Basa bulan november kamari, adi urang ngarayakeun ulang tahuna. Eweuh perayaan nanaon kusabab kabiasaan kulawarga urang emang tara pernah ngarayakeun ulang tahun. Di tambah dina poe eta, tanggal ulang tahun na adi urang kalahka geuring jeung kudu balik tiheula ti sakolaan na. Tapi ku kitu, babaturan adi urang teu poho kana ulang tahun na, barudak eta datang ka imah susulumputan bari mawa kado jeung kueh ulang tahun teu poho oge jeung lilin sarta korek api na keur acara tiup lilin na. Barudak eta datang keur adi urang euweh di imah basa eta keur di bawa ka dokter ku mamah. Barudak ieu niat pisan rek mere surprise, sendal sendal na di sumputkeun ka pipir imah motor oge di parkir jauh ti imah sangkan teu kanyahoan. Barudak eta urang sumputkeun di kamar adi urang, pas adi urang balik tuluy rek asup ka kamarna, maneh na reuwaseun pisan kusabab ujug ujung babaturan na aya didinya nyarumput tukangeun panto bari bawa kueh kado jeung nyanyi. Akhirna maranehna ngarayakeun ulang tahun babarengan di kamar na.


Masarakat reuwas ku kapanggihna 'harta karun' emas jeung tambaga 2 miliar ton di Gunung Dompu, Nusa Tenggara Barat (NTB). Papanggihan ieu diumumkeun dina bulan Desember 2021. Sababaraha urang teu percaya kana papanggihan ieu sabab 'harta karun' kapanggih di daerah pagunungan. Direktur PT Sumbawa Timur Mining Bede Evans ngaluarkeun pernyataan resmi anu negeskeun kapanggihna sumber daya alam anu disimpen dina peujit Bumi Nggahi Rawi Pahu. Kapala Badan Geologi Eko Budi Lelono nyebutkeun yen “harta karun” sumberdaya di wdaerah Onto, Dompu, NTB, sacara geologis nuduhkeun jenis emas anu  ngendap jeung kamungkinan total sumberdaya mineral anu kawilang badag. Utamana dina bentuk emas jeung tambaga anu potensina 2 miliar ton.


Kapala Staf Persidénan Jenderal (Purn) TNI, Moeldoko miboga kasempetan pikeun nyaritakeun pangalaman sapopoéna nalika nyanghareupan wartawan. Ceuk manehna "Kuring ditanya naon anu anjeun sieun nalika ditanya ku wartawan, utamana 3 bulan kuring geus jadi KSP. Kuring teu sieun dicekel ku bedil, utamana dina bedil, éta pakasaban abdi, " Moeldoko salah sahijina. lanjengkeun deui, “Tapi pokna wartawan mah kadang-kadang leuwih tepat, seukeut, beungeutna leuwih pikasebeleun ti nu séjén,” pokna. Tapi, Moeldoko ngaku, sanajan boga latar kasundaan jeung ayeuna aktif di PNS, manéhna ngarasa teu gampang pikeun adaptasi. Manéhna ogé ngaku yén manéhna ngarasa geus diajar loba ti wartawan. Saurna, "Kuring bener-bener ngarasa yén tina kahirupan militér nepi ka pamaréntahan jeung kahirupan sipil sarta ogé pulitik, éta geus euweuh gampang pikeun kuring. Abdi hoyong diajar, salila tilu bulan kuring diajar, tungtungna kuring milih gawé bareng jeung babaturan wartawan".


Bari nage babaturan bageur bisa ngarojong babaturan ngaliwatan kajadian traumatis sarta bisa nulungan urang leupas tina kabiasaan goréng, toksik atawa "toksik" friendships bisa ninggalkeun babaturan nu sabenerna bageur ngarasa lemes, oyag, hariwang, sarta mindeng kaluar kasaimbangan. Silaturahim unik sabab dihijikeun kana seueur aspék kahirupan urang - kulawarga urang, padamelan urang, hobi urang. Lamun urang boga silaturahim toksik, parasaan ieu bisa dirasakeun ku sakabéh wewengkon ieu na ogé. Upami silaturahim tangtu henteu nyumponan kabutuhan urang, panginten waktosna pikeun nganilai deui naha aranjeunna pantes rohangan dina kahirupan urang mangrupakeun salah sahiji cara naambeh arurang nyaho yen emang babaturan teh weweg heuteu nyipyakeun hal nu nyieun urang engkena nyesel babaturan jeung anjeunna, nu nyalamatkeun urang ti salah sahiji panyesalan boga baturan nu khianat.


Jalan angkat ka kampus ti imah abdi kedah ngaliwatan rel kareta api. Lamun keur jadwalna kareta liwat, abdi kedah ngantosan heula kareta liwat. Biasana oge aya pagawe anu tugasna nutup pager supados teu aya nu ngaliwat pas kareta ngaliwat lantaran eta rel na aya di jalan umum. Tapi anehna poe ieu teu aya petugas anu cicing di dekeut rel. Teu lila aya sora kareta anu bade ngaliwat, tapi seeur keneh mobil jeung motor anu keukeuh liwat. Pas abdi nuju ngantosan di sisi jalan jol aya hiji motor anu maksakeun ngaliwat dina rel kareta. Tapi hanjakal eta motor teu kaburu ngaliwat teras katabrak ku kareta. Seeur jalmi anu tos ngagorowokan eta motor supados teu ngaliwat.


Pas keur di nu kawinan di gedung, urang keur ngantri di tempat dimsum. Pas giliran urang, si dimsumna teh beakeun jadi kudu nungguan heula di refill. Aya kana 5 menitan nungguan dihareupeunna, tuluy datang nu tukang jaga stand dimsumna. Si tukang jagana teh keur ngabereskeun heula ngameh babari nyokotanna. Eh pas keur dialasan, eta mah datang ibu-ibu lobaan bari jeung nyorobot antrean urang, geus nyaho urang teh panghareupna tatadi nungguan, ieu mah siga teu boga dosa langsung nyorobot. Urang ambeuk bari ngomong dina jero hate, dasar ibu-ibu kampungan teu boga pendidikan, teu boga etika antrian wae disorobot sok sangeunahna wae.


Salaku perawat mah kawajiban Mita kudu kuat ningali hal-hal anu pikasieuneun jeung pikageuleuhen. Komo deui anjeunna ditugaskeun ka departemen darurat dimana penderita na teh aya mindeng datang dina kaayaan parna. Salah sahiji hal anu kudu diungkulan Mita nyaeta geuleuh ka na utah. Seueur jalma sumping ka departemen darurat kalayan karacunan sareng nyababkeun jalma eta utah. utah anu estu utah. Tadina mah Mita sok ngarasa geuleuh lamun nempo ieu. Tapi ku sabab ngarti kana tungtutan pagawean manehna sok nahan kakeuheulna. Ku lima taun pangalaman gawe, ayeuna teh manehna geus biasa ningali utah sarta henteu deui ngarasa geuleuh lamun ningali eta teh.


Sampah dina solokan teh jadi salah sahiji hal nu kudu jadi perhatian babarengan. Mun teu diberesihan mah bakalna ngagunung jeung nyumbat aliran cai solokan. Dampak na teh bakal gede pisan, salah sahijina nyebabkeun banjir ka masyarakat sekitaranna. Masyarakat ge kudu gptong royong dina nerapkeun kaberesihan lingkungan, salah sahijina ku miceun sampah ka tempatna, ulah ka solokan. Mun solokan geus kependet ku sampah mah bakal ngajadikeun masalah nu serius. Mantakna, supaya teu banjir, biasakeun tong muang sampah ka solokan, muangna ka tempat nu geus disadiakeun. Kudu andil dina kaberesihan lingkungan teh, ulah nepi ka malah andil nyebabkeun karusakan lingkungan jeung alam.


Kabeh kolot pasti nyaah ka budakna, tapi cara ngaelspresikeun yen manehna nyaah teh rupq rupa, aya anu someah jeung teu gengsi aya anu teges jeung babari ambek ka budak na. Tah didinya budak na teh sok salah ngarti mikirna yen kolot na teu nyaah kusabab ambek ambekan wae. Padahal maksud na kolot teh alus pasti hayang anu panghade na keur budakna. Kolot ambek ambekan ngajieun urang sieun di carekan teh kusabab nyaah manehna embung urang kunanaon jeung jadi jelema anu teu disiplin kana waktu, matakna lamun balik peuting kolot sok nyarekan wae, komo ka nu budak awewe kolot teh ngajaga pisan.


Jam tujuh beurang Indi karek indit ka bandara sabab hudangna kabeurangan. Indi kabagean pesawat nu take off jam dalapan isuk. Ti imahna ka bandara teh lumayan jauh, aya kana satengah jaman. Di jalan, Indi ngadoa supaya teu telat jeung bisa lancar. Eh singhoreng teh kena macet sabab emang hari kerja. Macet na teh panjang pisan, teu bisa diburu-buru. Indi geus sategah jam kajebak macet. Ah ieu mah bakal telat, pikirna teh. Bari rada jengkel, Indi terus-terusan ngecek saurilingna, sugan we aya nu bisa ditumpangan. Geus ja dalapan Indo masih dijalan keneh. Jam satengah salapan Indi karek nepi ka bandara, jeung heueuh we pesawatna geus take off, Indi katinggaleun.


Bayangkeun anjeun aya di rohangan dimana anjeun nuju diajar, di rohangan éta aya babaturan anjeun, lalaki boh awéwé. Antara lalaki jeung awewe teu aya partisi anu misahkeun anjeun sisi ku samping ti sisi lalaki jeung awewe. Di kamar ogé diuk saurang ulama anu keur méré tausiah. Di kamar teu aya nu sora iwal ti ulama anu keur ceramah, bari fokus ngadengekeun ulama, ujug-ujug kadenge sora “Duuuuuuuuttt” nu nyaring. Kabéh panon ngalih ka hiji titik dina jalma anu nyieun éta sora, sakumaha dulur di kamar hayu kaluar seuri.

Sedengkeun jalma anu keur seuseurian teh asa nahan kareueus anu kacida. Ulama nyoba nahan tawa, sarta nyoba kasampak normal, sanajan beungeutna beureum tina seuri.

Ku jalan kitu, anu nyieun sora éta budak awéwé, murid favorit kuring, paling diem, jeung pinter.


Basa harita meunang undian sapedah pas acara dies fakultas, urang maju kahareup bari dikeprokan ku nu sejenna. Tuluy geus naek ka panggung urang dibere mic jang ngomong intina nganuhunkeun jeung mere harepan kanggo fakultas kahareupna. Lajeng urang turun bari ngadorong sapedah, basa turun di panggungna mah diangkat sapedah teh, tapi beurat. Teu lila acara ditutup, urang jeung babaturan kaluar. Di luar geus ngadaragoan babaturan ngucapkeun wilujeng bari nyabakan sapedah. Sapedah ieu jenis sapedah gunung, merk Pacific. Tungtungna urang balik ka asrama teh teu make transportasi kampus, tapi ngaboseh sapedah. Karasa pisan capena sabab ti fakultas urang ka asrama trekna teh rada nanjak. Ku kituna pas aya tanjakan urang turun bari ngadorong.


Pas nuju begadang peuting-peuting abdi jol ngadangu aya sora awewe ngagorowok di luar. Abdi langsung reuwas jeung sieun lantaran gorowokanna teh tarik pisan sabari aya sora jalmi anu ngagabrug. Abdi asalna hoyong mastikeun ka luar, tapi lantaran sieun bisi kalahkah janten korban abdi ningal ti jandela sabari ngagugahkeun bapa. Pas tos sababaraha menit aya sababaraha bapa-bapa anu kalaluar. Eta awewe dikekeupan sabari ditodongkeun peso dina beheungna, sabari ngancem saha wae anu ngadekeut bakal maehan awewe eta. Manehna oge sababaraha kali ngalungkeun batu ka jalmi anu bade nulungan. Abdi oge hampir beunang, teras langsung dititah asup ka imah lantaran bahaya. Tapi abdi karunya ka awewe eta.


Kuring geus gagal nikah ex kuring dua kali saméméh. Bobogohan 5 taun 2 kali perencanaan nikah. Gagal kahiji: Anjeunna ragu naha anjeunna tiasa hirup dina hateup anu sami sareng minantu. Sieun teuing kana caritaan jalma-jalma di sabudeureunana yén hirup jeung mitoha téh siga film horor. Yén minantu awéwé kasampak alus dina mimitina, sanggeus nikah bakal robah jadi monster. Malah kuring capé ngajelaskeun sagalana, manéhna tetep nolak. kulawarga nambahan urang geus patepung. Waktu éta kulawarga geus sapuk pikeun nangtukeun bulan jeung taun. Saatos éta, anjeunna ngan ngungkabkeun sadayana ka kuring. Tungtungna kuring nyerah sareng langkung milih putus. Abdi lewih milih bareng jeung indung kuring.


Macet jadi salah sahiji hal nu dihindari pisan ku masyarakat sabab bisa nyieun jengkel ku nungguan lilana. Salah sahiji penyebab kamacetan teh nyaeta lobana mobilitas kandaraan nu beraktivitas sapopoe. Teu jarang ayeuna mah masyarakat leuwih milih marake kandaraan sorangan tibatan make kandaraan umum, alesan na teh supaya teu kena macet. Padalah hal eta teh jadi salah sahiji penyebab kamacetan nu paling umum di mana-mana. Tah, supaya bisa ngurangi kamacetan, leuwih alus mun dibiasakeun make kandaraan umum, kurangan make kandaraan sorangan-sorangan. Ku kitu, mobilitas kandaraan bakal saeutik ngurangan, tuluy kandaraan umum na ge bakal leuwih gancang ka tujuan sabab ngalerai kamacetan.


Pasti bakal loba runtuyan tips 1,2,3 nu bakal diwaler. Janten punten naroskeun éta. Gugup sareng kasieunan aya kusabab pamikiran "kuring bade ngalakukeun anu salah?" atawa. Lain overthiking. Éta saé. Kusabab éta normal. Anjeun oge manusa, bener? Ku kituna teu kunanaon mun ngarasa kawas éta. Aya ogé anu ngajelaskeun di awal kumaha perasaan anjeunna nalika anjeunna nangtung di panggung. Contona, hapunten sabenerna nalika kuring nangtung di dieu kuring rada gugup pikeun nyanghareupan Bapak-bapak. Tapi kuring nyobian nepikeun hasil presentasi kuring. Hatur nuhun pisan kana apresiasina. Dina presentasi. Laksanakeun saolah-olah anjeun hoyong ngajelaskeun ngan hiji jalma supados anjeunna ngartos kecap anjeun. Anjeunna ngartos sareng ngabantosan naon anu anjeun terangkeun ka anjeunna. Rarasaan ieu ngajadikeun urang bener-bener diajar. Pilih kalimah basajan. Pikeun dipedar. Ulah neuteup aranjeunna dina panon. Kontak panon kalana teu kunanaon. Tapi lamun gugup teuing bisa nempo dahi na hehe.


Tos hiji poe ieu abdi teu acan balik ka imah lantaran abdi ngaleungitkeun motor bapa. Padahal eta teh motor anyar pisan kamari. Abdi asalna mah ngan bade nyobian hungkul kumaha motor anyar teh. Tapi pas nuju parkir di Alfamart motorna leungit dibawa ku batur. Motor eta rada benten sareng motor biasana lantaran koncina make smart key janten teu tiasa dicongkel, abdi masih yakin keneh eta motor masih aya di sabudereun Alfamart. Abdi menta tulung ka rerencangan abdi anu polisi sugan we tiasa neangan eta motor. Bapa tos naros motor aya di mana lantaran isuk bade dipake, tapi abdi moal ngawaler sateuacan motorna kapanggih.


Artis karesepan urang nyaeta artis korea, ngarana teh Jungwoo. Keur mimiti debut maneh na sok ceurik unggal rek naek panggung, padahal maneh na geus ngausahakeun latihan unggal poe. Latihan nari jeung latihan nyanyi, sanajan geus latihan nepika bisa tapi mun ngarana demam panggung mah kadang sok ka rasa wae, komo mun kakarekeun mah pasti lewih parah karasana. Buktina si junwoo nepika ceurik, geus di dandan geus tinggal naek panggung, awakna ngadedeg nepika leles teu bisa nari. Pas nyanyi ge sorana teh teu sa alus pas latihan, tapi anggota nu sejen ngabantuan merekeun sumanget meh si jungwoo rada tenang saeutik, tapi berhubung teu bisa tenang masih keneh panik jeung ngadegdeg nepika mual, jadina si jungwoo di bere obat.


Saminggon ieu abdi ngarasa lieur lamun ningal tulisan anu seeur dina buku. Lamun ninggal jalmi ti jauh oge sok teu katempo. Lila-lila abdi teu tiasa ningal, teras abdi datang ka dokter supados diparios soca na. Dokter masihan terang yen abdi kedah ngangge kaca panon, padahal abdi masih keneh kelas tilu SD. Kaca panon anu abdi anggo oge kandel pisan. Dokter oge ngomong yen abdi moal tiasa ningal normal lamun teu nganggo kaca panon jeung unggal taun kedah diparios rutin jeung kamungkinan bakal nambah deui kandelna. Tapi aya hiji cara supados abdi teu kedah nganggo kaca panon deui nyaeta operasi lasik.


Hamil sacara biologis nyaeta kaayaan dimana  aya embrio atawa zigot anu mulai napel dina jero rahim hasil pembuahan sel telur atawa ovum ku sperma. Ku ayana sesuatu na jero rahim awewe pasti jadi loba alu bakal berubah dina awak awewe salian ti fisik na atawa awak na anu ngke bakal ngagedean jeung anu pastina hormon oge bakal loba berubah anu bakal ngajieun kabiasaan jeung sifat perilaku awewe bakal oge berubah. Hal mimiti anu bakal kaciri aya parubahan nyaeta hormon, hormon jelema anu keur eusi pasti naek turun teu stabil. Matakna tong reuwas lamun mimiti hamil biasana jadi leuwih sensitif babari ceurik jeung sajabana. Salaki na lamun keur kitu ulah miluan kawas kitu, tapi kudu ngajaga jeung ngadukung pamajikana


Basa nuju wengi kamari mah abdi ngimpi meuni asa sieun pisan. Ngimpina keur di tengah leuweung tuluy diudag-udah ku jelema nu rek ngabegal di jalan. Pas di tengah leuweung teh asa sasah pisan lulumpatan. Pas ngalieuk ka tukang, jol leungeun aya nu narik. Geus kitu didiukkeun paksa dina handapeun tangkal bari leungeun ditalian. Tuluy dihareupeun abdi aya jalma jahat nu nodongkeun senjata mangrupa pistol kana mastaka abdi. Abdi meuni sasah pisan, kacida sieunna sabab asa nyaan. Pas keur sisieunna, jol kadangu adzan subuh. Tuluy abdi gugah bari satengah deg-degan keneh ku ngimpi eta. Alhamdulillah ngan ngimpi, sanes kenyataan nu mantak sieun.


Waktu keur leutik, kuring milu lomba nyanyi di sakola, disaksian ku kolot-kolotna. Sabenerna kuring teu hayang indit, tapi ceuk guru kabeh murid kudu milu. Nalika kuring di panggung, ujug-ujug awak kuring kaku, baham kuring ogé teu tiasa nyarios nanaon. Panon kuring mencrong ti katuhu ka kenca néangan bapa. Nyadar kuring kieu, bapa kuring ujug-ujug ngadeukeutan kuring sareng ngiringan kuring di panggung. Bapa nangkeup kuring bari ngalilipur, "Tong sieun, bapa aya di dieu." cenah. Bapa ngartos pisan kahoyong kuring, anjeunna langsung ngagentos pamuter piano, sareng ngiringan kuring nyanyi. Kuring nganuhunkeun pisan gaduh bapa sapertos bapa kuring. Hatur nuhun pisan ka bapa,  abdi tiasa nyanyi dugi ka rengse eta lagu teh. Sanggeus éta bapa kuring datang ka kuring jeung mawa kuring reueus.


Ahir-ahir ieu, loba omong ngeunaan PHK. Malah terminasi pagawean ieu lumangsung dina skala badag. Ningali ancaman PHK anu tiasa lumangsung. Persiapan ieu sanés ngan ukur kanggo pagawé tapi pikeun pamilik usaha anu tiasa nyanghareupan résiko macet usaha.
Persiapan di handap ieu tiasa dilakukeun pikeun ngatasi résiko PHK:

1. Boga panghasilan samping
Benny nyarios, gaduh panghasilan samping mangrupikeun cara anu pinter pikeun mastikeun kaayaan kauangan anjeun dijaga di tengah sagala rupa ancaman. Sanajan niléy panghasilan samping teu sabagé panghasilan utama, bisa méré rasa aman tina ancaman saperti kaleungitan pagawéan alatan PHK.
2. Nyadiakeun dana darurat
Samentara éta, dana darurat ieu ngan bisa dipaké pikeun kaayaan darurat kayaning kacilakaan atawa gering parna, sarta ieu kaasup leungitna dadakan panghasilan, salah sahijina alatan PHK. Jumlah anu disarankeun pikeun dana darurat ogé béda-béda, pikeun anjeun anu jomblo atanapi henteu gaduh tanggungan, éta 3-6 kali biaya bulanan anjeun. Sedengkeun pikeun anu geus boga kulawarga, jumlah dana darurat anu dibutuhkeun 6-12 kali lipat tina waragad bulanan


Nyieun Surat Ijin Mengemudi (SIM) dipersulit. Ieu geus jadi rahasia umum mun nyieun SIM dipersulit. Ti mimiti tes na, nepikeun ka jadina oge hese. Pernah basa eta geus lulis uji tes, sanajan gagal sababaraha kali jeung kudu ngulang deui, tapi akhirna lolos. Pas rek nyokot SIM ku jadwal nu geus ditangtukeun ku petugas, urang dititah balik deui, bejana mah can aya.  Beda deui jeung nu nyogok mah, sapoe ge jadi teu kudu tes jeung teu kudu nungguan mangbulan-bulan, langsung difoto didinya keneh. Nepikeun baheula adu argumen jeung petugasna lantaran ngarasa dipermainkeun, naha geus euweuh jelema nu jujur teh? Meuni rek nyieun SIM oge hede, padahal ieu usaha urang meh taat pas keur di jalan.


Ngaberesihkeun kotoran ucing mangrupakeun hiji kawajiban nu penting dilakukeun sanajan urang ngarasa geuleuh. Lantaran mun ngaberesihkeun kotoran ucing urang bisa nyegah penyebaran panyakit, kotoran ucing bisa mengandung bakteri, virus, jeung parasit nu bahaya jang kasehatan jelema. Lamun teu dibersihkeun kotoran ucing bisa nyebar ka permukaan sejen jeung nyebarkeun panyakit. Kotoran ucing nu teu diberesihkeun oge bisa nimbulkeun bau anu teu ngeunah. Kotoran ucing nu ngagunduk oge bisa jadi sarang bakteri jeung bauna beuki kuat. Kotoran ucing nu diantepkeun ngagunduk di lingkungan oge bisa ngaruksak lingkungan disabudureunna. Kotoran ucing nu loba teuing bisa ngotoran cai jeung taneuh, sarta ngaruksak kaendahan lingkungan.


Perasaan utah nalika ningali batur teh tiasa janten selingan tina masalah anu sanes. Gangguan anu anjeun karasa seueul sareng utah nalika anjeun nguping atanapi ningali batur tiasa disababkeun ku gangguan psikosomatik. Gangguan psikosomatik teh mangrupikeun panyakit anu disababkeun ku seueur teuing pikiran anu lumangsung. Gangguan dina pikiran ieu ngabalukarkeun reaksi dina awak. Contona, pamikiran ngeunaan hiji hal kaleuleuwihan bisa ngabalukarkeun keluhan kayaning palpitations, kesangan, tremor awak. Panyakit psikosomatik mah biasana henteu mendakan abnormalitas dina awak, ngan ukur pikiran anu kaleuleuwihan nyababkeun awak ngarespon kana pamikiran ieu. Sacara umum, kasakit psikomatik disababkeun ku pemicu nu patali jeung pikiran, moods jeung kaayaan mental.


Dumasar kana katerangan ieu, tétéla yén rikaz miboga kritéria anu tangtu sangkan henteu sakabéh barang anu kapanggih (digali) bisa digolongkeun kana rikaz. Lajeng, kumaha upami hadiah? Dina pamanggih kuring, 1. hadiah anu anjeun kéngingkeun sanés hal anu anjeun mendakan tapi kado atanapi hasil tina usaha anjeun. 2.Saméméh meunang hadiah, anjeun digawé teuas pikeun nyumbangkeun pikiran jeung waktu sangkan ahirna anjeun kapilih jadi salah sahiji juara. 3.Sanajan aya sababaraha ulama anu nganggap hadiah kompetisi salaku manggihan harta karun (rikaz), kuring condong boga pamadegan yén duanana mangrupakeun dua hal béda. Jadi zakat anu kudu di bayar teh lain zakat rikaz 20%. Masalah saterasna, upami teu kalebet kana kategori rikaz, naha kado teh teu wajib zakat? Kado dina bentuk laptop atawa barang sarupa anu dimeunangkeun lain kategori harta wajib zakat lamun digunakeun pikeun kapentingan pribadi, lain jadi komoditi usaha.


Ieu caritana basa Atta Hailintar nuju datang ka bumina Raffi Ahmad. Asalna mah maranehna teh ngobrol biasa sabari dipidiokeun, Atta oge sempet masak emih kanggo Raffi jeung pamajikanna. Tapi sabenerna Atta tos nyiapkeun prank kanggo Raffi, manehna tos nitah dua jalmi kanggo janten pulisi bobodoan anu bakal newak Raffi lantaran manehna kantos ditewak pulisi lantaran kasus narkoba. Pas Raffi jeung Atta nuju ngobrol, pulisi gadungan datang mawa surat kanggo newak Raffi, Raffi langsung geumpeur lantaran manehna geus beresih tina narkoba, komo pamajikanna, Nagita anu langsung nyeseulan pulisianu bade mawa Raffi. Pas geus lila, pulisi eta masiha tulisan yen ieu teh ngan bobodoan.


Keur leutik jadwal ngaji teh sok saberes magrib, jadi balikna teh jam 8-nan. Jam 8-nan teh peuting pisan di kampung mah, batur geus ngarampih ka imahna sewang-sewangan. Imah urang kaasup nu paling jauhna, eta oge mun balik ngaji sok dibarengan ku si Yusuf tapi lantaran imah si Yusuf mah leuwih deukeut jadi kudu papisah. Di jalan urang ngaliwatan jembatan anu sisina teh walungan, emang didieu rada keueung, ditambah cai walungan anu ngaririncik. Geus ngaliwatan jembatan eta teh aya rasa teu genah hate teh hayang ninggali deui ka tukang. Lantaran panasaran tuluy ninggali ka tukang, reuwas kacida ninggali jurig nu keur diuk. Urang langsung balik badan tapi teuing ku naon teu bisa lumpat ngan saukur bisa leumpang, dina hate teh bari ngucap Astagfirulloh sapapanjang jalan nepikeun ka imah.


Bapa abdi jalmina teh hilapan. Hiji poé kuring ngabungkus sangu jeung lauk keur dahar beurang bapa. Kuring hilap ngingetan bapa supados nyandak tempat bekel anu geus kosong ka imah, sareng bapana ogé hilap nyandak éta ka bumi. Sanggeus saminggu, karek dibawa ka imah.  Waktu éta kuring rék ngumbahan, kuring muka tutpna, kuring reuwas sabab bapa kuring henteu bérés daharna, aya sesa keneh. Jeung sesa dahareunna teh geus busuk jeung bau, jeung warnana oge geus robah. Waktu harita kuring hayang utah ngambeuna teh, malah hayang ceurik, tapi lamun eta tempat bekel teu dikumbah bakal bau leuwih parah. Tungtungna kuring nahan napas bari ngumbah teh, ku kuring dikumbah tilu kali ku sabun jeung dibilas sababaraha kali. Saprak harita kuring teu hayang deui mekelan dahareun keur bapa.


Tilu hal nu kudu diperhatikeun mun urang keur ngobrol jeung babaturan, komo mun amprokna kakarekeun deui ti sabarang lulus sakola. Nu kahiji nyaeta jauhkeun nu ngaranna hape, teundeun heula hape dina jero tas. Ulah nepi ka nempoan hape saban keur ngobrol, hargaan babaturan urang. Nu kadua nyaeta simak obrolanna, ulah nepi ka kalah ngahuleng atawa kaluar tina obrolan. Hargaan sabab teu apal iraha deui bisa amprokna. Nu katilu nyaeta tong poho fofotoan heula supaya aya dokumentasi jang kenang-kenangan. Foto ge saperluna, mun bisa kabeh babaturan ilukeun, supaya karasa kabersamaan nana. Tuluy kesampingkeun heula urusan nu sejen. Hargai deui quality timena.


Kuring geus kungsi. Janten dina waktos éta kuring dina posisi biasa kuring maén dina ponsel kuring sareng ngobrol sareng sababaraha réréncangan. Sanggeus éta kuring indit ka indung kuring di kamar nya pikeun paguneman normal. Sababaraha menit ti harita kuring ngarasa teu damang, suasana robah. Waktu éta indung kuring rék kaluar ti kamar mawa hiji hal, ujug-ujug kuring ngarasa sieun luar biasa, kawas posisi indung kuring jauh jeung posisi nya kawas kuring bener sorangan. Kuring ngarasa kuring bakal maot pas sareng didinya sareng kuring ngajerit pikeun indung kuring kusabab sieun pisan. Awak mah capé, késang, hésé ngarénghap. Indung kuring panik tuluy ngajak kuring ka ruang tamu jeung nitah kuring nginum cai tuluy indung kuring nyobaan ngurut leungeun kuring. Kuring henteu terang naha leungeun kuring karasa peurih, kuring henteu ngarasa nanaon dina pikiran kuring dina waktos éta, kuring bakal maot. Sareng indung kuring mimiti ngadoakeun panginten panginten kuring kasurupan atanapi naon waé. Sakedapan, suasana rada tenang, tapi kuring masih leuleus, kuring nyobaan bobo sareng ibu kuring.


Siti geus kapok birit. Anjeunna sering diare kusabab henteu merhatikeun tuangeun anu didahar. Nalika meuli dahareun manehna merhatikeun saeutik malah teu merhatikeun kabersihan dahareun anu bade dibeuli. Ayeuna manehna mindeng nginget-nginget dirina pikeun salawasna merhatikeun kadaharan anu bakal dibeuli. Salian ti ngingetkeun sangkan merhatikeun kabersihan dahareun, ayeuna bakal ngarasa jijik lamun ningali kadaharan anu kotor, utamana kadaharan anu dijual di sisi jalan. Siti geus nyaho jeung ngarti yen kadaharan ieu pasti bisa ngabalukarkeun diare. Anjeunna ningali geuleuh na kana dahareun salaku mekanisme awakna pikeun nyingkahan serangan diare anu sanes. Manehna bakal terus ngarasa geuleuh kana kadaharan anu kotor sabab geus cape diare.


Pas abdi nuju di kaayaan anu hese pisan dina hirup, abdi pernah ngarasa hampir ngarasa peunggas harepan lantaran tos sababaraha poe ieu abdi teu meunang solusi tina masalah anu kuring sanghareupan. Abdi oge nyanghareupan masalah ieu sosoranganan hungkul, teu aya jalmi anu ngarti ka kuring, teu aya oge hiji-hiji acan jalmi anu ngarti kondisi kuring, rek carita oge eweuh sasaha, kabehna sibuk ku urusan masing-masing, Abdi mineng pisan ngarasa sorangan eweuh batur sanajan aya di tengah-tengah jalmi anu seeur. Pernah hiji poe abdi ngarasa beurat pisan nepikeun ngarancanakeun kanggo ngagantung diri urang sorangan di kamar cai, tapi teu jadi lantaran sieun keneh ku kahirupan saatos urang maot engke.


Ti SMA keneh abdi gaduh cita-cita hoyong diajar masak sangkan tiasa janten tukang masak anu profesional. Hampir unggal poe oge abdi diajar masak pasakan anu anyar. Pas bade kuliah, bapa nyarankeun abdi kuliah di jurusan anu bakal gampang meunang gawe jeung gajina bakal gede. Tapi abdi hoyongna kuliah masak deui. Tapi bapa nyarankeun yen lamun bade diajar masak mah tiasa kursus ngke lamun tos gaduh padamelan sorangan. Tungtungna bapa nyakolakeun abdi di sakola masak anu biayana awis, nepikeun bapa nambut artos ka bank. Tapi di tengah kuliah abdi dikaluarkeun ti sakola lantaran tara asup sakola. Pas apal, bapa langsung ambek pisan lantaran abdi teu ngamangpaatkeun kasempetan ti bapa.


Sangking penting na momen ulang tahun rumaja nepi ka aya istilah sweet seven teen. Perayaan ulang tahun ka tujuh belas biasana gede gedean heboh jeung mewah, kusabab angka 17 di anggap angka awal menuju dewasa na budak. Soalna sagala surat suratan di indonesia bisa di jieun lamun geus dewasa di mulai ti umur tujuh belas tahun. Perayaan jeung surprise ulang tahun anu ka tujuh belas biasana aya anu di rayekeun leuwih ti sakali. Babaturan na oge pasti nyiapkeun surprise anu super spesial lamun di ulang tahun anu ka tujuh belas. Biasana babaturan na geus kerja sama jeung kolot atawa kulawarga na anu lain keur ngajailan anu ulang tahun samemeh surprise na, sangkah suprise na leuwih berkesan istimewa jeung moal di pohokeun jadi kudu di jieun rapi ameh ekspresi reuwas jeung bungah na nepi ka nu lain oge.


Gejala fobia sieun jarum muncul nalika aya jalma anu langsung nungkulan hal-hal anu bau medis, khususna anu ngalibetkeun jarum. Samemeh perawatan medis dimimitian, sababaraha gejala sieun jarum biasana bakal muncul, saperti pusing, kahariwang, kesang tiis, kahariwang, jeung bisa oge pingsan. Gejala ieu bakal nyababkeun panurunan dina tekanan darah sareng paningkatan denyut jantung samemeh prosedur medis dilaksanakeun. Kasieunan atawa phobia ieu sabenerna bisa di lawan tapi keur anu ngalaman na pasti hese pisan. Jelema anu boga phpbia atawa kasieun lamun di suntik pasti sieun lamun geus ngarasa teugeunah awak soalna bisi di suntuk, soalna keur dewasa metode pengobatan na biasa na leuwih sering di suntik tibatan nginum obat.


Teuing ti mana mimitina, bet bisa cakcak teh resep kana kopi hideung. Mindeng urang manggihan kopi nu geus diantepkeun teh kalakah aya cakcak dijerona. Hiji waktu mah kaalaman ku urang sorangan, lantaran harita teh pas keur ngopi urang kaburu dititah ka warung jang meuli rencang sangu. Sanajan kopina geus tiis, tapi sabab loba keneh jadi rek dipiceun teh lebar. Pas ku urang diinum teh, urang ngarasa aya tekstur dina kopi anu teu biasa. Pas cakcak eta geus antel kana lambey urang, ku urang langsung diutahkeun deui cai kopi nu geus asup kana baham. Urang langsung indit ka toilet jang kekemu ngarah baham teu sebel.


Rata-rata jalmi mun keur maen di wahana cai teh sok sieun tilelep. Mantak biasana ngahindari permainan cai, komo nu potensi tilelepna tinggi mah. Padahal, aya alat bantu nu ngaranna pelampung jang ngabantu ngambang dina cai. Jadi, mun teu bisa ngojay teh bisa tenang sabab kabantu ku pelampung, jadi moal mungkin nepi ka tilelep. Ngan, kade oge, palampung na kudu sasuai jeung standar, ulah nu ngasal wae. Kudu nu bener sasuai aturan supaya bisa ngambangkeun awak dina cai masing alus. Atawa bisa oge ku nyobaan diajar ngojay, keureuyeuh ti leuleutik supaya geus gede boga kamampuan ngojay nu memadai. Yuk cobaan biasakeun olahraga cai supaya teu sieun tilelep.


Ningali kadaharan anu leueur atanapi berjamur kadang ngajadikeun urang seueul sareng jijik. Tapi ulah salah, para ahli ngungkabkeun yén rasa jijik anu urang rasakeun éta saé pikeun awak. Alesanana, geuleuh dianggap respon évolusionér anu bisa ngajaga awak tina patogén jeung inféksi lianna. Disgust sabenerna mangrupa émosi nu mucunghul ngajaga awak tina kasakit atawa inféksi. Éta téh bagian tina évolusi anu kacida kolotna," jelas panalungtik kontrol kasakit Val Curtis ti London School of Hygiene & Tropical Medicine, dilaporkeun ku Science Alert, Senén (4/6/2018). "Siji nalika ningali hiji hal nunjukkeun émosi anu terstruktur. , Ku kituna lamun awak ngakuan "ancaman" eta bisa ngabales anceman ngaliwatan geuleuh sarta ngajaga urang tina noel eta. Éta mangrupikeun réspon pelindung diri." Pikeun meunteun bentuk jijik anu paling umum tina sudut pandang ngahindarkeun panyakit, para ahli naliti langkung ti 2,500 urang.


Seueur jalmi nu sieun kana jurig. Upami sieun kana jurig tiasa nyieun percaya diri urang ngirangan komo keur pueting atanapi keur aya di tempat nu kasebat angker. Aya cara-cara nu tiasa dilakukeun ikeun ngurangan bahkan ngubaran rasa sieun urang ka na jurig. Cara mimiti nyaeta ngalawan rasa sieun ka jurig ieu, upami tos sieun atanapi ngalaman fenomena supranatural tong langsung ngacir lumpat kusabab sieun, nanging cobi usaha supados tetep di tempat. Upami tos wani cicing di tempat atanapi teu lumpat, saterasna teangan informasi logis perkawis naon nu dirasakeun atau dialaman. Kusabab tiasa wae naon nu urang sangka teh teu sapertos kanyataanna, pasti aya penjelasan nu asup akal.


Nalika urang ningali tai sapi di tengah jalan sacara emosional, emosi geuleuh bakal langsung ngalir kana awak. Urang lajeng bakal nyoba tetep jauh ti lokasi tai sapi nu urang ngahaja tincak. Sababaraha urang tiasa nyobian nutupan irung sareng sungut urang. Lamun emosi geuleuh urang ngarasa kuat teuing, eta oge mungkin pisan pikeun urang utah. Tanggapan timbul kusabab naluri. Émosi geuleuh mangrupikeun salah sahiji fitur adaptasi kana ancaman patogen. Pikeun anu henteu terang, patogen tiasa disebatkeun salaku agen atanapi organisme anu ngagaduhan peran nyababkeun panyakit. Ku kituna wajar lamun urang ngarasa geuleuh lamun ningali tai sato sabab eta naluri alamiah manusa.


Rizka nyaeta ibu rumah tangga anu boga kahayang meuli mobil idaman kulawargana. Najan kitu, manehna nyaho yen manehna teu boga cukup duit pikeun meuli mobil nu dipikahayangna. Lantaran kitu, anjeunna mutuskeun pikeun ngamimitian nambung sacara serius. Rizka mimiti ngatur kauanganna leuwih ketat deui, ngahemat duit unggal bulan jeung neangan cara pikeun nambahan panghasilan kulawarga. Anjeunna oge mimiti maca buku ngeunaan kauangan sareng kumaha carana ngatur kauangan kulawarga kalayan bijaksana. Sanggeus sababaraha bulan, Rizka mimiti ningali hasilna. Tabunganna beuki nambahan, sarta manehna ngarasa leuwih deukeut kana cita-citana pikeun meuli mobil impian kulawargana. Tungtungna, sanggeus sababaraha taun nabung, Rizka akhirna meunang hasil ti ngahemat duit pikeun meuli mobil impian kulawargana. Anjeunna ngarasa bagja pisan sareng gumbira yen anjeunna parantos ngahontal tujuanana. Kulawarga Rizka oge bagja pisan sabab ahirna bisa boga mobil idaman anu sok diimpi-impikeun. Maranehna ngarasa nganuhunkeun pisan kana kasuksesan Rizka dina ngatur kauangan kulawarga jeung ngahontal cita-citana. Rizka oge ngarasa bangga ka dirina sorangan lantaran geus bisa ngahontal hiji hal anu diimpi-impikeun salila ieu.


ngan inget hiji hal, yén siksa Alloh téh kacida nyerina disiapkeun pikeun jalma anu ngalanggar aturan agama Allah. Dawuhan Allah Ta'ala (artina): "Sing saha jalma-jalma anu ngalanggar parentah Rosul kudu sieun ditimpa cobaan atawa ditimpa siksaan anu pedih" (QS. An Nuur: 63) Anu matak nyeri tina siksaan Alloh nyaeta kacaritakeun dina Al Qur'an yen syetan ngadawuh: “Satemenna kuring sieun ka Allah. Jeung Allah kacida beurat siksa-Na.” (QS. Al Anfal: 48).
Sareng urang kedah sieun kana naraka Allah, anu pikasieuneunana teu tiasa dibayangkeun. Dawuhan Alloh Ta’ala (maksudna): “Hé jalma-jalma nu ariman, jaga diri jeung kulawarga aranjeun tina seuneu naraka nu suluhna manusa jeung batu; ngajaga malaikat-malaikat anu kasar, tangguh, anu henteu ingkar ka Alloh kana parentah-Na ka maranehna sarta salawasna ngalakonan naon anu diparentahkeunana.” (QS. At Tahrim: 6).


Abdi teu percaya kanu ngaranna harta karun lantaran eta mah carita baheula anu moal mungkin aya di jaman ayeuna. Tapi rerencangan abdi keukeuh yen di dekeut imahna aya jalmi anu ngahaja nyimpen harta karun anu tos disimpen ti sapuluh taun katukang. Manehna oge tos nyepeng peta harta karun anu dipasihan ku akina. Eta peta teh tiasa dibuka pas manehna yuswa dua puluh taun. Ayeuna manehna tos dua puluh taun, manehna teu sabar kanggo ngabuka eta harta karun. Urang sasarengan maca eta peta anu tos sapuluh taun teu dibuka. Di titik anu dituduhkeun dina peta urang langsung ngagali teras nimu aya hiji kotak badag, eusina nyaeta emas murni sareng poto manehna pas leutik keneh.


Pas masih ngora keneh mah resep pisan nongkrong teh jeung babaturan sakampung, unggal poe teh balik jam 2 atawa jam 3. Sedengkeun sare subuh, hudang deui jam 6 da kudu berangkat ka sakola. Tungtungna ku sabab mindeng teuing gadang, kurang sare, ditambah oge kurang olahraga jadi mibogaan panyakit. Geus apal kitu mah urang tara gadang deui, sabodo teuing ku babaturan ditinggalkeun mah, ayeuna mah hayang fokus ka diri sorangan, da mun lain ku urang sorangan ku saha deui. Pas reuwas divonis kitu, pasti nu dibejaan tiheula mah kolot sorangan lain ka babaturan. Jadi ayeuna mah leuwih ngahargaan kana kahirupan anu sementara ieu.


Almas Lutfia Hasna teu nyangka meunang hadiah istiméwa ti Gubernur Jawa Tengah Ganjar Pranowo waktu ilubiung dina bubuka Kabudayaan Akademik jeung Kemahasiswaan pikeun mahasiswa anyar UIN Saifuddin Zuhri, Senén (22/8/2022). Lantaran mahasiswa Kalbar éta meunang hadiah berupa SPP dua semester ti Ganjar Pranowo. "Tadi abdi dibantuan mayar SPP dua semester. Abdi bingah pisan, hatur nuhun, khususna ekonomi keluarga (kecukupan)," ceuk Almas waktu patepung di UIN Saifuddin Zuhri. Mimitina Ganjar anu méré motivasi ka mahasiswa anyar, ngajak mahasiswa luar Jawa ngacungkeun leungeun. Ti harita Ganjar neuteup ka Almas, langsung miwarang putri kolot transmigran naék panggung. "Kuring lahir di Cilacap, waktu kuring kelas 3 SD, kolot kuring transmigrasi ka Kalbar. Di dinya kolot kuring melak sawit," pokna ka Ganjar.


Basa SD, abdi kaasup jalmi anu eraan. Komo lamun dititah nangtung dihareupeun seeur jalmi. Abdi kirang pede lantaran seiun diseungseurikeun atawa dipoyok ku batur. Hal ieu teh sebabna lantaran abdi teu biasa tampil di hareupeun seeur jalmi, matak langsung sieun ningal seeur jalmi anu ningalikeun urang. Pernah hiji waktos abdi dititah tampil kahareup maca pidato. Abdi sieun lantaran can pati apal kana pidatona, abdi oge sieun bisi hilap bade ngomong naon pas tos di hareup. Ningal batur anu salah oge abdi beuki sieun. Komo ningal batur dipoyokan ku nu sanes, abdi ngabayangkeun lamun abdi nu di poyok padahal anu kajadian ka batur can tangtu kajadian ka urang oge.


Mun bulan puasa mah abdi teh tara pisan kaliwat ngalaksanakeun sholat taraweh. Biasana sok di masjid deukeut imah supaya warawuh. Harita mah abdi keur rokaat terakhir sholat taraweh, beuteung teh asa kukurubukan pisan. Teu ngeunaheun dibawa kukumaha teh. Pas keur sujud terakhir, abdi kalepasan hitut meuni tarik pisan. Duh eta geus ditatahan ge da angger teu bisa dikontrol. Beres sholat teh ibu-ibu marelong ka arah abdi, abdi meuni isin pisan. Tah, mantak mun rek sholat taraweh, mun hayang hitut mah buru-buru we ka jamban heula supaya bisa langsung wudu deui, jadi moal ngabatalkeun sholat nu keur dilaksanakeun jeung deuih moal isin!


Basa nuju ngahadiran seminar, abdi teu kahaja amprok jeung babaturan basa kuliah. Seminar na teh ngeunaan kasehatan mental nu dilaksanakeun na di Universitas Pendidikan Indonesia. Abdi amprok babaturan abdi nu namina Mila. Basa kuliah teh abdi kamana-mana pasti sareng Mila, ngan pas lulus anjeunna damel di Jakarta, jadi acan amprok deui tos dua taunan. Mila ayeuna mah beda pisan, jadi geulis pisan, rapih, pokokna mah glow up we. Tapi angger bageurna mah sarua jeung basa kuliah, teu miceun jeung teu sombong. Mila teh damel di salah sahiji perusahaan bidang kauangan di Jakarta. Abdi seneng pisan sabab bisa teu kahaja amprok jeung anjeunna nu sibuk pisan.


Macet deui lumangsung di jalur Puncak, Bogor, Jawa Barat. Teu saeutik warga nu rék mudik kudu macét nepi ka welasan jam.
Salah sahijina nyaéta Ayy Indri (25). Indri indit ka luhur rék balik ka imah kolotna. Tapi hanjakal manehna kudu macet salila 12 jam nepi ka dehidrasi lantaran warung-warung anu biasa ngajual sapanjang Jalan Puncak Bogor geus tutup. Abdi angkat ti Jakarta kira-kira tabuh 18.30 WIB, rencanana badé uih deui ka bumi kolot abdi kabeneran imah kolot abdi di Puncak,” ceuk Indri, dicutat ti Detik.com.
Sajeroning lalampahan, manéhna ngahaja milih kaluar ti jalan tol Ciawi pikeun nyingkahan macét. Tapi rencanana teu hasil, sabab mobil anu di tungganganana teu obah pisan salila lima jam sanggeus kaluar ti Tol Ciawi ka Puncak.
“Kuring ngahaja kaluar ti tol Ciawi sabab milih jalan desa pas kaluar ti tol Ciawi, ternyata arah jalan desa macet 5 jam nepi ka asup ka jalan desa.


MIndeng manggihan duit dina saku calana, padahal saku calana sorangan. Tapi rasana teh bungah pisan, komo deui lamun keur teu boga duit mah sanajan ngan manggihan Rp 10.000 oge. Saking bungahna sok hayang ngagorowok, tapi era oge lamun didenge ku batur. Mindeng oge manggihan duit teh pas geus kaseuseuh, atuh kudu di poe keun heula ngameh garing, tapi pas garing teh sok jadi heuras duitna, tungtungna hese di buka jeung kudu make setrikaan. Tuluy mun manggihan duit teh sok ngarasa jadi kaya, padahal mah nominalna oge leutik. Akhirna mah hayang ngajajankeun duitna teh, paling kanu es krim atawa jajaneun di Alfamart.


Hiji poe, abdi niat ngeprank babaturan abdi nu sok ulin ka imah. Abdi api-api nambut hapena jang ngerjakeun tugas. Ku abdi hapena disimpen dina saku, tuluy mawa hahapean nu geus disaruakeun warna na jeung hape babaturan. Hahapean eta ku abdi dicoo saolah hape babaturan. Teu lila, abdi lulumpatan di sisi kolam renang bari acrig-acrigan. Cleng eta hahapean teh ngacleng ka kolam. Babaturan abdi nu ningali langsung molotot bari ngagorowokeun hapena. Babaturan abdi ceurik jejeritan sabab hapena ticemplung, pasti bakal moal bisa hirup deui. Keur ceurik, abdi tuluy nyodorkeun hape anjeunna kana meja. Anjeunna bingung bari nyeka cipanon. Ceuk abdi teh prank, ieu hape maneh mah, itu mah hahapean. Babaturan abdi atoh campur jengkel tuluy nyeburkeun abdi ka kolam.


Cara pikeun ngaleungitkeun rasa sieun numutkeun agama Islam nyaéta ku cara ngokolakeun rasa takwa ka Alloh SWT ku cara dzikir atawa solat, ngalaksanakeun solat, jeung ngalaksanakeun syariat Islam séjénna. Beuki nyaho kana kakawasaan jeung kasaktian-Na, leuwih gede katakwaan hiji muslim. Teras, Yakin yen Allah SWT bakal nulungan urang lamun hayang kaluar tina gangguan sieun, tumuwuh dina diri rasa yakin yen Allah SWT bakal nulungan. Sakumaha anu ditegeskeun dina Al Qur'an, Alloh SWT bakal nulungan satiap hamba anu iman jeung naros ka Anjeunna. Sakumaha anu ditegeskeun dina Al Qur'an, Alloh SWT bakal nulungan satiap hamba anu iman jeung naros ka Anjeunna. Numutkeun firman Allah SWT anu hartosna: "Jeung lamun maraneh menta pitulung ka Pangéran anjeun, mangka Anjeunna ngidinan pikeun anjeun, Allah maparin pitulung sarébu malaikat anu turun dina barisan". (QS. Al Anfal: 9).


Arsil pernah ngagaduhan trauma kana ngadahar permen. Caritana, keur leutik Arsil teh pernah ngadahar permen relaxa bari uulinan jeung babaturan nana. Keur luluncatan bari seuseurian, permen relaxana melag dina tikoro Arsil. Arsil harita sasah pisan sabab teu bisa ngomong jeung geus hese nafas. Beungeutna geus geuneuk sabab nahan nyeuri jeung eungap dina tikoro na. Indung Arsil langsung sigap nepakan beuheungna. Geus sagala rupa cara dicobaan tapi can bisa keneh wae ngaluarkeun eta permen. Geus aya lima menit, tepakan indungna dina beuheung Arsil teh nyababkeun permen relaxana bijil tina bahamna. Arsil tidinya bisa nafas deui, bari cireumbay teh nginum cai bodas. Tidinya, Arsil alim deui ngadahar permen sabab masih keneh kababayang rarasaan melegna.


Urang boga hobi fotograpi, nepikeun ka sok jadi panitia dokumentasi lamun keur aya acara. Tapi hiji waktu dititah ku dosen jang jadi tim dokumentasi penelitian. Harita teh penelitianna ka Ciptagelar. Kusabab kitu urang mulai ngaberesihan kamera lantaran aya jamur dina lensana. Geus digesek-gesek oge tetep jamurna teh teu leungit, jadi weh ku urang dibawa ka tukang servis heula. Sanggeus kitu poean acara, urang indit jeung dosen kana mobil. Harita dosen nu indit teh aya 3 an, sopir 1, jadi di jero mobil aya 5 an. Pas nepi ditu, urang langsung ngaluarkeun kamera jeung moto-moto sakeliling. Urang bungah sabab bisa boga pangalaman anyar jeung bisa ninggali adat istiadat di hiji daerah nu can pernah urang datangan.


Pas leutik aya hiji permen karesep barudak leutik, nyaeta permen karet anu aya hurup dina bungkusna. Upami urang tiasa ngempelkeun hurup-hurup eta janten tulisan YOSAN cenah mah urang bakal meunang hadiah. Mimitina mah abdi sumanget pisan meser eta permen karet unggal poe ngumpulkeunv bungkusna sangkan tiasa janten tulisan YOSAN, tapi aya hiji hurup anu hese pisan meunangna, nyaeta hurup N. Abdi tos nyerah moal ngaharepkeun deui. Hiji poe rerencangan meunang hurup N. Langsung we urang teh ngempelkeun deui bungkus permen anu tos disimpen teras dibawa ka warung. Pas di warung, urang masihan bungkus permen eta teras urang dipasihan hadiah kaos.


Basa kamari urang aya kaperluan ka bank di titah ku kolot nyokot duit pikeun ngabeberkeun imah. Duit anu di cokot nominal na cukup gede, urang mangkat ka bank isuk isuk sangkan pas nepi di bank na can pati rame. Ari pas nepi di bank urang rada reuwas yen jam sakieu bank na oge karek buka tapi antrian na geus pinuh. Saenggeus lila nungguan ahirna bagean urang, urang datang ka patugas teller bank na geus mawa syarat syarat na mawa ktp, buku tabungan jeung slip panarikan tuluy di pigawe ku patugas na karek duit cair, jumlah eta duit teh emang teu buleud matak rada hese ngitungna. Geus weh urang balik, duit di itung di imah teh kurang didinya urang geus rada ambek tuluy balik deui ka bank merekeun bukti jeung duit anu tadi ka patugas bank urang ambek kusabab manehna henteu taliti urang jadi bolak balik dua kali ka bank.


Waktu harita kuring keur kaluar ti perpustakaan neundeun buku-buku nu geus diinjeum ku kelas kuring. Nalika kuring kaluar ti perpustakaan kuring nempo babaturan kuring, ngaranna Lina. Kabeneran geus waktuna istirahat, kuring ngajak Lina makan di kantin. Urang meuli batagor jeung es jeruk, tuluy didahar bari ngobrol saeutik bareng Lina. Waktu istirahat geus réngsé, kuring jeung Lina leumpang babarengan ka kelas. Tapi ceuk Lina, urang dititah indit tiheula, sabab cenah Lina rek ka WC heula, jadi kuring indit ka kelas sorangan. Pas ka kelas kuring reuwas lantaran Lina ujug-ujug geus aya di kelas jeung keur ngobrol jeung babaturan kuring nu séjén. "Geus ka WC Lin?"  Kuring nanya pikeun mastikeun. "Kuring henteu kaluar ti WC. Kuring parantos di kelas sareng teu acan kamana-mana."  Jawab Lina. Kuring sieun sorangan. Janten saha anu tuang sareng anjeunna di kantin tadi?  Kuring nyoba teu mikiran anjeunna sarta diuk dina bangku kuring.


Numutkeun kana Dual Diagnosis, jalma anu ngalaman autophobia biasana horéam pariksa kaayaanana ku dokter. Malah, teu saeutik nu ngajauhan paguneman ngeunaan kasieunana jeung para ahli. Ieu tanda, sabenerna jalma kalawan autophobia sadar sadar yen sieun maranéhanana digolongkeun kana alesan. Pikeun bisa manggihan kaayaan naon anjeunna boga, salah sahiji hal anu kudu dipigawé nyaéta kahayang pikeun leupas tina sieun éta. Ku alatan éta, lamun ngarasa anjeun ngalaman autophobia, eta leuwih hade geuwat konsultasi dokter. Lamun memang anjeun boga gangguan jiwa ieu, dokter anjeun bakal nyarankeun profésional kaséhatan méntal. Saatos pendak sareng profésional kaséhatan méntal, dokter biasana bakal ngalakukeun pamariksaan psikologis heula. Henteu ngan éta, dokter biasana bakal ménta inpo nu patali jeung sajarah médis Anjeun.


Ucapan syukur teu ereun kaucap dina jero hate lantaran abdi tos tiasa lulus ujian anu kahese-hese dikerjakeun. Abdi atoh jeung bagja lantaran atos berhasil ngaliwatan ujian ieu. Abdi ngarasa bangga ka diri sorangan lantaran tos berhasil ngahontal kahoyong abdi. Abdi oge teu hilap ngucapkeun ka sadaya pihak anu tos ngadukung salila ieu. Ujian ieu tos abdi persiapkeun di kamari-kamari. Unggal poe na teu pernah aya kaliwat ngaduakeun kanggo kaberhasilan ujian ieu lantaran ujian ieu anu nentukeun nasib ka payun na kumaha. Kabayang kumaha bungah na para sepuh upami ningal hasil ieu. Ceurik oge sanes ceurik pedah sedih, tapi bakating ku bagja ningal hasil anu diarep-arep ieu.


Nyebut Ngaran anu leungit atawa bisa di sebut poho yen aran, mangrupikeun kasalahan kognitif anu ngungkabkeun saha anu urang anggap dina grup urang, "saur David Rubin, profesor psikologi sareng neurosains di Universitas Duke. Janten, nalika Ibu nyauran anjeun anjing piaraan, éta nunjukkeun yén anjeunna nganggap anjing piaraan salaku bagian tina kulawargana. Sajaba ti éta, jalma ogé mindeng salah ngucapkeun ngaran batur kalawan ngaran anu disada sarupa. Contona, urang bakal nelepon Mitchell ku ngaran Michael.
Penampilan fisik sabenerna boga pangaruh kirang dina kasalahan nelepon ngaran. Sami lumaku pikeun faktor umur. Dina pangajaran, peneliti surveyed jalma ngora jeung jalma heubeul, tapi mispronounced ngaran anu dijieun leuwih mindeng ku jalma ngora.


Enjing keneh abdi ngahaja indit bade meser ayam goreng Santa Maria, salah sahiji ayam goreng nu keur viral pisan di tiktok. Ti mimiti muka gerobakna, nu ngantrina ge geus puluhan. Antrianna teh malahan nepi ka sisi jalan ngajajarna. Nu ngantri na teh rata-rata orang turunan tionghoa. Biasana mun meleng saeutik ge antrean na teh sok disorobot, mantak tong nepi ka meleng we ngantri didieu mah. Abdi ge kabagean ngantri ti jam tujuh, nembe meunang ayam gorengna jam dalapan. Cangkeul pisan ngantrina ge, meuni nepi ka sajam. Tah nu viral teh justru ku antrean nana ningan. Kajeun teuing ngagofood we lah.


Mun boga babaturan anu menta ningali tugas kuliah, mending tong dibere sabab jalma teu sarua. Kaalaman harita tugas kuliah abdi dibere nempo ka babaturan sabab manehna menta. Sugan teh moal dicopy paste, sugan teh jang referensi hungkul. Eh ai pek teh dicopy paste sagalana, ngan diganti nama hungkul. Pas penilaian, abdi dipanggil ku dosen jeung manehna. Ditegur sabab copy paste, nya abdi ngamuk bari ngajelaskeun yen eta tugas abdi nu dicopy paste ku anjeunna. Nya keuheul nya era abdi harita. Tah, jadi pelajaran, tidinya tara mere deui contoh tugas ka manehna, nanya ge saperluna hungkul. Mun aya babaturan nu kitu, mending dijauhan sabab ngarugikeun urang!


Budak nu keur leutikna pernah diteunggeul ku kolotna atawa diperlakukeun kasar, bakal boga kacacatan mental nu kabawa nepi ka dewasa. Biasana budak nu ti leutikna dikasaran mah bakal boga ingetan kana rasa nyeurina. Jadi dina ngajalani kahirupanna cenderung bakal teu percaya diri jeung deuih bakal boga perasaan hayang kasar ka batur mun keur jengkel teh. Teu jarang geus gedena sok nekad nepi ka urusan naon wae ge. Aya nu jadi insecure dina ngajalani kahirupannana, aya nu malah jadi leuwih nekad sabab ngarasa boga kawani jang ngalawan batur. Biasana luka trauma keur leutik na teh moal leungit, kecuali mun dikonsultasikeun jeung nu leuwih kompeten jiga ka psikolog. Sabab bahaya pisan jang perkembangan mentalna oge.


Abdi gaduh hiji rerencangan anu pikarunyaeun pisan. Pas ningal manehna abdi sok ngarasa sadar yen abdi teh sanes hiji-hijina jalmi anu gaduh seeur masalah, lantaran abdi ningal manehna nuju seeur pisan masalah anu lamun abdi janten manehna abdi teu apal kedah kumaha. Manehna diancem kedah ngirim duit saratus juta lamun manehna teu hoyong poto manehna disebarkeun ka kulawargi jeung rerencanganna. Manehna dimangpaatkeun ku tilas kabogohna, manehna kaduhung pernah ngirim poto manehna teu dibaju jaba katingal bengeutna. Manehna tos rek mutuskeun eta lalaki tapi lantaran eta lalaki nyepeng foto manehna jeung ngancem bakal ngirim poto eta di grup rerencangan manehna lamun teu ngirim duit,


Kaayaan fisik anu teu sampurna teh pamere ti gusti Allah oge. Eweuh anu bisa nolak sagala kahendak Allah, salaku hamba na urang ngan saukur bisa narima jeung ngajalankeun na. Boga fisik teu lengkap teh eweuh nu bisa milih jeung eweuh anu hayang, jadi teu meunang di perlakukeun teu adil dina kahirupan. Tapi teu bisa di sangkal yen perlakuan teu adil rek langsung atawa henteu pasti bakal di rasakeun kunu boga fisik anu teu lengkep, misal jadi sok di hina di omong omongkeun jeung henteu di baturan lamun ulin ku babaturan na. Lamun geus di perlakukeun kawas kitu jelema na atawa indung na kudu teges mere beja yen teu menang di perlakukeun teu adil kitu.


Bulan Oktober 2022 teh terjadi tanah longsor di Cimanggung, Kabupaten Sumedang. Kajadian bencana longsor ieu teh ngarugikeun sabagean besar masyarakat Desa Cihanjuang, Cimanggung. Pasalna, sanes wae rumah nu rusak, tapi oge seueur korban jiwa bahkan korban nyawa. Jumlah korban jiwa dina bencana ieu teh puluhan jalmi. Sababaraha diantarana masih keneh hilang jeung masih proses pencarian. Seueur pihak nu ikut serta jadi relawan bencana ieu, aya ti pamarentahan, ti SAR, ti relawan soaial jeung kabencanaan, organisasi kampus, jeung sajabana. Sadayana bahu membahu kangge nemukeun korban longsor. Dina proses pencarian korban teh aya longsor susulan nu nyebabkeun bertambahna korban jiwa ti pihak instansi kepolisian sareng nu ngarescue.


Reuni sakolah biasa na sok di ayakeun nya lain acara resmi tapi acara swadaya anu sok di jieun ku para alumni sakolah pikeun ngumpulkeun jeung ngajalin silaturahmi jeung angkatan sakolah na anu ges mencar jeung sibuk ku hirupna masing masing. Tapi dina reuni biasana anu datang nya jelema na eta deui eta deui umum na mah jelema anu dekeut jeung anu biasana mindeng papangih. Hese emang lamun hayang papangih jeung babaturan anu geus tinggal jauh. Tapi aya kajadian anu teu kaduga jeung ngajieun hate urang teh bungah pisan, yen tadi pas rek balik dina angkot urang papangih teu kahaja jeung babaturan deukeut urang anu tinggal na jauh di padang. Maneh na teh rupa na karek erek balik mudik saenggeus lila ngarantau. Pas papangih tadi diuk pasisi sisi urang dua an reuwas teu sangka yen akhirna urang bisa papangih deui dina angkot.


Urang pernah aya masalah salah paham jeung bapa urang nyaeta emang urang anu salah tapi salaku budak urang aya rasa gengsi sieun jeung era rek menta hampura. Tapi teu sangka yen gara gara masalah eta , indung urang oge jadi milu ambek jeung nyarekan urang wae, mimiti na mah nya indung urabg cicing jeung teu loba omobg tapi mangkin kadieu indung urang nyarekan anu ngajieun urang sieun. Urang kasieunan yen indung urang ges ambek ambekan gitu, nepi ka rasa na urang teu boga pilihan oge kudu menta hampurna ka bapak urang jeung indung urang sakalian mimiti na mah era jeung sieun di carekan deui, tapi lamun geus di omongkeun maranehna oge pasti ngarti.


Abdi heran pisan basa datang ka hiji tempat resto, padahal pelanggan teh nuju seeur pisan, tapi maranehna kalahkah hareureuy lainna digawe. Aya sababaraha jalmi anu tos ngantosan jeung geus teu kiat lapar tapi dahareun teu datang oge. Abdi milih resto ieu lantaran rasana anu ngeunah tapi pangaosna mirah jeung lumayan sehat oge. Tapi palayananna bener-bener teu sae. Abdi teu ngarti naha bisa maranehna kalahkah nyantai padahal beuki seeur jalmi anu datang, tapi teu dilayanan. Meja-meja oge kalalotor keneh tilas jalmi anu sanes lainna diberesan kalahkah disimpen dihandapeun meja hungkul. Nepikeun aya hiji ibu-ibu jeung sababaraha tukang ojek anu mulai negor pagawe di dinya lantaran tos pinuh pisan.


Rahmat teh jalma nu jujur tur tiasa dipercanten. Di kampungna manehna tos biasa dipercanten ngurusan perkawis sapertos zakat, duit sumbangan, jeung sajabana. Kusabab kajujuranna eta Rahmat dipercanten oge janten kapala desa. Sieun ku dosa teh janten salah sahiji nilai nu dicekel ku Rahmat salila ngajabat janten kapala desa. Kantos aya hiji jalma nu ngahasut Rahmat, manehna dihasut pikeun ngorupsi duit sumbangan nu tujuanna pikeun dianggo ngabenerkeun masjid di babaraha kampung.Kusabab nilai nu dicekelna, Rahmat teu ngadangukeun hasutan eta. Rahmat sieun kusabab eta teh hal nu dosa. Sanes teu ngadangukeun hungkul nanging Rahmat oge ngalaporkeun eta jalma ka pihak nu berwenang.


Ti baheula abdi emang gaduh cita-cita hoyong kuliah di Universitas Padjadjaran. Pas abdi nuju mikirkeun ngeunaan pilihan kampus kangge kuliah bener-mener mikiran sagala hal nepikeun ka ongkos ka kampus jeung sajabana. Unpad dipilih lantaran gaduh seeur jurusan anu akreditasina seeur anu A. Unpad oge lokasina teu pati jauh ti bumi abdi dibandingkeun kampus negeri anu sanes. Sateuacan pandemi abdi angkat ka kampus naek Damri jurusan Elang-Jatinangor via Cibiru anu ongkos na ngan opat rebu. Janten luewih mirah dibandingkeun ongkos ka UPI anu tiasa nepi keun sapuluh rebu. Di unpad oge aya asrama kanggo mahasiswa anu meunang beasiswa satahun lami na.


Cara anu pangsaéna pikeun nyingkirkeun hama ieu nyaéta tip sareng trik kontrol hama pikeun ngusir sareng ngajagi bumi anjeun. 1. Ulah nepi ka cai ngeuyeumbeu Hama saperti reungit biak dina cai ngeuyeumbeu. Pastikeun pikeun ngabersihan solokan supados henteu aya cai anu mampet. Cai nu ngeuyeumbeu kotor bakal ngondang reungit malaria jeung demam berdarah. Upami anjeun gaduh pepelakan cai, pastikeun pikeun ngarobih cai supados henteu janten tempat reungit. Upami anjeun gaduh pipa AC anu nyayogikeun cai, ulah nganggo ember pikeun ngumpulkeun cai atanapi ngosongkeun ember unggal dinten. 2. Ulah nyimpen bungbuahan sarta sayuran dina spasi kabuka, lamun geus asak teuing atawa ampir busuk, bungbuahan sarta sayuran narik laleur, cockroaches jeung serangga lianna. Upami anjeun sering mendakan laleur di bumi atanapi dapur anjeun, panginten aya sayuran atanapi buah anu anjeun hilap disimpen dina kulkas. 3. Rutin ngaluarkeun runtah. Akumulasi runtah di imah bisa ngondang beurit jeung cockroaches. Hama ieu tiasa nyebarkeun panyakit, anu bahaya pisan, khususna upami anjeun gaduh murangkalih sareng piaraan.


Pandemi tos mulai raat, masarakat tos mulai seeur dipasihan vaksin ku pamarentah. Dimana-mana seur pisan vaksin anu dilaksanakeun lantaran vaksin oge tos janten syarat kanggo daftar gawe jeung syarat lamun urang hoyong asup ka tempat umum. Abdi oge kapaksa divaksin sanajan abdi sieun kana jarum suntik lantaran janten syarat kanggo asup kuliah. Vaksin anu dilaksanakeun di lapangan ieu teu aya panghalangna janten sadayana tiasa ningal pas abdi nuju disuntik lantaran supados gancang. Abdi ngaderegdeg pisan ngantosan giliran kuring. Tapi sanajang abdi sieun kana jarum abdi kedah katingal teu sieun lantaran era ka batur anu ningalikeun, komo seeur budak leutik oge.


Pangalaman mimiti disuntik lain alatan gering, tapi nyuntik vaksin waktu kuring kelas 2 di kelas, mun teu salah mah. Sumuhun, éta kahiji kalina, panasaran & sieun janten salah. tapi sieun di suntik teu pantes mun engke mun di suntik terus ceurik bari ningalian babaturan sakelas, ngerakeun... da eta mah pas keur di suntik heula kalakuan. rada santai (tapi anjeun teu hoyong ningali panangan anjeun nalika anjeun disuntik kusabab sieun). tapi anu paling diinget-inget mah pas disuntik, waktu masih awal kuliah. Nalika kuring angkat ka rumah sakit, waktos éta kuring sigana didiagnosis hipertensi, vertigo & meureun flu anu paling parah dugi ka ayeuna (asumsi pribadi). Waktu berobat mah ampir 2 poe teu dahar, ngan nginum cai, lain keur krisis, teu boga duit keur meuli dahareun. tapi meureun ku sabab nyeri teh bener-bener ngaleungit napsu, jadi hehehehe, beungeutna pucet & lemah, éta titik.


Matak sieun pas keur di panggung teh lantaran ku pola pikir sorangan, komo mikiran pendapat batur ngeunaan urang, biasana mun tuluy dipikirkeun kalakah beuki sieun pas di panggung teh. Urang kudu berpikir positif, jadi ulah mikiran siga "Aduh nu nongton pasti teu resep ka urang" mikir nu positi-positif weh, siga "Wah sigana bakal rame yeuh engke urang pas di panggung". Tuluy bisa oge datang leuwih gancang pas keur acara, lantaran urang kudu adaptasi heula di panggung, jadi urang nyoba naek ka panggung heula geus eta urang nyoba leumpang ka kenca jeung leumpang ka katuhu, tuluy ku urang tinggali, penontonna ku urang bisa ditinggali nepikeun sajauh mana.


Separation geus ilahar. Karugian bisa lumangsung ka saha. Paménta pikeun ngantepkeun batur kaluar tina kahirupan anjeun, naha kusabab sauyunan pribadi atanapi panghianatan lingkungan, tiasa kajantenan iraha waé urang pendak. Sanajan kitu, teu sakabéh urang nyaho kumaha carana nungkulan leungitna. Teu jarang, urang kudu ingget numutkeun saran iyeu : 1. Deukeutkeun ka Allah sangkan daék nyanghareupan papisahan.Nalika anjeun ngungun, pasti seueur anu nyarios, "Anjeun kedah kuat." Sabenerna, kecap-kecap éta bakal nambahan beban kasedih anjeun. Saolah-olah aya kawajiban pikeun anjeun tangguh, bari tilelep atawa ngiles hiji-hijina hal anu anjeun hoyong laksanakeun.Ku cara ngadeukeutan ka Allah, anjeun bakal bisa lalaunan ninggalkeun eta. Anjeun bakal ngartos kumaha saé ngantepkeun. Dina ahir poé, anjeun bakal diajar janten jalma dewasa. 2. Ngarasakeun momen ayeuna, anjeun henteu nyalira Nuluykeun nu naon geus indit moal mawa aranjeunna deui. Hal anu paling bijaksana pikeun anjeun laksanakeun nyaéta ningali saha anjeun masih gaduh. Kaleungitan pasangan tiasa ngajantenkeun anjeun langkung ngahargaan ayana bapa sareng indung anjeun. Pipisahan ti babaturan bakal memicu anjeun leuwih cinta babaturan anjeun. Separation sabenerna kudu jadi pecut sangkan anjeun leuwih bungah dina kahirupan.


Mun karya urang dicokot, urang bisa ngalakukeun hal ieu. Nu mimiti hubungi heula jelema nu nyokor karya urang, lantaran bisa wae jelema eta teu sadar mun karya eta dilindungi hak cipta, geus kitu urang kari menta manehna ngahapus karya eta atawa mere sumber (kredit) kana pemilik karya. Nu kadua kirimkeun surat peringatan, mun jelema eta teu ngarespon atawa nolak jang ngahapusna urang bisa ngirimkeun surat peringata sacara resmi. Nu katilu laporkeun pelanggaran, mun peringatan teu berhasil, urang bisa ngalaporkeun pelanggaran hak cipta ka polisi atawa pengadilan. Nu terakhir bisa meunangkeun bantuan hukum, mun masalahna beuki rumit, urang bisa menta bantuan hukum ti pengacara atawa organisasi nu boga fokus kana hak cipta.


Pindahan sakola lantaran teu nyaman dihina fisik wae ku babaturan, ku harepan di sakolaan anyar mah babaturanna balageur. Tapi pas poe mimiti sakola ge, geus teu ngeunah hate lantaran cara ninggalina batur teh geus beda, sarua jeung pas sakolaan saacanna. Nepikeun hiji waktu mah di sakolaan anyar aya nu nyauran "Heh gendut kadieu, heh maneh mah leumpang ge lila siga gajah". Mimitina mah cuek omongan kawas kitu teh da geus mindeng nepikeun ka bosen ngadengena ge. Tapi hiji waktu mah meureunan keur cape, jadi rada sensitif. Pas dihina deui teh teu cicing malah mah dilawan, "Urang boga salah naon ka maneh nepi ngahinaan ursng wae?" eta omongan mimiti urang bari ngajegkeun awal jeung dada rada kaluhur.


Abdi ngarasa kaduhung sabab pernah nyentak pun mamah. Salila ieu abdi digedekeun jeung dididik ku nu jadi indung. Nanaonna dibere nu terbaik, nanaon na diutamakeun. Sagala kahayang dicumponan. Pokokna mamah mah jalmi panghebatna. Hiji poe abdi hoyong ngiring kemah, tapi mamah ngulahkeun. Melang ceunah ai pok na teh. Abdi kacida ambekna ka mamah tuluy nyentak maksa hoyong ngiring. Tidinya mamah ceurik bari ngijinan abdi ngiring kemah. Abdi harita ngarasa bersalah pisan tos nyentak ka mamah nu salila ieu bageur jeung sabar ka abdi. Kaduhung sagede gunung sabab ayeuna mamah rada teu perhatian deui ka abdi. Ah abdi ngarasa bersalah pisan.


Dinten ayeuna teh aya mata pelajaran Seni Budaya. Tah kabeneran ayeuna materi lagu daerah, jadi kudu nyanyikeun lagu daerah saurang-saurang. Tah ayeuna Riki pang tiheulana maju nyanyi ka hareup. Riki mawakeun lagu daerah Papua, nu judulna Yamko Rambe Yamko. Tah pas keur tampil, guru menta jeung gerakan nana. Riki eraeun pisan di hareup. Bari jeung maksakeun teh Riki aclok-aclokan tari sabisa manehna. Leungeun jeung sukuna teh pabeulit, mantak seuseurian batur sakelasna. Kagugueun pisan kana kalakuan Riki nu tarian na pabeulit. Kabeh nu aya di kelas seuseurian, Riki mah ngan bisa keom we bari era ku polah na sorangan nu teu pararuguh.


Keur leutik mah mindeng nyakuan kaleci dina saku calana teh, nepikeun ka saku calana pinuh ku kaleci. Hiji waktu pas keur hayang miceun di toilet, teu kahaja si kaleci teh murag kana lobang toilet, padahal toilet teh dina kaayaan masih aya kokotorna acan diseblok. Ku sabab harita mah kaleci teh berharga hiji wae ge, jadina ku urang kapaksa dicokot dina lobang toilet anu masih aya kokotor. Geuleuh sih, tapi kapaksa da lebar tea. Anu tungtungna kaleci eta ku urang kumbah saacan disakuan deui. Tuluy dibabawa sabari dipaenkeun, tapi ngahaja babaturan teu dibere nyaho da harita mah sieun teu ditampi kalecina.


Jigana dua tangtangan pangbadagna pikeun ngajaga kabeungharan kulawarga ti hiji generasi ka generasi saterusna nyaéta: warisan (sabab beuki loba anak jeung incu hartina leuwih duit leungit), sarta sipat naon ngajadikeun kulawarga anjeun euyeub di tempat munggaran bakal robah, utamana. sabab dunya ieu salawasna dina modeu parobahan anu kacida gancangna sarta biasana generasi kahiji dimimitian ti teu boga nanaon sahingga nalika maranéhna boga turunan, gen 1 masih berjuang pikeun hirup, hasilna gen 2 ogé ngarasa perjuangan pikeun ngawangun usaha. , kaasup ngarasa kasusah salamet.Sanggeus gen 1 diganti ku gen 2, biasana usaha geus mimiti maju jeung gen 3 anu muncul bakal hadir nalika ngarasakeun hirup jeung maju usaha kalawan henteu berjuang pikeun salamet jeung kaayaan anu geus kacida idéal, sumanget juang dina gen 1 jeung gen 2 teu diwariskeun.


Ditampi pikeun seleksi di universitas anu dipikahoyong ku urang nyaeta kasuksesan anu henteu ngan ukur masihan urang kasempetan pikeun diajar di salah sahiji paguron luhur di dunya, tapi oge bakal masihan kabagjaan anu teu kanilai hargana. Kabagjaan anu bakal urang rasakeun henteu ngan ukur dugi ka nalika urang ngahadiran kelas di universitas, tapi oge bakal diteruskeun sapanjang karir di hareup. Salian ti eta, ditampi di universitas impian urang oge bakal masihan kareueus sareng prestasi anu moal pernah hilap. Janten, ulah ragu kana kamampuan anjeun sareng teras-terasan usaha pikeun ngahontal kabagjaan anu leres ku cara nampi pilihan di universitas impian anjeun. Ku kituna, hayu urang terus ikhtiar jeung diajar sangkan bisa ditarima di paguron anu dipikahayang!


Sapanjang perjalanan, kuring ningali yén di kota ieu seueur pisan tempat tuang anu sami. Kawas réstoran padang tapi teu bener. Ku kituna dina jandela aya loba dahareun dipamerkeun. Malah lain ngan dina jandela, sabab teu pas, jadi sababaraha lauk ngan disimpen dina meja.

Jarak antara hiji réstoran jeung réstoran ogé teu jauh. Janten urang teraskeun dugi ka ngalangkungan sababaraha réstoran anu sami.

Rumasa geus jauh teuing, kuring jeung babaturan ahirna milih hiji tempat dahar. Urang ngadeukeutan sarta nelepon mas.

Kuring kakara sadar di dieu yén sadaya réstoran anu kami lebet, jarang pisan jandela ditutup. Jadi tinggal buka, kitu, rata-rata lokasina deukeut jalan raya. Kaasup réstoran kami milih. Enya kumaha, geus jauh teuing, ahirna mah tinggal milih


Teuing boga niat naon mun apal aya nu mimilu, ieu mindengna kajadian pas keur di kota. Sieun pisan manehna niat jahat, boh eta rek nyokot barang atawa rek ngalakukeun hal-hal jahat ka urang. Basa harita oge keur maen di mall nepikeun ka ditutur-tutur bahkan ka toilet oge dituturkeun. Urang nepikeun ka nelepon babaturan ngameh manehna maturan, soalna mun aya baturna mah nu niat jahat oge meureunan mikir deui. Mun teu dibaturan ku babaturan mah bisa wae manehna ngalakukeun tindakanna pas keur sepi atawa pas urang keur sorangan, misalna pas kaluar di karamean. Biasana mun geus dibaturan ku babaturan mah nu tadina nunutur teh sok langsung ngaleungit.


Pas nuju emam sasarengan jeung babaturan di kantin abdi nyimpen dompet jeung konci motor di meja. Urang sadayana ngararobrol nepi keun wengi dugi ka tabuh dalapan. Pas tos mulih ka bumi masing-masing, abdi karek sadar yen dompet kuring teu aya dina tas. Abdi langsung panik lantaran seeur dokumen penting anu aya di dina dompet. Aya KTP, kartu ATM, jeung duit tujuh puluh rebu. Abdi langsung ngomong ka rerencangan anu nembe sami-sami ti kantin manawi aya nu ningal dompet kuring. Isukna kuring datang deui ka kantin, pas naros ka nu boga kantin epek teh si dompet na dipangnyimpenkeun ku ibu kantin.


Lantaran hoyong geura-geura meser hiji barang anu pangaosna lumayan awis, rerencangan bade abdi nyobian nambut artos ka bank. Sabenerna mah tos seeur jalmi anu mapatahan manehna, kaasup kuring. Abdi ngingetna manehna lantaran pernah aya kulawargi kuring anu boga hutang ka bank nepi ayeuna can lunas tos lima taun lantaran bungana naek unggal taun, tapi manehna tetep keukeuh bakal nginjeum artos ka bank. Manehna ginjeum duit anu totalna lima juta rupiah. Pas tos nyepeng duitna manehna langsung meuli laptop anu tos dipikahoyong ti taun kamari. Pas tos waktosna mayar manehna teu tiasa mayar tepat waktos lantaran aya masalah janten manehna meunang denda. Ti kajadian eta manehna kaduhung nginjeum duit ka bank.


Abdi kantos gaduh pasangan kabogoh nu hobina teh ngomentaran fisik abdi. Anjeunna sering ngomentaran tina warna gigi abdi nu teu kinclong bodas, bentuk tubuh abdi nu rada ngeusi, pajarkeun teh ceunah jiga ibu-ibu. Tuluy warna kulit abdi nu gelap, pajarkeun teh kudu perawatan anu lah itu lah ieu lah, ah kesel pisan ngadanguna. Komentar kieu teh pasti didangu mun unggal amprok. Abdi sakapeung sok ceurik ku nahan jengkel bakat ku nyaah jeung ngahargaan anjeunna. Tapi anjeunna saenakna ngeritik jiga kitu. Bakat teuing ku kesel, ku abdi ditinggalkeun we lila-lila mah, neangan deui nu bisa narima fisik abdi apa adanya we.


Keur ulin bari kulineran di tempat dahar, teu biasana manehna ngomong "Lucu teu mun urang salingkuh? Bae teu?" Sabenerna mah reuwas ngadenge omongan manehanana kitu lantaran tara biasana, nu katinggalina penurut jeung bageur. Urang bari ngajawab "Naha omonganana bet kadinya? Kunaon, emang bener salingkuh?" Manehna ngomong deui bari nada lalaunan "Enya A, da abdi teh geus bosen jeung Aa". Siga aya bentar da eta mah, rarasaan teh keur bungah asa di dudut ka handap. Mimitina mah urang ngajawab "Oh kitu". Hayang ambek tapi teu kawasa. Lajeng ngomong deui "Nya atuh ari hayangna kitu mah teu nanaon". Soalna urang leuwih ngahargaan jelema anu jujur sanajan omongan eta peurih kana hate, tibatan nu salingkuh di tukangeun urang.


Kanggo sabagean ageung jalma, ningali toilet anu kotor sareng teu bersih tiasa nyababkeun parasaan geuleuh sareng teu ngarareunah. Bau anu goreng sareng lingkungan anu kotor tiasa nyababkeun parasaan geuleuh sareng ngajantenkeun aranjeunna hoyong ngajauhan tina kaayaan eta. Sababaraha urang malah bisa ngarasa pisan geueuh tur seueul nalika aranjeunna ningali toilet kotor. Dina kaayaan sapertos kitu, aranjeunna tiasa mutuskeun milarian jamban anu langkung bersih sareng langkung bersih. Sakapeung, ningali jamban anu kotor malah tiasa ngajantenkeun aranjeunna sieun sareng keuheul cicing di jamban. Ku alatan eta, penting pisan pikeun mastikeun yen jamban di sabudeureun urang salawasna beresih jeung higienis pikeun nyegah parasaan geuleuh jeung teu nyaman.


Pabrik tempat bapak urang di gawe oge termasuk pabrik anu bageur jeung paduli ka para karyawan na. Unggal tahun pabrik eta teh sok ngayakeun family gathering atawa jalan jalan bareng jeung kulawarga na acara silaturahmi anu tujuan na supaya ngadeukeutkeun diri antar karyawanna. Dina acara family gathering eta oge biasana aya acara bagi bagi door prize atawa undian. Tilu tahun ka tukang bapak urang pernah meunang doorprize kulkas. Mimiti na mah bapak urang teu percaya kusabab tara meunang jeung bapak urang teh sok di heureuyan ku babaturan na. Pas bener nomor na di panggil bapak urang reuwaseun teu sangka akhirna meunang jeung kabetulan emang butuh kulkas di imah.


Basa nuju balik ti kampus ka bumi abdi di Bandung, abdi ningal aya hiji budak leutik dina angkot anu ceurik. Pas abdi nyamperkeun manehna epekteh manehna teu boga duit kanggo balik ka imah, komo imahna jauh keneh. Manehna kedah naek sababaraha angkot deui kanggo balik, manehna oge teu tiasa nelepon sasahan lantaran hape jeung dompetna dicopet ku batur. Abdi langsung ngupahan manehna sabari nawaran supados abdi nganterkeun manehna nepi ka imahna. Asalna manehna embung sabab bisi nyusahkeun batur, tapi abdi tetep keukeuh nganteur manehna nepi ka imah. Pas tos nepi ka imahna, manehna teu wani asup ka imah lantaran bisi diseuseulan ku kolotna, abdi maturan manehna nepi ka imah sakaligus nyaritakeun kumaha kajadianna.


Public speaking mangrupakeun hal nu dihindari ku sabagean orang, sabab bisi demam panggung tea. Misalna wae janten MC, pasti teu loba nu minat sabab sieun teu bisa ngajak komunikasi penontonna. Jeung deuih bisi teu bisa ngatur mawakeun acarana. Tapi, nu ngaranna demam panggung mah pasti aya wae, sakumaha sering na ngalakukeun public speaking ge. Unggal event, pasti beda oge pesertana, jadi kudu selalu nyesuaikeun jeung peserta. Misalna acara santai, nya publik speaking nu dipake na ge nu santai, mun formal nya nu formal, mantak kudu selalu nyesuaikeun, teu bisa tanpa persiapan. Mantak eta, teu loba jalma nu hayang jadi MC.


Keur jaman maen lotre di sakolaan loba pisan, mulai ti warung nepikeun ka si emang-emang nu aya di sisi jalan. Harita mah nyobaan nu di si emang-emang sisi jalan, lantaran manehna make benang kitu. Beda nu di warung mah make gambar nu ditileup tuluy engke aya angka di jerona. Pas datang ka si emang eta, urang mayar 1000 eun, sakali narik teh 500, jadi aya jatah 2 kali eun. Tuluy urang ngarapaan, neangan benang anu rada pendek, da pipikiranna mah mun benang nu nyumput eta teh hadiahna alus. Geus katinggali benang nu pendek tuluy ku urang ditarik, reuwas urang meunang hadiah garuda eagle, nu baheula mah permainan ieu keur hits jeung hargana lumayan mahal.


Abdi paling teu resep kana bau cucunguk. Saking teu resepna abdi apal pisan kumaha bau cucunguk, janten lamun nuju cicing di hiji tempat teras ngambeu bau cucunguk, abdi langsung apal yen di caket kuring cicing pasti aya cucunguk. Sabenerna teu masalah lamun manehna teu ngaganggu mah, tapi abdi paling rujit lamun manehna hiber ka mamana. Anu janten masalah deui nyaeta cucunguk teh ulah dipaehan ku cara ditakol, lantaran manehna bakal ngaluarkeun leleur anu ngandung pipanyakiteun. Janten cara kuring ngusir cucunguk nyaeta ku cara ngawurkeun soda kueh di dapur jeung di tempat manehna cicing lantaran manehna bakal karacunan ku soda kueh.


Mun bubaran pabrik teh sok mantak macet pisan ka jalan raya. Pagawe buruh pabrik nu kaliar teh mangrebu-rebu, jeung mun sakalina meuntas teh sok ngapuluh jalma, mantak nyetop kandaraan na ge meuni sok lila pisan. Kandaraan nu macet teh ngantai ngaleut pisan ka tukang sabab kapendet kunu nyebrang jalan. Mun sakumpulan nyebrang teh sok nepi ka lima atawa sapuluh menit mah. Kandaraan nu maju na ge diatur ku satpam nu nertibkeun jalan raya jeung pagawe nu nyebrang. Komo mun kaparengan hujan mah sok bari banjir ongkoh, mantak macetna makin parah wae. Kaayaan na sora klakson geus teu kaitung sababaraha kali disadakeun, da angger we moal mantak eureun macetna.


Giveaway nu ayeuna sok aya mangrupakeun pikeun kéngingkeun seueur palanggan sareng pengikut. Kira-kira 1–2 taun ka tukang loba YouTubers nyieun giveaways, jujur kuring teu bener nyaho tujuan sabenerna maranéhanana pikeun ngalakukeun giveaways, tapi hiji kaayaan utama "suscribe channel ieu". Dina pamadegan ahli pamasaran ti bidang komunikasi jeung manajemen talent artis nyebatkeun yen, aranjeunna ngalakonan giveaway pikeun ngaronjatkeun palanggan sarta pemirsa maranéhanana. Anjeun tiasa ningali kanaékan palanggan sarta pintonan maranéhanana, ngaronjatna bener signifikan, kusabab jumlah palanggan. nu ngalakukeun téhnik pamasaran nah jang arurang salaku nu neangan give away kudu bisa cerdas jeung tekas ka neangan celah jang bisa meunang lotre na.


Anjeun masih bisa nungkulan bau dina urut kukumbahan, ku milih hiji antibakteri sabun cuci piring jeung ngentaskeun piring jeung gelas jeung bersih, lawon na kudu microfiber garing. Salian ti éta, anjeun ogé tiasa nyobian metodeu di handap ieu. Garis handap tilelep ku anduk kandel tur susun tutumpukan kukumbahan  di luhur. Tambahkeun 2 cangkir cuka bodas, lajeng ngajalankeun cai panas nepi ka gelas sagemblengna katutupan. Antosan 20 nepi ka 30 menit pikeun cuka ngaleyurkeun sarta miceun halimun jeung ngabalukarkeun bau, teras gosok- gosok, ngumbah, sarta garing tuntas. nah ku cara kos kitu insyaallah tiasa ngorangan bau jeung kageulueh ka kukumbahan nu bauna sok busuk atanapi amis jeung hanyir.


Lantaran geus teu kiat nahan hoyong pipis, abdi buru-buru asup ka kamar cai saprak abdi dugi ka restoran tempat abdi jangjian sareng rerencangan. Abdi langsung ngacir ka kamar cai lantaran geus teu kiat pisan, biasana lamun geus teu kiat nahan pipis abdi sok teu tiasa mikir deui, teu mikiran anu sanes pokonamah kumaha carana abdi tiasa pipis. Abdi asup ka kamar cai teras karek sadar yen abdi salah asup ka kamar cai, kalahkah asup ka kamar cai lalaki lantaran teu ningal heula tulisan dina pantona, abdi oge teu apal yen kamar cai kanggo awewe mah tempatna rada di jero. Pas abdi asup ka kamar cai aya sababaraha lalaki anu nuju di kamar cai, untung we abdi kaburu sadar aya lalaki di dinya. Abdi langsung lumpat kaluar lantaran era pisan ka jalmi anu aya di kamar cai.


Tanda-tanda hiji jelema bakal maot bisa dipikanyaho, utamana ka nu keur boga panyakit atawa geus kolot. Biasana sare leuwih loba atawa mindeng, hal eta bisa kajadian sabab beuki deukeut jeung maot, metabolisme awak hiji jelema bakal turun. Tuluy dahar jeung nginum leuwih saeutik, sabab teu merlukeun loba tanaga jang ngalakukeun tugas sapopoe, anu karolot ngarasa kurang merlukeun dahareun jeung inumeun. Pola kahampangan atawa kabeuratan barubah, sabab dahar leuwih saeutik, jadi mungkin pisan kabeuratanna oge leuwih saeutik jeung teu teratur ti saacanna. Suhu tubuhna oge nurun, ieu artina sirkulasi darah di tempat-tempat sejen, siga leungeun jeung suku jadi kurang pisan. Kondisi ieu nu nyebabkeun kulit jeung anggahota awak karasa tiis pas dicabak.


Ngalakukeun penelitian jeung dosen tangtu loba mangpaatna. Aya sababaraha mangpaat nu bisa dimeunangkeun lamun miluan penelitian. Nambah wawasan jeung ninggali kumaha elmu-elmu jeung teori diterapkeun kana masalah anu spesifik jeung konkrit. Tuluy bisa nambahan skill urang di samping elmu substansi, sabab meneliti oge ngabutuhkeun skill. Oge nu pasti mah nambahan duit jajan, tapi kudu apal oge yen teu kabeh penelitian aya duitna, ieu alusna dipastikeun jeung kumaha kasapukan ti mimitina. Nambahan relasi, minimal jeung dosen, bisa jadi oge jeung pihak-pihak nu sejenna anu ilubiung kana penelitianna. Nu terakhir bisa diasupkeun kana riwayat pagawean atawa lamun jadi penulis bisa oge asup kana kolom riwayat publikasi.


Geus dua kali abdi ngalaman banjir, ayeuna abdi tos pindah ka imah sorangan. Imah abdi diwangun dina taneuh anu ngahaja rada dijangkungkeun supados teu beunang banjir. Tapi anu ngaranna bencana mah teu aya nu apal. Hiji poe pas nuju usum hujan, di Bandung teh hujan angin badag pisan. Malah saking badagna, cai di walungan geus kalaluar nepikeun beunang jembatan. Abdi ningal ti luhureun imah oge geus sieun pisan ningal cai walungan anu gancang pisan, jaba geus nyembeu ka handap. Teu lila di jalan hareupeun imah oge geus aya cai ti walungan. Kebon di tukangeun imah oge geus kakeeum, untungna cai anu asup ka ruang tamu masih keneh tiasa dieurihkeun.


Urang kira teh lamun kuliah sastra daerah mah moal panggih deui jeung bahasa Inggris, da urang henteu nyokot jurusan sastra Inggris. Palingan di jurusan urang diajarna ngeunaan kawih, tari, teater jeung sajabana pokona hal-hal kasundaan. Tapi pas sababaraha semester kuliah kaduhung nganggap enteng moal panggih deui jeung bahasa Inggris. Boga kamampuan bahasa Inggris teh dibutuhkeun pisan sabab bakal neangan referensi atawa lamun nyieun jurnal internasional mah kudu make bahasa Inggris. Tuluy pas tugas akhir sebagai syarat miluan sidang kudu aya miluan tes TOEFL. Sedengkeun nilai minimalna teh lumayan gede, lamun nilaina teu sasuai syarat nu ditangtukeun kudu ngulang deui nepikeun ka nilaina cukup atawa geus tilu kali ngulang TOEFL. Lamun dipikir-pikir mah malah jadi hambur kana duit oge gara-gara teu bisa bahasa Inggris.


Bulan kamari urang indit ka klinik sabab kulit urang boleksek jeung aya bisul dina cangkeng. Urang ka klinikna dianteur ku dulur urang ngaranna Syarief. Saenggeus nepi klinik urang langsung nyokot antrian tapi ku sabab beurang ka klinikna atuh meunang nomor antrianna oge rada jauh, kudu ngadagoan 5 jelema mah aya. Pas giliran urang datang, urang dititah asup ka rohangan dokterna tuluy ditanyaan aya karasana naon, ku urang dituduhkeun naon-naon wae nu karasana. Urang rada reuwas ku omongan dokter saenggeus ninggali panyakit urang teh, sabab dokter ngomong urang kudu sabar ngarawat panyakit urang. Ari salila ieu mah diantep lantaran teu nyeuri jeung panya teh teu bahaya.


Aya hiji kajadian nu janten nyieun Udin sieun disuntik. Kajadianna nyaeta keur Udin sakola SD keneh. Keur Udin sakola SD aya program pamerentah nyaeta vaksin campak. Kabeh budak nu aya di usia sakola kudu nu ngarannna di vaksin campak. Vaksin campak teh dibikeun liwat jarum suntik nu disuntikkeun ka leungeun. Udin mimita wani disuntik, nanging Udin teu nyangka upami disuntik teh rasana nyeuri pisan. Kusabab rewas Udin ngagorowok tur ngabedol leungeun nu keur disuntik. Kusabab eta jarum suntikna janten nyeiun pendarahan di leungeun Udin. Udin nu nempo geutih ngucur ti leungeunna ceurik satarik-tarikna. Ti waktos eta Udin janten sieun disuntik.


Dumasar kana data ti UNESCO, ngan aya 1 ti 100 jelema di Indonesia nu resep maca jadi bisa disebut ngan 0,001 persen. Saeutikna minat maca mangrupakeun masalah anu dasar jeung mibogaan dampak anu lega pisan jang kamajuan bangsa Indonesia. Salain eta, rendahna kahayang maca oge geus ngabalukarkeun ngaronjatna hoaks jeung salah informasi. Sabab masyarakat nu resep maca pasti bisa ngarti, ngaevaluasi, jeung nyaring informasi. Kudu diayakeun Gerakan Literasi Nasional, Gerakan Literasi Sekolah, Komunitas Pembaca, jeung rupa-rupa gerakan jang ngaronjatkeun kahayang maca. Sagala inisiasi nu bisa ngadorong aktifna gerakan literasi boh di sakolaan atawa di masyarakat kudu tuluy didukung jeung dikuatkeun.


Urang sok milu ngaji jeung bapa ka Cimareme bada Isya. Harita mah nu kadituna genepan make tilu motor. Bapak urang ngabonceng indung, urang ngabonceng Dadan, tuluy Andri ngabonceng Ali. Harita pas indit mah teu kunanaon lancar diperjalananna. Tapi pas balik rada mulai hujan ngaririncik. Awalna mah teu gede hujan teh tapi lila kalilaan rada gede. Harita aya kana jam 11 an, rek ngiuhan ge geus kagok baseuh. Pas di BBS, sabab hujan gede jadi jalan anu legok teh teu katinggali. Kabeneran urang nyalip treuk, tapi legok dihareupna teu katinggali tungtungna labuh di tengah jalan. Untungna teu ka geleng da urang langsung cengkat jeung nyisi ka sisi jalan. Kapaksa disetiran heula ku Ali. Nepi imah teh ditinggali awak garetihan.


Nalika aya anu nyarios yen anjeunna bau goreng, aranjeunna tiasa ngarasa isin sareng teu aman. Eta bisa ngarasa teu nyaman sarta hariwang ngeunaan kumaha batur ngarasa aranjeunna. Isin jeung harga diri bisa mangaruhan kapercayaan diri sarta nyieun hiji jalma ngarasa teu nyaman dina situasi sosial. Seueur jalma malah sieun ngobrol atanapi berinteraksi sareng jalma sanes kusabab hariwang aranjeunna bakal ngajantenkeun jalma sanes teu genah ku bau awakna. Era anu jero ieu tiasa nyababkeun setres sareng mangaruhan kualitas kahirupan hiji jalma. Ieu tiasa janten pangalaman anu ngerakeun pisan sareng ngabahayakeun kapercayaan. Nanging, kedah emut yen masalah bau awak tiasa kajantenan saha wae sareng tiasa gampang diatasi ku ngajaga kabersihan sareng mastikeun baju sareng awak salawasna beresih sareng bau.


Basa nuju ngaliwat dina jalan nu poek wengi-wengi teh, abdi make motor sorangan. Keur di tengah perjalanan teh jol aya motor nu nuturkeun wae sapanjang jalan. Euweuh kandaraan nu liwat hiji-hiji acan. Jol pas digigireun, eta motor ngeureunkeun paksa bari mepet motor abdi. Geus eureun, abdi ditodong make sanjata tajam jiga celurit, supaya ngeurahkeun hape jeung dompet. Abdi nyerahkeun hape jeung dompet bari rasa sieun jeung deg-degan bisi dibacok. Pikiran meuni geus teu paruguh da sieun, teu wani ngalawan sama sekali. Harita asana teh rek ceurik bakat teuing ku sieun, meuni euweuh nu nulungan jeung euweuh nu wanieun eureun jang ngalindungi pisan. Ti saprak harita abdi sieun jeung teu wani bijil ti peuting deui.


Aya pangalaman nu moal bisa diopohokeun ku kuring mangsa keur budak. Harita, kuring jeung kolot sarta dulur-dulur kuring wangsul nganjang ti pun uwa nu linggihna di lembur nu rada tebih ti desa kuring. Jalana ngaliwatan pasawahan jeung walungan nu rada badag. Ngan untungna caina keur saat nepika katingal taringgul batuna. Kacaritakeun, pas ngabring hanjat ti walungan, katingal aya munding nu keur diangon. Mimitina munding teh katingal anteng ngahakanan jukut. Ngan teuing kunaon, pas bagian kuring hanjat tina wakungan kana galengan, eta munding katingal rada ngagerem bari sukuna tetejeh. Ningal kitu, kuring kacida soakna sieun eta munding ngudag ka kuring. Kuring lumpat satarikna muru ka pun bapa nu rada anggang ngalengkah tipayun. Ningali kaayaan kitu, sadayadana ge teu aya nu teu panik, kabeh rareuwas sabab munding teh geus taki-taki rek ngudag kuring. Barang kuring geus deukeut ka bapa, bapa kuring ngajewang salendang nu nyampai dina taktak kuring terus dikuel-kuel diasupkeun kana kantong. Kuring karek sadar yen salendang nu dipake ku kuring teh warna beureum burahay jiga cabe. Paingan atuh eta sakadang munding teh rek ngudag da ningal warna beureum.


Saatos gagal di SNMPTN, abdi nyobian deui asup kuliah nganggo jalur SBMPTN, nyaeta seleksi asup perguruan tinggi negeri nganggo nilai ujian. Abdi milih tilu jurusan, anu kahiji nyaeta Ilmu Hubungan Internasional Unpad, kadua Ilmu Hukum Unpad, jeung Sosiologi Unpad. Pas ngerjakeun soal abdi bener-bener teu fokus, seeur soal anu teu tiasa dijawab abdi oge hayang geura2 diumumkeun hasilna jeung tos mihareup pisan tiasa katarima di salah sahiji pilihan. Pas diumumkeun abdi teu lulus kamamana, ieu ngajieun abdi sadar kedah nyiapkeun ujian lewih serius deui. Abdi kedah nambal materi-materi anu teu acan dikuasai. Abdi oge janten tara nonton jeung tara ulin hape supados fokus nyiapkeun keur kuliah di taun hareup.


Basa nuju ujian sakola, diukna saurang-saurang dina sameja teh. Tah, Regi teh kabagean diuk di meja pang tukangna, di tengah-tengah deuih. Pas ditetengah waktu ngerjakeun, Regi teh sering diskusi jeung babaturan nu di gigireun nana. Pas babaturanna nanyakeun jawaban ka Regi, Regi teh keur ngalieuk ka manehna. Eh tuluy aya guru nu nempoeun eta. Jadi we Regi disampeurkeun ku guru. Disangkana Regi nu niron, padahal babaturan na nu niron ka Regi. Regi ngarasa era pisan da sabab disampeurkeun bari ditempo lembar jawabanna ku guru nu keur ngawas. Guruna ge nepi ka haharewosan bari nempoan Regi. Harita ngarasa isin pisan Regi dikitukeun.


Hubungan nanaon oge kapercayaan teh jadi konci utama, komo dina hubungan percintaan. Urang lamun keur aya di jero hubungan percintaan tangtu na boga loba batasan batasan komo ka lawan jinis na. Kusabab urang kudu ngajaga perasaan pasangan urang. Urang lamun boga pasangan kudu pangertian jeung saling percaya. Tapi ada pangecualian lamun salingkuh, salingkuh teh salah sahiji kasalahan gede anu teu bisa urang toleransi di hubungan boh keur bobogohan keneh atawa komo lamun geus nikah. Salingkuh sarua jeung teu ngahargaan jeung nyerikeun hate pisan pasangan urang. Salingkuh oge biasana osok di ulang deui jeung deui. Matak lamun pasangan urang salingkuh urang wajar lamun ngambek.


Sanajan urang boga piaraan ucing, tapi sok geuleuh ninggali kotoran ucing. Keur mah urang teu make pasir jang digunakeun ku ucing, jadina ucing teh modolna di mana wae. Mindengna mah modol di lantai, bahkan pernah di karpet ge. Atuh jadi kudu diseuseuh di laundry, da urang mah embung nyeuseuhna. Mun urut modol di lantai biasana langsung diseblok ku cai anu loba tuluy di pel. Embung diceumpal da ngadeukeutanna oge embung, geus ngarasa geuleuh pisan, komo mun nyeumpal mah sigana bakal kabayang-bayang terus sapopoe. Kotoran ucing bauna teh sok menyengat pisan, komo mun diantep beuki menyengat, matak mun dililakeun mah beuki geuleuh. Kudu geura-geura diberesihkeun.


Urang boga rambut galing jeung kulitna warna hideung, jadi pas keur leutik urang sok dihina ti Papua cenah padahal Papua ge da sarua keneh jelema. Ari keur budak leutik mah maklum eta hinaan teh peureus pisan sabab acan ngarti. Urang dihina kieu teh pas keur budak keneh ulin jeung babaturan maen kaleci, ku sabab urang meunang wae ari manehna elehan wae, jadina teh manehna jol ngahina fisik urang. Ngahina urang bari moyokan dasar ti Papua. Urang teu narima ku urang dibales make omongan kasar bari ngahina manehanana oge, sabab parea-rea omong tungtungna mah jadi galelut di lapangan teh, tapi untungna mah aya nu misahkeun.


Paningkatan parah tina kaayaan psikosomatik ieu nyaéta parasaan kaleungitan eling sareng kalemahan awak kusabab tegang teuing. Dina waktos anu paling parah kuring ngan ukur tiasa ngagolér di lantai, sareng teu tiasa ngalakukeun nanaon, bahkan henteu nelepon pitulung atanapi ngobrol. Kaayaan ieu bakal dijalankeun sakitar 10 menit - pangpanjangna kuring dina 2 jam. Saatos kaayaan fisik ningkat, biasana aya rasa sieun ngulang kajadian anu sami supados awak janten tegang sareng dina kaayaan waspada kaleuleuwihan. Sering kasadaran ieu nyababkeun kuring ngalaman gangguan méntal kusabab rarasaan teu aya kakuatan pikeun serangan panik anu muncul ngadadak sareng sigana di luar kendali kuring.
Serangan panik anu terus-terusan tiasa nyababkeun panyakit jiwa salajengna, nyaéta gangguan panik bahkan tiasa maju ka depresi.


Mama Risa sering ka pasar. Anjeunna tiasa angkat ka pasar tilu dugi ka opat kali saminggu. Anjeunna sering ka pasar kusabab anjeunna gaduh usaha anu ngabutuhkeun anjeunna nyeepkeun seueur kabutuhan pikeun usahana. Tapi unggal ka pasar Mama Risa pasti ngajauhan hiji tempat di pasar. Tempatna di pojok tukang pasar. Ieu tempat para padagang miceun barang daganganana. Mamah Risa ngajauhan ieu tempat sabab sok ngarasa jijik lamun nempo kadaharan anu ruksak. Anjeunna karasaeun goreng sareng seueul nalika ningali tuangeun busuk. Sadinten malah teu tiasa tuang sabab emut kana tuangeun busuk anu katingali di pasar. Kusaba eta Mama Risa salalu ngahindar ngaliwatan ieu tempat.


Lamun urang ningali utah, urang bakal ngarasa jijik jeung ngarasa kawas hayang utah ogé. Lamun urang ngarasa jijik ku hiji hal sarta ngajadikeun urang ngarasa kawas hayang utah, meureun rasa seueulna the  disababkeun ku sabab awak urang boga sinyal unik nu mere tanda yen hal eta teh bahaya. Otak manusa kacida kuatna, nepi ka nalika narima gambaran ngeunaan hiji hal anu bisa jadi racun, kawas dahareun basi, jeung hal jijik lainna, otak bagian handap urang ngirimkeun sinyal ka awak pikeun ngordinasikeun kalakuan hayang utah. Utah mangrupikeun refleks pelindung awak nalika ningali atanapi nelen racun. Sajaba ti éta, utah ogé bisa ngurangan tekanan alatan halangan atawa pembesaran organ anu ngabalukarkeun tekanan dina saluran pencernaan.


Tong sieun janten saksi kacilakaan. Justru ieu teh kawajiban urang salaku manusa pikeun ngabantos manusa sejen salah sahiji carana janten saksi kacilakaan. Seueur kacilakaan nu penyelasaianna teu adil komo deui upami kacilkaanna ngalibatkeun pejabat-pejabat. Pejabat-pejabat teh tos pasti embung disalahkeun sanajan manehna nu bener-bener ngalakukeun kasalahan. Ku kituna urang kudu ngabantos jalma nu kacilakaan khususna jalma nu teu menang kaadilan. Urang kudu negakkeun nu ngaranna kabeneran ulah nika keun kusabab boga jabatan batur janten ninggalkeun tanggung jawab, dina konteks ieu pajabat nu janten penyebab kacilakaan. Seueur jalmi nu bakal ngabelaan tur ngadukung urang upami urang bener-bener ngabela nu saleresna bener.


Zaman ayeuna mah sok aya undian online anu sok liwat dina iklan. Kade tong nepi ka tergiur kunu kitu sabab sabagian besar na teh hoax. Sok aya model undian na teh hadiahna mobil, motor jeung sagala rupa. Mun hoyong kupon undian na aya nu kudu meuli, aya nu kudu ngeusian data diri lengkap. Pokokna mah kade, zaman ayeuna mah hoax dimana-mana. Kudu pinter-pinter urang neangan informasina. Ku kituna, yuk biasakeun budaya baca informasi nu bener jeung kudu ngenal nu disebut hoax. Urang kudu jadi pengguna sosial media nu pinter jeung cermat. Ulah babari kagiur ku iming-iming hadiah. Hayu urang babarengan berantas hoax!


Jigana ampir kabéh geus ngalaman bullying. Ngan sakapeung aya urang anu teu sadar. Aya anu nganggap ieu kakuatan anu luhung anu urang teu tiasa ngalawan sareng tetep nyobian nampi, aya anu teu malire dugi ka tukang bully eureun kusabab capé, aya anu henteu sanggup dibully terus-terusan ngalakukeun hal-hal. anu teu disangka-sangka. Dina pamanggih kuring, bangkit tina bullying nyaéta pikeun mikawanoh poténsi sorangan sareng nunjukkeun yén urang henteu pantes dipandang rendah. Urang tiasa ngalakukeun naon anu urang resep tanpa beban atanapi paksaan. Sarta ulah hilap salawasna masrahkeun sagala urusan urang ka nu nyiptakeun.Tapi saméméh urang némbongkeun yén urang pantes dianggap, utamana premanisme, urang kudu nyingkahan bully saloba mungkin. Sabab kumaha bae kaayaan urang, nu ngabully tetep ngarasa leuwih punjul ti urang. Sareng naon anu urang laksanakeun anjeunna paling dipikaresep leres-leres henteu resep.


Aya sababaraha cara nu bisa dilakukeun jang ningkatkeun kasalametan jeung ngurangan resiko cedera atawa karuksakan pas kajadian bencana alam. Hal mimiti nu kudu dilakukeun nyaeta tetep tenang ulah jeung mikir jernih. Hindari ngalakukeun tindakan impulsif jeung berusaha mertahankeun kasabarah dina situasi nu sulit kawas kieu. Nu kadua prioritaskeun kasalametan pribadi jeung kulawarga heula. Teangan tempat nu aman jang berlindung, hindari wilayah nu rawan bahaya, jeung ulah balik heula ka imah atawa tempat sejen nu kakeunaan dampak bencana. Nu terakhir urang kudu milu kana arahan pihak berwenang, siga petugas pemadam kebakaran, polisi, atawa dinas penanggulangan bencana, lantaran maranehna mibogaan pangaweruh jeung pangalaman nu leuwih alus dina nyanghareupan situasi darurat kawas kieu.


Urang gawe di salah sahiji Wedding Organizer anu aya di Cimahi. Unggal poe libur Sabtu atawa MInggu geus biasa ka tempat kawinan, tapi tujuanna gawe lain kusabab kenal tuluy di ondang. Tiap geus sholat subuh urang geus siap-siap indit ka gedung atawa ka imah klien nu kawinan. Baju oge kumaha kasapukan, sabab aya tilu baju Wedding Organizer. Aya baju batik, baju bodas bari make dasi, jeung baju crew WO anu bentukna PDL. Lamun di gedung sok wareg dahar, sabab loba pisan menuna jeung rupa-rupa. Tapi karasa oge leuwih cape tibatan lamun kawinan di imah mah. Tapi sanajan kitu, urang tetep bungah sabab bisa ninggali momen-momen kawinan batur. Lamun batur bungah urang oge ngarasa bungah.


Cara kuring prakna ngalengitkeun rasa bersalah atau geus ngalakukeun salah nyaéta narima. Narima kemungkinan anu bakal kajadian. Upami abdi lepat, abdi nampi. Lamun teu salah tapi ngarasa kaliru, kuring nyoba ngayakinkeun diri yen eta teu lepat kuring. Kuring kudu ngaktipkeun logika kuring tinimbang rasa kasalahan ieu datang. konci téh cinta diri. Upami anjeun bogoh ka diri anjeun, teras nampi akibat tina naon anu anjeun lakukeun. Upami anjeun bogoh ka diri anjeun, maka anjeun bakal terang yén henteu sadayana kajadian kusabab anjeun sareng masalah henteu dipuseurkeun ka anjeun. Upami anjeun masih nganggap ieu sapertos kalepatan kuring, teras hapunten ka diri anjeun sareng langsung hapunten.


Sok geuleuh jeung jiji pisan mun ningali toilet umum teh, sabab biasana sok jarorok pisan. Geus beres make teh sok tara dibanjur deui, jadi we bau pisan jeung teu bisa dileungitkeun bauna. Tehel jeung tembok na ge jadi kalotor jeung barau. Komo mun di toilet umum nu sering pisan dipake jalma loba mah, nya barau, nya barecek, nya caina teu ngocor deuihan. Mantak, dari pada ka toilet umum, mending ka toilet alfamart we nu geus kajamin kaberesihan nana. Dari pada seueul bau jeung jorok bisi aya panyakit nu napel, mending ge neangan alfamart we supaya leuwih beresih jeung caraang tempatna.


Kuring paling teu resep ka dahareun anu beunang kokotor pedah ku tempatna teu beresih tur bener. Jaman ayeuna mah geus loba tempat makan anu di luar rohangan bari teu ditutupan nanaon. Padahal kan lamun kitu bakal ngajadikeun eta dahareun teh kakeunaan ku rupa-rupa kokotor. Bisa tina haseup mobil jeung motor, bisa oge tian laleur nu entep ka eta dahareun. Tina kokotor eta teh kan bakal ngadatangkeun rupi-rupi panyakit. Kuduna lamun rek ngabangun rumah makan teh ulah aya tempat nu di luar rohanganna. Teras korsi anu aya di jero rohangan oge kedah diayakeun lilin seungit jang ngusir laleur. Soalna laleur mah bisa bertelor dimana wae, ulah sampe eta telorna teh kadahar ku urang.


Saur abdi mah, meser barang ngangge acis pribadi teh jadi hiji kabanggan pisan. Nabung kangge meser barang nu dipikahoyong teh bisa jadi bukti bahwa urang teh geus bisa diajar mandiri, teu nyusahkeun kolot deui. Komo mun kolotna anu usahana saaya-aya jeung panghasilanna sacukupeun, pan janten nabahan beban pami teu diajar mandiri mah. Ku kituna, urang kudu diajar mandiri ku nyukupan sagala kaperluan make hasil sorangan. Insyaallah berkah jeung urang, komo mun nepi ka bisa mere ka nu jadi kolot mah. Salian eta, barang nang meser nyalira mah pasti sensasina beda, aya rasa bungah nu teu bisa kagambarkeun ku kata-kata, sabab urang sorangan nu apal perjuangannana.


Ngahina fisik batur bari seuri seurian sering dilakukeun tur dianggap remeh. Kanyataanna, body shaming bisa ngabalukarkeun gambar diri negatip di panon batur. Korban ejekan bakal ngarasa dirina cacad jeung sia. Hasilna, aranjeunna tiasa ngalaman setres anu nyababkeun depresi. Upami ieu pasualan, saha anu kedah tanggung jawab? Anu leuwih parahna, korban body shaming bakal condong ngalakukeun sagala rupa cara sangkan bisa ditarima ku lingkunganana sarta henteu jadi "olok-olok". Depresi anu dialaman ku korban body shaming lain ngan ukur rasa sedih. Maranehna bakal boga dampak ti dua sisi, nya eta fisik jeung psikologis. Dmapak ieu teh bisa parah pisan komo keur kahareup na. Lamun urang aya di kondisi kawas kitu urang kudu wani ngalawan jeung bales carekan, urang berhak ngalakukeun eta. Eweuh salah sahiji manusa anu bisa di hina, kusabab Allah geus ciptakeun urang sampurna.


Urang teh kudu eren percanten kana carita-carita nu diturunkeun turun temurun khususna carita nu nyieun pikasieunen. Carita nu nyieun pikasieunen teh tiasa ngaganggu psikologis sareng ngagentos pola pikir urang. Psikologis urang tiasa kaganggu kusabab janten sieunan komo keur peuting atanapi aya keur aya di tempat nu angker. Pola pikir urang janten kagentos nu asalna berpikiran logis janten berpikiran saayana, gancang nyimpulkeun hiji perkawis. Contona upami aya sora dina para ulah langsung mikir eta teh jurig kusabab tiasa wae eta teh careuh atanapi beurit. Ku kituna hayu urang stop percanten percaya kana nu kararitu, urang mulai biasakeun berpikir logis ti ayeuna.


Tos tilu taun rerencangan kuring nikah, tapi nepi ayeuna anjeunna teu acan dipasihan murangkalih, abdi salaku rerencangan mah ngan tiasa ngadu'akeun sangkan manehna tiasa dipasihan murangkalih dina waktos anu pas. Tapi manehna tos hoyong pisan gaduh murangkalih. Sadaya usaha tos dilakukeun mulai ti promil make sababaraha ubar, diurut, jeung terapi tapi angger we teu acan aya hasil. Aranjeunna tos sababaraha kali bulak balik ka dokter kanggo diparios. Akhirna taun ieu aranjeunna mutuskeun kanggo miluan program orok tabung. Manehna teu ngarep seeur tapi ngalakukeun anu pang sae na. Teu lila manehna masihan kabar yen program orok tabung eta teh berhasil, manehna tiasa hamil.


Fahmi mangrupikeun pamuda anu gaduh sumanget tina usaha pikeun ngahontal hasil anu langkung sae unggal dintenna. Anjeunna gaduh rupi-rupi ide cemerlang anu bakal laksanakeun dina kahirupan sapopoe. Hiji mangsa, walikota ngayakeun seleksi pikeun manggihan pamuda inspiratif di kota. Fahmi, nu ngarasa loba potensi jeung miharep bisa mere kontribusi ka masarakat, antusias ilubiung dina seleksi ieu. Sanggeus ngaliwatan tahapan seleksi anu ketat, ahirna Fahmi kapilih jadi salasahiji pamuda inspiratif anu baris meunang pangajen ti walikota. Anjeunna bagja pisan sareng bangga ku kasuksesan anu dihontal. Dina acara pangajen, Fahmi dibéré kasempetan pikeun biantara di hareupeun balarea. Anjeunna ngahaturkeun nuhun ka sadayana anu parantos ngadukung anjeunna dugi ka ayeuna. Walikota oge mere ganjaran ka Fahmi kalayan mere plakat jeung duit pembinaan.