Πώς θα πρέπει οι εργοδότες να αποφασίζουν πότε θα ανοίξουν, θα κλείσουν ή θα επαναλειτουργήσουν χώρους εργασίας και/ή θα αναστείλουν ή θα μειώσουν την κλίμακα των εργασιακών δραστηριοτήτων; Η απόφαση για το κλείσιμο ή την επαναλειτουργία ενός χώρου εργασίας ή για την αναστολή ή τη μείωση της κλίμακας των εργασιακών δραστηριοτήτων θα πρέπει να βασίζεται στην εκτίμηση του κινδύνου, στην ικανότητα θέσπισης προστατευτικών μέτρων και στο επίπεδο συμμόρφωσης, καθώς και στις συστάσεις των εθνικών αρχών.


Ποια βασικά μέτρα προστασίας από το COVID-19 πρέπει να λαμβάνονται σε ΟΛΟΥΣ τους χώρους εργασίας;
Τα μέτρα για την πρόληψη της μετάδοσης του COVID-19 που εφαρμόζονται σε όλους τους χώρους εργασίας και σε όλα τα άτομα στο χώρο εργασίας περιλαμβάνουν συχνό πλύσιμο των χεριών ή απολύμανση με απολυμαντικό χεριών με βάση την αλκοόλη, αναπνευστική υγιεινή, όπως η κάλυψη του βήχα, φυσική απόσταση τουλάχιστον 1 μέτρου ή μεγαλύτερη σύμφωνα με τις εθνικές συστάσεις, χρήση μάσκας όταν η απόσταση δεν είναι δυνατή, τακτικό καθαρισμό και απολύμανση του περιβάλλοντος και περιορισμό των περιττών ταξιδιών.


Οι σαφείς πολιτικές και τα μηνύματα, η κατάρτιση και η εκπαίδευση του προσωπικού και των διευθυντών για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με το COVID-19 είναι ουσιώδους σημασίας. Η διαχείριση των ατόμων με COVID-19 ή των επαφών τους είναι επίσης κρίσιμη, π.χ. απαιτείται από τους εργαζόμενους που δεν αισθάνονται καλά ή εμφανίζουν συμπτώματα να παραμείνουν στο σπίτι, να απομονωθούν και να επικοινωνήσουν με έναν επαγγελματία ιατρό ή με την τοπική γραμμή πληροφοριών COVID-19 για συμβουλές σχετικά με τον έλεγχο και την παραπομπή.


Ποια πρόσθετα μέτρα πρέπει να λαμβάνονται στους χώρους εργασίας και για τις θέσεις εργασίας μέσου κινδύνου; Οι χώροι εργασίας για θέσεις εργασίας μεσαίου κινδύνου απαιτούν καθημερινό καθαρισμό και απολύμανση τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα των αντικειμένων και των επιφανειών που αγγίζονται τακτικά, συμπεριλαμβανομένων όλων των κοινόχρηστων χώρων, επιφανειών, δαπέδων, λουτρών και αποδυτηρίων. Εξετάστε το ενδεχόμενο αναστολής οποιασδήποτε δραστηριότητας όταν δεν μπορεί να εφαρμοστεί πλήρως η φυσική απόσταση τουλάχιστον 1 μέτρου.


Εάν αυτό δεν είναι δυνατό, αυξήστε τον εξαερισμό, εφαρμόστε ενισχυμένη τακτική υγιεινή των χεριών και απαιτήστε από το προσωπικό να φοράει κατάλληλες μάσκες προσώπου, γυαλιά, γάντια και ρούχα εργασίας κατά τη διάρκεια διαδικασιών καθαρισμού που δημιουργούν πιτσιλιές, παρέχοντας εκπαίδευση σχετικά με τη χρήση τους. Οργανώστε την αλλαγή και το πλύσιμο των ρούχων εργασίας στο χώρο εργασίας, ώστε οι εργαζόμενοι να τα παίρνουν στο σπίτι.


Ποια πρόσθετα μέτρα πρέπει να λαμβάνονται στους χώρους εργασίας και για τις θέσεις εργασίας υψηλού κινδύνου; Σε χώρους εργασίας υψηλού κινδύνου, αξιολογήστε τη δυνατότητα αναστολής της δραστηριότητας- ενισχύστε την τακτική υγιεινή των χεριών- παρέχετε ιατρικές μάσκες, ρόμπες μίας χρήσης, γάντια και προστασία των ματιών για τους εργαζόμενους που πρέπει να εργαστούν σε σπίτια ατόμων για τα οποία υπάρχει υποψία ή είναι γνωστό ότι πάσχουν από COVID-19- εκπαιδεύστε τους εργαζόμενους στις πρακτικές πρόληψης και ελέγχου των λοιμώξεων και στη χρήση του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού- αποφύγετε την ανάθεση καθηκόντων υψηλού κινδύνου σε εργαζόμενους που έχουν προϋπάρχουσες ιατρικές παθήσεις, είναι έγκυες ή άνω των 60 ετών.


Τι πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον καθορισμό της φυσικής απόστασης στο χώρο εργασίας; Ο ΠΟΥ συνιστά τη διατήρηση φυσικής απόστασης τουλάχιστον 1 μέτρου μεταξύ κάθε ατόμου σε όλα τα περιβάλλοντα, συμπεριλαμβανομένων των χώρων εργασίας.
Επειδή η μετάδοση μπορεί να συμβεί σε χώρους εργασίας με πολύ κόσμο, ο ΠΟΥ συνιστά την παροχή επαρκούς χώρου, τουλάχιστον 10 τετραγωνικών μέτρων, για κάθε εργαζόμενο. Οι εθνικές συστάσεις για τη φυσική απόσταση μπορεί να απαιτούν μεγαλύτερη φυσική απόσταση και θα πρέπει να τηρούνται.


Προκειμένου να υποστηριχθεί η συμμόρφωση με τις εθνικές ή τοπικές συστάσεις, εφαρμόστε τις κατευθυντήριες γραμμές για τη φυσική απόσταση με τρόπο που να είναι πρακτικός και εφικτός στο πλαίσιο των εργασιακών καθηκόντων και ο οποίος να είναι αποδεκτός τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εργοδότες. Παρακινήστε τους εργαζόμενους να συμμορφώνονται με τις προδιαγραφές για τη φυσική απόσταση και σε εκδηλώσεις εκτός του χώρου εργασίας, στην κοινότητα και στους κοιτώνες. Η εκτίμηση κινδύνων και η διαβούλευση μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων είναι πολύ σημαντική για τη θέσπιση και την εφαρμογή μέτρων φυσικής απομάκρυνσης στο χώρο εργασίας.


Αυτό μπορεί να απαιτεί τροποποίηση των θέσεων εργασίας, αλλαγή της χρήσης των κοινόχρηστων χώρων και των οχημάτων μεταφοράς, κλιμακωτές βάρδιες εργασίας, διαίρεση των ομάδων και άλλα μέτρα για τη μείωση της κοινωνικής ανάμειξης στο χώρο εργασίας.


Εάν τα μέτρα φυσικής απομάκρυνσης στο χώρο εργασίας δεν είναι εφικτά για συγκεκριμένες εργασίες, εξετάστε εάν η εργασία μπορεί να ανασταλεί, και εάν αυτό δεν είναι εφικτό, εφαρμόστε πρόσθετα μέτρα προστασίας, όπως η χρήση παραπετασμάτων, προστατευτικών για το φτάρνισμα, μάσκες προσώπου, ενισχυμένη υγιεινή των χεριών, αερισμός και απολύμανση Η απομάκρυνση από μόνη της δεν μπορεί να αποτρέψει τη μετάδοση του COVID-19, είναι σημαντικό να συνδυάζεται με άλλα μέτρα δημόσιας υγείας, όπως η υγιεινή των χεριών και του αναπνευστικού συστήματος, ο καθαρισμός και η απολύμανση του περιβάλλοντος σε επιφάνειες και αντικείμενα που αγγίζονται συχνά, ο αερισμός, η χρήση μάσκας προσώπου και η πολιτική παραμονής στο σπίτι σε περίπτωση αδιαθεσίας.


Ποια είναι τα δικαιώματα, τα καθήκοντα και οι ευθύνες των εργοδοτών; Οι εργοδότες, οι εργαζόμενοι και οι οργανώσεις τους θα πρέπει να συνεργάζονται με τις υγειονομικές αρχές για την πρόληψη και τον έλεγχο του COVID-19. Η συνεργασία μεταξύ της διοίκησης και των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους είναι απαραίτητη για τα μέτρα πρόληψης που σχετίζονται με τον χώρο εργασίας. Τα διεθνή πρότυπα εργασίας σχετικά με τα δικαιώματα και τις ευθύνες των εργαζομένων και των εργοδοτών στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλειας και υγείας θα πρέπει να τηρούνται πλήρως.


Οι εργοδότες, σε συνεννόηση με τους εργαζομένους και τους εκπροσώπους τους, θα πρέπει να σχεδιάζουν και να εφαρμόζουν μέτρα για την πρόληψη και τον περιορισμό του COVID-19 στο χώρο εργασίας μέσω τεχνικών και διοικητικών ελέγχων και να παρέχουν εξοπλισμό και ενδυμασία ατομικής προστασίας σύμφωνα με την εκτίμηση κινδύνου.
Τα μέτρα αυτά δεν θα πρέπει να συνεπάγονται καμία δαπάνη εκ μέρους των εργαζομένων. Απαιτούνται μέτρα για την προστασία των εργαζομένων που διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ασθενειών, όπως οι εργαζόμενοι ηλικίας 60 ετών και άνω ή με υποκείμενες ιατρικές παθήσεις, κατόπιν σύστασης των υπηρεσιών υγείας της εργασίας.


Οι εργαζόμενοι στην άτυπη οικονομία και στις ψηφιακές πλατφόρμες εργασίας, οι εργαζόμενοι σε μικρές επιχειρήσεις, οι οικιακοί και οι μετανάστες εργαζόμενοι δεν πρέπει να μείνουν πίσω στην προστασία της υγείας και της ασφάλειάς τους στην εργασία και του βιοπορισμού τους. Δεν θα πρέπει να υπάρχει κοινωνικός στιγματισμός ή διακρίσεις στο χώρο εργασίας για οποιονδήποτε λόγο, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης στην ενημέρωση και την προστασία από το COVID-19, τις υπηρεσίες επαγγελματικής υγείας και την ψυχική υγεία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.


Εάν το COVID-19 προσβληθεί μέσω επαγγελματικής έκθεσης, θα μπορούσε να θεωρηθεί επαγγελματική ασθένεια και, εάν διαπιστωθεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να αναφέρεται και να αποζημιώνεται σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα εργασίας και τα εθνικά συστήματα παροχών για εργατικές βλάβες. Ποια είναι τα δικαιώματα, τα καθήκοντα και οι ευθύνες των εργαζομένων; Οι εργαζόμενοι είναι υπεύθυνοι να ακολουθούν τα μέτρα για την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία και την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων που έχουν θεσπιστεί για τον χώρο εργασίας τους και να συμμετέχουν στην εκπαίδευση που παρέχει ο εργοδότης.


Οι εργαζόμενοι πρέπει να αναφέρουν στον προϊστάμενό τους κάθε κατάσταση που μπορεί να αποτελέσει άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για τη ζωή ή την υγεία τους.
Οι εργαζόμενοι έχουν το δικαίωμα να απομακρύνονται από κάθε εργασιακή κατάσταση που δικαιολογημένα πιστεύουν ότι συνιστά άμεσο και σοβαρό κίνδυνο για τη ζωή ή την υγεία τους και θα πρέπει να προστατεύονται από τυχόν αδικαιολόγητες συνέπειες ως αποτέλεσμα της άσκησης αυτού του δικαιώματος.


Πώς μπορούν οι χώροι εργασίας να σχεδιάσουν την πρόληψη και τον μετριασμό του COVID-19; Οι χώροι εργασίας θα πρέπει να αναπτύσσουν σχέδια δράσης για την πρόληψη και τον μετριασμό του COVID-19 στο πλαίσιο του σχεδίου επιχειρησιακής συνέχειας και σύμφωνα με τα αποτελέσματα των αξιολογήσεων κινδύνου και της επιδημιολογικής κατάστασης. Το σχέδιο δράσης και τα προληπτικά μέτρα θα πρέπει να παρακολουθούνται και να επικαιροποιούνται τακτικά. Θα πρέπει να ζητείται η γνώμη των εργαζομένων και των εκπροσώπων τους και να συμμετέχουν στην ανάπτυξη, παρακολούθηση και επικαιροποίηση του COVID-19 στον χώρο εργασίας.


Είναι πολύ σημαντικό να παρακολουθείται η αποτελεσματικότητα των προληπτικών μέτρων και η συμμόρφωση των εργαζομένων, των επισκεπτών, των πελατών, των πελατών και των υπεργολάβων με τα μέτρα. Τα σχέδια πρέπει να επικαιροποιούνται όταν κάποιος με γνωστό ή ύποπτο COVID-19 βρίσκεται στο χώρο εργασίας. Μπορεί η επιστροφή στον χώρο εργασίας να είναι άμεση μετά την άρση των δημόσιων μέτρων; Η επιστροφή στους χώρους εργασίας θα πρέπει να σχεδιάζεται προσεκτικά εκ των προτέρων, με προληπτικά μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή σύμφωνα με την εκτίμηση κινδύνου των διαφόρων θέσεων εργασίας και εργασιακών καθηκόντων.


Θα πρέπει να αξιολογούνται όλοι οι πιθανοί κίνδυνοι για την ασφάλεια και την υγεία, όπως οι κίνδυνοι που προκύπτουν από τη μειωμένη συντήρηση των μηχανημάτων και των εγκαταστάσεων κατά την περίοδο κλεισίματος.
Εάν η επιστροφή στην εργασία γίνεται βιαστικά και όχι σταδιακά και με προσοχή, θέτει σε κίνδυνο ζωές και απειλεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες αποκατάστασης της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας.


Συνιστά ο ΠΟΥ θερμικό έλεγχο των ατόμων που εισέρχονται σε ένα χώρο εργασίας; Ο θερμικός έλεγχος δεν μπορεί να ανιχνεύσει όλα τα κρούσματα του COVID-19, καθώς τα μολυσμένα άτομα μπορεί να μην έχουν πυρετό νωρίς στην πορεία της λοίμωξης ή της ασθένειας, όπως κατά την περίοδο επώασης ή λίγο πριν αρχίσουν άλλα συμπτώματα, παρόλο που μπορεί να είναι ήδη μολυσματικά. Ορισμένα άτομα μπορεί να μειώσουν τον πυρετό με ένα φάρμακο που μειώνει τον πυρετό, εάν ανησυχούν για τις πιθανές συνέπειες της μη προσέλευσης στην εργασία τους. Το να βασίζεστε μόνο στον έλεγχο της θερμοκρασίας δεν θα σταματήσει την εξάπλωση του COVID-19 στην εργασία.


Ο θερμικός έλεγχος στο χώρο εργασίας μπορεί να θεωρηθεί μέρος μιας δέσμης μέτρων για την πρόληψη και τον έλεγχο του COVID-19 στο χώρο εργασίας. Οι εργαζόμενοι θα πρέπει να ενθαρρύνονται να αυτοπαρακολουθούν την υγεία τους, ενδεχομένως με τη χρήση ερωτηματολογίων, και να μετρούν τακτικά τη θερμοκρασία τους στο σπίτι. Οι χώροι εργασίας θα πρέπει να υιοθετήσουν πολιτικές "μείνετε στο σπίτι αν δεν αισθάνεστε καλά" και ευέλικτες αναρρωτικές άδειες για να αποθαρρύνουν τους εργαζόμενους με συμπτώματα που συνάδουν με το COVID-19 να έρχονται στους χώρους εργασίας.


Συνιστά ο ΠΟΥ να φορούν οι εργαζόμενοι μάσκες στο χώρο εργασίας (γραφείο ή άλλους χώρους); Εάν ναι, τι είδους μάσκες; Η χρήση μάσκας εξαρτάται από την αξιολόγηση του κινδύνου.
Για εργασίες και καθήκοντα που ενέχουν μεσαίο ή υψηλό κίνδυνο, για άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω και για άτομα με υποκείμενες παθήσεις, θα πρέπει να παρέχεται ιατρική μάσκα και άλλος ατομικός προστατευτικός εξοπλισμός. Οι υφασμάτινες μάσκες ή καλύμματα προσώπου συνιστώνται επί του παρόντος για νεότερα άτομα και για άτομα χωρίς συμπτώματα, όταν δεν είναι εφικτή η φυσική απομάκρυνση.


Με τον τρόπο αυτό αποτρέπεται η εξάπλωση του ιού από τον χρήστη (ο οποίος μπορεί να έχει COVID-19 αλλά δεν έχει συμπτώματα) σε άλλους. Η πολιτική για τη χρήση μάσκας ή κάλυψης προσώπου σε χώρους εργασίας χαμηλού κινδύνου θα πρέπει να είναι σύμφωνη με τις εθνικές ή τοπικές κατευθυντήριες γραμμές. Οι μάσκες μπορεί να ενέχουν ορισμένους κινδύνους εάν δεν χρησιμοποιούνται σωστά. Υπάρχουν οδηγίες σχετικά με τον εξαερισμό και τη χρήση του κλιματισμού στα γραφεία; Σε όλους τους χώρους εργασίας θα πρέπει να υπάρχει φρέσκος, καθαρός αέρας.


Για θέσεις εργασίας και εργασίες με μέτριο ή υψηλό κίνδυνο έκθεσης, ο ΠΟΥ συνιστά αυξημένο ρυθμό αερισμού μέσω φυσικού αερισμού ή τεχνητού αερισμού, κατά προτίμηση χωρίς ανακυκλοφορία του αέρα. Σε περίπτωση ανακυκλοφορίας του αέρα, τα φίλτρα πρέπει να καθαρίζονται τακτικά. Ποια ψυχική υγεία και ψυχοκοινωνική υποστήριξη πρέπει να παρέχεται στους εργαζομένους κατά τη διάρκεια του COVID-19; Το COVID-19 συνδέεται με μια σειρά από ανησυχίες, όπως ο φόβος να αρρωστήσουν και να πεθάνουν, να αποκλειστούν κοινωνικά, να μπουν σε καραντίνα ή να χάσουν τα προς το ζην.


Τα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης είναι κοινές αντιδράσεις για τους ανθρώπους στο πλαίσιο του COVID-19. Η ψυχική υγεία και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη θα πρέπει να είναι διαθέσιμες σε όλους τους εργαζόμενους.
Όταν ένας ιός αναπαράγεται ή δημιουργεί αντίγραφα του εαυτού του, μερικές φορές αλλάζει λίγο. Αυτές οι αλλαγές ονομάζονται "μεταλλάξεις". Ένας ιός με μία ή περισσότερες νέες μεταλλάξεις αναφέρεται ως "παραλλαγή" του αρχικού ιού. Όσο περισσότερο κυκλοφορούν οι ιοί, τόσο περισσότερο μπορεί να αλλάζουν. Αυτές οι αλλαγές μπορεί περιστασιακά να οδηγήσουν σε μια παραλλαγή του ιού που είναι καλύτερα προσαρμοσμένη στο περιβάλλον της σε σύγκριση με τον αρχικό ιό.


Αυτή η διαδικασία αλλαγής και επιλογής επιτυχημένων παραλλαγών ονομάζεται "εξέλιξη του ιού."Ορισμένες μεταλλάξεις μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές στα χαρακτηριστικά ενός ιού, όπως μεταβολή της μετάδοσης (για παράδειγμα, μπορεί να εξαπλωθεί ευκολότερα) ή της σοβαρότητας (για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερη ασθένεια) Οι ιοί αλλάζουν γρήγορα και άλλοι πιο αργά.
Ο ιός SARS-CoV-2, ο ιός που προκαλεί το COVID-19, τείνει να μεταβάλλεται πιο αργά από άλλους ιούς, όπως ο HIV ή οι ιοί της γρίπης.


Αυτό θα μπορούσε εν μέρει να εξηγηθεί από τον εσωτερικό "μηχανισμό διόρθωσης" του ιού, ο οποίος μπορεί να διορθώνει "λάθη" όταν δημιουργεί αντίγραφα του εαυτού του. Οι επιστήμονες συνεχίζουν να μελετούν αυτόν τον μηχανισμό για να κατανοήσουν καλύτερα τον τρόπο λειτουργίας του. Πρέπει να ανησυχώ για την αλλαγή του SARS-CoV-2; Είναι φυσιολογικό οι ιοί να αλλάζουν, αλλά εξακολουθεί να είναι κάτι που οι επιστήμονες παρακολουθούν στενά, επειδή μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις. Όλοι οι ιοί, συμπεριλαμβανομένου του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί το COVID-19, αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου.


Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί εκατοντάδες παραλλαγές αυτού του ιού παγκοσμίως. Ο ΠΟΥ και οι εταίροι του τις παρακολουθούν στενά από τον Ιανουάριο του 2020. Οι περισσότερες αλλαγές έχουν ελάχιστες έως μηδαμινές επιπτώσεις στις ιδιότητες του ιού.
Ωστόσο, ανάλογα με το πού βρίσκονται οι αλλαγές στο γενετικό υλικό του ιού, μπορεί να επηρεάσουν τις ιδιότητες του ιού, όπως η μετάδοση (για παράδειγμα, μπορεί να εξαπλωθεί πιο εύκολα) ή η σοβαρότητα (για παράδειγμα, μπορεί να προκαλέσει πιο σοβαρή ασθένεια).


Ο ΠΟΥ και το διεθνές δίκτυο εμπειρογνωμόνων του, παρακολουθούν τις αλλαγές στον ιό, έτσι ώστε εάν εντοπιστούν σημαντικές μεταλλάξεις, ο ΠΟΥ να μπορεί να αναφέρει τυχόν τροποποιήσεις στις παρεμβάσεις που χρειάζονται από χώρες και άτομα για την πρόληψη της εξάπλωσης της συγκεκριμένης παραλλαγής. Οι τρέχουσες στρατηγικές και τα μέτρα που συνιστά ο ΠΟΥ συνεχίζουν να λειτουργούν κατά των παραλλαγών του ιού που έχουν εντοπιστεί από την έναρξη της πανδημίας. Ανατρέξτε στις ειδήσεις του ΠΟΥ σχετικά με την έξαρση ασθενειών για αναφορές σχετικά με τις παραλλαγές.


Ο καλύτερος τρόπος για να περιοριστεί και να κατασταλεί η μετάδοση του COVID-19 είναι να συνεχίσουν οι άνθρωποι να λαμβάνουν τις απαραίτητες προφυλάξεις για να διατηρούν τους εαυτούς τους και τους άλλους ασφαλείς. Τι κάνει ο ΠΟΥ για να παρακολουθεί και να κατανοεί τις αλλαγές στον SARS-CoV-2; Από την έναρξη της επιδημίας, ο ΠΟΥ συνεργάζεται με ένα παγκόσμιο δίκτυο ειδικών εργαστηρίων σε όλο τον κόσμο για την υποστήριξη των δοκιμών και την καλύτερη κατανόηση του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί τον COVID-19.


Οι ομάδες έχουν αλληλουχήσει τον SARS-CoV-2 και τις έχουν κοινοποιήσει σε δημόσιες βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένου του GISAID.


Αυτή η παγκόσμια συνεργασία επιτρέπει στους επιστήμονες να παρακολουθούν καλύτερα τον ιό και τον τρόπο με τον οποίο αλλάζει.Το παγκόσμιο δίκτυο εργαστηρίων SARS-CoV-2 περιλαμβάνει μια ειδική ομάδα εργασίας για την εξέλιξη του ιού SARS-CoV-2, η οποία έχει ως στόχο να ανιχνεύει γρήγορα νέες μεταλλάξεις και να αξιολογεί τις πιθανές επιπτώσεις τους.Συνιστά σε όλες τις χώρες να αυξήσουν την αλληλουχία των ιών SARS-CoV-2, όπου είναι δυνατόν, και να μοιράζονται τα δεδομένα αλληλουχίας διεθνώς, ώστε να βοηθούν η μία την άλλη να παρακολουθεί και να ανταποκρίνεται στην εξελισσόμενη πανδημία.


Πώς αλλάζει ο ιός SARS-CoV-2 όταν μολύνει ζώα και ποιες είναι οι επιπτώσεις; Ο SARS-CoV-2 εξαπλώνεται κυρίως μέσω της μετάδοσης από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά υπάρχουν ενδείξεις μετάδοσης μεταξύ ανθρώπων και ζώων.
Αρκετά ζώα, όπως μινκ, σκύλοι, οικόσιτες γάτες, λιοντάρια, τίγρεις και σκύλοι ρακούν, έχουν βρεθεί θετικά για SARS-CoV-2 μετά από επαφή με μολυσμένους ανθρώπους.Έχουν αναφερθεί επιδημίες μεγάλων ζώων σε φάρμες μινκ σε διάφορες χώρες. Ο SARS-CoV-2 μπορεί να αλλάξει ενώ μολύνει τα μινκ.


Έχει παρατηρηθεί ότι αυτές οι παραλλαγές του βιζόν είναι σε θέση να μεταδοθούν ξανά στον άνθρωπο μέσω στενής επαφής με το βιζόν. Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι οι παραλλαγές του μινκ που μολύνουν τον άνθρωπο φαίνεται να έχουν τις ίδιες ιδιότητες με άλλες παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2. Απαιτείται έρευνα για να κατανοηθεί καλύτερα κατά πόσον αυτές οι παραλλαγές του μινκ θα προκαλέσουν συνεχή μετάδοση μεταξύ των ανθρώπων και θα μπορούσαν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στα αντίμετρα, όπως τα εμβόλια.


Στην πόλη Wuhan, επαρχία Hubei, στην Κίνα, εμφανίστηκε συρροή κρουσμάτων πνευμονίας. Στις 9 Ιανουαρίου 2020 οι υγειονομικές αρχές της Κίνας ανακοίνωσαν ότι πρόκειται για νέο στέλεχος κορωνοϊού (2019-nCoV). Οι κορωνοϊοί είναι μία ομάδα ιών που συνήθως προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις με ποικίλη σοβαρότητα στον άνθρωπο και στα ζώα. Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τρίτο των λοιμώξεων ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο μπορεί να προκαλείται από κορωνοϊούς.


Τις τελευταίες µέρες στην Ελλάδα, λόγω του COVID-19, οι περισσότεροι άνθρωποι (είτε νοσούν είτε όχι) έχουν κληθεί να βρίσκονται στα σπίτια τους σε αποµόνωση, για να προφυλάξουν τον εαυτό τους και τους γύρω τους και για να προληφθεί η µετάδοση του ιού COVID-19.


Οι οδηγίες που δίνονται από το κράτος είναι ξεκάθαρες και τονίζουν ότι «πρέπει να µείνουµε σπίτι» και, όταν βρισκόµαστε εκτός του σπιτιού, πρέπει να είµαστε σε “κοινωνική απόσταση”, δηλαδή να µένουµε 2 µέτρα µακριά από τους άλλους ανθρώπους.


Έτσι, όλοι όσοι βρίσκονται σε αποµόνωση ή σε απόσταση καλούνται να αντιµετωπίσουν αυτήν τη νέα πραγµατικότητα και να φροντίσουν τον εαυτό τους σωµατικά και ψυχικά, έτσι ώστε να µπορέσουν να ανταπεξέλθουν σε όποιες δυσκολίες εµφανιστούν κατά τη διάρκεια της αποµόνωσης.


Για να αντιληφθούµε το επίπεδο του στρες, που αυτά τα αναγκαία µέτρα θέτουν στον ανθρώπινο ψυχισµό, χρειάζεται να θυµηθούµε ότι η αποµόνωση και η απόσταση από τα υπόλοιπα µέλη της οµάδας ενός ατόµου έχουν χρησιµοποιηθεί από την αρχαιότητα, ως επί το πλείστον, ως µέσα τιµωρίας και σωφρονισµού.


Πώς µπορεί να αισθάνεται κάποιος που βρίσκεται σε αποµόνωση; Στην περίπτωση που κάποιος είναι σε αποµόνωση επειδή νοσεί, αρχικά πρέπει να παρακολουθεί και να φροντίζει την σωµατική του υγεία και να βρίσκεται σε επικοινωνία µε τον παθολόγο του καθώς και να ακολουθεί τις οδηγίες που έχουν δοθεί από τον ΕΟ∆Υ. Ο συγκεκριµένος οδηγός θα επικεντρωθεί στις επιπτώσεις τις αποµόνωσης στην ψυχική υγεία του ανθρώπου.


Έχει φανεί, από µελέτες σε ανθρώπους που χρειάστηκε να αποµονωθούν σε δωµάτια νοσοκοµείου λόγω άλλων νόσων (π. MRSA), ότι η αποµόνωση µπορεί να δηµιουργήσει συναισθήµατα όπως: στρες, άγχος, κατάθλιψη, µοναξιά, θυµό, µονοτονία, βαρεµάρα, εγκατάλειψη, χαµηλή αυτοεκτίµηση, δυσκολίες στον ύπνο, αίσθηµα µη ελέγχου της κατάστασης καθώς και αίσθηµα στιγµατοποίησης.


Σύµφωνα µε το Εθνικό Κέντρο Ανοσοποίησης και Αναπνευστικών Παθήσεων (National Centre for Immunization and Respiratory Diseases, (NCIRD), 2020), ο ιός COVID-19 µπορεί να οδηγήσει σε φόβο για τη δική µας υγεία και την υγεία των αγαπηµένων µας, διαταραχές στον ύπνο και στη διατροφή, δυσκολία συγκέντρωσης, αύξηση στην κατάχρηση ουσιών (π. αλκοόλ, τσιγάρα και άλλα) καθώς και στη χειροτέρευση άλλων χρόνιων προβληµάτων υγείας.


Επίσης, είναι καλό να σηµειωθεί ότι ο κάθε άνθρωπος αντιδράει διαφορετικά στις συνθήκες αποµόνωσης και έτσι µπορεί να παρατηρηθούν και άλλες συµπεριφορές (κυρίως στα παιδιά και στους έφηβους, όπως: κλάµατα και ευερεθιστότητα, επαναφορά συµπεριφορών που είχαν ΕΘΝΙΚΟ ΚΑΙ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ ΙΑΤΡΙΚΗ ΣΧΟΛΗ Α΄ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΚΛΙΝΙΚΗ Διευθυντής: ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Χ. Χ. ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ξεπεράσει (π.


νυχτερινή ενούρηση), στεναχώρια, αντιδραστική συµπεριφορά στους έφηβους, δυσκολία προσοχής και συγκέντρωσης, χαµηλή σχολική απόδοση, ανηδονία και αποφυγή προηγούµενων ευχάριστων δραστηριοτήτων, ανεξήγητο πονοκέφαλο ή πόνο σε κάποιο άλλο σηµείο του σώµατος και κατάχρηση ουσιών (NCIRD, 2020). Οι επιπτώσεις της αποµόνωσης στην ψυχική υγεία του ατόµου συνοψίζονται στον πίνακα 1. Πίνακας 1 Καλές Πρακτικές για άτοµα σε περιορισµό λόγω του ιού COVID-19 1.


Ειδήσεις σε σχέση µε την επιδηµία Για ένα άνθρωπο αποµονωµένο στο σπίτι τα µέσα µαζικής επικοινωνίας και το διαδίκτυο είναι το µοναδικό πολλές φορές παράθυρο για την ενηµέρωση του.


Η συνεχόµενη όµως ροή ειδήσεων και µάλιστα µε αρνητικό χαρακτήρα (δηλαδή νέα κρούσµατα, θάνατοι και νέα µέτρα περιορισµού) µπορεί να αυξάνουν το άγχος και το φόβο ή ακόµα και να λειτουργούν σαν Συναισθηµατικές αντιδράσεις Συλλογιστική Θλίψη Η κατάσταση θα χειροτερεύει µόνο ∆εν νοιάζεται κανείς για εµένα ∆εν υπάρχει µέλλον.


Όλα καταστράφηκαν Φόβος Θα πεθάνω; Θα πεθάνουν οι δικοί µου; Θα χάσω τη δουλειά µου Αυτό που αισθάνοµαι είναι σύµπτωµα; Λες να αρχίζει; Άγχος Βρίσκοµαι σε µια κατάσταση που δεν ελέγχω.


Τι θα γίνει; Πόσο καιρό θα πάρει; Θα µείνουµε χωρίς βασικά αγαθά; ∆εν θα έχουµε να φάµε; Ενοχή Κι αν τους το µεταδώσω; Φταίω που κόλλησα Εγώ έζησα ενώ ο/η έφυγε από τη ζωή Είναι σωστό να βγω από το σπίτι για να πάω….


Ντροπή (στιγµατισµός) ∆εν θέλουν να µε πλησιάσουν. Φοράνε γάντια και µάσκα για να έρθουν κοντά µου ∆εν είµαι πια όπως οι άλλοι Με κοιτάνε διαφορετικά. Με κατηγορούν; Βαρεµάρα ∆εν έχει νόηµα Τίποτα δεν µε ευχαριστεί Γιατί να προσπαθώ; Αβοηθητότητα ∆εν υπάρχει θεραπεία ∆εν µπορεί κανείς να µε βοηθήσει ∆εν µπορώ να κάνω τίποτα για αυτό Θυµός ∆εν µε αφήνουν να εργαστώ.


Θα µε καταστρέψουν οικονοµικά Γιατί πρέπει να στερηθώ όταν άλλοι φταίνε για την κατάσταση; Και πού το ξέρω εγώ ότι λένε την αλήθεια; Συναισθηµατικό µούδιασµα και εξάντληση ∆εν θέλω να ασχολούµαι άλλο Τα παρατάω. ∆εν θα προσπαθήσω άλλο Κουράστηκα ψυχοτραυµατισµός ιδιαίτερα όταν η ενασχόληση µε τις ειδήσεις για την επιδηµία γίνεται µε καταναγκαστικό/εµµονικό τρόπο.


Προτείνεται να περιορίζεται η ενηµέρωση σε ένα-δύο, αξιόπιστα για το άτοµο, µέσα και ανά τακτά χρονικά διαστήµατα µέσα στην ηµέρα να απέχει το άτοµο από το να ενηµερώνεται για τις εξελίξεις της επιδηµίας. 2. Κοινωνικά δίκτυα Τα κοινωνικά δίκτυα έχουν τα τελευταία έτη µια ευρεία χρήση από σχεδόν όλες τις ηλικιακές οµάδες στη χώρα µας.


Τα κοινωνικά δίκτυα µπορούν να βοηθήσουν το άτοµο που είναι σε αποµόνωση να είναι σε επαφή µε άλλους ανθρώπους και κυρίως να µοιραστεί τις αγωνίες και τους προβληµατισµούς του. Επίσης τα κοινωνικά δίκτυα παρέχουν πληροφόρηση για την επιδηµία και για τους τρόπους αντιµετώπισής της. Αναφορικά µε την επιδηµία του ιού COVID-19 έχει παρατηρηθεί ότι τα κοινωνικά δίκτυα παρέχουν σηµαντική υποστήριξη µε δύο τρόπους.


Ο πρώτος είναι η αίσθηση συντροφικότητας, αλληλοϋποστήριξης και κοινής πορείας στο θέµα της επιδηµίας που µειώνει την αποξένωση του ατόµου που είναι περιορισµένο. Και ο δεύτερος είναι το χιουµοριστικό περιεχόµενο που µπορεί να βοηθήσει σηµαντικά τη µείωση των επιπέδων στρες. Το µειονέκτηµα των κοινωνικών δικτύων είναι η διασπορά ψευδών ειδήσεων και η προτροπή σε συµπεριφορές που δεν βοηθούν τη διατήρηση του περιορισµού.


Για αυτό και προτείνεται η χρήση των κοινωνικών δικτύων επιλεκτικά ώστε να προσφέρουν στήριξη και όχι να αυξάνουν τη σύγχυση του ατόµου. 3. ∆ιατήρηση των κοινωνικών επαφών Ο πιο κοινός τρόπος διατήρησης της επικοινωνίας είναι η τηλεφωνική επαφή. Η τεχνολογία τα τελευταία έτη µας έχει προσφέρει πολλές δυνατότητες µέσω του κινητού τηλεφώνου, της ταµπλέτας και του υπολογιστή για να επικοινωνούµε µε τα αγαπηµένα µας πρόσωπα.


Το σηµαντικό στις επιλογές αυτές είναι η δυνατότητα να µεταφερθεί η εικόνα. Από την ψυχολογική έρευνα ξέρουµε τη σηµασία που έχει η πρόσωπο µε πρόσωπο επαφή πρόσωπο µε πρόσωπο µε τους άλλους ανθρώπους για την διατήρηση του αισθήµατος της σύνδεσης µε την κοινωνική µας οµάδα. Ακόµα όµως και αν δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα οι τηλεφωνικές κλήσεις, τα γραπτά µηνύµατα και οι οµάδες αλληλοστήριξης στα κοινωνικά δίκτυα µπορούν να προσφέρουν σηµαντική βοήθεια.


4. ∆ιατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής Με τον όρο υγιεινός τρόπος ζωής αναφερόµαστε στο τρίπτυχο διατροφή, άσκηση και ύπνος. Σε συνθήκες περιορισµού υπάρχει ο κίνδυνος το άτοµο να παραιτηθεί από οποιαδήποτε προσπάθεια να διατηρήσει τις υγιεινές συνήθειες που είχε µέχρι εκείνη τη στιγµή.


Ξέρουµε όµως πόσο σηµαντικό είναι τόσο για την ψυχική υγεία όσο και για την διατήρηση της άµυνας του οργανισµού απέναντι στις λοιµώξεις να διατηρείται η προσπάθεια στο τρίπτυχο που αναφέρθηκε. Η διατροφή είναι σηµαντικός παράγοντας που επηρεάζει την ψυχική µας υγεία.


Παρατεταµένη κατανάλωση έτοιµων, συσκευασµένων τροφών, µεγάλης ποσότητας ζάχαρης και καφεΐνης καθώς και τροφών µε υψηλή θερµιδική και χαµηλή θρεπτική αξία (π. έτοιµο φαγητό που παραδίδεται στο σπίτι) δεν βοηθούν την ψυχική υγεία του ατόµου κυρίως όταν αποτελούν το βασικό ηµερήσιο διαιτολόγιο. Η άσκηση ξέρουµε ότι µειώνει τα επίπεδα του στρες και δηµιουργεί ένα συναίσθηµα ευεξίας στο άτοµο.


Η άσκηση στον περιορισµό µπορεί να είναι από ένα αυτοσχέδιο πρόγραµµα γυµναστικής µέχρι βάδισµα και διατάσεις.


Το διαδίκτυο έχει πληθώρα από πληροφορίες και οπτικό υλικό από ασκήσεις που µπορεί να κάνει κανείς σε περιορισµένο χώρο. Ο ύπνος συµβάλλει σηµαντικά στην καλή ψυχική και σωµατική λειτουργία. Οι ειδικοί τονίζουν συχνά την αξία του σταθερού ωραρίου ύπνου ανεξάρτητα από αν το άτοµο έχει την επόµενη µέρα συγκεκριµένες δραστηριότητες ή όχι.


Να σηµειωθεί ότι τόσο η παρατεταµένη αϋπνία όσο και η υπερυπνία είναι σύµπτωµα ψυχικών παθήσεων και σε περίπτωση που συµβαίνει είναι σηµαντικό το άτοµο να µην την αγνοεί αλλά να έρχεται σε επαφή µε µια υπηρεσία ψυχικής υγείας. 5. Αποφυγή αλκοόλ και ψυχοδραστικών ουσιών Αν και προσωρινά µειώνουν τα αρνητικά συναισθήµατα τόσο το αλκοόλ όσο και οι υπόλοιπες ψυχοδραστικές ουσίες µακροχρόνια λειτουργούν αρνητικά.


Για παράδειγµα ενώ η καθηµερινή µέθη µειώνει βραχύχρονα το άγχος και την ψυχική οδύνη µακροχρόνια αυξάνει τα καταθλιπτικά συναισθήµατα. Ένα δεύτερο µειονέκτηµα είναι ότι συχνά υπό την επήρεια ουσιών το άτοµο µπορεί να γίνει περισσότερο παρορµητικό ή ακόµα και να εκδηλώσει επιθετική συµπεριφορά. Αυτό σε συνθήκες περιορισµού µπορεί να έχει πολλαπλάσια αρνητικές συνέπειες. 6.


Οργάνωση της ηµέρας και διαχείριση του χρόνου Η βαρεµάρα, το αίσθηµα του χρόνου που δεν κυλάει, η απουσία νοήµατος και κινήτρου είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικά για τα άτοµα που είναι σε περιορισµό. Η οργάνωση της ηµέρας µπορεί να έχει δύο κατηγορίες δραστηριοτήτων: α.


∆ραστηριότητες που προσφέρουν ευχαρίστηση όπως είναι η παρακολούθηση µιας ταινίας/σειράς, τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, η ανάγνωση ενός βιβλίου, το ζεστό µπάνιο και γενικότερα η αυτοφροντίδα, η ζωγραφική, οι χειροτεχνίες, η καταγραφή σε ηµερολόγιο και η µουσική. β. ∆ραστηριότητες που προσφέρουν ικανοποίηση όπως είναι η παρακολούθηση ενός εκπαιδευτικού προγράµµατος και γενικά οποιαδήποτε µαθησιακή δραστηριότητα, η τακτοποίηση του χώρου, η διεκπεραίωση κάποιων υποθέσεων από το τηλέφωνο η το διαδίκτυο και κυρίως αν είναι αυτό εφικτό η εργασία από το σπίτι.


Το τελευταίο φαίνεται ότι είναι ιδιαίτερα σηµαντικό καθώς συγκεντρώνει το µυαλό του ατόµου, µειώνει το νοητικό µηρυκασµό αρνητικών σκέψεων και κυρίως δηµιουργεί ένα αίσθηµα σκοπού και συνέχειας στο µέλλον.


Προτείνεται τέλος να έχει το άτοµο ένα καθηµερινό πλάνο για το ποια πράγµατα θα ήθελε να κάνει καθώς και να δηµιουργήσει µία επαναλαµβανόµενη ρουτίνα για τις ηµέρες της αποµόνωσης, καθώς αυτό µπορεί να του/της δηµιουργεί ένα αίσθηµα ασφάλειας και τάξης. 7.


Ψυχολογική και ψυχιατρική στήριξη Εάν το άτοµο παρατηρεί έντονα συναισθήµατα που δεν µπορεί να διαχειριστεί πχ έντονο άγχος ή κρίσεις πανικού τότε συστήνεται να απευθυνθεί σε ειδικό της ψυχικής υγείας (ψυχίατρο ή ψυχολόγο) και να λάβει ψυχολογική στήριξη εξ αποστάσεως. Σε κάθε περίπτωση η βαθιά αποδοχή τόσο της αναγκαιότητας όσο και των δυσκολιών της αποµόνωσης µπορεί να µειώσει το στρες που σχετίζεται µε την δυσφορία από τον περιορισµό. 8.


Θρησκευτική δραστηριότητα Για το άτοµο που είναι θρησκευόµενο η τέλεση των λατρευτικών καθηκόντων του στην περίοδο του περιορισµού και ιδιαίτερα η προσευχή µπορεί να βοηθήσει την ψυχολογική του κατάσταση καθώς ευοδώνει το αίσθηµα της σύνδεσης, την επικοινωνίας και της παροχής βοήθειας και στήριξης. 9. Ασκήσεις αυτοεπίγνωσης Έχει βρεθεί ότι ήπιες ασκήσεις αυτοεπίγνωσης λίγα λεπτά την ηµέρα όπως είναι οι ασκήσεις mindfulness µπορούν να βοηθήσουν στην µείωση του στρες.


Ασκήσεις mindfulness µπορεί να βρει κανείς και στο διαδίκτυο και σε ειδικές εφαρµογές που υπάρχουν για τα έξυπνα κινητά τηλέφωνα. Οι καλές πρακτικές για την περίοδο της περιορισµού συνοψίζονται στον πίνακα 2.


Πίνακας 2 Θέµατα Προτάσεις Ειδήσεις για την επιδηµία Επιλογή 1-2 µέσων για την ενηµέρωση Αποφυγή της συνεχούς ενασχόλησης µε την πανδηµία Κοινωνικά δίκτυα Σταθερή παρουσία στα κοινωνικά δίκτυα Οµάδες στήριξης, επικοινωνία, και χιούµορ Κοινωνικές επαφές ∆ιατήρηση των κοινωνικών επαφών Χρήση της δυνατότητας για επικοινωνία µε εικόνα Τρόπος ζωής ∆ιατήρηση µιας ισορροπηµένης διατροφής Προσπάθεια για άσκηση από το σπίτι Σταθερά ωράρια ύπνου Αλκοόλ και ψυχοδραστικές ουσίες Αποφυγή η ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης Οργάνωση της ηµέρας ∆ηµιουργία ηµερήσιου προγράµµατος Ευχάριστες και ικανοποιητικές δραστηριότητες Εκπαίδευση ή εργασία από το σπίτι Ψυχολογική και ψυχιατρική στήριξη Σε επίµονα συµπτώµατα άγχους, θλίψης Εξ αποστάσεως ψυχολογική και ψυχιατρική στήριξη Θρησκεία Τέλεση των λατρευτικών καθηκόντων από το σπίτι Προσευχή Mindfulness Ολιγόλεπτες ασκήσεις µέσα στην ηµέρα Βίντεο µε οδηγίες στο διαδίκτυο ή εφαρµογές στο κινητό τηλέφωνο


Από τη στιγµή της διάγνωσης ενός ανθρώπου µε COVID-19, η πορεία της ασθένειας ποικίλει από την ίαση έως τον θάνατο. Οι συναισθηµατικές αντιδράσεις του ασθενούς πιθανόν να ακολουθούν τις συναισθηµατικές αντιδράσεις κάθε ασθενούς, που έρχεται αντιµέτωπος µε µια απειλητική για τη ζωή ασθένεια (Μoorey et al, 2002), Στην περίπτωση του COVID-19, κάποιες περιπτώσεις ασθενών έχουν ταχεία εξέλιξη και η πορεία τους µπορεί να χειροτερέψει µε διασωληνώσεις, εισαγωγή στην ΜΕΘ και τελικά τον θάνατο.


Στην πορεία αυτή, συνοδοιπόροι µε το οξύµωρο σχήµα της αδυναµίας να βρίσκονται κοντά στον ασθενή, είναι οι οικείοι του, οι οποίοι καλούνται να αντιµετωπίσουν την δική τους συναισθηµατική επιβάρυνση για την κατάσταση που βιώνουν, καθώς αναγνωρίζουν ότι η κατάσταση του ασθενούς είναι κρίσιµη και, κάποιες φορές, η πορεία προς το θάνατο µη αναστρέψιµη (American Cancer Society, 2019). Στη συνθήκη αυτή, οι συγγενείς µπορεί να βιώσουν τον λεγόµενο προπαρασκευαστικό θρήνο.


Ο προπαρασκευαστικός θρήνος είναι η βαθιά θλίψη που συχνά εµφανίζεται τις τελευταίες ηµέρες της ζωής. Μπορεί να τη βιώσουν τόσο οι οικείοι του ατόµου που απειλείται η ζωή του, όσο και το άτοµο που πεθαίνει.


Αν και ο θρήνος πριν από το θάνατο δίνει ευκαιρίες για να αποχαιρετίσει κανείς τον οικείο του, ωστόσο δεν αντικαθιστά ούτε συντοµεύει την περίοδο θλίψης µετά το θάνατο. Στην αρχή της διεργασίας του προπαρασκευαστικού θρήνου, την περίοδο δηλαδή κατά την οποία η οικογένεια γνωρίζει ότι ο άνθρωπός τους που νοσεί θα πεθάνει, η θλίψη των οικείων είναι πολύ έντονη και, πολλές φορές, µπορεί να συνοδεύεται από σωµατικά συµπτώµατα, όπως είναι ο πόνος στο στήθος ή στο στοµάχι και οι ζαλάδες.


Προοδευτικά ο έντονος ψυχικός πόνος µπορεί να µετατραπεί σε µελαγχολία και σταδιακή συµφιλίωση µε τη σκέψη ότι ο άρρωστος θα πεθάνει.


Αν και η διεργασία του θρήνου προετοιµάζει ψυχολογικά τους συγγενείς και φίλους για το θάνατο του ασθενούς, µερικές φορές µπορεί να έχει και αρνητικές επιπτώσεις. Μπορεί να εµφανιστούν αντιδράσεις όπως: • Αυξηµένο άγχος, οργή, ενοχή και θλίψη γιατί νιώθουν ότι δεν µπορούν να ανατρέψουν τις συνθήκες που οδηγούν στο θάνατο του ασθενούς. • Έντονη ενασχόληση µε σκέψεις που σχετίζονται µε το θάνατο του ασθενούς.


• Αµφιθυµικά συναισθήµατα που σχετίζονται µε την επιθυµία να επιβιώσει ο ασθενής, αλλά και την ευχή να πεθάνει για να µην υποφέρει. • Προοδευτική συναισθηµατική από-επένδυση από τα όνειρα, τις ελπίδες και τις προσδοκίες που είχαν για το άτοµο που πεθαίνει και τη σχέση τους µαζί του.


• Αγωνία και προβληµατισµό για το πώς θα είναι οι συνθήκες της ζωής µετά το θάνατο του οικείου τους. 1. Χρήσιµες συµβουλές κατά τη διάρκεια του προπαρασκευαστικού θρήνου α. Αφήστε τον εαυτό σας να νιώσει και να θρηνήσει. Επιτρέποντας στον εαυτό σας να νιώσει τη θλίψη, είστε ειλικρινείς απέναντι στον εαυτό σας.


Ο προπαρασκευαστικός θρήνος δεν είναι µόνο πένθος για τον επικείµενο θάνατο ενός αγαπηµένου, αλλά και για όλες τις άλλες απώλειες που συνοδεύουν το θάνατο, όπως είναι η απώλεια κοινών µνηµών και η απώλεια των ονείρων για το µέλλον. Η άρνηση του πόνου που αισθάνεστε µπορεί να παρατείνει τη θλίψη αργότερα. Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να εκφράσουν τη θλίψη τους πριν από το θάνατο, γιατί νιώθουν ότι έτσι εγκαταλείπουν τον αγαπηµένο τους.


Το να µιλήσετε σε έναν φίλο που εµπιστεύεστε µπορεί να είναι πολύ βοηθητικό για την αντιµετώπιση της θλίψης σας. β. Μην το περνάτε µόνοι σας. Εκφράστε τον πόνο σας. Είναι σηµαντικό να µοιραστείτε τα συναισθήµατά σας µε έναν στενό φίλο ή µέλος της οικογένειας. Η µη έκφραση των συναισθηµάτων µπορεί να οδηγήσει σε ένα αίσθηµα βαθιάς µοναξιάς και αποµόνωσης.


Μιλήστε σε έναν φίλο σας που είναι καλός ακροατής και δε σας υποδεικνύει τι να κάνετε. ∆εν υπάρχει σωστός ή λάθος τρόπος να αισθανθείτε όταν αντιµετωπίζετε το θάνατο ενός αγαπηµένου σας προσώπου. Το να εκφράσετε όσα νιώθετε σε κάποιον που µπορεί να σας ακούσει δε σηµαίνει ότι θα αλλάξει αυτό που νιώθετε, αλλά θα σας κάνει να αισθανθείτε ότι δεν είστε µόνοι. γ. Κρατείστε ηµερολόγιο ή γράψτε ένα γράµµα.


Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν θεραπευτική την τήρηση ενός ηµερολογίου καθώς τους δίνει τη δυνατότητα να αποφορτιστούν, αλλά και να διατηρήσουν γραπτά σκέψεις που κάνουν γύρω από το θάνατο του αγαπηµένου τους. Εκτός από το ηµερολόγιο, βοηθητική µπορεί να είναι και η συγγραφή ενός γράµµατος µε όλα όσα θα θέλατε να πείτε στο αγαπηµένο σας πρόσωπο που πεθαίνει. δ. Αξιοποιείστε τεχνικές για να διαχειριστείτε το άγχος σας.


Ο διαλογισµός, οι ασκήσεις διαφραγµατικής αναπνοής, οι τεχνικές αυτοεπίγνωσης είναι µέθοδοι που σας βοηθούν να διαχειριστείτε το άγχος που βιώνετε. ε. Καλλιεργήστε την πνευµατικότητά σας.


Η πνευµατικότητα είναι σηµαντική τόσο για εκείνους που πεθαίνουν όσο και για τους οικείους τους και µπορεί να καλλιεργηθεί µέσω µιας οργανωµένης θρησκείας, της προσευχής, του διαλογισµού, της επικοινωνίας µε τη φύση ή ακόµα και µέσω του να ακούτε µουσική που έχει νόηµα για εσάς. στ. Εξασκείστε τη συγχώρεση. Η συγχώρεση είναι θεραπευτική.


Το να µάθετε να συγχωρείτε τον εαυτό σας είναι εξίσου σηµαντικό µε το να συγχωρείτε τους άλλους. Το χρονικό διάστηµα πριν από τον θάνατο είναι γεµάτο από συναισθήµατα και ο θυµός και η δυσαρέσκεια µεταξύ των µελών της οικογένειας µπορεί να είναι πολύ έντονα. Ωστόσο, µπορεί να είναι και το κατάλληλο διάστηµα για να επιλυθούν τυχόν διαφορές. 2.


Η διαχείριση της απώλειας ενός οικείου προσώπου Η παρούσα συγκυρία της πανδηµίας είναι πρωτόγνωρη για την παγκόσµια κοινότητα και οι προβλέψεις για τις επιπτώσεις της πολλές. ∆υστυχώς, δεν υπάρχουν µελέτες από αντίστοιχες περιπτώσεις πανδηµιών, καθώς η τελευταία πανδηµία που βίωσε το ανθρώπινο είδος ήταν το 1920, µε ελλιπή στοιχεία και ερευνητικές µελέτες.


Η παρούσα συνθήκη θα µπορούσε -ίσως σε ένα µικρό βαθµό- να συγκριθεί µε τις φυσικές καταστροφές όπου χιλιάδες άνθρωποι βιώνουν τεράστιες απώλειες - ανθρώπων, στέγης-ασφάλειας και έντονες οικονοµικές δυσκολίες. Ο Παγκόσµιος Οργανισµός Υγείας αναφέρει ότι µόνο το 5-10% των ανθρώπων που θα βιώσουν µια καταστροφή που επηρεάζει την κοινωνία, θα αναπτύξουν κάποια ψυχική και συναισθηµατική δυσκολία (Samanthika et al., 2013).


Ωστόσο, όταν αναφερόµαστε στο σύνολο του πληθυσµού της γης -όπως συµβαίνει στην παρούσα συγκυρία- το 5- 10% σε απόλυτο αριθµό είναι σηµαντικό. Η µεγαλύτερη επίπτωση της πανδηµίας του COVID-19 είναι η αυξηµένη θνησιµότητα ανθρώπων, κυρίως ηλικιωµένων, που εκτός από αριθµοί στις καµπύλες παρακολούθησης του ιού, είναι αγαπηµένοι άνθρωποι, συγγενείς και η απώλεια τους οδηγεί σε πένθος τόσο ατοµικό, όσο και συλλογικό.


Η απώλεια ενός στενού φίλου ή ενός µέλους της οικογένειας µπορεί να είναι µία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις που θα χρειαστεί να αντιµετωπίσουµε κάποια στιγµή στη ζωή µας. Όταν χάνουµε το σύζυγο, τον αδελφό ή έναν γονέα, η θλίψη µας µπορεί να είναι ιδιαίτερα έντονη.


Η απώλεια ενός αγαπηµένου προσώπου θεωρείται ένα φυσιολογικό κοµµάτι της ζωής, ωστόσο µπορεί να µας προκαλέσει σοκ και σύγχυση που µπορεί να οδηγήσει σε παρατεταµένες περιόδους θλίψης ή κατάθλιψης. Η ένταση της θλίψης µειώνεται συνήθως καθώς ο χρόνος περνά, αλλά το πένθος είναι µια σηµαντική διαδικασία για να ξεπεραστούν αυτά τα συναισθήµατα και να συνεχίσουµε να θυµόµαστε το χρόνο που είχαµε µε το αγαπηµένο µας πρόσωπο.


Ο καθένας µας αντιδρά διαφορετικά στο θάνατο και χρησιµοποιεί τους δικούς του µηχανισµούς αντιµετώπισης της θλίψης. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι περισσότεροι άνθρωποι µπορούν να ανακάµψουν από την απώλεια από µόνοι τους µε το πέρασµα του χρόνου, εάν έχουν υποστηρικτικό δίκτυο και υγιεινές συνήθειες. Μπορεί να χρειαστούν µήνες ή και ένας χρόνος για να διαχειριστεί κανείς την απώλεια.


∆εν υπάρχει "κανονική" χρονική περίοδος για να θρηνήσει κανείς. Το πένθος δεν είναι µόνο ένα συναίσθηµα, αλλά µια αλληλουχία από συναισθήµατα. Χρειάζεται αρκετός καιρός για να περάσουµε από όλα και κάθε άνθρωπος το κάνει µε το δικό του ρυθµό. Αυτά τα συναισθήµατα, δεν εµφανίζονται µε συγκεκριµένη σειρά.


Ένα συναίσθηµα µπορεί να φύγει, να ξανάρθει και να ξαναφύγει, ενώ κάποιοι από εµάς µπορεί να µη βιώσουµε κάποιο ή κάποια από τα συνήθη συναισθήµατα του πένθους. Εάν η σχέση µας µε τον αποθανόντα ήταν δύσκολη, αυτό θα προσθέσει µία επιπλέον διάσταση στη διαδικασία του πένθους. Μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος και σκέψη, πριν µπορέσουµε να κοιτάξουµε πίσω στη σχέση και να προσαρµοστούµε στην απώλεια.


Οι άνθρωποι είµαστε από τη φύση µας ανθεκτικοί, δεδοµένου ότι οι περισσότεροι από εµάς µπορούµε να αντέξουµε την απώλεια και στη συνέχεια να συνεχίσουµε τη ζωή µας. Παρόλα αυτά, µερικοί άνθρωποι µπορεί να παλεύουν µε τη θλίψη για µεγαλύτερες χρονικές περιόδους και να αισθάνονται αδύναµοι να ασχοληθούν µε καθηµερινές δραστηριότητες.


Μία επιπλέον δυσκολία µε τη διαχείριση του πένθους που έχει παρατηρηθεί στην πανδηµία COVID-19 είναι η αδυναµία, λόγω της αποµόνωσης των οικείων, να είναι κοντά στον άνθρωπο που πεθαίνει τις τελευταίες στιγµές και να τον αποχαιρετήσουν µιλώντας ή κρατώντας του το χέρι. Αυτό βιώνεται τραυµατικά τόσο από τους συγγενείς όσο και από τον ίδιο τον ασθενή και το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό που καλείται να αποχαιρετήσει το ίδιο τον ασθενή στη θέση της οικογένειας του.


Oι πιο συχνές συναισθηµατικές αντιδράσεις στην απώλεια είναι: α. Σοκ Μετά το θάνατο ενός κοντινού συγγενή ή φίλου, οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν σοκ καθώς δεν µπορούν να πιστέψουν ότι έχει πράγµατι συµβεί κάτι τέτοιο. Η αίσθηση του συναισθηµατικού µουδιάσµατος µπορεί κάποιες φορές να είναι βοηθητική γιατί µπορούµε να διεκπεραιώσουµε πρακτικά θέµατα όπως ενηµέρωση συγγενών/φίλων, διοργάνωση της κηδείας κτλ.


Ωστόσο, αυτή η αίσθηση της µη πραγµατικότητας µπορεί να αποτελέσει πρόβληµα, αν συνεχιστεί για πολύ. Το να δει κάνεις το σώµα του νεκρού, µπορεί για κάποιους να αποτελέσει την αρχή της αντιµετώπισης αυτής της φάσης. β. Άρνηση Σύντοµα το µούδιασµα µπορεί να υποχωρήσει και να αντικατασταθεί από την αίσθηση της άρνησης. Μπορεί να δυσκολευτούµε να δεχτούµε ότι έχει συµβεί αυτή η απώλεια.


Μπορεί να δυσκολευόµαστε να πείσουµε τον εαυτό µας, ακόµη κι αν ξέρουµε τα δεδοµένα. Τείνουµε να επιζητούµε τον άνθρωπο που χάσαµε. Θέλουµε µε κάποιο τρόπο να τον βρούµε, ακόµη κι αν ξέρουµε ότι αυτό είναι αδύνατο.


Αυτή η συνθήκη δηµιουργεί δυσκολία στην ικανότητα µας να χαλαρώσουµε ή να συγκεντρωθούµε ενώ ο ύπνος µας µπορεί να διαταραχθεί και οι εφιάλτες να είναι συχνοί. Αρκετοί άνθρωποι, νιώθουν ότι «βλέπουν» τον αγαπηµένο τους άνθρωπο όπου κι αν πάνε.


γ. Θυµός και ενοχή Το συναίσθηµα του θυµού σε αυτή τη φάση είναι συχνό -απέναντι στους γιατρούς, τους νοσηλευτές που δεν κατάφεραν να σώσουν τον αγαπηµένο άνθρωπο, απέναντι στις κυβερνήσεις που δεν έκαναν περισσότερα για να προστατεύσουν το πληθυσµό, απέναντι στους ανθρώπους που πιθανόν να µετέδωσαν τον ιό στον αγαπηµένο µας που δεν τα κατάφερε ή ακόµη και απέναντι στον ίδιο µας τον εαυτό που δεν ήµασταν κοντά του τις τελευταίες στιγµές. Συχνό συναίσθηµα είναι η ενοχή.


Μπορεί να σκεφτόµαστε συνέχεια όλα εκείνα που θα µπορούσαµε να έχουµε κάνει για προστατέψουµε τον άνθρωπο µας, όλα εκείνα που θα θέλαµε να του έχουµε πει.


Μπορεί ακόµη και να σκεφτόµαστε ότι αν είχαµε συµπεριφερθεί διαφορετικά, εάν είµασταν πιο αυστηροί απέναντι του, σχετικά µε τις µετακινήσεις και την επαφή µε ανθρώπους, µπορεί και να είχαµε αποτρέψει το θάνατο. δ. Θλίψη Η κατάσταση της εγρήγορσης, συχνά ακολουθείται από την θλίψη, και την απόσυρση όπου νιώθουµε ότι θέλουµε λίγο χρόνο να µείνουµε µόνοι µας.


Αυτές οι ξαφνικές αλλαγές µπορεί να µπερδέψουν τους οικείους µας, αλλά είναι µέρος της φυσιολογικής διαδικασίας του πένθους. Άλλες φορές, µπορεί να φαίνεται δυσνόητο ή να νιώθουµε ντροπή όταν µπορεί να βάζουµε ξαφνικά τα κλάµατα χωρίς προφανή λόγο. Σε αυτή τη φάση, µπορεί να είναι επιθυµητό, να µείνουµε µακριά από τους υπόλοιπους που µπορεί να µην καταλαβαίνουν το πένθος µας.


Ωστόσο η αποφυγή της επαφής µε τους ανθρώπους, µπορεί να δηµιουργήσει δυσκολίες στο µέλλον και είναι καλύτερο σιγά- σιγά να προσπαθούµε να επιστρέψουµε στις συνήθεις δραστηριότητες µας, όσο αυτό είναι εφικτό. Στη φάση της θλίψης, η ανάγκη για περισυλλογή, ενασχόληση µε αναµνήσεις είναι απαραίτητη για την αντιµετώπιση του πένθους. 3.


Τι είναι το περιπεπλεγµένο πένθος; Οι περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουµε να συνερχόµαστε από το πένθος µέσα σε 1 µε 2 χρόνια. Η τελευταία πράξη του πένθους είναι να «αφήσουµε» τον άνθρωπο που πέθανε και να ξεκινήσουµε ένα νέο κεφάλαιο στη ζωή µας. Ωστόσο η αλήθεια είναι ότι η αίσθηση της απώλειας θα µας συνοδεύει για πάντα.


Συνήθως οι φάσεις που είναι χρήσιµες να βιώσουµε έτσι ώστε να πορευτούµε και να διαχειριστούµε το πένθος - και βέβαια αυτές µπορεί να ποικίλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι: - Η αποδοχή της πραγµατικότητας της απώλειας - Η έκφραση των συναισθηµάτων χωρίς να εµποδίζεται ή να καταπιέζεται - Η προσαρµογή στη νέα πραγµατικότητα, χωρίς τον άνθρωπο που έχει χαθεί - Η ανάπτυξη νέων σχέσεων Κάποιες φορές, τα συµπτώµατα του πένθους, δεν µειώνονται παρά το ότι ο χρόνος περνάει (πχ.


πάνω από 1 χρόνο). Αυτή η συνθήκη είναι γνωστή ως περιπεπλεγµένο πένθος. Σε αυτή την κατάσταση, ο πόνος και το πένθος συνεχίζουν να είναι έντονα και εµφανίζεται δυσκολία στο να µπορέσει κάποιος να συνέλθει από τον πόνο της απώλειας και να συνεχίσει τη ζωή του.


Σε περίπτωση που µετά από πάνω από ένα χρόνο υπάρχουν κάποια από τα παρακάτω συµπτώµατα, η αναζήτηση βοήθειας από ειδικό ψυχικής υγείας θα µπορούσε να είναι ιδιαίτερα ωφέλιµη και χρήσιµη για την αντιµετώπιση των δυσκολιών του περιπεπλεγµένου πένθους: Σηµεία και συµπτώµατα που µπορεί να συνδέονται µε το περιπεπλεγµένο πένθος: - Έντονη θλίψη, πόνος και συνεχής ενασχόληση σκέψης για την απώλεια του αγαπηµένου - Αδυναµία εστίασης της προσοχής σε άλλα θέµατα, πέραν της απώλειας - Έντονη ενασχόληση µε οτιδήποτε θυµίζει τον αγαπηµένο ή αντίθετα έντονη αποφυγή των ερεθισµάτων που τον θυµίζουν - Έντονη και συνεχής επιθυµία και νοσταλγία για τον αγαπηµένο άνθρωπο - Αδυναµία αποδοχής του θανάτου - Μούδιασµα ή και αποσύνδεση - Πικρία για την απώλεια - Αίσθηµα ότι η ζωή δεν έχει νόηµα ή σκοπό - Απώλεια εµπιστοσύνης στους άλλους - Απώλεια ευχαρίστησης, ικανοποίησης ή ικανότητας να θυµηθούµε όλες τις ωραίες στιγµές µε τον αγαπηµένο Το περιπεπλεγµένο πένθος µπορεί να υποδεικνύεται και αν το άτοµο συνεχίζει: • Να δυσκολεύεται να συνεχίσει την καθηµερινότητα του και τις συνήθεις ασχολίες • Να αποµονώνεται και να αποσύρεται από τις κοινωνικές του δραστηριότητες • Να βιώνει βαθιά θλίψη, ενοχή ή αυτό-κατηγορία • Να πιστεύει ότι έκανε κάτι λάθος ή ότι θα µπορούσε να το έχει προλάβει • Να αισθάνεται ότι η ζωή δεν έχει νόηµα χωρίς το αγαπηµένο του πρόσωπο • Να εύχεται να είχε πεθάνει µαζί µε το αγαπηµένο του πρόσωπο 4.


Τρόποι διαχείρισης του πένθους Έπειτα από πολλά χρόνια µελέτης σχετικά µε τους παράγοντες που είναι βοηθητικοί στην περίπτωση της απώλειας και της διαχείρισης του πένθους, φαίνεται ότι η έννοια της ανθεκτικότητας αποτελεί κοµβικό σηµείο της βελτίωσης της ψυχικής υγείας του ανθρώπου που βιώνει το πένθος.


Η έννοια της ανθεκτικότητας µπορεί να περιλαµβάνει 3 βασικά στοιχεία τα οποία είναι βοηθητικά: 1) Την ανάπτυξη και την ενδυνάµωση των στοιχείων της προσωπικότητας του ατόµου που αφορούν την αυτό-επάρκεια (την αίσθηση ότι µπορώ να τα καταφέρω), τις στρατηγικές αντιµετώπισης µιας δύσκολης κατάστασης, την αισιοδοξία και την ενσυναίσθηση. 2) Την υποστήριξη και την ανάπτυξη στενών και συναισθηµατικών δεσµών µέσα στην οικογένεια. 3) Την ανάπτυξη ενός ευρύτερου υποστηρικτικού δικτύου (π φίλοι, γείτονες, συνάδελφοι).


Στη διαχείριση του πένθους και της επιβάρυνσης που προκύπτει από την επιβίωση, έπειτα από κάτι τόσο πρωτόγνωρο, όπως µια πανδηµία, τα στοιχεία που προκύπτουν από τις µελέτες των ανθρώπων που επιβίωσαν και χρειάστηκε να αντιµετωπίσουν τις συνέπειες, τις απώλειες και τους θανάτους που προέκυψαν στις περιπτώσεις των φυσικών καταστροφών, δείχνουν ότι υπάρχουν κάποιες συµπεριφορές που βοηθούν: - Η αξιοποίηση και ενδυνάµωση των χαρακτηριστικών της στρατηγικής αντιµετώπισης που εστιάζει στο «µαχόµενο πνεύµα» και την αισιοδοξία - Η εύρεση νοήµατος - Η θρησκευτική πίστη και η τήρηση των τελετουργικών του κάθε πολιτισµού και θρησκείας που αφορά το θρήνο και το πένθος - Το µοίρασµα του πόνου µε άλλους που έχουν βιώσει κάτι αντίστοιχο - Η ενασχόληση µε δραστηριότητες - Ο ιδιωτικός θρήνος και το δηµόσιο πένθος Ο θρήνος για την απώλεια ενός στενού φίλου ή συγγενούς χρειάζεται χρόνο, αλλά η έρευνα µας δείχνει ότι µπορεί, επίσης, να αποτελέσει καταλύτη για µια ανανεωµένη αίσθηση νοήµατος που δίνει σκοπό και κατεύθυνση στη ζωή.


Τα άτοµα σε πένθος µπορεί να βρουν βοηθητικό να χρησιµοποιήσουν µερικές από τις παρακάτω στρατηγικές ώστε να επεξεργαστούν και να συµφιλιωθούν µε την απώλεια: • Μιλήστε για το θάνατο του αγαπηµένου σας προσώπου µε φίλους ή συναδέλφους για να σας βοηθήσει να καταλάβετε τι συνέβη και να θυµάστε τον φίλο ή το µέλος της οικογένειάς σας. Η αποφυγή µπορεί να οδηγήσει σε αποµόνωση και θα διακόψει τη διαδικασία επούλωσης µέσω των υποστηρικτικών δικτύων σας.


• Αποδεχτείτε τα συναισθήµατά σας. Μπορεί να έρθετε αντιµέτωποι µε ένα ευρύ φάσµα συναισθηµάτων όπως θλίψη, θυµό ή ακόµα και εξάντληση. Όλα αυτά τα συναισθήµατα είναι φυσιολογικά και είναι σηµαντικό να αναγνωρίσετε πότε τα νιώθετε.


Εάν αισθάνεστε ότι σας έχουν κατακλύσει αυτά τα συναισθήµατα, ίσως θα ήταν βοηθητικό να µιλήσετε µε έναν εξειδικευµένο ψυχολόγο ή άλλο επαγγελµατία ψυχικής υγείας, ο οποίος µπορεί να σας βοηθήσει να αντιµετωπίσετε τα συναισθήµατά σας και να βρείτε τρόπους να επιστρέψετε στην κανονικότητά σας. • Φροντίστε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας. Η κατανάλωση υγιεινών τροφών, η άσκηση και ο επαρκής ύπνος µπορούν να βοηθήσουν τη σωµατική και ψυχική σας υγεία.


Η διαδικασία του πένθους µπορεί να επηρεάσει το σώµα σας. Βεβαιωθείτε ότι έχετε άµεση επικοινωνία µε τους αγαπηµένους σας και ότι ακολουθούν και εκείνοι τα απαραίτητα βήµατα για να διατηρήσουν την υγεία τους. • Επικοινωνήστε και βοηθήστε τους άλλους να αντιµετωπίσουν την απώλεια.


Το να περνάτε χρόνο µε τους οικείους του ατόµου που έχει πεθάνει µπορεί να σας βοηθήσει όλους να αντιµετωπίσετε την απώλεια. Το να µοιράζεστε ιστορίες ή να ακούτε την αγαπηµένη µουσική του οικείου σας που έχει φύγει από τη ζωή, είναι µικροπράγµατα που µπορούν να κάνουν µεγάλη διαφορά σε κάποιους. Βοηθώντας τους άλλους, βοηθάτε και τον εαυτό σας να νιώσει καλύτερα.


• Θυµηθείτε και γιορτάστε τη ζωή του αγαπηµένου σας που έχει φύγει. Οι επέτειοι ενός αγαπηµένου προσώπου που έχει πεθάνει µπορεί να είναι δύσκολες στιγµές για τους φίλους και την οικογένεια, αλλά µπορούν να είναι και στιγµές για να τον θυµηθούν και να τον τιµήσουν.


Μπορεί να συγκεντρώσετε δωρεές για ένα φιλανθρωπικό ίδρυµα που θα ήθελε ο αγαπηµένος (οικείος) σας, να δώσετε το όνοµά του σε ένα µωρό ή να φτιάξετε έναν κήπο στη µνήµη του. Το τι θα επιλέξετε είναι δική σας υπόθεση, αρκεί να σας δώσει τη δυνατότητα να τιµήσετε αυτή τη µοναδική σχέση µε έναν τρόπο που σας ταιριάζει.


Σε ένα βάθος χρόνου υπάρχουν και κάποιες θετικές αλλαγές που µπορεί να προκύψουν µέσα από την εµπειρία της απώλειας και του πένθους, όπως οι παρακάτω: • Μεγαλύτερη κατανόηση και αντοχή για τις ανθρώπινες συµπεριφορές • Αυξηµένη εκτίµηση για σχέσεις και αγαπηµένους ανθρώπους • Ευγνωµοσύνη για την ύπαρξη ανθρώπων που στάθηκαν δίπλα σας • Μεγαλύτερη και πιο έντονη σύνδεση µε τους ανθρώπους • Περισσότερη κοινωνική συµµετοχή • Η Ενασχόληση µε τη διεκδίκηση και µε την παροχή βοήθειας σε άλλους που το έχουν ανάγκη 5.


Στήριξη στο παιδί που θρηνεί Όταν θέλουµε να ενηµερώσουµε ένα παιδί για την ασθένεια ή την απώλεια του αγαπηµένου του προσώπου, καλό είναι να το κάνουµε µε απλά λόγια, προσαρµοσµένα στην ηλικία του παιδιού και µέσα σε ένα κλίµα ασφάλειας και σταθερότητας.


Συγκεκριµένα: • Δεν αποκρύπτουμε το γεγονός στο παιδί και δεν δίνουμε ψεύτικες πληροφορίες γιατί δημιουργούν επιπρόσθετα προβλήματα. • Ενημερώνουμε το παιδί με απλά λόγια για να κατανοήσει τι ακριβώς συμβαίνει. Είναι καλύτερα να χρησιμοποιούμε τη λέξη «πέθανε» και αποφεύγουμε τη χρήση φράσεων όπως «έφυγε» ή «κοιμήθηκε», γιατί μπορεί να μπερδευτεί και να κατανοήσει ότι το λέμε αυτό με κυριολεκτικό τρόπο. Πολλές φορές αν πούμε στα παιδιά ότι κάποιο αγαπημένο πρόσωπο «κοιμήθηκε», μπορούν να μπερδέψουν τις έννοιες του ύπνου και του θανάτου και να φοβούνται να κοιμηθούν.


• Ακούμε προσεκτικά τις ερωτήσεις του και απαντάμε ακριβώς σε αυτό που μας ρωτάει. Εάν κάποιο παιδί επαναλάβει κάποια ερώτηση, τότε εμείς απαντάμε με τον ίδιο τρόπο, ώστε να αναπτυχθεί το αίσθημα της εμπιστοσύνης και της ασφάλειας.


Βοηθούμε το παιδί να νιώσει ελεύθερο και να εκφράσει άνετα τα συναισθήματα και τις αντιδράσεις του, βοηθώντας το να καταλάβει ότι είναι μια φυσιολογική αντίδραση. • Καλό θα ήταν να μην αποκόπτουμε τη συμμετοχή του παιδιού από τις εκδηλώσεις πένθους (κηδεία, μνημόσυνο ή επίσκεψη στο νεκροταφείο), αρκεί να το ρωτήσουμε εάν επιθυμεί να συμμετέχει και να του εξηγήσουμε τι θα συμβεί κάθε φορά. • Ενθαρρύνουμε το παιδί να παίζει με τους φίλους του και να συμμετέχει φυσιολογικά σε διάφορες δραστηριότητες (παιχνίδι, σχολικές εκδρομές, γιορτές).


Το παιδί χρειάζεται να μάθει ότι στη ζωή υπάρχουν και χωρούν τόσο οι χαρούμενες όσο και οι θλιβερές στιγμές. 6.


Πως µπορούν να βοηθήσουν οι ειδικοί ψυχικής υγείας Οι ψυχολόγοι έχουν εκπαιδευτεί στο να βοηθούν τους ανθρώπους να διαχειρίζονται αποτελεσµατικά τον φόβο, την ενοχή ή το άγχος, που µπορεί να προκύψουν από το θάνατο ενός αγαπηµένου προσώπου. Εάν χρειάζεστε βοήθεια για την αντιµετώπιση του πένθους σας ή για τη διαχείριση µιας απώλειας, συµβουλευτείτε έναν ψυχολόγο ή άλλο εξειδικευµένο επαγγελµατία ψυχικής υγείας.


Μπορεί να σας βοηθήσει να «χτίσετε» την ανθεκτικότητά σας και να αναπτύξετε δεξιότητες για να βιώσετε το πένθος σας και να αντέξετε τη θλίψη σας. Βιβλιογραφικές αναφορές - American Cancer Society (2019). Emotions and Coping as You Near the End of Life. https://www/treatment/end-of-life-care/nearing-the-end-of- life/emotions - APA. (2020). Grief: Coping with the loss of your loved one.


Οδηγίες βιοασφάλειας για διαγνωστικά εργαστήρια που χειρίζονται δείγματα από άτομα με ύποπτη, πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19 Εισαγωγή Οι γνώσεις μας σχετικά με τον παθογόνο νέο κορωνοϊό και τους τρόπους διασποράς του είναι επί του παρόντος περιορισμένες, αν και ταχέως αυξανόμενες. Η Διεθνής Επιτροπή για την Ταξινόμηση των Ιών έδωσε στον ιό αυτόν το όνομα «SARS-CoV-2» στις 7 Φεβρουαρίου 2020, ενώ ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ονόμασε επισήμως την ασθένεια «COVID-19» στις 11 Φεβρουαρίου 2020.


Μέχρι στιγμής, δεν έχει αναφερθεί λοίμωξη από τον SARS-CoV-2 σε εργαστηριακούς ως αποτέλεσμα εργασιακής τους έκθεσης (Laboratory-acquired infection). Με βάση τη γνώση από άλλους κορωνοϊούς, η μόλυνση με SARS-CoV-2 μπορεί να συμβεί με εισπνοή μολυσμένων αερολυμάτων ή με επαφή με μολυσμένα σταγονίδια και επιφάνειες.


Σκοπός Οι συγκεκριμένες οδηγίες παρέχονται προκειμένου να βοηθήσουν κυρίως τα κλινικά διαγνωστικά εργαστήρια στην εφαρμογή των κατάλληλων μέτρων Βιοασφάλειας για τον ασφαλή χειρισμό δειγμάτων από ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα COVID-19, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι για το προσωπικό των εργαστηρίων. Βασίζονται στις τρέχουσες γνώσεις για τον ιό και άλλους κορωνοϊούς και ενδέχεται να τροποποιηθούν όσο γίνονται διαθέσιμες καινούριες πληροφορίες. Δεδομένου ότι ένας ασθενής με υποψία COVID-19 μπορεί να παρουσιαστεί σε οποιαδήποτε μονάδα υγειονομικής περίθαλψης, είναι σημαντικό όλα τα κλινικά διαγνωστικά εργαστήρια να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να διαχειριστούν με ασφάλεια δυνητικά μολυσματικά υλικά και να αποτρέψουν δευτερογενείς λοιμώξεις και περαιτέρω μετάδοση.


Εκτίμηση κινδύνου και ευαισθητοποίηση Τα κλινικά εργαστήρια πρέπει να διενεργήσουν τις δικές τους εκτιμήσεις κινδύνου για το χειρισμό βιολογικών δειγμάτων από ασθενείς με ύποπτο ή επιβεβαιωμένο COVID-19. Σε κάθε περίπτωση,  το κλινικό προσωπικό πρέπει να ειδοποιεί εγκαίρως το προσωπικό του εργαστηρίου για την αποστολή δειγμάτων από ασθενή με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19, μέσω της ορθής συμπλήρωσης των παραπεμπτικών ή με απευθείας επικοινωνία με το εργαστήριο.  τα δείγματα αυτά θα πρέπει να φέρουν επισήμανση ότι προέρχονται από ύποπτο ή επιβεβαιωμένο κρούσμα για την προειδοποίηση του εργαστηριακού προσωπικού.


 δείγματα από ασθενείς θετικούς ή με ισχυρή υποψία για COVID-19 δεν θα πρέπει να αποστέλλονται στο εργαστήριο από τα κλινικά τμήματα του νοσοκομείου με τα σωληνωτά συστήματα μεταφοράς, για την αποφυγή ατυχήματος με επακόλουθη θραύση των πρωτογενών περιεκτών και αυξημένης πιθανότητας έκθεσης του προσωπικού. Ακολουθούν γενικές συστάσεις, ενώ για επιπρόσθετες λεπτομερείς οδηγίες, παρέχονται στο τέλος οι σχετικοί σύνδεσμοι.


Γενικές συστάσεις (για εργασία με δυνητικά μολυσματικά υλικά)  Η ορθή εργαστηριακή πρακτική, ακολουθώντας τις βασικές αρχές που διέπουν τις καλές μικροβιολογικές πρακτικές (Good Microbiological Practices, GMPs), η πιστή εφαρμογή των τυποποιημένων διαδικασιών μέσα στο εργαστήριο (Standard Operating Procedures, SOPs) και η τήρηση των βασικών μέτρων βιολογικής ασφάλειας από το προσωπικό του εργαστηρίου θα συμβάλει στην ελαχιστοποίηση των δυνητικών κινδύνων από μολυσματικά υλικά.


 Το προσωπικό των εργαστηρίων θα πρέπει να φορά τα κατάλληλα μέτρα ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) που ορίζονται από την τοπική εκτίμηση κινδύνου. o Μέτρα ατομικής προστασίας για το προσωπικό περιλαμβάνουν γάντια, εργαστηριακή ποδιά και επιπλέον προστασία ματιών ή και προσώπου από σταγονίδια, εφόσον κριθεί απαραίτητο από την εκτίμηση κινδύνου για την επιτέλεση συγκεκριμένης εξέτασης. o Τα ΜΑΠ πρέπει να αφαιρούνται με τον ενδεδειγμένο τρόπο και δεν υποκαθιστούν την υγιεινή των χεριών.


 Οποιαδήποτε διαδικασία ενδέχεται να δημιουργήσει αερολύματα ή σταγονίδια θα πρέπει να πραγματοποιείται σε πιστοποιημένο Θάλαμο Βιολογικής Ασφάλειας τάξης ΙΙ (Class II Biological Safety Cabinet, BSC).  Κάθε διαδικασία που διενεργείται εκτός του Θαλάμου Βιολογικής Ασφάλειας, θα πρέπει να γίνεται με τρόπο που να ελαχιστοποιεί την παραγωγή αερολυμάτων και σταγονιδίων.


o Επιπλέον, για οποιαδήποτε διαδικασία εκτός του θαλάμου βιολογικής ασφάλειας, θα πρέπει να χρησιμοποιείται προστασία ματιών και προσώπου (π. γυαλιά, μάσκα, μάσκα προσώπου) για την ελαχιστοποίηση του κινδύνου έκθεσης του προσωπικού σε αερολύματα ή σταγονίδια.  Η φυγοκέντρηση δειγμάτων θα πρέπει ιδανικά να γίνεται σε φυγόκεντρο ασφαλείας, με χωριστό κάλυμμα βιολογικής ασφαλείας για τον κάθε υποδοχέα (ρότορα).


 Μετά την ολοκλήρωση της εργασίας, οι επιφάνειες εργασίας και ο ιατροτεχνολογικός εξοπλισμός θα πρέπει να απολυμαίνονται με προϊόντα με αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα έναντι ιών με περίβλημα στον απαραίτητο χρόνο επαφής και σε αραίωση (συγκέντρωση του δραστικού παράγοντα) όπως ορίζεται από τον κατασκευαστή και πάντα πριν την ημερομηνία λήξης σε σχέση με την ημερομηνία παρασκευής του διαλύματος εργασίας.


 Κατάλληλα απολυμαντικά θεωρούνται τα εξής: o υποχλωριώδες νάτριο (χλωρίνη)  1 ppm (0%) για γενική απολύμανση επιφανειών και  10 ppm (1%) για απολύμανση λεκέδων αίματος o 62-71% αιθανόλη o 0% υπεροξείδιο υδρογόνου o ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου και o φαινολικές ενώσεις  Άλλοι βιοκτόνοι παράγοντες, όπως 0% benzalkonium chloride ή 0% chlorhexidine digluconate φαίνεται ότι είναι λιγότερο αποτελεσματικά.


 Η διαχείριση των μολυσματικών αποβλήτων θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις διαδικασίες του εργαστηρίου όπως και για άλλα αναπνευστικά παθογόνα. o Τα απόβλητα από τους αυτόματους αναλυτές, λόγω του χαμηλού όγκου δείγματος και της περαιτέρω αραίωσης, δεν κρίνεται πιθανό να συνιστούν σημαντικό κίνδυνο και γι’ αυτόν τον λόγο δεν κρίνεται απαραίτητη κάποια ειδική επιπρόσθετη επεξεργασία τους πριν τη συνηθισμένη ασφαλή διαχείρισή τους σε επίπεδο ρουτίνας.


Ειδικές συστάσεις  Η απομόνωση του ιού σε κυτταροκαλλιέργεια ΔΕΝ συνιστάται αυτή τη στιγμή, εκτός από εργαστήρια επιπέδου βιοασφάλειας 3 (BSL3) που χρησιμοποιούν πρακτικές εργασίας BSL3.


 Οι ακόλουθες δραστηριότητες μπορούν να εκτελούνται σε εγκαταστάσεις επιπέδου βιοασφάλεια 2 (BSL-2) χρησιμοποιώντας τις συνήθεις πρακτικές εργασίας BSL-2: o Παθολογοανατομική εξέταση και επεξεργασία ιστών σταθεροποιημένων με φορμαλίνη ή άλλως αδρανοποιημένων o Μοριακή ανάλυση με εκχυλίσματα νουκλεϊκού οξέος o Συνήθης εξέταση των καλλιεργειών κλινικών δειγμάτων o Συνήθεις χρώσεις και μικροσκόπηση μονιμοποιημένων επιχρισμάτων o Τελική συσκευασία δειγμάτων για μεταφορά σε διαγνωστικά εργαστήρια για πρόσθετες δοκιμές. Τα δείγματα πρέπει να βρίσκονται ήδη σε σφραγισμένο, απολυμασμένο εξωτερικά πρωτογενή περιέκτη. o Απενεργοποιημένα δείγματα (π.


δείγματα σε ρυθμιστικό διάλυμα εκχύλισης νουκλεϊκού οξέος)  Οι ακόλουθες δραστηριότητες που αφορούν τον χειρισμό δυνητικά μολυσμένων δειγμάτων πρέπει να διεξάγονται σε πιστοποιημένο θάλαμο βιολογικής ασφάλειας τάξης II σε εγκατάσταση BSL-2. Θα πρέπει να διενεργούνται τοπικές εκτιμήσεις κινδύνου για τις δραστηριότητες αυτές, προκειμένου να προσδιοριστεί εάν δικαιολογούνται ενισχυμένες προφυλάξεις βιοασφάλειας με βάση τις κατά περίπτωση ανάγκες (π.


μεγάλοι όγκοι δείγματος): o Διαμοιρασμός (aliquoting) και / ή αραίωση δειγμάτων o Εμβολιασμός σε καλλιεργητικά μέσα των κλινικών δειγμάτων για βακτήρια και μύκητες o Διεξαγωγή διαγνωστικών δοκιμών που δεν περιλαμβάνουν ιικό πολλαπλασιασμό in vitro ή in vivo o Διαδικασίες εκχύλισης νουκλεϊκών οξέων από δυνητικά μολυσμένα δείγματα o Προετοιμασία και χημική ή θερμική σταθεροποίηση των επιχρισμάτων για μικροσκοπική ανάλυση Εξετάσεις ρουτίνας του κλινικού διαγνωστικού εργαστηρίου  Τα κλινικά διαγνωστικά εργαστήρια των νοσοκομείων που εκτελούν τις συνήθεις αιματολογικές, βιοχημικές και μικροβιολογικές εξετάσεις σε δείγματα ορού, αίματος, ούρων και άλλων κλινικών δειγμάτων πρέπει να ακολουθούν τις συνήθεις ασφαλείς εργαστηριακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των βασικών προφυλάξεων (Standard Precautions) για τον ασφαλή χειρισμό δυνητικά μολυσματικών δειγμάτων όταν χειρίζονται δείγματα ασθενών με ύποπτη ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19.


Μεταφορά δειγμάτων Τα δείγματα ασθενών από ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα πρέπει να μεταφέρονται ως "Biological Substance, Category B " με σήμανση UN3373 (Εικόνα 1). Εικόνα 1. Τριπλή συσκευασία για τη μεταφορά μολυσματικής ουσίας κατηγορίας Β. Ατύχημα στο εργαστήριο Αμέσως αναφέρετε συμβάντα ή ατυχήματα που συνεπάγονται δυνητική ή πραγματική έκθεση σε SARS-CoV-2 στον Υπεύθυνο του εργαστηρίου και απολυμάνετε κατάλληλα τον χώρο και τον εξοπλισμό που έχει δυνητικά επιμολυνθεί. Μετά από έκθεση, ζητήστε ιατρική συμβουλή το συντομότερο δυνατό.


Ακολουθούν παραδείγματα SOPs μετά από ατύχημα α) επί εργασίας σε θάλαμο βιολογικής ασφάλειας, β) επί εργασίας εκτός θαλάμου βιολογικής ασφάλειας, τα οποία μπορούν να τροποποιηθούν και προσαρμοστούν αναλόγως σε κάθε εργαστήριο. Α) Μικρή διαρροή μολυσματικού υλικού σε θάλαμο Βιολογικής ασφάλειας 1. Διατηρείστε τη ροή του αέρα στον θάλαμο 2.


Αν έχει επιμολυνθεί ο προστατευτικός ιματισμός σας, απορρίψτε τον με ασφάλεια προκειμένου να σταλεί για απολύμανση 3. Πλύνετε κάθε εκτεθειμένο σημείο του δέρματος των χεριών σας με αντισηπτικό σαπούνι. Μην τρίβετε με δύναμη το δέρμα σας 4. Φορέστε καθαρό προστατευτικό ιματισμό 5. Καλύψτε με απορροφητικό χαρτί το χυμένο μολυσματικό υγρό 6. Προσθέστε το κατάλληλο απολυμαντικό πάνω στο χαρτί, αφήστε το να δράσει και στη συνέχεια απορρίψτε το στον σάκο με τα μολυσματικά απόβλητα 7.


Αφήστε σε λειτουργία τον θάλαμο για δέκα λεπτά ώστε να εξασφαλίσετε πως κάθε μολυσματικό μικροβιακό αερόλυμα έχει αφαιρεθεί 8. Απολυμάνετε κάθε συσκευή/αντικείμενο μέσα στον θάλαμο και βγάλετε το έξω από αυτόν 9.


Απολυμάνετε όλες τις εσωτερικές επιφάνειες μες τον θάλαμο και την επιφάνεια κάτω από την αφαιρούμενη βάση Β) Μεγάλη διαρροή μολυσματικού υλικού εκτός θαλάμου βιολογικής ασφάλειας 1. Προειδοποιείστε τους συναδέλφους, εκκενώστε το εργαστήριο, κλείστε την πόρτα και επικολλήστε στην πόρτα προειδοποιητικό σήμα «ΜΗΝ ΕΙΣΕΡΧΕΣΘΕ» 2. Κλείστε τον κλιματισμό, λόγω της πιθανότητας διασποράς μολυσματικών αερολυμάτων μέσω των αεραγωγών του 3. Κάθε επιμολυσμένος προστατευτικός ιματισμός πρέπει να αφαιρεθεί και ό,τι είναι μιας χρήσης να απορριφθεί σε σακούλες αυτόκαυστου 4.


Πλύνετε με νερό και σαπούνι τα σημεία του σώματος που πιθανόν εκτέθηκαν και φορέστε καθαρή ποδιά 5. Ενημερώστε για το ατύχημα τον υπεύθυνο του εργαστηρίου 6. Περιμένετε 30 λεπτά ( ώσπου να κατακαθίσουν τα αερολύματα) 7.


Ορίστε την ομάδα καθαρισμού (3 άτομα: 1 για επίβλεψη της κατάστασης και τα 2 για τον καθαρισμό) 8. Φορέστε κατάλληλα Μέσα Ατομικής προστασίας (ΜΑΠ) πριν εισέλθετε στο εργαστήριο 9. Καθορίστε την έκταση της μόλυνσης 10. Καλύψτε την περιοχή με απορροφητικά χαρτιά και εμποτίστε τα με το κατάλληλο απολυμαντικό 11. Περιμένετε 10 λεπτά 12. Απορρίψτε τα χαρτιά στον σάκο στις ειδικές σακούλες του αυτόκαυστου 13. ΠΡΟΣΟΧΗ: αν υπάρχουν σπασμένα γυαλιά, χρησιμοποιείστε λαβίδα για την απόρριψή τους 14.


Απολυμάνετε όλες τις παρακείμενες επιφάνειες/λοιπό εξοπλισμό που υπάρχει πιθανότητα να έχει επιμολυνθεί 15. Πριν βγείτε από το εργαστήριο αφαιρέστε τα μέσα ατομικής προστασίας. Όσα από αυτά είναι μιας χρήσης πετάξτε τα στις σακούλες αυτόκαυστου. Τα υπόλοιπα κομμάτια μαζί και την ποδιά στείλτε τα άμεσα για απολύμανση. 16.


Αφαιρέστε το προειδοποιητικό σημείο «ΜΗΝ ΕΙΣΕΡΧΕΣΘΕ» Πηγές 1. Interim laboratory Biosafety guidelines for handling and processing specimens associated with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), CDC, February 16, 2020 2. Laboratory biosafety guidance related to the novel coronavirus (2019-nCoV), WHO, Interim Guidance, 12 February 2020 3. COVID-19: safe handling and processing for laboratories.


PHE, 17 February 2020 Σημεία-κλειδιά για Βιοασφάλεια εργαστηρίου σχετικά με τον SARS-CoV-2  Όλες οι διαδικασίες πρέπει να εκτελούνται με βάση την εκτίμηση του βιολογικού κινδύνου στο συγκεκριμένο εργαστήριο και μόνο από προσωπικό με αποδεδειγμένη ικανότητα, τηρώντας αυστηρά τα σχετικά πρωτόκολλα.  Η αρχική επεξεργασία (πριν από την απενεργοποίηση) όλων των δειγμάτων πρέπει να πραγματοποιείται σε πιστοποιημένο Θάλαμο βιολογικής ασφάλειας (Biosafety Cabinet, BSC) ή άλλη συσκευή πρωτογενούς περιορισμού (primary containment device).


 Οι εργαστηριακές δοκιμασίες/ εργασίες που δεν περιλαμβάνουν πολλαπλασιασμό του ιού και άρα υψηλή συγκέντρωση του παθογόνου μπορούν να διενεργούνται σε εγκαταστάσεις και με διαδικασίες που αντιστοιχούν σε επίπεδο Βιοασφάλειας 2 ( BSL-2)  Κατάλληλα απολυμαντικά, με αποδεδειγμένη δραστικότητα έναντι ιών με περίβλημα πρέπει να χρησιμοποιούνται (π. υποχλωριώδες (οικιακή χλωρίνη ), αλκοόλ, υπεροξείδιο του υδρογόνου, ενώσεις τεταρτοταγούς αμμωνίου και φαινολικές ενώσεις).


 Τα δείγματα ασθενών από ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα πρέπει να μεταφέρονται ως "Biological Substance, Category B " με σήμανση UN3373.  Μόνο καλλιέργειες του ιού ή στελέχη πρέπει να μεταφέρονται ως “ Infectious substance, affecting humans, Category A” κατά UN2814.


Ταξιδιωτικές Οδηγίες | 16 Μετά την ανακοίνωση από τον ΠΟΥ στις 5 Μαΐου 2023, σχετικά με την λήξη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης για την υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο και τη μετάβαση της πανδημίας σε νέα φάση διαχείρισης, προτεραιότητα για τους ταξιδιώτες αποτελεί η τήρηση των βασικών μέτρων πρόληψης μετάδοσης των λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος όπως η συχνή εφαρμογή της υγιεινής των χεριών η αναπνευστική υγιεινή (κάλυψη του στόματος και της μύτης με χαρτομάντηλο κατά το βήχα ή το φτέρνισμα, αποφυγή επαφής των χεριών με στόμα, μύτη ή μάτια) η αποφυγή επαφής με άτομα που παρουσιάζουν συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα Επιπρόσθετα συστήνονται ο ετήσιος εμβολιασμός για COVID-19 η τήρηση των οδηγιών της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμού σχετικά με τα συστηνόμενα εμβόλια του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού η τήρηση των οδηγιών του ΕΟΔΥ σχετικά με τον απαραίτητο εμβολιασμό και τη χορήγηση προφυλακτικής αγωγής για την ελονοσία ανάλογα με τον προορισμό η αναβολή του ταξιδιού στην περίπτωση εμφάνισης συμπτωμάτων συμβατών με COVID-19, όπως επίσης στην περίπτωση αναμονής αποτελέσματος ή επί θετικού αποτελέσματος σε ταχεία δοκιμασία αντιγόνου ή μοριακό έλεγχο με RT-PCR η εφαρμογή μάσκας, η παραμονή στο χώρο διαμονής και η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας στην περίπτωση νόσησης κατά τη διάρκεια του ταξιδιού η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας στην περίπτωση εμφάνισης πυρετού ή/και συμπτωμάτων από το αναπνευστικό σύστημα έως και 5 ημέρες μετά την επιστροφή Η χρήση μάσκας στους δημόσιους κλειστούς ή ανοιχτούς χώρους σε συνθήκες συνωστισμού, συστήνεται από άτομα που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου.


Στην πόλη Wuhan,επαρχία Hubei, στην Κίνα, εμφανίστηκε συρροή κρουσμάτων πνευμονίας. Στις 9 Ιανουαρίου 2020 οι υγειονομικές αρχές της Κίνας ανακοίνωσαν ότι πρόκειται για νέο στέλεχος κορωνοϊού (2019-nCoV). Οι κορωνοϊοί είναι μία ομάδα ιών που συνήθως προκαλούν αναπνευστικές λοιμώξεις με ποικίλη σοβαρότητα στον άνθρωπο και στα ζώα. Εκτιμάται ότι περίπου το ένα τρίτο των λοιμώξεων ανώτερου αναπνευστικού στον άνθρωπο μπορεί να προκαλείται από κορωνοϊούς.


Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), παρακολουθεί από την αρχή τις εξελίξεις και βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία τόσο με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) όσο και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (WHO).


Παρακαλούμε πριν επικοινωνήσετε με τον ΕΟΔΥ αναζητήστε την απάντηση στο ερώτημα σας στις παρακάτω συνήθεις ερωτήσεις και απαντήσεις Συχνότερες ερωτήσεις – απαντήσεις που αφορούν την νόσο covid-19 Εβδομαδιαίες Εκθέσεις Εβδομαδιαία έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης αναπνευστικών λοιμώξεων (22 Ιουλίου – 28 Ιουλίου 2024) Εβδομαδιαίες Εκθέσεις Επιδημιολογικής Επιτήρησης Αναπνευστικών Λοιμώξεων COVID-19 Αρχείο εκθέσεων Respiratory Infections Surveillance Weekly Overview (Summary of the epidemiological situation) Epidemiological Surveillance of Respiratory Infections – Week 30/2024 (22/07/2024 – 28/07/2024) Epidemiological Surveillance of Respiratory Infections – Archive Πληροφορίες σχετικά με τους εμβολιασμούς έναντι του ιού SARS-CoV-2 Πληροφορίες σχετικά με το νέο επικαιροποιημένο Εμβόλιο κατά της Covid-19, περίοδος 2023-2024 Οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τη χορήγηση εμβολίου COVID-19 σε άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή Οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τη χορήγηση εμβολίου COVID-19 σε άτομα που αναφέρουν ιστορικό σοβαρής αναφυλαξίας Οδηγίες για ταξιδιώτες και πύλες εισόδου Ταξίδι και COVID-19 Οδηγίες για επαγγελματίες υγείας και χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας Δελτίο τύπου Υπουργείου Υγείας για άρση έκτακτων υγειονομικών μέτρων_Covid-19 Εγκύκλιος Άρσης Έκτακτων Μέτρων – ΜΦΗ και Κλειστές Δομές Υγιεινή των χεριών Παρασκευή διαλύματος χλωρίνης 0,1% για απολύμανση επιφανειών σε μονάδες υγείας Οδηγίες για την εργαστηριακή διερεύνηση για το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2 Εφαρμογή μέτρων Ατομικής Προστασίας COVID-19 – Εξοπλισμός Ατομικής Προστασίας (ΕΑΠ) – Αφίσα Οδηγίες εφαρμογής απλής χειρουργικής μάσκας Οδηγίες ένδυσης και αφαίρεσης του ατομικού εξοπλισμού προστασίας Οδηγίες για το κοινό Οδηγίες για τη χρήση μάσκας από το κοινό Οδηγίες προφύλαξης για το κοινό Υγιεινή των χεριών Οδηγίες ψυχολογικής υποστήριξης των πολιτών Οδηγίες προς τα εργαστήρια Οδηγίες βιοασφάλειας για διαγνωστικά εργαστήρια που χειρίζονται δείγματα από άτομα με ύποπτη, πιθανή ή επιβεβαιωμένη λοίμωξη COVID-19 Επιδημιολογική επιτήρηση για το νέο κορωνοϊό Νομοθεσία – 07 Οδηγίες για τη δήλωση λοίμωξης COVID-19 στο εθνικό μητρώο COVID-19 Εκτύπωση σελίδας Επιστροφή στην προηγούμενη σελίδα Ενότητες Εβδομαδιαίες Εκθέσεις Respiratory Infections Surveillance Weekly Overview (Summary of the epidemiological situation) Πληροφορίες σχετικά με τους εμβολιασμούς έναντι του ιού SARS-CoV-2 Οδηγίες για ταξιδιώτες και πύλες εισόδου Οδηγίες για επαγγελματίες υγείας και χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας Οδηγίες για το κοινό Οδηγίες προς τα εργαστήρια Επιδημιολογική επιτήρηση για το νέο κορωνοϊό Πολυμέσα Πολυμέσα Οδηγίες Προφύλαξης Footer Πλοήγηση ΕΟΔΥ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ Α-Ω ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΑ Footer Attribution Copyright 2021 ΕΟΔΥ Web Development by ΕΓΚΡΙΤΟΣ GROUP - ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Α.


COVID-19 – Οδηγίες για τη χρήση μάσκας από το κοινό COVID-19 | 30 Γιατί συνιστάται η χρήση μάσκας από το κοινό; Οι αναπνευστικοί ιοί, όπως ο νέος κορωνοϊός SARS-CoV-2, μπορούν να μεταδοθούν με σταγονίδια που εκτοξεύονται από το στόμα μας κατά την ομιλία, τον βήχα ή το φτέρνισμα. Η χρήση μάσκας συγκρατεί τα σταγονίδια και αποτελεί βασικό μέτρο περιορισμού της διασποράς της λοίμωξης στην κοινότητα. Κύριος στόχος της χρήσης της μάσκας είναι να προστατεύσετε τους ανθρώπους γύρω σας εάν έχετε μολυνθεί καθώς και να προστατευτείτε από συνανθρώπους μας που μπορεί να έχουν μολυνθεί.


Παράλληλα θα πρέπει να τηρείται η φυσική απόσταση, η υγιεινή των χεριών, ο σωστός τρόπος χρήσης της μάσκας και η αποφυγή του συγχρωτισμού.


H μάσκα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε παιδιά κάτω των 3 ετών και σε άτομα που έχουν προβλήματα με το αναπνευστικό ή δεν μπορούν να την αφαιρέσουν χωρίς βοήθεια. Ποιες είναι οι συνήθεις κατηγορίες μασκών που κυκλοφορούν στο εμπόριο; Οι συνήθεις κατηγορίες μασκών που κυκλοφορούν στο εμπόριο είναι: Χειρουργική μάσκα Η χειρουργική μάσκα χρησιμοποιείται καθημερινά σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας, από το υγειονομικό προσωπικό. Καλύπτει το στόμα, τη μύτη και το πηγούνι του προσωπικού, ώστε να μην εκτεθεί σε σταγονίδια που προέρχονται από τους ασθενείς. Είναι κατασκευασμένη από τρία στρώματα ειδικών υλικών.


Το εξωτερικό στρώμα της μάσκας (το χρωματιστό) είναι και υγροπαωθητικό έτσι ώστε στην περίπτωση εκτίναξης βιολογικών υγρών (σάλιο, αίμα κ). αυτά να μην εισέλθουν στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα.


Αν αυτή η πλευρά τοποθετηθεί προς τα μέσα, οι υδρατμοί που παράγονται από την εκπνοή παραμένουν επάνω της και δημιουργούν αίσθημα πνιγμονής. Το εσωτερικό στρώμα είναι άσπρο και σκοπό έχει να απορροφά τους υδρατμούς της εκπνοής. Το φιλτράρισμα των μικροοργανισμών γίνεται από το μεσαίο στρώμα το οποίο δεν είναι ορατό. Μη χειρουργική μάσκα (μάσκα κοινότητας) Η μη χειρουργική μάσκα, είναι συνήθως κατασκευασμένη από ύφασμα και δεν προορίζεται για χρήση σε δομές υγείας ή από επαγγελματίες υγείας. Χρησιμοποιείται από το ευρύ κοινό με στόχο την κάλυψη του προσώπου (μύτη και στόμα) του ατόμου που τη φορά.


Διατίθεται έτοιμη στο εμπόριο, μπορεί όμως με απλό τρόπο να κατασκευαστεί και στο σπίτι, από ποικίλα υλικά (συνήθως βαμβακερό ύφασμα).


Μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας Η μάσκα υψηλής αναπνευστικής προστασίας με/ή χωρίς βαλβίδα, προορίζεται για χρήση από επαγγελματίες υγείας και δεν συνιστάται για χρήση από το κοινό . Είναι σχεδιασμένη για την προστασία του ατόμου που τη φορά και κατατάσσεται στον εξοπλισμό ατομικής προστασίας του υγειονομικού προσωπικού, καθώς παρεμποδίζει την έκθεσή του σε αερογενώς μεταδιδόμενους μικροοργανισμούς. Η μάσκα με βαλβίδα δεν αποτρέπει την εκπομπή σταγονιδιών από το άτομο που τη φορά.


Πότε πρέπει να φοράω τη μάσκα; Η χρήση της μάσκας στην κοινότητα συστήνεται όταν: επισκεπτόμαστε πολυσύχναστους, κλειστούς χώρους, όπως εμπορικά καταστήματα, παντοπωλεία, εμπορικά κέντρα, νοσοκομεία, ιατρεία διαγνωστικά εργαστήρια, κουρεία/κομμωτήρια, κέντρα αισθητικής κλπ.


μετακινούμαστε με μέσα μαζικής μεταφοράς εργαζόμαστε σε κλειστούς χώρους, συνεργαζόμαστε με άλλα άτομα και ερχόμαστε σε επαφήμε το κοινό (π τράπεζες, super-market κλπ) όταν εισερχόμαστε σε χώρο παροχής υπηρεσιών υγείας Πρέπει να τηρώ την απόσταση των 2 μέτρων από άλλα άτομα ακόμα και αν φορώ μάσκα; Ναι. Η χρήση της μάσκας είναι ένα συμπληρωματικό μέτρο και δεν υποκαθιστά καίριας σημασίας προληπτικά μέτρα όπως η φυσική απόσταση, η αναπνευστική υγιεινή (χρήση χαρτομάντηλου για τον βήχα ή φτέρνισμα), η υγιεινή των χεριών και η αποφυγή αγγίγματος του προσώπου.


Πως πρέπει να χειρίζομαι με ασφάλεια τη μάσκα; Θυμηθείτε! Η σωστή χρήση της μάσκας είναι το κλειδί για την αποτελεσματικότητά της και την προστασία του ατόμου που τη φορά !!!


Εφαρμόστε υγιεινή των χεριών με πλύσιμο ή με αλκοολούχο αντισηπτικό αμέσως πριν φορέσετε τη μάσκα και οπωσδήποτε πριν την αφαιρέσετε. Τοποθετείστε τη μάσκα ώστε να καλύπτει πλήρως τη μύτη, το στόμα και το πηγούνι και να μην υπάρχουν κενά μεταξύ μάσκας και προσώπου. Εάν η μάσκα έχει μεταλλικό έλασμα πιέστε το απαλά γύρω από τη ράχη της μύτης. ΜΗΝ αγγίζετε τη μάσκα όταν τη φοράτε γιατί μπορεί να μεταφέρετε τον ιό στα δάκτυλά σας. Η μάσκα αφαιρείται πιάνοντας μόνο τα κορδόνια πρώτα από κάτω και μετά από πάνω.


Εάν πρόκειται για μάσκα με λαστιχένιους βραχίονες, αφαιρείται πιάνοντας ταυτόχρονα τους λαστιχένιους βραχίονες. Μην αγγίζετε το μπροστινό μέρος της μάσκας! Θεωρείται μολυσμένο! Η μάσκα πρέπει να αφαιρείται και να απορρίπτεται όταν υγρανθεί.


Απορρίπτετε τη μάσκα κρατώντας την πάντα από τα κορδόνια ή τους λαστιχένιους βραχίονες. Εάν η μάσκα είναι πολλαπλών χρήσεων πλύνετε την το συντομότερο δυνατόν μετά από κάθε χρήση με κοινό απορρυπαντικό και σε θερμοκρασία 60ο. Τι είδους ύφασμα συστήνεται να έχει η υφασμάτινη μάσκα; Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε βαμβακερό ύφασμα με πυκνή ύφανση (π. βαμβακερά T-shirt, βαμβακερά σεντόνια, ή βαμβακερές πετσέτες κουζίνας/φαγητού,).


Τα 100% βαμβακερά υφάσματα με πυκνή ύφανση σε διπλό στρώμα προσφέρουν πολύ υψηλή προστασία.


Εναλλακτικά με χαμηλότερο ποσοστό προστασίας, μπορούν να χρησιμοποιηθούν: 2 στρώματα βαμβακερού υφάσματος πιο χαλαρής ύφανσης 2 στρώματα λινού υφάσματος 2 στρώματα μεταξωτού υφάσματος Εκτύπωση σελίδας Επιστροφή στην προηγούμενη σελίδα Ενότητες Γιατί συνιστάται η χρήση μάσκας από το κοινό; Ποιες είναι οι συνήθεις κατηγορίες μασκών που κυκλοφορούν στο εμπόριο; Πότε πρέπει να φοράω τη μάσκα; Πρέπει να τηρώ την απόσταση των 2 μέτρων από άλλα άτομα ακόμα και αν φορώ μάσκα; Πως πρέπει να χειρίζομαι με ασφάλεια τη μάσκα; Τι είδους ύφασμα συστήνεται να έχει η υφασμάτινη μάσκα; Σχετικές δημοσιεύσεις Covid-19 – Οδηγίες Μέτρα Δημόσιας Υγείας – Χρήση μάσκας Footer Πλοήγηση ΕΟΔΥ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΕΥΡΕΤΗΡΙΟ Α-Ω ΠΡΟΚΗΡΥΞΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΑ ΔΕΛΤΙΑ Footer Attribution Copyright 2021 ΕΟΔΥ Web Development by ΕΓΚΡΙΤΟΣ GROUP - ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ Α.


Άρση των έκτακτων υγειονομικών μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας κατά της Covid-19 29/04/2024 Αθήνα, 29 Απριλίου 2024 ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ Άρση των έκτακτων υγειονομικών μέτρων προστασίας της δημόσιας υγείας κατά της Covid-19 Κατά την πρόσφατη Συνεδρίαση της 3ης Εθνικής Επιτροπής Αντιμετώπισης Εκτάκτων Συμβάντων Δημόσιας Υγείας από Λοιμογόνους Παράγοντες που συνεδρίασε στις 25/04/2024 και μετά από εκτίμηση και αξιολόγηση της επιδημιολογικής κατάστασης της Χώρας κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα, εισηγήθηκε την άρση των έκτακτων υγειονομικών μέτρων προστασίας της δημόσιας υγεία κατά της Covid-19.


Ειδικά για τις δομές Υγείας (Νοσοκομεία και λοιποί Υγειονομικοί Σχηματισμοί του Δημόσιου και Ιδιωτικού τομέα) και εφόσον από τα στοιχεία της δομής διαπιστώνονται ειδικές συνθήκες για τη λήψη τυχόν -κατά περίπτωση- μέτρων, υπεύθυνη να εκδίδει υγειονομικούς κανόνες είναι η οικεία Επιτροπή Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΕΝΛ).


Αντίστοιχα και για τις Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων (ΜΦΗ), Θεραπευτηρίων Χρονίως Πασχόντων (ΘΧΠ), κλειστές δομές φιλοξενίας ατόμων με αναπηρία και παραρτήματα Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας των Περιφερειών, η οικεία Διοίκηση σε συνεργασία με το υγειονομικό προσωπικό κάθε Δομής μπορεί να προχωρεί σε λήψη τυχόν επιπρόσθετων μέτρων αξιολογώντας τους εκάστοτε επιδημιολογικούς παράγοντες. Παραμένει ωστόσο η ανάγκη προστασίας ευάλωτων ομάδων έναντι της Covid-19 και για το λόγο αυτό συνιστάται η τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας, ο επικαιροποιημένος εμβολιασμός και η λήψη αντιικής θεραπείας για όσους νοσούν.


Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για τη λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2, κρίνεται ιδιαίτερα αναγκαία η συστηματική εφαρμογή όλων των μέτρων για την πρόληψη της μετάδοσης και διασποράς του νέου κορωνοϊού, με έμφαση στα ακόλουθα: ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ Πλένουμε τα χέρια μας τακτικά και σχολαστικά με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχο διάλυμα και αποφεύγουμε την επαφή των χεριών με το πρόσωπο (μάτια, μύτη, στόμα). Καλύπτουμε τον βήχα ή το φτέρνισμα με χαρτομάντιλο το οποίο απορρίπτουμε άμεσα στα απορρίμματα.


Η 5η Μαΐου είναι η Παγκόσμια ημέρα για την Υγιεινή των Χεριών , και ιδιαίτερα η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε νοσηλευτές και μαίες και στην συμβολή τους στην ασφάλεια των ασθενών, μητέρων και παιδιών σε όλους τους χώρους παροχής υγείας. Η αύξηση της συμμόρφωσης των επαγγελματιών υγείας στην Υγιεινή των Χεριών αποτελεί μία συνεχή πρόκληση για όλα τα συστήματα υγείας αναγνωρίζοντας το μέτρο αυτό πρόληψης ως βασικό κριτήριο ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Η Υγιεινή των Χεριών αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μέτρα πρόληψης διασποράς μικροβίων και ιών στο νοσοκομειακό περιβάλλον αλλά και στην κοινότητα.


Υγιεινή των χεριών – Πληροφορίες για το κοινό ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΙΕΙΝΗ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ Η 5η Μαΐου είναι η Παγκόσμια ημέρα για την Υγιεινή των Χεριών , και ιδιαίτερα η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη σε νοσηλευτές και μαίες και στην συμβολή τους στην ασφάλεια των ασθενών, μητέρων και παιδιών σε όλους τους χώρους παροχής υγείας. Η αύξηση της συμμόρφωσης των επαγγελματιών υγείας στην Υγιεινή των Χεριών αποτελεί μία συνεχή πρόκληση για όλα τα συστήματα υγείας αναγνωρίζοντας το μέτρο αυτό πρόληψης ως βασικό κριτήριο ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.


Ας υιοθετήσουμε την Υγιεινή των Χεριών στην καθημερινότητά μας μεταδίδοντας το μήνυμα στα μέλη της οικογένειάς μας, σε μαθητές, γονείς και επαγγελματίες σε κάθε εργασιακό χώρο, ώστε να συμβάλουμε όλοι στην προσπάθεια να προστατεύσουμε την κοινωνία από την εξάπλωση του νέου ιού.


Μένουμε Ασφαλείς με Καθαρά Χέρια ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΩΣΤΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ Το πλύσιμο των χεριών είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να προστατεύσετε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας από λοιμώξεις. Το πλύσιμο των χεριών σας είναι ο πιο απλός και αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη της εξάπλωσης των μικροβίων και των ιών.


Τα καθαρά χέρια μπορούν να περιορίσουν τη διάδοση των μικροβίων και των ιών από το ένα άτομο στο άλλο σε ολόκληρη την κοινότητα – από το σπίτι και το χώρο εργασίας σας μέχρι τα σχολεία και τους χώρους παροχής υγείας. Η εφαρμογή της Υγιεινής των Χεριών σε συνδυασμό με τη διατήρηση των κοινωνικών αποστάσεων αποτελούν τα βασικότερα μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του COVID 19.


Αποφύγετε τον συγχρωτισμό Κρατήστε την ενδεικνυόμενη απόσταση μεταξύ σας (2 μέτρα) Μην αγγίζετε το πρόσωπό σας με τα χέρια σας Μη μοιράζεστε αντικείμενα με άλλα άτομα όσο αυτό είναι εφικτό Εφαρμόστε την Υγιεινή των Χεριών αμέσως μόλις έχετε στη διάθεσή σας νερό και σαπούνι ή αλκοολούχο αντισηπτικό Μάθετε πότε και πώς πρέπει να πλένετε τα χέρια σας για να παραμείνετε υγιείς.


Καθημερινές δραστηριότητες στις οποίες θα πρέπει να εφαρμόζουμε την Υγιεινή των Χεριών πλένοντας τα χέρια μας με νερό και σαπούνι: Πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προετοιμασία του φαγητού Πριν τη λήψη γεύματος Πριν και μετά τη φροντίδα ασθενή που εμφανίζει έμετο ή διάρροια ή συμπτώματα από το αναπνευστικό Πριν και μετά τη φροντίδα τραύματος Μετά τη χρήση της τουαλέτας Μετά την αλλαγή πάνας ή τον καθαρισμό ενός παιδιού που έχει χρησιμοποιήσει την τουαλέτα Μετά από φτάρνισμα ή βήχα Μετά την επαφή με ζώο, ζωοτροφές ή ζωικά απόβλητα Μετά το χειρισμό τροφών για ζώα συντροφιάς ή ζώων συντροφιάς Μετά την επαφή με απορρίμματα Μετά από επαφή με άτομο που εμφανίζει συμπτώματα αναπνευστικού Μετά από επαφή με οποιαδήποτε επιφάνεια πιθανώς επιμολυσμένη Πριν την τοποθέτηση της μάσκας και μετά την απόρριψή της Χρησιμοποιήστε αντισηπτικό διάλυμα (με τουλάχιστον 60% αλκοόλης) όταν δεν μπορείτε να πλύνετε τα χέρια σας με σαπούνι και νερό.


Η χρήση του αντισηπτικού διαλύματος μπορεί να μειώσει πολύ γρήγορα τον αριθμό των μικροβίων στα χέρια μας. Το αντισηπτικό διάλυμα δεν είναι τόσο αποτελεσματικό όταν τα χέρια είναι εμφανώς λερωμένα Το αντισηπτικό διάλυμα δεν είναι το ίδιο αποτελεσματικό για όλα τα μικρόβια Εφαρμόστε τα ακόλουθα βήματα όταν πλένετε τα χέρια σας με νερό και σαπούνι Βήμα 1ο Βρέξτε τα χέρια σας με καθαρό, τρεχούμενο νερό (ζεστό ή κρύο), κλείστε τη βρύση και εφαρμόστε σαπούνι.


Βήμα 2ο Απλώστε το σαπούνι σε όλη την επιφάνεια των χεριών σας, ανάμεσα στα δάχτυλά σας και κάτω από τα νύχια σας. Βήμα 3ο Τρίψτε καλά τα χέρια σας με έμφαση στα σημεία που προαναφέραμε για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα. Βήμα 4ο Ξεπλύνετε τα χέρια σας καλά κάτω από καθαρό, τρεχούμενο νερό.


Βήμα 5ο Στεγνώστε τα χέρια σας χρησιμοποιώντας καθαρή πετσέτα, ή χειροπετσέτα μίας χρήσης ή στεγνώστε με αέρα. Βήμα 6ο Αποφύγετε να κλείσετε τη βρύση με τα καθαρά χέρια, χρησιμοποιήστε τη χειροπετσέτα, ειδικά όταν βρίσκεστε εκτός σπιτιού. Εφαρμόστε τα ακόλουθα βήματα για να καθαρίσετε τα χέρια σας όταν χρησιμοποιείτε αλκοολούχο αντισηπτικό διάλυμα Βήμα 1ο Εφαρμόστε την κατάλληλη ποσότητα διαλύματος στην παλάμη του ενός χεριού.


Βήμα 2ο Απλώστε το διάλυμα σε όλη την επιφάνεια των χεριών σας, ανάμεσα στα δάχτυλά σας και κάτω από τα νύχια σας. Βήμα 3ο Τρίψτε καλά τα χέρια σας με έμφαση στα σημεία που προαναφέραμε περίπου για 20 δευτερόλεπτα.


Οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τη χορήγηση εμβολίου COVID-19 σε άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή COVID-19 | 11 Γενικές οδηγίες Τα φάρμακα που έχουν συνταγογραφηθεί για συγκεκριμένη πάθηση δεν πρέπει να διακόπτονται πριν τον εμβολιασμό, εκτός και υπάρξει αντίθετη σύσταση από τον θεράποντα ιατρό. Κάθε μη συνταγογραφούμενο φάρμακο, εγκεκριμένο ή μη από τον ΕΟΦ, όπως και κάθε φυτικό ή «φυσικό» σκεύασμα, μπορεί να έχει επίδραση στον οργανισμό. Σε κάθε περίπτωση, ο προσωπικός ιατρός του εμβολιαζόμενου είναι ο καταλληλότερος για να εκτιμήσει ενδεχόμενη αλληλεπίδραση της φαρμακευτικής αγωγής και του εμβολίου.


Ειδικές οδηγίες Παυσίπονα και αντιπυρετικά Σύμφωνα με το Κέντρο Πρόληψης & Ελέγχου Λοιμωδών Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ, παυσίπονα και αντιπυρετικά φάρμακα (παρακεταμόλη, ασπιρίνη, μη στερινοειδή αντιφλεγμονώδη) δεν πρέπει να λαμβάνονται προληπτικά πριν τον εμβολιασμό διότι δεν είναι γνωστή η επίδραση τους στην ανοσολογική απάντηση. Η χορήγηση τους ενδείκνυται στην περίπτωση που η συμπτωματολογία (πυρετός, πόνος, κ.) μετά τον εμβολιασμό δεν είναι ανεκτή από τον εμβολιαζόμενο.


Σε περίπτωση που ο εμβολιαζόμενος λαμβάνει με ιατρική σύσταση κάποιο από τα παραπάνω φάρμακα, όπως ασπιρίνη καθημερινά μετά από ισχαιμικό εγκεφαλικό ή καρδιακό επεισόδιο, οφείλει να συνεχίσει την αγωγή του με τη συνιστώμενη δόση.


Αντιπηκτικά Οι εμβολιαζόμενοι που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή οφείλουν να ενημερώνουν το εμβολιαστικό κέντρο, προκειμένου το άτομο που χορηγεί το εμβόλιο να εφαρμόζει παρατεταμένη πίεση στο σημείο της ένεσης για να αποφεύγεται η αιμορραγία. Αντιισταμινικά Η προληπτική χορήγηση αντιισταμινικών πριν τον εμβολιασμό με στόχο τη μείωση της πιθανότητας αναφυλαξίας δεν ενδείκνυται, διότι δεν είναι αποτελεσματική αλλά και μπορεί να συγκαλύψει πρώιμα σημεία αλλεργικής αντίδρασης στο εμβόλιο και να καθυστερήσει την αντιμετώπιση. Αντίθετα, τα άτομα που λαμβάνουν συστηματικά αντιισταμινικά για υποκείμενη πάθηση δεν χρειάζεται να σταματήσουν την αγωγή τους.


Αντιιικά Τυχόν θεραπεία με αντιιικά φάρμακα (Tamiflu, Truvada, Acyclovir κ.) δεν αναμένεται να επηρεάσει την ανοσολογική απόκριση αφού κανένα από τα διαθέσιμα εμβόλια COVID-19 δεν περιέχει ζώντα ιό.


Παρόλα αυτά, εφόσον το άτομο εξακολουθεί να εμφανίζει συμπτώματα της λοίμωξης για την οποία έχει συνταγογραφηθεί το αντιιικό φάρμακο, μπορεί να αναβάλει τον εμβολιασμό έως ότου αυτά υποχωρήσουν προκειμένου να μην υπάρξει σύγχυση με τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες του εμβολίου. Αντιβιοτικά Όπως και τα αντιιικά, τα αντιβιοτικά δεν αναμένεται να επηρεάσουν την ανοσολογική απάντηση στον εμβολιασμό για την COVID-19. Εφόσον το άτομο εξακολουθεί να παρουσιάζει συμπτώματα της βακτηριακής λοίμωξης για την οποία λαμβάνει την αντιμικροβιακή αγωγή, μπορεί να αναβάλει για λίγο τον εμβολιασμό προκειμένου να μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ των συμπτωμάτων από τη λοίμωξη και εκείνων από το εμβόλιο.


Κορτικοειδή Τα κορτικοειδή έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων.


Επειδή η δοσολογία και η οδός χορήγησης ποικίλει και τα φάρμακα αυτά επηρεάζουν άμεσα το ανοσοποιητικό σύστημα, συστήνεται ο εμβολιαζόμενος να ενημερώνει τον υπεύθυνο του εμβολιαστικού κέντρου έτσι ώστε να γίνεται κατάλληλη αξιολόγηση. Συχνά, η χορηγούμενη δόση είναι χαμηλή και το φάρμακο χορηγείται τοπικά και δεν επηρεάζει τον εμβολιασμό. Βιολογικοί παράγοντες Όπως και τα κορτικοειδή, οι βιολογικοί παράγοντες (Humira, Enbrel, Remicade, κ. ά.) επιδρούν στο ανοσοποιητικό σύστημα και χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία μεγάλου φάσματος παθήσεων.


Για το λόγο αυτό, κάθε υποψήφιος για εμβολιασμό για την COVID-19 θα πρέπει να συμβουλεύεται τον θεράποντα ιατρό του.


1 Πληροφορίες σχετικά με το νέο Επικαιροποιημένο Εμβόλιο κατά της Covid-19, περίοδος 2023-2024.


Η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών συστήνει για τη χρονική περίοδο 2023/24, τον εμβολιασμό έναντι της COVID-19 με το επικαιροποιημένο εμβόλιο, των ατόμων εκείνων που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσο λόγω ηλικίας, υποκείμενου νοσήματος ή κατάστασης και συγκεκριμένα: ▪ Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω ▪ Άτομα ηλικίας 6 μηνών έως 59 ετών με υποκείμενα νοσήματα και καταστάσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσου ▪ Άτομα με ανοσοκαταστολή ▪ Έγκυες γυναίκες ▪ Επαγγελματίες υγείας Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, πέρα από τις ομάδες για τις οποίες συστήνεται ο εμβολιασμός κατά της Covid-19 με το επικαιροποιημένο εμβόλιο, μπορεί οποιoσδήποτε πολίτης επιθυμεί να εμβολιαστεί.


Έτσι, υπάρχουν συστάσεις της Επιτροπής για τις ομάδες κινδύνου, αλλά δυνητικά δικαιούχοι είναι όλοι οι πολίτες. Άρα, και τα υγιή άτομα ηλικίας κάτω των 60 ετών, μπορούν να εμβολιαστούν, εφόσον το επιλέξουν. Το ελάχιστο προτεινόμενο μεσοδιάστημα από προηγούμενο εμβολιασμό ή νόσηση για τον εμβολιασμό με το επικαιροποιημένο μονοδύναμο εμβόλιο για τη χρονική περίοδο 2023-2024, είναι τουλάχιστον 3 μήνες. 2 Επισημαίνεται ότι η διαθεσιμότητα αποτελεσματικής (επί του παρόντος) αντιιϊκής θεραπείας για τη νόσο COVID-19 δεν υποκαθιστά τα οφέλη του εμβολιασμού.


Οι πολίτες μπορούν να κλείσουν το ραντεβού τους με τους ίδιους τρόπους που ίσχυαν έως τώρα: μέσω της πλατφόρμας emvolio και μέσω των φαρμακείων. Επιπλέον, οι πολίτες που έχουν ήδη προγραμματισμένο ραντεβού με το παλιό εμβόλιο θα λάβουν ένα ενημερωτικό SMS για επαναπρογραμματισμό με το νέο εμβόλιο.


Σχετικά με τους κανόνες εμβολιασμού για τον γενικό πληθυσμό: ▪ Για τα παιδιά 6 μηνών έως 4 ετών: όσοι έχουν ολοκληρώσει το βασικό σχήμα εμβολιασμού τους είναι δικαιούχοι μίας δόσης με το νέο εμβόλιο, 3 μήνες μετά τον τελευταίο εμβολιασμό τους. Τα ανεμβολίαστα και θα εμβολιαστούν με 3 δόσεις με το νέο εμβόλιο. Επιπλέον, όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (π.χ. έχουν κάνει μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο.


Τα ανεμβολίαστα να εμβολιαστούν με 1 δόση με το νέο εμβόλιο. Επιπλέον, όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (π. έχουν κάνει μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο. 3 ▪ Για τους εφήβους 12 ετών και άνω και τους ενήλικες: τα άτομα που έχουν ολοκληρώσει το βασικό σχήμα εμβολιασμού τους, είναι δικαιούχοι μίας δόσης με το νέο εμβόλιο, 3 μήνες μετά τον τελευταίο εμβολιασμό τους. Οι ανεμβολίαστοι είναι δικαιούχοι να εμβολιαστούν με 1 δόση με το νέο εμβόλιο.


Τέλος, οι πολίτες που δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (έχουν κάνει μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο. Σχετικά με τους κανόνες εμβολιασμού για τις ευπαθείς ομάδες (ανοσοκατεσταλμένοι): ▪ Για τα παιδιά 6 μηνών έως 4 ετών: όσοι έχουν ολοκληρώσει το βασικό σχήμα εμβολιασμού τους είναι δικαιούχοι μίας δόσης με το νέο εμβόλιο, 3 μήνες μετά τον τελευταίο εμβολιασμό τους. Στα άτομα αυτά ενδέχεται να χορηγηθούν επιπλέον δόσεις επικαιροποιημένου εμβολίου.


Σύμφωνα με την κρίση του θεράποντα ιατρού (3 μήνες επίσης μετά τον τελευταίο εμβολιασμό). Τα ανεμβολίαστα παιδιά είναι δικαιούχοι και θα πρέπει να εμβολιαστούν με 3 δόσεις με το νέο εμβόλιο.


Τα παιδιά που δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (π. έχουν κάνει μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο. ▪ Για τα παιδιά 5 ετών έως 11 ετών: τα παιδιά που έχουν ολοκληρώσει το βασικό σχήμα εμβολιασμού τους, είναι δικαιούχοι μίας δόσης με το νέο εμβόλιο, 3 μήνες μετά τον τελευταίο εμβολιασμό τους. Στα άτομα αυτά ενδέχεται να χορηγηθούν επιπλέον δόσεις επικαιροποιημένου εμβολίου σύμφωνα με την κρίση του θεράποντα ιατρού (3 μήνες επίσης μετά τον τελευταίο εμβολιασμό).


Τα ανεμβολίαστα και θα πρέπει να εμβολιαστούν με 3 δόσεις με το νέο εμβόλιο. Όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (π.


έχουν κάνει 4 μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο. ▪ Για τους πολίτες 12 ετών και άνω: άτομα που έχουν ολοκληρώσει το βασικό σχήμα εμβολιασμού τους, είναι δικαιούχοι μίας δόσης με το νέο εμβόλιο, 3 μήνες μετά τον τελευταίο εμβολιασμό τους. Στα άτομα αυτά ενδέχεται να χορηγηθούν επιπλέον δόσεις επικαιροποιημένου εμβολίου σύμφωνα με την κρίση του θεράποντα ιατρού (3 μήνες επίσης μετά τον τελευταίο εμβολιασμό). Οι ανεμβολίαστοι πολίτες είναι δικαιούχοι και θα πρέπει να εμβολιαστούν με 3 δόσεις με το νέο εμβόλιο.


Πολίτες που δεν έχουν ολοκληρώσει το αρχικό σχήμα εμβολιασμού τους (έχουν κάνει μόνο 1η δόση και περιμένουν για τη 2η) με το παλαιό εμβόλιο, πρέπει να ολοκληρώσουν τον εμβολιασμό τους με το νέο εμβόλιο. Επιπρόσθετες πληροφορίες: ▪ Η διενέργεια κατ’ οίκον εμβολιασμών θα συνεχιστεί κανονικά, με το νέο επικαιροποιημένο εμβόλιο. ▪ Το επικαιροποιημένο εμβόλιο κατά του κορωνοϊού μπορεί να χορηγηθεί ακόμη και την ίδια μέρα με το αντιγριπικό εμβόλιο - αλλά σε διαφορετικά ανατομικά σημεία - όπως και οποιαδήποτε άλλη μέρα πριν και μετά το αντιγριπικό εμβόλιο.


▪ Η ολοκλήρωση του αρχικού σχήματος εμβολιασμού (για τους ατελώς εμβολιασμένους πολίτες που είχαν κάνει πχ την πρώτη δόση εμβολιασμού) θα γίνει με το νέο εμβόλιο.


Το διάστημα που πρέπει να περάσει από τον 1ο εμβολιασμό είναι το ίδιο που προβλεπόταν και με το προηγούμενο εμβόλιο (8 εβδομάδες). ▪ Σχετικά με την προηγούμενη λοίμωξη από SARS-CoV-2, η σύσταση της Επιτροπής είναι να διενεργείται ο εμβολιασμός 3 μήνες μετά. Πηγή πληροφορίων: ▪ Υπουργείο Υγείας , https://www/articles, 16-10-2023


ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΌΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τηλ. 210 5212 054 www 1 Οδηγίες εφαρμογής απλής χειρουργικής μάσκας Με αφορμή πρόσφατες αναρτήσεις στο διαδίκτυο αναφορικά με τη χρήση της απλής χειρουργικής μάσκας με δύο τρόπους ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι: 1. Ο σωστός τρόπος εφαρμογής της απλής χειρουργικής μάσκας είναι ΕΝΑΣ 2. Η απλή χειρουργική μάσκα αποτελεί ένα φυσικό φραγμό σε υγρά και μεγάλα σταγονίδια του αναπνευστικού.


Εφόσον χρησιμοποιείται σωστά προστατεύει από τη μετάδοση αναπνευστικών νοσημάτων που μεταδίδονται με σταγονίδια 3.


Η απλή χειρουργική μάσκα πρέπει να εφαρμόζεται: • σε κάθε περίπτωση λοίμωξης του αναπνευστικού συστήματος • σε κάθε περίπτωση φροντίδας ασθενούς με λοίμωξη αναπνευστικού συστήματος • σε κάθε περίπτωση επίσκεψης σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας στη διάρκεια πανδημίας ή στην κορύφωση της εποχικής γρίπης Οδηγίες εφαρμογής • επιλογή του σωστού μεγέθους • εφαρμογή της υγιεινής των χεριών πριν την τοποθέτηση της μάσκας • εφαρμογή της μάσκας στο πρόσωπο έτσι ώστε να καλύπτει πλήρως τη μύτη, το στόμα και το πηγούνι (σταθερά, χωρίς κενά) • πίεση του μεταλλικού στοιχείου στη ράχη της μύτης • ασφάλιση με τα κορδόνια στη μεσότητα του πίσω μέρους της κεφαλής και του λαιμού.


Εάν πρόκειται για μάσκα με ελαστικούς βρόγχους αυτοί εφαρμόζονται γύρω από τα αυτιά • αποφυγή επαφής της μάσκας μετά την τοποθέτηση, αλλιώς εφαρμογή της υγιεινής των χεριών πριν και μετά την επαφή • αφαίρεση της μάσκας πιάνοντας μόνο τα κορδόνια πρώτα από κάτω και μετά από πάνω. Εάν πρόκειται για μάσκα με ελαστικούς βρόγχους αφαιρείται πιάνοντας ταυτόχρονα τους βρόγχους, προσοχή!


• απόρριψη στον ειδικό κάδο για μολυσματικά αντικείμενα • εφαρμογή της υγιεινής των χεριών • αποφυγή επαναχρησιμοποίησης της μάσκας (είναι μιας χρήσης) • αφαίρεση, απόρριψη και αλλαγή στην περίπτωση που είναι ρυπαρή ή κατεστραμμένη ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΌΣ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΠΙΤΗΡΗΣΗΣ ΚΑΙ ΠΑΡΕΜΒΑΣΗΣ ΓΙΑ ΛΟΙΜΩΔΗ ΝΟΣΗΜΑΤΑ Τηλ.


210 5212 054 www 2 Περιγραφή των στρωμάτων της απλής χειρουργικής μάσκας Το εξωτερικό στρώμα της μάσκας είναι χρωματιστό και απωθεί τα υγρά έτσι ώστε στην περίπτωση εκτίναξης αίματος ή άλλων βιολογικών υγρών αυτά να μην εισέλθουν στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημα. Αν αυτή η πλευρά τοποθετηθεί προς τα μέσα οι υδρατμοί που παράγονται από την εκπνοή παραμένουν επάνω της και δημιουργούν αίσθημα πνιγμονής. Το εσωτερικό στρώμα είναι άσπρο και σκοπό έχει να απορροφά τους υδρατμούς της εκπνοής. Το φιλτράρισμα των μικροοργανισμών γίνεται από το μεσαίο στρώμα το οποίο δεν είναι ορατό.


εξωτερικό στρώμα μεσαίο στρώμα εσωτερικό στρώμα (αδιάβροχο) (φιλτράρισμα μικροοργανισμών) (απορρόφηση υγρασίας)


Οδηγίες της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για τη χορήγηση εμβολίου COVID-19 σε άτομα που αναφέρουν ιστορικό σοβαρής αναφυλαξίας COVID-19 | 11 Σχετικά με τον επαναπροσδιορισμό ραντεβού από Ιατρούς Εμβολιαστικών Κέντρων εκτός Νοσοκομείου (Κέντρων Υγείας, ΤΟΜΥ, mega Εμβολιαστικά Κέντρα) σε Εμβολιαστικά Κέντρα Νοσοκομείων, στα άτομα που προσέρχονται και αναφέρουν ιστορικό σοβαρής αναφυλαξίας, κρίνουμε σημαντικό να υπενθυμίσουμε ότι: Σύμφωνα με τα υπάρχοντα δεδομένα για τα εμβόλια COVID-19 ΔΕΝ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ ΠΑΡΑΠΟΜΠΗ σε εμβολιαστικό κέντρο νοσοκομείου για εμβολιαζόμενους με γνωστές αλλεργίες σε: φάρμακα (πλην εμβολίων COVID-19 και συστατικών τους) τρόφιμα νυγμούς εντόμων περιβαλλοντικά (αερομεταφερόμενα) αλλεργιογόνα όπως γύρεις, ακάρεα, μύκητες, επιθήλια ζώων φυσικό λάστιχο (latex) ενδοφλέβιες σκιαγραφικές ουσίες εκτός του σκιαγραφικού από του στόματος προϊόντος gastrografin που περιέχει Polysorbate 80 επαφή ουσιών με το δέρμα (π.


δερματίτιδα εξ’ επαφής σε καλλυντικά, βαφές μαλλιών, νικέλιο κ.) Η παραπομπή σε Εμβολιαστικό Κέντρο Νοσοκομείου (με δυνατότητα Εξειδικευμένης Καρδιοαναπνευστικής Υποστήριξης) γίνεται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΜΟΝΟΝ σε άτομα με ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΣΟΒΑΡΗΣ ΑΝΑΦΥΛΑΞΙΑΣ ΑΓΝΩΣΤΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ που χρειάσθηκε αγωγή με ενέσιμα φάρμακα (αδρεναλίνη, κορτιζόνη) ή νοσηλεία.


Επισημαίνεται ότι στο Εκπαιδευτικό Εγχειρίδιο για τα Εμβολιαστικά Κέντρα Έκδοση 1 υπάρχουν αναλυτικές οδηγίες στην ενότητα Αντενδείξεις και τις Προφυλάξεις Εμβολιασμών (σελ. 10 με σελ. 13), καθώς και στο Παράρτημα Γ΄ αναλυτικές οδηγίες αντιμετώπισης αναφυλαξίας.


ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ κορωνοϊό SARS-CoV-2 | Οδηγίες προφύλαξης για το κοινό COVID-19, Επικαιρότητα | 28 ΛΟΙΜΩΞΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΚΟΡΩΝΟΪΟ SARS-CoV-2 Οδηγίες προφύλαξης για το κοινό Σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα για τη λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό SARS-CoV-2, κρίνεται ιδιαίτερα αναγκαία η συστηματική εφαρμογή όλων των μέτρων για την πρόληψη της μετάδοσης και διασποράς του νέου κορωνοϊού, με έμφαση στα ακόλουθα: ΤΙ ΚΑΝΟΥΜΕ Πλένουμε τα χέρια μας τακτικά και σχολαστικά με σαπούνι και νερό ή με αλκοολούχο διάλυμα και αποφεύγουμε την επαφή των χεριών με το πρόσωπο (μάτια, μύτη, στόμα).


Καλύπτουμε τον βήχα ή το φτέρνισμα με χαρτομάντιλο το οποίο απορρίπτουμε άμεσα στα απορρίμματα.


Αν αυτό δεν είναι διαθέσιμο, καλύπτουμε με το εσωτερικό του αγκώνα. Εάν εμφανίσουμε ήπια συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού (βήχας, καταρροή, πυρετός ≤ 37,6 °C, πονόλαιμος) παραμένουμε στο σπίτι σε απομόνωση και παρακολουθούμε την υγεία μας.


Σε περίπτωση επιδείνωσης των συμπτωμάτων ή όταν τα ήπια συμπτώματα επιμένουν για περισσότερο από 5 ημέρες ή εάν ανήκουμε σε ευπαθή ομάδα (ηλικιωμένα άτομα, άτομα οποιασδήποτε ηλικίας με χρόνια υποκείμενα νοσήματα π. σακχαρώδης διαβήτης, καρδιαγγειακά και χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, αρτηριακή υπέρταση, ανοσοανεπάρκεια) επικοινωνούμε άμεσα με ιατρό για αξιολόγηση. Εάν λαμβάνουμε φαρμακευτική αγωγή συμμορφωνόμαστε στις οδηγίες των θεραπόντων ιατρών. ΤΙ ΔΕΝ ΚΑΝΟΥΜΕ Δεν ερχόμαστε σε επαφή με άτομα που εμφανίζουν συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού συστήματος (βήχα, καταρροή, πυρετό, πονόλαιμο).


Αποφεύγουμε χώρους συγχρωτισμού, επισκέψεις σε οικίες και παραμονή σε ανοιχτούς χώρους σε συνθήκες συγχρωτισμού.


Κορωνοϊός (COVID-19): Οδηγίες Ψυχολογικής Υποστήριξης των Πολιτών Επικαιρότητα | 10 Με την εμφάνιση και εξάπλωση του ιού SARS-CoV-2, καθώς και με τον χαρακτηρισμό της λοίμωξης που προκαλείται από αυτόν (COVID-19) ως πανδημίας, ζητήθηκε από τους Πολίτες να κρατήσουν κοινωνικές αποστάσεις και να μπουν είτε σε περιορισμό είτε σε απομόνωση, με στόχο να μειωθεί η εξάπλωση της νόσου. Τα μέτρα αυτά,που από το σύνολο των ειδικών επιστημόνων κρίνονται ως επιβεβλημένα, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη απειλή που προέρχεται από την εξάπλωση της πανδημίας, ενδέχεται να προκαλέσουν έντονα κι αρνητικά συναισθήματα.