Kabeh wong kui duwe trauma dhewe-dhewe. Ono wong sing iso ngendalike rasa wedine kui lan uga ono sing durung. Awak dhewe kudu ngati-ngati yen awak dhewe ngomong karo wong, opo meneh wong sing awak dhewe durung kenal banget. Awak dhewe kudu ngati-ngati milih bahan omongan supoyo, awak dhewe ora ngemantik traumane kui. Supoyo kui ora kedaden, ono beberapa perkoro sing kudu awak dhewe gateke. Sing kesiji, awak dhewe ora usah ngomong perkoro-perkoro sing sensitif yen ora diperluke. Luwih mending, awak dhewe golek topik omongan sing enteng-enteng wae. Sing keloro, yen misale awak dhewe terlanjur ngomong perkoro sing sensitif, awak dhewe langsung jaluk ngapura, lan ngomong ora opo-opo yen dheweke ora gelem bahas utowo ngelanjutke bahasan kui.


Ben hadiah iku ketok apik dan layak gawe dikekno uwong, biasane hadiah iku bakal dibungkus nganggo kertas kado. Tujuane iku ben hadiah sing awak dewe kekno nang uwong iku ketok apik terus menarik. Cara bungkus kado sing sederhana iku koyok ngene. Siji, ojok lali gawe nyoplok label rego barange disik, iki penting banget. Loro, dekek hadiah mau nang njero kotak. Gak wajib sih, cuma ben luwe gampang dibungkus nganggo kertas kado ae. Telu, dekek kotak mau nang tengah-tengah sisi putihe kertas kado. Papat, lipat kertas ben isok bungkus kotak iku mau. Ditarik sing erat terus dikeki isolasi ben gak ucul. Lakoni sampe kabeh ketutup dan nyisakno bagian duwur karo ngisor. Limo, lipet bagian samping kotak siji siji nang ben sudut e. Lipet sampe bentuk segitiga, mbari ngono tarik nang bagian kotake dan ojok lali ditempeli isolasi.


Kanggo wong sing dadi warga anyar ning sawijining kampung, sing paling kudu digatekake yaiku babagan sosialisasi marang tanggane, apa maneh yen kampung kuwi kampung sing terkenal guyub rukun. Ora perlu perkenalan sing resmi lan uga ngewenehi panganan macem-macem ning sekabehe warga, cukup mung tangga kiwa lan tengen. Awak dhewe ya uga kudu ngenalake ning RT banjur sering melu kumpulan kaya pengajian, arisan, PKK, lan sak panunggale. Sing paling gampang sosialisasi iki para bapak amarga lewat pos ronda, kabeh kuwi dadi gampang adaptasine. Kamangka, ayo belajar dadi tangga sing apik lan melu nyiptakake lingkungan sing aman lan ora dadi momok ning lingkungan sosial.


Awak dhewe kui apike ora wedi karo jarum suntik. Disuntik kui iso dadi salah siji cara supoyo penyakit sing awak dhewe rasake saiki cepet mari. Sak liyane kui, nganggo piranthi kui awak dhewe uga iso terhindar seko penyakit-penyakit sing iso marake mati. Yen awak dhewe wedi disuntik kui, awak dhewe dadi wegih kanggo menyang rumah sakit utowo ketemu dokter. Penyakite kui dadi dibenke wae. Hal sing paling elek yen awak dhewe ora ngobati penyakit kui, penyakit sing saiki dirasake bakal soyo luwih parah. Iso wae, yen wis neng tahap kui, penyakite wis ora iso ilang seko awak lan akhire awak dhewe iso ora napas meneh.


Mbudhayakake kejujuran ning para siswa iki pancen angel amarga siswa jaman saiki tuntutane uga akeh kaya kudu sukses, kudu mlebu ning universitas favorit, lan uga sak panunggale. Para siswa iki isih seneng nyonto amarga nyonto kuwi dianggep dalan pintas kanggo oleh biji apik sak liyane sinau sing sregep. Kadhang uga ana guru sing ndukung siswane contekan nanging ora oleh rame amarga guru iki pengen disenengi karo murid. Nanging ya babagan iki kudu diomongake serius sebab bisa ngerusak kepercayaan diri siswa. Amarga kuwi, ayo aja nyonto lan rasakke manfaat saka jujur kuwi kaya luwih lega lan bisa marai awak dhewe tambah pinter.


Servis motor kui butuh duwit sing ora sitik. Yen ono masalah neng motore dhewe senadyan bar wae dibenake, awak dhewe bakal nesu-nesu. Nanging, timbange awal dhewe guwak-guwak tenogo kanggo nesu, mending awak dhewe ngomong langsung neng pegawene. Carane kui, sing kesiji, ojo panik utowo ojo ngeroso sing paling bener. Soale, sing luwih ngerti soal montor kui montire. Awak dhewe iso wae salah lan mung ngeroso tok yen montore dadi tambah ora penak. Sing keloro, awak dhewe ngekei bukti yen awak dhewe bar servis montor neng panggon kui. Carane iso nunjuke kuitansine lan KTP. Sing ketelu, awak dhewe iso ngerongke penjelasan kenopo montore dhewe rusak meneh. Yen misale kui iso diganti, benkele bakal ngijoli nganggo suku cadang sing anyar.


Sing marake wedi pas awak dhewe lagi tampil kui pikirane dhewe. Wong sing nonton awak dhewe kui sebenere ora ngopo-ngopo. Misale kui lagi neng perlombaan, juri sing ono neng kono intine kui tetep pengen nikmati opo sing awak dhewe tampilke, dudu dadi hakim sing ngebiji apik eleke penampilan dhewe. Yen pikirane dhewe ora neng ngedi-ngedi, awak dhewe ora bakal ngeroso wedi. Rasa gemeteran lan kepising pas arep munggah panggung kui mung sugesti neng pikirane awak dhewe wae. Awak dhewe wedi yen penampilan dhewe kui bakal ora mulus, senadyan awak dhewe wis nyepake penampilane kui wis suwe. Awak dhewe wedi yen ono kededean sing ora disongko pas neng duwur panggung.


Utang iku asline termasuk ora perkoro sing elek, tapi akeh wong sing utang nag konangan wong liyo sing dikenal ambek tonggone mesti isin. Nah sing garai isin iku maeng asline ora mok mergo tonggone utowo wong sing ngerti ambek utange maeng tok. Tapi yo mergo ono sing mikir nag utang iku termasuk tondoe wong sing ora duwe utowo wong sing ora sanggup golek duwek kanggo nyukupi kebutuhane maeng. Nah mergo iku maeng mangkane nag ono wong utang iku mesti wedi konangan mergo nag konanngan mesti isine megilan mergo kuwatir dienyek ambek digunem ambek wong-wong liyo sing ancene parek karo wong sing utang maeng.


Kabeh wong nag diece utowo dilokno mesti metu roso sing mangkel, muring, ambek gregeten ora karuan, opo maneh nag dilokno karo kurange awak sing jelas ketok moto yo tambah ora karuan rasane. Tapi asline srengen koyok ngunuku yo ora apik, soale iso dadekno roso geting ambek dendam sing ora uwes-uwes nang ati opo mane sampek loro ati pirang-pirang tahun. Nag ancene dilokno polahe kurange fisik yo wes kudu menengai ae soale nag diladeni sing ngelokno tambah seneng soale tujuane iku ono hasile yo iku ngelarakno atine wong sing dilokno maeng. Mangkane ojo sampek srengen nag dilokno wong polahe kurang wujudmu utowo rupomu.


Saiki wong sing duwe sepeda motor tapi kadang ora ngerti carane dandanine polahe gelek ngandalno benkel. Akhire nag pas mlaku adoh terus ono opo-opo ora ngerti opo-opo. Salah sijine sing kendala sing gelek dirasakno wong nag mlaku adoh yoiku rem blong. Cara ngatasi remblong iku yo macem-macem karek jenis reme maeng. Nag rem cakram salah sijine cara yoiku kudu didelok disik piringan cakrame maeng panas opo ora, terus pitekan reme iku maeng ngeslong opo ora, nag ngeslong artine iku masuk angen, nag masuk angen artine angine kudu ditokno disek ben iso normat. Tapi nag kepanansen berarti kudu diademno iku ae wes cukup. Soale nag rem panas mesti ora iso nyemkrem reme.


Nag uwong oleh kabar menang undian mesti jumbul ambek kagete pol. Tapi anjuran sing teko kepolisian nag ono sing model koyok ngunuku kudu dicek disek. Opo awake iku tau melok undia opo ora, nak melok kudu dipastikno opo podo lembaga sing ngadakno undian iku. Soiale saiki iku akeh wong sing kenek bujukan ambek perkoro sing ngarani menang undian. Nang koran, situs polisi, ambek media sosial kabeh wong yo nganjurno ambek ngongkon ati-ati nag oleh pengumuman menang undian soale iku durung karoan bener. Iso-iso ae iku mok bujukan teko wong sing ate meres wong diomongi menag undian mangkane awak dewek kabeh iku kudu ati-ati ben ora kenek bujukan maeng.


Panggon bioskop iki rame banget. Dikira kabeh padha antri kanggo tuku tiket bioskop, jebule ana wong padu amarga salah sijine nyerobot kanggo tuku tiket. Wong sing diserobot ora trima, dadine nantang wong sing nyerobot iki mau. Kabeh wong-wong sing ana ing kono padha wedi lan meh misah wong loro iki. Mripate wong loro iki wis mendelik karo padha ora gelem ngalah. Tangane wis ngepel kaya wis cepak kanggo ngaploki salah sijine. Akhire satpam teka kanggo misah wong loro iki mau lan digawa ning kantor satpam kanggo dijaluki keterangan. Satpam liyane uga nertibake barisan supaya ora ana maneh kedadean wong sing nyelat karepe dewe kaya kedadean iki mau.


Srengen polahe ora diperlakokno adil iku wes biasa kedaden nang endi-endi ambek angger wong mesti tau ngalamai iku. Tapi kabehtokoh agama mesti ngelarang roso iku tambah gede soale iku ora apik megane iso dadekno pikirane wong maleh peteng. Nag jarene guru, wong sing penggaweane srengen iku ora apik, soale wong ngunuku atine suwe-suwe tambah atos, terus emosine tambah suwe ora iso dikontrol sing dadekno gampang srengenan masio perkoro sing diadepi ora sepiro angel. Mangkane ojo sampek dadi wong srengenan soale iso dadekno wong iku maleh dadi atine elek, pikirane ora karuan ambek sing jelas akeh wong sing bakal ngadoi wong iku maeng.


Sak durunge mlebu ruangan ujian, ono beberapa perkoro sing iso awak dhewe lakoke supoyo iso garap soal ujian. Awak dhewe kudu siap mental. Awak dhewe kudu perocoyo karo usaha sing awak dhewe lakoni. Tenang kui uga kunci garap soal ujian kanthi maksimal. Awak dhewe kudu ngindari grusak-grusuk pas lagi garap. Pas lagi garap soal ujian kui, luwih apik awak dhewe garap soal sing menurut dhewe gampang disik. Lumpati soal-soal sing angel utowo mangan akeh wetku kanggo jawabe. Yen ora ono meneh soal sing gampang, soal sing wis dilumpati mau lagi digarap. Seloke, kiro-kiro 15 menit, sadurunge wektune entuk kanggo ngecek jawaban neng lembar jawabane. Ojo lali gateke data diri sing ditulis neng lembar jawab. Ojo ngasi ono keselahan.


Mbu kenopo, jaman saiki ketimpagan utowo ketidakadilan kui akeh banget neng tengah-tengah masyarakat. Yen awak dhewe ngerasake kui awak dhewe berhak nesu. Nanging, nesu kui ora ngerampungke masalah opo-opo. Awak dhewe uga iso crito kui neng koncone dhewe opo iso curhat neng media sosial. Yen awak dhewe kepegen wong-wong ngerti opo sing awak dhewe rasake lan supoyo wong-wong dadi ngerti ketidakadilan sing akeh terjadi kui, awak dhewe apike nulis utowo crtio pengalaman dhewe kui neng media sosial. Wong-wong iso dadi luwih sadar. Wong-wong uga iso berempati karo awak dhewe utowo iso ngerasake opo sing awak dhewe alami kui. Dadine akeh wong sing iso ngebelani awak dhewe.


Sebagai penulis cerita fiksi, awak dewe pasti sering gawe diskusi tentang suatu topik nang wong liyo. Biasane sing koyok ngono iku dilakoni pas awak dewe lagi njaluk kritik perkoro idene awak dewe, elek ta apik, opo onok kritik liyane, layak ta gak gawe ditulis teru dipublikasikno. Biasane sing bakal enak dijak diskusi iku sing podo-podo penulise. Cuma, kadang iku onok penulis sing nakal. Pas wes dikeki eroh tentang idene awak dewe, malah penulis iku nulis sing isine tentang idene awak dewe iku mau. Nek wes ngono jelas awak dewe mangkel lah. Idene sopo, sing nulis sopo. Dadi mulai saiki, ojok asal nyebarno idene awak dewe cek gak asal dijupuk karo wong liyo.


Model klambi sing ketat lan uga nduduhake lekuk awak kuwi ning Indonesia ora sesuai karo norma kesopanan senajan ora ana hubungane karo penyebab asusila. Sak liyane norma kesopanan, sing kudu digatekake yaiku anane kondisi kaya kepantesan lan uga model klambi sing bisa mbahayakake awake dhewe. Yen klambi terlalu ketat, kuwi bisa ngalangi peredaran darah lan marai sumuk. Klambi sing ketat iki  duwe kemungkinan kanggo suwek apa maneh yen celana kuwi bahane saka katun tipis utawa saka kulit. Wis dijamin ora man yen dinggo terlalu ketat. Amarga kuwi, sak durunge milih pakaian, ayo luwih cermat maneh ben nyaman digawe lan ora isin amarga ana kemungkinan suwek.


Pas aku ngulang persiapan SNBT wingi tibak'e ono bocah sing wes melok ujian utowo tes seleksi tahun iki gawe mlebu universitas sing dikarepno. Tapi bocahe sedeh pas ora diterimo alias ora klebu nag uninversitas sing dadi impiane maeng. Bocahe iku maeng cerita opo wae sing garai deke gagal. Mangkane saiki bocahe bener-bener ngepene pol oleh sinau soale bocahe omeh sedeh maneh gara-gara ditolak teko universitas. Aku mari ngunu ngomong nang bocahe nag saiki kabeh universitas podo wae, ora kudu nang negeri utowo sing wes apik universitase. Soale kabeh mahasiswa yo karek nasipe ambek bocahe gelem sinau opo ora. Nag bocahe gelem sinau ambek nasipe apaik, masio nag kampus elek tetep mau dadi apik.


Azza lagi ndek omah wong loro tok karo adik e. Wong tuwone lagi melu kondangan anak e koncone. Awale sek biasa ae, moro-moro udan dueres nang njobo. Mboh opo’o Azza iku wes ketar ketir dewe. Akhire de’e milih gawe nang kamar ben ngeroso aman. Gak suwe, moro mati lampu. Azza langsung mbuengok banter pol. Adik e sing krungu langsung mlayu nang kamar e Azza dan nyalakno lampu darurat sing onok nang pojok kamar kakake iku. Berhubung Azza sek nuangis gero-gero mergo keweden, adik e langsung meluk kakak e sampe Azza ngeroso tenang. Pas dipeluk, kroso pol nek awake Azza iku gemeter pol saking wedine. Adik e mek isok puk puk kakak e sampe Azza keturon.


Body shaming iku istilah kekinian sing wes akeh dikenal wong akeh. Body shaming iki bentuk tindakan ndek ndi wong bakal ngenyek bentuk utowo ukuran awak sing diduweni wong liyo. Body shaming iki terjadi mergo wong-wong iku percaya karo standar kecantikan utowo ketampanan dan berkiblat nang kono. Pokoke nek onok uwong sing gak sesuai karo standar iku mau, bakal beresiko kenek body shaming. Wujud body shaming iku macem-macem. Mulai teko sing blak-blakan ngritik langsung bentuk awake wong liyo sampe banding-bandingno. Objek sing dadi sasaran gawe kenek body shaming iku teko berat badan, rambut nang awak, model rambut, werno kulit, karo wajah.


Gak onok abang gak onok ijo moro aku dikon koncoku gawe melu giveaway marimong, salah siji jeneng boneka sing lagi usum-usume nang kalangan arek enom teko Korea. Awale aku males, tapi koncoku mekso terus. Akhire tak turuti dan aku ngelebokno jenengku nang form pendaftarane nang Twitter. Aku sih gak ngarep opo-opo soale aku eroh nek awakku iki akeh gak bejone, dadi gak bakal menang. Dan pas pengumuman, aku awale bingung kok onok akun sing ngemention akunku nang Twitter. Pas tak delok, aku langsung mbengok pas eroh jenengku menang giveaway marimong. Gak mek aku tok sing kaget, koncoku yo melu kaget soale iki pemenange iku mek siji ndil, dan dadakno aku isok menang.


Sembarang kalir jenis petugas iku onok nang ndi ae. Nek nang lingkup sekolah, terutama sekolah negeri, sing paling terkenal iku keberadaan petugas TU. Petugas TU iku guduk guru, tapi sek dadi bagian teko sekolah iku mau. Petugas TU nduwe tugase dewe gawe ngewangi guru nang akeh bidang. Tapi nek tak uwasi terus, petugas TU iku mesti podo judes kabeh. Wes ngono wajah e iku podo ketok kereng pol. Pasti bakal akeh sing sependapat karo aku. Saiki bayangno ae ya, wong aku wes ngomong apik-apik, tapi dibales e karo nyentak. Terus pas aku kate bayar SPP ae, ngelayanine iku koyok serba gak ikhlas kabeh ngono lho. Wes talah, petugas TU iku wes judes, malesi pol.


Syarat sah e umat Islam nek kate sholat iku kudu terbebas teko najis nang awak, klambi, panggon, ambek barang sing digowo. Terus semisal awak dewe iku kenek idune asu, opo sing kudu dilakoni?  Kudu diiling disik nek idune asu iku melbu nang jenis najis mughalladzah alias najis sing paling abot. Cara nyuciknoe iku dicuci ping pitu dan salah sijine iku dicampur karo lemah sing suci. Cara gampange iku ngene. Pertama, awakmu niat disik kate bersuci teko najis mughalladzah iku mau. Mbari ngono awakmu campur lemah sing suci mau nang banyu, terus siram nang panggon sing kenek idune asu iku mau ping pisan. Sisane garek dicuci koyok biasa ping enem.


Sing jenenge panganan yoiku barang sing keneng dipangan, rupone yo macem-macem ora kok koyok roti, buah, ambek jajan liyane tok, tapi yo sak pirang-pirang. Nah masio iku termasuk barang sing kenek dipangan tapi yo ono wong sing mangkel nag panganan iku endut. Nah nag wes endut kabeh uwong mesti mangkel ambek jember solae panganan iku maelh ora kenek dipangan terus akhire buak. Pangan endut iku termasuk panganan sing kenek barang sing ora iso dipangan contohne lemah, awu, mabek liyan-liyane barang sing ancene ora kenek dipangan. Nah nag wes koyok ngunuku nag wong sing ora metoloan, yo jelas wonge maelh jijik ambek ora seneng.


Kanggo wong wedhok mesti paham piye rasane hormon lan emosi sing ora stabil amarga ana tamu bulanan sing arane menstruasi. Sing dadi perkara yaiku yen wayah iki, emosi kadang ora bisa dikendalikake. Hormon iki bisa dadi salah siji pemicu muring-muring lan nesu tanpa sebab. Kadang sing dadi korban uga wong sing ning sekitare, sing dadi masalah yaiku yen emosi iki ora diarahke lan dikendalikake. Wong wedhok sing ngerasakake iki mesti wes bisa nemu cara kanggo iki kaya nonton film sing marai nangis utawa milih mangan sing legi-legi kanggo ndandani emosi sing rusak amarga hormon iki mau. Nanging ya isih ana sing durung bisa lan luwih milih nyeneni wong sing ning cedhake.


Aku paling jijik karo sampah sisa panganan. Menurutku luwih, jijiki karo sampah-sampah sing ono neng penampungan sampah. Senadyan, neng kono tetep ono sampah sisa panganane, nanging neng kono kecampur karo sampah liyane, koyo sampah plastik. Yen aku delok sing sampah panganan tok, rasane aku arep mukok. Opo meneh yen wis tekan ngambu ambune. Yen ora cepet-cepet lungo seko kono, mungkin aku bakal mukok tenanan. Bayangke kui bekas panganane wong liyo marake aku jijik. Ditambah meneh, kui sampahe embuh seko kapan. Iso wae kui sisa panganan seko isuk. Makane kui, yen aku mangan neng pinggir dalan, aku ora gelem cerak panggon masake. Soale, biasane bak sampahe ono neng cerak kono. Yen wis delok kui, aku dadi ora semangat madhang meneh.


Pas aku dolan nang kampuse koncoku nang Kota Pahlawan, aku moro-moro isin dewe mergo moro-moro ono bocah sing klambine iku plek ketiplek ambek aku. Nah koncoku sing ngerti ngunuku malah gojloki aku ambek ngomong "ikuloh dulur panti mu". Nah mari ngunu aku sing rodok isin yo terus langsung gawe jaket ben ora ketok wong wong akeh. Yo sopo sing ngerti nag perkoro ngunuku sing rodok aneh iku iso dadekno wong maleh isin. Opo maneh wonge maeng lemune pol ambek gedene megilan, tapi pas deke maeng yo ngerti nag klambine podo deke yo langsung mirih, paling deke yo isin mergo deke iku masih nang gonanku, terus mari ngunu deke langsung mireh.


Prank iku dasarane disebut ambek lelucon praktikal. Lelucon iku nduwe makna hasil teko ndagel utowo tindakan utowo perkataan sing lucu. Prank iki sebuah trik sing dilakoni ambek uwong sing tujuane cek wong liyo ngguyu. Roto-roto prank iki tujuane cek korban iki ngeroso kaget utowo bingung karepe dewe. Prank iki istilah sing wes gak asing maneh nang kupinge awak dewe kabeh. Opo maneh jaman saiki tambah akeh banget konten prank sing lagi viral nang media sosial koyok YouTube, Twitter, TikTok, dan liyane maneh. Prank iki awale mek gawe guyon-guyonan biasa, terutama pas April Mop, tapi tambah suwe guyonan iki dadi berlebihan dan marakno akeh dampak negatif e.


Ana akeh cara sing bisa dilakoni kanggo nabung sak liyane nganggo celengan, yaiku salah sawijine nabung saham utawa nabung emas. Nabung saham utawa emas iki jumlahe bisa saya munggah lan saya larang amarga kualitas pasar lan nilai barange munggah terus. Keuntungan lan manfaate ya lumayan gedhe amarga tabungan iki jangka panjang. Yen keuntungane wis akeh, tabungan iki bisa dijupuk lan didepositokake kanggo tuku omah utawa kanggo modal usaha. Cara nabung sing aman ya bisa lewat pegadaian emas utawa saka bursa efek sing nyediakake saham. Sing marai bungah yaiku pas ndelok rega saham lan emas sing dituku tambah larang regane lan akeh keuntungane. Persen keuntungan kuwi mau ya bisa dijupuk kanggo tuku kebutuhan sing lagi mendesak.


Selama urip iki awak dhewe ketemu akeh wong. Akeh seko wong-wong sing awak dhewe tau kenal kui saiki wis arang ketemu. Awak dhewe mung iling rupa utowo awak dhewe mung iling jenenge wae. Awak dhewe mesthi tau ngerasake piye isine pas wong sing awak dhewe celuk kui bedo. Reaksine wong sing salah ngundang kui werno-werno. Ono sing dheweke, pas ngerti yen dheweke salah wong, kui langsung meneng. Polahe koyo dheweke ora ngerti opo-opo. Ono sing nyeraki wonge lan langsung ngomong yen dheweke salah nyeluk mau. Ono uga wong sing pas salah nyeluk wong, malah dadi iso kenalan karo wonge kui. Malah ono sing iso dadi kancanan cerak mergo kui.


Mbari kuliah, sek onok waktu gawe istirahat dilut sak durunge mata kuliah selanjute dimulai. Aku ambek koncoku mutusno gawe mampir nang minimarket gawe tuku jajanan karo ombenan. Pas ndelok antriane, aku rodo panik soale antreane lagi dowo banget, dan aku wedi telat melbu kelas. Koncoku nenangno awakku dan tetep ngenteni antrean iki ae. Aku nuruti de’e dan awak dewe wong loro ngenteni antrean iku mau. Pas aku wes katene ndekek barang nang mejo kasir, awakku disurung ambek wong liyo dan wong iku langsung ndekek barange nag mejo iku. Aku sing gak terimo langsung narik klambine dan misuhi de’e. Sing marai mangkel pindo iku pas wong iku nyolot nek iki minimarket nduwene arek fakultase, dadi de’e luwe nduwe prioritas nang kene. Pas wes mari, wong iku langsung ngluyur ngono ae. Atiku rasane wes mrengkel. Nek sampe ketemu ambek wong iku maneh, langsung tak tapok iku raine.


Aku duwe warteg langganan. Aku kerep mangan neng kono mergo panggon mangane kui cerak karo kampusku, murah, lan rasane uga enak. Pas aku lagi magan neng kono, aku kerungu ibu-ibu sing dhuwe lan sekaligus dodolan neng kono kui tau nesu-nesu. Ibuke nesu neng salah siji pelanggane neng kono mergo wong kui durung bayar utange sing wis akeh. Aku nguping yen dheweke kui ngutang wis ket sesasi wingi sing durung dibayar. Aku kerungune kui uga kaget. Tak deloki rupane mase sing diseneni kui, rupane dadi isin banget. Dheweke ngomong sasi ngarep bakal dibayar. Nanging pas tak sesasi bar kui, aku rung tau delok meneh wonge mangan neng kono. Ketoke mase kui kabur mergo durung iso bayar utange.


Toilet umum kui biasane reged. Yen ora reged, sak ora-orane kui mesthi mambu pesing. Arang banget awak dhewe nemoke toilet umum sing resik. Supoyo awak dhewe iso nyaman neng panggon kui, ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe kudu nyepake sabun dhewe. Soale, akeh toilet umum sing ora ono sabune. Yen misale ono, sabune kui kerep nemu sing ora ketok higienis. Sing keloro, awak dhewe iso gowo parfum supoyo iso ngurangi ambu sing ora enak. Sing ketelu, awak dhewe kudu cepat tisu. Tisu iku gunane kanggo ngeresiki utowo dadi alas neng jamban sing dilingguhi. Ono wae wong-wong sing ngaggu jamban jenis kui kanthi dodok.


Kegagalan mergo ditolak seko universitas sing awak dhewe pengeni kui lara banget. Nanging, awak dhewe aja ngelarani ati meneh kanggo nolak awak dhewe. Maksude kui, awak dhewe dadi ngeroso dikucilke mergo ora koyo wong liyo sing mlebu kampus idamane. Awak dhewe kudu trima takdir sing saiki awak dhewe trima. Awak dhewe kudu bangga karo usahane awak dhewe melu ujian kui, senadyan ora keterimo awak dhewe tetep iso jepuk manfaat lan pelajaran seko kegagalan kui. Alon-alon, perasan sedih kui kudu awak dhewe singkirke. Ngewiwiti meneh usaha mlebu ning universitas impian. Awak dhewe mungkin kedisikan karo konco-konco sing liyo, nanging awak dhewe durung telat ngoyak neng kampus idaman.


Udin wis sepuluh taun dadi marbot masjid ning cedhak omahku. Isuk kanthi sore, Udin kerja lan wayah sore kanthi bengi, Udin ngewangi reresik mesjid lan ngecek sumbangan sing mlebu ning kothak. Dina Sabtu lan Minggu, Udin uga kadhang ngumbah karpet. Nanging, ning sawijining dina, Udin oleh panggilan saka ketua marbot lan Udin dikenalake karo donatur saka PT sing ana ning cedhak mesjid. Udin nampa 50 juta kanggo perbaikan mesjid. Amarga Udin uga ngurusi sumbangan sing mlebu, Udin ngerasa yen dhuwit iki gedhe banget lan risikone gedhe. Pas banget karoudhin lagi butuh dhuwit mbayar pengobatan ibune. Nanging amarga Udin wedi, akhire dhuwit kuwi dilebokake rekening ketua marbot.


Wektu SD, sekolahku ngadake acara dino dodolan. Jebul dodolan kui ora gampang. Seko perancanaan tekan distribusi kui angel banget. Pas entuk pembeli sing pertama, awak dhewe seneng banget. Mungkin kui sing dirasake kabeh bakul-bakul sing lagi pisanan ngewiwiti usahane. Dino pertama kui sing paling abot. Wong durung kenal karo barang dagangane. Pas ono pelanggan teko, awak dhewe seneng banget. Wongku dilayani koyo rojo. Senadyan penjalukane kui sok ora masuk akal, bakul kui tetep ngeladani, ben iso dadi panglaris jarene. Kepuasan pelanggan sing paling awal kui ogo penting. Yen dee puas karo pelayanane dhewe, dee bakal ngandani wong-wong sing liyo ben tuku ning bakule dhewe. Seko kono wong sing dijak kui ngejak wong sing liyane lan koyo ngono terus tekan dodolan awak dhewe iso payu.


Aku iku tipe wong sing sakjane gampang banget kenek demam panggung ben kate nampil opo ae. Tapi aku nduwe cara sing jitu banget gawe ngatasi demam panggung iku mau, yaiku nyoplok kocomoto. Berhubung mripatku minus, dadi aku nang ndi ae nganggo kocomoto. Nek pas nampil, kocomoto iku tak coplok, sing marakno otomatis aku gak isok ketok rupone wong-wong sing ndelok penampilanku alias burek kabeh. Nek wes ngono, atiku isok luwe tenang mergo aku gak bakal eroh penilaian wong nang penampilanku teko tatapane. Dadi nek awakmu sing nduwe mripat minus terus sering kenek demam panggung koyok aku, coba praktekno caraku iku mau, sopo eroh ngaruh sisan nang awakmu.


Yen awak dhewe gawe salah, awak dhewe ojo wedi jaluk ngapuro. Soale, ora ono salahe awak dhewe jaluk ngaporo karo wong sing awak dhewe larane. Dheweke malah duwe hak kanggo nampo ngapuro seko awak dhewe. Mungkin dheweke iso nesu neng awak dhewe. Arep piye meneh, kui konsekuensi sing kudu awak dhewe terimo. Nanging, yen awak dhewe ora ngomong kui, piye carane wong kui ngerti yen awak dhewe nyeysel wis ngelarani dheweke. Jaluk ngapuro kui uga salah siji bentuk, awak dhewe isih sayang karo wonge kui. Awak dhewe kepengen perkoro rampung nganggo coro sing apik. Kui uga dadi tanda yen awak dhewe wong sing wis dewasa.


Golek pasangan kui ideal sing setiya karo awak dhewe lan ora ngelirik neng ati wong liya.  Awak dhewe ora pengen kesel-kesel nesoni pasangane dhewe pas dheweke ketauan selingkuh. Ono cara supoyo awak dhewe iso entuk wong sing setiya. Sing kesiji, awak dhewe golek wong sing taat karo agamane. Logikane yen dheweke patuh karo Tuhan sing ora ketok, wonge kui bakal luwih setiya meneh neng awak dhewe. Sak liyane kui, wong sing kuat agamane ora sak iso mungkin ara gelem ngelarani pasangane. Sing keloro, golek wong sing iso nompo dhewe opo onone. Yen misale pasangan dhewe kui seneng karo awak dhewe mung mergo bandha utowo rupane dhewe kui iso dadi wonge bakal ora setiya. Soale rong perkoro kui dudu hal sing abadi. Iso wae kui ilang neng seko awak dhewe.


Marah iku salah siji perasaan sing pasti tau dirasakno kabeh menungso nang dunyo iki, termasuk awak dewe kabeh. Tau ngeroso gak, nek misal awak dewe lagi marah-marah, sak marine iku pasti bakal ngeroso pegel puol. Kadang malah sampe ngeroso lemes. Dadakno, marah iku salah siji bentuk emosi negatif. Awakmu perlu eroh sisan nek kabeh emosi sing awak dewe ungkapno iku butuh energi. Emosi negatif iku biasane luwe akeh nguras energi. Istilahe ngono kabeh organ iku bakal ngetokno energine gawe ngelepasno emosi negatif iku mau sing marakno awak dewe dadi ngeroso pegel puol. Berhubung marah iku termasuk nang salah siji jenis emosi negatif, iku sebabe awak dewe mbari marah pasti langsung pegel.


Kadang, ngelamar kerja tok iku gak cukup. Soale jaman saiki, HRD bakal ngorek kepribadianmu teko media sosialmu pisan. Mereka bakal eroh teko beberapa akun media sosial sing mbok cantumno nang CV dan bakal diteliti maneh. Hal iku sebagai langkah cek HRD eroh awakmu nduwe jejak digital sing apik ta elek sebelum mempertimbangkan gawe ngelolosno awakmu. Nek wes ngono, awakmu kudu bangun persona sing apik nang akun media sosialmu. Cara bangun persona iku gak angel kok, dimulai teko hal hal sing cilik ae. Misal gak tau melu komentar utowo rebut nek onok sesuatu sing viral. Terus dilanjut ambek nge-share prestasimu nang media sosial. Tambahi sisan nek awakmu nduwe karya, share sisan nang media sosialmu. Teko kono, HRD pasti bakal ngekeki poin plus dan awakmu nduwe kesempatan luwe duwur ketrimo kerjo nang perusahaan sing mbok lamar.


Aku ancene gelek getradung ambek pitik soale mesti mlayu keweden polai nag ora mlayu mesti dicucuk sampek gete'en barang. Embahku biyen iku ngandani nang aku nag ditradung ambek pitik babon iku ojo mlayu ambek ojo wedi. Nag awakmu wedi ambek mlayu yo bakal modar awakmu, terus yo bakal diuber sampek pitike maeng kepegelen polahe ngajaki. Terus mbahku ngongkon nag ancene diajaki ambek ditradung iku getaken dewe pitike ben ora wani neradung soale nag mlayu yo mesti tambah ditradung. Dadi sarane mbah iku maeng tak turuti tibake temen-temen manjur ambek ampune megilan. Masio awitane aku rodok wedi tapi sak wise iku maeng ono hasile akhire akhu percoyo.


Yen awak dhewe tau dadi pegawe, awak dhewe kudune ngerti piye abote kerjone kui. Misale durung tau dadi pegawe, awak dhewe iso bersimpati karo kahanan gawean lan kehidupan pegawe. Dadi pas awak dhewe dadi bos sing kudu PHK karyawane, awak dhewe ngerti rasane. Nanging luwih apik yen awak dhewe sebagai sing duwe usaha ora ngemadege pegawene dhewe seko gaweane. Gak ono sing seneng karo sing jenenge PHK. Saliyane ora ngepenake kanggo karyawan, PHK kui ora kepenake kanggo sing duwe usaha. Yen kudu ngurangi jumlah pekerja neng perusahaan kui, iso artine kahanan perekonomian lagi ora stabil. Mergo PHK, akeh wong sing ora duwe penghasilan lan tingkat konsumsine midun. Tingkat konsumsi midun gawe perusahaan ora sehat lan kudu ngurangi pegawae, dadi ono PHK meneh. Proses kui bakal mubeng-mubeng terus tekan ekonomine remuk.


Ono wong sing berpendapat yen wis nikah ora duwe rencane duwe anak. Jarene duwe anak kui kudu duwe persiapan mental lan finansial. Padahal, saiki donyo lagi ora stabil, rego-rego makin suwe makin mundak lan kesehatan mental saiki makin gawe prihatin. Ono uga wong sing kepengen seneng lan dolan terus pasangane dadi ora gelem repot-repot duwe anak. Yen alasane kurang finansial lan mental kui, menurutku alasen sing kurang pas. Soale, duwe anak kui iso ngelengkapi urip awak dhewe. Mungkin kanggo pertama kaline, ono wong sing tulus butuh bantuane awak dhewe seko cilik banget. Awak dhewe ngeroso dadi siji-sijine wong sing iso jagani wong kui. Ora keroso, mentale dhewe dadi tambah kuat nek ono hubungane karo anak. Awak dhewe dadi iso ngelakoke opo wae, iso nyambut gawe luwih keras ben urip anak nyaman terus.


Saiki jamane nag seneng lapo-lapo kudu diramek-ramekno koyok seneng oleh pacar kudu diramekno, seneng polahe lulus ujian yo kudu diramekno, ambek seneng-seneng sing liyane. Tapi wong sing ngerasakno seneng iku maeng opo yo ngerti nag ambek ngeramek-ramekno maeng terus wong yo seneg? Gurung karuan seneng. Opo maneh nag seneng lulus ujian, durung karuan konco utowo wong sing parek iku yo seneng. Mangkane nag ngerasakno seneng lulus ujian ojo digembor-gemborno utowo diramek-ramekno ambek alasan syukuran polahe lulus padal yo mok pengen pamer. Dadi kanggo bocah-bocah sing seneng polahe lulus ujian ojo sak karepe dewe ngerayakno rame-rame, wes cukup seneng sak cukupe ae.


Negara saiki lagi diadu perkara wong-wong sing ora tanggung jawab ngewenehi gawean utawa jatah bangku kuliah marang wong sing seneng dititipake. Kasus sing lagi rame uga gonta-ganti. Saka polisi titipan sing nggeser posisi anake wong susah sing melu seleksi, atlet bal sing ora melu tim inti amarga pemaine titipan saka pelatih utawa tim gedhe, kanthi sing anyar yaiku calon dokter sing mlebu kampus jalur titipan saka wong tuwa kanthi menteri. Sing marai susah lan mangkel kuwi, profesi sing kudune ngabdi marang masyarakat malah diisi karo wong jalur titipan iki. Kamangka tatanan negara iki dikuatirake bal ajur amarga keadilan sing angel digoleki.


Biyen pas aku isek kulia terus muleh mesti nuggoi ponakanku nang omah. Nah, Ponakanku iki nag  ono wong mati mesti wedi nang omah dewean padal deke iku wes SMP. Karo mbah tambah digodoe ambek dielokno, polahe deke masio smp awake iku wes ngalahe bocah SMA mangkane mesti dilokno mbah, "bocah wes gede nang omah dewe kok ora wane polahe wong mati, nah mene nag gede terus sekolah ado mosok jaluk terno konco". Yo krungu ngunuku ponakanku mok meneng tok ambek dolanan hp karo ngenteni pakne teko mesjid. Yo asline yo lumrah se, soale desoku isek adoh teko dalan gede terus nag gurine deso iku wes alas sing ora karuan gedene.


Wingi pas aku neng Bogor, aku ketemu karo adine seko eyang kakungku. Aku lan putu-putu liyane manggile Eyang Usrek. Eyangku sing iki tinggale neng Pamulang, ora adoh-adoh banget seko Bogor. Eyang biasane neng Bogor numpak taksi daring yen ora diterke karo anake. Eyang Usrek kui mampir neng Bogor mergo arep jenguk eyang putriku sing lagi lara. Neng Bogor, Eyang Usrek crito akeh seko kegiatane dheweke sak ben dinone tekan crito pas dheweke haji biyen. Naning, sing marai aku lan ibuku bingung kui crito soal putune sing isih bayi. Soale sak ngertiku putu-putune, eyang kui paling ora wis SMP. Yen misale, crito pas isih bayi kenopo ora crito ket biyen-biyen. Sorene, Eyang Usrek dipetuk karo anake, bulekku. Bulekku kui mlebu omah gowo bayi. Oalah, jebul bulekku kui duwe anak meneh. Aku lan ibuku lagi ngerti. Awak dhewe malah ora ngerti kapan bulekku kui metheng.


Yen duwe kanca utawa dulur sing sik tas mbayi, aja lali kanggo ngucapna selamet lan bisa teka karo nggawa kado. Kado sing digawa nalika ndelok wong mbayi iku pilihane akeh banget. Nanging sing paling penting yaiku barang iku bisa migunani kanggo bayine. Aja lali sisan kanggo golek barang sing bisa nggawe bayine nyaman. Misale ditukokna klambi, ya golek sing kaine apik supaya bayine ora gatel-gatel lan alergi. Saliyane iku, bisa uga kanggo ngewenehi kado kanggo ibuke. Misale ditukokna lilin aromaterapi supaya bisa turu kanti lengger, utawa ditukokna panganan supaya banyu susune bisa metu akeh. Sing penting samubarang iku bisa nggarai ibune lan bayine seneng.


Pas jaman cilikanku, pas SMP, aku lan konco-koncoku lagi ngerti trypophobia kui opo. Wektu ciliki kui awak dhewe ora ngerti kui penyakit opo piye dadi awak dhewe nganggo gambar sing marake wong sing trypophobia kui kanggo gayeng-gayengan wae. Trypophobia kui artine wedi karo lobang-lobang utowo gundukan-gundukan sing polane ora teratur.  Pas pisanan delok gambar kui, aku ngerasa biasa wae. Nanging kok makin suwe dideloki makin aku ngeroso jijik. Gambar kui ora mungkin iso ngelitiki nanging aku dadi ngeroso keri. Luwih suwe meneh aku dadi ngeroso jijik lan arep mukok. Ora iso aku delok gambare kui. Nanging seko kui aku ngerti yen aku ora trypophobia, soale aku ora ngeroso wedi blas.


Sampah iku dadi salah siji penyebabe ingkungan dadi tercemar. Hal iku mergo kakean sampah sing onok nang lingkungan iku angel gawe diuraino dan kudu diolah disik. Dan nek didelok maneh, sampah iki tambah suwe tambah numpuk. Hal iku mergo pengolahan sampah iku gak isok dilut, butuh pirang dino. Tapi, ben dino iku pasti bakal onok sampah sing bertambah. Nek wes ngono, wayahe awak dewe gawe ngurangi produksi sampah ben gak tambah numpuk. Pengurangan sampah iku isok dimulai teko omahe awak dewe disik. Gatekno cara iki nek awakmu pingin ngurangi sampah teko omah. Siji, hindari penggunaan kantong ambek botol plastik. Loro, nganggo piring, mangkok, ambek gelas sing bahane kaca dan guduk sing sekali pakai. Telu, belanja lokal nang Pasar Petani utowo Warung. Papat, perbaiki barang rusak, ojok langsung diguwak. Terakhir, daur ulang barang sing wes gak isok dinggo nek barang iku mau wes gak isok dicikno maneh.


Aku biyen pas SD sempet sekolah sing baline sore, sekitar jam 3 nan. Dadi seko sekolahan wis nyepake panganan kanggo mangan siang. Aku lan konco-koncoku duwe jadwal kanggo gentian jikuk sego, lawuh, lan sayur neng pawon sekolahan. Pas jatahku sing jupuk aku delok panganan sing ketok enak banget. Pas tak cium, ambune gurih-gurih ngono. Seko adoh wernone coklat. Bedekanku lawuh dino kui ketoke semur daging. Mergo ngeroso kui enak, aku kupuk lawuh kui akeh banget. Pas tak kunyah, jebul kui dudu danging nanging terong. Teksture alus banget, naning mripatku deloke kui panganan sing rodo atos. Mergo uteke mume, ngeproses roso sing ora gatuk kui, rasane dadi arep mukok. Tekan saiki, aku angel nek arep mangan terong. Olahan terong sing iso tak pangan mung terong goreng tepung.


Pas isih cilik, simbahku duwe ternak pitik khusus kanggo pedaging lan uga ternak khusus jago sing kanggo aduan. Jago-jago iki diopeni kanggo didol ning pasar kewan, ana sing kanggo aduan uga mung kanggo pajangan lan diopeni. Kanggo jago aduan iki, simbahku saban isuk mesti ngadusi ning latar omah lan mepe jago saban isuk ben suarane banter lan uga awake sehat uga ora gampang lara. Kanggo jago-jago iki uga kadhang diculake saka kandhang. Kamangka, adhiku wedi amarga tau diuber karo jago-jago kuwi pas cilik. Senajan mung pitik, jago iki yen nguber banter lan uga kadhang ngabyuk marang wong sing ora kenal.


Aku uga tau pas SMA kui kecelakaan. Bejone, kui kacilakaan tunggal lan ora ono korban lan ora ono sing dirugike. Aku iling banget kedadean koyo piye. Kui kejadiane arep tengah wengi, sekitar jam setengah rolas. Aku bali bengi kui soale bubar ngaji karo konco-konco kui. Posisine kui cerak omah, sekitar 3 kilonan meneh wis tekan. Kui kahanan dalane teles banget mergo maune bar udan. Neng sisih tengen lan kiwo wis ora ono opo-opo sing buka. Nah pas aku lagi numpak montor kui, ngerti-ngerti ono mobil sing arep neng tengah dalan bar parkir. Mergo kaget, aku langsung ngerem. Mungkin mergo kui nganggo rem ngarep sing paling cepet refleke, aku dadi dlesor tibo. Pas kui, wedi banget aku. Wedi yen misale ono mobil sing seko arah liyane lan nabrak aku. Untunge, kui ora ono opo-opo. Paling mung dengkulku sing lecet setitik.


Rasa ketidakadilan kui tekone seko jero awake dhewe, dudu seko jobo. Wong kui yen dikei tindakan sing ora adel mesthi mangkel. Dheweke ngeroso duwe hak sing podo karo liyane. Nanging kenopo, dheweke ora dikei perlakuan sing podo. Sadurunge, awak dhewe bahas luwih lanjut, awak dhewe kudu sadar disik yen donyo kui sama sekali ora adil. Ono previlese sing wong sugih duwe sing awak dhewe ora bakal duwe, meh koyo piye wae awak dhewe usahake. Awak dhewe kudu nrimo kanthi iklas opo sing awak dhewe duweni saiki. Awak dhewe iso wae nesu, ngelawan utowo ngantemi wong-wong sing duwe sikap ora adil marang awak dhewe, nanging kui ora bakal ngowah nasibe dhewe. Malah mergo kui, iso wae nasibe dewe malah soyo elek.


Sing paling mankelno ati nag gembulan karo konco-konco yoiku gojlokane iku sing ora betahi. Nah sing marakno ora betahi iku nag gojlokane iku marakno eleke awak mergo sing digawe gojlokan iku maeng ancene cacate awak sing iso marakno wong liyo iku maleh mangkel. Nah mangkane saiki perkoro iku maeng wes kedaden nang endi-endi terus kabeh wong tuo ambek guru wes kompak nyaranno ojo sampek perkoro iku maeng kedaden nang bocah-bocah soale iso dadekno gangguan mental nang bocah sing digojloki sampek entek sampek elek maeng. Nah saiki pekoro iku maeng dikenal karo "Bully", pada jaman biyen yo gojlokan iku maeng. Terus bocah sing digojloki iku yo mok meneng ae, terus bales ngelokno menisan.


seneng tuku barang sak marine nabung yaiku roso sing teko utowo ono teko roso lego sing dadekno roso seneng nang ati polahe roso lego iku maeng. Lah roso lego dewe iku asline metu teko roso entenge pikir soale tujuan nabung iku maeng we keturutan. Mangkane teko roso iku maeng kadang wong ono sing mujudno ambek guyu tok, ono wing wujudno ambek mensem, ono sing mujudno ambek ngomong syukur karo sing gawe urip ambek liyane-liyane. Lah roso ngeneki ancene iso garai wong senenge pol, apo maneh iku kedaden teko usaha sing dilakoni ambek sing ngerasakno roso iku maeng yoiku rupane nabung maeng. Dadi yo wajar ae nag roso seneng iku ono.


Sangking akehe video prank neng sosial media iki, dadi makin akeh wong sing arep gawe prank. Pranke kui dienggo konten video utowo kanggo seneng-seneng tok. Nanging, gawe prank kui ora entuk sembarangan opo meneh pranke kui karo wong sing awak dhewe ora kenal. Sing kesiji sing kudu awak dhewe gateke sadurunge gawe prank kui, awak dhewe kudu ngerti dampak seko prank sing arep dilakoke. Prank iki bakal ngerugike wong opo ora. Misale, awak dhewe arep ngeget-geti wong kanggo ombanen sing areh tumpah. Yen wonge kui kaget terus nguncal HP sing lagi dicekel, banjur HPne rusak. Opo awak dhewe iso ngijoli?


Sing jenenge urip nag dunyo mesti ono ae pengalaman sing bakal ngancani awak dewek kanggo urip nag dunyo, mboh iku paik utowo elek. Nah sing jenenge pengalaman sing paling menyedihkan nag urip iku yo ora sak lawase elek asline, tapi iku asline pengalaman seng iso dadekno awakmu tambah oleh pengalaman sing iso digawe sangu ngadepi urip nag masa sing ate teko. Pengalaman iki asline teko polahe awakmu ngelakoni perkoro sing ora tau mbok kiro nag bakal kedaden polahe ketledoran, akhire dadekno roso geloh sing paling jero nag ati. Mangkane nag ate ngelakoni opo-opo kudu ati-ati. Ojo sampek ketledoran dadekno ati geloh sing akhire nganggep perkoro sing wes kedaden maeng dadi pengalaman paling elek.


Aku tau delok koncoku awake iku dredeg polahe kewedan pas ate dioperasi. Dredeg iku tondo-tondo ketoke pol terus kenek didelok teko raine sing kemringet ambek rodok abang, terus tangane iku anyep jejep, maring ngunu motone iku koyok kotong ora ono opo-opo. Roso dredeg iku biasane maeng biasane dialami karo wong sing saking wedine nag perkero sing ate diadepi ambek wong sing jumbule iku kenemenen sampek ngetokno roso wesi. Dadi roso nginiki ancene rodok ewo oleh ngedaliko soale iku ancene sifat alamine menungso sing ancene kabeh wong duwe roso wedi. Dadi wedi polahe perkoro sing anyar ambek perkoro sing blaheni iku ancene lumroh nang uripe menungso.


Ambu iku ancene kadang iso marakno wong isin ora karoan, opo maneh nag sampek diarani ambi yo tambah isine megilan. Nah kudune ben ora sampek kedaden perkoro ngunuku, yo kudu ngerteni kondisine dewe contohne sak durunge metu iku didelok disek opo awake iku ambune normal opo ora, terus sak liyane iku pakeane barang yo kudu didelok ojo sampek wong-wong sing ono nang pinggire iku mambu sing ora enak akhire dadekno awake dielokno ambu. Masio iku konco dewe sing ngelokno yo tetep sing jenenge roso isin iku bakal metu teko ati. Dadi nag iso yo kudu ngerteni kondisine ambek iso ngoco opo awake iku normal opo ora ambune.


Ning salah sawijine kantor ning Jakarta, ana kabar babakan PHK masal. Kantor kuwi ya kantore Amir. Isuk kuwi, Amir isih budhal nang kantor lan kerja kaya biyasane. Pas bar istirahat mangan awan, ana kira-kira 40 wong diundang marang HRD kajaba Amir. Jebul wong-wong kuwi diundang amarga arep di-PHK. Kabar kuwi ngagetake wong akeh amarga ora ana sing ngira yen kantor bakal mutusake hubungan kerja karo para karyawan. Karyawan-karyawan kuwi diwenehi surat PHK sing kudu ditandatangani. Surat kuwi isine babakan hak lan kewajiban sing kudu dilakoni karo karyawan lan perusahaan. Kanca-kancane Amir sing kena PHK padha tetangisan amarga ora nyangka yen PHK iki ora mung kabar angin.


Pengalaman sing ngisini wong iku mesti kedaden nang uripe menungso mboh pas cilik, pas gede, utowo pas rodok gede. Kabeh mesti tau ngalami. Nah contone pengalaman sing gelek kedaden nang lingkungane wong yoiku nag pas nyelok wong terus kecelek, iku ancene ngisine awak ambek rehi. Nah ben asline iku kan kedadean sing ancene ora dikiro ambek ora sengojo, asline yo ora masalah se, terus sing garai roso iku maeng metu kan polahe deke iku gampang maen ati ambek senengane mikir nag mari ngelakoni perkoro iku maeng. Mangkane roso ati iku ora gampang ilang ambek mesti metu terus nag pas leren, soale wes kadung kerekam.


Tahun 2021, aku resmi dadi mahasiswa S2 ndek UI. Awale aku ngelakoni kabeh dengan ati sing seneng. Mbasio ndek awal aku rodok kangelan mergo aku ketinggalan adoh banget ambek sing liyane, terutama ndek pengalaman, tapi aku tetep berusaha ngejar iku kabeh. Tambah suwe, aku tambah gak kuat mergo aku wes ketinggalan adoh banget. Ben aku kate mencapai target ketertinggalanku, konco-koco kuliahku bakal luwe ngebut maneh dan iku sing marai aku tambah ngoyoh. Suwe-suwe, aku bener-bener tersiksa dan gak nikmati perkuliahan iki maneh. Ilmu sing tak pelajari gak onok sing melbu nang utekku blas. Durung maneh akhire penyakit serangan panik sing wes suwe waras dadi mbalik maneh. Dan mergo iku, wong tuwoku njaluk aku gawe mandek kuliah S2 dan ngelakoni terapi soale mentalku wes gak karu-karuan maneh. Akhire dengan terpaksa, aku mengundurkan diri dadi mahasiswa S2 nang UI.


Laser-Assisted In-Situ Keratomileusis utowo biasa disebut lasik iku siji prosedur bedah mata. Tujuan gawe dilakoni operasi lasik iku gawe merbaiki fungsi kornea mripat, yaiku mbiasno cahaya utowo ngerefraksi cahaya sing melbu nang mripat ben isok ndelok dengan normal. Umume, wong-wong sing nduwe mripat minus sing kepingin ngeduno tingkat minus mripat e iku ngelakoni prosedur lasik iki. Gawe ngangkat jaringan kornea, dokter iku nganggo laser khusus. Laser iku mau sing nduwe fungsi gawe mbentuk maneh ambek ngubah daya fokus jaringan kornea mripat. Onok pitung jenis operasi lasik. Mulai teko CoZi LASIK, 7D LASIK, LASIK XTRA, No-Touch LASIK, Microkeratome LASIK, ambek Advance Surface Ablation.


Ora ono wong sing ora mangkel yen gawean idamane kui disaut karo wong sing awak dhewe ora kenal. Rosone awak dhewe pengen ngetoke kata-kata sing elek sing awak dhewe ngerti. Nanging, nesu-nesu koyo ngopo wae ora ngerampungke masalah sing awak dhewe alami. Ben perkoro kui rampung, ono langkah-langkah sing kudu dilakoni. Sing kesiji, awak dhewe kudu iklas yen gawean kui dudu rejekine dhewe. Sing keloro, awak dhewe mulai meneh usahane dhewe kanggo ngoyak cita-cita kerjo neng perusahaan impian meneh. Sing ketelu, awak dhewe kudu evaluasi kira-kira opo sing marake awak dhewe gagal ketompo gawean kui. Sing kepapat, awak dhewe kudu sinau meneh babagan opo sing kurang-kurang mau.


Nang masyarakat sekitar awak dewe, sek akeh banget uwong sing sek abai karo tindakan bullying. Roto roto iku ngomonge nek perundungan ngono iku mek kenakalan remaja biasa, utowo ngomong nek koyok ngono iku guyonan tok dan ben arek iku mau luwe tangguh. Guyon seh guyon, tapi mosok guyon iku kudu sampe nyikso arek dan marakno arek iku keweden? Guyonan iku kudune perbuatan sing isok nyenengno rong pihak, gak mek sak pihak tok. Nek perbuatan sing nyenengno sak pihak dan ngerugikno pihak liyo, iku jenenge guduk guyonan. Dadi gawe awakmu kabeh, bedakno yo antara guyonan ambek perbuatan bullying. Ojok jarno bullying berkedok guyonan iku tambah akeh kedaden.


Salah siji penyakit sing ora kabedhek kuwi yaiku angin duduk utawa gangguan aliran darah marang jantung. Penyakit iki bisa kena marang sapa wae, bisa wong tuwa utawa wong enom sing duwe risko gedhe kaya perokok, wong kang ngombe alkohol, uga wong sing gampang stres. Gejala penyakit iki yaiku keringet adhem, mual, mumet, sesek napas, lan lemes. Gejala iki bakal ilang yen istirahat utawa ngombe obat. Nanging ya ono sing ora kerasa lan dipeksa kanggo kerja. Penyakit iki uga bisa nandakake penyakit sing luwih serius ning jantung, amarga kudu ditangani nganggo operasi jantung utawa pasang ring kanggo ngelancarake alirane getih saka awak marang jantung.


Akeh perusahaan sing nge PHK pegawene tahun 2022 iki. Cetho iki marake wong dadi ora duwe gawean lan durung tentu wong sing di PHK kui entuk gawean meneh mergo akeh perusahaan sing ngurangi pegawene mau. Salah sijini perusahaan merger rintisan sing paling gede neng Indonesia GoTo, perusahan gabungan seko Gojek karo Tokopedia. Perusahaan rintisan unicorn kui ngurangi 1.300 pegawe. Perusahan rintisan sing mirip-mirip GoTo, koyo Shopee lan JD.ID uga ngurangi jumlah pegawene. Ora seko perusahaan neng bidang lapak digital wae sing ngePHK karyawane, perusahaan sing gerak neng bidang pengiriman, koyo siCepat, lan bidang dompet digital, Link-aja,  uga ngurangi pegawene. Perusahaan sing gerak neng bidang edukasi koyo ruangguru lan Pahamify uga ngelakoni hal sing podo.


Ora kabeh barang-barang sing tersedia ning toko kuwi lengkap. Kamangka akeh wong kang milih toko online kanggo alternatif blanja. Salah sawijine toko online sing paling tak senengi yaiku Ali Express. Ali Express iki nyediakake barang sing luwih lengkap tinimbang toko online liyane. Toko online iki nyediakake akeh barang sing kualitase luwih apik amarga saka manca negara langsung. Mulai saka barang elektronik kanthi dolanan. Aku tuku dolanan bongkar pasang uga ning toko iki amarga nyediakake asuransi barang sing lengkap lan bisa ngewenehi ganti yen ana kerusakan barang. Regane ning Ali Express iki uga luwih murah lan kadhang ora ana ongkos kirim amarga wis diitung karo barange.


Biyen pas aku SMP gelek muleh bengi tekok kegiatan ekstra sekolah sing dilakoni mari Ashar. Nah teko sekolahan ancene mari Magrib, tapi pas waktu sampek ate desaku mesti mari Isyak. Nah pas iku, Aku moro-moro ambu wangine pol nang pinggire geladak sing pinggire maeng iku biasane ono ringine. Terus aku mandek ambek tolah-toleh goleki opo sing ambu wangi maeng. Tibake ono puteh-puteh sing  rambute rowe-rowe ora karoan. Mari ngunu aku langsung mancal sepeda sampek entek gase polahe keweden. Sing tak pikir mok siji yo opo carane tutuk omah slamet ambek ora lapo-lapo. Saking wedine pas sampek omah ae ora wani nang jeding dewe. Soale jeding mesti ang gurine omah.


Dina Minggu wingi, mbakku dadi temanten. Mbakku lan bojone wis lamaran wiwit wulan Juni. Amarga bojone mbakku wong Aceh, mantenan iki diadakake nganggo 2 adat, yaiku adat Jawa lan adat Aceh pas wayah ngunduh mantu. Acara manten iki direwangi karo jasa WO amarga mbakku pengen kabeh keluwarga ngumpul lan melu dedunga lan ora usah kesel-kesel rewang. Mantenane diadakake ning gedung amarga omahku ora cukup nampung tamu kang akeh. Upacara mantenan iki rangkaiane ana akad lan resepsi. Rampung akad, mbakku lan bojone ngadakake temu penganten nganggo adat Jawa. Keluwarga saka manten kakung ya katon seneng amarga weruh tradisi temanten Jawa iki sakral banget lan akeh maknane.


Nek delok idu neng jero ruangan kui wis biasa. Awak dhewe kerep delok idu neng endi-endi koyo neng dalanan utowo neng lapangan. Tetep marake jijik, nanging paling ora awak dhewe wis baisa. Awak dhewe wis nganggep ngagep neng jobo kui wis panggon reged, dadine nek tambah regedan koyo idu mau awak dhewe isih paham. Nanging sing aku ora paham kui yen ono idu neng ngarep jero ruangan. Arang tak temuke nanging ono wae. Aku tau delok bekas idu neng mal, luwih seko peng siji. Aku mikir pas delok kui. Opo wonge kui ora sengojo opo piye ngono loh. Tekan saiki, aku isih ora ngerti kenopo kok iso-isone ono wong sing ngidu neng jero ruangan.


Ulan wingi pas dolan nang kota pahlawan aku ambek koncoku ate nyambangi usahae koncoku nang salah sijine kampus nang daerah A.Yani. Pas iki dalane macete megilan opo maneh sing arah teko kota pinggire. Terus posisine awak dewek iku pas rodok minggir, mari ngunu ono angkot sing pas waktu lampu ijo ora mlaku-mlaku tambah ngenteni penumpang. Akhire awak dewek karo wong sing nag ngguri-nggurine podo ngebeli kabeh soale ngewoi wong liwat. Tapi supire tambah ngamok-ngamok soale ora terimo dibel. Mari ngunu montor-montor sing nang burine melok ngebel sisan dadi ramene pol bel-belan maeng. Sampek polisi PJR sing nang pos moro akhire sopir angkot maeng dikongkon minggir ambek diseret.


Prank miturut Islam iku padha wae karo usil utawa ngguda. Usil ning wong liya yen nganti nggarai isin lan lara ati sakjane ya ora oleh dilakoni. Kejaba jarene mung dinggo guyonan utawa supaya swasanae seru, nanging yen wis nganti wong sing diprank isin utawa lara ati ya wis ora oleh diterusna. Apa maneh ngeprank gur kanggo mlebu konten media sosial. Iku akhire kalebu ngemanfaatno wong liya sing wis kadang nangis-nangis nganti semaput amarga kaget pas diprank. Mula ngeprank kadang dadi samubarang sing bahaya yen sing diprank wis nganti kaya ngono. Dadi kanggo kowe kabeh sing duweni rencana kanggo ngeprank kanca, aja nganti nggarai kancamu keisinan utawa lara ati ya!.


Salah siji alat pendeteksi wong wedok meteng ta gak iku jenengen test pack. Test pack iki alat uji kehamilan sing kerjoe dengan cara mendeteksi hormon hCG (human chorionic gonadotropin) nang njero urin. Hormon iki biasane bakal diproduksi mbarine sel telur wes dibuahi kalo sel sperma terus nempel nang dinding rahim. Pas meteng, produksi hormon hCG iki ngelonjak puol sampe rong kali lipete ben rong utowo telung dino. Onok loro jenis test pack, yaiku sing nganggo sampel urin karo sampel darah. Test pack sing nganggo sampel urin isok dilakoni dewe nang omah, tapi biasane kurang akurat. Test pack sing nganggo sampel darah mek isok dilakoni nek ambek dokter, tapi luwe akurat.


Nag petuk konco lawas sing ora tau metu mesti jumbol. Nah nag jumbul sing apik iku kudune ora garai wong sing delok iku mangkel. tapi garai wong sing delok iku senenge. opo maneh konco sing wes suwe ora petuk. Mangkane nag petuk konco lawas kudu disopo sing apik masio awak dewek kabeh iku jumbul tapi ojo sampek sing garai jumbul maeng jengkel. Tapi nag iku maeng isek perkoro apik, jane yo dibales ambek sambutan sing apik. Terus ojo sampek dadekno perkoro sing jengkelno opomaneh wes ora tau petok suwe. Dadi dadekno roso jumbulmu maeng dadi roso jumbul sing iso dadekno koncomu maeng iso ngeroso nag deke iku termasuk konco sing ancene apik nang awakmu.


Pas aku dowload film luar negeri ono film sing klebu kategori petualangan. Nang film iku diceritakno nak ono bocah lanang sing nemokno peta harta karun sing ono nang mejoe Mbahe sing wes mati. Bocah lanang maeng terus jajal ngetotno dalan sing digambar nang peta maeng. Tapi karo mase bocah maeng nag peta iku ora temenan soale peta iku mlayu nang latar sing ono nang burine omahe sing jurus nang gunung sing ono nang gurine omahe. Mari ngunu bocah iku maeng tetep ora percoyo dadi tetep budal, terus mase bocah maeng yo tetep ngetotno adike maeng. Pas tutuk enggon sing dimaksud ambek peta maeng bocah iku jumbul tibake ono guo sing apike megilan ambek tumpukan emas. Tapi sak durunge mlebu guo jipek iku maeng tibak ono kadal guedene pol. Terus bocah maeng sengedan terus balik muleh kanggo golek cara yo opo iso jipek maeng.


Kaget amarga ndelok setan kuwi pancen ora bisa diprediksi amarga kadhang awak dhewe ya lagi apes. Uga kadhang apa sing didelok iki ya dudu setan temenan amarga mung ayang-ayang godhong, uga barang sing kadhang membo-membo kaya sprei putih. Nanging, tetep wae mesti ana rasa kaget sing ana ning jero ati amarga ana perasaan refleks. Kanggo nangani iki, sing perlu dilakoni yaiku tarik napas sing dawa lan lungguh amarga butuh nenange detakan saka jantung. Kaping pindho, kudu ngombe banyu putih amarga banyu putih bisa marai detak jantung normal maneh. kaping telu, yaiku peregangan amarga wong kaget kuwi uga ngerasa yen urat ning awak iki ketarik.


Ana tradisi temanten Jawa sing nduwe kaitan karo tata cara dandan, yaiku paes. Paes manten iki akeh jenise, yaiku paes Jogja lan paes Solo. Jenis paes iki ya isih ana maceme kaya paes ageng, paes ageng jangan menir, paes pakualaman lan liyan-liyane. Paes iki biasane wis digawe saka dina sak durunge mantenan utawa midodareni. Rambute manten bakal dikerik miturut bentuk paes sing arep dinggo kanggo pemantes. Alise uga dikerih jare ben manglingi. Pas temu manten, paes kuwi digambar utawa diwerna nganggo pidih utawa lilin ireng ben katon teges. Ning tradisi Jogja, pidih sing dinggo iki warnane ireng, ning Solo pidih warnane bisa ireng utawa ijo.


Sawise di-PHK mesti bakalan sedih banget. Mangan ora enak, turu ora lengger, saben dina kepikiran kepiye carane golek penggawean anyar. Ana pirang-pirang cara kanggo golek penggawean anyar sawise di-PHK. Nomer siji, kudu ngapiki CV utawa catethan awakdhewe wis megawe ana ing ngendi wae, oleh bagian apa, lan sapanunggale. Nomer loro, kudu nguatna kekanca amarga kadang-kadang rejeki iku tekane liwat kanca cedhak. Nomer telu, nalika wes oleh gawean aja lali kanggo ngelaksanakake kanti tenanan. Kudu niat nalika nyambut gawe lan kudu mesti donga marang Gusti supaya dilancarke. Kira-kira semana cara kanggo cepet golek penggawean maneh nalika kena PHK karo pabrik utawa kantor panggon nyambut gawe.


Puput tau ora sengaja ketemu karo Renjun, salah siji penyanyi misuwur Indonesia ing warung mangan. Puput bingung kok akeh banget wong sing lungguh-lungguh ana ing njabane warung lan ora mlebu. Wong-wong iku uga nggawa kamera sing gedhe lan wis nyepakke HP kanggo ngerekam. Nalika Puput mlebu warung, dheweke luwih kaget maneh amarga ana Renjun. Pantes wae ning ngarep akeh wong sing ngenteni. Warung mangan iku rame banget padha mbengok-mbengok jenenge Renjun supaya bisa metu lan ketemu karo wong-wong sing ana ing ngarep. Ora mandeg saka kana, dalanan mlebu warung mangan iku uga dijaga karo polisi lan satpam akeh banget. Swasana mangan dina iku seneng banget amarga Puput bisa ora sengaja mangan sak panggon karo artis misuwur sing disenengi yaiku Renjun.


Konggo wong sing lagi arep pertama kali operasi kui rasane mesthi wedi banget. Dheweke dadi ora iso turu lan atine dadi gelisah banget. Nanging, dheweke ngerti yen operasi pilihan paling apik kanggo kesehatane. Gelem ora gelem kudu dilakoke. Supoyo awak dhewe ora wedi pas arep operasi, ono beberapa hasil sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, awak dhewe kudu turu sing cukup. Ojo ngasi awak dhewe kurang turu pas arep dioprasi. Turu kui uga ngewangi awak dhewe ben ora mikir macem-macem. Sing keloro, awak dhewe kudu duwe pikiran postif. Awak dhewe kudu mikir yen proses operasi iki bakal rampung kanthi sae. Sing ketelu, awak dhewe kudu iling seko niate dhewe operasi, yaiku pengen cepet mari.


Wingi koncoku sing wes nikah limang tahun iku moro-moro berok-berok soale jumbul nag deke iku meteng. Nah wong sing meteng iku anjurane sak pirang-pirang sing kudu dituruti opo maenh ang wong iku maeng urip nanggone adat utowo masyarakat sing isek junjung ritual adat. Yo bakal melok aturan adat. Sak liyane iku yo kudu melok anjuran dokter opo sing kudu dilakoni kanggo wong sing meteng yaiku mangan panganan sing gizine akeh, soale kanggo nyukupi kebutuhane awake sing wes ono koro, ngombe vitamin ben iso nyukupi vitamin sing dibutohno awak, terus olah raga sing teratur, ben iso ngelancarno darah sing iku penting kanggo kesehatan.


Wong sing urip nang dunyo iki mesti tau ngelakoni perkoro elek, mboh iku disengojo utowo ora disengojo. Nah wong sing tau ngelakoni elek nag ancene wong iku maeng ora kulino ngelakoni elek mesti wedi ngelakoni perkoro elek iku maeng, nah nag wes kadung biasa ngelakoni perkoro elek iku maeng, yo ora ngiro wedi konangan mergo deke iku wes dikenal karo wong-wong sing ono nang pinggire nag penggaweane iku ngelakoni perkoro sing elek. Nah seje maneh ambek wong sing terkenal nang lingkungane nag deke iku wonge apik, yo jelas nag konangan ngelakoni perkoro sing elek mesti isine megilan. Mboh iku ora sengojo utowo sengojo mesti bakal ngelekno deke.


Getun ning urip iki salah sijine disebabake karo kurang persiapan kanggo urip. Salah sijine yaiku persiapan asuransi kesehatan kanggo jaga-jaga umpama kondisi kesehatane awak dhewe kurang apik. Salah siji asuransi sing disediakake pemerintah iki yaiku BPJS. Asuransi iki wajib saka pemerintah. Iurane 35 ewu kanthi 150 ewu sak ulan. Program iki sasarane yaiku warga sipil, pegawe swasta, lan pegawe negeri utawa meh kabeh ditanggung. BPJS iki dibentuk amarga ada amanat saka Undang-Undang Nomor 40 Tahun 2004 babagan Sistem Jaminan Sosial Nasional dan Undang-Undang Nomor 24 Tahun 2011 babagan Badan Penyelenggara Jaminan Sosial. BPJS kesehatan iki uga duwe standar apa wae sing bisa ditanggung lan apa wae sing ora.


Roto-roto wong nag nyawang utowo delok sing jenenge teleke kewan iku mesti jijik ambek jembere megilan. Nah sing diarani teleke kewan iku yo macem-macem bentuke karek kewane maeng kewan opo sing nelek. Nah sing garai wong nag delok telek kewan iku jember ambek jijik yoiku ambune sing ora enake megilan. Nah ambune iku maeng ancene koyok panganan bosok sing ancene diler ambek mangkane ambu sing ora enak iku sampek ora karoan ambune. Terus durung modele sing ora karoan, opo maneh sing ajor yo tambah marakno wong ora mentolo masih polahe bentuke iku blotrok ora karoan. Nah mergo iku maeng mangkane nag ono wong sing delok mesti jember.


Saiki wes arang wong nemokno sing jenenge harta karun, mangkane nag ono sing nemokno yo mesti bakal jumbulno wong endi-endi soale sing jenege harta karun iku mesti ora gampang digoleki. Koncokoku sing jurusan arkeolog sing gelek dolan-dolan nang gon-gon sejarah kanggo neliti ae ngomong nag harta karun iku ora bakal iso ditemokno soale wong nginiki ora duwe alate ambek ora ngerti carane nemokno. Mangkane nag ono sing nemokno yo jelas singjumbul ora wong iku tok tapi yo mesti kesiar nang endi-endi ambek bakalan rame anjok pirang-pirang wong sing nang kiwo tengene wong sing nemokno maeng. Mangkane wong sing nemokno ora mungkin ora jumbul soale iku temasuk barang sing langkehe megilan.


Jaman saiki, lagi rame banget uwong mbahas tentang anger room utowo rage room. Rage room dewe iku ruangan sing didesain khusus gawe uwong sing pingin ngeluapno emosine gawe sesaat. Nang ruangan iku, uwong isok ngencurno sembarang kalir jenis barang-barang koyok piring kaca, cangkir, TV,  komputer, dan akeh liyane maneh. Ruangane iku bersifat privat. Nang kono, penyelenggara rage room iku ngeklaim nek mereka isok ngekeki fasilitas gawe merbaiki suasana hati pelanggane dengan cara ngelampiasno iku kabeh. Siji sesi rage room iku kisarane sekitar 15—30 menit. Ben wektu sing bedo iku bakal dikeki rego sing bedo sisan. Tiket sing ditawarno iku biasane mulai 125 ewu ben 15 menit.


Dadi wong sing sering gagal ning akeh kesempatan iki bisa marai mental luwih kuat. Nanging, kegagalan iki uga bisa diolah dadi cara sing apik kanggo sukses ning langkah sak teruse. Kamangka, ana sing ngomong yen gagal iki ana jatahe lan kudu dientekake mumpung isih enom lan energine isih akeh. Ayo dadi wong sing bisa nggolek uga manfaatke keadaan ben bisa dadi wong kang sukses. Aja lali kudu evaluasi cara kerja ben bisa ningkatake mutu lan uga nambah kekancan, amarga kekancan kuwi bisa nggawa rejeki kanggo awak dhewe. Kegagalan ning urip iki pancen mesti anak, nanging kudu diadepi nganggo sirah sing enteng lan kondisi sing waras.


Taun iki, penghargaan piala citra ning Indonesia sambutane meriah amarga akeh rangkaian acara sing wis ditampilake ning sosial media. Nanging, saka pagelaran iki, penghargaan piala citra iki akeh sing ora sreg amarga ana salah sawijining juri film sing kena kasus pelecehan ing ranah seksual. Pagelaran iki dadi sorotan amarga ora sejalan karo misi lan tema sing diangkat taun iki yaiku babakan urip wanita ning Indonesia. Akeh wong sing kuciwa lan ora setuju karo penjurian iki. Nanging ya ana sing ngomong yen kudu misahake kasus kuwi karo kualitas jurine sing pancen ahli ning film. Kajaba saka kasus kuwi, pagelaran piala citra taun iki sukses gedhen.


Pas aku ndelok konser wingi, aku kaget amarga wong sing teka rata-rata wong lanang karo kanca-kancane. Aku sakjane rada wedi nanging aku rada santai amarga mikir ora bakal ana apa-apa. In tengah konser aku kuaget amarga teka mburi ana wong sing nggepuk aku karo tangane. Aku kerasa lara lan aku akhire noleh ning mburi. Tak delok kayane wong iku mabuk dadine kaya ora sadar. Ora kesuwen aku langsung mbengok ning ngarepe wonge. Aku muring-muring banget amarga dheweke malah ngguya ngguyu. Akhire aku dipisahna karo kanca-kancane lan padha njaluk sepura ning aku. Mari kedadean iku, aku langsung metu saka panggon konser lan mulih karo ati sing isih ngamuk lan mangkel pol.


Ambu iku ancene ono sing ngisine ambek sing nyenengno. Nag ambune wangi iku iso nyenengeno tapi nag ambune ora wangi iku iso dadi biasa ae, yo iso ae dadi ngisino wonge sing duwe ambu iku maeng. Tapi kabeh iku karek wonge nanggepine iku piye. Nag wonge iku nanggepi ambu sing ora enak iku maeng dadi aib utowo perkoro sing iso dadekno wonge medon statuse, yo bakal isin, tapi nag nganggep iku biasa wae yo ora masalah. Soale ancene kabeh iku karek wonge, masio sing jenenge ambu iku dianggep wong liyo dadi perkoro sing ngisin-ngisine tapi wong sing duwe ambu ora ngereken yo bakal biasa wae. Opo maneh nag wong iku biasane wes ngadepi perkoro ngunu yo tambah biasa wae.


Panganan sing wis mambu kui pancen jijik, opo meneh yen panganane kui wis dinengke luwih seko rong dino. Ambune panganan kui wis ora nguwati. Awak dhewe ora mungkin mangan panganan sing mambu. Nanging, masalah sing jedul kui awak dhewe rodo keangelan guak panganan sing wis mambu kui. Ono beberapa cara sing kudu awak dhewe lakoke kanggo guwe panganan sing wis mambu. Sing kesiji, awak dhewe iso mindah kui neng kantong kresek. Yen pangane kui ono kuahe, awak dhewe kudu ngedobeli kantok kreseke supoyo ora utah. Sing keloro, awak dhewe iso nahan napas pas lagi guak panganan mambu kui. Sing ketelu, awak dhewe kudu ngetoke sampah busuke kui ngepasi dino tukang sampahe jipuk.


Bullying iku sakjane dadi salah siji perbuatan sing gak isok disepuro. Soale bullying iku pasti akibate bakal elek banget gawe korbane. Nek wes ngono, awak dewe kudu mulai nyegah bullying ben gak tambah akeh kedaden. Pencegahan bullying iku kudu menyeluruh. Siji, pencegahan teko arek. Awak dewe isok ngekeki pengetahuan opo iku bullying dan pastikno arek iku mau isok ngelawan tindakan bullying nek iku kedaden nang de’e. Pisan keki pengetahuan cara nggolek bantuan nek ndelok tindakan bullying. Loro, pencegahan teko keluarga. Tanemno nilai-nilai keagamaan nang arek, mupuk rasa percaya diri karo tatak nang arek, ambek ngajarno etika. Telu, pencegahan teko sekolah. Sekolah iku panggon sing paling sering kedadene bullying. Pihak sekolah iku kudu mulai nerapno komunikasi efektif antara guru karo murid, sampe nyediakno bantuan gawe murid sing dadi korban bullying. Terakhir, pencegahan teko masyarakat. Sak isoke pilih ambek bangun lingkungan masyarakat sing peduli ambek perlindungan arek ambek ngelawan keras tindakan bullying.


Mlebu universitas sing diidam-idamku ket biyen kui pancen rosone seneng banget. Mergo kui, awak dhewe kudu bersyukur. Cara bersyukure kui iso werno-werno. Sing paling utama, awak dhewe kudu bersyukur marang Tuhan Sing Maha Esa. Mergo tanpa bantuan Tuhan, awak dhew ora nompo opo-opo neng donyo iki. Awak dhewe uga iso ngucapke terima kasih karo wong-wong sing ngebantu awak dhewe selama proses sinau kanggo mlebu kampus idaman. Awak dhewe iso ngucapke terima kasih neng wong tuwo, guru, konco-konco, lan sopo-sopo wae sing wis ngewangi. Luwih apik meneh, yen rupa terima kasih kui, dalam bentuk hadiah. Awak dhewe iso tuku barang-barang sing disenenge karo wong sing ngewangi kui. Ora kudu larang-larang, intine kowe ngungkapke roso berterimakasihmu.


Nag delok film-film sing artis-artis iku dolan-dolan adoh, mboh iku nang alas, nang laut, utowo nang panggonan sing sekirane ora dienggoni menungso mesti ono perkoro sing garai artise maeng jumbul koyok nemok harta karun, petok monster, ambek liyan-liyane. Sing biasane gelek garai wong jumbul campur seneng yo iku nag nemokno harta karun. Lapooh kok mesti jumbul ambek seneng? soale akeh-akehe wong iku arang seng nemokno koyok ngunuku terus iku yo ragane larange mgilan sing iso dadekno wong iku sugehe ora karuan. Mangkane wong sing nemokno harta karun mesti jumbul soale yo iku maeng. Terus sing jenenge harta karun iku langkah.


Akeh sing ngalami kerampokan utawa begal ning dalan amarga kurange waspada lan kurang apal rute. Kanggo wong sing warga lokal, mestine wis nguwasai wilayah lan kenal lingkungan. Nanging kanggo wong sing anyar ning wilayah, mesti wis diincer amarga durung kenal sapa-sapa lan wilayah. Babagan iki marai akeh korban kerampokan utawa begal iki ora bisa njaluk tulung, apa maneh wayah bengi. Kamangka, kanggo ngindari kriminal iki, sing paling penting yaiku urip sosial sing apik marang tanggane lan uga nduwe nomor darurat kaya RT, RW, utawa petugas keamanan. Amarga kuwi, ayo luwih waspada marang dalan rute lan lingkungan panggon sekolah, kerja, lan uga omahe awak dhewe.


Macet iku ancene hal sing gak isok dihindari nang jaman saiki. Sing paling marai panik iku nek pas awakmu kudu kejebak macet pas kate melbu kuliah utowo pas kate kerjo. Hal iku opo’o wong-wong akeh banget sing milih gawe berangkat awal timbangane berangkat mepet. Nek berangkat luwe awal, kemungkinan onok macet iku cilik banget, mergo dalanane sek lowong. Mentok-mentok o berangkat awal tapi sek kenek macet, awakmu sek nduwe waktu sing cukup gawe isok tutuk kampus utowo kantor mau. Nek wes ngono, pikiran iku isok luwe rileks dan gak bakal pegel dewe. Dadi ayo mulai saiki berangkat ngawali cek gak kenek macet rek.


Delok wong sing lagi kelelep, podo medeni karo wong sing kelelep. Senadyan awak dhewe aman-aman wae ono neng panggon sing gareng, nanging awak dhewe koyo iso ngerasake opo sing diraske wong sing neng jero banyu kui. Opo meneh yen awak dhewe ora iso renang, kui dadi salah siji alesan kenopo awak dhewe uga ngeroso wedi. Mungkin, awak dhewe uga tau kelelep lan kui gawe awak dhewe trauma. Delok wong sing kelelep kui iso jedulke ingetan sing ora penak kui. Awak dhewe uga iso ngerasake panik sing podo koyo wong sing kelelep tenanan, ora mung melu wedi. Awak dhewe dadi ora iso ngewangi opo-opo kanggo nulungi wong sing susah neng jero banyu kui.


Diuber kewan kuwi dadi salah siji pengalaman sing lucu nanging uga medeni amarga ana wong sing nganthi trauma marang kewan sing sajane ya ora medeni kaya pitik, menthog, lan uga kewan cilik liyane. Nanging sing marai wong wedi kuwi perilaku kewan sing ora bisa diprediksi iki. Ana sing moro ngabyuk utawa nyokot banjur marai kaget. Kewan iki bisa marai fobia utawa trauma senajan yen ketemu uga mung meneng. Kamangka, yen ana wong sing wedi marang kewan-kewan iki mesti amarga nduweni trauma dhewe. Trauma iki bisa ilang yen sering ana kontak utawa interaksi lan uga ana keyakinan yen kelakuan kewan kuwi uga akeh maceme.


Alesan awak dhewe iso nguciwake wong liiyo kui utowo awak dhewe ngerasa dikuciwake kui salah sijine mergo perkoro komunikasi sing elek. Iki krungune koyo masalah sing sepele, nanging yen ora dibenahi seko awal kui iso ngerembet neng endi-endi. Sing kudu awak dhewe lakoni kui ngandani wong opo sing awak dhewe pengen. Iki fungsine karo jogo ekspektasi. Ojo nganti wonge kui berharap luwih seko kemampuan lan kenyamanane awak dhewe. Sing keloro, ngerungoke. Pasangane awak dhewe ugo duwe ekpektasi lan kepenginan, ora mung awak dhewe wae. Awak dhewe kudu ngerungoke kui supoyo awak dhewe iso luwih ngerti pemikiran lan perasaane. Yen langkah siji karo loro dilakoni, langkah selanjute kui diskuisi. Awak dhewe nentoke titik tengah ben kabeh iso ngerasake seneng.


Yen ngeroso sedih pas ngerti awak dhewe ora ketompo neng universitas sing dipengeni kui wajar. Awak dhewe wis usaha lan ngorbanke akeh tenaga lan wektu kanggo tujuan kui. Nanging sedihe kui, ora kudu suwe-suwe. Ben sedihe kui cepet ilang, ono beberapa coro sing iso dilakoke. Sing kepisan, awak duwe kudu trimo kui takdere dhewe. Jodohe awak dhewe, mungkin dudu sing awak dhewe pengeneni, naning awak dhewe kudu percoyo, Tuhan luwih ngerti sing paling apik kanggo awak dhewe. Ke-2, ojo buka media sosial disik. Jaman saiki konco-koncone dhewe mesthi ngepamerke momen bahagiane neng media sosial termasuk, pengumanan ketompo kui. Yen awak dhewe ora iso melung seneng delok berita bahagia kui, mendeng ora usah buka media sosial disik.


Dadang wis 5 taun kerja ana ing kantor kanggo nyetak buku. Bageane Dadang yaiku dadi wong sing ngedol alias marketing. Saben dina Dadang budhal menyang kantor jam 8 isuk lan bakal mulih jam 5 sore. Nalika ana lembur, Dadang bisa mulih nganti jam 8 bengi. Seminggu iki ana adicara penghargaan karyawang sing paling sregep. Dadang uga mlebu salah siji calon sing bakal oleh penghargaan kuwi. Ora disangka nalika ana wara-wara, penghargaan karyawan paling sregep dikekna Dadang. Dheweke ora nyangka amarga saben dina ya kerja kaya biyasane lan ora ana gawean sing kusus. Nanging Dadang tetep matur nuwun marang Gusti, amarga sawise oleh penghargaan iki Dadang bisa munggah pangkat.


Awakmu tau nggatekno gak, ben uwong mabuk, opo maneh nek wes mabuk nuemen, pasti ujung-ujunge iku bakal muntah. Bah iku mabuk mergo perjalanan utowo mabuk mergo mendem. Muntah iku kan mergo onok kontraksi nang lambung sing marakno isi weteng metu. Nah mabuk iku mau keadaen mergo onok kontraksi nang weteng iku mau. Nek mabuk perjalanan iku kan mergo onok gerakan nang kendaraan sing marakno mukok dan isok berujung muntah. Nek sing mabuk mergo mendem iku mergo alkohol iku marakno iritasi nang lambung. Nek wes ngono, isok marakno mukok sisan dan maleh dadi muntah. Iku sing marakno uwong sing mabuk iku pasti akeh muntahe.


Revenge porn iku lagi rame banget nang media sosial. Revenge porn iku perbuatan mengancam sing engkok pelaku bakal nyebarno foto utowo video intim ambek pacare nang media sosial. Alesan gawe ngelakoni iku biasane mergo lara ati diputusno utowo hubungane gak direstui ambek keluargane. Nek misal awakmu ngalami hal sing koyok ngene, onok cara sing isok mbok lakoni. Siji, balik nang keluargamu utowo wong sing isok mbok percoyo dan gelem ngelindungi awakmu. Loro, nggolek bala bantuan, contoh nang organisasi perempuan utowo bantuan hukum. Telu, nang psikolog nek misal iku sampe marakno awakmu stres nemen. Papat, ojok buka media sosial, nek isok sekalian ganti nomer ambek ganti akun media sosial. Terakhir, terimo konsekuensi. Yakino awakmu dewe nek perkoro iki bakal mari nek awak dewe gelem bertindak dan wes berupaya gawe ngelarno.


Awak dhewe ora iso nentuke wong tuwane awak dhewe sopo. Awak dhewe ora iso milih seko ras utowo suku opo awak dhewe dilahirke. Babagan ras kui, iso dadi keberuntungan kanggo awak dhewe, terutama neng jero konteks olahraga. Wong seko ras utowo keturunan tertenu nguasai sebagian besar cabang olahraga sing ono neng donyo iki. Ras kulit ireng utowo negroid duwe perawakan sing gedhe, otot sing lentur, lan stamina sing akeh, sing iso dadi keunggulan neng olahraga bal-balan lan american football. Wong kulit putih utowo kaukasian uga ora kalah gagahe. Wong-wong sing keturunan Asia, Asia Tenggara khususe, arang krunge neng dunia olahraga kecuali bulu tangkis. Mergo awak dhewe, secara genetis kui dhuwe awak sing luwih cilik dibandingke ras-ras liyane.


Nduwe klambi sing pasaran kuwi pancen angel banget, apa maneh klambi kuwi didol ning toko online lan warnane umum banget kaya ireng, putih, lan uga sak panunggale. Nanging cara iki bisa dikurangi yen awak dhewe ngerti cara madukake klambi kaya misale nggolek werna kerudung lan uga celana sing bedha. Kaya kemeja dawa kuwi kudune bisa dinggo dadi pakaian njaba uga ditutupi rompi sing warnane bisa nyamarake. Sajane awak dhewe kudu ngerti yen klambi iki pasaran ben bisa nggawe variasi utawa ngurungake niat kanggo tuku ben ora padha karo wong liya. Nanging sing penting yaiku tetep percaya diri senajan ning panggonan umum ketemu wong sing klambine padha.


Dino iki aku kerjo nang kontor koyok biasane. Moro-moro aku dikandani ambek rekan kerjaku nek aku diceluk ambek HRD kantorku. Aku bingung, ndalapo sampe aku diceluk koyok ngono. Akhire tak iyoni ae dan aku mlaku nang ruang HRD. Pas aku takon opo’o kok moro aku diceluk, padahal aku gak ngelakoni pelanggaran apa pun. HRD ku ngomong nek aku kepekso bakal dipecat. Aku gak percoyo lah. Opo maksute aku dipecat padahal kerjoku apik-apik ae. Pas aku takon alesane opo, dadakno onok anake direktur kantor sing bakal ngisi posisiku dan aku kudu metu teko kantor iki. Sing marai aku mangkel pindo, barang-barangku wes kudu resik maksimal minggu ngarep. Ngeroso gak nduwe kekuatan apa pun, opo maneh ngelawan anake direktur, akhire aku mek isok pasrah. Aku pun cerito nang rekan kerjoku dan kabeh langsung melu sedih. Kabeh podo nyemangati aku dan ngongkon sabar, tapi gak isok. Iki kabeh dadakan banget, dan aku durung nduwe rencana apa pun gawe isok kerjo nang nggon liyane.


Biyen pas isek seneg-senenge bluron ambek konco-konco cilik, aku gelek biasane seneng slurup suwe ambek ados sing rodok ado teko got  nang jublang ben ora kenek opo-opo sing marakno gudiken. Nah ono koncoku sing bocahe ora gatekno opo-opo, deke iku adus utowo bluron nang jublang parek ambek got sing milih maeng. Nah pas bocahe maeng sneneg-senenge ados, moro-moro onoh kuning-kuning sing bentuke koyok blungko tapi cilik terus dowo. Nah koncoku sing ora ngerti maeng akhire di jipek, pas dijipek maeng tibake iku taeke wong sing ngisinge rodok adoh. Terus koncoku maeng langsung mentas soale bocahe gilanen mari nyekel taek iku maeng.


Rasane ketinggalan moda tranportasi umum kui ora penak banget. Yen kui mergo kesalahan awak dhewe, rasa deg-degan kui pas awak dhewe neng stasiun utowo bandara kui ora ilang-ilang selama perjalanan mrono. Ben awak dhewe ora ngerasake kui, ono sing kudu digateke sak durunge awak dhewe mangkat neng bandara utowo stasiun kui. Sing kesiji, sedino sak durunge mangkat awak dhewe wis cepak-cepak disik. Ora pas 1 jam utowo 2 jam sang durunge mangkat lagi disiapke opo sing ameh digowo. Sing keloro, awak dhewe duwe estimasi perjalanan seko omah neng panggong kui. Paling ora awak dhewe tekan kono kui 1 jam sak durunge neng bandara lan 30 menit sak durunge neng stasiun. Dadi misale, sepure mangkat jam 10 wengi. Paling ora awak dhewe wis tekan kono jam setengah 10 wengi. Perjalanan seko omah neng stasiun kui 30 menit misale, dadi awak dhewe kudune mangkat seko omah jam 9 wengi.


Pas eyang kakung meninggal, ibuku lan kakang-mbakyu sedih banget. Ibuku anak bontot seko 4 bersaudara. Hubungan ibuku karo dulur-dulure rengket banget. Pas eyang kakung sakit, 4 sedulur kui gentenan ngopeni eyang. Loro kakange ibu tinggal neng Jakarta dadi pas ora ono gawean utowo pas bali, iso melu nengok. Ibuku lan mbakyune sing mbarep ono neng Jakarta. Ibu lan budheku genthenan neng Jakarta. Pas ibuku neng Jakarta sing ngurus anak lan keponakane neng Yogyakarta budheku lan sakwalike. Pas eyang kakungku kuwi sedo, kabeh sedih, nanging ibuku lan sedulure wis podo noto ati. Iklas sewaktu-waktu  bapake dijaluk balik menyang sisi Gusti Allah.


Ngamuk pas macet iku wes gelek kedaden nang dalan-dalan kota. Opo maneh biasane sing gelek ngalami iku bocah enom-enom sing isek kulia. Tapi nag wes kadung srengen ngunuku ojo sampek dadekno wong nang pinggirmu maeng melok srengen polahe kelakuanmu soale iso garae gegeran nang dalan. Nag ancene wes kadung srengen, yo ngombeho ae, utowo kendalekno emosimu soale nag ora mok kendalikno bakale ono ae perkoro sing dadekno awakmu kenek masalah nang dalan. Opo maneh nag pas macet sing ancene akeh wong sing podo emosine munggah kabeh, iso-iso nag awakmu sampek keluputan ambek srengenmu maeng terus nyenggol wong sing podo ngempet wah iso bubrah.


Bumi Manusia yaiku salah sawijine novel sing ditulis karo Pramoedya Ananta Toer taun 1980. Novel iki serial pertama saka Tetralogi Pulau Buru. Novel iki nyeritakake babagan perlakuan ora adil para kompeni marang pribumi uga wong pribumi sing arep nuntut pendidikan sing luwih dhuwur bareng wong Landa. Buku iki diterbitake karo Hasta Mitra, banjur diterbitake ulang taun 2005 karo Lentera Dipantara. Tokoh utama ning novel iki yaiku Minke, salah siji pribumi sing pinter kanthi bisa sekolah bareng wong Landa ning HBS. Minke iki uga dadi tokoh revolusi sing wani nentang kebijakane kompeni uga wani mimpin perjuangan wong Jawa sing mesti oleh perilaku sing kurang apik.


Jaman saiki, dhewekan neng omah kui luwih mending timbangane rame-ramen neng omah neng jaman perjuangan disik. Saiki lingkungan kui wis aman banget. Seko jero omah arep ora mungkin awak dhewe ora kerungu swara bedil saut-sautan seko jero omah. Awak dhewe uga ora mungkin ngerungoke swara granat jeblug. Sak parah-parahe, paling ono maling sing mlebu omahe awak dhewe. Kui pancen tetep elek. Nanging dibandingke pas jaman perang biyen, sing neng omah rame-rame wae nyowo iso ilang. Neng omah dhewekan kui ora ono opo-opone. Awak dhewe kudu luwih bersyukur karo pejuang jaman disik sing iso gawe kahanan saiki tentrem. Saiki awak dhewe ora perlu ngeroso wedi neng omah.


Akeh-akehe wong sing delok jeding rusoh iku biasane nag gak mangkel yo jember utowo jijik. Nah asline ben ora marakno wong jijik nag delok jeding, yo sing duwe jeding iku maeng kudu geleh ngerisiki jeding iku maeng, ono ne jeding sing kemproh mergo sing duwe iku ora tau ngeramut utowo ngopeni jeding iku maeng mangkane maleh dadi ketok kemproh ambek ora keramut. Nah kudune jeding iku diopeni ambek diresiki rutin mboh iku rong dino pisan, sak minggu pisan utowo sak bendino ben tambah ketok resik terus. Nah ancene nag jeding kemproh iku jemberi mergo iso marakno ambe sing ora enak ambek mesti kadang ono kewane sing jemberi contohne koyok coro.


Wong sing wis ngerti rasane diperlakukan ora adil mesti bakal berontak lan njaluk keadilan nalika dilakone kaya ngono maneh. Ora mung nggarai mangkel, nanging uga nggarai kene mikir apa sing kene lakoni iku elek padahal dudu salahe kene. Rasane uga pengen ngamuk lan muring-muring. Nanging ngelakoni lan nindakake samubarang sing adil iku angel banget. Mula yen wis ngerasakke ora enake dilakokake ora adil kene kudu bisa sinau kanggo nindakake samubarang sing adil karo wong liya. Kabeh iku babagan sinau wae. Yen wis bisa peka karo situasi lan kondhisi mesti bisa nggawe utawa nindakake samubarang sjng adil ning wong liya utawa awake dewe.


Wong sing ujug-ujug digepuk karo wong liya mesti mangkel. Gepuk-gepukan iki bisa nggarai wong dadi padu. Cara supaya ora nganti dadi padu, nomer siji yaiku yen ana sing ujug-ujung nggepuk langsung ditakoni apa karepe. Sapa ngerti ora sengaja. Nomer loro yaiku ora langsung dilebokke ana ing ati. Nomer telu ora langsung duweni pikiran kanggo bales dendam. Sing terakhir yaiku yen misale wis kebangeten kudu dilaporke ana ing  gurune utawa wong tuwane. Iki mana supaya wong utawa bocah sing senengane nggepuk wong liya ora dadi tuman. Kadang wong sing seneng gepuk iku kadang mung gemes karo kene utawa pancen kebiasaan seneng gepuk wong liya.


Dina Selasa wingi, budheku ngadakake slametan sewu dino sedane pakdheku. Slametan iki uga mengeti tutup taun amarga ning budhaya Jawa. Sewu dina iki wis dianggep sampurna lan ora ana slametan maneh kajaba slametan haul utawa taunan. Ing slametan sewu dina iki biyasane bakal ana dedunga bareng lan mbagi rejeki kaya berkat utawa sedekah bumi. Slametan iki diadakake rampung isya lan ngundang tangga kiwa lan tengen sekabehane Ning sewu dina kuwi uga nyediakake kendhi sing wis diisi banyu kembang lan disiramake ning kuburane sesuk isuk. Akeh ibu-ibu kang ngewangi masak gedhen kanggo slametan kuwi amarga ana dhahar bareng bar kirim dunga.


Awakmu tau gak nduwe konco sing pisahe mergo ledakan emosi, dadi kesane mereka saiki dadi musuhan padahal mbiyene iku konco kentel. Kadang onok perasaan pingin nyatukno mereka maneh cek mereka setidake isok berdamai satu sama lain mbasio gak isok balik koncoan maneh. Onok cara sing isok mbok lakoni. Pertama, awakmu nyedeki mereka berdua ndek waktu dan panggon sing terpisah. Awakmu takon nang mereka, iling gak ambek kejadian sing marakno mereka musuhan. Nek respone mereka santai, awakmu isok lanjut nawari gawe ketemuan ambek arek sing dimaksud dan maafan sing bener. Tapi nek respone malah emosi, awakmu alon-alon keki nasehat nek gak bener nyimpen rasa dendam berkepanjangan iku. Nek isok pisah dengan baik-baik, opo’o igak. Nek wes lampu ijo loro-lorone, awakmu ngajak mereka berdua nang suatu panggon, dadi pas awal kalian bakal ketemu wong telu. Awakmu coba disik gawe alesan nang toilet, tapi niatmu iku mantau mereka ket adoh cek mereka isok ngobrol dewe. Nek gak onok perubahan, awakmu balik dan ngobrolno masalah iku dan nasehati mereka langsung gawe berdamai. Semoga cara iku ampuh yo.


Sing jenengen wong sing diguyu wong akeh iku roto-roto isin polahe kelakohane sing ora umum. Mari ngunu, wong sing guyu yo kudu ngerti nag iku asline yo ora pantes diguyu. Sak jane perkoro sing ancene diguyu iku maeng pantes diguyu yo ora opo-opo polahe ancene kanggo diguyu contone koyok lawakan. Tapi nag iku maeng ancene perkoro sing ora disengojo ambek wong sing ngelakoni iku maeng palang ora atek diguyu ben ora dadekno wonge iku maeng isin. Nag wes kadong diguyu terus dadekno isin iku iso dadi perkoro sing ora apik. Terus kanggo wong sing diguyu nag iso ojo sampek ngelakoni perkoro iku maneh ben ora dadekno awake isin maneh.


Awakmu onok sing tau kenek pelet cinta gak? Pelet cinta iki biasane bakal angel diilangno, soale pelet iku perjanjian antara menungso karo jin. Tapi gak usah khawatir. Nek awakmu cedek ambek Allah SWT, awakmu isok selamet teko jeratan pelet iku mau. Onok cara sing isok mbok lakoni ben pelet ku isok lepas teko awakmu. Carane yaiku adhus nganggo banyu sing wes dicampuri karo godhong bidara. Gawe nyiapno banyu iki, onok carane pisan. Siapno pitung lembar godhong bidara sing sek ijo ambek banyu sing cukup gawe adhus. Godhong iku mau dialusno terus ditumbuk. Mbari ngono, campur nang banyu sing wes disiapno. Iku cara sing jare ampuh gawe ngilangno pelet cinta.


Awak dhewe guyon saiki iso dianggep ngelek-ngeleki agama utowo kaum tertenu. Emang materi guyonan kui iso wae mengandung unsur SARAne, nanging awak dhewe ora niatan kanggo ngelarani ati wong liyo. Niate awak dhewe guyon kuwi gawe wong guyu. Ora ono maksud kepengen golongan tertentu kui ketok elek neng moto masyarakat. Yen awak dhewe pengen jahat neng wong kui, awak dhewe ora bakal nganggo format lawakan. Awak dhewe iso wae ngomong opo onone. Ora usah repot-repot nulis materi guyonan. Yen misale, guyonan iki menyenggung kui yo awak dhewe jaluk ngapura. Nanging kui mau, maksude guyonan iki kanggo menghibur wong-wong dudu gawe tersinggung.


Aku tau keweden dadi saksi kecelakaane mbah-mbah sing ditubruk ambek bojone polisi sing oleh nyetire rodok ngawur. Pas aku ditakoni iki sing garai wedi soale polisine iku koyok nganggep aku dadi anceman sing kudu diadili polahe ngerti kedadeane. Terus pertanyaane sing takokno iku yo sing garai wedi campur mangkel soale nak tak jawab iyo jarene ora ngunu, tapi tak jawab ora jarene yo ora tepak. Akhire aku yo mangkel sampek tak tinggal mireh, masio aku wedi tapi nag wes kadung mangkel yo mesti ora ngurusi ngunuku. Akhire polisine maeng golek saksi liyane sing kenek dijak ngomong sing enak timbang aku. Nah aku maeng ngertine nag pertanyaane polisi iku maeng ancene digawe menangno bojone polisi maeng. Mangkane aku mireh.


Neng sekolahan kui kerep diadake pentas seni. Kesempatane akeh ono mergo ana acara seko sekolahane tekan pentas neng kelas kanggo salah siji mata pelajaran. Yen dheweke ora biasa tampil kui awak dhewe bakal ngeroso isin. Awak dhewe uga wedi yen mengko penampilane dhewe diguyoni karo konco-konco liyane. Supoyo awak dhewe ora diguyoni terus ngeroso isin, awak dhewe iso gateke beberapa hal sak durunge tampil. Sing kesiji, awak dhewe kudu latian kanthi serius. Sakliyane awak dhewe latian bareng konco-konco, awak dhewe uga apike latian tetep dhewekan. Sing keloro, awak dhewe kudu dongo supoyo pentase kui sukses. Opo awak dhewe iso ngelakuke opo wae supoyo atine dhewe tenang pas munggah panggung lan ora gerogi.


Peninggalan sejarah kuwi pancen dadi harta karun paling gedhe kanggo bangsa, misale kaya watu ning candi, naskah kuna, gaman kuna, kanthi bangunan-bangunan sing bisa dadi saksi bisu jaman biyen lan bisa ngewenehi gambaran urip sing ana jaman sak durunge awak dhewe. Peninggalan sejarah iki uga dadi aset paling gedhe kanggo negara lan kudu bisa dijaga amarga kalebu warisan. Kamangka awak dhewe sing dadi pewarise bangsa, ayo saiki kudu ngerteni piye carane njaga peninggalan sejarah sing ana ning Nuswantara iki, apa maneh Nuswantara iki gudhange peninggalan sejarah sing digoleki wong manca negara. Awak dhewe uga kudu dadi generasi sing kritis babagan warisan budhaya iki.


Swasana ning omah ket mau rada ora penak. Wis kurang luwih sejam aku ora omong-omongan karo Mas lan Mbayuku. Iki mana amarga aku mari diprank. Pas aku ana ing sekolah, aku ujug-ujung dichat lan dikabari yen album-album musikku rusak amarga ketumplekan banyu. Aku mlayu sipat kuping saka kelas nuju ing parkiran kanggo cepet-cepet mulih. Nalika tekan omah, adakna albumku ora kena apa-apa. Aku ngamuk-ngamuk ning Mas lan Mbakyuku amarga wis ngeprank aku. Mas lan Mbakyuku gur ngguya ngguyu kaya wong sing ora duwe salah marang aku. Aku uga meneng wae lan ana ing kamar terus karo nggeruneng amarga wong loro iku ora njaluk sepura ning aku.


Yen mahasiswa bosen karo kegiyatan sing sifate akademin, mahasiswa uga bisa melu kegiyatan pengabdian masyarakat amarga kegiyatan iki mesti oleh dukungan penuh saka kampus. Kegiyatan iki uga bisa oleh penghargaan kemanusiaan lan bisa mberdayakake warga ning njaba kampus. Cara melu kegiatan iki ya kudu sregep golek informasi babakan pengabdian ning kantor pengabdian masyarakat kampus. Kaping pindho kudu nggawe proposal maksimal 6 wulan sak durunge pengabdian kanggo golek dana lan sponsor. Kaping telu, nggolek dosen pendamping lan kanca tim banjur bisa ngurus kebutuhan liyane kaya surat ijin ning daerah sasaran. Kegiatan kuwi bisa diisi karo pendidikan, wira usahan, kesenian, lan penelitian sing migunani tumraping masyarakat kaya bidang pertanian lan ekonomi.


Wis sewulan iki aku urip dewe ana ing Korea. Aku mutusake kanggo kuliah ning kene amarga aku wis jeleh ana ing Indonesia. Dina iki aku meh dolan ijenan ning kali Han. Kali sing biasane dinggoni wong-wong sing piknik iki lagi rame banget. Swasanae enak banget. Ndilalah aku ketemu wong sing kayane ora asing. Aku kaya kenal. Pas tak cedhaki jebul iku Disa, kanca SD ku mbiyen ana ing Jakarta. Aku nyapa lan nyalami Disa. Kaget banget amarga ora nyangka bakal ketemu kanca SD ku ana ing Korea. Aku lan Disa akhire lungguh bareng karo crita-crita babagan urip adoh saka Indonesia.


Yen awak dhewe diomongi karo dokter utowo psikolog yen awak dhewe kui duwe kondisi serangan panik, awak dhewe ora perlu kuwatir lan uga ora perlu wedi. Mergo, senadyan kui kondisi sing pemantike kui ono neng jobo kendaline dhewe, kondisi kui tetep iso disembuhke. Misale ora iso disembuhke utowo angel, awak dhewe selalu iso kanggo ngurangi dampak sing paling elek sing iso awak dhewe tompo. Awak dhewe kudu percoyo yen kabeh penyakit kui mesthi ono obate lan ono cara kanggo ngurangi rasa larane. Neng kasus kesehatan mental iki uga, mesthi ono carane kanggo awak dhewe supoyo awak dhewe iso ngendali dampak seko penyakit kui.


Ono wong sing wedi ketinggian. Wong sing koyo ngono kui biasane dadi wedi numpak pesawat opo wahana sing duwur-duwur. Numpak pesawat kui penting lan awak dhewe mesthi pengen melu koncone dolan neng kabeh wahana yen misale lagi neng taman hiburan. Supoyo awak dhewe iso ngalahke rasa wedi ketinggian kui, ono beberapa hal sing awak dhewe iso lakoke. Sing kesiji, awak dhewe iso gawe awak dhewe tenang nganggo latian pernapasan. Napas sing alon lan teratur kui iso ngurangi rasa wedine. Sing keloro, awak dhewe jaluk dikanani. Sing ketelu, awak dhewe kudu iling tujuane awak dhewe. Yen misale, awak dhewe wedi numpak pesawat. Awak dhewe kudu iling yen misale awak dhewe ora numpak kendaraan kui, jadwale dhewe sing penting ora bakal keoyak, misale.


Kabeh roto-roto wong nag ngelakoni perkoro elek iku mesti isin nag konangan, nah perkoro elek iku maeng ancene iso dadekno wong sing ngelakoni perkoro iku maeng isine megilan nak konangan mergo ancene wong kene maeng ora biasa ngelakoni elek, sak liyane iku, biasane wong sing isin nag konangan ngelakoni elek iku ancene wonge iku ora gelem konangan nag ancene ngelakoni perkoro elek. Mangkane nag iso ojo sampek ngelakoni elek mergo perkoro elek iku ancene iso marakno wong sing ngelakoni perkoro iku maeng isine megilan. Nag iso ojo sampek kedaden perkoro elek sing marakno isin nang awak mergo nag sampek kedaden terus konangan wong akeh yo iso ae dadekno perkoro sing elek.


Koncoku nag dolan suwe mesti wedi nag diseneni ambek pakne soale ancene deke iku nag dolan ora ole suwe-suwe. Terus nag pakne ngamuk iku medeni wong koyok hulk nag ngamok. Motone iku melolong sak cempolong, terus suarane iku buangete pol ambek nyentak-nyentak, terus raine iku abang koyok wong kesurupan, terus sing garai bocahe wedi iku nag sampek bocahe iku delokno ambek ora oleh dolan maneh. Mangkane bocahe mesti nag dolan ora tau suwe polahe ancene pakne nag ngamuk medeni uwong. Asline pakne nyeneni koyok ngunuku yo polahe koncoku iku duwe loro lambung, terus nag telat mangane iku langsung nglekes terus gowo nang rumah sakit. Yo iku salah sijine alasane pakne maeng ngamok.


Kadang wong sing resikan nag petok ambek panganan sing endut, mboh iku saitik utowo akeh mesti wonge bakal jijik ambek iku panganan iku maeng. Tpai kabeh iku karek wonge sing delok panganan iku maeng. Nag ancene deke iku nganggep panganan iku ora terlalu rusok biasane se biasa ae. Tapi nag nganggep panganan iku maeng wes rusoh yo bakal dibuak panganan iku utowo ngadoh teko panganan iku. Terus panganan sing endut iku yo ora kabeh marakno roso jijik, polahe ono ae panganan sing endut tapi ora marakno roso jijik tapi tambah pengen mangan contone koyok sate sing endut ambek latune wowo, terus pitik sing dipanggang yo endut ambek latune wowo, mari ngunu iwak sing diobong yo endut ambek wowo.


Getun sing paling nemen pas urip iku ancene perlu ben uwong iku iso ngerti nag perkoro iku penting kanggo uripe. Terus, kabeh uwong mesti tau ngerasakno roso iku. Mangkane wong nag tambah umure mesti dadekno getun sing wes tau iku maeng dadi pengalaman ben ora ngalami koyok iku maeng. Jarene bocah-bocah roso ngunuku apik ae ben wong iku iso tambah ati-ati nag pas ngelakoni perkoro sing dianggep penting nang uripe. Tapi ono sing garani, nag roso iku maeng kudune ora atek digedek-gedekno soale iso garai wong sing duwe roso iku maeng ora maju-maju soale wedi ngalakoni perkoro sing podo sing iso dadekno wong iku maeng getun sampek ora iso lali.


4 ulan wingi aku mlaku-mlaku nang Suroboyo ora polahe dolan. Tapi aku mrono soale golek batune laptop. Jarene koncoku saiki pusat laptop ngaleh nang pinggiri kampus UIN ambek nang ITC. Lah aku durung ngerti iku, tapi aku jajal wae nag gedung sing biyen dadi pusate laptop. Tibak'e tutuk kono koyok gedung mati sing ono nang gone film-film ngunu ambek wes akeh toko sing wes ilang utowo pindah, yo mok karek sak tinggkat tok onone. Aku mumet-mumet golek sampek sak jam, terus akhire aku balik nang gedung anyar nag pinggire UIN, tibak'e benere ngaleh nang kono kabeh, masio ora akeh tapi akeh-akehe nang kono kabeh. Sak wise mumet-mumet sekitar setengah jam, akhire senenge pol nemokno barang sing tak goleki yaiku batune laptopku.


Kematian kui pancen marake awak dhewe sedih, kematian kui iso didelok dadi perkoro sing medeni. Nanging awak dhewe kudu sadar yen kematian kui pasti. Dadi awak dhewe kudu nyepake kematian sadurunge wektune teko. Salah siji carane ben awak dhewe ora sedih pas arep sedo kui, awak dhewe kudu ngedalani urip sing awak dhewe bayangke. Awak dhewe ngelakoni opo-opo wae hal neng dunia iki sesuai kepinginane awak dhewe. Awak dhewe wis entuk kabeh sing awak dhewe pengeni neng donyo iki utowo paling ora wis berusaha kanggo ngewujudke. Sing keloro, awak dhewe kudu paham yen kematian kui bakal teko, cepet utowo suwe. Lan kematian kui, takdir sing awak dhewe kudu adepi.


Salah siji pola asuh wong tuwo sing salah tapi sek akeh sing ngelakoni iku meden medeni anake. Misale nek anake iku gak gelem mandek nangis, gak bakal dikeki duit jajan. Utowo nek gak gelem mangan, engkok diampiri hantu. Hal hal koyok ngono iku akeh banget dilakoni sing tujuane gawe disiplino anake. Padahal cara ngono iku guduk marakno disiplin, tapi marakno arek dadi wedi. Dan kebiasaan meden medeni koyok ngono iku isok ngaruh nang mental e, mulai teko stres sampe isok berujung nang depresi sisan. Dadi gawe wong tuwo sing sek senengane meden medeni anake, lerenono, koyok ngono iku podo ae awakmu ngancem anakmu dan nyikso anakmu.


Salah siji jenis bullying sing paling akeh kedaden nang lingkup sekolah iku physical bullying utowo bully secara fisik. Maksute iku kegiatan bullying ndek ndi pelakune bakal ngelakoni tindakan fisik gawe nindas target sing dadi korban e. Pelaku iku biasane nduwe fisik sing luwe kuat timbang korban dan bertindak luwe agresif timbang konco-koncone. Secara umum, physical bullying iku luwe sering dilakoni ambek arek lanang, tapi yo gak jarang sisan arek wedok sing ngelakoni bullying jenis iki. Jenis bullying iki paling gampang diidentifikasi soale bentuke fisik dan bekas kekerasane isok konangan. Contoh tindakan physical bullying iku nampar, nggepuk, nyaduk, nyurung, ambek kekerasan fisik liyane.


Bencana alam nang Indonesia iku wes akeh banget kedaden. Ancene sih bencana alam iku gak isok dihindari, tapi awak dewe sek isok ngurangi dampak sing isok nimbulno bencana alam iku mau. Onok hal-hal cilik sing isok awak dewe lakoni. Siji, ojok ngguwak sampah sembarangan. Loro, hemat nek nganggo banyu. Telu, hemat nek nganggo listrik sisan. Papat, gak usah ragu gawe nanem wit witan. Limo, nggawe saluran irigasi. Enem, usahakno halaman omahmu gak disemen kabeh utowo dipasangi paving blok. Pitu, akeh akehno pengetahuan tentang bencana karo pencegahane. Terakhir, meluo kegiatan simulasi bencana. Cara-cara cilik iku isok awak dewe lakoni gawe ngurangi dampak sing isok nimbulno bencana alam.


Sifat tertib ngantre iku kudu dilatih ket sek arek. Dadi arek-arek cilik iku kabeh kudu diajari tertib ngantre cek pas gede mereka gak atek nyerobot antrean sing marakno wong wong emosi. Onok beberapa carane. Siji, ajarno nang arek iku nek ben uwong iku nduwe porsine dewe-dewe. Dadi pas ngantre, diajari nek saiki awak dewe lagi ngenteni gawe njupuk bagiane awak dewe, dan diomongi nek gak usah wedi nek bakal kentekan barang sing dimaksud. Loro, diajari sabar. Wong wong sing senengane nyerobot iku mergo de’e gopoh dan gak sabaran kabeh. Dadi penting gawe ngajari arek cilik gawe sabar, salah sijine sabar gawe ngenteni antrean.


Awak dhewe mesthi kepengen banget yen pas awak dhewe ngekei hadiah kejutan kui wong sing nompo seneng. Gawe kejutan kui gampang-gampang angel. Ono beberapa perkoro sing awak dhewe kudu gateke. Sing kesiji, momene. Yen momen kui ora spesial, hadiah kejutan kui rasane biasa wae. Sing keloro, hadiah sing dekei kudu sing tenanan sing disenengi wong sin arep nompo. Awak dhewe kudu riset disik sak durunge tuku hadiah kanggo dheweke. Sing ketelu, acara kejutan kui ora oleh ngasi ketauan. Opo intine kejutan yen wonge wis ngerti opo sing arep dilakoke, iyo ra? Sing kepapat, awak dhewe kudu ngundang wong-wong sing cerak karo dheweke.


Saiki ancen wes ora jaman wedi nang panggonan asing soale saiki wes jamane teknologi sing iso nang endi-endi. Tapi sing jenenge kenyataan yo isek ono aen sing wedi ambek panggonan sing ancene iku lagek awitan wong iku maeng nang daerah kono. Nah ben awakmu ora wedi nang daerah asing iku maeng, kudu ngerti kondisi sekitare diawiti ambek kenalan utowo gembul ambek wong nang daerah kono, terus kudu ngerti keadaan sing ono nang daerah kono ben nag ono opo-opo ora keweden. Terus kudu iso ngerti keadaan sing ono nang pinggir-pinggire. Dadi nag ono wong wedi nang panggonan sing asing iku yo maklum ae soale ancene durung ngerti kondisi kono.