Api dê coa sabên amên itê ade dê têmotoa kêkênoi tun dê têmotoa itê o itê coa kênal, itê coa namên amên têpuak têjijai ngên itê mungkin waktau itê panêu jano min kendaraan. Amên têmau barêak yo itê mêak gacang bêpeker amên tun o ade niat kidek ngen itê, itê usaho tênang ngen peker niên coa tun o têmotoa itê amên niên jano maksudnê têmotoa itê, do igai amên si têpuak ade niat kidek ngen itê jano lakêak dê harus itê manêu. Amên gidong panêu  su ang amên asai ade tun dê têmotoa itê usahoba utuk nam bêdan kilêak nak pnan aman misalnê nak pulu rami jano nak ade tun glung o, amên min kendaraan itê usaho bêdan kilêak awêi nak umêak makan jano pnan misai minyok. Kuni di itê bakêa namên si o têmotoa itê niên jano coa.


Ujian skripsi dê uku manêu adeba kegiatan dê harus nanêu mahasiswa utuk nam lulus ngen dapêt gelar sarjana. Proses skripsi dê uku kêmrêjo pas bi sudo mlajêa kêkêdau matai kuliah ngen jumlah dê bi têntau sesuai ngen bidang studi dê uku mok. Pas sidang skripsi dê uku mêding uku agok coa tnang sabên mêak coa lulus sidang, amên nadêak kêkuwaat dê bi sudo dutê nadêaknê agok payêak. Tapi uku têmotoa tahapan sidang skripsi ngen baik, trus uku nam lulus ngen revisi. Asa coa tnang nano nyêp trus gitêa asai snang kêrno dêlakêak igai uku nam milêm ujian pendadaran ngen nam wisuda trus jijai sarjana.


Kêlnyêp tun dê itê cêmito pasêt ba têmingêa duko nyên. Asai kêlnyêp o nam pengaruh ngen kesehatan psikis ngen fisik tun dê têningêa. Amên asai sedih yo nunyau, kondisi yo bakêa jijai masalah lêm idup. Mêmasing tun ade ca onê sêsu ang amên madêp krenyeng. Bukti penelitian pa o tun nam gacang mêlnyêp krenyeng cuma kêkêdau bilai ngen amên dapêt dukungan kuni tun paok di, nam kulo manêu dê biaso bêbilai si manêu utuk supayo coa brapo mingêt igai. Waktau krenyeng tip tun o coa si srai ade dê cuma kêkêdau bilai ade kulo sapêi bêbulên-bulên ngen ade kulo sapêi têtaun.


Amên itê galok lêlalau biasonê itê amên lok mênyêak jano mising do pasêt mêsoa toilet umum, lok si nak umêak makan jano nak pnan itê bêdan misalnê nak pnan itê misai minyok jano luyênnê. Uku pêrnêak waktau o pas belek kuni sadêi, jijai uku mêding tênêiku agok gis lok mising padahal utuk nam bêdan do o gi uak kêrno keme gi masiak nak têngêak imo jijai coa ade pnan bêdan. Asai cigai taên o smudonê uku masuk nak pnan wisata biding laut uku meker nak yo bi pasêt ade toiletnê. Pas bi masuk uku mêsoa toilet trus uku masuk moi toilet o tapi uku akhirnê coa jijai mising kêmliak toilet di kêmbiak kotornê, smudonê coa jijai mising nak di kêmliak lêm toilet o uku asai lok mutêaknê, gês mising coa nyiram, mon kêmbiak usuknê do o dê mênêa uku jijik nyên smudonê uku moi biding laut mêsoa pnan dê coa kten ngen tun trus uku mising di ngen têmaên asai lok mutêak kêrno tingêt nak toilet yo nano.


Bi dau bukti itê idup ngen têtanggo o amên coa sêsamo ngêrtai jano sêsamo meker bakêa têjijai bribut gêgara bnatang. Awêi ipê coa, itê coa têmuan bnatang dê itê piaro tapi itê tip bilai mêrsih têi bnatang têtanggo tê dê gabok pnan tê. Têtiko itê sêrbo salêak lok madêak sabên mêak bribut coa madêak lok sapêi têngen itê bogoa mêrsih têinê. Dio jijai peljaran utk tê kutê mêak sapêi itê têmuan bnatang dê itê piaro tapi itê coa nam jano ku ang mrawatnê. Dê kideknê utuk têi bnatang o, si têtiko mising nak ipê bae ngen itê kulo coa namên jano coa lok namên masalah o, makonê amên sapêi si mising nak umêk têtanggo do o dê bakêa jijai masalah lai utuk tê. Jijai intinê utuk itê dê lok sêmido bnatang baiknê itê kêkiro siap coa utuk nam mrawatnê.


Utuk kêkêmuk do o itê mêstai jêmago nyên kebersihannê mêak sapêi awêi dê uku pêrnêak mêding. Jijai waktau uku mêsên lotong sayur pueng nak pnan tun jagêanê waktau muk uku coa kêmliak amên nak pinganku o ade kaitnê, bi têngêak uku muk uku kêmliak ade kait nak pinganku, uku trus madêak ngen dê jêmuwoa lotong o amên nam mên amên uku mêsên igai mêak pakêi kait nadêakku, sinê langsung minoi maaf ngen kten selek nak papêanê, kêrno têmau kait o uku coa têmrus muk igai samo masên uku pêsên bae ngen dê jagêa o utuk sudo yo agok têliti didik mêak sapêi têjijai igai nadêakku, tapi ayok uku madêak uku minoi maaf kilêak ngen si, waktau uku masên kulo si coa lok caciku nadêaknê tak usah ngen si minoi maaf coa tê namên kêdau kilai, uku madêak coa jênano ngen mêsên mêak sapêi têjijai igai.


Ade do pnan dê uku kêmliak waktau lalau moi umêak kuwatku do o gennê pêgas nupuk kêmbiak daunê, kuni uak bi kêmon usuk lok masuk paok di tamêk usuk sêmnoknê asai lok mutêak. Sapêi pnan kuwatku uku têmnai gêntai pêgas o sapêi dau barêak o, si madêak do o bi paok dêbulên pêgas o coa si nakut kêrno stom dê biaso mok pêgas o kabarnê usak nadêaknê. Tapi maso nyên coa ade tindakan kuni aparat di utuk sementaro nam mua ang pêgas o nadêakku, kuwatku madêak bi sudo koordinasi ngen kelurahan simêtnê cuma sabar kilêak, jijai ngut uyo do o ati si nu ang pêgasnê.


Asai snang ngen têkanjêt adeba wajar utuk tun dê dapêt kêjutan ipê igai bêrupo hadiah dê itê bi an lok. Kêkêdau penelitian pêcayo amên adedau dê bakêa têjijai nak awok pas dapêt hadiah ngen si. Tun dê têmimo hadiah bakêa mêding snang cao emosional, kten papêanê kulo snang kêrno coa sêsako bakêa têmimo jêrkai bêrupo hadiah dê si lok sêlamo yo ade kulo dê sapêi nginoi kêrno têkanjên ngen snang. Biyoa matai snang o adeba bêtuk emosional kêrno têkêmin nak lêm asai snang. Makonê nak lêm kondisi jano bae itê nam mpas asai emosi tê coa kutê asai emosi o cao baik.


Ade igai gi sêpasuakku si o inoknê dê mêningêa, si kutênê pat basuak duai sêlawêi duai sêmanêi. Sepasuakku o inoknê bi an sakit ade kêkiro lêmo taun, si sakit struk dê nidêpnê, waktau si opname nak Bogor uku spêt têmungau nak umêak sakit kêkiro tujuak bilai. Kuni o abiak duai taun si mêningêa, waktau ningêa o kutê anok-anoknê kopoa, utuk dê sêmanêi uku kêmliak coa si an sêdingênnê. Amên sedih bi pasêtba kutê itê sedih, tapi anok dê pisêt sêlawêi dê dio ba dê agok an sêmdingên inoknê, uku madêak ngen si amên ko sayang ngen inoknu wêawit mbo duo utuknê, amên ko bogoa sêmdingên ngut têngen do igai slen kulo ngen dê bi mêningêa pasêtba si coa tênang nak di nadêakku.


Utuk sêgai agamo kulo itê mêak sapêi mênêa tun singung ngen kecek tê, kêrno masalah agamo yo agok sensitif, jijai amên gidong kopoa ngen luyên agamo itê amên nam milok nguta masalah agamo. Têtiko itê ngen coa sadar kêmidek agamo luyên, amên sapêi barêak yo itê coa gi bakêa an nguta nam bae itê baka bribut ngen kuwat tê dê luyên agamo. Utuk itê dê dau kêkuwat kuni agamo luyên jibêak pêrnêak itê madêak ipê igai itê sêmingung masalah agamo, jijai amên si cêmrito agamonê itê têmi uk bae, walau itê coa têmimo kêbênêa dê mnurutnê cukup nak lêm atêi tê bae. Uku mungkin kêkuwatku ade gnêp mêcêm agamonênê tapi keme cet kopoa ngen keme kulo walau luyên agamo keme bi awêi sêpasuak.


Amên nadêakku dê mênêa selingkuh yo kêrno ade dê do coa puês ngen dê niênnê ku ang têbukok antaro ngen dê luyên. Memang gis asainê nyên amên itê dê jijai korban selingkuh, utuk milok selingkuh yo makonê keduainê o nam têbukok ngen madêak kêlalok mêmasing, kêlalok o ba ngen sadar kêduainê nam utuk mubêak ngen ikhlas, mungkin kêlalok kêrno prêngoi, mungkin kulo ade kêlalok dê luyênnê. Ade kulo dê galok cêcubo bae trus blajau jijai ipê igai dê pnan cêcubo yo agok calak kuni dê mete jano prêpuannê. I o kulo ngen dê sêlawêi si cêcubo ngen sêmanêi dê agok baês kêmasainê tun o lok niên têtiko tun cuma mêmain bae. Amên nadêakku amên itê ade têkêding barêak o gacang ba bubêak, coa ade abisnê amên itê meker dênio bae, idup ba rukun ngen têmimo jano dê bi nêlêi Allah SWT ngen itê.


Mnyelek salêak masuk toilet o mungkin amên si sêlawêi dê salêak masuk asaiku do o paling sinê dê selek, tapi amên itê sêmanêi salêak masuk toilêt do o kutê jijai selek, dê slawêi selek dê sêmanêi kulo selek, coa bêbênêa amên sêmanêi dê salêak masuk nam kulo kêno sutok bêbêi dau o dioba dê têmamêak itê selek igai. Makonê lok têatêi utuk itê amên nak pnan umum dê tandonê ku ang kten, amên ade dê têmungai toilet o padekba itê nam bêtênai kilêak ayok masuk, mêak coa si dê jêmago trus itê kulo coa si pnan bêtênai yo nano, jijai itê têtêkok bae trus asl masuk ngen itê ati namên dê dipê utuk sêlawêi ngen utuk sêmanêinê. Utuk oba itê mêstai kuni ku uak bi kêmliak amên ade tandonê,


Bilai o panês nyên ndingku, awêi ipê coa perjalanan bilai o uku harus bêdan kilêak nak warung dê jêmuwoi es nyoa uai nak biding dalên. Pas sudo parkir motor uku panêu moi do dê jêmuwoa es nyoa uai o, kten ade tun duai kramin dê mlayan uku samo mpek ess moi lêm glas prêpuannê masêt uku trus si mêdêu genku, uku têkanjêt pas uku namên dê jêmuwoa es o ruponê kuwatku waktau SMP bêl o. Asai snang têmau kuwat an tapi uku agok têkanjêt kulo gêntai nam barêak yo, kêrno knamênku si o tun bêrade nak sadêiku, akhirnê pas keme nguta uku namên tun tuainê bi mêningêa ngen dau têmuan utang makonê kutê hok nê jênuwoa utuk masên utang, sapêi bi cigai si hok dê tingêa trus kuwatku o nikêak sudo mratau moi kota, utk nam idup si dagang es nak biding dalên yo. Agok sedih kulo têmi uk ceritonê, do o jijai pembeajaran kulo utuk kehidupanku.


Bingung ngen asai sedih pas coa têmau barang dê nyêp, bulên san igê yo flash disk ku nyêp. Coa jijai masalah ngen barangnê tapi dê mênêa uku bingung o kêrno isai dê ade nak flash disk o. Dau data dê pêting dê utuk bahan laporan ku tip bilai, asai dê coa tau kêmasai kêrno flash disk mêak sapêi tun luyên têmau, data o têrmasuk data rêsio Perusahaan. Uku bi mêsoa nak kutê ruangan dê ade nak umêak kuni bilik sapêi moi bêrno muko tapi coa ku têmau. Pas bi payêak mêsoa ndingku agok litok uku istiraha nak kêrsai sofa muko tv, coa sêngajo tangênku mêgong ade barang dê nyêpit nak biding sofa ruponê flash disk dê uku bi kuni nano mêsoa, snang nyên asainê têmau igai flash diskku.


Bi an uku coa têmau ngen kuwatku Suparjo dê biaso keme mêdêu ngen Bagong. Si kuwat ngen uku keme sêsamo kêkiro lêmo jano num bêlas taun, gesea tip bilai keme sêsamo gabok moi ipê bae. Jijai waktau o si dapêt tugas uak moi Papua Irian Jaya, nak di si jijai kepalo cabang kuni perusahaan pnan si kêrjo, ino uku coa mêding sedih waktau si tingêa nak dêpêak umêakku gi sê samo saro, amên nak dasêi coa ade bêlas bi pasêt minoi moi umêaknê i o kulo amên dasêinê gidong coa ade bêlas si kulo mok nak dasêi. Amên masalah caci keme bêduai yo nam saling tutup, amên si gidong coa uku dê têmutup i o kulo uku, kêrno kêrjonê padek makonê si gacang kênek jabatannê uyo bi jijai kepalo cabang. Uku kulo mênêa usaho Alhamdulillah usahoku kulo panêu, si o coa sekedar kuwat tapi bi lêbiak kuni sêpasuak, uyo amên keme inau keme nam miling kak telpon jano video call.


Krenyeng dê an igê utuk tun dê kêlnyêp pasêt bakêa mênêa idup tamêak mênêa itê coa baik, tapi krenyeng o coa kulo harus an igê walau payêak utuk mêlnyêp krenyeng o tapi itê harus kuwêt ngen bêrusaho utuk nam manêu awêi biasonê igai. Utuk sêmikêp asai duko o ade cao mnurut info@ppktabitha.co.id, lêm artikel utuk mêlnyêp duko pribadi dê têningêa tun dê itê sayang adeba pertamo nêpas kutê dê ade nak lêm atêi tainê itê nam mpas perasaan dê ade, kêduai natur waktau utuk mênyu ang, kêtêlau itê mêsoa dê dêmukung itê kuno sêpasuk ngen kêkuwat, terakhir jibêak pêrnêak mêding awok tê lêbiak kuwêt.


Asai sabên adeba emosi biaso dê kuwaêt dê mênêa awok waktau tun mêding asai sabên, mako tun o lêbiak têatêi bakêa ade ancaman jano bahayo. Ancaman dê sipêtnê fisik jano fisiologis sêsamo nam mênêa asai sabên, asai sabên nam kulo jijai masalah psikologis awêi têmês. Têmês o biasonê adeba asai dê timoi kêrno asai khawatir dê bêlbiak ngen coa nam kontrol magêa kêkêdau hal ngen kondisi awêi ancaman kuni tun yo. Ancaman yo bakêa gêmangau idup tun ngen mêding asai têmês sapêi mgangau idup bêbilai. Asai têmês ngen dapêt ancaman biasonê coa nam sêmlêsêi su ang itê harus butuh tun luyên utk sêmlêsêi masalah dê itê madêp. Gangguan têmês yo itê nam namên timoanê pekeran dê bêlbiak nak lêm pekeran tê amên ade dê kidek bakêa têjijai dê nam mênêa timoa fisik têgangau awêi saro tidua, eteng dê bêlbiak, ulau gis ngen dê luyênnê.


Hal dê mênêa snang nak lêm idup ku pas waktau keluargoku gi masiak ade kutê, Bêkopoa sêsamo nguta ngen bragam sêsamo, trus têmi uk jano bae nasehat-nasehat kuni alm papa. Uyo bi cigai nam ngen bi pasêtba cigai nam mulang igai kêrno alm papa bi lalau dutê. Hal o ba ndingku ade asai snang dê coa mudêak uku mlupo kêrno alm papa slalu mingêt hal-hal baik nak lêm idup bêbilai, waktau o coa nyên nam uku mlupo kêrno uku anoknê sêbênêanê gi masiak perlu dau dapêt bimbingan, kuni pengalamannê o ba jêmijai uku dau namên nak lêm manêu idup nak dênio kuni bilai moi bilai.


Coa si baik nyên amên itê sapêi mêding coa tun mêgo jano perlakuan coa adea yo. Uku bêdan kêrjo i o ba kêrno kecek bos coa nam mêgong, uku mangêp bae dio coa profesional. Amên ade dê mêding awêi dê pêrnêak uku mêding jibêak mot an igê gacang ba minoi bêdan, amên itê gi masiak têmaên dê niênnê itê bakêa muk atêi, mêak gi kêrjo bênêk kêrjo lêngan bae asainê bi pasêt bênêk. Mêak sabên coa dapêt kêrjo jano sabên coa mukmêi, itê harus nam gacang mok kêputusan kuni muk atêi. Asainê coa gi bakêa tênang amên itê gi bêtaên nak pnan kêrjo o, kêrno antaro kêrjo ngen dê ade nak atêi tê bi cigai si stotoa.


Waktau kêjadian bencano tsunami nak Aceh do o kuwatku ade dê jijai korban, kuwatku gennê Arman waktau nak Aceh o di mênêa usaho toko, jijai waktau kejadian o amên mnurut cêritonê pas si dapêt kabar amên biyoa laut o kênek si gacang majok anok prêpuannê têmingêa tokonê, si cigai meker lok têmutup kilêak jano mok barang dê ade nak toko o. Dê nekernê waktau o awêi ipê si spanok nam slamat kilêak, pas bi sudo tsunami o si ati nam belek moi tokonê, nak di gi jênago meak sapêi ade igai umok sapêi dê kali o. Ade abiak pat bilai baru si nam magêa moi tokonê o, pas sapêi di tokonê bi cigai si nê bi rato ngen tanêak, si belek igai moi pnan penampungan mennê ade pesawat kuni tentra dê nam maliak tun dê lok moi Medan, si milêm nak lêm pêsawat o ngen anok prêpuannê, sapêi Medan si mêsoa sêpasuaknê tingêa di kêkêdau bilai sudo o si trus mratau moi Lampung.


Buliak bae itê sedih amên têningêa kuwat tapi itê mêak mbênêk si kulo amên si madêak lok baliak uak, kêrno si kulo amên srai dê ndingnê ngen jano itê mêding bi pasêtba si sedih kulo. Dau tun madêak amên ade têmau pasêtba ade bêcê êi, jiaji mnurutku dia biaso nam lêm itê manêu bêbilai tê, memang utuk nam mêsoa kuwat dê nam samo ngêrtai ngen itê o agok saro, coa kutê kêkuwat tê ade sipêt awêi o, nak lêm botos kuwat mungkin ade do jano duai dê barêak o. Amên itê têningêa kuwat dê bi cocok nyên ngen itê pasêtba itê mêding kêlnyêp awêi kêlnyêp barang dê paling bêgo ngen dê itê têmuan ngen coa mudêak dapêt gitêinê.


Coa didik tun nam kaên kuni penyakit dê bahayo ngen manêu operasi, kêrno si gacang mêding sakit o, kêrno si coa lok an sakit o nak lêm awoknê mako si gacang mok keputusan utuk manêu operasi. Utuk dê ati pêrnêak cubo operasi mungkin ade asai sabên nak atêi do o biaso, dê pêtingnê itê nam mumuk ngen mêlêi smangat amên nam itê madêak amên operasi yo coa brapo bahayo, amên cênok mubêt jano cênok utuk mok keputusan operasi dio dê bakêa mênêa bahayo lai, asaiku ngen cao tê barêak yo do o utuk dê lok manêu operasi si bakêa tênang ngen dê niênnê coa mêding sabên utuk operasi yo.


Idup su ang o coa ade dê baiknê, bêl o uku mêding asainê kutê coa tau kêbaik. Lok mukmêi mênyu ang, kêlmên kulo mênyu ang, makonê uku waktau mênyu ang cet ba nguta nak luwêa ngen kêkuwat, amên bi ngêding stêkuk baru belek mdasêi. Uku mênyu ang o bêl o kêrno tun dasêiku lalau coa ngadêak, uku klalok nyên amên lalu uku coa namên, coa ku gi bakêa dêmapêt coa kêrno pertamo lalau coa ngadêak, kêduai mot uku dêmapêt coa bakêa uku dêmapêt. Uku coa pêrnêak musir ipê igai mêngiak, amên si ade klalok ngen uku mêstainê si madêak jijai uku kulo namên jano klaloknê. Amên dêdiêm bae bêratai si bi cigai lok ngen uku. Utuk pertamo memang uku mêding sedih mênyu ang, tapi êan cigai ku lok meker igê, ipê igai uku kulo murus anokku dê gi masiak sêkulah.


Tingêt uku waktau gi uai dê niênnê waktau gi sêkulah, uku memang agok nakêa tapi coa gêmêak tun dutê. Jijai waktau gi nak STM ade kuwatku luyên jurusan tapi si galok gêmêak tun, waktau o si gêmêak uku waktau uku gi mênêa gamar nak kelas pas gidong prai. Pertamo coa ku gêmle igê uku madêak mêak mêmain uku gi smudo gamar dio be lok kênopoa pas jam masuk, tapi si gimasiak gêmangau uku, uku cêmipoi tangênnê trus si mungkin mêding gêrot lajau mêninjau, uku panês cigai ku meker panjang igai uku je trus uku magas kuwatku o sapêi kêkuwat dê têmi uk masuk kutê moi kelas, uku trus magas si sapêi cigai nam klongon. Sudo o keme nêdêu moi kator sêkulah uku jêmlas ngen guau awêi ipê dio nam têjijai, uku cêmrito kutê ngen guau sudo o keme si mêluak damoi. Tapi uku gi penasaran pas belek sêkulah uku magêa uku majok igai tapi sinê coa lok ngen madêak itê bi damoi trus si minoi maaf igai ngen uku.


Pengalaman dê mnarik kuni tun dê cet kêlnyêp dupet dê tingva jano cucia, Tas dê kulo pêrnêak nyêp nak negara Jepag pas itê têmingia krita do o bakêa belek sotos persen ngen kondisi utuh coa ade dê ku ang. Pasêtba itê snang dapêt barang dê bi nyêp belek igai ngen itê lêm kondisi utuh, kerno nak negerai Jepang o najêa kuni titik utuk jibêak mok barang amên iso barang tê. Luyên kuni o kulo nak nêgara Jepang ade pnan khusus Lost And Fuond dio adeba pnan nak ipê mpek barang dê tênmau nak dalên jano mêsoa barang pribadi dê nyêp.


Api dê coa lok idup snang amên tênanyê dê do kutê tun bi pasêtba lok idup snang, dê donê ngen nikêak. Sudo têmtau bilai ngen tangêa nikêak ngen kêduai kêluargo lai, waktau bahagia o tênando ngen mênêa undangan nikêak, do o utuk majok kêkuwat kêrjo, kêluargo lai ngen têtanggo utuk nam hadir jijai sêksai nak bilai nikêak o. Konsep undangan dê nêa baês têmando bilai ngen tangêa nikêak o.Undangan nikêak utuk uyo nam makêi undangan online jano undangan digital, coa awêi waktau zaman bêl o dê makêi cuma  kêrtas bae. Amên undangan digitai o lêbiak mudêak, praktis, coa si la ang ngen gacang kulo.


Uku ade kuwat kuni titik keme cet sêsamo sapêi tmat SD, ceritonê si bêl o waktau keme gi kelas duai SD keme lalu gabok moi sawêak coa uak kuni sadêi keme. Kêrno nak palua sawêak di o dau kan jijai keme bi pasêtba min kewea, jijai keme ngewea nak palua biding umai. Kan dê keme dau dapêt o kan sêbdok ngen kan puyu, si amên dapêt kan pasêt si mêngêt ulaunê kunyau matêi, uku madêak jibêak mêngêt têntus bae tapi si coa gabik ngen kecekku. Pas si dapêk kan puyu si mêngêt kêrno kan o liyut jijai masuk ba lêm bibianê trus kêrno kan o tajêm bibianê silêak, uku têmulung mpas kan o kuni bibianê, muloi kuni oba si ngut tuai yo cigai lok muk genne kan puyu.


Utuk dê biaso sabên lêlalau su ang baiknê têngen lok lalau kajokba kuwat, kêrno amên itê makso utuk lalau su ang do o coa gi bakêa tênang slamo itê ati sapêi pnan tujau tê. Dau tun dê nam itê majok misalnê sêpasuak, kêkuwat jano tun dê paok umêak t dê nam itê majok lalau. Coa didik tun dê cêlako amên lalau su ang ipê igai si o kmasainê binai padahal si makso bae utuk lalau su ang o, mnurutku itê mêak bitung igê amên lok lêlalau padekba itê kêmluwêa caci didik utuk majok kuwat kuniitê bakêa rugai lai. Nak dalên jano nak pnan ipê bae nilokba utuk mênyu ang ipê igai amên sêlawêi, têtiko tun o coa ade niat kidek ngen itê,  kêrno si kêmliak ade kesempatan makonê si jijai kidek do o nam bae têjijai.


Amên ade tun dê tênkên tun luyên dê mênêa jijai sabên, ngen coa nam têmaên emosi nak lêm awok, ipê igai tamên ngen kekerasan, fitnah ngen dê luyênnê. Ancaman adeba bêtuk kêsabên tun ngen tun luyên, tapi amên itê mênêa hal dê bênêa coa perlu itê sabên. Amên itê bênêa padeknê itê têmangêp ancaman o ngen mlawênnê, jibêak lok jijai tun pnyabên. Cao madêp sabên kuni ancaman o itê harus yakin amên itê o bênêa ngen coa gabik ngen ancaman o, têmangêp ancaman ngen coa santai. Santai o dê bakêa mênêa pekran tê tênang ngen coa pengaruh ngen ancaman o, pêcayo magêa Allah SWT amên itê bênêa mako Allah SWT bakêa mêlêi perlidungan ngen itê.


Bilai dê nêmotku akhirnê sapêi, bilai o adeba bilai uku nikêak ngen prêpuanku. Nak sadêi prêpuan nak Cirebon uku coa ade sêpasuak dê nam keme têmujau, jijainê uku têmalêm nak hotel dê bilai ayok acara nikêakku. Mennê bilai Jum’at do o ba bilai uku nikêak, pêpueng uku bi siap tingêa mot ade dê dêmapêt lalu moi pnan keme nikêak. Pueng o uku dênapêt kêkiro jam stêngêak delapên, keme lajau lalau moi pnan nikêak keme nak masjid lai nak êm Pondok Psantren nak Kota Cirebon. Sapêi di tun bi rami dau sêpasuk kuni bakêa prêpuanku bi ade nak di, pertamo ade uku smalam kutê dê nak di sudo o keme siap utuk akad nikêak. Alhamdulillah kutê nê nam lacêa, muloi kuni pertamo sapêi sudo, trus keme mêlajau acaranê nak umêak stuangku, prai têgoa kêrno Jum’at sudo o muloi igai. Asai snang lêm atêi uku nikêak dapêt prêpuan dê nam sêsamo ngêrtai.


Amên itê kêno PHK memng gis asainê, itê dê niênnê bakêa mêding têkên ngen kulo bakêa mêding bingung maslah maso moi muko pas itê sudo kêno PHK o. Utuk nu dê kêno PHK ade dê harus ko manêu awêi nak lêm artikel Topkarir.com adeba pertamo kênu ang emosi, ngên nam kêmu ang emosi ko bi nangêp profesional nak perusahaan, dê kêduai kingêt awok utuk mêak mêding asai salêak tainê amên kêno PHK coa si kêrno kêsalêak dê itê mênêa, pekerba positif amên keputusan PHK o kêrno perusahaan gidong maslah nak lêm keuangan, dê têrakhir mênêa rêncano utuk nam matur caci ngen mitung ca o niên pesangon dê nêlêi perusahaan supayo ngen caci pesangon o nam têmulung waktau itê ati kêrjo ngen nam kulo mênêa utuk modal usaho.


Pêrnêak uku waktau nyêb ang moi Jawai, Tu un kuni kêpêa uku langsung mêsoa umêak makan kêrno bu ngêding nyemen, ayo têngêk kêpêak keme mukmêinê kuni dasêi jijai bi kêkiro lêmo jam hmanêu bi ngêding nyemen. Uku mêdan stom nak umêak makan dê agok lai, ayok bêdan uku sêbênêanê bi agok heran gêntai stom dê bêdan nak di o didik sêdangkan jam o bi waktau tun mukmêi bilai. Tapi uku muang sako pekeran kidek o ngen trus bêdan nak umêak makan o, coa an keme bi sêndio utuk mukmêi, keme waktau o tun pat kêrno bi nyemen keme langsung mukmêi. Uku mok lapên kan kuwatku dê nak idingku mok lapên monok gureng, bi têngêak keme mukmêi têtibo kuwatku kêmten ngen uku isai nak lêm monok gureng o bi ade belatungnê, têtibo kêmliak do o uku langsung asai lok mutêak trus uku moi toilet jijai mutêak nyên. Kuwatku mêdêu pelayannê komplen trus pelayannê minoi maaf ngen gêmitêi monok gureng bêlai tapi keme bi cigai sliro utuk mukmêi gai. Sudo masên keme lalau kuni di.


Adenê tamêak igai tun nak lêm keluargo dê niênnê têmamêak mênêa itê snang, coa si cuma tun tuainê bae dê mêding snang, tapi kutê kêluargo lai ngen tun dê pa ok kulo mêding asai snang o, Snang ngen lahernê anok dê mênêa tamêak sêpurno ngen duo, kêrno duo dê baik mnurut lêm Islam dio bakêa dapêt berkah ngen anugerah supayo titik yo nam tamêak lai jijai anok dê malim i o kulo si nam jijai anok dê awêi kênlok tun tuainê. Makonê amên itê miling ngen anok kuni si titik sapêi lai itê mêstai miling dê bêbaik, majêa ca o dê bêbaik, amên mênyayo kulo ngen ca o baik.


Mêding mênyu ang o co ade dê baiknê, mnurutku lêbiak baik itê nam gacang kêluwêa kuni asai sedih o, amên itê an igê midêp asai sedih o nam bae itê jijai malas lok jêjano, lok sapêi têngen itê barêak yo. Mnurut Kamus Basar Bahasa Indonesia ( KBBI ) asai dê kêmbiak ibo lêm atêi dê jêmijai asai sedih Goleman ( 1999;412 ) madêak amên emosi sedih timoa nak lêm awok tê do o kêrno asai atêi o , sedih, pêlgiak, sêmlen awok dewek, sunyai ngen depresi. Dr. Elisabeth Kubler – Ross nak lêm bukaunê judul On The Death and Dying ( 1969 ) madêak ade lêmo tahap sedih o, Denial, Anger, Bargaining, Depsession ngen Acceptance ngen cet tun madêak model Kubler- Ross.


Pêrnak waktau o keme moi Super Mall utuk mto ngen samo mêsoa sepatu kulo, sapêi di keme bi miliak sepatu ngen bi nêa kulo notanê, sudo o keme kêmliak nak Flayer Promo amên nak akhir mingau blanjo nak yo minimal lêmo otos ribau itê bakêa dapêt kesempatan mok do kupon undian, ternyato blanjoku lêbiak kuni o jijai uku dapêt kêkêdau lamêa kupon undian. Coa tê sêsako kupon ku o pas bi sudo nundi dapêt hadiah kulkas agok lai duai bang. Keme ngêding snang nyên dapêt hadiah o, coa tê sesako kulo nanonê cuma sekedar iseng cêcubo bae tapi min jêrkai  ruponê.


Barêak uku kulo ngên anok bibikku keme kuni titik bunok, kuni SD sapêi SMP sêsamo nak Lampung, kêrno tiaknê baliak kêrjo moi Medan jijai kutê kêluargo bibikku balik mini, waktau baliak uku cuma mês sapêi Bandara nak Lampung, jijai amên kuni Lampung transit kilêak nak Jakarta utuk lajau moi Medan. Dê galok mênêa uku asai sedih o anok bibikku o têngên lok moi ipê-ipê si coa lok amên uku coa mês, si o ku ang binai amên lalau ipê igai su ang, makonê amên ngen uku moi ipê ba si lok uku usaho nam mês. Pêrnêak si telpon nadêaknê gi padek nak Lampung, amên nak Lampung padêaknê si nam lok gabok moi ipê bae ade uku dê mês, uyo nak di si ja ang kêluwêa, dê niênnê mungkin kêrno bêlau nak di do igai si ati dau kuwat, mungkin kulo sudo yo amên bi dau kuwat asaiku si bakêa nyap kulo nak di.


Cerito waktau uku gi sêkulah bêl o ukuade mete tapi luyên jurusan si nak jurusan IPA sedangkan uku nak IPS, keme sêkulah do pnan amên si belek dutê si mot uku, i o kulo amên uku dê belek dutê uku bi pasêt mot si. Waktau uku nam gabok moi umêaknê o cuma malêm Mingau, jijai bi lok si tip malêm Mingau uku bi pasêt moi umêaknê. Ceritonê bi ade kêkiro dêtaun keme mete coa sêngajo uku waktau o coa si malêm Mingau uku ade perlu pas kulo coa si uak kuni pnan meteku amên coa salêakku malêm Rêbu, jijai sudo urusanku o kêrno gi pêlbêak ati si kêlmê igê gi kêkiro jam dêlapên uku singêak pna meteku o, pas uku masuk uku kêmliak ade sêmanêa nak ruang tamu, meteku agok sêsabên mukok bang pas kêmliak uku. Jijai si madêak tamu o adeba gi sêpasuaknê, pas nyên kulo uku masuk trus uku sêmalam uku ngen sêmanêi o têkanjêt, ruponê si o kuwaatku waktau gi SD bêl o, jijai keme nguta uku madêak keme cuma kuwat bae kêrno do sêkulah singêak pyo pas mêlitas bae nadêakku, si makau amên dio metenê si bi an mete nadêaknê, têmi uk do o lêm atêiku coa têmimo tapi uku awêi coa ade jêjano bae mêak kêten igê, coa an uku pamit belek, mênnê meteku o uku mutus.


Bi gagal nak lêm usaho tênamêak igai gagal nak lêm umêak tanggo dioba dê uku mêding. Nak lêm umêak tanggo kucainê itê o harus nam sêsamo têbukok, amên itê cuma mêlai ego tê mako uku yakin bakêa coa an. Awêi uku bi an umêak tanggo anok kulo bi lêlai, kêrjoku Alhamdulillah lacêa amên ndingku utuk kebutuhan bêbilai bi gênêp. Tapi dia nano kêrno dê donê ku ang têbukok ngen galok nyêunyin jijai keme galok sutok. Memang ba coa baik amên awit sutok ipê igai amên anok namên, kêkêdau taun uku mot ngen harapan amên si lok bubêak tapi coa bubêak kulo, akhirnê uku dê cigai taên.


Mêak madêak padek sêmido bnatang nak dasêi amên itê coa rajin mrawatnê, sebab amên itê malas utuk mrawat bnatang o dê pertamo umêak tê jijai kotor ngen mon kidek kuni têinê, do o bakêa jijai masalah utuk keluargo tê ngen mungkin tetanggo tê. Barêak itê sêmido kucing do o tip pueng ngen pêlbêak do o itê mêstai mêrsih têi ngen kêungnê. Amên coa o do o dê bakêa mênêa itê coa nyaman ngen mon kuni têi kucing o. Utuk nam sêmido bnatang dê itê snang o kulo dêdêbat itê mênai bnatang o kunyau coa kêmo kulo, amên uku galok do o kucingku  uku mênainê tip duai bilai dêbat, jijai awoknê kulo coa kêmluwêa mon coa padek.


Amên madêp bncano dau tun o tamêak cêlako kêrno waktau utuk peker panjang o cigai si, jijai amên madêp bêncano o dê dutê itê harus meker awêi ipê itê nam sêmlamat awok tê kilêak, mêak itê meker dê lêluyên. Amên utuk dê ade keluargo, sênlamat ba kêluargo dutê mêak sapêi milêm cêlako. Ade pao tun pas madêp bêncano o dê nekernê hartonê, kêrno ade pekeran barêak o jijainê coa didik dê jijai korban muk awok dewek. Ade kulo dê bi slamat kuni bêncano tapi si gi masiak meker hartonê dê bi abis nlatok bêncano o akhirnê dau dê stres ade kulo dê sapêi gilo kerno coa nam mok hikmah kuni musibah o.


Uku nak katorku bos mêlêi tugas utuk amên ade presentasi proyek dê bakêa keme mok, nak di cao si perusahaan keme bae tapi dau kulo perusahaan luyên dê lok mok proyek kulo. Jijai uku dapêt nomor duai utuk presentasi, dê pertamo perusahaan luyên kêduai perusahaan keme, gi ade lemo igai nak belakangku. Kerno proyek yo agok lai uku min kutê data ca o kêrjo dê mênyakut ngen proyêk dê lok keme kêmrêjo yo. Nak kêkêdau perusahaan dê milêm presentasi yo rêrato uku bi kênal i o kulo têbo o ngen uku, jijai dio tingêa ngen ca o tê waktau presentasi ngen jêrkai kêro uku kêmliak rêrato dê masuk perusahaan lai. Pas waktau numum api dê dapêt proyek yo ternyato perusahaan keme Alhamdulillah, snang nyên asainê nam mênang dapêt proyek yo.


Bi dau tun dê nimok ngen nêlipai tun gêgara btêkek nak iding tun, nam bae tun dê itê coa kenal ade nak di bi pasêtba si bakêa singung amên ade dê têkek. Nak yoba gêntai itê mêak btêkek nak pulu tun dau jano nak iding tun, pertamo do o coa sopan kêduainê do o nam bae tun peker ngen btêkek o mino si, kêtêlaunê utuk nak adab do o coa si baik. Amên itê asai lok btêkek kêsoaba pnan dê agok uak jano masuk moi toilet jano kamas mênai nak di itê btêkek amên nam kulo usaho mêak ade suaro lek, kêrno ngen tun têmi uk suaro tê btêkek bae tun jijik têmi uknê, usahoba amên nam mêak ade suaro jano suaro btêkek tê pêpêlan bae.


Amên atau o bêtknê mêmêcêm, ade dê lok mgangau tun ade kulo dê coa, amên dê mgangau o si usaho utuk smabên tun, amên dê coa mgangau paling si kten mlitas jano têkêliak bae ngen itê. Amên itê têmau jano têmi uk saêi atau dê mnyabên dê niênnê amn tun o memang pnyabên dau kulo ade dê sapêi pisan, amên dê coa pnyabên si bakêa mbaco jano ngajai jano bae dê si nam mbaco ngut atau o nyêp. Sêbênêanê itê coa perlu sabên ngen makhluk alus yo si kulo amên itê binai ipê igai amên itê lêm kondisi gi ade biyoa sêmyang coa si binai gêmangau.


Pecayo jano coa pas itê gidong mênyu ang na dasêi jano nak pnan sunyai, ipê igai ade têmi uk suaro mêmêcêm jano ade mon dê coa biaso itê sêmnok tênamêak igai bêlgêu bulau awok, awêinê itê mêding coa nyaman ngen yakin amên ade jêjano nak paok tê. Jijai amên itê sabên ngen adenê atau berartai do o normal kêrno ade kêkêdau alasan dê mênêa itê sabên ngen atau. Sabên ngen atau yo bakêa mênêa tun mêding awêi ade dê kêmliak ngen mêding têmi uk suaro dê mnyabên do o  dê sêbênêanê coa si, cuma têtiko dio dê mênêa itê lajau têbayang ngen dê cêcoa ngen dio kulo dê mênêa itê tamêak sabên.


Pêrnêak waktau anokku gi têtitik uku majok baliak moi msadêi, kêrno waktau anokku pêi duai dê lai pêi têlau taun ngen dê titik omor dêtaun. Keme waktau o tujaunê moi perusahaan perkebunan kupi dê ade nak sadêi keme, uku mpek lamaran nak di trus timo, keme nak di tingêa nak perumahan perusahaan pnan ku kêrjo. Utuk sapêi lokasi di kuni sadêi têmingia stom kêkiro duai jam sapêi portal perusahaan utuk moi pnan keme bakêa tingêa dêjam igai, jijai nak di itê tingêa gi nak pnan sunyai nyên. Dê nekerku waktau o kêrjoba ngut anokku sapêi waktau masuk sêkulah bae, memang sedih nyên amên itê kêmliak lokasi di dê niênnê utuk anok-anok, coa ade pnan gabok ngen kuwat kulo adêba cuma kêdau tun. Sedih o amên bagiku cigai kak beleknê, cukupba dêbat o bae jibêak mulang igai.


Tingêt waktau lulus masuk kêrjo bêl o uku bi kêduai kilai tes PNS tes pertamo taun 1990 coa lulus, waktau tes kêduai taun 1991 uku lulus, jijai waktau o dê tes kêkiro tun bribau, dê bakêa tênimo cuma kêdau otos, uku sêbênêanê agok kuang yakin nam lulus, tapi kêrno uku lok nyên kêrjo jijai uku cêmubo igai Alhamdulillah lulus. Atas snang dê ndingku coa ku nam cêmritonê, api coa snang gi, itê tes nam malêak tun kêdau otos o pasêt ba ade asai bangganê. Utuk lulus yo memang agok saro, ade kêkêdau tes dê itê harus nam, mungkin kêrno uku kulo bi pêrnêak cubo jijai utuk lakêaknê didik dau uku bi namên coa si awêi waktau pertamo.


Amên coa lok mnyelek mêak itê mênêa gawe dê bakêa smelek awok tê o. Dau uyo tun dê cigai pselek lok si cêkea jano coa. Kêmliak nak medsos bi dau nyên tun dê takêp kêrno ulêaknê, ade dê maling, ade dê min prêpuan tun ngen dau igai prêngoi dê mênêa selek. Amên têmau tun dê biaso kêrjonê barêak o misalnê maling trus cêkea do o si coa bakêa jê o, lok si bi pêrnêak masuk sel jano coa si gi bakêa mulang igai plepnê o. Mnurutku khususnê utuk tun dê galok maling trus cêkea, do o jên o nyên, amê nam ngut si sapêi tobat mêak mêlêi apun, têtiko si coa meker keluargonê dê si mênêa selek, tapi baginê dê coa meker do o nangêpnê biaso.


Utuk itê dê biaso tip bilai min kendaraan maroba itê nam makêi dalên lai ngen bêbênêa têmotoa aturan. Coa didik tun dê salêak nak dalên lok sênalêak, têtiko awok bi salêak coa sadar si salêak gi mêngiak kulo ngen pêtugas dê ade nak di. Makonê têtiko mungkin bi payêak pêtugas matur tapi coa lok natur akhirnê nunyaunê bae, kêrno dau dê coa sadar ngen coa namên awêi ipê cao min kêndaraan nak dalên lai. Utuk itê dê min stom mêak kulo kêkêlok tê nak dalên puce itê agok lai, i o kulo ngen itê dê min motor kulo mêak asal masuk jano asal mngitas stom dê ade nak muko, kutênê itê harus sadar amên nak dalên lai o kutê ade aturannê.


Waktau nak Bogor uku mto moi iding stasiun, nak di dau pnan tun jêmuoa barang bi kês nakêi tapi gi baês. Uku bi an siniak lok tas kulit dê baês, waktau nak Jakarta uku bi pogoa mêsoa tapi coa dapêt awêi dê klokku. Kuni do lapak moi lapak luyên uku masuk ati ade dê cocok ngen awêi dê nêsoaku, nak di o kidêu kanên dalên tun jêmuoa mêmêcêm muloi kuni sepatu, koper, bajau, tas ngen dê lêluyên. Ade kêkiro paok si duai jam pêputêa nak di ati têmau kulo. Jijai uku peker belek bae kêrno coa si dê cocok awêi dê uku kêmlok, pas uku lok belek ade do kios dê agok titik dê ati uku masuk, uku cubo masuk nak lêm o dau barang tapi coa si matur cao nyên, itê nam mêsoa dewek ngen mêmalik bêbarang o, coa sêngajo uku kemliak ade tas dê awêi klokku o cuma warnonê bae dê luyên, uku lok amên ade warno mêlêu, tapi dê dio warnonê coklat. Tapi uku bi snang ba walau warnonê luyên dê niênnê barang dê uku lok dapêt.


Têmau ngen kuwat an snang asainê, pas an coa têmau uyo nam cerito kenangan bêl o. Têkanjêt ngen asai coa pêcayo biasonê timoa pas pertamo têmau ngen kuwat an, do o hal dê wajar ipê igai amên kuwat tê o dau kêten bubêak nak awoknê. Kêrno bi an nyên coa ade têmau, biasonê itê kulo cigai tingêt ngen gennê, dio nam bae têjijai têtiko mênêa itê agok bungung têtiko sapêi awêi cigai tulês igai. Dau pengalaman pas têmau kuwat an dê têtiko mênêa itê tawai su ang. Brita nak Liputan6.com (20/02/2019) dau rangkuman awêi sêsamo coa tingêt gen, bêl o cet mimok makêi mêdêu gen tun tuai, cerito masalah mete, masalah prêngoi dê galok mgêmêak dê kutê o nam mingêt igai waktau o dê coa bakêa nam mulang igai.


Utuk sêlawêi dê umêak tanggo adeba hal dê wajar amên maêp gacang dapêt anok. Anok adeba dê têmrus silsilah kêluargo, tapi coa utuk kuwatku dê do yo ternyato si ati lok têmuan anok walau si bi umêak tanggo. Dê nekernê o cuma jêmalang karir kêrno mnurtunê amên tênêi lai ngen ade anok do o bakêa mênêa masalah utuk karirnê sudo yo. Pas sanigê yo si mêding jano dê jijai cêciri tun tênêi lai awêi gacang payêak, asai lok mutêak, ade asai gis nak susunê ngen ulau pusuak, cet mênyêak ngen payêak mising. Si mêrikso moi dokter trus dokter madêak amên si tênêi lai, si têkanjêt kêrno si ati siap têmuan anok, tapi pas bi nêlêi nasehat kuni kêkuwatnê ngen konsultasi moi psikiater kêrno pêi tênêi lai o adeba maso dê harus jênago kêrno doa adeba awal jijainê janin.Si êan akhirnê lok têimo kulo ipê igai dapêt dukungan kuni smatennê dê sêbênêanê bi siap ngen snang amên si ade anok.


Tip tun bi pasêtba lok mênêa kejutan ipê igai utuk tun dê itê smayang, waktau dê paling têpatnê o memang waktau si ulang taun. Amên dê ndingku utuk mêlêi hadiah anok o dê bakêa ade manfaat utuknê sêsuoi ngen jano dê si lok kulo. Dê padeknê igai amên lêm itê lok sêmnang tun dê itê smayang o itê majok moi pnan dê gidong rami dau tun dê galok mini, misalnê pnan mukmêi dê padek jano pnan hiburan dê gidong rami. Uku bi cet cêmubo utuk naok-anokku amên si ulang taun uku bi pasêt mêsoa pnan dê padek utuk nam mrayonê ngen dêdêbat kopoa nak luwêa ngen anok. Dê biasonê coa ku madêak kilêak amên waktaunê bi têpat baru uku majok.


Uku pêrnêak kulo ngêding sabên waktau uku moi sadêi kuwatku waktau uku gi uai bêl o, jijai keme nak ade dêmungau kmasaiku kêmbiak annê. Umêak dê tênungau kuwatku o adeba umêak an mungkin omornê bi botos taun asaiku ade, jijai nak umêak o uku mêding asai coa nyaman utukku tapi coa ku binai madêak ngen kuwatku o. Uku dê agok sabên o amên tip malêm kmasaiku ade dê têmungau keme amên tidua, amên kuwatku si tidua bae tapi uku dê coa nam tidua têak jano asainê ku ang baik bae. Kêlmên kulo amên ade asai lok mênyêak pakso uku têmaên, ipê igai lok moi kamar mênai uak moi bêlakang nak iding dopoa, kê an nak di uku asai têsikso nyên, uku madêak ngen kuwatku majok gacang belek tapi si madêak sabar kilêak itê lok belek kulo harus mot ade bilainê stom masuk moi sadêinê. Ngut tuai yo walau keme cet têmau coa pêrnêak uku cêmrito ngen si.


Tingêt uku waktau uku moi undangan sêpasuakku kebetulan kulo si o pejabat dê gidong ulêak mikêak anoknê, waktau stomku lok masuk lokasi, ngen petugasnê tênaên kêrno nak lêm pêak kanên o khusus kêluargo nadêaknê. Jijai uku jêmlas amên uku kulo kêluargo, makonê uku namên nak ipê pnan mpek stom, tapi awêinê si gi ku ang pêcayo mungkin kêmliak stomku dê agok kidek kuni dê luyên asaiku. Akhinê uku mêngiak madêak jano kêrno stomku kidek trus uku coa makêi jas ko coa pêcayo amên uku gi kêluargo dê ulêak, si gimasiak coa buliak masuk, kêmbiak mêngiaknê uku stom uku mpek bae nak dalên masuk o trus uku tu un têmau sêpasuak dê jijai panitia nak di, uku mêluak si mpek stomku nak lêm. Pas sudo o si madêak ngen uku amên dê têmaên nano nêngiaknê ngen si madêak amên uku asuak dê ulêak yo.


Awit itê kêmliak nak brita amên dau kendaraan dê cêlako o rrato kêrno rem coa makên, rem yo vital utuk kendaraan iê igai kendaraan tê o têmasuk kendaraan bi tuai. Sêbênêanê utuk kendaraan lok si bi tuai jano kendaraan bêlau itê mêak lajau pêcayo bae ngen gennê rem, makonê utuk itê dê ade kendaraan lok si stom jano motor itê lok têatêi ngen kendaraan dê itê awit min yo, amên si kendaraan bêlau jijai ba tip mingau itê mêstai mrikso jano rem jano arêak lêlapunê, amên kendaraan tê o bi tuai amên nam tip ayok lalau itê mêstai mrikso kilêak, mêak bi têjijai baru itê lok mênêa.


Tingêt cerito waktau pas keme dapêt undangan nikêak asuak kuwat keme, jijai nak di dau kêkuwat kuni do kator ngen uku. Ade kuwat keme gennê Rio si o coa pêrnêak keme kêmliak amên keme moi undangan spok si o nyanyi, jijai waktau o keme bi mênêa rencano amên keme mêluak si nyanyi nak pesta yo. Sudo mukmêi ngen ngênguta kuwatku dê do minoi nge MC utuk mêdêu gen kuwat keme Rio yo, si têkanjêt waktau gennê nêdêu si madêak dê luyên bae uku coa nam nyanyi nadêaknê, trus uku sême et tangênnê madêak ba itê duai nyanyi uku kêmuwat, kêrno uku kêmuat o jijai si lok kênek moi das panggung. Pas lok nyanyi uku têmnai lêgau dê si agok nam lêgau jano nadêakku, si madêak do lêgau trus keme muloi nyanyi, kêmliak si bi muloi nyanyi uku tu un kuni panggung, jijai kvnliakku si muloi kêmtêa mêgong mik, si kêmliak uku tu un sinê mênotoa tu un kulo.


Memang utuk itê coa biaso ade dê têmotoa amên itê gidong panêu jano min kendaraan o agok ku ang baik asainê. Barêak uku pêrnêak waktau belek msadêi waktau min stom, biasonê uku amên belek moi Kulau kuni Lampung do o mok dalên kak biding laut do o cao tun madêaknê dalên lintas Barat, jijai lêpas kuni Lampung do o langsung masuk Propinsi Kulau, jijai dê bat o uku mlitas kak dalên têngêak jijai mlitas kak Propinsi Sumatera Selatan, memang utuk mlitas dalên yo itê usaho mêak sapêi kêlmên kêrno utuk dalên yo agok rawan. Waktau o uku mlitas di kêrno ade dalên têbên makonê waktaunê agok an, jijai utuk masuk wilayah Kulau o lok coa lok kêlmên kulo jijainê, pas masuk kota Kabupaten terakhir Sumatera Selatan ayok masuk Propinsi Kulau nak blakang ku ade stom dê têmotoa, kêrno bi kêlmên pasêtba uku didik ngêding asai sabên ipê igai pas nak dalên dê rawan o, uku min stom agok banam dê nak blakangku kulo mbanam jêmalang uku, pas bi sapêi kota Cu up keme kilok nganên sinê lu us moi arah Kulau, ruponê mungkin si bi sabên kulo kêrno mêak sapêi tingêa ngen stomku makonê si jêmalang trus.


Nak lêm do artikel, lêm manêu kêrjo tujuan dê kênlok adeba nak sapêi target. Utuk nam dapêt target o mako itê harus nam kêrjo baik ngen cêmito kêrjo tê jijai cao nak lêm nam dapêt asea kêrjo dê baik, kêrno ngen cêmito kêrjo bi pasêtba bakêa ade usaho nam mênêa kêrjo tê ngen asea dê baik nak lêm prosesnê. Coa tê nam muker amên kerjo tê baik aseanê pasêt ba itê nam mênêa bos snang, si kulo coa sêsêgan amên lok mêlêi penghargaan utuk tê supayo kêkuwat dê luyên kulo nam jijai contoh ngen kêrjo baik tê. Coa si cuma dapêt jijai karyawan terbaik bae tapi dapêt kulo tamêak bonus bêrupo caci.


Waktau laher anokku dê kêduai, laher dê kêduai yo slawêi keme kulo mêding snang kêrno anok sêlawêi yo gi bakêa kêmuwat inoknê ngen ade kulo dê bakêa jêmago si sudo yo luyên kuni uku do o ba kakoknê anok pertamo sêmanêi. Keme kulo made acara duo ngen majok têtanggo ngen sêpasuk kulo utuk kopoa duo besamo. Coa ade asai snang luyên kêsnang waktau anok laher, dio dê ndingku. Ade kulo itê kêmliak tun bi an nikêak tapi Tuhan ati mêlêi anok. Makonê itê dê bi dapêt anok mokasiak ba magêa Tuhan  kêrno si bi mêlêi anok keturunan. Alhamdulillah Tuhan bi mêlêi jerkai lai do oba anok utukku.


Utuk kendaraan itê sabên nyên amên sapêi remnê coa makên, kêrno rem o adeba nyabai utuk kendaraan. Pêrnêak têjijai ngen uku waktau bêl o uku min stom lai, jijai waktau o kêrno supir coa masuk bos mêluak uku min stom o moi pabrik semen utuk muêt, memang biasonê tip akhir bulên prusahaan pnan keme kêrjo harus mabis jatah semen dê perusahaan mêsên. Bilai o kêrno supir stom dê tingêa do igai coa masuk, bos mêritêak uku min stom o utuk muêt moi pabrik, ade kêkiro dêpuluak kilometer kuni kator pas nu un nak têbing têtibo remnê coa makên, jijai kêmliak barêak o uku milok stir moi kidêu pas kulo nak kidêu o ade bêsai pengaman kêrno bêaknê jurang, amên uku milok moi kanên do o bi pasêt kêno stom lyên, makonê uku milok ngidêu, jijau stom bae dê usak mujuanê bêsai biding dalên o kuwêt, amên coa mungkin stom bi masuk lêm jurang o, pas sênlidik gêntai nam i o ruponê teng anginnê bocor makonê rem coa makên.


Gi tingêt uku waktau gi sêkulah SMP bêl o, ade kuwatku gennê Zulkifli si o kuwat do kelas ngen uku, jijai waktau pelajaran olah raga nak sêkulah keme kutê min sêrwêa ngen bajau olah raga tapi kuwatku o coa min nadêaknê si coa tingêt amên bilai o ade pelajaran olah raga. Kêrno si coa min jijai guau olah raga mêluak si harus milêm olah raga ngen makêi bajau seragam sêkulah, kêrno bilai o lok mok nilai kulo mako kuwatku o têpakso milêm olah raga. Pertamo sudo pemanasan keme nêluak guau utuk ngacap kêmliling lapang sêkulah, sudo o keme muloi utuk mok nilai nak lompat jauh, bi sudo kutê manêu lompat jauh o guau mêluak keme istirahat têgoa utuk dê sêmanêi siap-siap basket, waktau baskêt oba têtibo sêrwêa kuwatku Zulkifli o sgit pisok, kêmliak do o kutê keme tawai têmasuk kêkuwat sêlawêi dê têmoton kuni biding lapangan, guau keme kulo tawai tapi slen ngen kuwatku o si awêinê selek nyên ipê igai si coa makêi sêrwêa lêm.


Ade an uku tingêt waktau gi sêkulah SMP bêl o dio têjijai ngen kuwatku, waktau SMP do o keme gi nak kelas têlau, ade kuwatku dêbaku ngen uku si o amên nak kelas galok nyên tidua. Kuwatku o gennê Targuna keme mêdêunê Igun, amên kingêtku bi lok si tip bilai amên nak kêlas ati ade guau si o bi asêt tidua ngen mnukup nak mija, waktau o guau keme ati masuk kêlas do o pas pelajaran terakhir, keme amên ati de guau biaso ngênguta ngên sêsamo kuwat nak kêlas amên dê Igun yo nano si bi pasêt idua, coa an têtibo guau keme masuk uku sêngajo coa gêmingut si, uku maêp si têmi uk waktau keme mêlêi salam ngen guau, ruponê si coa têmi uk. Jijai waktau guau muloi absen mêdêu dêdo pas gilianê ndêu guau si gi tidua, uku gêmingut madêak nêluak guau moi muko, si têkanjêt mcêlik trus gêgulut moi muko, kêmliak si o kutê keme dêkelas tawai têmasuk guau kulo, smudonê guau mêluak si moi busêp kilêak, samo lalau moi kamar mênai si selek nyên.


Tun biasonê amên si pêrnêak ade pengalaman mnyelek nak pulu tun dau do o si tip têmau ngen tun o si bakêa tingêt iga ngen asai selek o gi têp ade ngen si. Uku kulo pêrnêak mêding bi an sudo o sêbênêanê uku kulo bi cigai tingêt, tapi pas têmau tun dê ade waktau uku mnyelek o asai nak atêi gi selek ngen tingêt igai. Uku bogoa meker utuk jano igai uku mêding asai selek do o kulo kêjijainê bi an, mungkin kulo tun o coa tingêt igai ngen kêjijai o, smudonê uku usaho utuk mêlnyêl kêmasaiku o amên uku têmau tun dê waktau o ade waktau uku mnyelek o.


Pêrnêak kulo uku coa sêngajo tingêa hand phone nak das mesin ATM, Pêi tingêt pas bi sapei dasêi. Jarak umêak moi mesin ATM kêkiro lêmo otos meter, waktau o kulo uku spêt bingung ngen kêmasai coa baik uku gêgulut belek igai moi mesin ATM. Pas belek moi mesin ATM hand phoneku cigai si nak di uku tamêak bingung, coa an ade tiak agok tuai mêlêi hand phoneku, ternyato si têmungau uku têko kêrno si namên amên do o hand phoneku dê tingêa. Mujua niên gi ade tun jujur hand phoneku coa jijai nyêp. Uku mokasiak nyên ngen tiak tuai o.


Akibat kuno PHK ngêding niên ngen ade do karyawan dê do yo, genne Rani omor duai puluak lêmo taun dê jijai korban PHK masal nak do perusahaan. Memang ngêding sedih, kêciwo, mêngiak bi capua jijai do, têbayang utuk mên awêi ipê nam gêmnêp utuk mênuak bêbilainê. Pengalaman dê si mêding pas si kêno PHK dia magiak nak KlikDokter. Kêmasai têkanjêt ngen coa ade dayo pas si namên amên si kêno PHK, dê mênêa si tamêak sedih pas si namên amên coa si bae dê kêno PHK. Si spêt agok depresi trus saro tidua si mêding asainê cigai ade harapan idup igai si kulo spêt cigai nam peker jêjano, mujua si gacang sadar trus si coa lok sedih yo an igê si harus nam muloi idup bêlau igai ngen mêsoa pnan kêrjo utuk anok ngen keluargo dê si smayang.


Sudo madêp Ujian Nasional nak sêkulah, keme bakêa madêp duai pilihan idup, pertamo trs mlanjut moi kuliah jano mutus utk kerjo. Waktau miliak lok têmrus kuliah, itê harus cêmubo daftar moi Universitas dê itê lok. Têtiko ipê dê kênlok tê ati tau aseanê coa si awêi kênlok tê makaonê asai sedih pasêt itê mêding. Tetiko kerno asai o bakêa mênêa itê malas lok jêjano. Tapi itê harus peker positif ade alternatif luyên dê itê nam têmrus kuliah tê nak Perguruan Tinggi Swasta. Dau Perguruan Tinggi Swasta nak Indonesia dê bêbaês mnurut Lembaga Pemeringkatan Perguruan Tinggi Dunia, 4 Internasional Collage and Universities (4ICU) UniRank bi têmulis daftar peringkat Universitas negeri ngen Universitas Swasta dê adê nak Indonesia.


Mêak nyên itê cêcubo mêlawên amên itê bi tênodong ngen pisêu jano golok, dê itê harus mingêt o itê harus nam tênang madêp tun barêak yo. Pertamo itê têmnai kloknê jano sudo o amên dê kloknê o coa si ngen itê nadêak bae coa, jibêak kulo cêcubo mike amên itê ade madêak coa, kêrno dê dau tun mênodong o lok minoi caci. Amên itê mungkin ade lêmau silek jano lêmau coa têlêp buliak ba itê mtesnê, coa tê namên amên ade têmau têak nak ipê tun têmodong itê, mêak itê sabên itê nam madêp ngen tênang. Amên si kêmliak itê tênang do o kulo jijai tando tanye ngen si, mêak itê mêlawên be si dê ajua, dê diênnê min ngen tênang madêp barêak yo.


Itê nikêak o supayo itê dapêt anok ngen coa putus tmo jano silsilah. Adenê anok dio dê nam mênêa itê kêmbiak snangnê, waktau lahernê anok adeba maso dê keme mêding kêmbiak snangnê ngen keme duai kramin. Dau duo dê keme mbo utuk anok keme yo, biasonê duo utuk anok dê pêi laher yo kênrêjo sêsuoi ngen tradisi kelurgo. Mbaco nak laman Kementrian Agamo, ade têlau aktivitas ngen tradisi dê sêsuoi ngen sunnah Rasulullah SAW amên ade anok pêi laher awêi aqiqah, gênuting buknê ngen mêlêi gen. Mêlêi gen dê baik utuk anok dio kulo nam jêmijai awêi ipê akhlaknê sudo yo ngen Allah SWT.


Amên itê ade dê mêding perlakuan coa adea nak ipê bae lok si nak dalên, nak pnan umum jano pnan kêrjo itê harus gacang mok kêsimpulan. Misalnê nak barêak nak pnan kêrjo atasan tê jano bos ade dê perlakuannê i o, itê harus gacang ngêrtai. Amên uku dê bi pasêt uku bakêa madêp atasan jano bos têmnai gen maksudnê, amên si coa jêlas alasannê jam oba uku bakêa minoi bêdan kerjo, tapi amên alasannê mungkin si madêak utuk sêmêntaro jano utuk gêmnêp tun nak bidang o kêrno ku ang tun uku kulo bakêa têmnai kêdau kê an. Amên simêtnê kulo ku ang puês ngen uku coa bakêa uku têmimo alasannê. Jijai intinê mêak sapêi itê kêkêlonê mênêa bae itê ade go dirai do o harus si nam mêgo.


Gagal lêm idup mungkin rêrato tun bi ade mêding, uku waktau gi kuliah bêl o uku bêdan padahal uku bi nak semester pat, kêrno uku waktau o kulo cêcubo milêm tes pegawai negeri trus lulus, jijai kuliahku coa ku têmrus. Nding ku dio ba dê do kegagalanku dê coa mudêak uku mlupo, bêl o uku meker coa perlu igê kuliah, ipê igai uku bi kêrjo kulo, coa an uku kêrjo ade kêkiro duai taun lêbiak didik uku bêdan, kêrno waktau o jijai pegawai negeri itê coa nam gêmnêp kebutuhen tê, waktau o uku kulo gi su ang jijai uku meker awêi ipê lok bêtunok utuk ku su ang bae coa gênêp kuni bulên moi bulên. Dê uku mêding gagalnê adeba uku coa nam sabar, uku coa nam magiak waktau harusnê uku mêak mêdan kuliah, masalah kêrjo kan coa brapo mgangau kulo.


Coa si didik tun dê mêding saro kêrno ade trauma kuni titik, trauma yo coa gi bakêa nyêp i o bae sapêi itê lai. Perlu itê mlajêa awêi ipê asai sabên o nam itê kêmu ang jano mêlnyêp awêi ngen itê mêrikso awok tê moi psikolog. Psikiater yo mubêt itê kuni rekomendasi kuni ahli dê madêp tun dê mêding trauma kuni titik. Dau sebab trauma kuni titik yo muloi kuni kêluargo, jano dê kênliak ngen jano dê nding. Nak lêm keluargo misalnê waktau gi titik cet kêno pêngiak tun tuai jano tun luyên, jijai si cet mêding asai salêak têngen lok madêak jêjano, mênêa jêjano kêrno sabên kêno pêngiak.


Dê slen nyên o kuwatku dê do igai si coa brapo pitar ba tapi si lok bêlajêa, Jijai waktau si namên nak pengumuman timo nak Universitas Negeri o si cao masuk si agok stres. Uku lok têmau ngen si bae agok saro, si coa lok têmau nadêaknê selek kêrno coa nam masuk o. Si yo anok tuai kuni têlau basuak jijai si ba dê naêp tun tuainê dê nam sudo yo dmukung asuak-asuaknê, tun tuainê nak sadê tani mungkin coa nam utuk biaya si amên masuk nak swasta, nadêaknê si slen ngen tun tuainê. Uku madêak ngen si kadêak masuk kulo coa itê nam cêmki amên sudo yo itê nam langsung kêrjo, jijai amên memang ko lok niên trus kuliah uku ade kênal utuk kêrjo, ko kêrjo samo kuliah kunyau coa mbênêk igê tun tuai. Mujuanê si lok trus uku minoi syaratnê mênnê uku mpek pnan kênalku o uku minoi tulung utuk si nam têmimo kêrjo.


Amên mnurutku utuk dokter dê biaso manêu operasi do o mêak sabên utuk si manêu operasi ngen itê, kêrno do o bi kêrjonê bêbilai. Tapi têtiko dê mênêa tun dê lom operasi o sabên kêrno utuk dokternê dewek ku ang mêlêi faham ngen dê si lok operasi, mestainê dokter ayok si manêu operasi o si nam mêlai atêi ngen mêlêi faham madêak ngen dê lok operasi yo amên opêrasi yo operasi titik, walau operasi yo bakêa têmu uak nyabai, si nam madêak bi dau tun dê manêu operasi yo uyo bi kaên ngen awoknê tamêak sehat. Amên barêak yo caonê madêak mungkin bae tun dau coa sabên utuk manêu operasi.


Têngen têmi uk kato selingkuh dê ade nak pekeran tê adeba tun dê coa setia, sêbênêanê itê harus mlajêa jano sebab kuni nam têjijai selingkuh yo. Itê galok coa sadar amên sebabnê o kêrno galok sêsamo taên ngen atêi mêmasing, amên itê lok si gidong mêdiak jano bi duai kramin cet nguta ngen têmnai jano dê coa galok asaiku itê bakêa uak kuni selingkuh yo. Api coa gis atêi amên kêmliak pasangan jano metetê selingkuh ipê igai awit si mênêa, makonê utuk nam sêsamo namên prasoan atêi mêmasing do o harus nam sêsamo jêmago, utuk o ba itê harus cet ngênguta jijai namên ipê dê klalok ipê dê si as.


Snang o nam sederhano, hal dê mungkin titik ngen kten cetes nam bae jijai mênêa snang. Awêi waktau nam têmau igai ngen kuwat an ternyato si o coa bubêak. Nam mding bragam sêsamo nam tawai trus galok mgêmêak awêi bêl o do o bi gnêp mênêa asai snang. Tapi beda amên kuwat an dê itê têmau ternyato bubêak nyên dê bêl o galok bragam, galok tawai ngen cet bêkuwat ngen api bae, pas bi kêdau taun coa pêrnêak têmau, pas bi têmau itê têkanjêt ngen sipêtnê dê uak bubêak, uyo kten agok ombong, kênal tapi si madêak coa tingêt ngen dau igai dê mênêa si o kten bubêak. Hal o wajar kêrno kuni pengalaman ngen hmanêu idupnê dê sukses ngen pergaulannê kulo dê coa srai makonê do o mênêa si bubêak coa srai ngen waktau bêl o.


Ade kulo ngen uku waktau titik bêl o têmotoa tun kêm ing kulam, kulam o lai jijai keme bi siap nak biding kulam mot kulam o kê ing. Pas kê ing keme rêrami masuk moi kulam têmulung mok kan, dê daunê kan mas ngen kan jahel, uku kêmbiak snangnê bogoa têmakêp kan i o kulo ngen kêkuwatku. Coa ngêding bi sapêi paok si duai jam keme nak lêm kulam o kan kulo bi lok abis tingêa ade dêdidik keme kêmopoa, uku kêmliak ade gromong nak smatang kulam uku masuk tangênku moi lubang o maêp amên ade kan dê gi bunyin nak di. Pas uku mabo lêm lubang o uku mêding ade asai lai liyut panjang, uku mêcit uku têmarik kêluwêa ruponê dênung lai lajauba coa ku têmakêp uku sabên kêmliaknê uku mlupat moi dah smatang, asai sabên oba lajau ngut uyo uku coa muk dênung.


Têtiko itê ade klok utuk têmukua jano dê klok tê, kêrno itê mêding asainê dê klok tê o agok la ang gonê. Mnurut bukau akuntansi Bank karya Dr Ismail (2015) madêak tabungan o ade dêba  perlu itê meker, kêrno kuni tabungan o bê itêtêmukua jano dê itê lok. Snang asainê amên itê nam têmukua jano klok tê kuni asea mnabung tê, memang dau kulo tun dê ati meker utuk nabung yo, jijai amên si lok têmukua jêjano biasonê si mok ngen cao butang jano cêmicil têtiko sapêi muk waktau an. Ade kulo dê cao taên renyeng ngen ca o o, lêbiak baik si mnabung amên bi gênêp baru si têmukua gen klonê.


Dau masalah utang yo dê mênêa itê selek ngen tun dê itê mutang. Uku pêrnêak mêding, waktau uku dapêt proyek coa si lai, kêrno kêrjoku dê luyên dau dê ati sudo, smudonê uku mok ilêak barang ngen distributor utuk nam kêmrêjo proyek o. Kêkiro têlau mingau proyek dê dio nano sudo jijai utuk moi têmagiak siso cacinê uku mêluak kuwat dê kêrjo ngen uku têmagiaknê. Pas belek kuni di kuwatku madêak tunnê gidong lalau, mên ae uku mini igai nadêaknê, mênnê uku têmnai igai alasan kuwat o kulo amên tunnê gidong mês prêpuannê moi umêak sakit, nadêak anoknê mên jano sêbilai bae miyo i o mnurut laporan kuwat o. Bi ade abiak dêbulên uku têmnai igai pokoknê ade bae alasan kuni kuwatku o, smudonê uku mutus utuk têmagiak dewek, pas sapêi di têmau anoknê si madêak waktau bilai sudo oba bi nasên kutê, uku dê seleknê gêgara kuwat yo nano. Uku telpon ngen kuwatku madêak nak ipê caci tagihan o, si madêak bi têpakêi utuk murus sêkulah anoknê. Smudonê uku dê têmingêa utang ngen distributor gêgara kuwatku o.


Rêrato tun sakit dê sudo snutik o biasonê ade asai ku ang baik nak awok, awêi sutik vaksin jano sutik penisilin  do o utuk efeknê moi awok o ngending nyên, nak pnan gês snutik o gis sudo o nak lêm tênêi asai lok mutêaknê, têtiko ulau kulo ngêding gis, do o kutê kêrno efek kuni ubêt o. Sêbênêanê do o coa jijai masalah, do o cuma reaksi ubêt dê bi masuk lêm awok tê, mnurutku harusnê sudo sutik o ade igai ubêt kuni kesehatan dê nam mêlnyêp asai dê nêding tê o pas sudo sutik, bênêaba reaksi ubêt o tapi utuk pênawêanê harusnê ade, dê sabên tê têtiko ngen adenê reaksi yo dau kulo tun dê ayok o coa jêjano tapi pas sudo snutik o si jijai mêding dêmêm. Awêi sanigê yo waktau dau tun sutik vaksin, do o coa si didik dê mêding coa baik asai awok sudo sutik o.


Api bae buliak mêngiak do o amên memang bi cigai nam milok, sêbênêanê amên nam kulo mêngiak o itê milok mêak sapêi mêngiak. Dau kulomuku kêmliak tun mêngiak cao tau gêmnê, dê barêak yo perlu itê namên mungkin memang tun nê prêngoinê bi barêak o. Amên nadêakku coa pêrlu itê mêmêngiak, ipê igai amên ade dê salêak harusnê cukup itê madêak ngen majêa bae, tip tun memang lêluyên ade dê pas itê madêak si lajau ngêrtai ade kulo dê itê madêak coa tê namên kêdai kilainê si coa pêfaham. Utuk tê dê tun Agamo Islam makonê tun madêak lok cêcet istighfar, kêrno amên itê mêmêngiak do o bakêa mêrugai awok tê dewek.


Ade pengalamanku waktau gi bêbêlau kêrjo nak ekspedisi bêl o, uku waktau o dapêt tugas utuk mitung barang dê masuk lêm stom. Jijai kêrjoku kênek tu un utuk nam mcek barang dê bi masuk lêm stom. Kêrno mungkin uku smangat igê waktau o, ngen uku gi bêlau kulo, jijai nak lêm stom lai o uku mlupat kuni barang do moi barang luyên utuk mitung barang, têtibo sêrwêaku sêgit kuni kekea sapêi cakak, kêrno uku kulo sabên mêak bos mêngiak amên kêrjoku coa slêsêi ngen asai selek kêrno sêrwêa yo nano uku têmrus kêrjoku ngut sudo. Jijai utuk tmutup sementaro sêrwêa o uku meket ngen kait, walau uku mêding selek nyên tapi kêrjoku uku smudo, pas lok masuk kator sêmrêak laporan uku coa binai masuk kêrno selek, jijai uku mêlêi ngen kuwatku kunyau si dê sêmrêak milêm, coa an bosku kêluwêa si tawai kêmliak uku, uku tamêak selek trus si madêak be ayok belek mok kracok seragam, mên muloi makêi seragam nadêaknê. Uku madêak mokasiak ngen bos lêm o kulo uku gi masiak mêding selek nyên.


Munyau pêgas mnupuk o cao baik, mêak gi utuk tun luyên utuk tê bae do o ku ang baik ngen ku ang sehat, utuk pnan pêgas o amên uku nak dasêi uku mênêa têlau pnan, utuk pêgas dê gacang usuk barêak gês pêpucuk jano tiêak kêkêmuk do o coa ku munok ngen pêgas dê luyênnê. Cuboba itê mênêa barêak dê nêaku o, do igai mêak kulo itê sêmrêak kutênê masalha pêgas ngen petugas dê biaso kêmrêjo, kêpekba itê mêngasên tip bulên tapi amên si têlat mok pêgas tê do o dê jijai masalah ngen itê, ngen adenê itê cêm êi pêgas tê o do o bi mênêa umêak tê bersih ngen uak kuni penyakit, padekba amên pêgas tê nam nêmok tip bilai, amên coa itê bi agok aman kuni bnatang dê min penyakit.


Utuk dapêt penghargaan o coa si mudêak, adenê perjuangan dê harus itê manêu. Perjuangan o adeba proses utuk dapêt penghrgaan lêm idup bêbilai. Proses utuk dapêt penghargaan o pasêt ba dau pengorbanan waktau dê coa si têgoa, coa si do mo bae gi dau hal dê luyên bakêa itê têmau, harus sabar amên itê nam do o ba kucainê. Awêi pengalamanku waktau nak SMA dapêt penghargaan jijai siswa berpretasi , penghargaan o dê mênêa uku snang ngen mênêa uku tamêak smangat igai, kêrno perjuangan ngen pengorbananku akhirnê coa sêsio, pengorbanan waktau main, perjuangan utuk dapêt nilai dê baik sapêi penghergaan o uku dapêt dê mênêa snang kêduai tun tuaiku.


Bi dau tun masuk umêak sakit ngen dau kulo tun sakit lajau mêningêak kêrno dapêt pênyakit kuni umêak jano lingkungan dê ku ang bersih dê jijai sa ang bnatang titik. Utuk tê dê coa lom sakit ngen nam uak kuni penyakit mêstainê itê awit mêrsih-mêrsih nak lêm jano glung umêak tê. Mêak itê mangêp coa bahayo utuk tê ngen adenê bnatang titik yo nak umêak, justru umêak dê ku ang nêrawat o ngen ku ang nêrsih o dau bakêa jijai sa ang penyakit ngen adenê bnatang- bnatang titik awêi nyomok, lepes, semut, dalêk ngen dê luyênnê. Maroba itê mêrsih glung umêak tê utuk nam mê uak itê ngen keluargo tê kuni penyakit, amên uku ngen bnatang titik yo coa nyên as ngen coa nyaman amên ade nak dasêi, amên ade ati uku nam munuak do o asainê coa ku bakêa bêdan mêsoa kuninê.


Uku pêrnêak kulo nêpas kêrjo kêrno adênê laporan kuni kuwat dê mênêa uku nêdan bos. Waktau o bos bi pêcayo nyên ngen uku, mungkin dau kêkuwat dê agok coa snang kêmliak uku paok ngen bos. Jijai coa ku namên amên kêkuwat ade dê mot kêsalêakku, pas uku mênêa salêak didik jijaiba bahan utuk têbo o nam mlapor uku ngen bos. Waktau uku nêdan coa tau kêmasai dê ad nak lêm pekeranku, meker nak dasêi perlu caci pokoknê uku kêmbiak sedihnê. Dio kulo jijai pengalaman bagiku utuk moi mukonê, muloi kuni o uku amên kêrjo sêbatas dê tugasku bae do igai amên nam itê jibêak paok igê ngen bos.


Utuk itê dê galok mênêa kêkêmuk jano jêmuwoa kêkêmuk do o kebersihannê harus itê nam jêmago, muloi kuni mênêa sapêi itê sêmdio utuk tun luyên. Ngen urusan kebersihan o mnurutku dê harus utamo itê jêmago, mêak sapêi jano dê itê mênêa do o bakêa tun mu ang coa tun muk. Tun bakêa jijik kêmliak amên ade kêkêmuk dê ngêi jano têmau jêjano nak lêm kêkêmuk o. Coa si kutê tun nam têmimo amên têmau kêkêmuk dê ngêi, dê kideknê amên itê jagêa kêkêmuk o mungkin tun dê coa têmimo do o bakêa mênêa ribut ngen itê nam kulo sapêi itê ninonê puce kêkêmuk yo nano. Mnurutku itê lok têatêi utuk mênêa kêkêmuk utuk jêmago kebersihannê.


Mnurutku amên utuk toilet o perlu nyên nêpek tando dê jêjêlasnê, amên tandonê titik bi pasêtba dau tun dê salêak masuk toilet, awêi uku kêkêdau kilai salêak. Amên itê salêak masuk o amên coa ade tun do o coa jijai masalah ngen itê tapi amên ade tunnê si bakêa mêngiak ngen itê nam bae si sako itê lok  ngimang. Utuk mêak sapêi têjijai salêak masuk yo kênêaba dê lêlai tandonê jijai kuni ku uak kulo itê nam kêmliak dê dipê toilet sêlawêi dê dipê toilet sêmanêi. Amên itê salêak masuk auba amên sêlawêi o su ang jano ngen kuwat sêlawêinê kulo, mungkin itê cuma kêno grunyam bae, awêi ipê amên si prêpuan tun trus sêmatennê kulo ade paok di, pas si gêmrunyam itê sêmatennê coa lok têmimo ngen madêak itê mimang prêpuannê dio dê bakêa jijai masalah lai utuk tê.


Uku kulo waktau gi titik sabên nyên ngen gennê kuyuk, waktau gi titik amên ade têmau kuyuk bi pasêtba uku milok utuk paok. Ade dêbat waktau belek sêkulah waktau gi SD nak têngêak dalên uku kêmliak ade duai kuyuk gidong ade di, kêrno sabên uku mêluk ngen butau ruponê kuyuknê coa mlilai tapi langsung jêmalang uku, kêrno sadêi keme kulo paok ngen biyoa lai uku langsung moi biyoa o, mujuanê waktau gi titik uku bi nam mêlwên jijai uku coa sabên jun moi biyoa lai, waktau uku jun uku samo kêmliak kuyuk o cigai mjalang, tapi bajau ngen arêak bukauku cêak kutê. Coa an ade tun dê mulêu kuyuk o trus têmulung uku ngen mês uku belek sapêi umêak.


Utuk itê dê biwasa coa gi mungkin itê bakêa idup su ang slamonê. Jijai tun dê têmuan pasangan bi pasêt ba mêding snang ngen têtiko renyeng nak lêm sêmyap awok utuk madêp bilai nikêak. Dê jijai pekeran ayok bilai nikêak o adeba hal dê wajar kêrno nak lêm manêu umêak tanggo o bakêa mênêa duai pekeran ngen perasoan utuk manêu lêlukau idup bêsaamo. Mêding snang kêrno nam bêduai nam mênêa janjai ngen tun dê itê cito, dioba dê bakêa muloi idup duai kramin, pasêtnê bakêa mêding ade dê luyên nak lêm idup nge madêp tantangan dê bakêa nadêp ngen pasangan tê.


Waktau gi masiak kuliah uku cêcubo tes nak pegawai negeri, pertamo uku tes coa timo taun kêduai uku cubo igai Alhamdulillah lulus. Waktau lulus tun tuaiku snang nyên kêrno waktau o bae coa mudêak utuk masuk jijai pegawai negeri, dêtaun uku kêrjo kuliahku coa ku têmrus, ngen tun tuaiku do o coa jijai masalah nadêaknê dê pêtingnê ko bi kêrjo. Pas taun kêduai ade asai jêmau kêrjo uku madêak lok bêdan, amên tiakku madêak têrsêrêak uku amên asai gi cigai lok bêdan bae, tapi inokku mêngiak amên nam jibêak bêdan nadêaknê coa si mudêak lok masuk pegawai negeri. Dê niênnê amên uku bêdan inokku bi pasêt kêciwo, tapi atêiku bi cigai lok kêrjo. Jijai dêdiêm uku bêdan trus uku mêsoa kêrjo dê cocok nak atêiku, sê ati uku dapêt kêrjo uku coa belek mdasêi.


Dau kuni itê dê bi mêding ade pengalaman dê mênêa itê kêmbiak sedihnê, amên mnurutku itê buliak bae mêding asai o tapi itê kulo harus nam mukok pekeran kunya itê coa an igê mêding asai o. Amên dê ndingku kuni itê bogoa meker do o bae, lêbiak baik itê manêu idup yo nangêp bae itê muloi igai, dê bi sudo o itê mok jijai pembelajaran utuk itê moi muko. Bareak uku pêrnêak coa ade jêjano waktau anok gi têtitik, mungkin ca o ku makêi caci dê ade o salêak, jijai uku mubêak cao an o ngen cao dê mnurutku nak mubêak mêak sapêi têjijai igai ngen uku.


Coa tun coa mêngiak amên bi an antri ade dê lok dêmutê, dau pengalaman ku masalah antri yo. Nak ipê bae nak pelayanan umum biasonê amên tun dau o bi pasêt antri, kêrno dau dê coa lok sabarnê makonê cet jijai ribut, coa si nak Indonesia bae nak luwêa nêgrai kulo bi biaso amên antri yo, cuma nak luwêa nêgrai tunnê rêrato makêi cao, amên nak pnan tê galok ribut kêrno dau dê asai grotnê. Mnurutku utuk antri yo mêak sapêi bribut ade padeknê amên ade dê jêmago nak pnan antri, memangba itê ade nomor antrinê tapi lêbiak baik igai amên ade kulo dê jêmago awêi nak Bank misalnê. Adê pnan dê coa têratur antri yo nak di o harusnê nubêak kunyau coa api dê lok dutê mok kak muko coa dulai igai ngen nomor antri, dio harus ade dê maturnê.


Bilai dê coa mudêak itê mlupo o ade dê do nê bilai itê nikêak, nak bilai o mungkin kutê itê dê mêding bi nikêak asai kêmbiak snangnê. Dê niênnê o tun tuai tê si mêding snang kêrno si mujua gi ade omor nam kêmliak anoknê nikêak, itê dê nikêak snang nam dapêt bakêa prêpuan dê itê kêmlok nam bêbilai kêmuat itê. Uku tingêt waktau uku nikêak nak Cirebon, kêmasaiku uku bae dê mêding snang ruponê kêluargoku i o kulo kêluargo prêpuanku baik dê nak magêa keme nikêak jano dê coa nam kutê mêding snang. Utukku uku mokasiak nyên magêa Tuhan kêrno bi nêlêi dê bakêa dêmaping uku tun dê ngêrtai ngen lok kêmuwat uku nak lêm keadaan jano bae.


Ade cerito sêpasuak kuwatku dê têgen Amri, jijai si o ade têmukua umêak bi an cigai tênungau dê têmuan, umaêak o umêak an awêinê umêak kuni ninik puyangnê dê têmuan o, kêrno dê têmuan o bi an kulo mênungêa jijai anok-anoknê kulo bi ade umêak mêmasing. Amri o têmukua umêak dê do o  nekernê kêrno coa si la ang igê gênêpba ngen caci dê si têmuan. Kêrno umêak o si bi masên jijai si muloi mênêa dê dipê dê agok usak, kêrno coa gênêp caci kulo si mênêa sêkênamnê bae, waktau mêrsih bilik, nak di gi dau arêak barng tuai dê ati si kêluwêa, barang o bi agok bu uk jijai ngen anok dê têmuan umêak o cigai si lok mok. Pas bi kênluwêa kutê ruponê nak antaro o ade barang an dê kuni bahan kêningên, kêrno si kêmliak baês mako si maik, bi an baru si namên amên do o barang antik dê amên jênuwoa gonê agok la ang.


Awêi ipê cao itê mêlnyêp asai sabên amên itê gidong nak pnan dê itê ati pêrnêak mini, kêpekba amên pnan o rami awêi sadêi lai jano kota mungkin dio coa si jijai masalah igê, tapi amên pnan o uak kun pnan rami misalnê nak sadêi dê uak kuni sadêi lai, nak di kulo paling ade kêdau umêak do o dê têtiko utuk tê dê biaso tingêa nak pnan rami jijai masalah. Têpuak amên itê ade manêu barêak yo baiknê itê pertamo mêak lêlalau su ang, kêduai mêak cêcubo nak di kulo kêkêlok tê barêak utuk dê sêmanêi galok mênyêak samo je, dê kêtêlaunê kajokba tun dê memang asli tun di amên lok moi ipê-ipê. Coa didik itê têmi uk cerito tun dê jijai cêlako nam pnan dê si ati pêrnêak mini.


Utuk uku khususnê cigai gi bakêa mêding gennê snelek jano tênawai kêkuwat nak muko kelas, tapi amên uku ade têmi uk mungkin anok jano sêpasuak dê mêding barêak o, uku nam majêa cao utuk mêlnyêp kmasai selek o. Têtiko kêkuwatnê dê nak lêm kelas ade bae dê sêngajo mênêa kuwat dê luyênnê jijai utuk bahan tawai nak kelas, coa si miliak do o sêmanêi jano sêlawêi dê pêtingnê nam jijai tawai tun dêkelas. Dau kuni têtitik dê gi sêkulah ade dê cigai lok sêkulahnê amên si ade mêding snelek ngen jijai bahan tawai nak kêlas, ade dê sapêi minoi baliak sêkulah do o kêrno si mok atêi ngen jano dê bi têjijai ngen si, dê barêak yoba itê dê jijai tun tuai nam majok ngen majêa cao utuk nam mêlnyêp kmasai o.


Ade abiak lêmo taun dê sudo uku têngen mok stom pasêtba uku mêsoa dê nam cêmicil, amên nam uku mêsoa cicilan dê agok titik tip bulênnê. Memang coa ngeding itê bogoa masên tip bulên, tapi ade dêbat cêcubo uku mitung go stom dê tênukuaku ngen cao kredit yo nano, uku agok têkanjêt kêmliak padêak kêlai uku masên utuk stom yo. Sudo o uku cigai lok têmukua jano bae ngen cao yo, uku muloi cubo nabung nak bank, pas duai taun uku mukok dio bi nam têmukua stom bêlau ngen coa ade beban, dê pastinê uku kêmbiak snangnê. Jijai uku majok kêkuwatku manêu cao dê uku bi manêu yo, kêrno têtiko uku slen kêmliak kêkuwat dê têmuan barang tapi ulaunê gis kêrno meker tip bulên harus masên coa buliak telat.


Pernêak kulo uku mêgiak ngen petugas waktau lok nyê ang moi Jawai, jijai waktau nak pnan antri stom tingêa mot masuk moi kêpêa nak di itê sêbênêanê harus agok sabar. Uku bi mot kêkiro dêjam sudo o petugasnê madêak amên lok gacang baliak moi dermaga duai pas kulo uku waktau o gidong antri nak dermaga pat. Jijai uku têmotoa nadêak petugas o pas sapêi dermaga duai pas kulo stom terakhir masuk jijai keme ade kêkiro lêmo jano num buwêak stom coa dapêt masuk, keme belek igai moi dermaga pat sapêi di o uku mêngiak ngen petugas dê nano madêak amên nak si harus koordinasi kilêak dêbat igai lok mêluak tun baliak dermaga. Mujua si diêm bae jijai uku minoi keme nam masuk dutê kêrno keme bi nak paling bêlakang uyo, si minoi maaf nadêaknê au bê amên muloi masuk uku mêluak udi dutê nadêaknê. Sudo ku meker sêbênêanê amên si mêluk baliak sudo yo jibêak têmotoa amên nam soalnê ati tau kulo itê gi dapêt pnan barêak keme.


Amên kêrjo tê nêmok tun o memang gis asainê, ade cerito kuwatku gennê Riko si ade madêak ngen uku amên kêrjonê nêmok kuwatnê dewek. Jijai waktau si nego utuk mok kêrjo ngen tun dê têmuan proyek do o tingêa mênêa SPKnê bae utuk go bi cocok i o kulo ngen bahan dê lok nakêi kulo bi cocok. Waktau bilai lok mênêa SPK si telpon ngen dê têmuan proyek tapi si agok kêciwo kêrno nadêak dê têmuan proyek amên kêrjo ngen kuwatku o coa jijai kêrno si bi ade tun dê mêlêi go dê lêbiak mudêak igai ngen bahan dê srai. Kuwatku lok namên api dê mok kêrjo o, si dêdiêm lalau moi proyek o ruponê dê kêmrêjo kuwatnê si coa si tun luyên. Kuwatku o usaho utuk nam têmau ngen kuwatnê lok madêak gêntai ko mêus go do bae, mujua si telpon uku kilêak, uku madêak jibêak têmau da kunyau ba coa gi ku ang jêrkainu gêgara kêrjo o, mujuanê kuwatku lok ngen têmimo saran kuni ku.


Awit itê têmi uk tun sakit lok si têtuai jano titik do o kêrno muk kêkêmuk dê ku ang bersih, tip bilai itê têmi uk ade bae dê sakit dê ade hubungannê ngen kêkêmuk dê si muk. Utuk tê gi sehat jênagoba kêkêmuk utuk keluargo tê, mêak sapêi itê sakit kêrno muk kêkêmuk dê ku ang bersih, têrutamo utuk anok tê dê gi têtitik. Itê coa namên nak luwêa misalnê nak sêkulah si têmukua jano bae kêkêmuk dê ade nak sêkulahnê. Kuni dasêi itê lok awit sêmyap kêkêmuk ngen amên nam nêluak si min kuni dasêi kêkêmuk o, mêak dau igê têmukua kêkêmuk nak luwêa dê itê coa namên awêi ipê kebersihannê. Itê tuai bae têtiko jijik kêmliak kêkêmuk dê ku ang bersih, makonê maroba itê kutê nam jêmago kêkêmuk utuk anok ngen keluargo tê.


Mêak gêgulut sabên amên itê jênalang bnatang ipê igai bnatang o memang ade dê têmuan. Amên bi cigai nam milok cubo mlilai moi pnan dê aman, amên gi nam milok itê mêsao jano alat dê nam itê makêi utuk mulêu bnatang o. Misalnê barêak itê jênalang angso amên itê tênang do o nam itê sêmlamat awok tê dewek, do igai amên itê mlilai waktau jênalang angso yo nano si bakêa jêmalang itê ngut ipê bae, tapi amên itê tênang ngen bêrusaho têmakêp kagênnê si cigai binai jêmalang itê do o dê pêrnêak uku makêi cao o. Jijai intinê itê harus lêm kondisi tênang, jibêak gacang têmês.


Dau anok uai uyo galok mênêa kejutan ngen kêkuwatnê waktau ulang taun o nadêakku agok kuang baik, misalnê bae kuwat dê ulang taun o cênimêi ngen biyoa, amên biyonê o biyoaa biaso coa jêjano, têtiko ade niên dê bi sêngajo sêmiyap biyoa awêi biyoa got, ade kulo dê makêi tênoa tênamêak ngen gêlpung dio nadêakku dê ku ang baik. Amên mnurutku buliak bae itê lok mênêa kejutan utuk kuwat jano tun dê itê smayang, tapi kênêaba kejutan dê baik, coa mênêa selek, coa mênêa bakêa bahayo ngen coa mênêa tun o sapêi gis atêi ngen itê. Dau itê kêmliak nak media ade dê sapêi buknê têkêmêm, ade kulo dê sapêi silêak mênyilêak, dê barêak yo ba itê mêstai mulok mêak sapêi itê mênêa.


Utuk magiak pengalamanku masalah kêrjo tê dê pêrnêak  nêbut tun, memang ba itê bi pasêt ade asai kêciwo, mêngiak ngen asai lok tê mribut. Kêrno pekeran tê ngen tun coa srai, amên itê coa gi lok mbut kêrjo kuwat tapi ade pa o kuwat si coa meker mini, jijai utuk itê sudo yo amên ade mêding kêrjo nêbut tun itê coa perlu mêngiak, amên itê têmau tunnê ipê igai itê namên apisi cukup itê madêak bae amên caonê o salêak, tapi amên si gi masiak coa mêding salêak nunyauba jibêak sapêi bribut. Sêbênêanê coa si jêrkai nêbut tun dê ade o coa si jêrkai tê, itê tingêa mok baiknê bae ngen adenê kejadian o.


Sêbênêanê amên itê meker coa ade guno kulo amên itê an bogoa mingêt gen dê itê sêmsal, amên mnurut Psycnat kuni Psikolog Sosial madêak asai mnyêsal o adeba nak ipê itê nak lêm kognitif jano cao peker tun utuk mênilai kêjijai, emosi dê mênêa itê gis atêi kêrno sêmsal jano dê itê coa nam, kêlnyêp, jano kêsalêak dê itê mênêa. Jijau kuni pêndapêt yo itê nam mok pelajaran amên kutê o têsêrêak ngen itênê, amên itê coa lok muk pekeran itê nam mubêak cao peker tê kêrno itê kulo harus meker awok tê mêak sapêi itê usak gêgara têbnêm nak pekeran o bae.


Biasonê dê awit têjijai itê makêi bajau srai ngen tun do o kêrno itê têmukua kracok jijai awêi nak pasar, nak supermarket jano nak khusus pnan jêmuwoa kracok. Amên cao ku amên uku têmukua kracok jijai do o biasonê ade dê uku mubêak misalnê amên pakitnê ade duai uku bi pasêt mubêa jijai pakit do, trus utuk bêaknê biasonê uku mênok igai didik ngen mêluak tukang pnet têmtok abiak duai sapêi lêmo senti. Kalaupun sudo yo pas gidong ade acara jano nak pnan rami ade dê makêi warnonê srai ngen gik tê, do o itê coa bakêa selek igê kêrno gik tê bi luyên modelnê coa si srai nyên ngen gik tun.


Uku pêrnêak nupang moi toilet pas gabok pnan kuwat, toiletnê o kêmbiak ngêinê awêi toilet coa pêrnêak nrawatnê, jijai uku masuk samo mtis yung kêrno têpakso kuni têmaên mênyêak jijai penyakit kunyauba jorok coa ngapo dê pêtingnê mêak sapêi jijai penyakit kêrno têmaên mênyêak yo. Mnurutku tun kêmliak itê do o nam bae kuni cao itê mrawat umêak, bersih umêak tê itê kulo padek, ipê igai nak kamar mênai ngen toilet do o mêak sêsio utuk mêrsih, itê coa namên têngen waktaunê ade tun jano tamu dê lok nupang moi kamar mênai jano toilet. Têtiko tun nam bae mênilai itê kuni awêi ipê tun o kêmliak kebersihan umêak tê, utuk umêak o coa si haru baês dê pêtingnê umêak o bersih.


Pêrnêak ade cerito waktau keme têmoton konser Iwan Fals nak GOR dê ade nak Lampung waktau uku gi bujang. Jijai dê mnoton o kêrno kêmbiak raminê keme coa dapêt pnan nak lêm GOR, jijai keme kuni luwêa bae. Nak luwêa kulo tun kêmbiak daunê nak di kulo sêlawêi ngen sêmanêi capua bae, kêrno uku ngen kêkuwatku o paok ngen bang masuk jiai dê kuni blakang bogoa dêmorong dê nak muko, akhirnê ade sêlawêi dê idingku pêpêngan coa an ade têntra magêa trus lok têminjau uku, uku têmakis uku madêak isosi uku, pas sêlawêi o madêak iso uku tapi tinjau têntra o bi kêno ngen uku walau coa brapo yês, uku agok emosi samo mêngiak ngen dê sêlawêi dêbat igai amên namên rami barêak yo jibêak pêpit pulu tun dau. Nak yo jijai pengalaman amên ade acara barêak yo mêak itê makso utuk nam têmoton kuni paok soalnê itê harus jêmago keselamatan tê ipê igai amên sêlawêi.


Ade igai dê mênêa uku coa gi bakêa mlupo dê uku sêmsal nak lêm idupku, bêl o waktau uku gi dau caci uku nam jano bae, lok têmukua jano bae coa lok namên do o bakêa bêguno jano coa. Uku pêrnêak têmukua stom sport gonê laa ang ba, waktau têmukua uku cuma têmotoa nafsuku bae, lok kênliak tun, lok kêten ade lêbiak kuni tun, mêmêcêmba dê ade nak bênokku waktau o. De mênêa uku menyesaal somor idup o, uku têmukua atom baês tapi uku ja ang makêi, kalau uku makêi kulo cuma utuk kêmten ngen tun amên uku ade stom la ang, dio genne omong. Bi ade dêtaun stom o ngen uku kêrno uku gidong perlu caci mako stom o uku jêmuwoa, lêm dêtaun nak stom o bae uku rugaai botos juta, coa ku jêmuwoa uku perlu, jênuwoa uku dau rugai. Kêrno perlu o lok coa lok uku jêmuwoa, jijai uyo uku peker, amên itê gidog Tuhan mêlêi jêrkai dau pêpacokba utuk makêi caci utuk dê dau gunonê.


Pas uku bi lai uku waktau o snang nyên ngen bitang film gennê Rano Karno. Kêrno tip ade filmn dê kêluwêa bêlau pasêt uku usaho nam têmoton, dau tun waktau o têmotoa gayanê awêi tangên bajau gnulung, buk siyêak têngêak ngen gaya dê luyênnê. Kêrno bi nak tingêa nak Lampung coa si gis igê amên lok têmau idolaku yo, waktau moi Jakarta pas kulo uku têmau si gidong syuting kêkiro taun sembilan belas delapên num. Jijai nak lokasi si syuting o itê coa buliak masuk, kêrno uku lok niên têmau jijai uku mot ngut si ade waktau. Ade abiak pat jam uku nak di, uku bi sêmyap bukau ngen pen lok minoi tando tangênnê, uku kêmliak si gidong istirahat, uku madêak ngen dê jêmago amên uku minoi isin lok minoi tanda tangênnê uku madêak kulo uku kuni Kulau, si misin tapi knawalnê coa kulo nam an têmau tapi uku bi snang nam têmau idolaku.


Sêbênêanê butang o buliak bae, tapi itê kulo harus nam usaho utuk masên, amên nam mêak galok jêmanyai pasti, dê pêtingnê itê têp ade niat utuk masên utang tê. Dau tun butang sudo o si nyêp ngen cigai lok têmau igai ngen tun dê si mutang, ipê igai utang o têmasuk utang lai, têngen ade caci si coa tingêt utuk masên, Jijai amên itê ade utang coa nam itê masên dêbat cuboba utuk masên dêdidik, ngen coa tê masên kêdau kilêak itê nam do o gi bakêa mêlngan utang tê. Ade pao tun amên si ade utang do o selek nyên asainê ipê igai si awit têmau ngen tunnê, asal si nam madêak jujur sêbênêanê ngen tun dê nutang o coa jêjano, tapi têtiko tun dê butang o bae coa binani jano selek utuk têmau.


Amên caoku uku mêlnyêp asai sabên su ang o pertamo mêak galok lalau mênyu ang amên kêlmên bilai, keduai amên nam lok lêlalau kêlmên najok kuwat, kêtêlau amên têpakso harus lalau su ang bêrusaho ayok lalau mêak coa tingêt bêduo ngen minoi magêa Allah SWT supayo nak dalên ngut sapêi coa ade masalah, trus nak dalên itê mbaco jano ngajai jano dê itê nam. Dau kejadian dê itê awit têmi uk tun gidong mênyu ang jano lêlalau mênyu ang o gênangau atau, jijai nak di ba itê lok têatêi ngen harus kêmuêt imên tê jibaêak sapêi itê ayok lalau o peker mêmêcêm. Uku dê awit lêlalau su ang uyo bi cigai brapo sabên kadêak mlitas dalên dê sunyai kulo, kêrno uku yakin bae magêa Allah SWT ngen minoi perlindungan slamo mênyu ang jano lêlalau mênyu ang.


Utuk itê dê galok lêlalau uak ipê igai sapêi moi pelosok pnan sunyai mêstainê itê sêsiap muloi kuni bêrakat. Amên itê lok moi pnan sunyai dê itê ati pêrnêak mini padenê nêsoa kilêak informasi daerah o, amên nam najok tun dê biaso moi mini. Amên têpuak itê lalau dewek trus kêno todong, kênliak kilêak tun dê têmodong itê o gidong mabuk jano coa, amên si coa gidong mabuk tingêa ngen itê mêlawên jano coa, amên itê coa mêlawên kêlêiba jano kloknê, tapi amên si gidong mabuk buliak mêlawên tapi itênê lok têatêi amên si bi kêmluwêa sênyatai kuni so ongnê, amên si dê mabuk o lêbiak kuni tun do mêak sabên, amên itê nam mubuak do tun bae do o yakin dê luyên bakêa mêlilai.


Kêlnyêp barang o bi pasêtba ade asai coa snang nak atêi, jano bae betuk barangnê têtiko itê harus mêsoa moi kutê pnan ngen têtiko kulo atêi tê coa tênang makonê bêkêsoa o tamêak saro. Utuk nam têmau barang dê nyêp hal dê pertamo adeba têmnang atêi ngen fokus mingêt têngen barang o itê kêmliak, sudo o mêsoa nak kutê pnan dê itê magêa jak kuni barang o nyêp. Ngen ca o barêak yo barang dê nyêp nam gen mudêak itê têmau, supayo barang dê bi têmau o coa nyêp igai itê harus nam maik nak pnan dê bi sêndio ngen nam itê kemliak têngen itê perlu. Misalnê barang dê nam itê gêmatung itê harus gêmatung, barang dê têtitik itê harus mpek nak do pnan dê mudêak itê mêsoa.


Itê kutê namên amên anok o min jêrkai, pêcayo nyên amên anok o min jêrkai utuk tun tuainê, kêrno Allah SWT mêlêi anok bi pasêtba kulo mêlêi jêrkai ngen berkah. Allah SWT berfirman nak lêm Al Quran surah Hud ayat num, ” Dan tidak ada suatu makhluk melatapun di bumi ini, kecuali Allah SWT lah yang menanggung rezekinya ”. Makonê ngen adenê anok nak lêm keluargo tê adeba perantaro dê Allah SWT jêmijai dapêt jêrkai utuk kêduai tun tuainê. Nam kulo ca o tun tuai dmidik anok jijai hamba Allah SWT dê soleh ngen solehah bakêai jêmijai sebab tamêaknê jêrkai dê barokah utuk keluargonê.


Tun mino itê ipê igai mino awok tê asai coa tê têmimo o dê ade ngen itê, kuwatku gennê Aris tunnê titik tapi omor srai ngen keme. Biaso keme mêdêu si o Unyil kêrno awoknê titik o, utuk ukuran tunnê amên si makêi bajau SD do gi pas masalahnê ipê awok titik papêanê kulo coa kêten amên si bi omor. Pêrnêak si gesea bêlago gêgara tun mino si, waktau o si gidong panêu ade dê sêmuok madêak si sudo o tun o tawai, si magêa mêngiak madêak mêak galok mino si amên ko mino uku berartai ko mino dê ncipto uku, amên uku nam mêsên coa ku lok awokku barêak yo nadêaknê, jijai tun dê mino o minoi maaf ngen si samo madêak minoi napun ngen dê Kuaso.


Selingkuh dê dio sêbênêanê dê dau tun mênêa, dê coa baiknê tun dê jijai korban selingkuh. Awêi cerito kuwatku dê têgen Supar, si o bi kêdau kilai têmau amên prêpuannê ade sêmanêi luyên, tapi kuwatku coa gacang mok kesimpulan ngen prêpuannê. Dio bi têjijai bi agok an ngen gêgitêi sêmanêi dê si pêrnêak têmau, mungkin kêrno anoknê gi têtitik jijai dio mungkin sebab si gi masiak taên. Waktau o si pêrnêak minoi pêndapêtku, uku smaran utuk mêlêi nasehat kilêak ngen prêpuannê kêkalau nam bubêak, nadêaknê bi awit igê si bogoa madêak tapi prêpuannê coa bêbubêak. Jijai pas anoknê dê tuai bi lulus sêkulah trus coa an dapêt kêrjo kuwatku mungkin bi cigai taên utuk smudo umêak tanggonê, si mngadau moi pengadilan ngen min bukti, coa an igê prosesnê sudo akhirnê kuwatku o jijai saok. Anoknê do têmotoa inoknê do têmotoa si.


Maroba itê bêlajêa cao mubêak pekeran tê ngen kêmliak akibat jano dê bakêai itê mêding amên itê coa nam muang ê uak asai sedih dê itê midêp. Uku masai mungkin itê kutê bi pêrnêak mêding asai sedih, cuma cao tê mêmêcêm ade dê sapêi an si coa nam kêmaên asai o ade kulo dê nam gacang mêlnyêpnê. Dê nêdingku dê coa mudêak nyêp o amên itê têningêa tun tuai tê mêningêa, ndingku dio agok saro kulo lok gacang mêlnyêp pekeran sedih tê, kutênê tingêa ngen itê oba amên nam jibêak an igê midêp soalnê itê kulo harus meker awok tê utuk moi mukonê.


Kêrno awit kêno pêngiak anok nam bae lalau kuni umêak coa mêngadêak, awêi dê nêa sêlawêi dê gi omor pat belas taun nak Sampit dê lalau kuni umêak kêrno sabên kêno pêngiak pas sudo cêmucia handphonê tiaknê, slamo pat bilai si lalau coa ngadêak kuni umêak, kêrno coa bêbelek mako tun tuainê mlapor moi plisi. Ternyato sêlawêi o têmau lêm kondisi perlu perawatan umêak sakit, mnurut tun tuainê ayok nyêp anoknê madêak lok sêmulau guaunê dê gidog sakit. Utuk o utuk tun tuai nam kêmu ang emosinê ngen anok pas anok mênêa kêsalêak. Ade kêkêdau cao nam mêak gacang mêngiak ngen anok mnurut ahli psikologi anok kuni Dubai Maheen Fatima kênliak kilêak ayok mêngiak, amên lok mêngiak tênang awok kilêak, coba ba mitung kuni do sapêi kêdau do o dê do cao utuk nam têma ên emosi, nilok mêak mngokoa, usaho utuk mêak miling kasar ipê igai samo bêbêlik.


Dau nyên pengalaman mnyelek dê têtiko kêrno itê coa sadar do o ade dê kêmliak. Awêi itê kêluwêa kuni umêak do oba gunonê sêno, ayok kêluwêa o itê nam kêmliak jano dê ku ang nak awok tê. Têtiko kêrno gêgulut ngen coa sadar itê sudo siuk lajau lalau, barêak kuwatku waktau o keme lok têmau tun dê lok mêlêi kêrjo, uku bi siap kuni dasêi pas dêmapêt si ruponê si ati jagai, jijai uku mêstai mot si mênai kilêak ngen trus siuk. Adê kêkiro lêmo bêlas mênit si bi siap, sudo o keme trus lalau kêrno mêak sapêi tun an mot keme. Uku kulo coa kêmliak igê kuwatku o kêrno waktau keme didik, jijai dê nekerku o keme mêstai gacang sapêi tujuan keme. Pas sapêi keme têmau tun dê mot keme o sudo salam si tawai kêmliak kuwatku, uku kêmliak kulo ade jano ruponê kuwatku makêi bajau têbelek. Kuwatku gêgulut moi stom lok melek bajau, kêrno kucai stom uku mêgong akhirnê si melek bajau nak belek stom, si cigai kêmliak klilingnê, ruponê nak mukonê ade prêpuan tun o gidog smiram bungai kêmliak si, si mêding selek nyên ngen kêjadian o.


Asaiku pao itê ade dê sabên snutik, awêi ade kuwatku sêkulah SD bêl o gennê Herman do o amên bubêt nêluak doter sutik coa si bakêa lok, amên nêluak miliak sutik jano muk ubêt dasoi bi pasêtba si miliak muk ubêt do o kêmbiak sabênnê snutik. Waktau keme gi kelas pat waktau o ade kuni kesehatan utuk sutik cacar, jijai kutê anok sêkulah do o harus sutik, jijai dê lucunê waktau o têtiba kuwatku Herman yo nano nyêp kuni kelas, smudonê keme nêluak guau mêsoa nak ipê Herman yo nano. Keme kêmliling skulah sapêi belek umêak sêkulah mêsoa coa têmau, nak warung kulo coa smudonê keme belek moi kêlas madêak ngen guau amên Herman coa têmau. Sudo gilia keme sutik guau mêluak keme moi umêak kuwatku Herman o, uku duai ngen kuwatku lalau moi umêaknê sapêi di keme têmnai ngen inoknê, jijai padêak inoknê Herman gi nak sêkulah ati belek, jiai keme madêak amên nak sêkulah gidong ade sutik cacar, sinê coa si nak sêkulah. Sêsamo ngen inoknê keme mêsoa coa namênnê Herman o bunyin nak ponok dê nak sawêknê.


Ade têtiko nak do pnan kêrjo o dê mêding asai coa nêgo asea kêrjonê, Awêi kuwatku si bi an kêrjo nak do perusahaan ade kêkiro duai belas taun. Si pertamo kêrjo nak di si o dê donê tênago ahli nak di, jijai waktau o karyawan ati si dau awêi uyo. Lêm têlau taun yo si o nêpek bos nak bagian gudang kêrno si meker uyo coa mudêak mêsoa kêrjo makoê si ngut uyo gi kêrjo nak di, padahal atêinê têmulok tapi nanêunê bae kêrno mungkin baginê coa mudêak lok gacang dapêt kêrjo igai amên si minoi kêluwêa. Dê uku coa abis mekernê kuwatku o sarjana si kulo tênago ahli gêntai bos maliak si moi gudang, dioba dê coa adea utuk kuwatku o. Mêstainê amên memang cigai lok makêi nêpas bae, jibêak sapêi tun singung ngen cao o, uku namên nyên cao kerjo kuwatku o si amên nêlêi gatai pasêt si smudo do o ngut bêbênêa sudo coa bakêa si têmingêa.


Pengumuman masuk perguruan tinggi negeri bi nukok, snangnê asai dê ndingku kêrno ade gen ku nak jurusan dê uku kêmlok. Waktau o kulo uku sujud syukur kêrno jano dê uku mênêu ayok masuk perguruan tinggi negeri do o agok bênêk. Uku bêlajêa kuni pueng sapêi pêlbêak ngen kêmuang waktau utuk main. Pêrnêak uku bêlajêa kuni jam sembialan pueng sapêi jam têlau pueng ade kêkêdau bilai ngen uku kulo matur ca o utuk jêmalang matai pelajaran dê uku kuang nam supayo daapêt asea dê baês, ngen waktau pengumuman masuk perguruan tinggi negeri uku lulus, kucai utamonê adeba usaho matur cao ngen dê niên trus sêmyap soal-soal dê payêak supayo nam misai ngen butung kêrno duo tê.


Pas itê ade trauma dê pasêtnê têsikso ngen emosi, tingêt ngen dê pêrnêak mênêa sabên makonê jijai gêmangau idup bêbilai. Trauma dê pêrnêak nêding awêi pas kêmliak bencana alam, bencana alam dê têmimoa truma utuk dê mêding bancana o. Bencana alam dê pêrnêak nding o adeba ujên dê ês trus pitok têbên do o jijai truma utuk dê mêding, coa si do o bae nam kulo jijai coa nam tidua akhirnê sapêi depresi. Trauma kêrno bencana pitok têbên o jêmijai têgangau ngen emosi, walau bencana o bi an têjijai tapi gi masiak traso ngut ba uyo, ipê igai amên ujên dê ês dê coa bêbêdan do o mênêa cigai nam tidua. Trauma yo coa gi bakêa nyêp i o bae tapi harus nubêt supayo asai trauma o nam pêpêlan nyêp.


Pernêak waktau uku nak sadêi do o an uku mungêt kêjijai o, ceritonê waktau uku moi kêbun kêrno kêbun keme o ati nam motor masuk jijai utuk moi sapêi kêbun o harus panêu kekea. Waktau o uku mênyu ang kêrno dalên moi kêbun o dau mlitas biding kêbun tun ngen ade kulo mlitas imo, walau mlitas imo o coa si brapo uak têtiko ngêding kulo asai agok sabên kêrno gi masiak imo lêm. Waktau moi kêbun o pas mlitas kêbun dê terakhir ayok masuk imo nak blakngku ade dê mnotoa sêmanêi coa ku tulês nyên api, kêrno ade didik asai sabên waktau o jijai uku gêgacang nam mlitas imo o, pas sapêi kêbunku uku kêmliak moi bêlakang tun dê têmotoa uku o cigai kten, kêrno lêm pekeranku mungkin tun cuma mlitas bae jijai coa ku meker igê. Ade abiak dêjam ade dê kêdêu uku sêmimêt ruponê tun o nano uku majok singêak uku têmnai kuni ipê, si madêak si kêrjonê mikêt burung, jijai nak imo nano si mpek pikêtnê si kulo madêak amên si coa tun pyo, si kuni sadêi luyên.


Sêbênêanê utuk kêrjo tê dê nêmok tun do o hal biaso, walau itê coa lok mribut tapi do o bi cigai si sehat cao nê o. Amên têmau ngen uku coa si jijai masalah igê tapi uku têp cigai lok manêu hubungan kêjo iga ngen si. Amên nadêakku jibêak ba itê galok mok kêrjo kuwat ipê igai kuwat baik, dê niênnê utuk itê coa si masalah caci jano kêrjo tapi kuwat o lêbiak kuni jano bae amên utukku, amên si baik akuknê nam bae kuwat jijai lêbiak kuni sêpasuak. Têtiko itê meker kuwat tê tapi kuwat tê ati tau meker itê. Utuk uyo khususnê ngen uku kêkuwat dê galok mbut kêrjo tê padeknê mêak kêmuwat igai bêratai si o cuma meker caci bae, utuk kuwat coa si meker igê.


Memang dau tun madêak amên operasi yo adeba dalên têrakhir utuk nam mubêt penyakit dê tun midêp. Tapi sêbênêanê amên itê pêcayo ngen jano dalên dê itê harus manêu mnurut dokter do o itê bi mêlngan penyakit o dewek. Ade pao tun igok mot mên jano sêbilai utuk nam mok kêputusan do ba dê têtiko bakêa têmaêak jijai penyakit dê ade ngen tun o, kêrno dau têtiko dê nekernê misalnê ade dê madêak nam mubêt ngen coa perlu operasi, dio si têmotoa ade pao sapêi bêtaun-taun manêu bubêt yo kêrno coa lok operasi yo, makonê amên coa ade ubêak gacangba mok keputusan mêak sapêi pênyakit nak awok o tamêak parah trus utuk belek mubêt igai ngen ao operasi yo nano do o bi têmasuk têlat, trus utuk resikonê kulo lêbiak lai igai kuni waktau pertamo amên itê langsung operasi.


Gênnê mênyêsal pasêt ba kutê o cigai nam mulang, ipê igai amên dê mênêa itê mênyêsal nak lêm idup o tun dê bi cigai ngen itê. Uku bêl o waktau gi uai dê niênnê coa galok têmi uk kecek tun tuai, uyo uku mêding dê nadêak o bi lok si kutê uku têmau. Cubo amên bêl o waktau tiakku gi ade do igai uku gi uai, amên uku têmotoa kutê keceknê coa ade asai nyêsal nak lêm idupku. Tapi kutênê bi têlitas an bêl o, jijai uyo uku manêu jano dê nêlêinê nasehat ngen dê nadêaknê ngen uku, uyo uku mêding walau uku gi ati nam manêu kutê dê niênnê uku mêding nak lêm pekeranku agok tênang. Coa gêgulut mok keputusan dê utamonê bi nam matur emosi, nak yo kulo uku dau bêlajêa ngen awok dewek kuni pengalamanku dê uku mêding kanyo. Jijai uku kinoi mêak itê coa têmi uk khususnê itê dê gi ade tun tuai kutê keceknê, coa si tun tuai dê lok amên anoknê gagal nak lêm manêu idup yo.


Amên cerito kuwat coa nyên si padêk asainê amên coa nam masuk Universitas dê bi an itê siniak, ipê igai amên itê kêmliak tun dê bi kuliah nak di asai nê itê bi pacok mbayang amên sudo yo itê nam masuk nak di. Tapi pas sudo ndaftar trus tes tingêa mot aseanê timo ngen coanê ngut bilai pengumuman itê bi pasêt ba coa tênang ngen tidua kulo, pas namên gen tê coa masuk lêm o tamêak bae itê mêding sedih. Dê nak pekeran tê o mêmêcêm, dê niênnê galok sêmalêak awok dewek, ku ang bêlajêa ba, ku ang sabar lêm misai soal ba pokoknê mêmêcêm.


Gêntai amên ade kuwat dê bi an sêsamo ngen itê amên si baliak ipê igai pnan baliaknê o uak itê asai kêlnyêp nyên, uku mêding nyên asai kêlnyêp jak kuwatku dêpêak umêak baliak kêrjo uak ngen coa mudêak itê lok têmau igai. Asai sedih bi pasêt uku mêding sedih, kanyo keme bi lok si tip bilai têmau, keme kulo nadêak tê bi cigai ade rêsio bê salêak kêrno bi kêmbiak paoknê keme bi asai sêpasuaknê. Si naliak kêrjo kêrno kuni katornê si kênek jabatannê nak pnan bêlau si jijai kepalo cabang, sêbênêanê nak lêm uku sedih o ade kulo asai snang kêrno si kênek pakêt, tapi utuk dê biaso bêbilai nguta cigai nam, paling amên keme inau amên coa si dê telpon pasêt uku. Walau keme gi nam nguta kak telpon tapi beda amên keme nguta ca o langsung awêi galoknê. Dê niênnê kêrno si baliak moi daerah timur jijai waktau o dê jijai masalah.


Dê galok mênêa macet o biasonênê tun dê coa namên aruran nak dalên, coa namên cao awêi ipê nak dalên lai coa didik kulo si bi salêak gi masiak mêngiak amên ade petugas nak di, dê dipê dê harus ngalêak, dê dipê dê harus panêu dutê jano dê harus dênutê. Utuk itê dê biaso makêi dalên lai ipê igai tip bilai itê harus namên kilêak cao min kendaraan nak dalên lai, makonê waktau moi SIM o itê dapêt tes teori utuk itê namên cao-cao nak dalên. Barêak itê waktau nak sipang dê coa ade lapu milêaknê itê dê posisi nak kidêu harus dêmutê dê pêak kanên utuk mlitas, i o kolu dê dêpêak kidêu tê si harus dêmutê itê kiêak baru si panêu, amên cao yo tip dê min kendaraan nam makêi asaiku walau agok macet coa si bakêa macet igê.


Dau kuni têtitik biasonê o nyap utuk main biyoa, jano si nak kulam renang, jano kulam kan jano nak kulam plastik, tapi itê mêstai mingêt amên bahayo tênêm nam bae têjijai. Sebabnê awok lêbiak bênêk nak ulau makonê nam bae us tukup nam biyoa coa lêm awêi kulam kan jano kulam plastik dê nam mênêa si saro klongon dewek trus tênêm kêrno mesep biyoa. Sêbênêanê kejadian anok tênêm biasonê gacang nyên coa si awêi dê iitêkêmliak nak film-film korban dê nam minoi tulung. Jijai amên anok titik gidong main biyoa itê mêak sapêi uak igê, amên ade jêjano itê nam gacang mok.


Nak pnan keme khususnê Lebong amên mini dê ati pêrnêak mini do o harus namên kilêak cao-cao tun sadêi di. Utuk keme dê tun Jang, tun tuai mêna o awit madêak ngen anok kêpaunê ngen majêa kulo cao nak tanêak Jang khususnê. Barêak keme kulo dê asli tun Jang do o amên moi pnan bêlau walau gi nak daerah keme kutê cao keme namên, do o bae têtiko ade bae dê coa tingêt coa yo nano, makonê ade cêlako kêrno coa têmotoa dê nadêak tun tuai, ade dê pasuk, ade dê pisong, ade kulo dê sapêi ajêi, amên bi kêno barêak yo do o pakso tun tuai nak di jano kêtuai adat di dê nam mrusêaknê supyo nam kaên.


Nak lêm agamo mugkin kutê agamo majêa mêak mênêa duso, khususnê agamo tê dê Islam dio bêbênêa najêa muloi kuni dasêi sapêi umêak sêkulah kulo najêa. Tingêa ngen itênê lok najêa jano coa, coa si didik tun uai dê ku ang ajêa kêmliak caonê ngen tun-tun tuai, ade kulo dê ku ang ajêa ngen tun tuainê dewek, padahal si o bi lai bi namên amên dê buliak ngen dê coa, awêi dau anok dê mlawên ngen tun tuainê kêrno tun tuainê coa nam têmurut gen kêloknê, dioba dê nadvak duso lai kêrno mlawên tun tuai, harusnê itê dê jijai anok o sabên ngen duso-duso tê, kuno dasêi bae do o bi dau duso amên mlawên ngen tun tuai ipê igai duso dê nêa nak luwêa. Utuk itê dê gi nêlêi omor dê panjang ngen awok sehat dau ba minoi apun magêa Allah SWT ngen duso dê pêrnêak itê mênêa bêl o.


Gêntai stom lêlai o amên dêbat cêlako sapêi parah, makonê utuk itê dê galok lalau mi stom lok têatêi nyên utuk nam mrikso ayok bêrakat. Dê utamonê rem utuk rem yo mêak itê mangêp cetes, rem yo ba nyabai nak kendaraan jano bae, amên min kendaraan rennê ku ang jano coa makên lêbiak baik nêa kilêak. Itê coa namên nak dalên têtiko amên matai tê bi payêak kêrno lalau uak do o têtiko kmêliak tê nyêp, makonê amên pas itê têkanjêt didik bi pasêt itê ngêrem, amên sapêi remnê coa makên do o bakêa jijai masalah utuk tê. Mnurutku tip itê lok min kendaraan krikso ba utamonê rem, mêak malas mrikso do igai mêak kulo meker kêrno dio stom jano kendaraan bêlau, nam bae remnê ku ang makên jano coa ade rem.


Jijai mahasiswa do oba waktau nam têmamêak kêpacok lêm kêkêdau kegiatan. Bi dau niên kegiatan dê uku têmotoa waktau uku jijai mahasiswa, kuni kegiatan organisasi sapêi ngen kegiatan sosial dê kampus made. Do kegiatan dê ati pêrnêak uku milêm do oba dêmaki têbo. Pekerku dêmaki têbo o adeba kegiatan dê coa si manfaatnê, luyên kuni payêak waktau tidua kulo têgangau kêrno tidua nak tenda dê awêinê coa nyaman. Tapi têak gêntai uku lok têmotoa kuwatku majok uku coa si padêk kulo amên uku coa lok, mako uku lok milêm nak kegiatan dêmaki têbo Gunung Rinjani. Têrnyato padek kulo dêmaki têbo yo, asai payêak waktau dêmaki, ngen pepayêk kulo dalên moi minas dê agok bênêi ngen bêbutau o jijai pengalaman baik utukku. Dê mênêa uku snang o waktau keme bi sapêi das Gunung Rinjani.


Asuakku dê pisêt nikêak nak Bogor, keme dêkeluargo lalau moi mini. Pas dêbilai ayok nikêak keme kutê bi sapêi nak Bogor, nak ade dau sêpasuakku kutênê majok keme têmujau umêaknê, smudonê keme spakat têmujau umêak dê paling tuai keme têmalêm nak di. Pueng mênnê keme rêrami  moi pnan bakêa stuang asuakku utuk acara nikêaknê, abiak jam dêpuluak akad nikêaknê tênrus ngen ade acara lêluyênnê sapêi têngêak bilai. Kêkiro jam pat pêlbêak keme pamit belek ngen atêi snang kêrno acaranê lacêa ngen keme kulo bi tamêak keluargo bêlau igai. Nak umêak sêpasuak keme kulo keme made acara didik utuk bêsyukur magêa Tuhan kêrno bi nêlêi kesehatan ngen asai snang nak atêi keme. Uku mêsên nyên ngen itê dau yo utuk nam wêawit bêsyukur ngen jano bae dê itê mêding.