi amarga setaun iki kelangan 2 Mbahe sing paling disayang. Mbah kakung lan Mbah putrine wis mati gur gang 6 wulan. Nanging kanggo Dewi iki wis dadi takdire Gusti. Supaya ora sedih, Dewi ngelakoni pirang-pirang kegiatan. Sing nomer siji, yen kelingan Simbahe Dewi langsung uga iling marang Gusti supaya ora tambah sedih. Nomer loro, Dewi gelek golek kesibukan sing ana ing kampus supaya ora ning omah terus sing nggarakna tambah sedih. Nomer telu, Dewi njajal kanggo ikhlas senajan isih angel. Kabeh iku dilakoni Dewi supaya dheweke tetep bisa ngelakoni dina-dina kanti bagya ora terus sedih lan nangis wae.


Biyen pas aku isek sekolah SD ono sing jenenge imunisasi sing moro nang sekolah-sekolahan. Pas wayahe sekolahanku, bocah-bocah doh podo nangis soale wedi karo suntikane. Sing garai wedi iku asline ora suntike, tapi lorone sing ora iso diempet. Terus sing garai wedi maneh iku, bocah-bocah sing mari disuntik iku mesti nangis ambek sambat loro. Terus akhire bocah-bocah doh podo mlayu kabeh, terus sampek ono sing digebal barang ambek guru-guru nang sekolahan ben kenek imunisasi. Yo biyen jaman sak mono yo ramene megilan, soale biyan ancene nang kampungku iku isek desone pol, terus nag ero perkoro koyok ngunu bocah-bocah yo mesti wedi kabeh lah.


Salah siji alternatif sing paling memungkin kanggo wong-wong sing di-PHK kui dawe usaha dhewe. Dunia usaha kui persaingan neng donyo usaha kui luwih adil timbangane kerjo kantoran. Ketompo neng gawean kui ono "isitilah wong jero" Neng dunia usaha, ono isitilah koyo ngono. Wong sing paling ulet lan cermat sing bakal luwih sukses. Modale uga ora kudu akeh. Iso nganggo pesangon utowo duwit tabungan seko gaji neng gawean sing disik, opo meneh kanggo usaha panganan. Sak liyane modal sing ditoke kuwi ora terlalu akeh, saiki wis akeh wong sing ngewehi resep lan coro dodolan neng internet. Awak dhewe tinggal milih wae endi jenis usaha sing paling cocok. Buka usaha dewe kui uga luwih penak. Soale, ora ono sing iso ngatur awak dhewe. Awak dhewe sing dadi bose neng kono.


Yen omahe dhewe kui kerep kelobonan khewan-khewan sing jijiki, koyo tikus lan coro, kui artine kondisi omahe dhewe lagi reged banget. Wong-wong sing teko neng omahe dhewe bakal dadi ora kerasan yen delok khewan-khewan kui pas dolan neng omahe dhewe. Dheweke dadi pengen cepet bali neng omahe. Makani kui, kanggo salah siji bentuk kanggo ngurmati tamu, awak dhewe kudu kerep ngeresiki omahe dhewe. Awak dhewe kudu ngeresiki kabeh sudute ben wong-wong ora podo jijik meneh pas dolan neng panggone dhewe. Kaboh sudut kamar neng omahe dhewe kui kudu resik. Nek iso awak dhewe noto ulang perabotane dhewe, supoyo ora ono panggon khewan-khewan sing jijiki kui kanggo delik.


Jadwal ujian sekolah wis metu. Adhiku wis mbebeki wedi ngadepi ujian. Aku mesakke ndelok adhiku gupuh kabeh kaya ngunu. Aku biyen uga ngerasakke wedi ngadepi ujian apa maneh kanti pelajaran sing akeh banget. Aku njajal nggawekke tata cara sinau kanggo ngadepi ujian supaya bisa ngerjakke kanti gampang. Nomer siji, sinau kudu adoh-adoh saka dina ujian. Yen sinau nalika mepet wektu ujian, materi sing disinaui ora bakal mlebu. Nomer loro, sinau ora mung diwaca nanging kudu sisan dicathet. Nalika mung diwaca, materi iku bakal mung liwat kuping tengen lan metu kuping kiwa. Yen diwaca lan dicathet, utek bakal melu ngerekam apa wa sing wis dicathet saengga bakal luwih mlebu materine. Adhiku njajal rong cara iki lan ndilalah lulus ujian sekolah nganti dheweke seneng banget.


Tiba ning ngarep umum kuwi dadi salah siji pengalaman sing paling ngisin-ngisini kanggo Gina. Pas dadi panitia acara ning kampus, Gina iki sregep banget wara-wiri lan uga kudu gerak cepet amarga dibutuhake wong akeh. Banjur pas wis bengi, panggon acara kuwi udan deres, nanging Gina kudu tetep obah amarga dekne saiki ngurusi perlengkapan sing meh wae kudanan. Pas dekne liwat ning ngarep peserta, Gina kepleset amarga ana bagian panggung sing lunyu banget. Ora lara, nanging babagan kuwi marai Gina isin banget. Akeh wong sing ndelok nanging ya Gina kudu tetep tangi senajan isin lan rasane pengen balik wae ning kos.


Tau krungu peribahasa “mulutmu harimaumu” gak? Pasti sebagian akeh wes tau lah. Iku salah siji peribahasa sing paling terkenal nang Indonesia. Artine iku kata-kata sing metu teko cangkemmu iku isok dadi ‘senjata tajam’ sing isok nyakiti wong liyo nek gak dijogo. Ikulah kadang onok uwong sing nyesel ambek perkataane dewe soale de’e gak isok njogo cangkeme dewe dan berujung nyinggung perasaane wong liyo. Kadangan pun peribahasa iku isok mbalik nang awak dewe. Contohne awak dewe nyumpah-nyumpahi wong liyo dengan ucapan sing elek, ujunge malah sing kenek sumpah iku awak dewe. Ujunge malah nyesel dewe. Dadi mulai saiki, jogoen cangkemmu sak durunge awakmu nyesel.


Sadina-dina, Dita nangis terus amarga wingi oleh wara-wara yen dheweke ora mlebu ing universitas sing dipengini. Dita ngerasa dheweke gagal kanggo nyenengke wong tuwane. Wiwit isuk nganti bengi Dita ora metu blas saka kamar amarga ngerasa isin ketemu kaluwargane kususe wong tuwane. Wong tuwane akhire mlebu ing kamare kanggo ngewenehi semangat ning Dita supaya ora perlu ngerasa gagal lan isin. Kabeh mesti tau ngerasakna apa iku kegagalan. Kudune iki didadekna pengalaman lan pelajaran wae kanggo Dita supaya mengko yen ana kedadean kaya ngene kudu luwih cepak kanggo sinau, lan dunga. Sawise ngerungokna pituture wong tuwane, Dita ngerasa luwih ayem atine lan akhire ora nangis maneh.


Misale awak dhewe lagi neng panggon sing peteng terus kerungu swara sing marake merindung, awak dhewe ora usah langsung kabur. Iso wae kui dudu swara demit. Mungkin, kui swara demit sing digawe koncone dhewe supoyo awak dhewe dadi wedi. Opo meneh yen lokasine kui cerak omah utowo cerak sekolahan. Kemungkinan besar kui tenanan swarane koncone dhewe. Awak dhewe ojo gemeteran. Senadyan swarana kui tetep medeni, awak dhewe kudu wani. Soale, yen awak dhewe tetep wedi lan ngelakoke sing iso gawe dhewe isin. Peristiwa kui iso dadi bahan lok-lokane koncone dhewe. Selama awak dhewe isih kancanan karo dheweke, dheweke bakal ngungkit-ngungkit perkoror kui kanggo gojekan.


Keberuntungan kui identik banget karo ongko. Mungkin mergo judi sing ngandelke kebejoan kui kerep hubungane koro ongko. Ning pernyataanku mau sing perkoro judi isi wae salah. Nanging akeh wong neng donyo iki percoyo karo keberuntungan sing digowo angka tertentu. Kabeh kebudayaan neng donyo iki duwe angka bejo sing werno-werno. Misale neng negoro-negoro Asia TImur kui, koyo Jepang, Korea, lan Cino, angka sing dianggap gowo bejo utowo hoki kui angka 8. Angka 8 kui ngelambangke sugih lan kesejahteraan. Neng negoro-negoro kulon, angka 7 kerep dianggep ongko sing gowo bejo. Neng Italia angka sing dianggep bejo kui angka 3 lan 13. Senadyan rong angka kui dianggep gowo kesialan, Italia ngangep kui angka sing gawe bejo mergo ono kaitane karo agama sing akeh dianut neng kono.


Tradisi temanten sing ning Indonesia iki akeh maceme. Salah sawijine tradisi manten sing ana ning Sumatera Utara, yaiku manten Batak. Manten Batak iki umume luwih akeh prosesi adate amarga sistem kekeluargaan manten Batak iki isih raket lan isih ana kaitane karo marga. Kamangka kuwi, ana prosesi kenalan kanggo ndelok calon manten iki margane saka ndi lan didelok, apa isih ana hubungan keluarga. Yen ora duwe marga, calon manten iki diangkat anak karo pakdhe utawa budhe saka pihak maratuwa ben duwe marga. Banjur upacara manten iki bisa dilaksanakake. Amarga mayoritas kristen utawa katolik, biyasane manten Batak iki ana prosesi lamaran ning ngarep pandita, rampung kuwi prosesi mantenan utawa pemberkatan ning dina liyane.


Pengalaman wong urip iku yo macem-macem, ono sing apik yo ono sing ngisin-ngisini. Pengalaman sing ngisine wong iku yo macem-macem karek wonge iku nganggep piye. Jareku pengalaman sing ngisine iku yo neg pas awak dewek ngelakoni perkoro sing ancene awak dewek ora ngarepno perkoro iku kedaden nang ngarep umum iku termasuk perkoro sing ngisine. Tapi nag jarene koncoku, yo karek wonge mikire piye soale ora kkabeh wong kepikiran perkoro sing ngisin-ngisine iku dadi perkoro sing ngisin-ngisini. Mari ngunu wong iku karek sifate, nag wong sing mikar-mikir yo jelas pengalaman iku iso dadi pengalaman sing ngisine wong ambek dadi pengalaman sing elek nang uripe.


Akhir-akhir iki lagi sering udan dueres. Wes deres, gluduk e buanter pol. Iku sing marakno Karin ngeroso gak aman terus mbasio wes nang njero kamar e. Pokok nek wes udan, pasti de’e cepet-cepet nang kamare dan nggulung awake nang njero kemul terus masang earplug ben gak krungu gluduk iku mau. Isuk iki lagi cerah, dadi Karin sek isok ngelakoni kegiatan koyok biasane. Moro-moro gak onok abang gak onok ijo, onok muni gluduk banter pol sing marakno Karin langsung mak dheg dan awake langsung kaku pol. Pas krungu suara banyu udan, de’e panik soale pasti mbari ngede gluduk e tambah akeh. Tapi awake wes kaku disikan mergo gluduk sing pertama mau. Akhire de’e mek isok nangis saking wedine.


Gagal melbu nang universitas iku onok akeh banget faktore. Salah sijine iku salah milih jurusan. Nek semisal awakmu milih jurusan sing dadi favorite akeh calon mahasiswa baru, peluangmu gawe melbu tambah cilik. Onok taktik cek awakmu gak salah pilih jurusan dan isok ketompo nang universitas. Siji, pilih jurusan sing ancen mbok minati dan awakmu sanggup gawe ngadepi iku. Nek jurusanmu guduk jurusan favorit, sek aman. Nek jurusanmu iku jurusan favorit, siapno gawe latihan soal luwe akeh dan kuasai ilmune luwe mendalam. Loro, golek jurusan nang universitas sing peluang keterimone luwe gede. Semisal, peluang lolos nang jurusan kedokteran nang kampus A iku 15 persen, terus peluang lolos nang jurusan kedokteran nang kampus B 40 persen. Berarti awakmu pilih jurusan kedokteran nang kampus B. Telu, nek awakmu ngincer kampus idaman, berarti nggolek cadangan jurusan sing mbok minati tapi sing peluang melbune paling gede.


Uji Kompetensi Mahasiswa Program Profesi Dokter utowo disingkat dadi UKMPPD iku siji-sijine ujian sing diselenggarakno ambek negara gawe kabeh calon dokter Indonesia ben isok ngentokno gelar dokter e. Jarene Moh. Nasir, UKMPPD iki tujuane gawe njogo mutu lulusan pendidikan dokter, dan dadi bentuk perlindungan nang masyarakat ambek pengguna jasa layanan kedokteran. Syarat utama ben isok melu ujian iki yaiku ben mahasiswa kedokteran kudu nyelesaino pendidikan preklinik, klinik, dan dinyatakno lulus ambek fakultas kedokteran masing-masing. Ujian iki onok rong bagian, yaiku tes berbasis komputer ambek tes roleplay dokter ambek pasien. Sak tahune, ben peserta nduwe kesempatan gawe melu UKMPPD sampe ping papat. Biaya pendaftaran gawe paket tes UKMPPD iku kisaran sak juta.


Aku iku tau ngalami hal sing gak nyenengno, yaiku diserobot antrian. Iku malesno pol seh. Sing luwe mangkelno maneh iku pas petugas e njarno wong iku nyerobot antrian. Padahal kabeh iku kudu isok tertib sesuai ambek urutane. Wes ngono, engkok sing nyerobot iku akeh pol alesane. Sing gopoh lah, sing luwe ngeroso perlu lah, wes nggatheli kabeh. Kadangan iku pas awak dewe lapor petugas, de’e maleh ngongkon awak dewe ngalah. Sing koyok ngono iku marakno jembek pol, sumpah. Nek misal awakmu ngalami kejadian sing plek koyok ngono, awakmu kudu isok negur petugas nganggo cara sing luwe teges ben wong liyo gak keganggu sisan ambek wong sing nyerobot mau.


Kegagalan nag urip ancene kadang garai wong sampek atine ngenes terus ora iso mikir sing apik. Kegagalan maeng ancene mesti tau mampir nang kabeh uripe menungso, karek wong iku maeng piye carane ngadepi kegagalan maeng. Ben kegagalan maeng akeh wong sing wes tau ngadepi perkoro iku maeng ngajak nag uwong sing ngadepi kegagalan urip iku kudu duwe pikiran sing apik-apik karo kegagalan iku. Soale nag pikiran sing apik-apik sing dipikirno ambek sing jenenge kegagalan maeng akhire mesti dadi apik. Sing paling mungkin kedaden nag wong nganggep gagal maeng apik kanggo uripe, jelas dadi pengalaman sing iso dadekno wong iku maeng tambah kuat ngadepi uripe. Mangkane nag ngalami kegagalan nang urip ojo mbas pikiran elek, mikiro sing apik ben dadi apik.


Onok akeh banget cara latihan sing isok dilakoni gawe persiapan tes TOEFL. Sing paling akeh dilakoni iku latihan nganggo buku kumpulan soal terus ngerjakno paket-paket soal sing onok nang kono. Padahal sakjane onok akeh maneh cara latihan sing luwe santai dilakoni tapi efektif. Salah sijine iku ndelok film barat tanpa nganggo subtitle. Latihan sing siji iki paling efektif gawe tes listening, soale awakmu kudu memahami dialog sing onok nang film iku. Cara cek isok paham iku awakmu kudu luwe fokus gawe ngerungokno dialog para pemaine. Nah iku isok dadi latihan gawe tes listening TOEFL engkok. Dadi awakmu isok luwe fokus gawe ngerungokno dialog sing digawe tes listening e.


Kanca sing biasane rame pol nanging ujug-ujug meneng iku biasane duweni masalah. Kadhang dheweke bisa langsung berubah 180 derajat beda karo biasane. Sing biasane ceruwak langsung dadi meneng. Yen wis kaya ngene, sing bisa dilakoni mung ngenteni dheweke crita. Mbuh iku masalah ing kaluwargane, masalah ing wong tuwane, utawa masalah abot liyane. Salah siji masalah sing abot iku nalika nemu kanca sing wong tuwane pegatan. Kadhang kene bingung meh kepiye supaya kancane kene balik ceria maneh. Yen dijarna ya mesakke, yen dijak ngomong kadang dheweke isih ora gelem crita. Ya wis pokoke yen nemu kasus kaya ngene aja lali kanggo terus ngajak kancamu dolan ya supaya dheweke ora ngerasa kesepian!.


Aku biasane kui kerep ngerasake dhewekan. Senadyan aku duwe konco sing isih kerep ngobrol lan organisasi sing isi aktif, aku tetep ngeroso ono ruang neng atiku sing kosong. Lan rasa kui makin parah pas ono pandemi. Awal taun 2020, awak dhewe ora iso neng endi-endi. Awak dhewe pekso neng omah wae. Neng kono, aku ngeroso luwih dhewekan. Aku ngeroso uripke dadi angel lan aku uga mikir yen konco-koncoku sing liyo uga ngerasake sing podo. Aku ora gelem ngebebani konco-koncoku sing wis kangelan nganggo ceritoku. Dadi selama pandemi kui, 2020 tekan 2021, sing kiro-kiro setaun, aku ngero stress. Aku lagi iso ngeroso lego pas PPKM wis dilonggarke lan aku iso ketemu langsung karo koncoku.


Tau ndelok alat sing onok nang ICU gawe ngukur detak jantung pasien? Iku jenenge monitor ICU. Alat iki dikenal dadi monitor alat-alat vital. Alat iku nduwe fungsi gawe mantau kondisi fisiologis pasien secara teratur. Tujuane yaiku gawe mastikno stabilitase pasien. Monitor iki nduwe informasi tanda vital pasien sing isok gonta ganti ben detik e. Nek wes ngono, perawat ambek dokter isok nginterpretasikno dengan gampang dan bakal cepet ngelakoni tindakan nek onok perubahan tanda vital sing berarti. Monitor ICU nduwe akeh kabel sing nduwe sensor cilik nang bagian ujunge. Sensor iki dipasangno nang awake pasien dengan cara ditemplekno nang kulit utowo dijepitno nang salah siji driji. Tanda vital sing tertera secara umum mulai teko tekanan darah, suhu awak, saturasi oksigen, detak jantung, ambek frekuensi pernapasan.


Salah nyelok wong iku asline wes biasa kedaden nang uripe menungso, nah sing garai heran yoiku lapooh wong nag salah nyelok iku mesti isin. Nah sing jenenge salah nyelok uwong iku maeng termasuk penggawean sing kleru ngenali wong, terus dicelok nganggo jenenge wong sing dikenal. Nah asline iku ora masalah mergo iku wes biasa kedaden nang uripe menungso. Tapi sing marakno isin iku asline kan wonge dewe sing rumongso nag salah terus ambek rumongso atine iku sing kegeden mangkane ngetokno roso sing bersalah maeng. Nah sing termasuk iku maeng ancene sing gelek kedaden nang uripe menungso terus asline yo ora perlu se sampek isin.