Saiki, masio jaman wes sangare ngene, akeh wong sing mangkel ambek jijik karo panganan sing bosok. Nah panganan bosok iku maeng termasuk panganan sing ancene wes mambu terus akhire dadi barang sing luweh elek maneh utowo sing wes ora kenek digawe. Nah biasane panganan sing koyok nginiki iku kedaden polahe mambu disek lagek dadi panganan sing bosok. Terus panganan nag wes bosok iku maeng biasane marakno ambu sing ora enak ambune, terus iso ae dadekno metu set nang panganane maeng, mari ngunu iso ae metu warna sing ora umum nang panganan maeng. Nah sing paling nemen yoiku iso dadekno penyakit nag ora diurus sing apik.


Minggu wingi, aku mlayu-malu ning lapangan cedhak perumahanku karo para kanca kampung. Aku lan kancaku wis janjian wiwit jam 7 isuk lan wis padha ngumpul ning ngarep omah jam 6.30. Banjur aku lan kancaku mulai mlayu lan ora kepikiran yen dina kuwi bakal ana kedadian sing marai wedi nanging ya lucu yen diiling-iling. Amarga ning kampungku kuwi akeh ternak, akeh warga sing nduwe asu kanggo njaga ternak. Asu sing diopeni kuwi sing gedhe lan uga kereng, nanging aku ora ngerti kuwi saka jenis apa. Pas ning lapangan kuwi, aku uga kancaku ndelok ana ternak wedhus, banjur pas aku mlayu ning mburiku ana asu werna ireng sing nguber.


Imunisasi kuwi penting banget senajan isih akeh wong sing ora gelem imunisasi amarga akeh alesan. Ana sing alesane sebab agama, uga ana sing alesan medis lan psikis. Wong sing wedi marang imunisasi iki duwe kemungkinan sing gedhe kanggo kena penyakit amarga jaman saiki, penyakit kuwi bisa berevolusi. Kanggo wong sing wedi amarga jarum suntik iki, kudune bisa diwenehi terapi amarga trauma jarum suntik iki bisa ngaruh marang kesehatan. Kamangka, awak dhewe yen duwe anak, awak dhewe kudu bisa ngebiasakake ben ora wedi suntik amarga kabeh pitutur kuwi sing ngaruh marang anak yaiku saka wong tuwa sing ngewenehi pangerten marang anak.


Menurutku, mukokan sing paling jijiki kui mukokan sing ono neng mobil utowo neng kendaraan liyane. Biasane yen ono sing mukok kui gawanane, awak dhewe uga arep melu mukok. Masalahe, yen ono wong mukok neng jejere dhewe pas lagi numpak mobil, awak dhewe ora iso neng ngendi-ngendi. Ora mungkin, awak dhewe jaluk midun seko mobil lan ditinggal karo rombangane sing liyo. Gelem ora gelem, awak dhewe kudu tetep ono neng jero mobil. Nanging resikone, awak dhewe sing awale ora keroso mual, bakal iso melu mukok. Lan sing parahe meneh, makin akeh wong sing mukok, makin akeh wong ora keroso awale uga iso melu mukok. Iso-iso sak mobil kui dadi mumet kabeh mergo akeh sing mukok.


Dino iki, aku kuliah ket isuk sampe sore. Yo koyok biasa, aku tetep melbu kelas dan nggatekno Dosen nerangno materi. Moro gak onok abang gak onok ijo, koncoku mbisiki aku nek mambuku gak enak pol. Aku heran lah, terus isin pol. Perasaan aku mau wes adhus dan berangkat nganggo parfum. Pas tak ambeng, dadakno klambiku mambu apek pol. Aku langsung ambekan gede. Pasti iki mergo udan wingi, makane klambiku dadi lembap dan pas garing ambune dadi gak enak. Dikeki parfum jelas gak ngaruh. Akhire pas mari kelas isuk iki, aku cepet-cepet mbalik Kos gawe ganti klambi dan balik nang Kampus maneh gawe lanjut kuliah awan.


Nag prosoku biyen pas aku dikon ngadek guruku nang ngarepe bocah akeh nang jero kelas iku paling ngisine mergo buku PRku disedakno ambek koncoku sing nakale megilan. Nah pas iku ancene deke iku mangkele pol mergo deke iku ora tak contohni oleh ngerjakno PR-re maeng mangkane deke iku srengen terus akhire nyedakno bukuku maeng. Nah jarene koncoku sijine sing biyen sanding sak bangku ambek aku, iku termasuk perkoro sing biasa ae se, soale kabeh bocah iku mesti tau ngalami perkoro ngunuku ambek mesti perkoro ngunuku dadi perkoro sing umum kedaden saiki. Ora mok jamanku tok, tapi sampek jaman saiki yo akeh sing ngalami perkoro ngunuku.


Isin mergo konangan utang iku yo termasuk perkoro sing asline ora perlu digedekno. Nah sing jenenge utang iku maeng koyok nyela duwek tapi gawe jaminan opo ngunu ben podo perocoyo. Nah utang iku biasane ono batese ulan kanggo ngelunasi terus yo ono bungai barang. Nah kadang wong nganggep utang iku malaha dadi koyok perkoro sing ngisin-ngisine padal asline iku kan ora malasah. nang agomo barang kan yo diolehno ben ora sampek ngelakoni perkoro sing ancene blaheknowong iku maeng. Tapi kanggo wong sing wes biasane kedunyan ambek sing biasane sugeh kok moro-moro utang, yo iku maleh dadekno wong iku maeng dadi isin mergo biasane ora tau utang.


Wong sing wedi disengeni iku biasane wong sing salah oleh ngalkoni opo-opo utowo ngelakoni penggawean sing ancene deke iku ngerti nag ancene iku salah tapi isek diterusno. Yo wedi iku asline yo perkoro sing maklum nanggone mengungso tapi nag wedi polahe perkoro sing dilakoni iku sing mrawasno. Soale iku bakal dadekno mentali wong iku maeng maleh elek, terus nang pikirane wong iku maeng maleh keweden nag atae ngelakoni perkoro sing ancene rodok persis ambek iku maeng. Mangkane nag iso perkoro ngamuk nang uwong sing salah iku diadohi ambek nag iso iku dikandani ora kok malah tambah diidak-idak pikiran ambek atine. Iku sing ora bener.


Wong sing ketoke ceria, sing seneng guyon, durung tentu pas awak dhewe ora bareng dee wonge koyo ngono terus. Awak dhewe meri karo dee sing iso supel lan gampang bergaul. Ketoke wonge kui ora tau ngerasake kesepian. Nanging pas awak dhewe ora delok, mungkin dee uga ngeroso kesepian. Kesepian kui dudu perkoro duwe konco akeh. Kesepian uga iso dirasake mergo ora ono wong sing iso ngerteni perasaan utowo opo sing dipengei karo wong kui. Dee mungkin iso ngisi ruang kosong neng atine wong liyo. Nanging durung tentu, dee ketemu karo wong sing iso ngisi kehampaan neng atine. Kesepian kui  koyo urip dhewekan.


Aku tau arep ngecewake ibuku. Momen kui pas aku ora arep lulus kuliah. Pas kui aku wis mlebu semester 10 lan skripsiku durung rampung. Aku wis bingung penelitan akhir kui arep diapake meneh. Datane kui wis ora mungkin ditambah meneh lan sumber buku acuane angel diolehke. Sak ben dino, aku mung buka laptop njuk tak deloki wae, ora ono progres opo-opo. Delok aku koyo ngono kui, ibuku ketoke kepikiran. Ibu tau loro banget. Jarene sirahe abot lan mual banget. Mergo wis telung dino ibu ora mari-mari, aku gowo ibu neng dokter. Doktere ngomong nek ibuku darah tinggi. Bar seko kono, awak dhewe ngobrol opo sing dadi uneg-uneg ibu. Ora let suwe seko kui, ibuku mari. Seko kono, aku ngebuletke niat, mbuh piye carane aku kudu lulus.


Ana ing panggon umum kadang mangkelna. Apa maneh nalika ketemu karo petugas sing kurang cak cek lan lelet. Ngono iku kadang nggarai mangkel lan akhire muring-muring ning petugas. Cara supaya ora muring-muring ning petugas iku akeh. Nomer siji, kudu ngerti yen iki panggon umum. Kudu empan papan lan ngerti keadaan. Nomer loro, iling yen kadang wong iku ya mung kerja. Kabeh prentah iku teka sing ndukur dadi kadang petugas ora ngerti apa-apa lan mung nunggu prentah saka bos. Sing terakhir yaiku yen ana ing panggon umum lan ngerti ana petugas sing lelet kudu tetep sabar lan semangat supaya ora dadi muring-muring.


Jaman saiki, stalker iku gak mek nguntit secara langsung, tapi isok secara gak langsung sisan. Salah sijine iku nguntit teko media sosial. Di-stalking uwong nang media sosial iku jelas gak nyaman dan marakno awak dewe luwe gak bebas. Iki cara sing isok mbok lakoni gawe ngehindari stalker nang media sosial. Siji, ojok nyantumno nomer hp pribadi nang media sosial ndi ae. Loro, rahasiakno lokasi keberadaanmu nek lagi live utowo siaran langsung nang njobo. Telu, jogo hal detail tentang keluargamu sebagai privasi. Papat, ojok tau ngekeki eroh alamat omah asli nang kenalan virtual. Terakhir, terbuka secukupe ae ben onok uwong sing pingin kenalan ambek awakmu nang media sosial.


Wong Indonesia iku wes gak asing maneh karo istilah begal saking akehe kedaden nang sekitar masyarakat. Bahkan warga Indonesia iku wes nang tahap biasa tapi tetep njogo kewaspadaan nang awake dewe. Pelaku begal iku gak bakal isok diprediksi kapan muncule, tapi akeh-akehe bengi sih. Terus, pelaku begal iku pasti nduwe senjata gawe nyerang. Sing tak gatekno, roto-roto pelaku begal iku podo nganggo golok gawe nyerang. Nek misal nduwe duit, baru nganggo pistol rakitan. Tapi akeh-akehe tetep nganggo golok. Alesan pelaku begal podo milih golok iku soale senjata iku tergolong murah, tapi bentuke dowo dan tajem. Mergo iku, golok iku ampuh gawe nyerang uwong.


Aku buru ae moleh kuliah dan rencanane kate langsung balik nang Kos. Mbari ngono, aku gak sengojo ndelok koncoku sing sek enak-enak lunggo nang bangku sing onok nang Taman Fakultas. Tak delok arek iku nggetu pol ndeloki laptop e. Mergo penasaran, aku nyedeki arek iku. Pas tak tepuk pundake, de’e langsung noleh dan ngongkon aku ndelok dokumenter sing lagi didontok de’e. Gelem gak gelem akhire tak iyani ae. Dadakno iku dokumenter tentang pembunuhan sing sengojo diselidekno. Pas mayate iku ditemukno nang omah kosong sing digawe nyimpen mayate, langsung ketok banget akeh uget-uget sing ngelilingi awake mayat iku mau. Aku langsung izin moleh nang koncoku dan ngomong nek gak sanggup lanjut nonton iku maneh saking jijike. Timbang aku muntah nang panggon, mending aku moleh ae.


Wong sing sukeran ambek sing jenenge utahan iku asline ora masalah jijike. Napi masalah liyane, koyok contone ambune, terus gilani ambek liyane. Nah jarene koncoku, utahan iku yo mangkelno opo maneh nag sampek nemplek nang klambi yo tambah sukere pol. Tapi kabeh iku yo karek wonge, nag sing kenek utahan iku maeng wong liyo yo mesti mangkel, tapi nag sing kenek utahan iku maeng wong sing sak keluarga yo podo ae, mangkel tapi rodok diempet. Yo nag dipikir yo lumrah ae, soale sing jenenge utah iku wes kadung dianggep barang sing jemberi ambek mangkelno kanggo wong sing ora mutah. Opo maneh nag nang gone bis, yo tambah garai wong liyo mangkel.


Gawe awak dewe wong Islam, opo sing bakal mbok lakoni nek ndelok dulur utowo wong tuwomu sing lagi sakaratul maut? Ojok panik terus langsung digowo nang Rumah Sakit. Nek teko ciri-cirine wes ketok nek lagi sakaratul maut dan umure gak suwe maneh, onok rong hal tok sing kudu mbok lakoni. Siji, depno wong iku nang arah kiblat. Dadi posisi anggota tubuh sebelah tengen iku ndek bagian ngisor. Nek angel, setidake depno wajah ambek telapak sikile nang kiblat. Terakhir, ditalqin. Dadi terus terusan dibisiki kalimat tahlil. Dibisiki ae, gak usah dipekso gawe ngetuti. Lakoni terus, dan nek pegel isok gentian ambek wong liyo, pokok gak oleh mandek sampe akhir hayate engkok.


Pas aku tuku pecel nang prapatan pinggire kampus mesti ramene orambloko sing tuku. Aku pas iku rodok kesusu soale ate mlebu ono jam isok tibake ono mbak-mbak sing moro-moro teko nguri langsung manggon nang ngarepku. Sing manggon nang guriku moroh-moroh ngomong nang aku "mas iku mbake kok enak teko langsung nang kono". Mari ngunu aku yo ora trimolah soale aku dewe yo kesusu nah mbak iku maeng akire tak kongkong nang buri antri. Tapi wonge rodok mangkel raine ambek ngomong "aku kesusu mas soale ate kulia mlebu isok". Terus sing wong nang guriku langsung nyrocos "mbak sing kesusu ora awakmu tok aku yo kesusu". Mari ngunu akhire mbake mundur terus ngantri.


Lotre kuwi salah sawijining usaha kanggo ngolehake dhuwit utawa hadiah sing jumlahe gedhe lewat undian. Lotre iki ana ning Amerika lan legal ning akeh negara. Administrasine lotre iki dibagi 3 yaiku kanggo mbayar pemenang, mbayar administrasi lotre, lan kaping telu kanggo keuntungane sing duwe panggon lotre. Lotre iki dimulai ning sekitar taun 1560. Undian lotre iki maune kanggo ngumpulake sumbangan kanggo mbangun wilayah, pendidikan, lan proyek liyane amarga bisa ngewangi pajak. Cara oleh lotre iki yaiku peserta tuku kupon lotre sing diundi. Nanging ning taun 2008, lotre iki wis bisa diakses saka komputer. Regane macem-macem, ana sing 1 dolar kanthi 5 dolar.


Koyo sing tak omongi mau, ora ono wong nesu sing ora ono sebabe. Mungkin, cara-cara iki iso ngebantu awak dhewe supoyo awak dhewe luwih paham penyababe dheweke nesu. Sing kesiji, awak dhewe kudu ngakoni disik yen emosi kui ono sebabe. Yen awak dhewe durung iso ngakoni kui, awak dhewe durung iso lanjut neng langkah selanjute. Sing ketelu, awak dhewe kudu gali jero-jero isi atine awak dhewe. Awak dhewe kudu terbuka karo akeh kemungkinan. Iso wae selama iki pikiran dhewe sing ngalang-ngalangi fakta penyenbabe nesu mau. Sing ketelu, awak dhewe iso ngebandingke karo perasaan-peraaan sing liya. Sopo ngerti neng antara perasaan-perasaan kui ono hubungane.


Rasya seneng banget soale sesok de’e kate nang Bromo karo konco-koncone. De’e wes siap-siap sembarang kalir dan bahkan sampe gak isok turu pas bengine. Dino iki, de’e ngumpul nang omahe Nuri terus berangkat teko kono. Pas wes ngumpul kabeh, mereka bareng-bareng berangkat numpak mobile Nuri. Berhubung durung tau onok arek sing mrono, akhire mereka podo ngandelno Google Maps. Enak-enak mlaku, Rasya ngeroso nek tambah suwe jalur e kok koyok aneh. Soale kok tambah suwe mereka guduk munggah tapi malah melbu Alas. Nang kono, Rasya mulai wedi nek mereka kesasar. Akhire de’e nyarano gawe takon nang warga sekitar. Pas takon, dadakno temenan mereka nyasar dan Bromo iku sek uadoh teko panggone sing saiki. Rasya dadi maleh wedi karepe dewe soale de’e gak familiar ambek panggon iki blas, dadi gak onok bayangan kudu nang ndi. Rasane de’e wes gak isok percoyo ambek Google Maps sisan mergo mari disasarno.


Para Dokter iki kadhang uga ora berusaha kanggo ngewenehi ketengangan kanggo pasien sing wis sepuh lan ora nduweni cara komunikasi sing apik ben pasien ora kerasa gupuh sak durunge operasi. Sing marai mangkel kadhang dokter iki yen ditakoni ya ora njawab secara detail lan malah nyalahke pasien amarga ora njaga kesehatan. Dokter sing kurang komunikasi iki kadhang ya kudu ngerti yen pasien kuwi kondisi psikis sak durunge operasi iki kudu digatekake. Kamangka, kanggo kanca-kanca sing dadi dokter ya kudu bisa lan ngerti cara komunikasi sing apik ben para pasien ora wedi yen ana tumindak medis sing macem-macem kaya operasi, suntik, lan sak panunggale.


Jaman saiki, wes akeh banget jenis wadah gawe nyimpen printilan-printilan sing ukurane cilik-cilik. Sing paling akeh dinggo wong-wong iku rak mini. Rak mini iki bahane yo macem macem, mulai teko plastik, kayu, sampe aluminium. Ukurane yo bedo-bedo, mulai teko isi 3 rak, 4 rak, 6 rak, sampe 9 rak. Fungsine rak iku gawe mbedakno jenis barang sing disimpen. Misal rak siji digawe ali-ali, rak loro digawe kuncir, rak telu digawe obat-obatan, dan liyan-liyane. Regane yo macem-macem, onok sing 10 ewu sampe 200 ewu. Biasane ngono regone tergantung bahan karo kualitas rak e. Rak mini yo isok ditemukno nang ndi ae, mulai toko pinggiran sampe online shop.


Pengalaman sing paling elek nag urip yaiku pengalaman sing garai roso mangkel utowo garai sedeh pas awak dewek iling nag perkoro iku maeng. Perkoro iku maneg iso metu teko perkoro sing awak dewe senengi terus dadi mangkel polahe akhire ngisini utowo ono perkoro liyane sing awak dewek ora tau ngerti nag iku bakale mlebu nang uripe awak dewek, contone koyok trauma ambek opo ngunu sing dadekno awak dewek keweden terus nag ketemu karo barang iku maeng. Mangkane wong sing duwe pengalaman koyok ngunuku ojo sampek dipikirno nemen-nemen soale iso garai trauma utowo mental sing ora wanian nag ate ngadepi perkoro sing mirip ambek iku maeng.


Dinda oleh hadiah penghargaan saka bapak lan ibune. Hadiah iki diwenehna ning Dinda amarga dheweke wis bisa ngliwati kelas 12 kanthi biji sing apik banget. Ora mung tekan kana, Dinda uga kasil kanggo mlebu universitas paling apik sing ana ing Jakarta. Hadiah sing diwenehna marang Dinda yaiku 1 set buku novel karangane Tere Liye. Ana 10 buku sing duwe warna sampul maneka warna. Ana ing ijo, abang, biru, putih, lan soklat. Gedhene kurang luwih seukuran A5. Warna kertase putih mangkak khas buku novel sing bar dicetak. Ambune uga khas buku sing mari dicetak. Dinda seneng banget lan janji bakalan luwih sregep sinau.


Wong iku nduwe carae dewe gawe isok ngentokno bentuk awak sing ideal gawe mereka. Onok sing diet sampe onok sing operasi sisan. Nek tak delok-delok, wong sing obesitas iku roto-roto podo ngelakoni operasi sedot lemak. Hal iku mergo mereka males gawe ngobahno awake dan wes isok ditebak sisan nek mereka iku pingine hasil sing instan. Ancen bener, operasi sedot lemak iku isok ngguwak kabeh lemak sing onok nang awake menungso dan isok ngasilno bentuk awak cilik luwe cepet. Nek semisal mereka leren atek diet panganan dan ngelakoni olahraga disik, proses e jelas suwi pol. Makane mereka luwe milih gawe ngelakoni operasi sedot lemak.


Biasane, nek awak dewe kate operasi, dokter iku nyarano gawe cek lab disik sak durunge dilakoni tindakan luwe lanjut. Kadangan, gak kabeh Rumah Sakit iku nyediano fasilitas gawe cek lab sing dijaluk karo dokter. Alternatif e iku nang lab khusus, salah sijine iku Parahita. Nek awakmu kate nang Parahita, tutono rute iki. Berangkat teko Balai Kota, mulai nang jalan Walikota Mustajab terus njupuk jalur kiwo gawe melbu nang jalan Prof. Dr. Moestopo. Lurus ae terus. Engkok pas ketemu Rumah Sakit Husada Utama, belok nengen nang jalan Dharmawangsa. Mlaku terus sekitar 2,6 km, terus nggolek puter balikan. Mbari puter balik, mlaku ae alon-alon. Engkok Parahita iku onok nang kiwo dalan.


"Teroris" kuwi dadi salah siji tembung sing bisa marai salah paham lan amarga peristiwa ledakan WTC utawa pusat bisnis ning Amerika tanggal 11 September 2001 sing ngorbanake akeh uwong. Peristiwa kuwi marai akeh warga Amerika sing wedi marang umat muslim. Apa maneh tembung iki tambah kuat penggunaane amarga ana peristiwa bom ning Timur Tengah, yaiku perang Israel lan Palestina. Tembung "teroris" iki uga dipercaya karo wong Amerika dadi label sing mesti ana ning kabeh umat muslim. Amarga tembung iki uga dadi salah sawijine tembung sing uga dilarang ning sosial media. Nanging pergerakan muslim saiki uga luwih akeh lan diregani kamangka kuwi wong muslim bisa ngerasa luwih aman.


Sing paling marai kesel yen duwe anak utawa dulur kembar kuwi yaiku bola-bali konfirmasi yen jenenge salah dikenali uwong, apa maneh yen kuwi kembar identik. Babagan iki bisa marai wong sing kembar iki sensitif lan wong liya bola-bali isin amarga salah ngundang. Amarga kuwi, akeh wong kembar sing milih identitas dhewe kaya ana kembar wedhok sing identik, sijine macak luwih santai lan kepribadiane teges, sijine mesti nggolek identitas liyane amarga ora nyaman yen dipadhakake. Saka wong tuwa, uga bisa ngewenehi pakaian sing bedha lan uga ngewenehi perhiasan sing ana jenenge. Cara iki bisa mbentuk identitas si kembar ning tengah masyarakat.


Dina iki aku rapat karo wong saka kantor sebelah. Aku kaget banget nalika ndelok wong sing kayak tak kenal nanging kaya ora pati yakin amarga raine wis berubah pol. Sawise tak jak omong-omongan, jebule pancen tenanan iki kancane masku sing gelek dolan ning omahku. Raine wis berubah. Biyen pakulitane ireng, saiki dadi putih banget. Apa maneh saiki wis bisa macak, alise digambar, bibiran, nggawe macem-macem sing ana ing mripat. Nanging aku isih bisa ngenali amarga swarane ora berubah babar blas. Swarane isih padha persis karo jaman biyen. Cara ngguyune uga isih padha banget, mripati dadi sipit nalika ngguyu lan ana pacek e sing ana ing pipine.


Nak wong wedi pas remblong iku wes maklum ae opo maneh nag daerah sing dalane iku maeng munggah mudun ambek sing akeh butohno rem yo mesti akeh wedihe. Wedihe iku maeng polahe keselametane dadi anceman utowo keancem. Nah ben awakmu ora kuwatir ambek rem blong pas mlaku ado, kudune dicek kondisi reme maeng. Nah sing dicek iku nag rem cakram yaiku kampase isek kandel opo tipis, terus pedal reme maeng mancepe jero opo saitik utowo ngoslong opo ora. Nag ngeslong berarti kudu didelok iku masuk angin opo ora. Terus nag rem biasa iku luweh enak ngeceke cuku didelok kampase reme maeng isek kandel opo ora, terus pedal reme maeng kudu disetel ambek sak enake sikelmu maeng.


Aku tau ngalami salah vonis loro teko dokter sing ono nang rumah sakit deso. Pas iku aku yo jumbul mosok aku diarani kolesterol tinggi soale ndasku gelek nggliyeng nag mari tangi turu. Yo aku mesti mangkel soale biyen wes tau ngeneki tapi ora tau diarane kolesterol tinggi. Akhire aku perikso nang klinik tibak'e mok kurang vitamin soale manganku ora sedino peng telu tapi sedino pindo esok ambek sore tok. Mangkane aku mok dikongkon mangan sing akeh ambek teratur supoyo ora kedaden koyok iku maeng.Terus aku saiku nang perekso nang Puekesmas deso, terus ono wong iku sing jogo aku emoh. Mundok garai mangkelno ati maneh soale oleh ngekir ngawur-ngawuran.


Wong pas lagi ngantre kui luwih gampang nesu. Yen wis nesu wong kui iso grundel-grundel dhewe neng jero ati, opo meneh yen tekan diserobor karo wong liyo. Wong ngantre iso gampang nesu kui alesan werno-werno. Sing kesiji, kegiatan ngangtre iki dianggep guak-guak wektu. Aktifitas liya sing iso awak dhewe lakoke pas lagi ngantre kui ora akeh, senadyan mungkin wae wong sing lagi ngangtre kui duwe gawean sing numpuk. Sing keloro, ngenteni kui uga gawe kesel. Emang ngantre kui ketok ora seabot aktifitas fisik sing liyane, senadyan lungguh tetep wae ngenteni kui iso gawe kesel. Kesele ngantre kui luwih keroso secara emosional.


Panganan endut iku ono pirang-pirang perkoro sing dadekno panganan endut iku maeng. Nah panganan sing endut iku maeng yo ono sing kenek dipangan janji panganan sing endut iku maeng isek kenek diresiki. Terus ono maneh sing jenenge panganan sing ancene endute maeng wes ora kenek dipangan. Nah endut iku maeng yo ono sing endut karo barang sing ancene rusok sing marakno wong sing masi maeng ora mentolo, yo ono sing ora karo barang sing rusoh. Nah biasane sing marakno wong sing jijik nag delok panganan sing endut iku maeng yoiku nag sampek kenekan barang sing ancene rusoh contohne yoiku kenek telek, lemah, ambek liyane iku maeng.


Koncoku gelek diomengi ambek wong tuone polahe deke iku mesti melok aku wok-wok an sampek magrib. Aku dadine yo wedi nag diseneni sisan. Nah wok-wokan iku dolanane bocah cilik sing teko nekeran sing dilebokno nang bolongan sing gedene sak podo nekeran sing paling gede dilokno nang negeran bolongan iku. Nah engko nag wes menang biasani oleh ngukum sing kalah emboh iku nekerane iku dipek utowo ukuman liyane koyok diglender. Dolanan iku ancene dolanan sing paling disenenge ambek bocah-bocah. Mangkane nag bocah-bocah iku dolanan wok-wokan mesti awite mari ngaji ashar sampek magrib. Terus biasane bocah-bocah wes lali mangan. Yo iku sing garai bocah-bocah nag muleh mesti wedi diseneni wong tuone.


Aku karo koncoku buru ae moleh kuliah. Berhubung sek males gawe balik Kos, aku ngajaki koncoku gawe njajan pentol sunduk nang cedek Kampus. Gak tuku akeh, aku mek tuku telung pentol tok soale pentole gede-gede puol. Koncoku podo karo aku sisan, tuku telung pentol. Akhire awak dewe lunggo nang pinggir trotoar sambil nikmati pentol sunduk iku mau. Enak-enak ngobrol, moro pentol sing kate dipangan koncoku teblok teko tusuke. Aku wes ngomong jarno ae, ojok dijupuk. Tapi karo koncoku gak dirungokno. Dijupuk pentol iku, diresikno pasir sing nempel, terus dilebokno cangkeme maneh. Aku langsung nggepuk koncoku saking nggilanine kelakuane. Saiki bayangno, iku pentol wes kenek pasir, tapi sek tetep dipangan ae. Ancen wadhak koncoku iki.


Kentut iku proses alami nang awak dan isok kedaden pirang kali sak dinone. Frekuensi kentut iku mau bakal isok bertambah nek kandungan gas sing nang weteng iku tambah akeh. Biasane, panganan sing melbu nang cangkeme awak dewe iku isok ngaruhi kondisi wetenge awak dewe sisan. Onok akeh panganan sing nduwe kandungan gas sing duwur dan marakno awak dewe sering ngentut. Salah sijine iku kol. Kol iki nduwe kandungan serat sing duwur pol. Kol iku ancen apik gawe awak, tapi isok marakno awak dewe luwe sering kentut soale serat iku gak diserap kabeh karo tubuh. Bakteri sing onok nang usus gede iku nduwe kapasitas gawe manfaatno serat dadi energi. Sisane engkok bakal dadi gas. Iku opo’o kok kakean mangan kol marakno kembung dan sering kentut.


Bar rampung ujian kui, biasane panitia OSIS kerep gawe lomba-lomba anter kelas. Neng sekolahanku sing diadake ora mung lomba olahraga tok, nanging uga ono lomba kesenian. Sakben kelas dikon nampel kesenian opo wae neng ngarep panggung. Mengko, penampilane kui bakal dibiji karo guru seni lan murid sing duwe prestasi neng bidang seni. Salah siji penamilan sing ora iso dilalike kui penampilan seko kelas 11 MIPA 3. Dheweke ngepentaske drama pas kui. Nanging lakon utamane kui, neng tengah-tengah, kostume mlotrok. Kudune kui adegan sing sedih, naning mergo ono kedadean kui wong sing nonton podo guyu. Si lakone isin banget pas kui. Dheweke tekan midun panggung. Dramane dadi ora rampung.


Srengen pas digepuk wong iku asline wajar ae, soale wong iku yo duwe sifat alamine menungso sing jenege srengen. Nah sifat iku maeng sing iso garai mangkel nang wong polahe perkoro cilik koyo digepuk polahe sing gepuk maeng pengen yopo soale wes suwe gak petuk. Nag jareku sing penting gepukane maeng ora loro, yo ora masalah tapi nag gepukane maeng garai loro yo jelas bakalan tak gepuk baliklah wong loro. Dadi srengen polahe digepuk wong iku ora masalah sing penting nang atimu ora ono roso mangkel ambek wong iku polahe gepukan maeng. Opo maneh nag sing gepuk maeng wes kenal ambek awakmu soale iso ae gepukan iku maeng ancene kanggo nyopo tok.


Koncoku tau berok-berok polahe remku moro-moro blong sing guri. Nah sing garai rem blong iku pirang-pirang koyok kepanasan iku nag reme ancene rem manual, tapi nag rem cakram iku luweh akeh maneh sing garai rem blong koyok contone hirolike iku ora maen polhae cairane iku mandek utowo masuk angin, terus cakrame maeng kepanasen sing dadekno reme ora pakem. nah iku maeng dadekno rem blong. Terus remblong yaiku rem sing ancene ora kenek digawe ngendekno sepeda utowo montor sing kedadeane iku maeng dodok ambek moro-moro rem iku maeng eneng ora iso nyemkrem alate sing dadekno ban iku maeng mandek. Terus sing jenenge rem blong iku ora kenek diprediksi soale sing garai rem blong iku maeng koyok nang dukur iku maeng.


Pas aku isi SD, aku tau ngerayake dino ulang taune salah siji guruku. Aku gurune kui jenenge sopo, nanging awak dhewe sekelas nyeluk guru kui Djiong. Kui dudu jeneng asline, cetho. Aku ora ngerti uga kui artine opo. Sing jelas, gurune kui ameh disingiti karo konco-koncoku dadi diwehi undang-undangan sing ala. Awak dhewe kui ngerayake ulang taune mung sederhana sak jane. Pas jam pelajaran IPA, jame dheweke, awak dhewe nulis neng papan tulis slamet ulang taun. Awak dhewe uga nyanyike lagu slamet ulang taun, nanging karo glotekan. Awak dhewe bayangke yen pak guru kui bakal tersanjung yen ora ngekon awak dhewe kanggo mandeg mergo isin. Jebul, dheweke malah nesu. Bapake kui ora seneng ono sing glotekan neng kelas. Akhire, awak dhewe diukum sak kelas rame-rame.


Akeh sebenere, fakor sing gawe awak dhewe wedi neng panggon sing ora awak dhewe kenal. Salah siji faktor sing gedhe kui perkoro kahanan lingkungan sing ora koyo biasane. Kahanan dalan misale. Ono kota sing dalane padet lan kerep banget macet. Neng sisih liyo, ono kota utowo panggon sing dalane lowong banget lan ora kenal sing jenenge macet. Ono uga panggon sing omahe kui rengket-rengket, tekan tonggo siji iso ngerti opo sing dilakoke tonggo liyone. Ono uga panggon sing ono gedung sing duwur-duwur. Lan ono uga panggon sing malah jarak antar omah kui adoh-adohan. Kui mung conto cilik bedo antar siji panggon karo panggon liyane. Perbedaan kui sing iso marake awak dhewe wedi, mergo ora biasa deloke.


Yaopo perasaanmu nek onok uwong sing ngenyek perkoro fisikmu? Jelas rasane mangkel banget lah. Kadangan sisan sing koyok ngono iku marakno gak pede dan marakno awak dewe mikir opo sing salah teko awak dewe. Tapi sing koyok ngono iku usahakno gak usah direken rek. Lapo buang-buang waktu gawe wong gak jelas koyok ngono. Mending awak dewe mulai bersyukur ambek fisik sing wes dikeki karo Allah SWT iki. Bersyukur sek nduwe tangan gawe ngetik, sikil gawe mlaku, mripat gawe ndelok, kuping gawe ngerungokno, irung gawe ambekan, lambe gawe ngomong, dan liyane maneh. Dadi gawe awakmu sing sering dadi korban body shaming, gak usah direken dan mulai nyayangi awakmu dewe ae.


Onok salah siji jalur terakhir sing biasa dinggo akeh calon mahasiswa baru ben isok ketompo nang kampus idaman e, yaiku melu tes ujian mandiri. Ujian mandiri iki diadakno nang kabeh universitas negeri sak marine dilakoni tes SNBT. Sing gak ketrimo SNBT, pasti mlayune nang ujian mandiri kabeh. Jarene akeh melbune nek lewat jalur iku. Eroh gak alesane opo? De’e matok duit pangkal sing gede, makane akeh ketompone. Jelas kampus iku gak gelem rugi lah, nek onok sing ngekeki duit sing luwe akeh yo sopo sing gak gelem. Makane gak heran nek wong sing duite akeh gak tapak ngelu perkoro ngelebokno anak e nang kampus negeri.


Masuk angin kuwi penyakit sing paling ora enak digawa ning jaba omah amarga weteng dadi gak penak lan kebak angin. Pencernaan uga dadi ora lancar lan akeh gas sing ana ning weteng lan bisa metu sak wayah-wayah. Keadaan iki paling gak enak yen ana kegiyatan ning njaba sing kudu ketemu wong akeh. Ana wektu sing marai wong pengen banget buang angin lan ora bisa nahan. Amarga kuwi, kanggo wong sing sering masuk angin, ayo luwih paham karo kondisine kaya nyediakake panganan sing ora ngandung gas yen arep kerja utawa lunga sing wis direncanakake lan uga sedia minyak angin ben ora gampang buang angin lan kadhemen.


Awakmu tau gak, lagi lungo mboh nang ndi nganggo Google Maps, terus moro hp mu mati dan awakmu gak nggowo power bank, terus awakmu kudu lapo? Ojok panik, saiki wayahe awakmu manfaatno penanda dalan sing biasa onok nang dalanan ndi ae. Penanda dalan daerah iku biasane sing kotak werno ijo terus onok tulisan jeneng daerah ambek arah dalane. Nah, awakmu isok manfaatno iku nek misal gak nduwe peta utowo gak nyekel hp gawe ngakses Google Maps. Teko kono, pokok tutono ae arah jeneng daerah sing cedek ambek daerah sing kate mbok tuju, terus engkok isok jebus nang daerah sing kate mbok tuju. Biasane penanda dalan iku onok nang pertelon kok, dadi luwe gampangno awakmu nek kudu belok ngiwo opo belok nengen.


Nag daerah kota Pahlawan sing biasane tak lewati iku akehe pol tumpukan sampah sing marakno wong sing ambu iku sampek kudu ngising. Yo mangkane mesti akeh wong sing jijik ambek jembar karo sing jenenge sampah soale mesti garai ambekdadi sumbere ambu sing ora enak. Masio nang endi-endi mesti wong iku roto-roto jijik ambek sing jenenge sampak, opo maneh nag wayae udan-udanan sing kenek banyu udan yo tambah mangkelno ati soale campur ora karoan, masio ketigo barang yo ngunu, mbakno  ora campur banyu tapi marakno akeh set nang sampak sing bosok-bosok sing akhire dadekno ambune ora karoan ngalah-ngalahe batang sing wes bosok ambek ono sete sing peteng kluget.


Transportasi publik sing ana ing Indonesia saya suwi saya apik banget. Sisteme wis ditata kanthi rapih supaya ora ana sing ngerugina lan kudu gawe puas pelanggan. Mula yen ana kedadean wong sing kari lan akhire ditinggal karo sepur iku ora perlu nyalahne petugas lan kendaraane. Kantor kendaraane mesti wing ngewenehi wara-wara ana ing SMS utawa email wong sing numpak iku mau. Nalika nganti karo berarti salahe dewe ora gatekna babagan wara-wara iki lan ora golek info lanjutan. Yen wis kadung kari ngene iki sing bisa dilakokake mung golek solusi. Ngenteni jam liyane kanggo transportasine iku kau budhal apa tuku tiket maneh kanggo ganti jadual.


Prosopagnosia utawa istilah ning basa Inggris face blindness yaiku salah siji kelainan angel ngenali lan ngiling-iling wajah wong liya. Kelainan iki kalebu salah siji kelainan saraf amarga stroke, kecelakaan, lan uga kerusakan otak. Kamangka, penderita kelainan iki sering banget salah ngundang wong lan ora mung ping siji, nanging bisa bola-bali. Nanging wong sing ana ning sekitare ora paham lan marai wong iki ngerasa ora didukung lan ngerasa isin dhewe. Tingkat parahe penyakit iki yaiku pas penderitane ora kenal marang wajahe dhewe. Obat utawa terapi kanggo penyakit iki durung ana amarga penyakit iki kalebu salah siji penyakit langka lan uga masyarakat kurang kenal babagan penyakit iki.


Awak dewe iki pasti risih pol nek nang njero omah iku akeh seranggane. Nek wes ngono, awak dewe pasti njupuk semprotan pengusir serangga ben serangga iku mau mati sekalian. Tapi kadangan, mambune iku nyenggrak pol dan kadang marakno sesek napas mergo kandungan bahan kimia nang njerone. Timbangane ngono, mending nggolek alternatif taneman sing isok ngusir serangga. Salah sijine iku lemon. Lemon iki ngandung akeh senyawa sitronelal utowo aroma wangi sing khas terus kuat. Cara gawe ngusir seranggane yo guampang, mek dekek taneman lemon iku nang omah, wes mari deh. Dadi nek omahmu akeh pol serangga, coba nanem lemon nang omah.


Renang iki dadi salah siji kemampuan sing bisa nyelametake awak lan dibutuhake karo wong, utamane sing kerja ning panggonan sing ana hubungane karo banyu kaya panggon wisata, kerja ning industri perikanan ning laut, lan dadi petugas keamanan. Kamangka kuwi, akeh penggaweyan sing mbutuhake wong kang bisa renang lan iki dadi persyaratan wajib. Kanggo wong sing gaweane ora mbutuhake renang, bagian iki bisa dadi nyelametake urip yen lagi kelelep. Wong pancen wajar yen waspada lan wedi kelelep, nanging situasi iki ora bisa dikira-kira. Bisa wae awak dhewe kepleset lan tiba menyang banyu. Kamangka, renang iki penting kanggo ngurangi rasa kuatir marang banyu.


Rong ulan wingi pas marine idul adha, aku ambek konco-konco dolan nang omahe koncoku sing parek ambek pantai. Nah nang kono iku ono kali terus iso numpak prau getekan digawe nyebrang kali ne maeng. Pas nyebrange awitan maeng asline enak-enak wae, terus sing keloro akhire bocah-bocah keweden soale tambah suwe getekane tamabh ambles ambek banyune akeh. Akhire bocah-bocah maeng podo cepet-cepet soale wedi nag kelem praune maeng. Akhire gelem gak gelem yo kudu ngayuh praune sak bantere. Tapi tetep ora ngatasi soale wes kudu kelem terus akhire praune iku maeng numplek bocah0bocah kejegor kali kabeh, terus tibake kaline cetek. Ambek bocah-bocah yo jumbul soale kaline mok cetek pol.


Yen awak dhewe ora biasa tampil neng duwur panggung, awak dhewe ojo delok mata para penonton. Kanggo wong sing durung biasa munggah panggun, deloki mripate wong-wong kui iso marake luwih wedi. Senadyan sebenere penonton kui ora ngelakoke opo-opo sak liyane deloki awak dhewe, awak dhewe ngeroso koyo penonton kui sing dadi hakim seko pementasan awak dhewe. Dheweke koyo bakal ngenyek yen penampilan dhewe kui elek. Nanging, kudune awak dhewe ora usah gatek wong-wong sing nonton. Awak dhewe kudune fokus karo penampilan awak dhewe opo sing pengen awak dhewe tampilke. Yen awak dhewe mikirke kui, awak dhewe dadi ora kepiran sing liya-liyane. Malah yen awak dhewe fokus neng opo sing kudu dilakoke neng duwur panggung, awak dhewe iso nampilke sing paling apik.


Kemungkinan sitik banget, nanging awak dhewe iso wae salah mlebu toilet neng panggon umum. Yen awak dhewe kebacut salah mlebu toilet kui lan posisine awak dhewe isih neng jero bilik kamar mburine, awak dhewe ojo langsung metu. Yen awak dhewe langsung metu pas lagi rame-ramene, awak dhewe malah gawe geger wong-wong sing ono neng toilet kui. Awak dhewe kudu kalem ngadepi kahanan koyo ngono kui. Awak dhewe iso ngenteni tekan sepi disik lagi awak dhewe iso metu. Yen awak dhewe langusng metu, mengko wong-wong neng jero toilet kui malah dadi bingung. Awak dhewe uga iso ciliko yen ketauan. Makane kui, awak dhewe ora entuk kesusu metu yeng wis terlanjur salah mlebu toilet.


Wong nag ora sengojo petuk ambek koncone mesti nag gak jumbul yo mlolong. Nah kabeh iku kedadena polahe ono rong perkoro nag gak seneng yo nggaok kok iso petuk padal wes suwe ora tau petok ambek wes bedo utowo seje panggonane. Sak liyane rong perkoro iku maeng yo ono perkoro liyane sing dadekno wong iku maeng jumbul polahe petok konco lawase koyok contone moro-moro digetak teko guri, terus wonge maeng, moro-mor dolan nang omahe ora kabar-kabar. Ambek liyan-liyane. Terus ono maneh yaiku hubungan parek maeng sing iso dadekno roso pengen petuk tapi ora petuk-petuk, terus pas petok langsung dadi roso seneng sing marakno dadi jumbul maeng.


Aku wis suwe pindah seko Bogor. Pas aku lagi jenguk eyangku neng Rumah Sakit PMI Bogor, aku delok konco SDku. Awale aku ora percoyo. Kui posisine aku lagi ngenteni wong neng pintu masuk. Wong sing tak kira koncoku biyen kui liwat beberapa kali. Sitik-sitik tak matke, maksude ben aku salah wong aku ora isin. Tak iling-iling meneh kira-kira konco sing mirip kui jenenge sopo. Banjur aku buka HP. Aku buka Instagram kanggo ngecek rupane bener opo ora. Jebul bener, kui konco SDku sing jenenge, Rasyid. Pas dheweke liwat meneh langsung tak sapa. Awak dhewe ngobrol dilit neng kono. Jarane dhewe lagi ngeterke simabahe cek neng omah sakit kui.


Cerita menang undian iki ya ana saka keluwargane Pak Yanto. Keluwargane Pak Yanto iki menang undian saka supermarket yaiku undian omah. Undian iki dilaksanakake 2 wulan lan kupone bisa dijupuk saka jumlah blanja minimal 50 ewu. Pak Yanto lan keluwargane wis ngumpulake kupon wiwit pertama undian iki diumumake lan mesti blanja ning kono ben terusan oleh kupon. Ning kupon kuwi, Pak Yanto ngisi data lan nglebokake kupon kuwi ning jero kotak undian. Sak jane akeh banget hadiahe, nanging Pak Yanto ndilalah oleh omah ning kawasan perumahan Kaliurang. Pak Yanto ya bungah amarga bisa duwe omah anyar masio tetep mbayari pajak lan surate.


Nag diguyu koncok sak kelas yo jeas isine megilanlah, opo maneh nag sampek ngelakoni perkoro sing ancene ora biasa dilakoni ambek dianggep ngguyokno kanggo bocah akeh yo tambah isin. Nah kedadena nginiki iku ancene gelek kedaden nang endi-endi, masio iku nang deso, kota, sekolah biasa sampek solahan sing elit barnag yo gelek kedaden. Nah sing marakno isin maeng iku ancene bocah sing diguyu maeng iku ngelakoni perkoro sing ora pantes dilakoni deke maeng, mangkane iso dadekno perkoro lucu sing ora pantes diguyu soale iso dadekno roso isin nang wong sing ngelakoni maeng. Nag prosoku nag sampek on perkoro ngunuku kudune ora atek diguyulah soale ngesakno bocahe.


Neng kampus lan neng sekolahan kui bedo banget. Wong-wong sing iso awak dhewe temuke adoh luwih akeh pas awak dhewe kuliah timbangane pas isih sekolah. Sangking, akeh wonge, ono wae sing rupane ameh mirip-mirip. Awak dhewe dadi iso salah ngundang wong mergo kui. Aku tau ngalami kui dhewe. Aku tau salah ngundang wong pas masa orientasi kampus. Aku ketemu wong sing mirip banget koyo konco SMAku. Aku ngudang wong kui peng bola-bali. Tekan aku bengok-bengok nanging dheweke ora mengo-mengo. Pas akhire dheweke delok neng arahku, aku lagi sadar kui dudu koncoku. Mergo ngeroso isin, aku langsung mlipir ngadoh seko wong kui.


Rasa sedih kui ora iso dihindarke pas awak dhewe ditolak karo kampus idaman sing awak dhewe pengeni. Nanging rasa sedih kui iso dadi latiane awak dhewe kanggo nyepake mental. Penolakan kui ora bakal awak dhewe alami tok pas ora ketompo neng kampus sing dipengeni. Selama urip iki, awak dhewe bakal nompo akeh penolakan, sing iso dadi rasane kui adoh luwih lara dibandingke penalokan kampus mau. Pengalaman kui iso gawe mental awak dhewe luwih kandel pas ngalami penolakan selanjute. Yen mentale awak dhewe ora kuat, mimpi awak dhewe bakal langsung mandeg mergo awak dhewe langsung nyerah pas ditolak. Awak dhewe sedih banjur gur pasrah karo takdir sing awak dhewe tompo.


Jaman saiki, akeh arek enom sing tambah males gawe ngombe banyu putih. Padahal banyu putih iku penting banget gawe kesehatan tubuh. Kekurangan banyu putih iku beresiko meningkatkan penyakit nang jero tubuh, mulai teko dehidrasi sampe gagal ginjal. Dadi mulai saiki, rutin ngombe banyu putih sak durunge lara dan nyesel ndek akhir. Gawe awakmu sing sek males ngombe, onok cara cek awakmu isok rutin. Pas awal-awal, gak usah langsung akeh. Sing penting dirutini disik. Gaweo jadwal rong jam pisan gawe ngombe. Nek perlu, pasang alarm nang hp cek gak lali. Awal takarane sitik disik, terus suwe-suwe ditambah dan sampe isok memenuhi kebutuhan minimal ben dinone, yaiku 2 liter.


Rem blong iku singkate disfungsi rem sing marakno sistem pengereman gak berfungsi. Opo sing bakal mbok lakoni nek misal awakmu ngalami rem blong pas ngendarai montormu? Onok beberapa cara sing isok dilakoni ben isok ngurangi potensi kecelakaan. Siji, duno gigi secara bertahan. Ngeduno gigi iki isok ngurangi kecepatan montor iku mau. Loro, manfaatno rem tangan. Rem tangan iku efektif sisan gawe ngeduno kecepatan montor soale rem tangan iku isok sak lep ngentikno ban. Telu, ojok pateni mesin. Nek mesin mati, malah bakal angel gawe dikendalikno, dadi tetep nyalakno mesin. Papat, ojok atek midak pedal gas. Tujuane iki ben kendaraan isok mandek. Nek gak sengojo midak pedal gas, engkok mobilmu yo bakal mlaku maneh. Limo, guncangno pedal rem. Onok kemungkinan rem blong iki mek bersifat sementara soale onok kesalahan sistem, dadi coba guncangno pedal rem sampe isok berfungsi. Terakhir, nek sek gak isok, benturno nang sesuatu sing lunak ben montormu isok mandek.


Pas kulia disek, koncoku sing presentasi nang ngarep iku moro ngentut sing suorone yo rodok aneh, tapi iku sing marakno bocah sing ngantuk maleh melek soale dinggep lucu. Nah deke sing rumongso nag iku termasuk perkoro sing gilani, yo maleh isin. Opo maneh nang ngarepe bocah akeh sak kelas menisan, untunge dosene ora onok pas balek nang kantor. Yo ambek bocah sak kelas yo diguyu ambek digawe guyonana polahe ngetute iku maeng rodok banget terus suorone maeng iku yo marakno bocah sing keringi iku guyu. Aku sing setengah ngantuk ae keringi opo maneh sing ora ngatuk yo tambah keringi. Terus pas waktu iku bocah-bocah wedok yo nang ngarep menisan, yo tambah guyu kabeh.


Salah siji dolanan sing paling ngangeti uga kadhang nyenengake yaiku undian utawa lotre. Lotre iki bisa ditemokake ning ngendi wae amarga bisa dadi salah siji hiburan kaya ning wayah gerak jalan. Nanging, ning Indonesia ora ana lotre sing resmi. Sekabehe iki mung dadi ajang seneng-seneng lan ora dilegalake. Banjur lotre uga bisa dadi ajang kanggo ngadu nasib, nanging ya ora bisa dijagakake amarga lotre iki undian sing ora pasti. Hadiahe ya dudu sing gedhe. Amarga yen ana badan lotre ning Indonesia, mesti oleh pasal perjudian. Nanging ya isih ana sing melu lotre ilegal sing ana ning internet. Kamangka kuwi, ayo ngindari lotre ilegal supaya ora mlebu ning arus judi.


Nalika awak dhewe ngeroso wedi sak durunge tampil, ono beberapa hal sing awak dhewe iso lakoke ben ngurani rasa wedi kui. Sing kesiji, awak dhewe iso tarik napas sing jero supoyo pikirane dhewe dadi kalem. Awak dhewe kudu percoyo yen awak dhewe iso ngelakoke sing paling apik. Sing keloro, awak dhewe iso latian meneh opo sing bakal ditampilke. Ora kuduh kabeh dijajal, nanging bagian sing awak dhewe isih gamang. Sing ketelu, awak dhewe iso crito rasa wedi kui neng konco-konco sing bakal tampil. Dadi awak dhewe ngerti yen ora mung awak dhewe sing ngerasake kui, lan awak dhewe lan konco-konco iso saling ngedukung.


Delok neng media sosial, wong-wong ketoke puas banget karo uripe. Seko foto-fotone wong-wong kui podo seneng karo opo sing dilakoni. Sok-sok, awak dhewe meri karo wong-wong kui. Awak dhewe uga kepegengen duwe kehidupan sing podo senenge. Pengalaman menyenang koyo ngono, awak dhuwe kudu pahami, kui ora iso mung dienteni. Awak dhewe kudu aktif golek pengalaman-pengalaman kui. Carane, awak dhewe kudu ngeluangke wektu kanggo lungo neng panggon-panggon sing menarik utowo jajal hobi sing ora biasa. Awak dhewe kudu nyepake duwit mergo aktifitas kui ora kabeh gratis. Misale, yen arep plesiran ing luar negeri, awak dhuwe kudu duwit kanggo tuku tiket pesawat, visa, penginepan, lan duwit jajan selama perjalanan kui. Yen misale arep jajal hobi unik, koyo gawe peso. Awak dhewe kudu duwe duwit kangga bayar les-lesane.


Dina iki ana kancaku sing wisuda. Aku lan kanca-kancaku wis padha kekancan wiwit mlebu kuliah ing taun pertama. Ana aku, Doni, Dika, lan Adi. Sing wisuda dina iki yaiku Adi. Pas mari nekani wisudane Adi, Aku lan kanca-kancaku padha ngelumpuk ana ing omahe Adi. Ning kene padha crita awale ketemu biyen. Aku bisa ndelok sakjane kancaku liyane iki uga gelo amarga ora bisa lulus bareng kaya sing wis dijanjikna biyen. Raine Doni lan Dika sing rada ditekuk nalika cerita babagan dhuwite kaluwargane sing lagi susah. Mripate uga rada abang amarga nahan nangis. Swasana ing omahe Adi dadi ora penak amarga padha gelo sing bisa lulus pas 4 taun gur Adi.


Astraphobia iku rasa wedi sing kenemen mergo guntur, petir, utowo kilat. Fobia sing siji iki isok dialami ambek kabeh kalangan usia, ket arek cilik sampe wong lansia. Gejala fobia sing iki mirip-mirip ambek gejala fobia liyane. Mulai teko kemringet, gemeter nemen, sampe nangis gero-gero pas lagi onok badai gluduk. Rasa wedi iki isok luwe gede nek penderita lagi dewean timbang nek dikancani ambek wong liyo. Astraphobia iki akeh dialami ambek uwong sing mbiyen nduwe trauma pas cilik. Jeneng liyane astraphobia iku onok akeh, mulai teko tonitrofobia, brontofobia, ambek keraunofobia. Fobia sing siji iki duwe efek berkepanjangan nek gak ndang ditangani. Salah sijine iku isok marakno depresi.


Saiki ancene akeh wong sing duwe klambi kembar ambek wong liyo. Nag jareku ancene ora masalah se soale pabrik kan oleh gawe produk iku ora mok siji ambek kanggo wong sitok. Tapi akeh wong sing nganggep perkoro iku dadi perkoro sing ngisin-ngisini. Padal yo ora masalah se, wong ora ono sing elek  teko perkoro iku maeng, lah wong sing garai iku dadi perkoro kan yo wong-wong sing gengsi soale klambine ono sing madani. Masio madani asline kan ora opo-opo wong klambi iku yo tuku ora jaluk ambek nyolong lapooh isin barang. Aku tambah biyen plek ketiplek ambek koncoku padal yo ora janjian tapi yo seneng ae ambek ora ono maslah opo-opo.


Koncoku pas munggah panggung moco puisi iku moro-moro raine kemringet ora karoan. Padal pas durung wayae maeng bocae biasa mae. Terus pas moco moro-moro puisine iku rodok aneh masio iku apik jarene wong-wong. Nah sing koyok ngunuku biasane iku bocahe dredek ambek kuwatir mboh kuawtir ora iso moco, isin, ambek liyane. Nah roso kuwatir utowo dredeg biasane iku kenek ditengeri teko raine wong sing dredeg iku koyok contone awake moro-moro gemeter utowo geder kabeh, raine rodo abang, terus polahe iku maleh koyok wong aneh soale koyok salah kabeh ngunulu, terus sing terakhir ambek kemringet nag raine ambek awake iku metune ora normal koyok wong mari mlayu.


Oki kuwi mahasiswa anyar ning jurusanku. Cerita sing paling lucu yaiku pas Oki salah mlebu jedhing wedhok nganthi diuber-uber satpam. Iki kedadian ning jurusanku lan dadi pembahasan ngasi aku wis lulus. Pas kuwi, lagi ana pergantian jam kuliah, para mahasiswa uga dosen ya lagi mlaku ning koridor kampus. Oki sing mahasiswa anyar iki dadakan kebelet banjur dekne mlayu menyang gedung sebelah amarga jedhing jurusanku kebak. Dekne salah mlebu jedhing amarga pas dekne mlebu, dekne langsung didelok mbak-mbak. Banjur pas ditakoni, jebul tetenger jedhing ning ngarep jedhing kuwi wis nglentek, dadi Oki ora bisa ndelok tandhane jedhing kanggo lanang lan wedhok.


Bisa lunga kaji iku anugerah saka Gusti Allah. Ora mung butuh dhuwit sing akeh, nanging uga kudu nyepakke mental, fisik, lan ati supaya bisa kuat anggone ngelakoni ibadah haji. Rukun Islam sing kaping lima iki wajib dilakoni kanggo umat Islam wis mampu. Pengalaman sing dioleh nalika lunga kaji bakalan dadi pengalaman suci sing ora bisa keganti karo apa-apa. Pengalaman suci iki biasae dialami dewe-dewe, lan ora bakal padha saben wong. Contohe nalika bisa nangis nalika pertama kali ndelok ka'bah utawa ngicak lemah Mekkah. Pengalaman suci iki bisa kanggo nunjukake gedhene Gusti Allah lan bisa nggawe kene tambah taqwa lan iman marang Gusti Allah.


Coba deh awakmu gatekno dalanan nang lalu lintas. Nek semisal onok kecelakaan, biasane sing nubruk disikan iku mesti ngalami kerusakan kendaraan sing luwe nemen timbang sing ditabrak. Contohe onok akeh. Siji, motor sing nyenggol montor, biasane spion motor e malah cumplung dan montore gak kenopo-nopo. Loro, montor sing nubruk montor. Nek didelok, montor sing nubruk iku beret e luwe nemen, malah kadang bodine sampe penyok sisan. Malah sing ditubruk mek beret sitik tok dan bodine sek aman. Sakjane ngono aku durung eroh pasti opo penyebabe, tapi hampir kabeh kendaraan sing nubruk utowo nyerempet disikan iku pasti ngalami kerusakan sing luwe nemen timbang sing ditubruk utowo diserempet.


Sing jenenge harta karun iku mesti garai wong keblinger soale saking apike barange maeng. Nah wong sing jumbul polahe nemokno maeng biasane iku ambek gebarengi karo roso seneng sing megilan senenge. Tapi sing kebarus jumbul sampek ilang akale maeng yo ora apik soale mesti iso dadekno wong angkles iku nag elek. Tapi nag jumbul ambek perkoro apik biasane yo tambah seneng. Mangkane kanggo wong sing jumbul polahe nemokno harta karun kudu iso ngendalikno roso jumbel sing dibarengi ambek seneng maeng ben ora dadekno roso iri sing wong ngerti. Nag sampek ora iso ngendalikno maeng biasane bakal ono perkoro elek sing ora kepikiran.


Aku oleh cerita saka Ilham, kancaku sing biyen sak asrama. Dekne ngakokni yen biyen dekne kuwi nakal amarga sering metu saka asrama liwat tembok mburi kanggo tuku mie ayam utawa tuku kebutuhan sekolah. Ilham metu saka mburi amarga dekne wedi diseneni karo satpam sing ana ning asrama sing wis terkenal galak lan ora sungkan ngewenehi hukuman kanggo para siswa sing kabur iki. Banjur ning sawijining dina sak durunge semesteran, Ilham iki kabur karo kanca kamare kanggo tuku bahan ujian praktik fisika. Jebul jam kuwi wayahe satpam keliling. Pungkasane, ilham iki keruhan lan oleh hukuman ngeladeni para siswa ning kantin asrama.


Salah siji tes boso asing sing mulai akeh dimeloki ambek arek enom iku TOPIK. TOPIK utowo Test of Proficiency in Korea iku tes gawe ngukur kemampuan boso Korea. Mergo hallyu wave iku wes merajalela nang Indonesia, akeh banget wong Indonesia sing kepingin kuliah utowo kerjo nang Korea Selatan. Metode sinau TOPIK iku yo onok uwakeh. Salah sijine iku nonton drakor. Nek awakmu rajin nonton drakor, awakmu dadi akeh eroh boso sing lagi usum dinggo nang Korea pada saat iku. Soale kadangan nang tes TOPIK iku, bakal muncul tentang boso sing koyok ngono, gak mek boso formal e tok. Dadi nonton drakor iku isok mbantu awakmu nguasai boso Korea dan marakno awakmu luwe siap ngadepi ujian TOPIK.


Nang KBBI, sekarat iku dalam keadaan saat-saat menjelang kematian utowo menjelang ajal tiba. Nek nang istilah medis, sekarat iku serangkaian tahapan sing dialami awak sak durunge mati. Nang fase iki, tubuh bakal nyiapno gawe leren berfungsi ambek bekerja. Biasane, kondisi masing-masing wong sing sekarat iku bakal bedo-bedo. Perbedaane iku biasane terjadi nang rentang wektu teko kondisi sekarat sampe mati. Biasane wong iku bakal gak sadar pirang-pirang dino pas proses sekarat. Tapi kadangan onok sisan sing ngalami proses sekarat beberapa jam sak durunge mati. Bahkan onok sing dadakan sisan dan ketoke malah gak atek sekarat tapi langsung mati. Suwe gak e proses sekarat iku gak onok sing eroh, soale kabeh iku mbalik nang takdir e wong iku mau.


Kanggo para pengusaha kuliner, kulkas kuwi penting banget amarga bisa njaga kesegeran bahan panganan kaya sayur, daging, lan uga bumbu. Kamangka, milih kulkas iki penting kanggo wong katering ben bahan panganan ora gampang bosok lan uga jamuren. Bahan panganan bosok lan jamuren iki kudu dibuwang amarga bisa marai racun lan uga njijiki. Kulkas sing digawe kuwi kudu sing gedhe lan bisa nduwe suhu sing bisa marai beku. Kulkas iki kudu duwe teknologi antibakteri ben ora ngerusak panganan lan duwe akeh ruang penyimpenan sing bisa misahake sayur lan daging amarga yen ora dipisah, bibit penyakit saka daging bisa mlebu lan mbosokake panganan.


Sawise kuliah, Mira mutusake kanggo lanjut kuliah ana ing Jogja. Kanggo wong sing asli saka Jakarta, iki dadi pengalaman sepisane Mira urip adoh sala kaluwargane. Mira kuliah adoh amarga meh sinau babagan urip. Dheweke kepingin banget bisa mandiri lan ora ngerepoti kaluwargane. Nanging Mira uga nyangka nalika urip dhewe adoh iku bakalan nggarai sedih. Ora ana sing bisa dijak dolan, ora ana sing nggawekna mangan, ora ana sing nggugah turu, kaya ning omah. Senajan saben dina bisa telpon, Mira mesti ngerasa sepi ana ing Jogja dhewean. Dheweke uga janji bakal mulih njng Jakarta sawulan pisan nalika ana wektu kanggo ketemu karo kaluwargane.


Sajane dewean ning omah kuwi ora medeni amarga bisa luwih bebas ngelakoni kegiyatan lan uga bisa luwih fokus marang urusan sing kudune dirampungake ning omah. Hawa sing ora penak kuwi yaiku yen dewean ning omah nanging isih mbayangake film horor sing ditonton utawa crita setan saka kanca sing isih diiling. Ada pojokan-pojokan omah sing kosong lan peteng sing marai kepikiran. Durung maneh ana isu kriminal. Sajane, wedi kesepian iki bisa kedadian amarga ana wong sing ora bisa ngendalikake pikiran. Pikiran kuwi bisa dadi liar lan mbayangake sing aneh-aneh kaya setan utawa perampok. Kamangka pengendalian pikiran kuwi babagan sing uga penting.


Ancene sing jenenge telono suwek iku mesti ora kenek dikiro kapan bakal kedaden. Nah mergo iku maeng saiki akeh wong sing gelek gonta-ganti telono mergo kuwatir suwek nag pas digawe dolan utowo metu. Asline sing garai wong isin nag pas telono suwek iku ora mergo suweke iku maeng, tapi sing garai isin yo iku panggonane suwek iku maeng. Nah ancene panggonan suwek iku ora nang panggonan sing marakno isin contohne nang ngisore dengkol utowo nang pucuke telono sing siki maeng yo ora ngiro isin. Tapi nag nang bagian koyok mestak, terus bokong, utowo pupu yo jelas marakno wong sing gawe telono iku isine megilan.


Pengalaman sing ora apik iku asline yo ora apik nag dipamer-pamerno nang uwong , masio iku koncomu dewe. Sing apik iku ancene kudu disimpen ae soale durung karoan iku pantes diceritakno. Koncoku sing penggaweane dolan turut dalan ae ngongkon nag ancene duwe pengalaman sing sekirane iku ora iso nguwei manfaat nang wong liyo palang disimpen ae, dadekno iku pengalaman sing ancene dadi ilmumu kanggo ngadepi masa depan ben ora kebalen maneh. Tapi saiki wong-wong mesti senenge pol nag nyeritakno perkoro iku maeng masio iku ora pantes diceritakno asline. Terus akhire dadekno perkoro sing ora kepikiran sak durunge. Mangkane nag iso yo disedakno ae ben ngerti endi sing pantes ambek sing pora pantes.


Nang Islam, taubat iku mohon ampunan nang gusti Allah SWT atas segala duso ambek kesalahan. Taubat iku bentuk pengakuan atas kabeh kesalahan ambek pernyataan nyesel mergo duso-duso sing wes tau dilakoni. Menungso iku dikon taubat soale perbuatan duso sing dilakoni uwong iku nggowo akibat sing elek gawe pelakune. Kerugian sing disebabno mergo duso iku onok akeh. Siji, diadohno teko pertolongane Allah SWT. Loro, marakno urip gak berkah utowo gak guna ambek gak onok manfaate. Telu, marakno rusak lingkungan urip. Terakhir, marakno ati dadi keras dan gak isok nerimo ajaran-ajaran Islam. Dosa jenis opo ae iku isok ilang teko taubat, dan Allah SWT wes janjekno iku nang firmane nang Al-Qur’an surat Az-Zumar ayat 53.


Iwak iku dadi salah siji kewan sing urip ndek njero banyu, bah iku banyu towo utowo banyu asin. Iwak iki nduwe mambu khas sing amis nek wes nang njobone banyu. Onok alesan opo’o iwak iku mambune amis. Dasare, banyu ndek laut iku nduwe sekitar telung persen uyah menurut abote. Padahal kadar optimal mineral terlarut nang njero sel kewan iku kurang teko sak persen. Mergo iku, kewan laut koyok iwak kudu ngisi sel mereka karo asam amino karo amina gawe ngelawan rasa asin banyu laut. Iwak iku cenderung ngandelno trimetilamin oksida utowo disingkat TMAO gawe tujuan iki. Terus pas iwak iku dibunuh, bakteri karo enzim ngubah TMAO dadi trimetilamina utowo disingkat dadi TMA. TMA iki sing marakno iwak ngetokno mambu sing khas sing dijenengi amis.


Jaman biyen pas aku isih SD, aku males banget sinau amarga sering bosen karo materi-materi sing dipelajari ning sekolah. Kamangka bijiku mudhun lan ora bisa nduwe rangking 1. Nanging, ibuku pengen banget aku bisa oleh biji apik lan duwe kebanggaan dhewe mengko yen rampung ujian. Amarga kuwi, ibuku janji marang aku yen aku oleh biji apik lan lulus ujian, aku bakal ditukokake sepeda. Sepeda iki sing dadi motivasiku kanggo sinau, amarga sepeda kuwi wis tak impi-impi wiwit suwe. Sak wise kuwi, aku dadi sregep sinau lan mbiyasakke maca buku.Pas wayah ujian, aku bisa nggarap lancar lan lulus uga bijiku apik. Banjur ibuku numbasake sepeda sing kaya kekarepanku.


PHK iku dadi mimpi buruk bagi kabeh kepala keluarga, terutama gawe wong sing wes berumur dan wes gak isok apply kerjaan nang kantoran soale umure wes ketuweken. Pisane isok pun pasti entokne nang posisi sing nang ngisor-ngisor banget dan iku gak cukup gawe nafkahi keluargane. Timbangane bingung, mending nyoba buka usaha. Gak usah usaha sing langsung gede, mulai teko usaha buka bakul panganan ndek cedek omah. Modale engkok teko tabungane dewe. Perlahan nek usaha iku ditekuni, omset e isok tambah gede ngeluweni pendapatane pekerja kantoran. Wes ngono, usaha omahan iku isok dadi ladang rejeki gawe wong sing gak isok kerjo kantoran. Dadi isok entok pahala sisan isok memperkerjakan wong liyo. Dadi gawe awakmu sing dadi korban PHK, nek nduwe tabungan cukup, isok coba-coba buka usaha cilik-cilikan gawe sumber penghasilan.


Kelambi sing awak dhewe tuku kui mesthi ono akeh. Ora mungkin awak dhewe mung dadi siji-sijine sing dhuwe klambi kui. Ono wae kemungkinane awak dhewe papas karo wong sing nganggo klambine podo. Supoyo awak dhewe ora isin mergo ketemu wong sing nganggo kelambi kembaran karo awak dhewe, ono beberapa hal sing iso awak dhewe lakoke. Sing kesiji, yen awak dhewe wis delok wong sing nganggo kelambi podo seko adoh, awak dhewe iso langsung mlipir neng dalan sing liyo. Sing keloro, awak dhewe iso gowe jaket misale awak dhewe arep neng panggon umum. Dadi pas awak dhewe ketemu wong sing nganggo kelambi pado awak dhewe gari nganggo jakete mau.


Nyoba peruntungan ning undian iki kadang marai seneng amarga ana adrenaline. Salah siji kegiyatan sing bisa dijajal kanggo nguji peruntungan yaiku undian gerak jalan utawa jalan sehat. Undian jalan sehat iki biyasane diadakake ning kampung-kampung wayah dina kemerdekaan utawa ulang taun perusahaan. Sak liyane bisa oleh hadiahe, uga bisa nambah kenalan uga bisa nambah kesehatan. Hadiah sing disediakake umume kaya barang elektronik, kebutuhan omah, sepeda, utawa sepeda motor. Yen perusahane gedhe, hadiahe ya gedhe. gawe kendaraan bermotor, biyasane peserta undian mung bayar pajek hadiahe. Kamangka kuwi, yen ana acara jalan sehat, kanca-kanca iki kudu melu ben oleh akeh manfaat saka acara iki.


Fonofobia yaiku fobia sing wedi marang swara sing kebanteren. Swara iki bisa saka barang utawa swara saka wong sing ana ning sekitar. Fonofobia iki penyebabe akeh, kaya trauma marang swara sirine ambulans amarga dadi saksi kecelakaan, swara banter sing ana ning pabrik, lan uga swara saka wong sing nyeneni nanging nadane dhuwur. Fobia iki bisa dialami karo anak, biyasane amarga wong tuwa sing seneng nyeneni lan uga ngelakoni kekerasan sing marai anak trauma marang swara sing banter. Wong sing neka fonofobia iki bisa keganggu mentale amarga ora bisa ngelakoni kegiayatan lan sosialisasi ning jaba omah amarga mesti ana perasaan jirih.


Biyen sak durunge aku lulus, aku tau duwe pengalaman sing paling mangkelno nag jero uripku. Pengalamn iku sampek saiki tak eleng-eleng. Pengalaman iku kedaden pas aku isek SMP. Biyen pas SMP aku termasuk bocah sing paling pinter. Terus akeh bocah sing seneng ambek aku soale pengen nyontoh PR. Sak liyane iku nag ulangan mesti jaluk contoh jawabane. Nag aku se ora masalah, tapi sing garai mangkelno yoiku pas aku ngerti nag bijine koncoku sing nyontoh luweh apik timbang aku, padahal pas tak padakno jawabane podo plek ketiplek. Pas tak takokno nang sekolah, jarene aku sing dianggep nyontoh. Ket iku aku maleh males nontoni maneh.


Seneng tuku barang sak wise nyelengi ancene iso nguwei roso seneng sing bedo ambek roso seneng liyane. Roso seneng iki iso ono soale ono roso bangga, roso kagum ambek usaha sing dibelani ora karuan. Terus seneng iku maeng yo kebangun teko roso lego teko usaha nabung sing iso nguwei hasil sing ketok. Mangkane roso seneng sing koyok nginiki iku wajar konggo sak ben uwong sing tau ngalami perkoro koyok ngeniki. Dadi seneng tuku barang sak wise nabung iku mesti kedaden nang gonane urip sak ben uwong. Soale wong iku maeng yo pengen nikmati hasile nabung, terus teko kono maeng wong iku yo iso ngerasakno bangga karo usahae utowo hasil kerjo'e.


Kabeh wong mesti srengen nag digepuk. Tapi roso ngeneki iku ora apik nag diterus-terusno soale iso dadekno roso geteng ambek wong sing gepok maeng padal niate maeng mok pengen marekno seduluran tok. Nag jareku sih serengen polahe digupek sih wajar ae sing penting srengene maeng ora kebocut sing iso dadekno metune roso mangke nang ati. Nag jarene guruku, "srengen nag digepuk iku asline wes biasa kedaden nang menungso soale menungso iku duwe bates kesabaran sing bakal maleh dadi roso srengen maeng". Tapi roso srengen iku yo kudu dikendalikno ben ora dadekno wong seng gepuk maeng ngeroso bersalah ambek jaluk sepuro nang awakmu.


Salah siji jenis kain sing diklaim anti suwek iku kain ripstop. Kain iki wes dadi rekomendasi akeh konveksi sing onok nang Suroboyo. Nek awakmu pingin tuku kain ripstop, panggone iku onok nang Rumah Kapas Garment Expertise. Nek awakmu pingin mrono, gatekno rute iki. Teko Kebun Binatang Surabaya, golek puter balik, terus mlaku lurus dan belok nengen nang jalan raya Darmo. Lurus ae ngetuti dalan terus belok ngiwo melbu nang jalan Jagir Wonokromo. Mlaku ae terus sampe ngelewati jalan Panjang Jiwo dan tembus jalan Kedung Baruk. Terus belok nengen nang jalan Dr. Ir. H. Soekarno. Mlaku lurus, terus belok ngiwo nang jalan Raya Pandugo. Terus belok nengen nang jalan Panjaringan Sari. Mbari ngono, belok ngiwo nang jalan Medokan Asri Utara IX. Mlaku dilut, terus belok nengen nang jalan Medokan Asri Utara XV. Engkok panggone onok nang kiwo dalan.


Saiki nek ono macet kabeh wong mesti srengen ambek ngawur-ngawur, terus kadang ono sing sampek bal-bel sampek mangkelno kuping polahe cumpleng. Nah sing garai wong iku maeng srengen asline yo polahe dewe atek budal ngepres. Terus nag ono opo-opo nang dalan mesti perkoro sing nang dalan disalahno. Padal kabeh iku karep awake sing kurang ati-ati ket tangi melek sing akhire garai kabeh keteteran nang endi-endi. Nag wes kadung ngunu kudune wong sing srengen iku minggir disek nang dalan ben atine adem terus mangkat maneh. Soale nag diterusno budal ambek ati sing mangkel mesti ae ono perkoro sing elek sing teko mboh iku nyrempet spione wong utowo nyetir ngawur.


Nang perjalanan adoh, biasane wong-wong iku milih lewat jalan tol soale luwe lancar. Sayange, Gofar milih gawe lewat dalan ngisor. Jarene lagi sepi, makane dilewatno kono. Akhire sing liyane manut opo jare supire. Pas tutuk jalur sing ngelewati Alas, dadakno onok truk akeh puol. Sing liyane wes ketar ketir, tapi Gofar sek berusaha santai dan ngendarai koyok biasa, gak ngebut tapi gak alon. Moro-moro, onok mobil nyelip gak atek aba-aba. Gofar ndeloke rodo kaget, tapi akhire dijarno ae. Mobil sing nyelip iku mau ketoke kate melbu nang jalur nang ngarep mobile Gofar, tapi sek tetep nang jalur tengen. Sing marakno Gofar kaget nemen iku, moro-moro onok truk gede teko lawan arah dan kate nubruk mobil iku mau. Gak Gofar tok, sing liyane yo melu keweden. Dan akhire mobil iku mau disruduk kato truk sing marakno mereka kabeh mbengok histeris saking wedine. Gofar yo podo wedine, tapi kudu tetep nyetir ben gak marakno macet nang dalan kono. Perjalan iku mau diisi karo rasa wedine mereka kabeh soale mbari ndelok kecelakaan secara langsung.


Biasane gawe meriahno suatu acara, panitia bakal nyediahno doorprize sing bakal dibagikno pas akhir acara dan peserta pasti bakal langsung semangat maneh. Istilah doorprize iki diartekno dadi karcis berhadiah. Doorprize iki hadiah sing dikekno melalui undian gawe pemegang karcis sing wes dibagikno. Biasane doorprize iki jumlahe terbatas, dadi ben isok entok hadiah iku carane kudu diundi. Biasane doorprize iki diadakno nang acara sing pesertane akeh, mulai teko HUT RI, jalan sehat, seminar, sampe karnaval. Hadiah sing disediakno gawe pemenang doorprize yo muacem-macem tergantung budget sing disetujui panitia acara iku. Nek doorprize e cilik-cilikan, biasane hadiahe gak adok-adok teko sembako. Nek doorprize e skala gede, bahkan sampe onok hadiah barang elektronik.


Gawe awak dewe sing gagal, sedih iku wajar, tapi gak oleh terus-terusan. Awak dewe kudu bangkit dan belajar teko kegagalan iku cek isok sukses. Belajar teko kegagalan iku yo onok carane. Siji, awakmu kudu bangkit disik dan nyiapno diri gawe berjuang maneh. Loro, sing paling penting, evaluasi kesalahan sing mbok lakoni dan mergakno awakmu gagal. Contohne koyok pas tes melbu kuliah, awakmu ngevaluasi mata pelajaran endi sing awakmu sek kurang nguasai dan melajari iku luwe dalam. Utowo gagal nang pekerjaan, awakmu evaluasi CV mu dewe dan deloken endi sing sek kurang dan gak sesuai. Telu, berjuang luwe giat maneh. Terakhir, dungo nang Allah, njaluk ridhone Allah cek dilancarno kabehane.


Salah siji pengalaman paling menyedihkan sing biasa dialami karo wong perantauan yaiku ora duweni dhuwit. Kadang gajian utawa kiriman saka wong tuwa telat nganti nggawe bingung meh mangan nganggo apa amarga dhuwite wis entek. Meh utang ing kanca uga wedi ora diutangi kan dikira teka nalika butuh tok. Meh utang ning bank ya ora wani wedi ditagih karo debt collector. Salah siji cara supaya bisa tetep ngelakoni urip yaiku donga marang Gusti supaya ditulung. Sawise iku tetep usaha mbuh golek kerja, mbuh dodolan apa wae supaya bisa oleh dhuwit kanggo ngewangi urip nganti gajin asline teka. Anggep wae pengalaman kaya ngene dadi pelajaran supaya ngko bisa luwih ati-ati nalika ngatur dhuwit.


Pas onok sing ngekeki undangan nikahan, jelas awak dewe melu seneng soale onok uwong sing wes ketemu ambek jodohe. Tapi kadang onok sing marai awak dewe bingung, yaiku kudu tuku gawan opo sing cocok gawe pengantine, opo maneh nek awak dewe gak sepiro kenal ambek mereka. Nek tuku barang iki iku, wedine pengantine gak seneng dan malah diguwak. Nek koyok ngono iku malah dadi mubazir. Solusi paling gampang nek wes koyok ngono iku cukup nggawakno mentahane ae, alias ngekeki amplop isi duit. Percoyo o, gak onok uwong sing gak seneng dikeki duit. Teko duit iku mau, pengantine isok nentukno dewe pingin tuku opo sing cocok gawe mereka, dadi awak dewe gak atek repot maneh. Dadi sing sek bingung kate nggowo gawan opo, nggowo o amplopan ae rek, paling gampang.


Kleptomania iku gangguan sing marakno penderitane angel nahan awake dewe gawe nyolong barang. Penderita iki biasane nyolong nang panggon umum, tapi onok sisan sing nyolong nang panggon sepi. Kleptomania iki muncul ndek masa remaja, tapi isok sisan muncul pas wes dewasa. Penyebab kleptomania iku gak isok dipastikno, tapi onok dugaan terkait gangguan senyawa kimia nang utek. Mulai teko mudune kadar serotonin, sistem opioid utek sing gak seimbang, ambek gangguan pelepasan dopamin. Gejala kleptomania iku isok didelok. Mulai teko gak isok nolak dorongan gawe nyolong, cemas pas mbari nyolong, nyolong secara spontan, gak bakal nganggo barang sing dicolong, gak nyolong mergo balas dendam, dan nyolonge nang tempat umum.


PHK iki dadi salah siji istilah sing paling dikenal nang dunia kerjo. PHK iku singkatan teko pemutusan hubungan kerja. PHK iki pengakhiran hubungan kerja mergo suatu hal tertentu sing marakno berakhire hak ambek kewajiban antara pekerja karo pengusaha. Sederhanane, pekerja wes gak wajib maneh ngelakoni aktivitas kerja dan pengusaha gak wajib ngekeki upah utowo gaji maneh. Biasane PHK iku terjadi mergo alesan tertentu koyok kondisi buruk managemen perusahaan, masalah keuangan, utowo gak terjadi kesekapatan antara pekerja karo perusahaan. Sing paling penting sing kabeh kudu eroh, nek uwong sing di-PHK ambek perusahaan wajib entok duit pesangon. Bedo ambek pekerja sing ngundurno diri dewe, mereka gak bakal entok duit pesangon.


Desi mesti ngerasa dheweke mesti gagal misale ngelakoni samubarang apa wae. Kaya misale dheweke daftar sekolah ing Malang lan dheweke daftar kerja ing Jakarta. Nanging Desi tau crita ning dulure babagan iki lan diwenehi pituduh kepiye carane supaya ora gagal ngelakoni samubarang. Kaping pisan, kudu nduweni pikiran yen gagal iku ora bisa medhot semangate dhewe. Kaping pindho, yen wis tau gagal nalika ngelakoni samubarang kudu didelok lan disinauini kira-kira apa sing nggarakna gagal. Kaping telu, sinau marang wong liya. Njaluk pituduh, ngerungokna critane, lan sharing babagan samubarang apa wae. Sing terakhir yaiku kudu bisa masrahke kabeh ing Gusti, ndonga saben dina.


Metafisika yaiku salah siji cabang filsafat sing mbahas babagan ana lan orane kabeh zat sing ana ning bumi iki. Metafisika kuwi uga mbahas babagan sing ana hubungan karo religi lan hubungane karo proses kedadian ning alam. Sing kalebu unsur metafisika iki yaiku salah sijine babagan dunia gaib. Bahan kajian ilmu iki yaiku ora mung barang sing kethok ning ngarepe mata, nanging uga asl-usul barang sing ana ning alam. Ilmu iki uga kalebu ilmu sing sifate spekulasi lan ora ilmiah amarga ora ana wujud sing sak mestine. Kamangka kuwi, para wong sing duwe kemampuan indigo kuwi bisa melu sinau metafisika ben bisa ngewenehi makna lan ora wedi karo barang gaib sing bisa didelok lan uga kedadian.


Wong kui tabiate werno-werno, ono sing gampang jijikan lan ono sing ora. Biasane wong sing jijikan kui, ora gelem yen ombene dijaluk. Jarane, dheweke wedhi yen idune nyampur neng ombenane lan gowo penyakit kanggo dheweke. Nanging supoyo awak dhewe tetep iso jaluk ombenane koncone dhewe sing jijikan kui, ono beberapa cara sing awak dhewe lakoke. Sing kesji, awak dhewe iso ngucurke ombenan neng mulute dhewe tanpa kudu dikokop. Sing keloro, awak dhewe iso buka tutup wadah ombene, banjur ngombe langsung seko kono. Sing ketelu, awak dhewe iso nyepaki sedotan dhewe. Dadi pas awak dhewe arep jaluk, awak dhewe gari ngetoke sedotan sing wis digowo kui.


Koncoku sing ono nang Kota Pahlawan iku tau ngomong nag deke masih bekase utahan utowo utahane iku mesti gedek ambek mengkirik mergo jijike pol. Nah deke iku maeng ngomong nag sing jenenge utahan iku termasuk perkoro sing deke jemberi mergo rupane iku lok koyok panganan sing mambu ambek bosok, terus durung ambune sing ora karoan gak enake, mangkane alasan iku maeng sing marakno deke iku mesti geting ambek jemberi megilan nag delok sing jenenge utahan. Terus nag wes kadung delok yo deke iku langsung mireh ambek gowo minyak kayu puteh ben iso ngilangno ambune sing wes kadung nemplek nang irung. Nah masio ora mampu tapi jarene deke, mesti nag delok iku koyok-koyok otomatis mambu ngunu. Mangkane nak ketok deke iku langsung mireh.


Ning kampus, akeh kegiyatan mahasiswa sing bisa dadi alternatif kanggo ningkatakae prestasi. Salah sawijine kegiatan yaiku UKM penelitian utawa riset. UKM iki bisa dadi salah sawijine dalan pintas kanggo ngumpulake portofolio yen arep kerja utawa kuliah maneh. Ana lomba tahunan sing dadi ajang paling gedhe yaiku PKM utawa Program Kreativitas Mahasiswa. Yen arep melu PKM iki mahasiswa kudu nggolek tim sing bisa dijak kerja bareng lan kudu bedha jurusan ben ana sudut pandang sing manika warna. Rampung kuwi, nggawe proposal banjur mahasiswa bisa nggolek pembimbing sing cocok karo bidang penelitiane. Sing penting yen arep melu PKM kudu disiplin lan telaten ngolah data.


Ngomongke agama Islam, akeh wong muslim sing seneng milih-milih larangan neng jero ajarane dhewe. Awak dhewe, wong muslim, kerep milih larangan sing gampang awak dhewe lakoke lan ngelanggar aturan opo sing dirasake penak. Misale kui, awak dhewe luwih taat karo larangan mangan panganan sing haram koyo babi. Kui gampang dilakoke mergo awak dhewe panganan alternatif sing kiro-kiro bentuke podo. Nanging neng sisih liya, akeh wong muslim sing tetep ngombe ciu utowo ombenan sing ono alkohol liyane, senadyan kui dilarang. Ngombe ombenan koyo ciu pancen iso gawe sirahe dhewe enteng, lan beban uripe dhewe rosone koyo ilang ngono wae. Nanging, awak dhewe ora entuk milh-milih ngono. Awak dhewe kudu  kudu konsisten karo opo sing diajari agamane dhewe.


Akeh wong sing nek kenek idu iku mesti mangkel ambek jembere megilan. Lapooh kok iso jember ambek mengkel? mergone idu iku termasuk barang sing jemberi, opo maneh nag teko lambene wong liyo yo tambah mangkelno wong. Nah sing garai jijik iku maeng ora kok mergo idune asline, tapi sing garai jijik ambek jember iku asline yo polahe asale idune maeng yaiku teko cocote wong liyo iku maeng. Mari ngunu sing jenenge idu iku maeng termasuk salah sijine barang sing ancene bentuke maeng koyok banyu biasae tapi koyok ono campurane uro putih ambek rodok ngiler piye ngunu. Mangkane iku maeng sing garai wong mangkel nag kenek idu.


Salah siji sing awak dhewe wedike yen dhewekan neng kota gedhe sing awak dhewe kenal kui, awak dhewe wedi yen neng dalan kui awak dhewe bakal diapa-apake karo wong sing awak dhewe ora kenal. Mesthi ono kemungkinane, ono wong sing bakal ngetuti awak dhewe. Supoyo atine awak dhewe ngeroso ayem, awak dhewe kudu sadar lingkuanngan dhewe, lingkungan sekitar kosan, lingkungan kantor, lan dalan sepanjangan dalan seko kosan neng kantor. Awak dhewe wis kudu ngiro-ngiro yen ono wong sing ngetuti tenan kui, awak dhewe arep neng endi lan arep ngopo. Awak dhewe kudu gateke endi wae dalan-dalan sing rama lan sepi. Uga awak dhewe kudu ngerti neng endi wae kantor polisi utowo panggon biasa polisi nongkrong.


Kemacetan lalu lintas iki wes akeh banget didapeti nang ndi ae. Kemacetan iki akeh banget didapati nang kota-kota gede koyok Jakarta, Suroboyo, Bandung, Medan, Semarang, Makassar, Palembang, Denpasar, Yogyakarta, Malang, dan kota gede liyane. Penyebab kemacetan iki onok uakeh banget. Siji, kecelakaan. Loro, onok perbaikan dalan. Telu, akeh pengguna kendaraan sing gak tertib. Papat, kurange petugas lalu lintas sing ngatur dalan. Limo, onok bagian dalan sing longsor. Enem, volume dalan padat. Pitu, onok pemukiman kumuh utowo bangunan liar. Wolu, onok bencana gak terduga koyok banjir. Songo, onok pirang kendaraan sing lagi melbu metu utowo lagi puter balik. Sepoloh, onok razia gede-gedean.


Ben uwong nang dunyo iki pasti nduwe porsi beruntunge dewe-dewe.  Onok sing beruntung nang segi pendidikan, onok sing beruntung nang hubungan romansa, onok sing beruntung nang segi ekonomi, onok sing beruntung nang kesehatan, dan sek akeh liyane. Keberuntungan iku salah siji bentuk rejeki gawe menungso sing wes dituruno karo Allah SWT nang umate. Ben uwong iku wes nduwe jatahe dewe-dewe, dadi gak isok dibandingno. Takaran rejeki ben uwong iku bedo-bedo, dan Allah wes nentukno iku kabeh. Dan gak onok pisan uwong sing beruntung nang kabeh bidang. Onok sing beruntung nang segi pendidikan, tapi apes nang segi ekonomi. Dan contoh liyane iku sek akeh banget. Dadi awak dewe gak isok keberuntungan sing diduweni awak dewe karo wong liyo.


Wingi pas belonjo ono emak-emak ngomel soale antriane bayar nang kasir disrobot karo embak-embak endele sing ora ketulungan soale blonjone uakeh terus nyrobot-nyrobot. Yo apik se, srengen polahe perkoro iku, tapi yo ojo sampek gegeran gedeg, cukup srengen sak cukupe wae sing penting wong sing ngelakoni maeng iku ngerti nag deke iku ora tepak. Soale nag diterusno tambah dadi perkoro gede sing iso ngedokno matabate wong sing srengen maeng. Nag jareku se nag disrobot ora atek srengen cukup diilingno wae soale nag diewangi srengen malah dadekno ati mangkel terus iso ae garai wong liyo melok-melok srengen ambek nyalahno wong kene maeng.


Biasane, arek cilik iku bakal wedi nek entok nilai elek. Wedi diseneni wong tuwone, terus wedi diseneni gurune sisan. Teko kono, akhire arek iku mau milih gawe nyontek ben isok entok nilai apik. Padahal kebiasaan nyontek iku gak bener dan isok berefek elek nang arek iku mau. Awak dewe sebagai wong tuwo kudu mandekno kebiasaan arek iku mau ben gak keterusen. Onok cara gawe ngelakoni iku. Siji, keki semangat ambek motivasi sinau nang anak. Loro, jogo kepercayaan dirine arek iku ben gak minder karo kemampuane. Telu, apresiasi usaha anak, bah iku elek bah iku apik. Papat, ojok mek fokus nang hasil. Terakhir, ojok banding-bandingno ambek arek liyo.


Aku isih penesaran sopo sing disik nyiptake aturan 5 detik. Dadi nek ono panganan tibo, sakdurunge 5 detik panganan kui isih resik, isih iso dimaem. Aturane kui ora masuk akal banget. Nek pangan kui tibo kui artine wis reged. Kuman karo virus sing ono neng lemah kui bakal langsung pindah neng panganane kui pas panganane tibo. Ora ono jeda-jeda wektune, opo meneh suwe banget tekan 5 detik. Dadi secara teknis kui, panganan sing tibo kui wis bahaya. Awak dhewe iso lara wetheng yeng mangan panganan tibo mau. Panganan sing wis tibo kui mending awak dhewe langsung guak, supoyo ora kepangan karo awak dhewe utowo karo wong-wong sing liya.


Sadurunge ujian, awak dhewe sibuk sinau dhewe-dhewe dadi wektu dolan karo konco-konco ora ono. Ujian kui penting kanggo nentoke arah masa depan awak dhewe dadi kudu dicepake masing-masing siswa. Bar pengumaan kui, ono apike awak dhewe ketemuan karo konco-koncone dewe kanggo ngebayar wektu sinau sing abot kui. Awak dhewe iso ngerencaneke liburan bareng karo konco-konco. Ora kudu sing adoh, nanging kabeh wong iso melu. Kui uga iso dadi koyo acara perpisahan sadurenge misah jalani urip neng jobo sekolah. Kanggo sing wedok-wedok, iso neng salon bareng lan perawatan bareng. Pas masa-masa sinau kui awak dhewe kerep ora ngopeni kecantikan. Nyalon utowo perawatan bareng karo konco-konco bakal gawe momen kui luwih seru.


Getun pancen mesti ana ing mburi. Iki sing tak rasakna saiki. Wis ngerti duwe kepenginan kanggo lunga ning luar negeri kok malah ora gek ndang gawe passport. Padahal gawe passport uga gampang sing penting dokumen e lengkap kabeh. Saiki nalika ndelok kancaku padha dolan ning luar negeri, aku mung bisa nyokot driji. Aku pengin pol melu dolan ning luar negeri bareng-bareng, nanging aku wis wegah kanggo ngurus passport. Nalika ndelok fotone kancaku ning Korea, Jepang, lan negara liyane aku mung bisa ngguyu nanging atiku kerasa iri lan pengin pol melu. Aku ora bakal mbaleni kedadean kaya ngene maneh. Aku nyesel banget.


Nag ora gelem diarani ambu, yo gaweo wangi-wangian nang opo sing mbok gawe pas gembul ambek wong akeh ben ora isin raimu. Tapi yo ora bas ngentekno lengo wangi sing akhire ora gawe wong seneng tapi tambah marakno wong mangkel. Nah contone maeng koyok gawe lengo wangi nang klambi sing kakeen sing akhire marakno wong sing ngambu iku dase ngelu polahe saking wangine. Dadi nag pengen wangi iku asline ora atek repot-repot polahe kenek gawe myinyak wangi sak cukupi. Terus ojo sampek kumus-kumus ben ambune tetep ora ono. Soal wong saiki iku rodok kenemenen oleh ngambu opo-opo sing jarene ora enak mesti diguyu ambek dilokno.


Petugas ing panggon pelayanan umum iku pancen kadang jengkelna. Biasane wonge padha ketus, lan njawab pertanyaan pelanggan karo sak penake dewe. Kene sing sejatine teka ing kono kanggo golek solusi malah oleh emosi kanggo ngadepi petugas sing kaya ngono. Yen nemu petugas kaya ngono, sakjane ora perlu melu muring-muring. Kene kudu bisa nggawe petugas sing kaya ngono isin dhewe amarga wis ketus karo ngene. Yen ketuse wes kebangeten lan ora ngewenehi solusi babar blas, kene bisa lapor ing pengaduan kantor utawa panggon iku mau supaya dievaluasi karo bose. Melu muring-muring karo petugas sing kaya ngono kung nggarai ngentek-enteki tenaga wae.


Ngantri iku wes dadi aturan nang endi-endi nggon sing ancene panggonan umum. Nag ono sing nyerobot berarti kudu ono wong sing nganjurno wong iku ben melok ngantri ora sak karepe udele dewe. Nag anjuran teko petugas ambek sing gawe aturan kudu ngantri maeng isek ora dituruti yo wong iku maeng kudu ditertipno soale nag ora ngunu mesti garae wong akeh srengen ambek mangkel. Mangkane budaya ngantri ancene kudu dijogo masio iku rodok mangkelno soale kebutuhane wong iku bedo-bedo. Ono sing beta ngantri ono sing ora beta ngantri. Nag wes nginiki kabeh wong dianjurno kudu ngeregani wong sing budal disek soale nag ora dianjurno ngunu mesti akeh sing ora gelem akhire balik maneh.


Aku nate krungu crita saka kancaku. Dheweke pancen kerep screen time utawa dolanan aplikasi kaya instagram utawa tiktok kanthi wektu kang kalebu suwe. Anggone screen time ora mung merga gabut utawa ora duwe gaweyan, nanging kancaku mau kerep golek info giveaway saka artis apadene brand. Miturut kancaku, peluang menang giveaway kuwi sakjane ora gedhe, ya mung begja-begjan. Kancaku nate menang giveaway produk sepatu karo jam tangan. Minangka syarate, sawise nampa hadiah, dheweke kudu promo kanthi gawe instastory. Lah ora kanyana, jebulane wong kang delok profile kancaku ana instagram dadi akeh banget sawise menang giveaway. Ana barang kang banjur follow akune kancaku. Miturute, menang undian kaya giveaway kuwi rasane pancen mbungahi tenan, la oleh barang gratis tur apik, oleh bonus barang tambah followers. Mangga, yen ana kanca-kanca kang pengin kaya kancaku, coba wae kerep melu giveaway.


Ket awal kuliah nang Jogja, Tiara iku wes dikandani ambek ibuke nek nang kono iku bakal akeh onok gempa. Hal iku mergo Jogja iku cedek karo gunung Merapi sing sek aktif. Tiara dikandani koyok ngono yo maleh kepikiran sisan. Opo maneh gempa iku jare kedadene moro-moro ngono ae. Kan de’e dadi bingung kudu siap siaga ket kapan. Terus pas dino iki, de’e buru ae kate melbu kelas gawe kuliah. Tiara wes metek tombol Lift, moro-moro de’e ngeroso onok guncangan dan ngeroso kabehe iku obah. Tiara saking wedine langsung mlayu dan nang arah lapangan terbuka. Wes tutuk kono, moro de’e wes gak ngerasakno opo-opo. Gempane wes mandek, tapi de’e sek gemeter pol soale buru ngerasakno gempa pertama kaline.


Aku paling ora seneng kamar mburi sing reged. Kanggo aku kamar mburi kui dadi panggon sing sakral. Soale, biasane aku suwe yen wis kepising. Makane kui yen kamar mburine reged lan mambu pesing, rodo angel kanggo aku. Menurutku, kamar mburi sing reged kui kamar mburi sing mambu pesing lan iso keambu ambu-ambunan liyane sing ora enak. Makane kui, kanggo aku kamar mburi kui kudu ono pengharum ruangane. Kamar mburi kui uga ora entuk reged. Ora oleh ono bekas lemah sing isih nempel neng jamban lan jobine. Kriteria kamar mburi sing reged kanggo aku sing liyane kui sing banyune reged utowo banyune ono mambu sing aneh. Yen wis koyo ngono, piye cawike iso resik, yen banyune wis ora resik.


Trauma iku pancen nyata anane. Kanggo kabeh wong sing duwe trauma, bakalan wedi lan bakalan nangis misal ketemu karo trauma iki. Cara supaya ora kaget utawa ora gupuh nalika ketemu karo trauma kaping siji, nalika duwe trauma yen bisa crita ning wong sing paling cedhak. Misale wong tuwa, kanca cedhak, lan liyane. Kaping loro, kabeh sing dirasa kudu diadepi. Ora papa yen misal bakal nangis utawa kaget, amarga iku kabeh bakal ngelatih supaya luwih kuwat. Kaping telu, kudu sabar ngadep samubarang sing bisa nggarai traumane metu maneh. Sing terakhi yaiku nggolek kegiatan kanggo nggawe awakdhewe repot supaya ora kelingan karo traumane.


Salah siji kacilakaan neng omah sing awak dhewe medeni kui kobonganan. Awak dhewe bakal bingung yen omahe dhewe sing dadi panggon awak dhewe kanggo turu kui entek dipangan omah. Makane kui, penting kanggo awak dhewe iso gateke opo-opo wong sing bakal iso dadi sumber kobongan neng omah lan nyepake strategi supoyo kui ora kedadean. Yen misale omahe tetep kobongan, awak dhewe uga kudu duwe cara mateni genine sak durunge nyebar neng endi-endi. Kui kabeh kudu awak dhewe pikirke sakdurnge awak dhewe bangun omah utowo arep tinggal neng omah sing wis dadi. Kabeh kui wis kudu awak dhewe kiro-kiro dalan keluare, supoyo awak dhewe iso luwih ayem ninggali omah kui.


Bisa tuku apa wae nganggo dhuwite dewe pancen ana rasa seneng. Apa maneh nalika wes dibelani nyelengi nganti ora njajan blas. Kancaku mesthi nakok ning aku kepiye sih carane supaya bisa tuku barang nganggo dhuwit dewe. Kaping siji, aku mesthi ngomong nalika duwe dhuwit turah aja kabeh dijajakke, kudu bisa nyelengi pira wae sing penting ana sing dicelengi.Kaping pindho, kudu bisa nggawe prioritas. Barang endi sing kira-kira dibutuhke lan barang endi sing kira-kira mung pengin nanging ora dibutuhke. Sawise duweni prioritas, aku yakin bakal bisa gampang kanggo nyelengi lan tuku barang sing wis dipengenin. Sing penting kudu bisa mbedakke endi sing kebutuhan lan endi sing kepenginan.


Awakmu saiki pasti tau ndelok uwong sing mulai rajin gawe ngonsumsi minyak iwak dadi suplemen tambahan. Wes ngono, minyak iwak iku mulai akeh didol sisan, dadi tambah gampang dientokno. Mbasio ambune iku amis puol, tapi manfaate iku yo gak kalah akeh. Minyak iwak iki ngandung vitamin A, vitamin D, ambek asam lemak gak jenuh ganda sing isok ningkatno kecerdasan karo sistem kekebalan tubuh. Terus kandungan kolestrole iku rendah puol. Gawe wong tuwo, ngonsumsi minyak iwak iki isok nangkal kanker, diabetes melitus, hipertensi, ambek penyakit jantung koroner. Dadi gawe awakmu sing sek jijik ambek minyak iwak mergo ambune sing amis pol, coba konsumsien disik ben isok ngerasakno manfaate.


Kasus bullying sing dilaporno iku akeh-akehe teko sekolah. Iku artine, arek-arek sekolahan sing umure sek belia sing akeh dadi pelakune. Jarang onok bully sing moro ujug ujug dilakoni, biasane onok faktore. Salah siji faktor sing akeh uwong luput iku mergo tontonan sing didelok arek iku. Arek sing sek nang umur pertumbuhan, iku biasane bakal nirukno opo sing didelok karo de’e. Mulai teko gerakan ambek kata-katane. Arek-arek sing biasa ndelok tayangan sing isine tukaran tok, yo bakal nirukno iku nang konco liyane. Dadi gawe awak dewe sing nduwe anak, gatekno maneh tontonan sing didelok ambek anakmu dewe ben gak kebarus mbentuk karakter pelaku bullying nang anak dewe.


Onok ndek suatu titik ndek ndi aku wes sumpek banget ambek kuliah. Ditambah konco sing toxic dan marai aku tambah tersiksa. Hal iku sing marai aku tambah pingin seliden dan gak gelem metu teko kos blas. Bener-bener rasane aku pingin ngilang teko dunyo iki. Tapi dipikir-pikir maneh, aku gak oleh koyok ngene terus nek gak gelem dadi pengecut. Aku pun cerito nang dulurku perkoro kondisiku saiki. De’e nyarano aku nang psikiater, soale aku wes nyudokno tanda-tanda depresi. Aku pun mulai wanikno gawe nang psikiater. Pertama, aku daftar disik nang salah siji rumah sakit. Kebetulan banget dino iku onok psikiater sing praktek. Akhire aku langsung mrono dan langsung ngadep psikiater. Nang kono, aku cerito opo ae sing tak alami selama kurang lebih rong minggu iki. Psikiater e yo takon nang aku beberapa hal. Dan aku diagnosa kenek depresi. Dokter langsung ngeresepno obat sing isok ditebus nang farmasi. Mulai teko kono, aku njalani pengobatan cek aku isok sembuh teko depresi. Gak mek teko obat tapi aku ngeyakino awakku dewe nek aku isok waras dan balik dadi normal maneh. Proses e gak dilut, tapi isok berhasil.


Sopo sing nek wes kadung marah iku rasane pingin bengak bengok sak puase? Aku yo termasuk sing koyok ngono sisan. Tapi kan awak dewe jelas gak mungkin gawe bengak bengok nang njero ruangan. Sing onok awak dewe maleh dicap dadi wong sempel. Aku nduwe solusi gawe iku kabeh. Awakmu nang o bukit sing paling cedek teko lokasimu saiki, terus awakmu mbengok o sak tuwuke. Nek wes tuwuk, awakmu isok sisan nenangno diri dengan cara ndelok pemandangan alam sing apik teko duwur bukit iku mau. Wes isok ngelampiasno emosi, awakmu isok healing sisan nang kono. Dadi gawe awakmu sing ngalami hal sing podo, lakoni ae cara iku mau.


Yen awak dhewe entuk biji sing elek pas lagi ujian neng sekolah kui, mesthi rasane isin, opo meneh ora ono konco-koncone dhewe sing bijine uga sakelek awak dhewe. Supoyo bijine awak dhewe ora elek-elek banget, awak dhewe iso ngelakoke beberapa hal iki. Sing kesiji, awak dhewe iso gatek pas guru mulang neng kelas lan diusahake awak dhewe ora turu utowo gojekan dhewe. Sing keloro, awak dhewe kudu garep tugas-tugas sing dikei kui tanpa nyonto. Sing ketelu, awak dhewe iso ngulangi meneh pelajaran sing lagi wulang mau pas wis tekan omah. Sing kepapat, awak dhewe iso sinau dhewe adoh sakdurunge ujiane kui diwiwiti.


Onok fenomena ndek ndi awak dewe sering diketokno sosok jin nang sekitare awak dewe. Nek koyok ngono, onok kemungkinan gede nek awakmu iku lagi ketempelan. Cara ben setan sing nempeli awakmu iku gelem ngeculno awakmu iku dengan cara diruqyah. Nek misal setane wes rodok kuat, ruqyahe iki karo ustad sing wes ahli banget. Nek wes diruqyah, ustad iki bakal macakno dungo-dungo sing isok diyakini gawe ngusir setan sing onok nang njero tubuhmu utowo cek setan iki gelem ngeculno awakmu. Nek wes diruqyah dan setan iku isok ucul teko awakmu, dijamin awakmu gak bakal maneh diketokno ambek makhluk-makhluk alus maneh. Dadi ojok ragu gawe ruqyah nek awakmu mulai diganggu karo setan yo rek.


Aku kui wong-wongane luwih gampang iling rupa wong timbange jenenge. Yen wong sing kerep tak temoni, aku malah iso delok seko perawakane lan cara dheweke mlaku. Yen kerep ketemu, aku tetep bakal iling jenenge. Nanging yen misale gur ketemu pisan utowo peng loro, pas acara tertentu tok, aku ora iso iling cepet. Dadi pas aku ketemu wong sing koyo ngono neng dalan, aku kaget. Aku mung iso mesem wae. Ngelanjutke ngobrol tetep, nanging ora nyebutke jenenge blas. Aku iso wae nebak-nebak nanging wedi yen salah. Bodone aku, aku uga ora kenalan meneh sak durunge pisah karo wong kui. Dadine, sak ben ketemu wong kui aku ora iling terus rupane. Yen ora, awak dhewe iso dianggep lagi mangkel karo wonge. Padahal, awak dhewe mung ora apal jenenge wae utowo lali yen awak dhewe tau kenalan karo wong kui.


Panggon kanggo ngelumpuke sampah neng ngarep komplek kui tau numpuk akeh banget. Pas kui, aku isih kuliah. Sakben dino aku ngeliwati panggon sampahe mau. Biasane kui mambu, naning mergo wis kerep ngeliwati dalan kui ketoke irungku wis biasa. Nanging pas kui kok aku ngambu mambu sing ora enak. Sesoke aku liwat kono kok mambune ora ilang-ilang. Pas tak gatek-gateke meneh, jebul sampahe kui wis numpuk banget. Sangking akehe sampah kui tekan bececeran tekan dalan. Sesoke meneh, sampahe luwih akeh lan ora diangkut-angkut. Akhire, mergo wis gilo karo ambune. Aku mangkat kampus golek rute sing liyo. Yen kudu liwat kono terus, aku ora kuwat.


Kegiyatan sing paling dienteni pas penerimaan perguruan tinggi kuwi salah sawijine ospek kampus amarga acara pengenalan kampus kuwi biyasane isine acara sing rame lan dipandu karo senior utawa pemandu ospek. Awal penerimaan perguruan tinggi kuwi bisa mbanggakake amarga salah sawijine bisa nganggo almamater sing dikarepake. Ning acara iki uga dikenalake  babakan urip ning kampus lan prestasi kampus sing bisa nuwuhake motivasi kanggo dadi mahasiswa sing apik. Acara iki akeh manfaate amarga bisa ngeraketake angkatan lan bisa nemokake kanca beda jurusan sing bisa dijak diskusi babakan kuliah utawa wayah arep KKN. Sak liyane kuwi, acara ospek iki bisa ngelatih kepemimpinan kanggo mahasiswa.


Wong nag ngentute iku keringi utowo konangan wong akeh mesti kadang isin karepe dewe. Padal wong-wong sing ngerti iku yo ora bakal ngeloki soale wes podo tau ngalami dewe-dewe. Mari ngunu sing garai isin iku maeng akeh-akeh wong sing ngalami utowo sing ngentut iku maeng kakean mikir perkoro sing ora-ora ambek perkoro ngentut sing dialami maeng akhire deke isine megilan. Padal masio iku konangan wong akeh yo ora bakal maido wong sing ngetut iku maeng, paling yo mok golekei karo masi ngunu tok. Tapi polahe wong sing ngalami maeng wes kebacot oleh mikir sing ora-ora akhire yo ngunuku mesti ksinen karepe dewe padal yo ora masalah.


Awak dhewe ora perlu jotos balik yen ono wong sing ngantemi awak dhewe disikan. Awak dhewe uga ora usah nesu yen keno kedadean koyo ngono. Ono coro sing luwih wangun kanggo ngelawan wong-wong sing emosian ngono. Corone kui awak dhewe iso ngerekam kejadian kui. Ngerekame uga ora perlu apik-apik, cukup nganggo kamera HP. Rekaman kui iso kanggo bukti yen misale dee macem-macem pengen dilaporke neng kantor polisi. Yen ora kui iso dadi bahan awak dhewe kanggo golek pembenaran neng media sosial. Dadi opo wae perkorono, awak dhewe iso gawe koyo awak dhewe kui ora dadi pihak sing salah. Yen kurange nganggo coro iki siji sih, awak dhewe kudu gelem ngerasake larane diantemi.


Sasi wingi, aku ndaftar kerja ning salah siji kantor ning Jakarta. Kanggo dadi pegawe ning kantor kuwi, dibutuhake proses sing dawa, mulai saka tes seleksi mlebune, kanthi seleksi kesehatan. Ben lolos, kabeh pegawe iki kudu ngecek kabeh kondisi kesehatan njaba lan jero ning tahap akhir. Tes tahap akhir iki kanggo mutusake perusahaan bakal bisa nanggung kabeh jenis penyakit apa ora. Aku lulus kanthi seleksi tulis, banjur dikongkon nyiyapake seleksi kesehatan. Pas seleksi kesehatan, aku dipriksa ning laboratorium mulai saka getih, tensi, lan paru-paru. Banjur kuwi, hasil pemeriksaane metu. Aku kaget lan ora bisa ngomong amarga jebul aku duwe lara lemah jantung. Tak kiro aku ya sehat-sehat wae.


Gelud karo kanca dewe pancen wis biasa. Nanging aku kaget banget amarga muridku gelud ana ing jam pelajaran nalika aku lagi ngajar pelajaran matematika. Swasana ing kelas dadi medeni. Kabeh muridku padha ngadoh amarga wedi karo bocahe sing meh gelud. Bocah loro sing gelud iki padha jambak-jambakan rambut, loro karone nyengkerem kerah klambi, cangkeme ora mandheg kanggo ilok-ilokan. Aku wis ora bisa misah amarga wis nganti meh nguncal meja lan kursi. Kabeh kanca-kancane sing ana ing kelas padha nyelametna awake dhewe amarga padha wedi melu kena uncal kursi. Akhire aku ditulung karo guru liyane sing ngewangi misah bocah loro iki.


Wong nag diselingkui mesti yo metu roso srengene opo maneh iku kedaden nag ngarepe motone yo tambah ora karoan srengene. Tapi asline sing garai wong iku maeng srengen iku ora merko selingkuni. Tapi metune roso sing jenenge khianat nag hubungan pasangan maeng. Nag wes kadung nginiki kabeh wong mestilah mangkel, muring-muring, ambek jengkele setengah mati soale ngeroso nag deke iku ora ono gunani ambek ora isi nyenengno pasangane, terus sing luweh nemen yoiku diidak-idak martabate soale ora iso jogo hubungane ambek pasangane. Mangkane kabeh wong iku mesti srengen nag diselingkuhi. Terus, nag wes kadung kedaden yo wes palang ora atek diterusno maneh wes cukup iku ae. Ojo sampek tambah nemen.


Awakku pancen ora pati apik. Aku mung 150cm. Iku kalebu endek yen dibandingna karo kanca-kancaku sing ana ing kelas. Nanging ana siji kancaku sing mesti ngomong yen aku kaya percil saking cilike. Aku wis ora bisa sabar. Bocah kui mau sing ngomongne aku tak seneni. Aku ngamuk banget amarga dheweke wis kebacut.  Aku ngomong ning dheweke yen ora oleh ngilokna kaya ngono apa maneh terus-terusan. Yen sepisan pindo ngono wae ora papa nanging yen kebacut ya ora oleh. Bocahe akhire njaluk sepura ning aku lan janji ora bakal mbaleni maneh anggone ngilokna awakku. Iki dadi pelajaran kanggo kabeh yen ngilokna wujud awak iku ora oleh, amarga iki mana wis gaweane Gusti sing kudu disyukuri apa anane.


Dadi korban body shaming iku ancen gak ngenakno pol. Yo sing lara ati, sing minder, dan liyane maneh. Tapi kadangan, awak dewe tanpa sadar ngomeni fisik e wong liyo dan malah ngelakoni body shaming iku dewe. Body shaming iki isok dicegah. Onok pirang cara gawe nyegah ben awak dewe gak ngalekoni body shaming. Siji, mandek gawe ngomongno penampilane wong liyo. Nek onok wong sing penampilane gak sesuai ambek seleramu, menengo ae. Loro, mandek gawe ngomongno tentang awake dewe-dewe. Telu, tanemno ning utek nek gak onok menungso sing sempurna. Ilingo sisan nek fisik e wong siji karo wong liyo iku bedo-bedo dan gak isok dipadakno. Papat, akonono nek awakmu salah. Njaluk o sepuro karo wong sing dadi korbanmu.


Yen anake dhewe utowo awak dhewe ketemu konco sing wedi karo disuntik kui, awak dhewe kudu mekso dheweke. Opo meneh yen wong kui pancen lagi butuhke pengobatan. Soale, yen dheweke wedi pas disuntik kui ora bakal tekan ono keno ciloko sing parah. Paling, awak dhewe kudu ngepastike yen pas lagi disuntik kui, koncone dhewe kui ora akeh gerak. Soale, yen dheweke ora disuntik, iso-iso penyakite malah tambah parah. Dheweke kudu nanggung konsekwensi sing abot timbangane nahan rasa lara pas disuntik kui. Misale kui penyakit sing parah, dheweke malah iso sedo mergo penyakit kui. Dadi arep-arep piye-piye, awak dhewe kudu mekso konco kui supoyo gelem disuntik.


Yen awak dhewe lagi numpak mobil terus ngerti-ngerti reme jebul blong kui medeni banget. Nanging awak dhewe ora perlu panik, awak dhewe iso ngelakoke beberapa hal supoyo ora entuk kededean sing ora dipengeni. Sing kesiji, awak dhewe kudu midunke gigi. Midune kui tetep kudu urut. Sing keloro, awak dhewe alon-alon ngurangi kecepatane nganggo alon-alon ngelepas pedal gase. Sing ketelu, awak dhewe iso gunake rem tangan sak wise gigine midun neng gigi siji. Sing kepapat, awak dhewe iso minggir ngiwo neng dalur lambat. Sing kelimo, yen durung iso, awak dhewe kudu jajal terus ngidak reme. Sopo ngerti pancen lagi ono masalah sing awak dhewe durung ngerti.


Wis seminggu iki bojoku ora arep mangan. Dheweke uga saben isuk mutah-mutah. Aku kuatir yen dheweke dadakna meteng. Aku diwenehi ero karo Mbakku cara ngecek nalika ana tandha-tadha iki. Nomer sii, yaiku jajal kanggo tuku testpack kanggo ngecek tenanan meteng apa ora. Nomer loro, ngecek tanggalan pas mens supaya ngerti iku melbu telat apa durung. Sing terakhir yaiku langsung diprisakne ana ing dhokter supaya langsung ngerti meteng tenanan apa ora amarga ning dhokter bakal dipriksa kanthi tenanan karo piranti sing canggih. Aku langsung ngejak bojoku kanggo ning dhokter  supaya cepet ngerti lan bisa diramut nalika meteng tenanan. Aku seneng banget akhire aku bakal dadi Bapak.


Panggon asing kui iso marake awak dhewe ngeroso wedi. Awak dhewe dadi iso kuwatir lan mikir sing ora-ora. Mergone awak dhewe ora iso ngiro-ngiro opo sing bakal kedadean neng kono. Neng panggon sing asing kui, awak dhewe durung ngerti opo-opo, terutama yen awak dhewe lagi anyaran neng kono. Senadyan, neng panggone sing awak dhewe kerep kunjungi kui, awak dhewe iso ngerti opo sing bakal kedadean, mungkin ora kabeh nanging sebagain besare iso. Awak dhewe wis neng panggon kui wis pirang-pirang taun. Seko pengalaman kui, awak dhewe iso gawe ngiro-ngiro opo sing bakal kedadean. Dadine, awak dhewe cenderung ngeroso aman timbangane neng panggon sing asing.


Yen awak dheweke deleh barang neng mejo makan kui iso gawe panganne reged yen ora ditutupi. Yen panganane wis reged, awak dhewe dadi males arep mangane mergo awak dhewe dadi ngeroso jijik. Sing iso gawe panganan neng mejo makan kui werno-werno. Sing paling kerep kui debu. Opo meneh yen awak dhewe tinggale neng pinggir dalan utowo neng panggon-panggon sing akeh pasire. Sing keloro kui, panganane dhewe uga kerep keno khewan-khewan. Khewan sing paling kerep neng panganane kui koyo semut karo laler. Nanging cicak kui uga kerep nyeraki pangane dhewe neng duwur mejo. Mungkin, panganan sing diceraki cicak kui arang bangent neng omah wong liya, nanging kerep neng omahku.