Staes
Ik heb hier voor mij een kranteninterview, mevrouw de Voorzitter en collega's, waar ik u een passage uit wil voorlezen. Er staat: "Ik ben het niet eens met de antislavernijconferentie in Durban. Het bevordert het gevoel van slachtofferschap bij mensen die toch al het idee hebben dat ze aan het kortste eind trekken." "Ik ben niet gelukkig", staat er verder, "met die hele conferentie in Durban, nog daargelaten de manier waarop het Midden-Oosten aan de orde kwam en dat iemand als Castro daar werd bejubeld, geeft aan dat we te maken hebben met een anti-westerse bijeenkomst". Mevrouw de Voorzitter, dat zijn niet mijn woorden, dat zijn de woorden van een Europees commissaris, dat zijn de woorden van de heer Bolkestein. Gisteravond in onze fractie heeft mijn fractievoorzitter mij verteld dat de heer Nielson wegens ongelukkige uitspraken over anti-Amerikaans imperialisme, zich zal moeten komen verantwoorden voor de Conferentie van voorzitters. Zou het dan niet billijk zijn dat u als Voorzitter van de Conferentie van voorzitters ook de heer Bolkestein uitnodigt om zich te komen uitspreken voor de Conferentie van voorzitters over deze bijzonder ongelukkige, razend gevaarlijke uitspraken in een tijd dat we als westerse wereld samen met de islamwereld tegen het terrorisme ten strijde moeten trekken.

De Voorzitter
Mijnheer Staes, ik kan u bevestigen dat de heer Nielson de Conferentie van voorzitters zal bijwonen en dat wij uw suggestie in overweging zullen nemen.

Paasilinna
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op het feit dat de Finstalige uitzendingen zijn verwijderd van het televisienet van het Parlement. Wij hebben ons afgevraagd waar dat aan ligt, maar wij hebben daar geen enkele verklaring voor kunnen vinden. Wij krijgen dus geen programma's uit Finland meer, terwijl van bepaalde lidstaten zelfs drie, vier kanalen zijn te ontvangen. Ik vraag de Voorzitter de betrokken instanties te verzoeken dit te corrigeren. Vooral in deze tijden van crisis is het toch vreemd dat zonder enige verklaring het programmasignaal van een lidstaat van het televisienet wordt verwijderd.

De Voorzitter
Mijnheer Paasilinna, helaas is mevrouw Banotti nog niet aanwezig, hetgeen niet vaak voorkomt. Wij zullen haar zeer zeker op de hoogte stellen van uw ongenoegen. Zij kan dan onmiddellijk nagaan welke maatregelen genomen kunnen worden .

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Het Gerecht van eerste aanleg heeft onlangs het beroep verworpen van enkele leden van het Europees Parlement, van het Front national en de lijst-Bonino tegen het besluit van het Europees Parlement van 14 september 1999 waarbij werd vastgesteld dat de Technische Fractie van Onafhankelijke Leden niet bestaat. De eisende partijen zullen bijgevolg niet alleen hun eigen kosten moeten betalen voor elk van de zaken, maar ook de kosten van het Europees Parlement, met inbegrip van de kosten van het kort geding betreffende de zaak 222/99. Het arrest is tijdens de openbare zitting van 2 oktober 2001 in Luxemburg uitgevaardigd. Als gevolg van deze uitspraak wordt de opschorting waartoe de president van het Gerecht van eerste aanleg op 25 november 1999 heeft gelast, nietig met ingang van de datum waarop de uitspraak is gedaan, dat wil zeggen met ingang van 2 oktober 2001, overeenkomstig artikel 107, lid 3 van het Reglement van het Gerecht. Een en ander betekent dat het besluit van het Parlement van 14 september 1999 waarbij is vastgesteld dat de TDI-Fractie niet bestaat, weer volledig van toepassing is.
Ik geef nu uiteraard het woord aan de heer Dell'Alba.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de achttien afgevaardigden van de TDI-Fractie nemen nota van het arrest van het Gerecht van eerste aanleg van 2 oktober jongstleden. Ze willen echter benadrukken dat dit arrest is vastgesteld door de president van dezelfde rechtbank die ons op 25 november 1999 in het gelijk had gesteld, toen dit Gerecht het Parlement sommeerde om het legitieme bestaan van onze fractie te erkennen. Het spreekt derhalve voor zich dat wij in beroep zullen gaan tegen het besluit van gisteren en dat wij om opschorting ervan zullen verzoeken.
Mevrouw de Voorzitter, alvorens u maatregelen gaat treffen, en om ieder misverstand te voorkomen, wil ik u verzoeken om de juridische dienst te raadplegen over de gevolgen van deze opschorting. Het is immers ons recht het Gerecht om opschorting van dit besluit te verzoeken.
Ik wil de aandacht van de collega's graag op twee belangrijke elementen van het arrest van gisteren vestigen. Ten eerste is bevestigd dat ons beroep wel degelijk ontvankelijk was, en bijgevolg de leden het volste recht hebben om beslissingen van het Europees Parlement bij de rechtbank aan te vechten. Het Parlement dacht hier klaarblijkelijk heel anders over, aangezien het verzocht had om dit beroep onontvankelijk te verklaren.
Ten tweede plaats heeft het Gerecht meerdere malen geconstateerd dat de leden van het Europees Parlement niet gelijk behandeld worden. Deze constatering vinden wij met name terug in de paragrafen 201 en 57 van het arrest van gisteren. Ik wil deze paragrafen hier niet citeren, maar alleen erop wijzen dat het volgens het Gerecht de taak van het Parlement is om in het kader van zijn interne organisatiebevoegdheden een einde te maken aan de bestaande verschillen in behandeling.
Mijnheer Corbett, uw ontwerpverslag over de wijziging van de artikelen 29 en 30, waarmee u een einde wilt maken aan deze verschillen, is nog steeds niet afgehandeld. Wij zullen daarom onze strijd voortzetten en waakzaam blijven. Wij zullen alles doen wat in onze macht ligt om deze strijd tegen de bestaande verschillen in behandeling voort te zetten. Wij zullen met het arrest van gisteren geen genoegen nemen.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over de overwinning die het Parlement in het Gerecht van eerste aanleg heeft behaald. Daarmee wordt bevestigd dat ons besluit juist was. De heer Dell' Alba heeft echter gelijk als hij zegt dat wij ervoor moeten zorgen dat er geen bepalingen in ons Reglement voorkomen die tot verschillende behandeling of discriminatie kunnen leiden. Dat was het doel van het verslag van de Commissie constitutionele zaken dat wij in afwachting van het arrest van het Gerecht zolang terzijde hebben geschoven.
Misschien is het nu de tijd om dit verslag ter tafel te brengen in het voltallig Parlement. De mogelijkheid bestaat dat er beroep wordt aangetekend en dat het voltallige Hof van Justitie de uitvoering van het besluit van het Gerecht van eerste aanleg opschort totdat het zelf een uitspraak doet. Dat zou ons in een lastig parket brengen wat het verslag van de Commissie constitutionele zaken betreft. Persoonlijk geloof ik echter niet dat het voltallige Hof van Justitie iets dergelijks zal besluiten. We zouden dus onmiddellijk een begin kunnen maken met het onderzoeken van de discriminatoire bepalingen die volgens sommigen in ons Reglement voorkomen. Ik ben ervan overtuigd dat mijn verslag wat dat betreft geruststellend zal zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Corbett, ik wil u en de heer Dell'Alba laten weten dat, als beroep wordt aangetekend, ik samen met de juridische dienst nauwlettend zal bestuderen of er van opschorting van dit arrest sprake kan zijn. Wij zullen dit vraagstuk aandachtig onderzoeken.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, het arrest is zeer duidelijk, maar in een rechtsstaat moet uiteraard een recht op beroep bestaan. Het arrest mag dan ook geen uitwerking hebben zolang de hoogste instantie zich niet heeft uitgesproken. Het arrest is ook duidelijk wat de plichten van het Parlement betreft. In paragraaf 157 staat duidelijk "dat het stellig aan het Parlement is om, onder naleving van de daartoe voorziene interne procedures, te onderzoeken of de verschillen in behandeling tussen beide categorieën van leden, die uit de hierboven bedoelde interne bepalingen voortvloeien, noodzakelijk en objectief gerechtvaardigd zijn." Kortom, dit is een dwingende wenk. Wij moeten onze regels onderzoeken om te zien of ze discriminerend zijn.
Ik vind dat alle leden van het Parlement en alle politieke groeperingen, zoals de Italiaanse radicale partij, dezelfde mogelijkheden moeten hebben. Ze moeten uiteraard evenveel politieke rechten hebben als de politieke fracties, met uitzondering van enkele zeer specifieke rechten voor de fracties. Wij moeten echter de regels aan een kritisch onderzoek onderwerpen en ervoor zorgen dat alle politieke eenheden dezelfde mogelijkheden krijgen om in het Parlement te werken. Daarom verzoek ik u, mevrouw de Voorzitter, dit arrest voor te leggen aan de juridische dienst van het Parlement, opdat wordt nagegaan hoe wij de regels kunnen verbeteren en totale gelijkheid kunnen garanderen. Zodra de juridische dienst haar advies heeft uitgebracht, moet het arrest op de eerstvolgende Conferentie van voorzitters worden behandeld, opdat deze een aantal maatregelen voor niet-ingeschreven leden en voor politieke groeperingen die te klein zijn om een fractie te vormen, kan vaststellen en zodoende een rechtvaardige behandeling van alle leden kan garanderen.

Ilgenfritz
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde u mededelen dat een bezoekersgroep, die ik voor morgen had uitgenodigd, heeft afgezegd. Ik hoorde echter dat niet alleen mijn groep heeft afgezegd, maar dat circa 50 procent van de genodigde groepen dat deze week heeft gedaan. De betrokkenen, respectievelijk hun ouders vrezen dat de veiligheidsmaatregelen in dit Parlement ontoereikend zijn en dat de kinderen tijdens hun bezoek hier gevaar zouden lopen. Daarom verzoek ik u de publieke opinie er uitgebreid over te informeren dat de veiligheidsmaatregelen wel degelijk toereikend zijn. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan moet worden overwogen of niet alle bezoeken dienen te worden uitgesteld. Ik persoonlijk heb nog een verzoek: ik zou het toejuichen als de bezoekerscontingenten die momenteel niet kunnen worden benut, omdat de bezoeken worden geannuleerd, kunnen worden opgespaard en niet verloren gaan, zodat deze groepen, die om begrijpelijke redenen het Parlement niet bezoeken, dit op een later tijdstip kunnen inhalen.

De Voorzitter
Ik zal deze kwestie vanavond aan het Bureau voorleggen.

Wuermeling
Mevrouw de Voorzitter, wat de kwestie van de fractievorming betreft, heeft onze fractie reeds tijdens de constituerende vergadering van het Parlement een ondubbelzinnig standpunt ingenomen. Wij zijn dankbaar dat onze rechtsopvatting hier is bekrachtigd. In aansluiting op enkele verklaringen van collega' s wil ik nogmaals benadrukken dat het door het Parlement vastgesteld Reglement een duidelijk onderscheid maakt tussen leden die tot een fractie behoren en hun rechten bundelen, en degenen die niet tot een fractie behoren.
Het is overduidelijk dat fractieloze leden niet mogen worden gediscrimineerd, maar dat betekent niet dat zij als individuele leden een behandeling dienen te genieten die gelijkwaardig is aan die van fracties. In artikel 30 van het Reglement wordt namelijk bepaald dat leden die niet tot een fractie behoren weliswaar gebruik kunnen maken van een secretariaat, maar dat voor het overige het Bureau over de bijzonderheden beslist. Zo zit volgens het Gerecht van eerste aanleg de vork juridisch in de steel, en op basis daarvan moeten wij in de komende maanden te werk gaan.

Buitengewone Europese Raad - Brussel, 21 september 2001 - Voorbereidende werkzaamheden met het oog op de bijeenkomst van de Europese Raad te Gent
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de Buitengewone Europese Raad van 21 september 2001 in Brussel en over de voorbereidende werkzaamheden met het oog op de bijeenkomst van de Europese Raad te Gent.
Ik verwelkom de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Michel, en geef hem direct het woord.

Michel
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik stond erop u zo snel mogelijk op de hoogte te brengen van het verloop van de werkzaamheden van de buitengewone Europese Raad die op 21 september plaatsvond op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie.
Het lijkt mij belangrijk om u, Parlementsleden, nauw bij de besprekingen en de besluiten van de Europese Unie te betrekken, een houding die wij overigens al sinds het begin van de tragische gebeurtenissen hebben aangenomen. Zoals u weet, is de Europese Raad bijeengekomen om de internationale situatie na de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten te analyseren en de nodige impulsen te geven aan het optreden van de Unie.
Uit de discussies kwamen snel unanieme conclusies naar voren en de tekst ervan werd al op 21 september 's avonds openbaar gemaakt. Ik ben dan ook niet van plan u de volledige inhoud voor te lezen, maar ik wil toch graag de belangrijkste punten onderstrepen.
Ten eerste wil ik de grote voldoening van het voorzitterschap uitdrukken over het besluit van de Europese Unie om van de strijd tegen het terrorisme een prioritaire doelstelling te maken en over haar vastberaden voornemen om onder alle omstandigheden gezamenlijk op te treden. De terroristische bedreiging is een beproeving voor de Europese constructie. Met de eensgezindheid die op de Europese Raad kon worden vastgesteld, de kwaliteit van de discussies, de alomvattende en concrete maatregelen waartoe werd besloten, heeft de Unie bewezen deze uitdaging aan te kunnen.
De buitengewone Raad heeft de Unie in staat gesteld om verschillende belangrijke boodschappen over te brengen. De eerste boodschap is een boodschap van solidariteit en samenwerking met de Verenigde Staten. De Europese Unie deelt dezelfde waarden als de Verenigde Staten, met name de waarden van een open, democratische, multiculturele maatschappij. De Unie zal de Verenigde Staten bijstaan om de verantwoordelijken en de medeplichtigen van die barbaarse daden voor de rechter te brengen en te straffen.
Wij zijn van mening dat een doelgericht Amerikaans antwoord in het kader van resolutie 1368 van de Veiligheidsraad gerechtvaardigd is. Wij zijn bereid om ons - en elke lidstaat overeenkomstig zijn eigen middelen - in die zin te engageren. Wij mogen de ernst van die gesel echter niet onderschatten. Om er een einde aan te maken, moeten wij kunnen steunen op een brede coalitie onder de auspiciën van de Verenigde Naties. Die coalitie zal met name de kandidaat-lidstaten, de Russische Federatie en onze partners uit de Arabische wereld omvatten.
Een tweede boodschap die de Europese Unie naar de Raad wil overbrengen, is haar concreet engagement in de strijd tegen het terrorisme via een actieplan dat vijf soorten maatregelen omvat. De eerste reeks maatregelen is erop gericht de noodzakelijke politiële en justitiële samenwerking te versterken. Daartoe moet een Europees aanhoudingsbevel en een gemeenschappelijke definitie van terrorisme worden uitgewerkt, twee doelstellingen die door de Europese Raad werden vastgelegd. Diezelfde Europese Raad heeft ook zeer concreet besloten maatregelen te nemen om de identiteit vast te stellen van terroristen en van organisaties die hen ondersteunen teneinde lijsten van terroristische organisaties op te stellen. In dat verband zal de rol van Europol en de samenwerking met de VS worden versterkt.
De tweede reeks maatregelen van het actieplan is mijns inziens bijzonder belangrijk en heeft betrekking op de uitwerking van internationale juridische instrumenten. Enkele daarvan moeten ten uitvoer worden gelegd, en het zal in dit kader ongetwijfeld nuttig zijn om gehoor te geven aan het voorstel van India om de mogelijkheden van een algemeen verdrag ter bestrijding van internationaal terrorisme te onderzoeken.
Een derde pakket maatregelen waaraan de Europese Unie wil werken heeft betrekking op de financiering van terrorisme. Hiervoor zullen er op het niveau van de Europese Unie ook concrete acties worden ondernomen, die met name gericht zullen zijn op het bestrijden van witwaspraktijken en het bevriezen van tegoeden. Het vierde pakket maatregelen heeft betrekking op de beveiliging van het luchtverkeer. De Unie wil snel een aantal concrete, technische maatregelen treffen om bijvoorbeeld de bagagecontrole en de technische opleiding van vliegtuigbemanning te verbeteren.
Tot slot wil ik uw aandacht richten op het vijfde pakket maatregelen dat betrekking heeft op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid als geheel. Het accent dient hierbij te worden gelegd op de noodzakelijke coördinatie van het algehele optreden van de Unie. Het idee is om het GBVB te versterken en van een extra dimensie te voorzien, zodat het een extra middel is in onze strijd tegen het terrorisme. Hiertoe dienen de relaties tussen de Europese Unie en derde landen stelselmatig te worden geëvalueerd zodat kan worden vastgesteld of en in hoeverre deze landen terrorisme steunen.
Om terrorisme op middellange en lange termijn te kunnen bestrijden, dient de Unie meer aandacht te schenken aan preventie en zich sterker in te zetten voor het oplossen van regionale conflicten. De Unie is vast van plan haar rol in dit opzicht te versterken en samen met de Verenigde Staten, Rusland en haar partners in de Arabische wereld te werken aan een duurzame oplossing van het conflict in het Midden-Oosten.
Om duurzame vorderingen op dit terrein te kunnen boeken, zal niet alleen het GBVB, maar ook het EVDB verder moeten worden ontwikkeld. Deze beleidsvormen van de Unie mogen niet worden gebruikt voor represaillemaatregelen, maar moeten conflicten helpen voorkomen. Voor een dergelijke conflictpreventie is het tevens noodzakelijk dat de Europese Unie een wereldwijd en duurzaam stelsel van veiligheid en welvaart creëert waarvan alle landen deel uitmaken.
Wij moeten tot slot bijzondere aandacht besteden aan het vluchtelingenvraagstuk. Wat dit punt betreft, zal de Commissie projecten opzetten om de Afghaanse vluchtelingen in de buurlanden bij te kunnen staan.
Tot slot wil de Europese Raad op economisch gebied de Europese landen en markten geruststellen. In dit opzicht vormen de conclusies van de informele Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, die tegelijkertijd in Luik plaatsvond, een belangrijke steun. De Raad wil verder benadrukken dat de euro in de huidige economische context een positieve rol speelt. Dit is, geachte afgevaardigden, de strekking van de boodschap van de Europese Raad van 21 september jongstleden. Tot slot wil ik graag nog een tweetal opmerkingen maken.
Allereerst wil ik opmerken dat de crisis als gevolg van de aanslagen in New York en Washington het Europese eenwordingsproces een belangrijke impuls heeft gegeven. Dankzij de buitengewone bijeenkomst van de Europese Raad van 21 september jongstleden hebben wij concrete beslissingen kunnen nemen en blijk kunnen geven van daadwerkelijk Europees leiderschap. Het Belgische voorzitterschap zal zijn toezeggingen nakomen, met name tijdens de volgende Raad "Algemene Zaken" in oktober en de Europese Raad van Gent.
In de tweede plaats wil ik opmerken dat terreurbestrijding weliswaar onze prioriteit moet zijn, maar onze aandacht niet mag afleiden van de andere fundamentele projecten voor de Europese eenwording. Ik wil hier graag bevestigen dat het Belgisch voorzitterschap alles in het werk zal stellen om zijn programma met betrekking tot de voorbereiding van de invoering van de euro, de uitbreidingsonderhandelingen en de tenuitvoerlegging van het Europese veiligheids- en defensiebeleid te eerbiedigen.
Ik ben nu aangekomen bij de voorbereidingen op de Europese Raad van Gent.
Tijdens de informele vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van 19 oktober in Gent zullen de volgende thema's worden behandeld: de drie onderwerpen die reeds gepland waren door het Belgisch voorzitterschap, te weten: de euro, de uitbreiding van de Europese Unie en de verklaring van Laken over de toekomst van Europa. Gezien de internationale gebeurtenissen zal waarschijnlijk een vierde thema worden toegevoegd, met name de strijd tegen het terrorisme.
Voor wat betreft de invoering van de euro in 12 lidstaten vanaf 1 januari 2002 zullen de voorzitter van de Ecofin-Raad, minister Reynders, de bevoegde commissaris Solbes en de voorzitter van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, een verslag presenteren over de precieze stand van de voorbereiding in de lidstaten. De staatshoofden en regeringsleiders krijgen op die manier de gelegenheid om de voorbereidingen bij te sturen, indien nodig en waar nodig. Ze krijgen ook de gelegenheid om enkele meer politieke aspecten van de europroblematiek te bespreken, zoals het vraagstuk van het gebruik van de euro in de kandidaat-lidstaten.
Wat betreft de voorbereiding van de verklaring van Laken zal de voorzitter van de Raad Algemene Zaken verslag uitbrengen over de besprekingen die de ministers van Buitenlandse Zaken tot hiertoe gevoerd hebben over dit onderwerp. Meer bepaald zal de nadruk gelegd worden op wat reeds verworven werd door het Belgisch voorzitterschap. Dit acquis heeft vooral betrekking op de organisatie van de conventie als innoverend instrument voor de voorbereiding van de Intergouvernementele Conferentie van 2004.
Op de Raad Algemene Zaken van 8 en 9 oktober in Luxemburg hoopt het Belgisch voorzitterschap deze vooruitgang te consolideren en aan te vullen met vooruitgang op twee bijkomende aspecten. Het statuut van de kandidaat-landen binnen de conventie en de organisatie van een civiel forum.
Daarnaast streeft het voorzitterschap een akkoord na over de beste manier om het mandaat van de conventie te bepalen. De voorkeur van het voorzitterschap gaat uit naar een ontwikkeling of herformulering van de vier thema's uit de verklaring van Nice, uiteraard met als doel tot een bredere agenda te komen.
Op de Raad Algemene Zaken van 8 oktober zal het voorzitterschap tevens een eerste informatie geven aan de lidstaten over de mogelijke structuur van de verklaring van Laken. Vertrekkend van het voorbereidend werk in de Raad Algemene Zaken moet het vervolgens mogelijk zijn in Gent de stapsgewijze voorbereiding van de verklaring van Laken voort te zetten en zo mogelijk verder te gaan. Zo zou het nuttig en wenselijk zijn voor het voorzitterschap in de komende weken om de andere lidstaten ervan te overtuigen dat de verklaring van Laken zich niet mag beperken tot louter procedurevraagstukken, ten tweede om de aard van de gewenste inhoudelijke aanvullingen aan te duiden, ten derde om de andere lidstaten ervan te overtuigen dat deze inhoudelijke benadering geen bijzondere problemen hoeft op te leveren.
Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om de afgevaardigden gerust te stellen die hier zorgen hebben geuit over de benadering die het voorzitterschap wenst te volgen.
De benadering die wij voor ogen hebben brengt geen onoverkomelijke problemen met zich mee. Integendeel, deze biedt juist een aantal voordelen. Het draait mijns inziens niet om de vraag of wij al dan niet mogen afwijken van de vier punten die in de verklaring van Nice worden genoemd. Kijkend naar de formulering van deze verklaring zie ik mogelijkheden om vanuit deze vier punten het debat te verruimen. Ik zou overigens niet weten wat de conventie in de weg zou staan om onderwerpen die voor haar belangrijk zijn, zelf aan te snijden. In Genval is reeds duidelijk gesteld dat in de verklaring van Laken vraagstukken aan de orde kunnen komen waarvoor nog geen oplossing is gevonden. Het resultaat van de conventie zal gepresenteerd worden in de vorm van opties. U hoeft dus niet bang te zijn dat u voor het blok zal worden gezet.
Ons doel is om de juiste vragen te stellen. Daar is iedereen het hier mee eens. Niemand zal ook ontkennen dat deze vragen volledig, duidelijk en steekhoudend moeten zijn opdat het toekomstig werk van de conventie zoveel mogelijk vruchten kan afwerpen.
Wat de uitbreiding van de Europese Unie betreft, zal de Europese Raad zich, op verzoek van het voorzitterschap, buigen over een verslag van de Europese Commissie over de concrete tenuitvoerlegging van de desbetreffende strategie. Zodra dit verslag wordt aangenomen door de Commissie als college zal het beschikbaar worden. Wij zullen moeten nagaan of de door de Europese Raad te Nice vastgestelde en te Göteborg bevestigde routebeschrijving als algemeen onderhandelingskader wordt nageleefd.
Tot slot wil ik in herinnering brengen dat het voorzitterschap niet van plan is om schriftelijke conclusies voor te bereiden voor deze bijeenkomst van staatshoofden en regeringsleiders.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
Ik geef onmiddellijk het woord aan commissaris Barnier namens de Commissie.

Barnier
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, namens de Commissie en haar voorzitter, de heer Prodi, die vandaag in Brussel is voor de topbijeenkomst tussen de Europese Unie en Rusland, wil ik uiteraard graag ingaan op de laatste buitengewone Top van Brussel en op de perspectieven die met voorbereiding van de Top van Gent ontstaan.
Alvorens nader in te gaan op de drie kwesties die minister Michel reeds aan de orde heeft gesteld, en die tijdens de Raad van Gent besproken zullen worden, wil ik iets zeggen over de buitengewone Europese Raad van 24 september jongstleden over de tragische aanslagen op New York City en Washington.
Zoals u weet bood deze Raad ons in eerste instantie de gelegenheid om ons unaniem solidair te verklaren met het Amerikaanse volk en stil te staan bij het leed dat hen is overkomen. Voorts wil ik hier nogmaals blijk geven van de overtuiging van heel de Commissie dat de strijd tegen terrorisme niet beschouwd mag worden als een conflict tussen beschavingen. Het gaat er hier juist om dat alle landen van de wereld als gelijke partners ten strijde trekken tegen de krachten die ons naties willen vernietigen en geen respect tonen voor het menselijk leven en de waarden die wij voorstaan, ongeacht onze afkomst of onze cultuur. Onze collectieve, wereldwijde strijd zal alleen dan succesvol kunnen worden genoemd als onze fundamentele waarden zegevieren. Dit is waar het bij ons Europese optreden om draait.
Tijdens deze buitengewone bijeenkomst heeft de Europese Unie in grote lijnen aangegeven hoe wij gezamenlijk kunnen reageren op de terroristische dreiging. Helaas is deze dreiging in een aantal van onze lidstaten niet irreëel. De staatshoofden en regeringsleiders willen daarom gezamenlijk het hoofd bieden aan deze dreiging en daarbij geen enkel middel schuwen.
Tijdens de informele bijeenkomst van Gent zal de Commissie verslag uitbrengen over de ontwikkeling van de economische situatie en, meer algemeen, over de verschillende maatregelen die op 21 september jongstleden door de Europese Raad zijn vastgesteld. Tijdens de bijeenkomst van de Europese Raad van Laken zal er meer duidelijkheid kunnen worden gegeven over de maatregelen die getroffen moeten worden.
De komende maanden zal de Europese Unie laten zien dat ze snel kan organiseren, handelen en reageren, waarbij de fundamentele vrijheden uiteraard niet uit het oog verloren zullen worden. De huidige omstandigheden dwingen ons namelijk opnieuw na te gaan hoe vrijheid en veiligheid met elkaar kunnen worden verenigd. Met name mijn collega Vitorino houdt zich bezig met de maatregelen die het meest urgent zijn. Ik denk hierbij onder meer aan een Europees arrestatiebevel, ter vervanging van de huidige uitleveringsprocedures, en de vaststelling van een gemeenschappelijke definitie van terrorisme. Ik kan u mededelen dat tijdens de buitengewone Europese Raad werd aangedrongen op de uitvoering van alle maatregelen die tijdens de Europese Raad van Tampere in oktober 1999 zijn vastgesteld.
Mevrouw de Voorzitter, met dezelfde vastberadenheid heeft de Commissie u gisteren een voorstel ingediend voor een verordening van de Gemeenschap inzake bevriezing van tegoeden van personen of organisaties die mogelijkerwijs betrokken zijn bij terrorisme.
Tijdens de Europese Raad van Laken zullen we zeer nauwlettend moeten nagaan in hoeverre de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waartoe in Tampere is besloten, verwezenlijkt is. Er zullen zich in het vervolg verschillende gelegenheden voordoen tijdens welke het Europees Parlement en de Raad de geboekte vorderingen kunnen beoordelen. De Commissie zal in oktober het halfjaarlijkse scorebord presenteren waarop de vorderingen in het kader van de follow-up van Tampere zijn aangegeven.
Geachte afvaardigden, laat er geen misverstanden over bestaan: de Europese Unie moeten spijkers met koppen slaan. Dit geldt voor zowel deze maatregelen als de op 21 september jongstleden in Brussel aangekondigde maatregelen met betrekking tot de financiering van het terrorisme - waar ik zojuist al over sprak - tot de situatie in het luchtvervoer en onze hulp aan de Afghaanse vluchtelingen. De Europese bevolking verwacht dat wij spijkers met koppen slaan. Ik wil hier nogmaals blijk geven van mijn overtuiging dat het zogenaamde democratisch tekort pas daadwerkelijk kan worden goedgemaakt als wij beantwoorden aan de verwachtingen van de burgers en onze woorden in daden omzetten.
Ik wil nu graag iets zeggen over de komende informele Raad van Gent, met name over het eerste agendapunt betreffende de grote mogelijkheden die de euro ons biedt en de komst van de chartale euro. Over minder dan drie maanden zal de euro ons wettig betaalmiddel zijn. Mijns inziens moeten wij er voortdurend op blijven wijzen waarom de meerderheid van de lidstaten van de Europese Unie besloten heeft om een gezamenlijke munt te voeren. De euro is zowel een politieke als een economische keuze. Al bijna drie jaar lang houdt de EMU de inflatie onder controle en zorgt ze voor een gestage groei. De euro biedt de Europese Unie een betere bescherming tegen externe economische schokken en internationale financiële crises. Het is nu het juiste moment om dit in herinnering te brengen. De euro is een acquis waarvan iedereen het belang kan afmeten. Als de burgers en bedrijven straks dagelijks gebruik zullen maken van de euro, zullen ze meer inzicht krijgen in de prijzen, eenvoudiger handel kunnen drijven en meer investeringsmogelijkheden krijgen. Ze zullen zich bewuster worden van de mogelijkheden van een interne markt van bijna 400 miljoen inwoners en consumenten, waarvan er 300 miljoen gebruik zullen maken van de eenheidsmunt. Al op 1 januari aanstaande zal Europa dankzij de invoering van de euro concreter en zichtbaarder dan ooit worden. Ik ben van mening dat de feitelijke invoering van euromunten en -bankbiljetten zeer duidelijk zal maken dat de Europeanen in staat zijn om hun gezamenlijke ambities te verwezenlijken. De euro zal zo een teken van stabiliteit, vrede en gedeelde identiteit worden.
Het is echter eerst noodzakelijk dat wij de overgang op de chartale euro zo eenvoudig mogelijk laten verlopen voor de 300 miljoen mensen in twaalf landen. Het aantal nieuwe betaalmiddelen is immers zeer aanzienlijk: 15 miljard biljetten en 50 miljard muntstukken. Wij moeten er met ander woorden voor zorgen dat deze ongekende logistieke en strategische horde goed wordt genomen.
Geachte afgevaardigden, de Commissie houdt zich actief bezig met de voorbereidingen op de komst van de euro en zorgt ervoor dat alle consumenten en alle grote en kleine bedrijven van de benodigde informatie worden voorzien. Met de steun van de Europese Unie hebben de lidstaten nationale plannen ontwikkeld om een soepele overgang op de euro te waarborgen. Mijn collega, de heer Solbes, zal volgende week een mededeling presenteren over de komst van de munten en biljetten, zodat de staatshoofden en regeringsleiders in Gent de balans kunnen opmaken van de reeds getroffen voorbereidingen. De Europese Unie dient er als geheel garant voor te staan dat de informatie bij zoveel mogelijk burgers terechtkomt, zodat de bestaande angst over met name de stabiliteit van de prijzen kan worden weggenomen. Wij moeten er samen voor zorgen dat alle technische kwesties nauwlettend en concreet worden geregeld.
Het tweede punt dat minister Michel ter tafel heeft gebracht en dat door de staatshoofden en regeringsleiders in Gent zal worden besproken, heeft betrekking op de voorbereidingen op de uitbreiding. De staatshoofden en regeringsleiders zullen deze uitbreiding ter sprake brengen omdat de politieke dynamiek van dit project op het allerhoogste niveau moet worden gewaarborgd, ongeacht de technische problemen die wij op verschillende gebieden tegenkomen. Politiek gezien is onze blik reeds gericht op de Unie na de uitbreiding, getuige met name de intense contacten die sinds de aanslagen van 11 september jongstleden met de kandidaat-landen hebben plaatsgevonden. Tijdens de IGC van afgelopen december in Nice is vastgesteld aan welke minimumvoorwaarden de instellingen en organen van de Unie moeten voldoen om toetreding van nieuwe lidstaten mogelijk te maken. De Europese Raad is overigens akkoord gegaan met de door ons voorgestelde strategie om de toetredingsonderhandelingen succesvol te laten verlopen. Uit deze beslissingen is ondubbelzinnig gebleken dat het uitbreidingsproces niet meer kan worden teruggedraaid. Wij moeten er nu dagelijks op toezien dat de tijdens de Europese Raad van Nice vastgestelde routebeschrijving wordt gevolgd. Daarbij dient men zich te houden aan het differentiatiebeginsel met betrekking tot de verschillende kandidaturen. Tijdens elke toetredingsconferentie moeten de gemaakte vorderingen op individuele basis worden beoordeeld. Dankzij deze methodiek kunnen bijvoorbeeld de kandidaat-landen die minder ver vervorderd zijn hun achterstand inhalen. In Gent zal de Commissie een overzicht geven van de tot dusver bereikte resultaten. U kunt dit overzicht beschouwen als een soort tussenbalans van onze uitbreidingsstrategie. De staatshoofden en regeringsleiders kunnen op basis van deze tussenbalans richtsnoeren opstellen of de benodigde impuls geven aan de voortzetting van de onderhandelingen. Half november zal de Commissie de periodieke verslagen openbaar maken over de vorderingen van de kandidaat-landen op de weg naar toetreding. Ik wil in dit opzicht nog een laatste opmerking maken, geachte afgevaardigden. Wij weten dat de uitbreiding een moeilijk project is, maar wij stellen hier tegelijkertijd ook hoge eisen aan. Dit project kan alleen slagen als het kan rekenen op de steun van de volkeren van alle betrokken landen. Ik doel hier uiteraard op de kandidaat-landen en hun burgers, maar ook op de burgers van de huidige lidstaten van de Unie. Op initiatief van de heer Verheugen heeft de Commissie richtsnoeren gepresenteerd aan de hand waarvan wij samen met het Europees Parlement de huidige en toekomstige burgers kunnen informeren over hetgeen op het spel staat, over de kansen en de mogelijkheden. Hierbij dienen wij overigens niet de problemen en risico's van de uitbreiding te verhullen. Voor deze informatie willen wij de delegaties van de Commissie in de kandidaat-landen en onze vertegenwoordigers in de lidstaten in het geweer brengen. Iedereen moet echter zijn beste beentje voor zetten: de Europese instellingen, de Europese afgevaardigden, de nationale instellingen en meer algemeen alle bestaande tussenschakels voor informatieoverdracht in Europa.
Wat dit punt betreft zou ik graag een laatste opmerking willen maken over de toekomst van de Unie, mevrouw de Voorzitter. Over dit vraagstuk zal in Gent, dus nog voor de Top van Laken, een debat worden gevoerd.
De staatshoofden en regeringsleiders zullen moeten voortborduren op de richtsnoeren die zijn vastgesteld tijdens de onlangs gehouden bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken in Genval. Zij zullen deze richtsnoeren moeten bevestigen. Uiteraard zullen de ministers van Buitenlandse Zaken ook op 8 oktober in Luxemburg over deze kwestie kunnen debatteren. In Genval heeft de Commissie de balans opgemaakt en zich uitgesproken voor een nieuwe methode in de voorbereiding op de toekomstige institutionele hervormingen, waarbij rekening is gehouden met de beperkingen van de methodes die in Amsterdam en in Nice zijn gebruikt. Net als een aantal lidstaten hechten het Europees Parlement en de Commissie belang aan een werkwijze die gebaseerd is op de methode van de conventie die het Handvest van de grondrechten heeft voorbereid en succesvol heeft afgerond. De Commissie wil uiteraard dat tijdens de volgende Raad Algemene Zaken alle lidstaten zich formeel achter deze formule scharen. Ik wil hier enkel in herinnering brengen dat de Commissie al heel vroeg heeft ingezien hoe belangrijk het is dat in het kader van de voorbereidingen op de toekomstige institutionele hervormingen de bestaande bronnen van democratische legitimiteit in Europa worden gebundeld en de hervormingen zo open en transparant mogelijk worden voorbereid. Daarom willen wij ook dat duidelijk wordt vastgesteld wat de conventie en wat de toekomstige IGC moet doen. Voorts vinden wij dat er een onderscheid moet worden gemaakt tussen enerzijds de werkzaamheden van de conventie en anderzijds het meer algemene debat waaraan nu reeds een groeiend aantal verenigingen, belangengroepen en burgers deelnemen en dat zal moeten worden voortgezet. Dit forum over de toekomst van Europa, waarvan de noodzaak in toenemende mate wordt onderstreept, moet leiden tot de uitwisseling van ideeën over de kwesties die het maatschappelijk middenveld het meeste bezig houden. De conventie zal naar deze debatten moeten luisteren.
Voor aanvang van de Europese Raad van Laken zullen er nog verschillende kwesties moeten worden opgelost met betrekking tot de wijze waarop deze toekomstige conventie moet worden georganiseerd. Ik wil hier benadrukken dat de Commissie constitutionele zaken van uw Parlement in dit opzicht veel werk heeft verzet. Dit geldt ook voor de heren Leinen en Méndez de Vigo, die hun constateringen in een verslag uiteen hebben gezet. In dit verslag worden al deze vraagstukken heel nauwlettend en kundig onderzocht. Ook wordt er in deze tekst gesproken over de consolidatie en verdieping van de verschillende beleidsvormen van de Unie, hetgeen ik zeer belangrijk vind. Net als de beide rapporteurs wil ik tot slot benadrukken, geachte afgevaardigden, dat het verband tussen de institutionele architectuur en de Europese projecten niet uit het oog mag worden verloren. Het zou paradoxaal zijn als we enerzijds de institutionele architectuur van Europa en het communautaire model zouden willen versterken en anderzijds een aantal belangrijke communautaire beleidsvormen zouden willen ontmantelen. Er moet nader worden ingegaan op de vier thema's die met name in Nice aan de orde zijn gesteld. Wat dit punt betreft heb ik met veel belangstelling geluisterd naar de woorden van minister Michel. Net als hij vind ik dat deze thema's coherent behandeld moeten worden zodat we het acquis van 50 jaar Europese eenwording kunnen consolideren. Dit betekent dat als de omgeving verandert, de Europese eenwording zich moet aanpassen. Dit moet echter wel overdacht gebeuren en belangrijke beleidsvormen moeten we niet overboord zetten. Wij hebben behoefte aan een eenvoudig besluitvormingssysteem, maar ook aan krachtige gemeenschappelijke beleidsvormen. Het mag immers niet zo zijn dat de Unie zich alleen met het opstellen van rechtsregels bezighoudt. De Europese eenwording moet via de politieke Unie, de EMU en een aantal belangrijke communautaire beleidsvormen, zoals het cohesiebeleid waarvoor ik verantwoordelijk ben, leiden tot meer solidariteit tussen de volkeren en naties, tot een grotere stabiliteit van het continent en een evenwichtige ontwikkeling op het Europese grondgebied en zijn regio's. Deze beginselen en gemeenschappelijke doelstellingen moeten opnieuw worden bevestigd en wel op dit moment, nu de eenheid van Europa zo belangrijk lijkt voor onze beste bondgenoten. Tijdens de bijeenkomst in Gent zullen de staatshoofden en regeringsleiders ongetwijfeld spreken over de toekomstige verklaring van Laken. Ik wil tot slot in herinnering brengen dat de Commissie zeer veel waarde aan deze verklaring van Laken hecht omdat hier de wijze moet worden aangegeven waarop straks alle institutionele vraagstukken benaderd moeten worden, zodat onze standpunten goed zijn aangepast aan hetgeen wij gezamenlijk willen bereiken. Minister Michel heeft dit punt zojuist al in herinnering gebracht. Geachte afgevaardigden, wij hebben nog de tijd tot 2004, dat wil zeggen dat we meer tijd hebben dan gewoonlijk. Het is ongetwijfeld nodig en zelfs noodzakelijk dat wij een gedeelte van deze tijd gebruiken om samen na te denken over wat we samen willen bereiken en na te gaan of wij het daadwerkelijk eens zijn over wat we samen moeten en kunnen doen. Dit belangrijke politieke debat moet worden gevoerd in de nieuwe, ernstige internationale situatie die de noodzaak en het nut onderstreept van deze Europese eenwording.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, de terreuraanslagen van 11 september in New York en Washington hebben de wereld veranderd. Sedert gisteren is voor het eerst in de geschiedenis van het Noord-Atlantisch Bondgenootschap artikel 5 van kracht, de bijstandclausule dus, waarmee alle NAVO-landen in staat van paraatheid zijn gebracht. Daaruit blijkt dus al hoe dramatisch de ontwikkelingen zijn. Het is echter van belang erop te wijzen dat de uitdaging niet slechts is gericht aan de Verenigde Staten en West-Europa maar aan heel de internationale gemeenschap. Gisteren hoorde ik van een gesprekspartner uit de Volksrepubliek China - dus niet uit Taiwan - dat er in New York ook vijftig Chinezen zijn omgekomen. Dat betekent dat de terreuraanslagen op het World Trade Center een aanval op vrijwel alle naties van deze wereld waren. Daarom is solidair handelen vereist.
De bestrijding van terrorisme is een morele, politieke, economische en militaire opgave die slechts kan worden volbracht als men een lange adem heeft. Wij onderstrepen opnieuw dat terrorisme, voor zover dit in islamitische landen door het verblijf aldaar van terroristen wordt veroorzaakt, niet mag worden verward met de vreedzame Arabische en islamitische wereld. Dit moeten wij steeds weer blijven benadrukken! Ik dank u, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u samen met de heren Solana en Patten verschillende landen heeft bezocht. Wij zullen nu ook gauw - en mevrouw de Voorzitter, ook u dank ik voor uw initiatieven terzake - het Middellandse-Zeeforum bijeenroepen om met de collega' s uit het Middellandse-Zeegebied om de tafel te gaan zitten. Ik waarschuw voor iedere ongepaste retoriek! Noch hetgeen de heer Nielson heeft gezegd, noch de woorden van de heer Bolkestein kunnen mij bekoren. Van een commissaris moeten wij kunnen verwachten dat hij zich in gepaste, voorzichtige bewoordingen uit. Wij zullen donderdag in de Conferentie van voorzitters hierover beraadslagen, en al naar gelang het verloop daarvan behoudt onze fractie zich het recht voor om de Commissievoorzitter, en indien nodig ook de beide commissarissen, te verzoeken dit Parlement nogmaals te woord staan.

Wij hebben nu meer Europa nodig! Wij zullen ook alleen dan een partner van de Verenigde Staten kunnen zijn als wijzelf vrijheid van handelen bezitten niet alleen in ons buitenlands beleid en ons veiligheids- en defensiebeleid, maar ook in kwesties van interne veiligheid. Samenwerking met Rusland is noodzakelijk. President Poetin voert vandaag besprekingen met de voorzitter van de Raad, de heer Verhofstadt en met de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi. Wij juichen dat toe. Wij willen partnerschap met Rusland. De gebeurtenissen van 11 september mogen echter niet betekenen dat wij onze ogen sluiten voor de voortdurende schendingen van de mensenrechten in Tsjetsjenië. Wij moeten ja zeggen tegen de bestrijding van geweld en terrorisme, als dat van Tsjetsjenië uitgaat, maar wij moeten nee zeggen tegen de strijd tegen het Tsjetsjeense volk. Wij moeten ook voorvechter zijn van de rechten van het Tsjetsjeense volk, uiteraard binnen de staatkundige entiteit Rusland.
Daarom moet ook de identiteit van de volkeren worden erkend, een van de waarden van de Europese Unie. Uiteraard moeten wij de wereldwijde handelsovereenkomsten uitvoeren zoals gepland, want niets zou erger zijn dan wanneer wij de dagelijkse gang van zaken zouden laten verstoren.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u sprak over Gent. Wij staan achter hetgeen u heeft gezegd, maar verzoeken u een signaal af te geven voor een hernieuwde, nauwe samenwerking op het vlak van terrorismebestrijding. Europol en Eurojust mogen naar mijn persoonlijke mening niet alleen met nauwe samenwerking volstaan. Deze samenwerking is het beste gewaarborgd als zij op één plek plaatsvindt. Wij verzoeken u een signaal af te geven aan de kandidaat-lidstaten dat zij welkom zijn in de Europese Unie, mits zij aan de voorwaarden voldoen. Ik zeg dit juist ook als Duitser. Dat wij elf jaar geleden, op 3 oktober 1990, de eenheid van ons land konden vieren, was alleen mogelijk doordat die Europeanen die nu tot de Europese Unie willen toetreden, daarvoor de weg hebben geëffend.
Wat u heeft gezegd over de voorbereiding van de verklaring van Laken, kan onze goedkeuring wegdragen. Ik dank u hartelijk voor het feit dat u hierover hetzelfde denkt als wij.
Ik wil afsluiten met een persoonlijke oproep aan u, mijnheer de voorzitter van de Raad: de veiligheid van onze instellingen gaat ons allen aan. Ik moet u zeggen dat ik mij hier in Straatsburg - en dan bedoel ik niet alleen in het Parlementsgebouw -- veiliger voel omdat ik weet dat de Franse politie hier over de veiligheid waakt. Als de Voorzitter van het Europees Parlement van de Belgische autoriteiten ten antwoord kreeg dat intensievere bescherming van het Parlement in Brussel niet noodzakelijk is omdat er geen aanwijzingen zijn voor aanslagen en dergelijke, dan is dat in mijn ogen een volstrekt ontoereikende motivatie ...
(Applaus)
... en daarom roep ik u op, mijnheer de voorzitter van de Raad, ook het Europees Parlement in Brussel beter te laten beveiligen door de veiligheiddiensten van het Koninkrijk België. Ik ben geen voorstander van paniek en al helemaal niet van overreacties, maar waar dat mogelijk is, moet voor optimale bescherming en veiligheid worden gezorgd. Ik verzoek u als verantwoordelijk voorzitter van de Raad bij de Belgische regering uw invloed aan te wenden, opdat ook de veiligheid van het Europees Parlement in Brussel zo goed mogelijk door België wordt gegarandeerd!
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, collega' s, de socialistische fractie steunt de conclusies van de buitengewone Top van Brussel, een politiek opportune bijeenkomst die geleid heeft tot een grotere bewustwording in de Unie. Mag ik erop wijzen dat dit bewustwordingsproces begin september hier in dit Parlement werd ingeluid met het verslag-Watson?
Helaas zijn de aanslagen in New York en Washington nodig geweest voordat de Raad versneld tot dit inzicht kon komen, een ontwikkeling die wij op zich toejuichen.
Ik wil wel met klem benadrukken dat deze acties, zoals zij worden genoemd in de conclusies van de Top, geplaatst dienen te worden binnen het kader van VN-resolutie 1368 (2001). Van belang is verder het voorstel van Kofi Annan om een mondiaal verdrag inzake terrorismebestrijding op te stellen. Dit voorstel wordt momenteel behandeld in de Verenigde Naties en zal grote bijval vinden van de Europese Unie.
Deze universele aanpak is onontkoombaar aangezien terrorisme wereldwijd is en dus wereldwijde antwoorden vergt. Daarnaast draait het om solidariteit met de Verenigde Staten. Die solidariteit ligt ten grondslag aan het inroepen, gisteren, van artikel 5 van de Noord-Atlantische verdragstekst. Bovendien moeten we op een heldere manier definiëren wat de strijd tegen het terrorisme precies inhoudt. Het is geen strijd die de vrijheden inperkt; het is een strijd ter verdediging van de individuele grondvrijheden, zoals het recht op leven en het recht op een leven zonder blind geweld.
Wat dat betreft, mevrouw de Voorzitter, steunen wij de inspanningen van de Raad Binnenlandse Zaken en Justitie om, parallel aan deze ontwikkelingen, Europol en Eurojust te consolideren. Wij moeten zowel op Europees niveau als op het niveau van onze respectieve landen kunnen beschikken over gemeenschappelijke instrumenten. Ik moet u zeggen, mijnheer de voorzitter - en ik zou u willen vragen dit door te geven aan de voorzitter van de Raad, de heer Verhofstadt - dat het Parlement onder druk kan worden gezet door de lobbyisten. We zien dat nu al gebeuren. De lobbyisten weten heel goed hoe ze hun invloed moeten aanwenden bij de Commissie en de Raad. Ik denk dat voor ons allen geldt dat het gedrag van de ander respectvol moet worden benaderd. Hiermee verwijs ik in concreto naar de kritiek op het Parlement met betrekking tot de richtlijn over het witwassen van geld.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil u ook niet onthouden dat mijn fractie verontrust heeft gereageerd op de gisteren door de Italiaanse Senaat aangenomen wetgeving. Deze wetgeving druist volledig in tegen datgene wat u nastreeft en vormt een belemmering voor gerechtelijke samenwerking en terreurbestrijding. Juridisch gezien maken deze maatregelen elke samenwerking onmogelijk.
(Applaus van links en protest van rechts)
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mijn collega, de heer Poettering, vragen... Volgens mij, mevrouw de Voorzitter, is dit een beschaafd Parlement waarin geen plaats is voor loos gekakel.
Ik richt mij nogmaals tot mijn collega, de heer Poettering, die momenteel in beslag genomen wordt door de woorden van enkele commissarissen. Mijn fractie wil alle commissarissen hier afzonderlijk horen. De heer Poettering zou ook contact moeten opnemen met zijn politieke vrienden en met name met de premier van de Italiaanse regering om te voorkomen dat hij verklaringen aflegt die twijfel zaaien over de acties van de Europese Unie hier en elders in de wereld.
Dan wilde ik ook ingaan, mevrouw de Voorzitter, op de Top van Gent. Het is mooi en uiterst belangrijk wat er met de euro gebeurt, maar wij moeten onze economische weerbaarheid verstevigen om de mondiale crisis het hoofd te kunnen bieden. Dat is een taak voor de Raad, want er dient onverwijld een anticyclisch beleid opgesteld en toegepast te worden.
Wat de uitbreiding betreft - en nu wend ik mij ook tot de andere politieke fracties in dit Parlement - zullen de resultaten van Gent en het voortgangsverslag van de Commissie als uitgangspunt gaan dienen. Het Parlement moet hier steeds opnieuw bij worden betrokken. Wij spreken vaak over de gemaakte vorderingen, over de nieuwe stukken traject die zijn afgelegd op basis van de routebeschrijving maar ik zeg u dit: wij moeten ervoor blijven waken dat aan het einde van de rit dat traject en de routebeschrijving ook inderdaad samenvallen. Indien mogelijk moeten we voldoen aan de wens van het Parlement dat deze landen in 2004 deelnemen aan de verkiezingen.
Tot slot, meneer de voorzitter, heb ik drie vragen met betrekking tot de Conventie. Ten eerste ga ik er van uit dat de conventie een beklonken zaak is.
Ten tweede zal de conventie, als ik het wel heb, op eendere wijze worden samengesteld als die voor de uitwerking van het Handvest.
Ten derde sprak u over opties; spreekt u dan niet over concrete voorstellen van de conventie? De conventie is immers geen onderzoeksinstituut of seminar. De conventie moet met voorstellen komen. Dat kan een enkele keer twee opties betekenen maar in geen geval mogen die opties beschouwd worden als facultatief. Met zo' n spelletje doen wij niet mee.
(Applaus van links)

Watson
Mevrouw de Voorzitter, de liberaal-democraten steunen de besluiten van de buitengewone Europese Raad. Het doet ons deugd dat de Raad enkele voorstellen van dit Parlement op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, met betrekking tot de bestrijding van terrorisme, heeft overgenomen. Ook zijn wij zeer te spreken over het feit dat de Raad het beleid van de Unie op andere terreinen heeft herzien en ervoor heeft gezorgd dat wij dit uitermate ernstige probleem eensgezind kunnen benaderen. Wij betreuren echter dat er aanslagen op de Twin Towers en het Pentagon nodig waren om de Unie zover te krijgen de wettelijke bevoegdheden die zij krachtens het Verdrag van Amsterdam heeft, te benutten en op te treden tegen terrorisme.
De liberaal-democraten onderschrijven met name de gisteren door de Commissie gedane voorstellen voor een Raadsverordening inzake de bevriezing van tegoeden van terroristische groeperingen. Wij nemen nota van het verzoek van de Commissie om spoed te betrachten. In de commissie, waarvan ik voorzitter ben, zullen wij ons dan ook uitermate inspannen om nog deze middag een aanbeveling ten gunste van deze voorstellen in het Parlement ter tafel te brengen. Ik hoop dat het Comité van Permanente Vertegenwoordigers, dat vanmorgen bijeenkomt, zich zal aansluiten bij het verzoek van de Commissie om urgente behandeling.
De behoefte aan maatregelen op dit gebied werpt een fel licht op de zwakheden en tegenstrijdigheden van de Europese Unie na Amsterdam. In Nice is daar niet naar behoren een oplossing voor gezocht. Ik hoop dat er in Laken en door de op te richten conventie wel iets aan gedaan wordt.
Gisteren beklaagde commissaris Patten zich terecht over het onvermogen van de Europese Unie om snel te handelen in dit soort situaties en daardoor het vertrouwen van haar lidstaten te winnen. Zoals hij zei valt er ook nog het een en ander te verbeteren aan de coördinatie van de beleidsvormen van de lidstaten op een gebied waar een supranationale bedreiging een supranationale reactie vereist. Op zulke momenten zou de Unie snel moeten kunnen handelen, maar daartoe is zij kennelijk niet in staat is. Door de trage mechanismen van de derde pijler kan de heer Bin Laden er lachend met zijn geld vandoor gaan. Ik daag de nationale regeringen uit om aan onze burgers uit te leggen waarom de derde pijler zo merkwaardig en ingewikkeld in elkaar zit dat Europa onmogelijk snel kan handelen. Tot nu toe is het zo, dat wanneer we snel handelen we dat doen uit noodzaak en dat laatste leidt vaak tot slechte wetgeving.
De wijze waarop we nu de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen voor onze burgers treffen, is onhandig voor de instellingen van de Unie, onbegrijpelijk voor onze burgers en inefficiënt. Deze biedt immers geen ruimte voor een behoorlijke gerechtelijke, democratische of bestuurlijke controle op de genomen besluiten. Zo kunnen we niet langer doorgaan. Ik hoop dat de door de Raad van Laken in te stellen conventie zal onderzoeken of het mogelijk is artikel 42 van het Verdrag betreffende de Europese Unie van toepassing te verklaren. Daarmee zouden deze beleidsterreinen onder de bevoegdheden van de Unie worden gebracht.
Er zullen de komende maanden veel maatregelen nodig zijn. Commissaris Vitorino heeft ons een overzicht gegeven met een schets van dergelijke antiterrorismemaatregelen. Het spreekt voor zich dat wij, wanneer wij daarover nadenken, het juiste evenwicht moeten zien te vinden tussen de veiligheidsbehoeften van onze burgers en de burgerlijke vrijheden die onze democratie maken tot wat zij is. De fungerend voorzitter van de Raad zei vanmorgen dat we niet van onze koers mogen afwijken wat onze andere agendapunten betreft. Ik ben het met hem eens. Die agendapunten betreffen onder meer het consolideren van de burgerrechten binnen de Unie en discriminatiebestrijding. De liberalen in dit Parlement zullen, met de fungerend Raadsvoorzitter, de rechten van de Europese burgers beschermen.
Het Parlement heeft een voorstel ontvangen voor een verordening inzake het bevriezen van tegoeden. De wijze van tenuitvoerlegging van deze verordening zou echter rampzalige gevolgen kunnen hebben voor veel legitieme bedrijven die het eigendom zijn van moslims. De liberalen zullen derhalve verzoeken om een horizontale bepaling in die verordening waarmee de geldigheidsduur beperkt wordt. Op die manier wordt voorkomen dat misbruik wordt gemaakt bij de tenuitvoerlegging van de verordening. Wij zien uit naar voorstellen van de Raad voor de manier waarop het Europees Parlement betrokken kan worden bij het bepalen van de namen die op de lijst in de bijlage bij de verordening worden geplaatst.
Tot slot stelt artikel 6 dat de Unie gebaseerd is op rechten. Het Handvest van de grondrechten van de burger definieert deze rechten en we hopen dat de conventie zal instemmen met een volledige opneming van het Handvest in de Verdragen.

Lannoye
Mijnheer de commissaris, de Europese Unie staat voor een aantal belangrijke uitdagingen die zij zo snel mogelijk moet oppakken als zij een efficiënt, samenhangend en langademig beleid tegen terrorisme wil voeren. Ik denk hierbij met name aan de ontmanteling van terroristische netwerken.
De eerste uitdaging is al door verschillende collega's genoemd en betreft het voorkomen van een conflict tussen de westerse beschaving en die van de islamitische wereld. In dit opzicht wil ik van de gelegenheid gebruik maken om minister Michel te feliciteren met zijn diplomatiek optreden van de afgelopen weken. Dit was volgens mij zonder meer een goede bijdrage aan de vorming van een zeer brede coalitie tegen terrorisme en tegen degenen die dat terrorisme ondersteunen. Wanneer we spreken over een zeer brede coalitie bedoelen we natuurlijk dat daarbij weliswaar zoveel mogelijk staten moeten worden betrokken, maar niet uit het oog mag worden verloren dat de vijanden van onze vijanden niet altijd onze vrienden zijn. Wij moeten ons goed realiseren dat geen enkele staat zijn plichten op het gebied van democratie, naleving van de mensenrechten en respect voor minderheden, mag verzaken. Ik denk met name aan Rusland en China die beide uiteraard belangrijke spelers zijn maar ons op dit gebied ook grote problemen opleveren.
De tweede uitdaging - en die is niet gering - is de verwezenlijking van betere politiële en justitiële samenwerking zonder aantasting van de individuele rechten en vrijheden. Op dit gebied is in het geval van de Europese Unie de parlementaire controle absoluut ontoereikend. Ik denk dan ook - en volgens mij zijn we het hierover redelijk met elkaar eens - dat politiële en justitiële samenwerking in de eerste pijler moet worden ondergebracht. Dat zou zeker een goede stap zijn. Op internationaal niveau moet bovendien ook dringend het Internationaal Straftribunaal van de grond komen. We zijn hiermee al een aantal jaren bezig, maar dit vlot niet erg ofschoon zo' n tribunaal absoluut onmisbaar is om misdaden tegen de menselijkheid, zoals die in New York en Washington begaan zijn, te berechten. Er is brede diplomatieke actie nodig om zoveel mogelijk landen aan dit project te doen deelnemen, met name ook een hoofdrolspeler als de Verenigde Staten.
De derde uitdaging betreft het probleem van de terroristische netwerken die van hun financiële en technische actiemiddelen moeten worden beroofd. De kwestie van de financiële middelen is al aan de orde geweest. Het voorstel dat tot dusver op tafel ligt voor een richtlijn inzake het witwassen van geld is enigszins blijven steken. Ik vind dat in de dialoog tussen de Raad en het Parlement extra inspanningen moeten worden ondernomen om die richtlijn snel aan te nemen. Wij weten trouwens dat deze richtlijn slechts een eerste stap is die op zichzelf onvoldoende is maar wel in de goede richting gaat. Op de lange termijn ontkomen we volgens mij niet aan verdergaande stappen waarvan het uiteindelijke doel moet zijn het bankgeheim op te heffen en een einde te maken aan het bestaan van belastingparadijzen. Want juist de mogelijkheid tot het witwassen van geld blijkt een belangrijk wapen in de handen van internationale terroristische organisaties en netwerken te zijn.
Ik ben zeer verbaasd over het niet ontkende bericht dat kennelijk al voor de aanslagen in New York en Washington op de effectenbeurzen op grote schaal aandelen van bepaalde maatschappijen zijn verkocht. Ik denk vooral aan de aandelen van de twee Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen en die van verschillende, door de aanslag getroffen verzekeringsmaatschappijen. Men zou hier kunnen spreken van handel met voorkennis, maar mijns inziens moet toch op zijn minst op internationaal niveau worden onderzocht of deze berichten kloppen.
Wat tot slot het technische gedeelte betreft - en in dit verband is het woord "technisch" gewoon een zwakke uitdrukking voor bewapening - is het duidelijk dat de Europese Unie haar strijd tegen de illegale en ongecontroleerde export van lichte wapens moet intensiveren en zeer alert moet zijn op de verspreiding van chemische en bacteriologische wapens. Deze wapens vormen een echt probleem. Tot slot ontkomen wij er volgens mij op langere termijn niet aan na te denken over de kwetsbaarheid van een aantal technologische voorzieningen voor terreurdaden. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de energievoorziening door kerncentrales. Deze zijn voor het grootste deel zeer kwetsbaar voor acties zoals die in de Verenigde Staten hebben plaatsgevonden.

Di Lello Finuoli
Mevrouw de Voorzitter, we herhalen onze veroordeling van elke vorm van terrorisme, waar het ook vandaag komt. Terrorisme verwoest niet alleen mensenlevens, maar ook elke mogelijkheid en elk vermogen van de grote massa' s mannen en vrouwen om zich op democratische wijze in te zetten voor de verandering van de onrechtvaardige sociale en economische orde van deze wereld. We veroordelen eveneens elke claim dat de volkeren van de Unie ten opzichte van andere volkeren moreel of cultureel superieur zouden zijn of een superieure politieke organisatie zouden hebben.
We geloven dat een serieuze inzet om de volkeren van Israël en Palestina twee autonome, soevereine staten te geven, in overeenstemming met al die VN-resoluties die Israël al jaren negeert, in deze historische fase een van de instrumenten is die de Europese Unie heeft om geweld te bestrijden of te isoleren.
De interne veiligheid van de Unie moet worden versterkt - op dat punt ben ik het eens met veel van wat collega Watson heeft gezegd - maar uitsluitend met inachtneming van de grondrechten en de regels van de rechtsstaat. Daarom moet elke uitbreiding van de bevoegdheden en de werkzaamheden van organen als EUROPOL of EUROJUST gepaard gaan met een systeem voor justitiële en vooral democratische controles, met een actieve rol van dit Parlement. We moeten dus elke poging afwijzen om het gevaar voor terrorisme aan te grijpen om de omvangrijke democratische oppositiegroepen tegen het dominante sociale en economische systeem, die zo langzamerhand overal in Europa en de rest van de wereld bestaan, te onderdrukken of te elimineren. Bovendien moeten de wetgevende praktijken worden veroordeeld waarnaar ook de heer Barón Crespo heeft verwezen, bijvoorbeeld de Italiaanse wet inzake internationale rechtshulpverzoeken, die een objectieve ondersteuning van terrorisme en georganiseerde criminaliteit is.
Wij hopen dat de strijd tegen het terrorisme, een misdaad tegen de mensheid, steeds vaker gezien zal worden als een taak van de gehele internationale gemeenschap, dat wil zeggen van de VN, en niet als een taak van slechts enkele rijke en machtige naties die hun rijkdom en hun macht vaak niet gebruiken om terrorisme en zijn oorzaken te bestrijden, maar om hun economische en politieke heerschappij te bekrachtigen.
De wanhoop, armoede en onderontwikkeling van de meerderheid van de volkeren op de planeet mag nooit, maar dan ook nooit een rechtvaardiging zijn voor terrorisme. Deze situatie moet bestreden en verholpen worden met daden en niet alleen met plechtige verklaringen, als we een vreedzame en gepacificeerde wereld willen. Dat is een ander front dat we moeten openen als we terrorisme werkelijk willen uitbannen.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, op 21 september zijn de leiders van de EU in Gent bijeengekomen om de reactie van de Unie op de afschuwelijke terroristische aanslagen in Amerika te bespreken.
Ik deel de solidariteit van de EU-leiders met de Amerikaanse regering en hun medeleven met het Amerikaanse volk in hun rouw en verdriet. Ik ben ook zeer verheugd over het concrete actieplan dat de EU-leiders nu gaan uitvoeren om het internationale terrorisme frontaal aan te vallen. Laat één ding echter duidelijk zijn: de terroristische aanslagen van 11 september hebben ons allemaal doen beseffen dat kennelijk mensen bereid zijn om ten behoeve van hun eigen politieke doelen deel te nemen aan goed georganiseerde zelfmoordacties. Dat betekent simpel gezegd dat wij, als wij het internationaal terrorisme willen verslaan, omvangrijke maatregelen moeten treffen.
De EU-leiders willen nu in overeenstemming met de conclusies van de Top van Tampere een Europees aanhoudingsbevel invoeren. Dit zou het huidige uitleveringssysteem in Europa moeten vervangen. Het vergemakkelijken van uitlevering en het tegelijkertijd beschermen van de burgerrechten is een belangrijk wapen in de strijd tegen terrorisme. Dat is met name het geval binnen de Unie waar vrij verkeer van personen geldt.
Ook zullen alle EU-lidstaten het VN-Verdrag ter bestrijding van de financiering van terrorisme ratificeren. Onze ministers van Financiën zullen voorstellen formuleren voor een tijdschema voor de tenuitvoerlegging van de ontwerprichtlijn die tot doel heeft misbruik van het financiële systeem voor het witwassen van geld te voorkomen. De onder auspiciën van de OESO functionerende financiële taakgroep zal een bredere taakomschrijving krijgen. Daardoor zal ook de bestrijding van het witwassen van geld tot haar werkzaamheden gaan behoren.
We zijn het erover eens dat de kaderrichtlijn op grond waarvan criminele tegoeden binnen de Unie mogen worden bevroren, ten uitvoer moet worden gelegd. We zijn het er ook over eens dat we de ontwerprichtlijn inzake misbruik van voorkennis aandachtiger moeten bestuderen, teneinde alle activiteiten in verband met terrorisme onder de werkingssfeer van de richtlijn te brengen. Als we de terroristische netwerken die actief zijn in Europa willen oprollen, moeten inlichtingendiensten in de lidstaten nauwer samenwerken - zowel met elkaar als met Europol - op het gebied van informatie-uitwisseling.
Tot besluit wil ik opmerken dat fanatiek terrorisme weliswaar moeilijk te verslaan is, maar dat wij bereid moeten zijn onze antiterrorismemaatregelen vastberaden en krachtig ten uitvoer te leggen. We moeten allemaal samenwerken. Alleen als we een hecht front vormen, onder leiding van de Unie en de Verenigde Staten, zullen we in staat zijn om deze wrede en meedogenloze moordenaars te verslaan.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, op de komende Top wordt gepraat over de samenstelling van de conventie die het ontwerp van de Europese grondwet dient op te stellen. Een meerderheid van de leden wenst dat de afvaardiging van het Europees Parlement verdubbeld wordt, van zestien naar dertig. Het argument daarvoor is dat er dan gelijkheid is met de nationale parlementen die elk twee leden hadden afgevaardigd naar de conventie van het Handvest en dus in totaal met zijn dertigen waren. Mijn fractie heet "Europa van Democratieën en Diversiteit". Met deze naam willen wij onderstrepen dat wij in alle lidstaten democratie en democratische controle op de EU wensen. De democratieën kunnen gezamenlijk de EU leiden, maar er is geen Europese bevolking die het Europees Parlement mandateert om een nieuwe EU-grondwet op te stellen. Mijn fractie en de interfractie-groep SOS Democratie wensen dat de nationale parlementen voorstellen doen voor het volgend verdrag en dat de nationale afgevaardigden daarna het ontwerp opstellen van een verdrag dat de opvolger moet worden van het Verdrag van Amsterdam. In een dergelijke vergadering zouden de Commissie, het Parlement en de regeringen als waarnemers kunnen optreden.
Wij verzoeken alle premiers te beloven dat ze voor het volgend verdrag een volksraadpleging in hun land zullen houden. Als een verdrag via referendum moet worden aangenomen, kan de titel niet "meer Unie" zijn, maar "meer democratie". Wij moeten de EU afslanken en de lidstaten meer vrijheid geven. Een open en democratische EU, dicht bij de burgers, die door de kiezers en nationale volksafgevaardigden wordt bestuurd. Een flexibeler Europa, dat openstaat voor de kandidaat-landen en alle andere Europese naties. "Een democratische EU" klinkt mooi, maar kan slechts gerealiseerd worden als er Europese openheid heerst. Een levende democratie vereist één en dezelfde taal, dezelfde cultuur, hetzelfde liederenboek, dezelfde media en onderlinge solidariteit. Kortom, één Europees volk. "Europa van Democratieën en Diversiteit" is een alternatieve weg. Zet de EU op dieet! Concentreer u alleen op wat grensoverschrijdend is! Op problemen die wij zelf niet onder controle kunnen krijgen. Dan hebben we geen democratie te verliezen, maar invloed te winnen. Dan zal de bevolking in Europa voor het volgend verdrag stemmen. Is het dat wat u vandaag wilt, mijnheer de voorzitter van de Raad? Durft u de Belgen in een referendum over het Verdrag van Nice te laten stemmen?

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw Neyts-Uyttebroeck, mijnheer Barnier, geachte collega's, ik wil allereerst kort iets zeggen over het defensieve aspect.
We hebben veel gesproken over de veiligheid van het luchtruim en over tal van maatregelen op Europees niveau. Vreemd genoeg wordt daarbij niet gesproken over onze geheime diensten. Maar als er, juist binnen de vijftien lidstaten, instanties zijn die het hebben laten afweten, dan zijn het wel deze geheime diensten. Op dit moment zien we dat er door deze instanties hard wordt gewerkt en dat ze van alles ontdekken. Misschien was het beter geweest als ze dat eerder gedaan hadden. Deze diensten kosten handenvol geld. We weten niet zo heel goed wat ze doen, en soms vragen we ons af óf ze wel iets doen. Dit vraagt zeker een overpeinzing op Europees niveau, maar wel onder controle van het Parlement want wanneer zij volledige vrijheid van handelen krijgen, bestaat het risico dat zij buiten hun boekje gaan.
Wat betreft het offensieve aspect heeft mijnheer Michel, de fungerend voorzitter van de Raad, gisteren aan de commissie van buitenlandse zaken een groot aantal inlichtingen verschaft. Hij heeft met nadruk gewezen op het grote belang van de dialoog. Ik denk echter dat wanneer deze dialoog niet vergezeld gaat van politieke actie, het gevaar bestaat dat bepaalde situaties in stand worden gehouden. Wij werken op dit moment aan een antiterroristische coalitie. Naar mijn mening kleven daaraan vooral twee grote gevaren. Een daarvan heeft de heer Poettering al onderstreept: bij de strijd tegen het terrorisme bestaat het gevaar - en dat het niet bij een gevaar alleen blijft, blijkt wel uit de zeer negatieve gevolgen die er op dit moment al zijn - dat dit staatsterrorisme in de hand werkt of aanmoedigt. De heer Poettering heeft expliciet gezegd - en ik bedank hem hiervoor want het lijkt erop dat gezaghebbende stemmen uit zijn land, zoals die van de heer Schröder, de heer Poetin steunen, terwijl die nog geen enkel bewijs heeft geleverd dat de aanslagen in Moskou het werk zijn geweest van Tjetsjenen, een punt overigens waarop ook de heer Lannoye nadrukkelijk heeft gewezen - dat de neiging bestaat om deze grote strijd tegen het terrorisme te gebruiken om in de eigen regio bepaalde aangelegenheden te regelen, zoals de Chinezen in Tibet, de Russen in Tjetsjenië, enzovoort. Dit punt moeten we echt in gedachten houden.
De andere kwestie is die van de Arabische wereld. Bepaalde uitlatingen zijn veelvuldig bekritiseerd. Ik denk dat we het er allemaal over eens zijn dat het hier niet om een strijd van beschavingen tussen de islam en het christendom gaat, maar om een strijd tussen de beschavingen van de democratieën en de niet-democratieën, en dat we deze strijd op offensieve wijze moeten voeren. Wij moeten iedereen helpen die binnen de Arabische landen en binnen de islamitische landen strijd voert en dat vaak met zijn of haar vrijheid, met martelingen en met de dood moet bekopen. Dit Parlement, onze Europese Unie doet op dit terrein bepaald onvoldoende. Uit voorbeelden zoals Marokko en Jordanië blijkt dat het wel degelijk mogelijk is dat Arabische landen de weg van de democratie inslaan. Andere voorbeelden, zoals Tunesië, waaruit dit zou kunnen blijken, ontwikkelen zich juist in tegenovergestelde richting: in feite zou er in dit land heel weinig nodig zijn voor een omslag want Tunesië kent een leidende klasse en een ontwikkelde klasse, beschikt over een onderwijssysteem en erkent de rechten van vrouwen en de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. In dit opzicht zorgen wij er met ons beleid voor dat Ben Ali zijn regime verder kan verstevigen, een regime dat zich elke dag verder verwijdert van een rechtsstaat en steeds verder verstrikt raakt in een vicieuze cirkel van gangsterachtig staatsgedrag. Een offensief beleid betekent ondersteuning van degenen die in Tunesië ijveren voor een rechtsstaat en zich inzetten voor de vrijheid.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de parlementsleden van de MPF-delegatie steunen het actieplan tegen terrorisme dat is aangenomen door de buitengewone Europese Raad van 21 september, zowel op het vlak van "solidariteit en samenwerking met de Verenigde Staten" als op het vlak van het "intern beleid van de Unie". Wel wordt volgens ons het praktische nut van een Europees aanhoudingsbevel en een gemeenschappelijke definitie van terrorisme nogal overschat. Zo is ook de toekenning van nieuwe bevoegdheden aan Europol, abstract gesproken, wel interessant, maar deze instantie functioneert heel slecht en we zouden eerst moeten aandringen op een onafhankelijk en objectief onderzoek naar haar werking. Dat is echter allemaal van secundair belang. Over het geheel genomen zijn wij het eens met de conclusies van de Raad. Wij zijn met name zeer verheugd over de oprichting van Eurojust die vormen van justitiële en politiële samenwerking gaat ontwikkelen, waarbij zij samenwerkingsverbanden wil organiseren tussen de bestaande systemen in plaats van deze te ondermijnen. Met de Raad roepen ook wij op tot een snelle ratificatie van de internationale verdragen, zoals het verdrag met betrekking tot de financiering van terrorisme, dat al te lang op zich heeft laten wachten.
Toch zijn wij, mijnheer de Voorzitter nog steeds niet tevreden. Waarom? Wel, dat is het belangrijkste punt waar ik naar toe wil.
De Raad heeft nu wel hele waslijsten met te ondernemen acties opgesteld, maar het blijven allemaal incidentele maatregelen zonder dat de Europese Unie zich aan een diepgaand zelfonderzoek onderwerpt. We kunnen toch moeilijk verzwijgen dat het onderzoek naar de aanslagen van 11 september zich op dit moment op Europa concentreert en dat dit aantoont dat Europa al jarenlang een centrale plaats inneemt in de opleiding van terroristen en hen een basis verschaft. Dat is allemaal geen toeval. Daags na de aanvallen vroeg een Frans dagblad in een vraaggesprek aan de huidige voorzitter van Eurojust, mevrouw Coninsx: "Hebben de islamitische groepen zich stevig geworteld in Europa?" Het antwoord van mevrouw Coninsx, voorzitter van Eurojust: "Het is mogelijk dat Europa deze terroristen een logistieke schuilplaats biedt. De grenzen zijn als gevolg van het Schengen-akkoord inderdaad betrekkelijk open."
Iedereen, mijnheer de Voorzitter, weet dat. Het geldt voor terroristen, maar het geldt ook voor splijtstoffen, voor gestolen kunstobjecten, voor illegale immigratie, enzovoort. Ik heb hier gisteren nog de Commissie verweten dat zij de problemen van de illegale immigratie te vaak verhult. Van Europol weten we dat er elk jaar 500.000 illegalen het grondgebied van de landen van de Unie binnenkomen, en dat cijfer lijkt me nog aan de lage kant. In elk geval geeft dit aan dat er miljoenen vreemdelingen permanent illegaal op ons grondgebied verblijven. Dan vraag ik u: zijn landen die miljoenen vreemdelingen binnen hun grenzen toelaten zonder te weten waar deze zich bevinden en hen daar illegaal laten verblijven, volgens ons landen die hun grondgebied onder controle hebben? Uiteraard zal iedereen deze vraag met "nee" beantwoorden.
Het is op dit moment aan de Raad, en aan niemand anders, om duidelijke richtsnoeren te geven en het roer om te gooien. De voorzitter van de Raad zei terecht dat de strijd tegen het terrorisme een totale en duurzame strijd moet zijn. Wij moeten daaruit voor onszelf alle consequenties trekken, achterhaalde opvattingen omver gooien, prioriteit geven aan veiligheid, alle verouderde strategieën herzien en eerst eens erkennen dat controles niet het vrije verkeer maar juist criminelen beperken en de vrijheden van de burger beschermen.
De Raad moet dan ook onmiddellijk opdracht geven tot de opstelling van een overzicht van alle teksten die vanuit het oogpunt van veiligheid moeten worden herzien. Dat geldt met name voor het rampzalige artikel 62, lid 1 van het Verdrag van Amsterdam waarin ervan uitgegaan wordt dat vijf jaar na inwerkingtreding van het Verdrag aan de binnengrenzen geen enkele controle op personen meer zal plaatshebben.
Er moet, mijnheer de Voorzitter, een plan komen voor algehele herziening en dit moet onder directe leiding van de Raad tot stand komen. Dit betekent dat artikel 62 van het Verdrag van Amsterdam moet worden herzien...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Thyssen
Na de aanslagen van 11 september leeft de wereld in spanning. De mensen zijn geschokt. Ze leven mee met de slachtoffers en hun nabestaanden en voelen zich zelf minder veilig dan ooit. De mensen verwachten dat de overheid hun veiligheid garandeert. Ze beseffen dat dat niet op een absolute wijze kan maar ze vragen terecht een afdoend en efficiënt optreden.
Wie vandaag verantwoordelijkheid draagt voor veiligheid heeft een heel complexe opdracht. De noodzaak van een echte Europese integratie en internationale coördinatie is meer dan ooit duidelijk, zowel in daden als in woorden. Ik hoop stellig, mijnheer de voorzitter, dat u uw actieplan van 21 september effectief zal kunnen uitvoeren en dat het Belgisch voorzitterschap ter zake concrete beslissingen zal kunnen voorleggen.
Voorzitter, we hebben allemaal beweerd dat de aanslagen niet zo zeer gericht waren tegen de onschuldige slachtoffers maar wel tegen de symbolen van vrijheid, democratie en rechten van de mens, zoals het recht op leven. Niemand zal ontkennen dat ook het Europees Parlement hiervoor symbool staat. We willen onszelf natuurlijk niet tot doelwit uitroepen en evenmin paniek zaaien, maar vele collega's, - fractievoorzitter Poettering wees er al op - zijn ongerust. In Straatsburg worden de ingangen en de omgeving van dit gebouw door de politie bewaakt. In Brussel daarentegen wordt ons zelfs de illusie van veiligheid ontzegd. Als we bovendien tussen de regels vernemen dat de Belgische minister van Binnenlandse Zaken hier komt zeggen dat hij geen aanwijzingen heeft voor de noodzaak daartoe, dan hebben we pas echt reden tot ongerustheid. Terroristen geven namelijk geen aanwijzingen vooraf en een minister van Binnenlandse Zaken zou dat moeten beseffen. Daarom, mijnheer de Raadsvoorzitter en minister van Buitenlandse Zaken, zou ik willen vragen dat u uw minister van Binnenlandse Zaken en de politie op andere gedachten brengt in België. Niet alleen in het belang van de veiligheid van de volksvertegenwoordigers van 15 lidstaten maar ook van hun medewerkers, hun bezoekers, van de veiligheid van de stad, die de hoofdstad van Europa is en van de waarden die wij allemaal samen verdedigen.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, waaruit bestaan de verantwoordelijkheden van Europa in deze tijd? Ten eerste moet Europa de aangevallenen steunen tegen hun agressors. Wij staan pal achter onze bondgenootschappelijke verplichtingen. Wij begroeten de standvastige en omzichtige opstelling van de regering van de Verenigde Staten. Wij begroeten eveneens wat de Europese Raad heeft gezegd over de solidariteit met de Verenigde Staten. Mijnheer de voorzitter van de Raad en alle anderen, zorgt u er nu voor dat Europa niet uiteenvalt in twee kampen van duiven en van haviken!
Ten tweede dient de Europese Unie bij te dragen aan het smeden van een wereldwijde politieke alliantie tegen het terrorisme. Wij juichen de activiteiten toe, mijnheer de voorzitter van de Raad, die u, net als de heren Solana en Patten, heeft ontplooid in de Arabische landen en in Rusland. Wij verzoeken u uw bemiddelingspogingen in het Nabije Oosten voort te zetten, met name tussen de Palestijnen en Israël! Dit is in ons aller belang.
Ten derde moeten wij de handen ineenslaan om de interne veiligheid te versterken. Het is betreurenswaardig, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat de Europese Raad en de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie er pas nu aan toe zijn gekomen om de plannen, die al klaarlagen en waren uitgewerkt, min of meer ten uitvoer te leggen. Wij gaan ervan uit dat er actie tegen het terrorisme als zodanig wordt ondernomen en dat er niet slechts wordt gereageerd op terroristische aanslagen. Bovendien moet Europa laten zien hoe de balans kan worden gevonden tussen individuele rechten en collectieve veiligheid.
Ten vierde willen wij dat de Europeanen zich samen onverstoorbaar inzetten voor een rechtvaardiger wereldorde, waarin recht voor allen de plaats inneemt van geweld door enkelen. Wij zetten ons niet in voor een rechtvaardiger wereldorde omdat wij menen daarmee het terrorisme zijn voedingsbodem te ontnemen. Nee, wij streven naar een rechtvaardiger wereldorde vanuit onze Europese waarden en onze waardigheid als Europeanen, een waardigheid die wij delen met alle mensen op aarde!
Ten vijfde, als sinds 11 september de wereld niet meer is zoals hij was, dan kan de Europese Unie ook niet blijven zoals zij is! Mijnheer de voorzitter van de Raad, wij juichen uw voornemens voor Gent en Laken toe. Wij hopen dat het niet blijft bij voornemens alleen, maar dat hetgeen u hier heeft gezegd ook daadwerkelijk door de Vijftien wordt overgenomen en dat wij vervolgens op deze basis kunnen voortbouwen.
Europa kan te gronde gaan aan de crisis die de wereld beheerst. Europa kan echter ook sterker uit deze crisis tevoorschijn komen. Dat is de tweesprong waarvoor u en wij allen staan in Gent en Laken. In deze crisis kan en moet Europa zijn burgers laten zien wat de Europese Unie werkelijk waard is. Daarop zult u, en zullen wij allen beoordeeld worden!

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, 11 september zal de geschiedenis ingaan. Deze datum heeft ons dagelijks leven en onze politieke werkzaamheden een andere dimensie gegeven. In de ondertitels op CNN konden we lange tijd lezen "Amerika is in oorlog". Europa heeft dit al meegemaakt. Europa heeft al oorlogen gekend en is al het tafereel van oorlogen geweest. De VS hebben ons in het verleden geholpen en daarom moeten we de VS nu uiteraard ook helpen. Europa weet echter dat oorlogen niet alleen met wapens gewonnen worden. Wapens kunnen geen conflicten verhinderen. Om vrede op te bouwen is meer nodig dan wapenhulp alleen. Misschien zijn wapens nodig, maar we moeten beseffen dat wapens alleen geen oplossing bieden.
Ik wil graag twee dingen vermelden, die op de Europese agenda moeten staan. Ten eerste het verzoek om urgentverklaring dat wij nu behandelen. Het is betreurenswaardig dat wij nu pas een dergelijk verzoek behandelen. Ik sluit mij aan bij de woorden van de vorige sprekers. Ik merk op dat het niet zonder reden is dat dit verzoek nu pas aan de orde is. Er zijn teveel economische belangen mee gemoeid. Er zijn teveel mensen die geen zin hebben om hun geheime rekeningen prijs te geven en daarom kon Europa tot nog toe niets doen. Ook nu nog zal het moeilijk blijken om iets te doen. Het tweede waarop ik de aandacht wil vestigen, is dat de steun van de bevolking voor de toekomstige Europese samenwerking onontbeerlijk is om een gemeenschappelijk front tegen het terrorisme te kunnen vormen.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, gisteren bracht de heer Nielson hier verslag uit over Afghanistan. Tot 11 september stond Afghanistan op de lijst van vergeten landen. Nu is de situatie echter rampzalig. Uit een rapport van de Wereldbank blijkt dat tussen de 20.000 en 40.000 kinderen van honger zullen sterven als gevolg van de economische achteruitgang die 11 september veroorzaakte. De lidstaten van de EU hebben van het Waarnemingscentrum voor racisme een rapport ontvangen waaruit blijkt dat buitenlanders en vluchtelingen gepest worden. Wij zijn allemaal verbolgen over de gebeurtenissen van 11 september, maar het toonde ons in eerste instantie dat het bijna zover is dat niemand nog veilig is in de wereld. Het Amerikaanse rakettenschild zou in dit geval niet veel geholpen hebben en het hele Amerikaanse wapenarsenaal heeft tot niets gediend.
Nu zeggen wij dus dat de democratie en de dialoog versterkt moeten worden. De maatregelen ter bestrijding van terrorisme waarover wij het hadden - niet de economische, maar de andere - getuigen van wantrouwen. De ambitie om de politie- en inlichtingendiensten te versterken overschaduwt de strijd voor betere mensenrechten, een sterkere democratie en meer rechtszekerheid. Wij kunnen niet aanvaarden dat Europol en de inlichtingendiensten extra bevoegdheden krijgen zolang wij er geen democratische controle kunnen op uitoefenen. De bestrijding van het terrorisme mag niet de bovenhand krijgen op de vrije meningsuiting of de vrijheid van vereniging. Ik zou graag willen weten of iemand gelooft dat onze wereld veiliger wordt door een aantal verenigingen te verbieden. Terreur, moord, roof, vernieling van eigendom moeten verboden zijn. Dat verbod is er. De schuldigen moeten vervolgd en gestraft worden. Ik wil de antidemocratische organisaties niet verdedigen, maar de vraag is of onze wereld veiliger wordt als zij onderduiken in een illegaal bestaan.
Niet alle problemen kunnen met wetgeving alleen worden opgelost, en ik vind dat het eerste pakket maatregelen illustreert dat haast en spoed zelden goed is. Wat wij moeten doen, is de voedingsbodem van het terrorisme vernietigen. Daarom vind ik dat het initiatief van de Trojka een stap in de goede richting was. Dit is een initiatief voor dialoog, een initiatief voor een brede alliantie die de terreur kan bestrijden. Er zijn echter problemen in de alliantie. Wanneer China als voorwaarde stelt dat wij onze ogen moeten sluiten voor de situatie in Tibet en wanneer Rusland hetzelfde vraagt voor de situatie in Tsjetsjenië, Turkije voor de situatie van de Koerden, Israël voor de situatie van de Palestijnen, dan is onze wereld niet veilig. Veiligheid moet er zijn voor iedereen, ook voor de onderdrukte volkeren en voor de twintig à veertigduizend kinderen die volgend jaar van honger zullen sterven.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, op het graf van de commandant staat: "Hier ligt een man die als een engel was: volg hem langzaam. Zijn naam is Massoud" . We volgen en verdedigen degenen die strijden tegen het terrorisme en voor de vrijheid van hun volkeren, de democratie en de mensenrechten. Toen Massoud echter in april naar Straatsburg kwam om de misdaden van de Taliban aan te klagen, hebben we hem niet geholpen. Laten we dan nu ten minste het Afghaanse volk en de beschaafde wereld helpen om terroristen en fundamentalisten te bestrijden.
Onze veroordeling moet echter door concrete daden worden gevolgd: alleen woorden zijn niet genoeg. Dus vragen we ons af waarom pas nu de bankrekeningen van terroristen worden geblokkeerd, als de regeringen en de inlichtingendiensten deze rekeningen al kenden? Waarom zijn de internetsites nog niet aangeklaagd en gesloten die terroristische initiatieven promoten, contacten onderhouden met subversieve cellen in de hele wereld en nog steeds nieuwe terroristen rekruteren?
We vragen de blokkering van communautaire fondsen en financieringsprogramma' s voor regeringen die zich niet hebben aangesloten bij de coalitie tegen het terrorisme en die terroristen op hun grondgebied onderdak verlenen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, in het debat over de toekomst van de Europese Unie krijgt de eventuele instelling van een conventie de meeste aandacht. Vanmorgen zou ik aandacht willen vragen voor een ander punt, namelijk het tijdschema voor de voorbereiding van de volgende IGC.
Het is begrijpelijk dat dit Parlement geen IGC wil in 2004. Er zijn dan verkiezingen en bovendien treedt de Commissie af. Is 2003, zoals het Parlement wenst, echter een goed alternatief?
In Nederland zeggen we "haastige spoed is zelden goed". Wanneer men ziet welke gewichtige onderwerpen op de agenda staan, is het alleszins gerechtvaardigd dat men meer tijd neemt voor bezinning. Bovendien zijn de onderwerpen van de IGC interessant genoeg om voorwerp van de verkiezingsstrijd te zijn. Vervolgens is er de noodzaak om ook de aanstaande lidstaten een stem te geven in deze belangrijke discussie.
Kortom, 2003 is veel te vroeg en 2004 is veel te druk. Kan de Raad niet besluiten om de IGC in 2005 te houden?

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft bij de aanslagen in New York en in Washington ook veel van haar eigen burgers verloren. Dat betekent dat er sprake is van meer dan solidariteit van onze kant. Er is lotsverbondenheid. Daarom is het ook logisch dat binnen de NAVO artikel 5 in werking is getreden, wat erop duidt dat wij in alle stadia van de reacties van de NAVO betrokken zijn bij wat er gebeurt. Wij dragen de volledige verantwoordelijkheid en moeten dus ook weten welke reacties er aankomen.
De terroristen wilden alleen maar chaos en onberedeneerde wraak. Het antwoord moet daarop afgemeten zijn, specifiek gericht op de personen en organisaties die verantwoordelijk zijn. Er moet een brede versterking komen van de veiligheidsinstrumenten. Daarom is het goed dat Europol en Eurojust duidelijk meer armslag krijgen en worden ingepast in een structuur die in een rechtsstaat past.
Het Europese aanhoudingsbevel, de gemeenschappelijke definitie van terrorisme en georganiseerde misdaad, een soepelere uitlevering, dat zijn allemaal noodzakelijke middelen. Lidstaatministers die zich uitputten in bezwaren zullen door potentiële terroristen stellig als - ik gebruik een term uit de koude oorlog - "nuttige idioten" worden beschouwd.
Hoeveel is er nog nodig voordat wij inderdaad ten aanzien van onze gemeenschappelijke interne veiligheid stappen kunnen nemen waarbij de soevereiniteit van lidstaten gebruikt wordt ten bate van de burgers en niet op zo'n manier dat zij strijdig is met het belang van de burgers.
Iedere lidstaat moet beseffen dat hij, als hij mooie vrijheden biedt aan criminelen die ter plekke de nodige rust zoeken voor de voorbereiding van hun misdaden, ook zelf doelwit kan worden. Verbetering van internationale relaties versterkt ook de internationale veiligheid. Daarom moeten wij een goed gebruik maken van bestaande structuren zoals de mediterrane dialoog en de Verenigde Naties. Contact met delen van de Afghaanse bevolking zijn noodzakelijk, met name ook ter leniging van de noden van de behoeftigen.
De resolutie die onder de bekwame leiding van de heer Collins tot stand is gekomen, heeft onze volledige steun. Wij zouden slechts een enkel amendement van de oude socialistische resolutie willen overnemen en artikel 26 over Gibraltar willen vervangen door onze formulering. Voor de rest van harte onze instemming met het gemeenschappelijk resultaat.

Michel
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal snel een aantal vragen beantwoorden. Ik moet dit helaas nogal vluchtig doen want ik kan niet tot het einde van de vergadering blijven.
In de eerste plaats wil ik wat aanvullende informatie geven over de conventie. Verschillende parlementsleden hebben dit thema aan de orde gesteld. Inmiddels mag het beginsel van de instelling van een conventie ter voorbereiding van de volgende Intergouvernementele Conferentie als een verworvenheid worden beschouwd; u heeft mij een vraag in deze zin gesteld. Uiteraard wordt eveneens aanvaard dat vertegenwoordigers van de regeringen, de Commissie, de nationale parlementen en van het Europees Parlement aan de conventie zullen deelnemen, dat wil zeggen dat er vier partijen vertegenwoordigd zullen zijn. De samenstelling zou er als volgt uit kunnen zien: men heeft het aantal genoemd van vijftien vertegenwoordigers van de regeringen, zestien leden van het Europees Parlement, dertig leden van de nationale parlementen en een vertegenwoordiger van de Commissie. Ik wil hier evenwel geen debat openen over deze aantallen. Wij moeten ervoor zorgen dat het aantal leden van de conventie relatief gering blijft. Natuurlijk zouden wij het aantal leden kunnen vergroten om deze of gene een plezier te doen, maar als het aantal leden uit de hand loopt, zou dat de conventie onwerkbaar maken. Dit moeten wij goed in het oog houden.
De Europese Raad van Laken zal waarschijnlijk - daar begint het toch sterk op te lijken - een voorzitter aanwijzen die zal worden bijgestaan door een presidium met tenminste een lid van elk van de vier samenstellende groepen en een secretariaat. De conventie zal niet het mandaat krijgen om een definitieve tekst aan te nemen. Momenteel - ik geloof dat de heer Barón Crespo vroeg of het om voorstellen dan wel om opties zou gaan - denk ik dat de voorkeur eerder uitgaat naar opties dan naar voorstellen, waarbij dan uiteindelijk een keuze uit deze opties zal moeten worden gemaakt, want bij opties gaat het immers altijd om varianten van voorstellen.
Ik sta hier niet om het ene standpunt tegenover het andere te verdedigen, ik geef uitsluitend de stand van zaken weer. Als het aan mij zou liggen, zouden wij nog veel verdergaan dan voorstellen, dat mag u van mij aannemen, dan zouden wij veel radicaler zijn. Maar ik heb mij uiteraard te conformeren aan de plichten van het voorzitterschap... ik zeg u derhalve wat ik u, in overeenstemming met de doorzichtigheid, meen te moeten mededelen.
De conventie zou zo spoedig mogelijk met haar werkzaamheden moeten beginnen, en wel tijdens het Spaanse voorzitterschap, dat wil zeggen tijdens het eerste halfjaar van 2002. In verband met de conventie zijn er nog twee belangrijke punten die ik onder uw aandacht wil brengen, in de hoop en verwachting dat u er een debat over zult voeren en uw bevindingen aan ons zult overbrengen.
In de eerste plaats is het van belang dat de kandidaat-landen bij het proces worden betrokken. In Genval bestond er een grote mate van overeenstemming over de noodzaak dat de kandidaat-landen bij de conventie worden betrokken. Als wij hun inderdaad een statuut met recht van spreken willen geven, moeten wij ook de exacte modaliteiten van hun vertegenwoordiging vastleggen. Het voorzitterschap zal in dit verband drie mogelijke formules voorleggen: ofwel wordt hun vertegenwoordiging van meet af aan op die van de lidstaten geïnspireerd, te weten een vertegenwoordiger van elke regering en twee van elk nationaal parlement - dit zou een mogelijke formule kunnen zijn - ofwel één vertegenwoordiger per land gedurende de werkzaamheden van de conventie, ofwel, en dat is de derde mogelijkheid, een evoluerende vertegenwoordiging met één vertegenwoordiger per land tot de ondertekening van het toetredingsverdrag, waarna de vertegenwoordiging zal worden aangepast aan die van de lidstaten. Daarnaast zou een vertegenwoordiging van het Economisch en Sociaal Comité en van het Comité van de Regio' s met de status van waarnemer aan de beraadslagingen kunnen deelnemen. Dit zijn de ideeën die thans op tafel liggen.
In welke vorm kunnen wij voorts het maatschappelijk middenveld bij het proces betrekken? Het idee van een burgerforum is over het algemeen gunstig ontvangen. Wel werden er vragen gesteld met betrekking tot de samenstelling van een dergelijk forum, de selectieprocedure voor de vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en de organisatie en de aard van de betrekkingen met het forum. Zo wordt er, naast een aantal andere mogelijkheden, gedacht aan hoorzittingen en andere vormen van informatie-uitwisseling.
Het voorzitterschap is van mening dat het forum twee vormen zou kunnen aannemen. Ofwel wordt het een vergadering in uitgebreide samenstelling - in dat geval zouden de precieze samenstelling, de rol en de werkwijze ervan moeten worden vastgelegd - ofwel een gestructureerd netwerk op Europees niveau van organisaties die het maatschappelijk middenveld vertegenwoordigen. De in dit netwerk vertegenwoordigde organisaties zouden officiële informatie krijgen over de werkzaamheden van de conventie en hun schriftelijke bijdragen zouden deel uitmaken van de officiële stukken die aan de leden van de conventie worden overhandigd. De organisaties zouden door de conventie volgens nog vast te leggen modaliteiten worden gehoord en zij zouden in voorkomend geval kunnen worden geraadpleegd over specifieke vraagstukken. Als wij deze weg kiezen, zou het waarschijnlijk verstandig zijn om een politiek coördinator aan te wijzen. Deze zou door de Europese Raad van Laken kunnen worden aangewezen of door de conventie zelf worden gekozen.
Dit is wat ik u nog wilde zeggen over de conventie en ik hoop uiteraard dat wij uw reactie hierop mogen ontvangen want daarvoor houden wij deze bijeenkomsten. Ik sta open voor al uw opmerkingen, al uw ideeën en suggesties.
Sommigen onder u hebben gesproken over het punt van de veiligheid in Brussel. Ik zal hun bezorgdheid doorgeven. Volgens mij zijn er in beginsel geen problemen, maar er is een aspect dat mij wel problematisch lijkt. Ik zal proberen dit dossier te analyseren en nader te bestuderen. Ik doel hier op de onvoorwaardelijke toegang tot het Belgisch grondgebied. Ik ben er namelijk niet van overtuigd dat dit zonder problemen zal zijn. Voor het overige ziet het ernaar uit dat er spoedig een akkoord kan worden bereikt. Ik beloof u dat ik hierop zal terugkomen na de vergadering met de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie om u zo snel mogelijk concrete informatie te geven ten aanzien van de vragen die u mij hebt gesteld.
Ik wil met nadruk wijzen op een punt dat in het debat aan de orde is gesteld en dat ik nauwlettend in de gaten houd. Wij treffen een hele reeks maatregelen tegen terrorisme maar daarbij mogen wij niet de ogen sluiten voor het gevaar van een beperking van de vrijheid. De heren Barón Crespo en Lannoye hebben hier de aandacht op gevestigd. Ik heb hier in het Parlement voorstellen gehoord waaruit blijkt dat dit niet tot iedereen is doorgedrongen. Als ik het programma van de heer Berthu in daden zou omzetten, zouden wij in een onvrije samenleving terechtkomen die, als ik het zo mag zeggen, niets meer te maken heeft met onze levenskwaliteit en onze democratische waarden. Zo denk ik er tenminste over. Ik denk dat wij uiterst waakzaam moeten zijn, want dit is een belangrijk thema. Wij mogen onder het mom van de strijd tegen het terrorisme geen oude utopieën doen herleven. Dat zou uiterst gevaarlijk zijn, en ik ben hier derhalve niet voor te vinden. Wij zullen voortdurend onze speelruimte moeten evalueren. Wij mogen niet toegeven aan een veiligheidsfobie, want daar zouden wij vroeg of laat allemaal het slachtoffer van worden en wij zouden de democratie er geen dienst mee bewijzen.
De heer Lannoye en anderen hebben gewezen op een uiterst belangrijk aspect van ons buitenlands beleid waar ik volledig achter sta, namelijk dat de vijanden van onze vijanden niet noodzakelijk onze vrienden zijn. Hier ben ik het uiteraard mee eens. De huidige consensuscoalitie is onvermijdelijk gebaseerd op de noden van het moment en - dat mogen wij niet verzwijgen - tot op zekere hoogte op, overigens gerechtvaardigde emoties. In de huidige situatie bestaat evenwel het gevaar dat men voor bepaalde aspecten liever de ogen sluit.
In dit verband heeft men mij gisteren - ik meen in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid - gevraagd of ik bij mijn collega' s ook het punt van het staatsterrorisme aan de kaak had gesteld. Dit is inderdaad een aspect dat wij bij de verdediging van onze Europese waarden niet buiten beschouwing mogen laten. Wij moeten op dit vlak uiterst waakzaam zijn. Met andere woorden, wij mogen niet vergeten dat de coalitie landen en entiteiten omvat die eigenlijk rekenschap zouden moeten afleggen voor bepaalde praktijken en voor hun gedrag en beleid. Ik geef onmiddellijk toe dat wij op dit vlak de realiteit onder ogen moeten zien en onze strijd voor de democratische samenleving overal ter wereld niet mogen verzaken. Daarom ben ik voorstander van het Internationaal Straftribunaal. Naarmate de dagen verstrijken wordt duidelijker hoe belangrijk het is dat wij over dit noodzakelijke instrument kunnen beschikken.
Men heeft mij gevraagd of ik voorstander ben van de opneming van het Handvest van de grondrechten in een grondwet. Iedereen kent mijn standpunt ter zake. Ik vrees echter dat de geesten nog niet allemaal rijp zijn. Iedereen heeft zo zijn eigen argumenten. Wij moeten dit debat derhalve voortzetten. Vroeg of laat zullen wij er wel uitkomen.
Nog een belangrijk punt: men heeft mij gevraagd naar het gevaar dat de vrijheden op de tocht komen te staan. Het is waar dat, wanneer men een reeks maatregelen neemt - men heeft het gehad over het blokkeren van de tegoeden en over een reeks andere maatregelen - men er altijd voor moet waken dat die maatregelen worden onderworpen aan een systematische evaluatie, die bij voorkeur na de aanneming wordt doorgevoerd. Dit geldt eveneens wanneer het noodmaatregelen betreft. Ik ben van mening dat maatregelen die in een noodsituatie worden genomen, spoedig en met een zekere regelmaat opnieuw tegen het licht moeten worden gehouden. Wij moeten zien te vermijden dat tijdelijke maatregelen vijftig jaar later nog altijd van kracht zijn, want dit wil in sommige landen, waaronder het land dat ik het beste ken, namelijk België, nog wel eens gebeuren. Ik voeg mij derhalve bij degenen die om garanties vragen. Als er spoedmaatregelen worden genomen, moet er derhalve in een bijbehorend periodiek toetsingsmechanisme worden voorzien.
Voor het overige deel ik in grote lijnen de ideeën en bezorgdheden die hier naar voren zijn gebracht. De heer Dupuis heeft het gehad over de doelmatigheid van de geheime diensten. Ik moet u zeggen dat ik over de geheime diensten niet veel weet, aangezien het geheime diensten zijn. Wat dat betreft werken zij in elk geval efficiënt. Wel wil ik pleiten voor een meer regelmatige informatie-uitwisseling, een verdergaande integratie en een betere coördinatie. Ik neem aan dat ik wat dat betreft niet alleen sta.
Mijnheer Dupuis, ik heb ook een antwoord gegeven op uw vraag in verband met het risico dat wij landen tot staatsterrorisme zouden aanmoedigen, of tenminste bepaalde aspecten van sommige landen onder het vloerkleed zouden vegen. Ik deel uw mening dat onze inzet, onze vastberadenheid en onze overtuigingsarbeid ten gunste van de democratie in bepaalde landen niet mag verslappen. Dit is een aspect dat wij niet over het hoofd mogen zien. Wij mogen niet doen alsof dit geen nijpend probleem is in een aantal Arabische landen. Wij moeten hierop blijven hameren. Overal waar dat maar mogelijk is, moeten wij de politieke dialoog versterken, zonder taboes. Volgens mij is het heel goed mogelijk dit tot een vast onderdeel van onze betrekkingen te maken. Dit is een minimale voorwaarde. Tijdens mijn bezoek aan Iran zijn wij overeengekomen om een groep Iran-Europese Unie op te richten die uitsluitend mensenrechtenkwesties op de agenda zal plaatsen. Dit project is aanvaard. Dit soort initiatieven moeten wij uitbreiden.
Dames en heren, mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik zo volledig mogelijk ben geweest. Wellicht ben ik een enkel punt vergeten, maar ik kan u zeggen dat ik uw punten van zorg in grote lijnen deel. Ik heb u goed begrepen. Ik zal mij ervoor inzetten om de mededelingen, de ideeën, de kritiek en suggesties van het Parlement van vandaag zo getrouw mogelijk over te brengen.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, de Europese Raad van 21 september heeft een begin gemaakt met de herziening van onze grondconcepten. Sinds 9-11-1989 weet Europa dat de Koude Oorlog voorbij is, maar sinds 11-9-2001 weet de wereld dat de Koude Oorlog weliswaar voorbij is maar de tijd is aangebroken van het wereldwijde bondgenootschap tegen het terrorisme.
Vandaag komen degenen aan het woord die hun volledige solidariteit met de Verenigde Staten willen betuigen en die zich zonder voorbehoud willen inzetten voor de strijd tegen het terrorisme. Dit betekent dat wij uitglijders in onze eigen rangen moeten voorkomen, want in de strijd tegen het terrorisme zijn obscurantisme en fanatisme geen aanvaardbare wapens. Daarnaast zullen wij over de oorzaken moeten nadenken. De Europese Unie weet dat terrorisme niet altijd voortkomt uit armoede, maar dat gevoelens van frustratie en vernedering wel een voedingsbodem vormen voor terrorisme. Wij moeten derhalve opnieuw gaan nadenken over ons beleid op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. Wij moeten de schulden van de ontwikkelingslanden kwijtschelden. Wij moeten de werkzaamheden op het gebied van de lichte wapens weer opnemen. Wij moeten ervoor zorgen dat iedereen zijn plaats inneemt in de multilaterale structuren. Wij moeten onszelf de middelen geven om alle conflicten te voorkomen, want die zijn een bron van spanningen. Dit lijkt mij dan ook geen passend moment om een initiatief van dit Parlement te frustreren voor een preventiecentrum, waarvan wij vandaag horen dat het op de helling staat. De Europese Raad heeft laten zien dat hij de consequenties heeft getrokken uit de strijd die ons te wachten staat. Aangezien ik niet op alle hoofdstukken kan ingaan, wil ik wijzen op het hoofdstuk van de financiering van terrorisme. De Unie is tot de strijd tegen het geld van de Talibaan overgegaan door hun tegoeden met de verordening van 4 juli te blokkeren. Sommige lidstaten - Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk - hebben deze tegoeden reeds geblokkeerd. Gisteren heeft de Commissie ons een nieuw initiatief voorgelegd. Wij vragen ons af op basis waarvan de Commissie meent dat de bijlage kan worden herzien. Dit is een belangrijk punt, want het is voor het eerst dat het Parlement over dit soort bepalingen wordt geraadpleegd. Verder moet de strijd tegen het witwassen van geld en tegen de belastingparadijzen worden opgevoerd. Al deze Europese projecten van de Europese Unie moet nieuw leven ingeblazen worden.
De huidige roerige fase is ingetreden in een periode waarin de Europese Unie zich opmaakt voor de laatste fase van de omschakeling op de euro en aan een aantal essentiële projecten werkt: de uitbreiding uiteraard, maar ook de ontwikkeling van een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, een defensiebeleid en de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Deze projecten zullen nu een extra impuls krijgen. De omstandigheden zullen de aarzeling doorbreken en de vastberadenheid versterken. Wij verwachten veel van Gent, namelijk dat de kansen voor Europa worden aangegrepen. Verder zijn wij verheugd over de instelling van de conventie. Maar, mevrouw de voorzitter van de Raad, u moet goed weten dat u niet de steun van dit Parlement zult krijgen voor een systeem van opties. Daarentegen zult u waarschijnlijk wel de steun van dit Parlement krijgen voor het uitbreiden van de agenda van de conventie, opdat er nuttige vragen aan de orde kunnen worden gesteld zoals: moet de structuur van de pijlers behouden blijven? Hoe moet het voorzitterschap van de Europese Unie er uitzien?

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, het spreekt vanzelf dat het vraagstuk van de terrorismebestrijding de nodige aandacht krijgt in Gent. De Europese Unie is met indrukwekkende eensgezindheid en besluitvaardigheid opgetreden. Wij kunnen een langdurige strijd tegemoet zien op verschillende fronten, onder andere op het politieke en het juridische front. Dis is echter een strijd met een wankel evenwicht waar het de eerbiediging van de mensenrechten betreft. Misschien kunnen wij op de lange termijn ook een in politiek en economisch opzicht betere rechtsorde tot stand brengen, met een sterkere VN.
Het is verheugend dat de Verenigde Staten het belang van de VN zijn gaan inzien en hun schuld aan deze organisatie betalen. Misschien kan de EU de Verenigde Staten ook zover krijgen dat zij het protocol inzake het Internationaal Straftribunaal ratificeren. Uiteraard moeten wij er ook aan werken om op de lange termijn vrede en democratie in het hele Midden-Oosten te bewerkstelligen.
In Gent zal men ook discussiëren over de uitbreiding. Voor de ELDR-Fractie is het uiterst belangrijk dat elk land apart wordt beoordeeld, dat het differentiatiebeginsel werkelijk wordt gehanteerd. Dat is een boodschap die ik graag aan het voorzitterschap wil overbrengen.
Wat ten slotte de conventie betreft, zou ik de voorzitter van de Raad willen bedanken voor zijn concretiseringen. Er heerst echter nog steeds een zekere ongerustheid op dit gebied. De conventie is geen discussiegroep waar men in algemeenheden over verschillende alternatieven voor de toekomst van Europa spreekt. De conventie is geen alibi voor de Raad, maar een serieuze en democratische partner in deze discussie. De conventie zal ongeacht haar samenstelling - en ik hoop dat de kandidaat-landen in dezen een belangrijke rol krijgen - bestaan uit een groot aantal hard werkende parlementsleden, die moeten weten dat het werk dat hierin wordt gestoken uiterst serieus wordt genomen.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, "oorlog is geen antwoord; laten wij ons verdriet om de slachtoffers niet veranderen in oorlogskreten" : dat waren de belangrijkste leuzen van de duizenden Amerikanen die vorige week in Washington demonstreerden.
Aan onze kant van de oceaan hebben tienduizenden demonstranten in Athene, Rome, Berlijn, Parijs, Amsterdam, Praag, Barcelona, Stockholm, Istanbul, enzovoort hun stem verheven om te protesteren tegen de oorlogsplannen van de Amerikaanse en Europese imperialisten.
Inderdaad hebben degenen die stelselmatig staatsterreur bedrijven, die Bin Ladens en UCK' s voortbrengen en hele volkeren als terroristen bestempelen, met de afschuwelijke aanslagen op de VS een gouden kans gekregen om de rekening te vereffenen met degenen die zich verzetten tegen hun wereldheerschappij.
Tegelijkertijd worden in de landen van de Europese Unie en in de Verenigde Staten de repressieve politiemaatregelen versneld om degenen de mond te snoeren die zich verzetten tegen hun beleid, tegen het beleid dat gericht is tegen de volkeren. De president van de Verenigde Staten heeft verklaard dat de oorlog tegen de "terreur" een lange oorlog zal zijn. Lang zal echter ook het verzet van de vredelievende volkskrachten zijn. Wij zijn ervan overtuigd dat het gelijk van de vrede zal zegevieren over de barbaarsheden van de imperialistische oorlog.

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, hoewel we volledig achter de conclusies van de buitengewone Europese Raad van Brussel staan, mogen we niet vergeten dat Europa pas met grote vertraging begint in te zien dat bestrijding van terrorisme een prioritaire doelstelling moet zijn.
Er zijn duizenden doden gevallen voordat overeenstemming kon worden bereikt over een Europees arrestatiebevel, er zijn duizenden onschuldige slachtoffers gevallen voordat er overeenstemming kon worden bereikt over een gemeenschappelijke strategie tegen het terrorisme. Pas nu wordt geëist dat de Unie actiever deelneemt aan preventie en stabilisering van regionale conflicten.
Waar was Europa - vragen we ons af - toen het Middellandse-Zeegebied als grenszee werd beschouwd tussen twee tegengestelde werelden, tussen islamitisch fundamentalisme en religieuze tolerantie? Realiseren we ons nu eindelijk dat een Europees veiligheids- en defensiebeleid enkel bij het Middellandse-Zeegebied kan beginnen?
Ik woon aan de uiterste rand van het Europese deel van het Middellandse-Zeegebied, op een paar meter afstand van de modernste NAVO-basis, die van Sigonella, en op een paar minuten vliegen van het Midden-Oosten. Ik weet dat er veel goede wil is onder de gematigde Arabieren en moslims. Ik heb vorig jaar de burgemeester van Jeruzalem en de burgemeester van Gaza ontmoet. Ik ben ervan overtuigd dat Europa nu werkelijk moet beginnen de goede bedoelingen in concrete maatregelen om te zetten.

Krarup
De terrorismetop in Brussel stuurt meerdere onrustwekkende signalen uit. Ten eerste valt het op dat de Europese leiders te weinig de hand in eigen boezem steken, en dat is iets waaraan ook de Amerikaanse regering zich schuldig maakt. Zij zien niet in dat het gruwelijke bloedbad van 11 september een politieke achtergrond heeft. Door het gebrek aan zelfkennis, dat door internationale conflictonderzoekers wordt ontkend, sluiten wij allianties om het terrorisme en de meest efficiënte terroristen ter wereld die door bepaalde staten worden toegelaten, te kunnen bestrijden. We praten de volkerenmoord in Tsjetsjenië door de Russen goed en sluiten allianties met de oligarchieën in Pakistan, Oezbekistan, Tsjetsjenië, om nog maar te zwijgen van Saoedi-Arabië. Dit legitimeert elke aanval en tezelfdertijd wordt elke poging tot internationale conflictbemiddeling binnen het VN-systeem, waaronder de internationale rechtspraak, verijdeld. De politiële maatregelen die nu worden vastgesteld, zijn op dezelfde leest en dezelfde geringe zelfkennis geschoeid. Het doel heiligt de middelen. De middelen ondermijnen onze democratieën, die we juist zouden moeten verdedigen. Ik denk dat we uiteindelijk zullen kunnen zeggen: "De operatie is geslaagd, maar de patiënt is overleden".

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte vertegenwoordiging van de Raad, ik hoop dat de terreurdaad van 11 september de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie evenzeer heeft wakker geschud als de staatshoofden en regeringsleiders, en dat zij inzien dat nationale wraakgevoelens en animositeit misplaatst zijn in de strijd tegen het terrorisme. Ik sta al met al positief tegenover de besluiten. We moeten er echter wel van op aan kunnen dat de tenuitvoerlegging snel ter hand wordt genomen. Tevens verwacht ik dat de Unie eindelijk de mogelijkheden benut die zij reeds had, dat de lidstaten eindelijk hun verplichtingen nakomen en eindelijk de noodzakelijke informatie leveren aan de databank van Interpol in Den Haag, en dat de conventies tegen het terrorisme eindelijk van kracht worden.
Ik verwacht ook dat Europol van het nodige personeel en de nodige technische faciliteiten wordt voorzien, dat Europol in staat wordt gesteld om eindelijk terroristische netwerken in Europa in kaart te brengen en dat een gemeenschappelijk onderzoeksteam snel kan worden gerealiseerd.
Van de Top verwacht ik dat er ook nieuwe activiteiten worden geïnitieerd, zoals de instelling van een intensieve samenwerking tussen Europol en de diensten in de Verenigde Staten, en netwerkvorming tussen de verschillende opsporingsdatabanken, van Europol via Olaf tot en met Schengen, opdat deze kunnen worden gebruikt in de strijd tegen het terrorisme. Verder verwacht ik dat Eurojust wordt gerealiseerd, en wel in nauwe samenwerking met Europol, zoals voorzitter Poettering zojuist opmerkte, dat Europol wordt uitgebreid in de richting van de eerste pijler en onderzoeksbevoegdheden krijgt, en dat op bepaalde, nauw omschreven terreinen van de internationale misdaad de intergouvernementele aanpak wordt opgegeven ten gunste van een Europese aanpak.
In de samenwerking op het gebied van het veiligheidsbeleid ligt er voor Europa dus een grote kans open om aan de Europese burgers duidelijk te maken welke meerwaarde de Unie bezit. Wij dienen deze kans nu snel te benutten!

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, de tragische gebeurtenissen van 11 september hebben opnieuw duidelijk gemaakt hoe ver het daadwerkelijke Europa achter blijft bij het noodzakelijke Europa. De schok die teweeg werd gebracht door het ondenkbare niveau van terroristisch geweld moet nu plaats maken voor een van retoriek gespeend engagement, opdat Europa de noodzakelijke politieke en institutionele middelen krijgt die het in staat zullen stellen een rol te spelen op het wereldtoneel in de strijd tegen terrorisme en voor vrede en rechtvaardigheid. We zijn dan ook verheugd over de besluiten van de buitengewone Europese Raad van 21 september voor samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken en voor bestrijding van het witwassen van zwart geld.
In deze dramatische situatie is de beslissing van de Italiaanse regering en de haar steunende meerderheid dubbel ernstig en onverantwoord: zij willen namelijk in het verdrag inzake rechtsbijstand met Zwitserland bepalingen opnemen die een wijziging inhouden van het Italiaanse strafwetboek. Deze wijziging staat haaks op de verplichtingen die de buitengewone Raad en de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zich hebben genomen. Met deze wet worden in het buitenland verkregen bewijsstukken onbruikbaar gemaakt voor procesvoering. Omdat deze maatregel met terugwerkende kracht geldt, worden reeds verworven bewijzen plotseling ongeldig en komen honderden lopende processen in gevaar. De procureur-generaal van Genève heeft hierop het volgende commentaar gegeven: "Deze wet is een catastrofe voor het internationaal recht. In twaalf jaar justitiële samenwerking met landen in de hele wereld heb ik nooit en te nimmer dergelijke voorschriften onder ogen gekregen" . Omdat ik denk dat dit niet de plaats is om ons hierover een mening te vormen, vraag ik de Commissie, de Raad en de Commissie vrijheden en rechten van de burger te beoordelen of deze maatregel in overeenstemming is met de besluiten van de buitengewone Raad.

Costa, Paolo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zoals de burgemeester van New York Rudolph Giuliani voor de Vergadering van de Verenigde Naties heeft verklaard, is de terroristische aanslag van 11 september een aanslag op de idee van de vrije, inclusieve en beschaafde maatschappij en op de waarden van openheid en tolerantie. De aanslag zal alleen mislukken als wij erin slagen deze kenmerken te versterken, niet te verzwakken.
Het eerste antwoord, de eerste manier om te reageren is het psychologische noodklimaat te doorbreken en de controle te hervatten over onze agenda. De toezegging om in Gent de discussie voort te zetten over thema' s als de euro, de uitbreiding, de opbouw van het politieke Europa door middel van Laken en de conventie is dus welkom.
Deze zelfde logica wil tevens dat de bestrijding van terrorisme wordt opgenomen in een structureel kader. In de sector van de luchtvaartveiligheid bijvoorbeeld moeten we op twee niveaus handelen: aan de ene kant is dringend een herziening van de verordening tot oprichting van het Europees Bureau voor de veiligheid van de luchtvaart geboden, zodat ook preventie van ongevallen en preventie van terrorisme, als ik dat zo mag zeggen, onder zijn bevoegdheden kunnen komen te vallen. Aan de andere kant is daadkrachtig optreden vereist in de Internationale Organisatie voor de Burgerluchtvaart opdat de regels die we in Europa proberen in te voeren, bindend worden voor de hele wereld.
Europa moet in staat zijn om ook op dit beperkte gebied, afgezien van de zoveel andere terreinen, het initiatief te nemen en het potentieel voor vrede en democratie te verwezenlijken. Daar is namelijk zijn kracht gelegen en deze kracht moet gemeengoed worden van heel de wereld.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat wij Europeanen goed moeten beseffen dat ons in de komende tijd de maat zal worden genomen. Niet alleen de Verenigde Staten van Amerika, maar ook de wereldwijde publieke opinie zullen goed in de gaten houden of wij de nu zichtbaar geworden, nieuwe uitdagingen van het internationale terrorisme het hoofd weten te bieden en of wij onze daadkracht en solidariteit hard weten te maken. De soevereiniteit van de afzonderlijke lidstaten is tot nog toe vaak een belemmering geweest voor Europese daadkracht. Die nationale soevereiniteit heeft effectief communautair optreden vaak in de weg gestaan. Nationale soevereiniteit is echter geen doel op zich, zeer zeker niet als deze eerder een belemmering dan een stimulans vormt voor het vrijwaren van de nationale onafhankelijkheid tegen terroristen en voor de bescherming van de burgers tegen terroristische aanslagen. Daarom moeten wij effectieve communautaire instrumenten voor de toekomst ontwikkelen en toetsen of de nationale soevereiniteit daarmee wordt bevorderd of misschien wel geschaad.
Van alle kanten wordt gehamerd op solidariteit met de Verenigde Staten van Amerika, en zo hoort het ook, want door de aanslag zijn niet alleen de Verenigde Staten getroffen, maar ook onze fundamentele waarden. Dat was trouwens ook de bedoeling. Daarom is het ook fnuikend als een lid van de Commissie, de heer Nielson namelijk, met deze Europese solidariteit breekt. Zijn uitspraken zijn fnuikend omdat hij daarmee de verantwoordelijkheid voor de terreurdaden doet vervagen, de slachtoffers in feite schuldig verklaart en de solidariteit bespot waarvan wij blijk geven in de ontwerpresolutie die zo meteen in stemming wordt gebracht. Daarom moeten deze uitspraken worden teruggenomen. Wij gaan ervan uit dat de heer Nielson daarvoor zijn verontschuldigingen aanbiedt.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, Europa was aan het doezelen. Het had geen andere ambitie dan een vredig en een comfortabel bestaan. Europa' s onbekommerde rust is nu door de terroristische aanslagen in New York even plots als wreed verstoord. Europa voelt zich opeens kwetsbaar en onvoorbereid. Europa' s moeizaam bevochten vrijheden worden nu door geheimzinnige terroristische netwerken bedreigd. Het gaat hier voornamelijk om religieuze, Islamitische groeperingen. Dit soort gewelddadig en anti-modern, religieus fanatisme is per definitie anti-Westers. Dat mag echter niet als excuus gelden voor de culturele en historische misvatting dat de Islam en de irrationele, sektarische en criminele motieven van de daders van de aanslagen één pot nat zijn.
Niet alleen de Verenigde Staten, het rechtstreekse doel van deze afschuwelijke aanslagen, wordt op de proef gesteld. Ook Europa wordt op de proef gesteld, en daarom zal de Europese Unie een gewetensonderzoek moeten doen. Nog duizelig van de klap heeft Europa op de Top van Brussel aanvankelijk adequaat op de toestand kunnen reageren, met snelle en duidelijke noodmaatregelen. Hoe moeten wij nu echter verder? Europa kan zich geen haastig geformuleerd, oppervlakkig en opportunistisch beleid veroorloven. Het mag geen speelbal worden van het lot, van een lot waarover anderen beslissen. In Gent en Laken moet Europa diep nadenken over zijn eigen doelstellingen en de rol die het in de wereld wil gaan vervullen. Daarvoor moeten duidelijke richtsnoeren worden ontwikkeld. We hoeven daarbij niet al te pessimistisch te worden over de toestand van de mens, maar Europa moet wel minder naïef worden met betrekking tot de gevaren die het bedreigen. Europa moet zich verenigen, zowel op economisch en politiek gebied als op het gebied van de defensie en de interne veiligheid. Dat is zonneklaar. Hoe moeten we daarbij te werk gaan? Wat zijn de prioriteiten bij de terrorismebestrijding? Wat zijn de nieuwe doelstellingen van het Europees project? Moet de uitbreiding op dezelfde wijze voortgezet worden? Zouden we er niet goed aan doen de kandidatuur van Turkije voor toetreding tot de Europese Unie versneld af te handelen? Het lijkt vanzelfsprekend dat we nu een absolute prioriteit verlenen aan de strategie voor het Middellandse Zeegebied, en dat we de partnerschappen met Islamitische landen een nieuwe impuls geven.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, de aanslagen in New York en Washington waren een nieuwe vorm van terrorisme. Ook de omvang ervan, die overeenkwam met die van een oorlogsdaad, was nieuw. Het doel van de door de VS geleide coalitie, namelijk het uitroeien van het terrorisme, verdient steun van met name de Europese democratieën. Wij onderschrijven de maatregelen die de Europese Raad sinds de aanvallen heeft genomen. Wij zullen op onze beurt deze maatregelen snel doorvoeren. Laten we echter wel oppassen dat de Europese Unie geen overhaaste stappen zet, stappen die verder gaan dan op dit moment noodzakelijk is. In sommige gevallen zouden deze maatregelen tijdelijk en eventueel verlengbaar moeten zijn.
Vorige week hebben mijn collega' s en ik een aantal ontmoetingen gehad in Rome in verband met de reactie op het terrorisme. We hebben de verbannen koning van Afghanistan, Mohammed Zahir Shah ontmoet. Hij heeft 40 jaar lang geregeerd, tot hij in 1973 werd afgezet. In 1964 voerde hij vrije verkiezingen en persvrijheid in en liet hij vrouwen toe tot de politiek. Hij is bereid een centrale rol te vervullen bij het herstellen van de democratie in zijn land, en daarin geniet hij onze steun. Wij dringen er bij het Europees Parlement, de Raad en de Commissie op aan dat zij rechtstreeks contact opnemen met de koning.
Tijdens onze ontmoetingen met Italiaanse ministers hebben wij onze dank kunnen betuigen voor het feit dat extra troepen werden ingezet in de Balkan, waardoor Britse elitetroepen elders konden worden ingezet.
In het Vaticaan hebben wij gesproken over de waarde die alle religies, inclusief de islam, hechten aan de integriteit en de rechten van de mens, en over het universele geloof in vreedzame oplossing van geschillen, al dan niet in de context van een democratie.
We hebben besprekingen gevoerd met de verantwoordelijken van het Wereldvoedselprogramma. Daar zei men ons dat de internationale gemeenschap nú moest beginnen met het maken van plannen voor een bureau voor wederopbouw, vergelijkbaar met het bureau dat de Europese Unie heeft opgezet voor Kosovo.
Al voor de huidige crisis was het leven in Afghanistan zwaarder dan waar dan ook ter wereld, tengevolge van de droogte, de instortende economie en de oorlog. In sommige streken sterft maar liefst 22 procent van de kinderen voor hun vijfde jaar. De gemiddelde levensverwachting is 40 jaar.
De acties die binnenkort van start gaan zijn gericht op het uitroeien van niet alleen het terrorisme, maar ook een kwaadaardig regime.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, natuurlijk staan wij achter de door het voorzitterschap aangekondigde antiterrorismemaatregelen. Wij steunen deze, evenals alle andere noodzakelijke maatregelen. Wij scharen ons aan de zijde van de Verenigde Staten in de mondiale campagne tegen terrorisme. Helaas kunnen wij echter, wat de te treffen technische, politionele en militaire maatregelen betreft, niet veel wijsheid bijdragen.
Wat wij echter wel kunnen doen, is nadrukkelijker en met wellicht meer prestige aandringen op bepaalde politieke voorwaarden voor het welslagen van deze maatregelen. Nooit heeft men met een dergelijke campagne, met een oorlog - tenminste niet met een oorlog waaraan democratieën deelnamen - het noodzakelijke bondgenootschap van volkeren - want daar gaat het uiteindelijk om, en niet zozeer om een bondgenootschap van regeringen - kunnen creëren als daarmee niet als ideaal voor de campagne een betere wereld in het vooruitzicht werd gesteld.
Het is onze politieke plicht om steun te betuigen aan alle democratische bestellen. Wij moeten met name tirannieke regimes resoluut van de hand wijzen. Die beloven nu misschien samenwerking in de strijd tegen bepaalde terreurorganisaties, maar zullen morgen misschien in samenwerking met hun welgezinde, geheime diensten terroristen rekruteren.
Er zijn ook sociale vraagstukken: milieuvernietiging, pandemieën, armoede en verpaupering. Deze vormen een bedreiging voor de veiligheid in de wereld en moeten, net zo goed als terrorisme, als een bedreiging worden erkend. Wij moeten naar alle kanten duidelijk maken dat wij in de gemondialiseerde samenleving de gemiddelde mens geen veiligheid kunnen bieden met onze rijkdom of onze militaire macht. De enige realistische oplossing is gelegen in het streven naar vermindering van de spanning in de sociale en nationale conflicten, naar dialoog tussen de mensen van goede wil, ongeacht etnische herkomst, godsdienst, sociale positie en ideologie, naar een dialoog tussen al degenen die vastbesloten zijn een einde te maken aan de plagen van de mensheid. Deze plagen leiden misschien niet rechtstreeks tot terreur maar vormen daarvoor wel een voedingsbodem, en die voedingsbodem moeten wij juist ongedaan maken als wij de burger veiligheid willen bieden.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, een belangrijk Italiaans schrijfster, Oriana Fallaci, heeft haar jarenlang, vrijwillig zwijgen doorbroken en in belangrijke mat ertoe bijgedragen dat veel Europese gewetens in de strijd tegen het terrorisme werden wakker geschut en de waarden van vrijheid, democratie en tolerantie in heel de wereld konden zegevieren. Nu gedreigd wordt met nieuwe aanvallen op Amerikaanse doelen in Italië, heeft de Europese Unie de plicht om een hoofdrol te spelen bij de verdediging van deze waarden, van de waarden van alle burgers. Ik sta achter de beslissingen van de Raad van Brussel, maar ik denk dat we er niet omheen kunnen om, naast de onvermijdelijke militaire acties, ook onze politieke en economische initiatieven te intensiveren.
Ik kan echter de polemiek die in dit Parlement werd geopend niet negeren. De eis van mevrouw Napoletano dat het Italiaans parlement wordt gecontroleerd door de Raad, heeft niets met het debat te maken en mist elke juridische grondslag. Ik moet mevrouw Napoletano en de heer Barón Crespo eraan herinneren dat het parlement in Italië, evenals in elke andere geconsolideerde democratie, soeverein is.
De verklaringen van de voorzitter van de socialistische fractie zijn voor ons bijzonder ernstig en onaanvaardbaar, want ze betekenen een inmenging in de interne aangelegenheden van een lidstaat van de Europese Unie. Ik stel voor dat hij, voordat hij zich met wetgevende aangelegenheden bemoeit die hij duidelijk niet kent - namelijk de internationale rechtshulpverzoeken - artikel 3 van het hier in Straatsburg gesloten, Europees Verdrag inzake rechtsbijstand raadpleegt. Daarin zal hij het antwoord op zijn ongefundeerde bezwaren vinden. Dat raad ik ook mevrouw Napoletano aan, die deze wetgeving kennelijk evenmin kent.
Het verdient overigens aanbeveling dat de voorzitter van een parlementaire fractie, of iemand die een verantwoordelijke functie bekleedt in de Europese instellingen - ik doel hier op de nu afwezige minister Michel - zich in dit Parlement onthoudt van positief of negatief commentaar op de interne aangelegenheden van een lidstaat. We zouden in plaats daarvan graag weten welke maatregelen de Belgische regering denkt te nemen om de veiligheid te garanderen van de duizenden mensen die in het gebouw van het Europees Parlement te Brussel werken, om te beginnen bij de werknemers. We zouden graag zien dat er na de theoretische verklaringen actie werd ondernomen.

Van den Berg
Voorzitter, de conclusie en het actieplan van de buitengewone Raad bieden een goede basis voor een gerichte, gedoseerde, gecoördineerde reactie op de aanslagen van 11 september. Ontwikkeling van internationale juridische instrumenten, drooglegging van de financiering van terroristische netwerken, informatie-uitwisseling in samenwerking met de VS door een nieuw op te richten antiterrorisme-eenheid binnen Europol: het is slechts een greep uit de voorstellen die ik ten volle steun.
We zijn tegelijk tevreden dat Raad, Commissie en Parlement de laatste drie weken met één stem spreken, pijnlijke uitglijders van commissaris Bolkestein en premier Berlusconi daargelaten. Het geeft aan dat de Europese samenwerking op binnen- en buitenlands terrein in versneld tempo volwassen aan het worden is.
Het wapen van het nieuwe terrorisme is angst en ontwrichting en honger naar macht. Een effectieve aanpak ter bescherming van de internationale rechtsorde moet voortkomen uit een wereldwijde coalitie tegen terrorisme, onder VN-auspiciën en op basis van de VN-resoluties, maar dan wel een coalitie op basis van internationale rechtsordeprincipes en niet, zoals in het verleden, toekomstige vijanden - zoals met de Talibaan gebeurd is - financieren. Want dat is verkeerde Realpolitik. Ik verdedig een wereldwijd gedragen antwoord ongeacht ras, nationaliteit of geloof, proportioneel op juridisch, politiek, diplomatiek, financieel, militair en economisch gebied, waarbij een uiterste inspanning wordt gevraagd om onschuldige burgerslachtoffers te voorkomen.
Tegelijk mogen we het langetermijnperspectief juist nu niet uit het oog verliezen. Let wel, de directe oorzaken van terrorisme liggen niet in geloofsovertuiging of armoede. Maar in de globaliserende wereld bestaat wel degelijk een verband tussen economische ontwikkeling, armoedeconflict en handel. Zo verwacht de Wereldbank dat de terroristische aanslagen de economische groei in de ontwikkelingslanden zal doen dalen van 5 naar 2 procent. De verwachte gevolgen zijn catastrofaal, met tien miljoen mensen extra onder de armoedegrens en tussen de twintig tot veertigduizend kinderen onder de vijf jaar die extra zullen sterven. Wanneer we voor deze harde realiteit geen adequate antwoorden formuleren, hangen ook wij in Europa een dubbele moraal aan. Investeren in wereldwijde veiligheid betekent het nemen van veiligheidsmaatregelen, maar ook internationale solidariteit, basis voor internationale samenwerking en daarmee basis voor de wereldwijde coalitie tegen terrorisme.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, het terrorisme is een gesel voor onze samenlevingen. Met behulp van geweld en terreur probeert de terrorist zijn mening aan ons op te leggen terwijl hij tegelijkertijd de essentie van het democratisch systeem onder schot neemt, namelijk ons stelsel van individuele en collectieve vrijheden.
Terroristen weten dat de democratische samenleving een in wezen open en dus kwetsbaar stelsel is, en zij maken ook gebruik van de voordelen die de globalisering hun biedt. Dat betekent automatisch dat ook de bestrijding van het terrorisme globaal aangepakt dient te worden.
Wat dat betreft wil ik het fungerend voorzitterschap van de Raad complimenteren. Niet alleen heeft het de buitengewone bijeenkomst van de Raad in Brussel belegd, maar is het er ook in geslaagd het terrorisme op de agenda van de komende Raad te plaatsen. Daarnaast verdient de Europese Commissie lof voor de door haar ontplooide initiatieven.
Uitgaande van de idee dat er niet zoiets als een gerechtvaardigd terrorisme bestaat, moeten de terroristen op alle vijf de continenten gaan inzien dat er een internationaal front zal ontstaan tegen dit kwaad. Er bestaat, mijnheer de Voorzitter, in ons waardenstelsel een subtiel evenwicht tussen enerzijds eenieders recht op veiligheid en anderzijds de beginselen van de rechtsstaat en de daarbij behorende vrijheden van de burger. Wij moeten ervoor waken dat dit evenwicht intact blijft. De afschuwelijke aanslagen van 11 september mogen niet in laatste instantie leiden tot een inperking van de cultuur van vrijheid zoals die in de democratische landen heerst.

De Rossa
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij beperken tot het onderwerp terrorisme. Ik ben verheugd over het feit dat wij een wereldwijde coalitie smeden tegen het terrorisme, maar ik zou er sterk voor willen pleiten dat wij ook een wereldwijde coalitie smeden tegen armoede, uitbuiting en onderdrukking.
De strijd tegen het terrorisme is bovenal een strijd van waarden en een strijd van ideeën. Als we niet de strijd aangaan met de ideeën die aan terrorisme ten grondslag liggen, zullen wij het niet verslaan, of het nu gaat om nationaal terrorisme of terrorisme dat gevoed wordt door fundamentalisme van welke aard dan ook. We moeten onthouden dat geen enkel land ooit door terrorisme is verslagen. Ik ben er beslist van overtuigd dat het internationale terrorisme waarmee wij nu te maken hebben daartoe evenmin het vermogen heeft, tenzij wij dat toelaten door niets aan de onderliggende ideeën te doen.
Ik wil hiermee niet zeggen dat we maar moeten overgaan tot de orde van de dag. Ik wil hiermee zeggen dat we niet in de val moeten lopen die het terrorisme voor ons heeft opgezet. We moeten ook vermijden dat we moslims als vijand gaan zien. De verklaringen van onze Europese leiders en Commissievoorzitter Prodi zijn in dit opzicht zeer welkom.
De verklaring van premier Berlusconi keur ik daarentegen ten zeerste af. Het is een schande dat een land van de Europese Unie geleid wordt door een man die in deze tijd dergelijke ideeën verkondigt, des te meer omdat dat land Italië is. Naar mijn mening heeft Italië namelijk altijd voorop gelopen wat moderne ideeën betreft. Ik sluit mij graag aan bij de veroordeling die door anderen onder woorden is gebracht.
De vraag is, hoe moeten we reageren? Uiteraard moeten we veiligheidsmaatregelen treffen. Daarnaast bestaat het allerbeste antwoord dat we kunnen geven uit het verdedigen van onze ideeën over vrijheid, democratie, gerechtigheid en het beëindigen van uitbuiting. Er is op het Europese toneel een sleutelrol weggelegd voor deze Europese Unie. Zij dient voor te gaan in die strijd en zich niet te conformeren aan hen die veiligheidsmaatregelen als enige antwoord op dit ontstellende probleem beschouwen.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, alles is reeds gezegd en geschreven over het drama, de misdaad van 11 september. Ik wil mij derhalve beperken tot drie thema' s: het terrorisme, Europa en de wereld. Ja, wij moeten resoluut de oorlog verklaren aan alle vormen van terrorisme, waar die ook vandaan komen, of het nu gaat om de IRA, de ETA, de moordenaars van prefect Erignac op Corsica, Bin Laden en zijn groep, of wie dan ook, zonder alles en iedereen op stompzinnige en zelfdestructieve wijze op een hoop te gooien. Wij mogen de terroristen geen onderdak blijven verlenen. De waanzinnige aanslagen van 11 september zijn waarschijnlijk op Europese bodem beraamd. Laten wij derhalve haast maken en onze middelen, onze acties en onze inspanningen op het gebied van opsporing, justitie, veiligheid en defensie coördineren, en laten wij keihard optreden tegen de terroristen, hun netwerken, hun steunpunten en hun zwarte geld. Jawel, mijnheer de commissaris, u had het over onze plicht om tot resultaten te komen. Hoe juist heeft u gesproken!
Solidariteit met onze vrienden betekent niet dat wij ons onvoorwaardelijk moeten conformeren. Met zijn beproefde kennis van de wereld kan en moet Europa een specifieke bijdrage leveren. Maar helaas laten wij degenen die verwachtingen koesteren en zich tot ons wenden maar al te vaak in de kou staan. Wij mogen de wereld niet langer teleurstellen. In het Midden-Oosten, een permanente brandhaard van spanningen, moeten knopen worden doorgehakt. Er moeten twee soevereine staten worden opgericht, Israël en Palestina, met een absolute garantie voor hun veiligheid. Zelfs de Amerikanen - en dat is nieuw - pleiten voor deze vanzelfsprekende oplossing. Het is aan ons om de deur open te zetten voor dit proces. Wij moeten eindelijk begrijpen dat de wereldorde van Jalta moet worden aangepast. Wij moeten de veranderingen die sinds de Tweede Wereldoorlog zijn opgetreden tot ons laten doordringen: er zijn nieuwe, al dan niet officiële, kernmachten ontluikt, de Berlijnse muur is gevallen, meer dan een miljard moslims over de hele wereld zoeken wanhopig naar erkenning en aanzien, er zijn nieuwe reuzen bijgekomen zoals India, er zijn de duizelingwekkende ontwikkelingen op elk gebied van de technologie, die slechts voor enkelen toegankelijk zijn en de kloof tussen arm en rijk wordt al maar breder. Laten wij deze positieve en verontrustende ontwikkelingen tot uitgangspunt nemen voor een nieuwe wereldorde waarin iedereen erkenning en achting kan vinden en niet wordt veracht, waarin iedereen zijn plaats kan vinden en niet wordt uitgesloten. Dat is onze hoogste plicht.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, de aanslagen van 11 september vragen om een reactie die voldoet aan de hooggestelde eis dat het recht zijn beloop krijgt en nieuwe aanslagen worden voorkomen.
Europa mag zich niet louter en alleen solidair verklaren, zoals hier werd gezegd. Er moet een actieve respons komen ter bescherming van niet de westerse of de christelijke waarden, zoals Berlusconi beweert, maar van de democratische waarden daar waar deze in vrijheid gedijen en daar waar ze nog niet wortelen en gestimuleerd moeten worden. Alleen een langdurige samenwerking tussen de bij deze strijd betrokken regeringen zal vruchten afwerpen.
Wij moeten het terrorisme, dit kwaad gericht tegen de mensheid, bestrijden en overwinnen. Daarbij moeten wij ons aan de regels houden, terwijl wij te maken hebben met mensen zonder gebod. Een overwinning op het terrorisme heeft absoluut niets uit te staan met spectaculaire operaties. Een overwinning betekent dat de schuldigen worden geïdentificeerd en opgespoord. Het betekent dat de netwerken worden vernietigd en er geen nieuwe ontstaan. Dat is een tijdrovend proces dat stoelt op internationale samenwerking tussen politiediensten en rechters en wederzijds vertrouwen tussen regeringen. De weg zal lang en bijzonder moeilijk zijn maar geloof mij, dames en heren, dat dit de enige doeltreffende manier is waarop wij de democratie kunnen beschermen tegen fanatisme en barbarij.
De Europese Unie heeft een echt gemeenschappelijk defensie- en veiligheidsbeleid nodig. Er moet ook een gemeenschappelijke justitiële ruimte gecreëerd worden met als belangrijkste troef een Europees arrestatiebevel.
Een dergelijke Europese actie veronderstelt natuurlijk wel dat wij onszelf hoge eisen opleggen en dat geen van de Europese bewindslieden het gemeenschappelijk optreden in gevaar brengt. De regering van Berlusconi heeft zojuist laten zien hoe het niet moet, door een wetgeving te bepleiten die haaks staat op de standpunten van dit Parlement en op de op 21 september door de Raad goedgekeurde resolutie, een resolutie die wij hier vandaag nog hebben toegejuicht.
Ik zou de Raad en de Commissie het volgende willen vragen: wat gaat de Raad ondernemen om, zoals de heer Michel vanmorgen zei, de gelederen gesloten te houden en oneffenheden als de doctrine van Berlusconi glad te strijken?

Pacheco Pereira
Mijnheer de Voorzitter, de terroristische aanslag van 11 september was zo ernstig dat er nu beslist een aantal belangrijke zaken moet worden besproken, en die hebben alle te maken met onze bereidheid om daadwerkelijk iets tegen het terrorisme te ondernemen.
We moeten allereerst efficiënte middelen vinden om het terrorisme te bestrijden. Daarvoor is niet altijd aanscherping van de wetgeving inzake veiligheid nodig. Het kan geen kwaad om er even bij stil te staan dat het beperken van de vrijheid, om op die manier de vijanden van de democratie te bestrijden, binnen een democratisch bestel eigenlijk niet goed kan werken, en inderdaad nooit echt goed gewerkt heeft. Wij geloven trouwens dat het probleem elders ligt. Het is waar dat de wetgeving op nationaal of communautair niveau onvoldoende is, en dat de politiesamenwerking tussen de lidstaten te wensen overlaat. Maar dat is niet het enige. Het probleem is vooral dat we in de strijd tegen het terrorisme niet sterk genoeg zijn opgetreden en te vaak hebben geaarzeld. Er is te laks opgetreden tegen terroristische activiteiten. Men gaat er namelijk altijd vanuit dat terreurdaden alleen bij de buren voorkomen. De middelen die we voor veiligheid en defensie kunnen inzetten - politie, informatiediensten en leger - zijn steeds verder afgebrokkeld. Al die Europese regeringen die dachten dat oorlog nu voorgoed tot het verleden behoorde en dat ze daarom konden korten op de voor defensie en veiligheid beschikbare middelen, zouden zich daarvan bewust moeten zijn als ze nu hun stem willen verheffen tegen het terrorisme.
Het tweede probleem heeft te maken met de politieke interpretatie van de huidige ontwikkeling. Als we hetgeen in New York en Washington is gebeurd afwijzen als een misdaad, en verder niets, dan heeft dat meteen gevolgen voor de reikwijdte, de betekenis en de efficiëntie van de terrorismebestrijding. Dit was een oorlogsdaad. De nu volgende oorlog zal ongetwijfeld anders zijn dan alle voorgaande oorlogen. Elke oorlog is nu eenmaal anders dan de vorige. De meest recente oorlog zaait gewoonlijk meer dood en verderf dan zijn voorgangers, vooral onder de burgerbevolking, eenvoudigweg omdat geen enkel middel geschuwd wordt. Het krijgsbedrijf gaat steeds meer de kant op van een totale oorlog.
Als je wat er nu gebeurd is een oorlogshandeling noemt, is dat niet alleen maar een kwestie van semantiek. Er vloeien uit die benaming namelijk belangrijke gevolgen voort, waaronder eerst en vooral het recht van de getroffen naties om, indien nodig, militair op te treden tegen die landen die de terreurdaden hebben uitgevoerd of mede mogelijk hebben gemaakt. Dat is een absolute vereiste als we het terrorisme daadwerkelijk willen bestrijden. De op 11 september uitgevoerde aanslagen kunnen immers alleen met de hulp van één of meer staten zijn voorbereid. Over dit aspect is helaas nog maar weinig gesproken, maar we moeten beslist weten welk standpunt de Raad, het Parlement en de Commissie innemen aangaande militair optreden tegen staten die terreurdaden uitvoeren, dan wel eraan meewerken.

Carlsson, Gunilla
Mijnheer de Voorzitter, toen burgervliegtuigen met mensen die op weg waren om andere mensen te ontmoeten, tot bommen werden gemaakt voor medewereldburgers in de metropool New York, waar werknemers in de diensten- of handelssector onschuldige slachtoffers werden van fanatisme en een met duivelse perfectie georganiseerd terrorisme dat geen middelen schuwt in zijn haat tegen de open, beschaafde, pluriforme samenleving waarin wij leven, beseften wij allen hoe kwetsbaar onze samenleving was.
Tegelijkertijd beseften alle democraten in de hele wereld echter dat deze open samenleving het verdedigen waard was en dat wij samen onvrijheid en terrorisme moesten bestrijden. Het is dan ook de verdienste van de president van de Verenigde Staten, George W. Bush, dat hij erin geslaagd is om een wereldwijde vrijheidscoalitie tot stand te brengen. De Verenigde Naties, de NAVO en de Europese Unie zijn in de gemeenschappelijke strijd krachtig opgetreden. De gemeenschappelijke wil in de Europese Unie moet het ideaal van de open samenleving uitdragen. Laten wij niet in paniek met wetgeving komen die de beginselen van de rechtsstaat overboord zet! Laat de bescherming van de mensenrechten niet afketsen op de strijd tegen het terrorisme! Laat men de heersende stemming niet misbruiken om grenzen te sluiten of om wederzijdse vooroordelen aan te wakkeren! Mevrouw de voorzitter van de Raad, zorgt u ervoor dat de vergadering in Gent ertoe leidt dat de EU zich nog meer inspant voor een open samenleving!
Door handel nemen de samenwerking en het begrip tussen de volkeren van Europa en van de hele wereld toe. Het is dan ook schandelijk dat bepaalde landen in Europa nu niet deelnemen aan de gemeenschappelijke munt, een van de beste instrumenten om de samenwerking te verstevigen. Het is ook te dwaas voor woorden dat het Belgisch voorzitterschap precies dat doet wat de anti-globalisten willen, namelijk de Tobin-belasting aan de orde stellen, waardoor het economisch herstel en de groei van de handel zou worden afgeremd.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de beste bijdrage die Europa op lange termijn kan leveren aan een opener, vrijer en veiliger wereld, is ervoor zorgen dat nu concrete resultaten worden geboekt met de hereniging van West- en Oost-Europa door middel van de uitbreiding. U moet niet alleen optreden tegen de acute crisis en alle eerdere bedreigingen, maar bovendien dient u de belangrijkste, historische taak van de EU te volbrengen! Ik wens u veel succes in Gent!

Brok
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij is na deze terreuraanslag duidelijk geworden dat ons beleid een sterkere integratie behoeft, zowel inhoudelijk als vanuit Europees standpunt bekeken. Wij dienen ons buitenlands en binnenlands beleid met elkaar te combineren op een wijze die rekening houdt met het feit dat de tegenstander op wereldschaal actief is en tegelijkertijd in onze steden onder ons vertoeft! Collega Carlsson slaat de spijker op zijn kop: de prijs mag niet zijn dat wij onze liberale rechtsstaat verliezen.
Dan rijst de vraag hoe wij de oorzaken wereldwijd kunnen bestrijden. Bij al deze drie vraagstukken beseffen we terdege dat een oplossing op nationaal vlak ondoenlijk is en alleen een communautaire, Europese aanpak effectief is, en dan vaak zelfs alleen nog maar in samenwerking met het Atlantisch Bondgenootschap, met onze vrienden in Noord-Amerika. Ik vind dat we het nu niet alleen bij woorden mogen laten. Nee, mevrouw de voorzitter van de Raad, wij moeten in Gent en in Laken door de bespoediging van de uitbreiding - hetgeen vergroting van de stabiliteitszone betekent - en door het post-Nice-proces de omstandigheden, de instrumenten en de voorwaarden scheppen die ons in staat stellen om het niet alleen bij woorden te laten, maar op den duur ook tot een dermate gedegen aanpak te kunnen komen dat wij aan deze voorwaarden kunnen voldoen. Daarom is de voorbereiding van Laken met een degelijk concept voor een conventie van zo' n doorslaggevend belang. Wij moeten wel beseffen dat de techniek ook op deze terreinen buitengewoon belangrijk is. Wij moeten - en dat is een taak voor u, Belgische voorzitterschap, en ik weet zeker dat u deze weg zult inslaan - tot een slagvaardige conventie zien te komen die een document kan voorleggen aan de staatshoofden en regeringsleiders waarmee de werkelijk grote hervorming van de Europese Unie mogelijk wordt gemaakt, een hervorming die verder gaat dan de agenda van Nice.
Tot slot heb ik nog een opmerking aan het adres van de voorzitter van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten. Het maakt wel enig verschil of iemand minister-president is of commissaris, zoals de heer Nielson. De laatste valt onder het directe controlerecht van het Europese Parlement. Als iemand onder het directe controlerecht van het Parlement valt, moet het ook mogelijk zijn hier onomwonden kritiek op hem te leveren en hem ter verantwoording te roepen als hij onzin uitkraamt, zoals hij heeft gedaan.

Van Velzen
Ik moet u zeggen dat de situatie in Afghanistan, met name voor de Afghaanse vluchtelingen, dramatisch is. Als we onze ogen dicht doen en denken aan de gevolgen die deze situatie zal hebben voor miljoenen mensen, moeten we als Europese Unie toch echt iets gaan doen. Ik vind het van groot belang dat de Raad ook - en dan kijk ik naar mevrouw Neyts - met het Parlement nadenkt over de vraag wat we kunnen doen om meer middelen ter beschikking te stellen.
Voorzitter, als onze humanitaire hulp niet goed verloopt, creëren we een nieuwe voedingsbodem voor de Bin Ladens etc. Dus het is van eminent belang dat we het goed doen.
Ik wil graag de uitspraken van commissaris Bolkestein hekelen hier. Het is voor de zoveelste keer dat commissaris Bolkestein buiten zijn boekje gaat. Hij doet uitspraken, hij geeft een analyse in de Volkskrant van 29 september waarin hij aangeeft dat de Arabische wereld zich verontwaardigd voelt, zwak voelt ten opzichte van het westen, onder andere als gevolg van de Golfoorlog. Maar ze mogen wel olie leveren, zegt hij. Voorzitter, die analyse wordt niet gedeeld door de heer Patten. Vervolgens zegt de heer Bolkestein dat het asielbeleid van de Europese Unie niet van de grond komt. Dat vind ik een regelrechte aanval op het beleid van de heer Vitorino.
Ik wil de heer Barnier vragen om met commissaris Prodi te overleggen over het gegeven dat de heer Bolkestein zich moet houden aan zijn portefeuille. Dat is de interne markt. We mogen niet in een situatie komen dat de Commissie uiteindelijk als geheel wordt geschaad omdat de Commissie wordt beoordeeld op uitspraken van de heer Bolkestein. Dat is slecht in deze omstandigheden. Ik denk dat het nuttig en nodig is dat er een goed gesprek plaats vindt tussen Commissievoorzitter Prodi en de heer Bolkestein opdat hij zich richt op zijn eigen taak.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de Raadsvoorzitter, ik sluit mij graag aan bij de woorden van de heer van Velzen wat de heer Bolkestein betreft. Wat de discussie over terrorisme betreft, sluit ik mij aan bij de woorden van de heren van den Berg, De Rossa en anderen die gewezen hebben op de bredere aanpak. Maar gezien mijn afwezigheid tijdens het vorige debat kom ik nog even terug op dat debat.
Aansluitend bij het debat over terrorisme zeg ik dat wij ook in Europa moeten voorkomen dat er gronden voor frustratie groeien of blijven bestaan. Dat heeft ook te maken met de uitbreiding. Het is absoluut noodzakelijk dat de politieke criteria democratie, mensenrechten, rechten van de minderheden evenzeer gerespecteerd worden, mijnheer de commissaris, als de kwantitatieve aspecten van de uitbreiding. De uitbreiding zal er komen met meerdere kleine landen, Tsjechië, Slowakije en de Baltische Staten.
Wij stellen ons dan ook de vraag wat in de toekomst de plaats en de rechten zullen zijn van de constitutionele regio's, waarvan sommige zichzelf zien als naties die evenwaardig zijn aan andere die beschikken over een eigen staat. Zij moeten een eigen plaats krijgen. Ik denk daarbij niet alleen aan Vlaanderen, maar ook aan Schotland, Wales, Baskenland, Galicië en aan andere. Ik denk aan al die constitutionele regio's die zich verplicht zouden kunnen zien om te streven naar de status van lidstaat omdat men nu eenmaal binnen Europa alleen lidstaten respecteert. Met andere woorden, als wij in een toekomstig debat de regio's en de volkeren geen plaats geven in Europa dan moedigen wij in feite het separatisme aan. Ik wens dat niet. Ik wens dat regio's kunnen meewerken aan de opbouw van een federaal Europa, een federaal Europa dat vaak door de lidstaten zelf wordt afgeremd. Ik vraag derhalve met aandrang dat een paragraaf over de regio's wordt opgenomen.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, nu wij aan het einde van het debat zijn gekomen wil ik alle sprekers bedanken. Helaas kan ik in de luttele minuten die ons resten niet aan iedereen afzonderlijk een antwoord geven. Ik heb namens de Commissie zeer wel nota genomen van de getuigenissen van sommigen onder u over het werk dat wij in deze moeilijke en ernstige periode aan de zijde van de Raad en het Europees Parlement verrichten.
Ten aanzien van het belangrijkste thema, dat ook vrijwel alle parlementsleden aan de orde hebben gesteld, namelijk de strijd tegen het terrorisme, wil ik aangeven in welke geest wij werken. Bij ons werk - en dan heb ik het vooral over mijn collega en vriend Vitorino - houden wij zeer wel rekening met het belangrijke werk van het Parlement, vooral van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken onder voorzitterschap van de heer Watson. Vanmorgen nog hebben wij met deze commissie gewerkt aan de laatste tekst die aan u is voorgelegd over het blokkeren van tegoeden van organisaties die banden hebben met het terrorisme. Ik kan u bevestigen dat de Commissie openstaat om samen met de Raad in de mate van het mogelijke rekening te houden met de suggesties en voorstellen van het Parlement.
In antwoord op de bezorgdheid van voorzitter Poettering wil ik herhalen wat ik in mijn interventie van vanmorgen reeds over de strijd tegen het terrorisme heb gezegd. Deze strijd gaat alle landen aan, maar deze strijd kan niet worden teruggebracht tot een botsing tussen de verschillende wereldbeschavingen. Zoals mevrouw Berès en de heer Salafranca hebben gezegd gaat het om een mondiaal bondgenootschap en een mondiale strijd tegen het terrorisme.
Voorts wil ik u wijzen op de grote zorgvuldigheid waarmee wij de eisen van vrijheid en veiligheid met elkaar proberen te verzoenen. Meerdere sprekers, de heer Lannoye, minister Michel en de heer di Lello, hebben dit punt aangekaart. Het zou wellicht goed zijn om, zoals de heer Michel zei, regelmatige evaluaties van het beleid door te voeren opdat wij goed op koers blijven.
Ik heb goed geluisterd naar de aanmoediging tot en de pleidooi voor vastberadenheid en striktheid van verschillende sprekers, met name van de heren Collins en Berthu. Deze pleidooien moedigen ons aan om voort te gaan op de weg van Amsterdam en Tampere naar een gemeenschappelijke justitiële ruimte. Deze weg omvat de samenwerking tussen de lidstaten en alle diensten, mijnheer Dupuis, alsmede harmonisatie, respectievelijk communautarisering op bepaalde terreinen. Ik vergeet evenmin - en u mag dit ook niet vergeten - dat dit ook de beheersing van illegale migratiestromen met zich meebrengt.
Ten aanzien van het terrorisme moeten wij ons gemeenschappelijk buitenlands beleid in het kader van de gemeenschappelijke acties van de Commissie, de Raad en het Parlement vormgeven door politieke dialoog, door preventie en stabilisatie van alle regionale conflicten en door een aanzienlijk inspanning op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. Sommigen onder u hebben dit de actie op de lange termijn genoemd. Ik denk aan de interventies van de heren McMillan-Scott en van Velzen. Op korte termijn zijn er uiteraard de hulpacties voor vluchtelingen.
Ten aanzien van de ernstige uitdaging van de strijd tegen het terrorisme wil ik even stilstaan bij de woorden van Klaus Hänsch van zojuist en in zekere zin ook bij die van de heer Nassauer. Het uur van de waarheid is aangebroken. De Europese Unie kan zeer wel gesterkt uit deze crisis tevoorschijn komen voor wat betreft de waarden en de beginselen van het Europese project. Ik heb het vanmorgen reeds gezegd: het is waarschijnlijk dat wij sneller zullen moeten gaan en dat wij bijkomende drijfveren zullen vinden om verder te gaan in het Europese project.
Daarom meen ik, dames en heren afgevaardigden, dat hoe moeilijk het ook is om dit op dit tijdstip en bij dit geroezemoes toe te lichten, er een verband bestaat tussen enerzijds de politieke lessen die wij moeten trekken uit deze crisis en de tragische gebeurtenissen in New York en Washington, die het Europese project in een stroomversnelling kunnen brengen, kunnen versterken en nieuw élan kunnen verlenen en anderzijds het brede post-Nice debat dat moet worden afgesloten in 2002. Er is derhalve ook een verband met de werkzaamheden van de komende conventie. Wat de conventie betreft...

De Voorzitter
Geachte collega's, ik vind het werkelijk onaanvaardbaar dat commissaris Barnier de discussie over het terrorisme onder deze omstandigheden moet afsluiten. Dat is een kwestie van verantwoordelijkheid en fatsoen. Ik vraag u dus allemaal te gaan zitten, stil te zijn en te luisteren. Het spijt me dat ik deze toon moet gebruiken maar dit is werkelijk onaanvaardbaar!

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik heb helaas het tijdstip niet gekozen waarop ik uw vragen kan beantwoorden. Ik heb geprobeerd om zo exact mogelijk te zijn en mij aan de tijd te houden. Ik zal spoedig afronden.
Dus, wat betreft de conventie zou ik graag in navolging van minister Michel een verband willen leggen tussen het komende politieke debat en de nieuwe dimensie en de nieuwe ernst die het debat heeft gekregen ten gevolge van de tragische aanslagen. Ik denk dat de kandidaat-landen de best mogelijke plaats in de conventie moeten krijgen. Voorts ben ik van mening dat het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio' s met de status van actief waarnemer vertegenwoordigd moeten zijn. Ik denk dat wij, zoals de heer Belder heeft gezegd, zo snel mogelijk aan de slag moeten gaan om het werk van de conventie en van de Intergouvernementele Conferentie, die ten laatste begin 2004 zal worden afgerond, tot een goed einde te kunnen brengen. Ik denk dat wij een band moeten leggen tussen het burgerforum enerzijds en het maatschappelijk middenveld en de werkzaamheden van de conventie anderzijds. Tot slot ben ik van mening dat de conventie niet slechts met opties moet komen, maar het mandaat moet krijgen, of zelf de gelegenheid moet aangrijpen, om voorstellen te formuleren.
Mijnheer Bonde, uw vrees voor de conventie deel ik niet. Ik zie niet in waarom u beducht zou moeten zijn voor het werk van de conventie. Wij moeten lessen trekken uit de tekortkomingen en de mislukkingen uit het verleden. Ik doel hier op de tekortkomingen van de intergouvernementele methode, waarvan de beperkingen in Amsterdam en in Nice aan het licht zijn gekomen. Het is een geluk dat wij de tijd hebben tot 2004. Het is eveneens een geluk dat wij zo open kunnen werken met de vier instellingen, de vier bronnen van legitimiteit, om de komende Intergouvernementele Conferentie tot een succes te maken. Ik ben derhalve van mening dat de Topbijeenkomsten van Gent en Laken de politieke ambitie moeten bekrachtigen en een opener methode moeten opleveren, in de vorm van een conventie.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, ik bied u nogmaals mijn excuses aan voor de omstandigheden waaronder u uw toespraak heeft moeten houden.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat wij onze excuses moeten aanbieden aan commissaris Barnier, want het is onaanvaardbaar dat ons Parlement, wanneer er over zo gewichtige zaken wordt gesproken, zich zo onbeschoft gedraagt en niet luistert naar zijn belangrijke interventie. Ik vind dit onbehoorlijk en ik wil hier toch appelleren aan het verantwoordelijkheidsgevoel van onze collega' s.
Wij hebben als een vaker een dergelijke situatie meegemaakt. Wanneer het echter gaat om een zo gewichtig en belangrijk debat, moeten onze collega' s toch op zijn minst het fatsoen opbrengen om te zwijgen, en hun respect tonen voor de bij ons aanwezige commissaris door naar hem te luisteren. Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat er hier in dit Parlement iets grondig mis is.
(Applaus)

De Voorzitter
Misschien is er inderdaad iets mis maar het gaat hier vooral ook om verantwoordelijkheidsbesef!

Patakis
Mijnheer de Voorzitter, mijn kaart is weg. Ik had hem hier in de gleuf zitten en nu is hij er niet meer. Iemand moet hem meegenomen hebben. Ik kan nu dus niet stemmen.

De Voorzitter
Mijnheer Patakis, u moet een andere stemkaart halen.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, de beschuldigingen die enkele Europese afgevaardigden tijdens deze vergadering hebben geuit aan het adres van het Italiaanse parlement zijn een gevaarlijk precedent voor zowel de democratische status van dit Parlement als de geloofwaardigheid van zijn besluiten in de publieke opinie in de Europese landen. Een Parlement dat het toneel wordt van beschuldigingen en politieke vetes met een ander democratisch gekozen parlement ontaart in een partijdig werktuig van politiek racisme en misleiding.

De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement heb ik de volgende ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, deze hele week kunnen wij via de installatie niets meer in het origineel beluisteren. In de plenaire vergaderzaal is de akoestiek buitengewoon slecht, maar dat is niets nieuws. Bovendien zit er sinds vandaag in de luidspreker een afschuwelijke ruis. Iedereen heeft daar last van. We kunnen niets horen omdat de luidspreker dit geluid voortbrengt. De installatie dient gerepareerd te worden.

De Voorzitter
Uw opmerking is geloof ik niet alleen door mij maar ook door al degenen gehoord die het probleem moeten oplossen. Ik hoop dat dat zo snel mogelijk gebeurt zodat hierover morgen niet opnieuw gesproken zal worden.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Het Parlement wordt verzocht in te stemmen met een verzoek tot verlenging van de termijn voor de benoeming van de leden van de Rekenkamer. De Raad heeft mededeling gedaan van de namen van de voorgedragen kandidaten in twee brieven d.d. 22 en 28 juni 2001, die op 27 respectievelijk 28 juni 2001 zijn ontvangen, te weten vlak voor het zomerreces. Om praktische redenen, en met het oog op de mogelijkheid van een adequate voorbereiding van de desbetreffende hoorzittingen voor zowel de voorgedragen kandidaten als de leden van de bevoegde commissie, waren deze hoorzittingen aanvankelijk voor 11 september en 8 - 10 oktober 2001 gepland.
Krachtens artikel 35, lid 3 van het Reglement dient de stemming in de plenaire vergadering plaats te vinden binnen een termijn van twee maanden na ontvangst van de voordrachten, tenzij het Parlement op verzoek van de bevoegde commissie, een fractie of ten minste tweeëndertig leden anders besluit.
Aangezien het debat en de stemming in de plenaire vergadering op de agenda van de vergaderperiode van oktober II staan ingeschreven, dat wil zeggen na het verstrijken van de periode van twee maanden als bepaald in artikel 35, heeft de bevoegde commissie een verzoek om verlenging van deze termijn aan het Parlement ter goedkeuring voorgelegd.
Geen bezwaren?
Het verzoek wordt ingewilligd.
Wij gaan nu over tot de stemming.

STEMMING
Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken

Watson (ELDR), voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. (EN) Mijnheer de Voorzitter, deze eerste stemming van vandaag gaat over het verzoek van de Commissie om urgentverklaring van de door u genoemde verordening.
De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken is deze morgen bijeengekomen en heeft, gezien de buitengewone omstandigheden na de aanslagen op de Twin Towers en het Pentagon, het ons voorgelegde voorstel zonder verslag goedgekeurd. Ik heb begrepen dat wij na de vergadering van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers eveneens een verzoek om urgentverklaring van de Raad zullen ontvangen. De commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, beveelt aan daarmee in te stemmen.
Als het Parlement daarmee instemt, hebben de fracties vervolgens tot 18.00 uur vanavond de tijd om amendementen in te dienen op de voorgestelde maatregel. Ik hoop dat u dat kunt bevestigen.

De Voorzitter
Geen bezwaren?

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, ik heb deelgenomen aan de commissievergadering van vanmorgen en ik wil de interventie van voorzitter Watson graag aanvullen. Er waren nogal wat bezwaren tegen deze urgentverklaring, juist ten aanzien van dit vraagstuk. Drie leden hebben tegen gestemd en drie hebben zich onthouden. Het probleem is dat wordt verzocht om urgente behandeling van niet zozeer het mechanisme voor de opsporing van witwassers, als wel een lijst. Wij hebben kenbaar gemaakt dat we het daar niet mee eens zijn.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik moet protesteren tegen het lawaai hier op het moment dat commissaris Barnier sprak. Ik deel volledig het ongenoegen van mevrouw Grossetête die hier als eerste melding van maakte. Dit is echter niet de eerste keer dat dit gebeurt, mijnheer de Voorzitter, en daarom wil ik een praktische oplossing voorstellen. Anders beperken wij ons tot onze excuses aan de commissarissen en doen verder niets. Mijns inziens moeten wij een kwartier pauze inlassen tussen het einde van het debat en het begin van de stemming.

De Voorzitter
Mijnheer Marinos, wat u nu zegt heeft mevrouw Grossetête ook al gezegd. U hoeft dat niet te herhalen. Als u een welomschreven, concreet voorstel heeft, kunt u een brief schrijven aan de Voorzitter. De Voorzitter en het Bureau zullen uw voorstel dan in behandeling nemen. Dit is niet moment om dit probleem aan de orde te stellen. We zijn nu hier voor de stemming en niet voor een debat over de organisatie van de plenaire vergadering. Niettemin dank ik u en ik verzoek u uw voorstel aan de Voorzitter voor te leggen.
Vereenvoudigde procedure - Initiatief van het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming door de Raad van een besluit tot wijziging van het besluit 1999/C 149/02 van 29 april 1999 waarbij het mandaat van Europol wordt uitgebreid tot de bestrijding van valsemunterij en de vervalsing van betaalmiddelen (10528/2001 - C5-0360/2001 - 2001/0822(CNS))
(Het Parlement keurt het initiatief goed)
Vereenvoudigde procedure - Initiatief van het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad tot wijziging van Kaderbesluit 2000/383/JBZ tot versterking, door middel van strafrechtelijke en andere sancties, van de bescherming tegen valsemunterij in verband met het in omloop brengen van de euro (10527/2001 - C5-0361/2001 - 2001/0823(CNS))
(Het Parlement keurt het initiatief goed)
Verslag (A5-0312/2001) van de heer Miller, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende speciale voorschriften voor voertuigen bestemd voor het vervoer van passagiers, met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend, en tot wijziging van de richtlijnen 70/156/EEG en 97/27/EG (C5-0278/2001 - 1997/0176(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0296/2001), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de evaluatie en de beheersing van omgevingslawaai (6660/1/2001 - C5-0245/2001 - 2000/0194(COD)) (Rapporteur: de heer De Roo)
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0298/2001), namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een communautair energie-efficiëntie-etiketteringsprogramma voor kantoorapparatuur (6760/1/2001 - C5-0246/2001 - 2000/0033(COD)) (Rapporteur: mevrouw McNally)

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik had verwacht dat ik het Parlement had kunnen aanbevelen deze ontwerpverordening in de tweede lezing ongeamendeerd aan te nemen. Dat hing echter af van een verklaring die de commissaris gisteravond zou afleggen, en die verklaring van mevrouw De Palacio was helaas niet toereikend.
Ik zou de Commissie nu echter opnieuw willen vragen of zij in het eerste kwartaal van het volgende jaar voorstellen voor aanvullende maatregelen zal indienen. Dat is de enige toezegging waarmee wij genoegen zullen nemen. Zo niet, dan zal ik het Parlement vragen vóór het amendement te stemmen en de bemiddelingsprocedure in gang te zetten.
Ik verzoek de Commissie derhalve haar standpunt inzake aanvullende maatregelen te verduidelijken.

De Voorzitter
Mevrouw McNally, ik had in elk geval het standpunt van de Commissie moeten vragen over de ingediende amendementen. Het woord is dus aan commissaris Barnier.

Barnier
Als nu ook nog de microfoon niet werkt, zal ik deze dag niet licht vergeten.
Ja, om u in staat te stellen een oordeel te vellen zal ik onmiddellijk antwoorden op de vraag van mevrouw McNally en bevestigen wat mijn collega Loyola de Palacio heeft gezegd. Dames en heren, wij begrijpen wel waarom u amendement 1 heeft ingediend, maar wij kunnen het niet overnemen. Wij hopen evenwel dat wij een bemiddelingsprocedure kunnen vermijden. Zoals mevrouw de Palacio heeft gezegd werken de diensten van de Commissie thans aan een voorstel met het oog op het van de markt nemen van producten met een lage energie-efficiëntie. Ik kan u in alle duidelijkheid zeggen dat dit voorstel zo spoedig mogelijk aan u zal worden voorgelegd, dat wil zeggen gedurende het eerste halfjaar van 2002.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over het ongeval in de AZF-fabriek te Toulouse en hervorming van het milieubeleid van de Unie
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0304/2001) van de heer Robert J.E. Evans, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie: "Naar een gemeenschappelijke asielprocedure en een in de gehele Unie geldige uniforme status voor personen aan wie asiel wordt verleend" (COM(2000) 755 - C5-0101/2001 - 2001/2048(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0305/2001) van de heer Pirker, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over een communautair immigratiebeleid (COM(2000) 757 - C5-0100/2001 - 2001/2047(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0309/2001) van de heer Titley, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het tweede jaarverslag uit hoofde van uitvoeringsbepaling nr. 8 van de gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer (13177/1/2000 - C5-0111/2001 - 2001/2050(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0288/2001) van mevrouw Langenhagen, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over GALILEO (COM(2000) 750 - C5-0110/2001 - 2001/2059(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0234/2001) van de heer Rübig, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over innovatie in een kenniseconomie (COM(2000) 567 - C5-0740/2000 - 2000/2336(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0311/2001) van de heer Hans-Peter Mayer, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de problematiek van de uitputting van aan merken verbonden rechten (SEC(1999)2033 - C5-0354/2000 - 2000/2187(COS))

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, gisterenavond heeft de heer Bolkestein aan het eind van het debat, en aan de hand van een onderzoek, duidelijk degenen tegengesproken die beweerden dat de prijzen sedert de invoering van het communautair uitputtingssysteem gestegen waren. In bepaalde gevallen is de prijs zelfs omlaag gegaan.
Degenen die zogenaamd voor de consument opkomen, beschermen in feite de parallelle invoercircuits die ten koste gaan van de kwaliteit, de innovatie en de werkgelegenheid en die imitatie in de hand werken. Daarom heb ik die drie amendementen ingediend. Kennelijk baren deze de rapporteur zorgen. De EVP heeft een hoofdelijke stemming gevraagd over al onze amendementen om de stem van haar leden en de eerbiediging van de door bepaalde coördinatoren aangegane verplichtingen in de gaten te kunnen houden. Ik vrees dat pressie en koehandel weer eens zullen triomferen en een slecht besluit zal worden genomen.

De Voorzitter
Mijnheer Bernié, u heeft het woord gevraagd om te zeggen of u de amendementen intrekt of niet. U hoeft nu geen politieke argumenten aan te voeren; u hoeft geen stemverklaring af te leggen. U moet me alleen maar zeggen of u de amendementen intrekt of niet.

Bernié
Om te voorkomen dat de kosten ten gevolge van deze verzoeken om hoofdelijke stemming onnodig hoog oplopen, zullen wij onze eerste twee amendementen intrekken en slecht het derde amendement, amendement 3, handhaven dat ons inziens voldoende aantoont hoe triest de werkelijkheid is.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de conclusies van de VN-Conferentie over racisme
(Het Parlement neemt de resolutie aan)STEMVERKLARINGEN
Verslag-Miller (A5-0312/2001)

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, in de Europese wetgeving dient men zich te concentreren op de fundamentele kwesties en geen tijd te verspillen aan details. Dit schreef Commissievoorzitter Prodi in een gastcommentaar in de Frankfurter Allgemeine Zeitung van 27 juli jongstleden. Prima boodschap, maar wordt ernaar gehandeld? Het verslag-Miller bewijst het tegendeel. Daarin worden open deuren ingetrapt. Daarin staat bijvoorbeeld wat een vloer is, wat voor is en wat achter is, en dat een gang zo geconstrueerd moet zijn dat er twee coaxiale cilinders doorheen kunnen. Het is eigenlijk te gek voor woorden, maar - en daarmee sluit ik me aan bij het citaat van Romano Prodi - de burgers in Europa zullen zich terecht afvragen of wij niets beters te doen hebben. Daarom heb ik met het grootste misnoegen deelgenomen aan deze korte stemming over het verslag-Miller.
Op sommige terreinen is de reguleringsdrift bijna onuitputtelijk, maar als er sprake is van echt brandende juridische kwesties, ontbreekt het aan politieke daadkracht. Op deze manier brengen wij Europa in ieder geval niet dichter bij de burger!

Howitt
Deze Europese Unie is gebaseerd op vrij verkeer. Toch wordt het de 37 miljoen gehandicapte burgers van ons werelddeel dagelijks onmogelijk gemaakt zich vrij te verplaatsen. In de campagne voor allesomvattende mensenrechten voor gehandicapten is het streven naar toegankelijk openbaar vervoer het belangrijkste punt van discussie.
De richtlijn waarover vandaag overeenstemming is bereikt, is een historische stap voorwaarts in die campagne. Deze toont aan dat toegankelijkheid betaalbaar is voor het bedrijfsleven, als in de ontwerpen maar vanaf het begin rekening wordt gehouden met gehandicapten. Deze toont aan dat Europese wetgeving werkelijk meerwaarde kan hebben door rechten voor gehandicapten af te dwingen. Elf jaar lang heeft de gehandicaptenbeweging - en in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, Buses for All - onvermoeibaar campagne gevoerd. Deze richtlijn toont boven alles aan dat die elf jaar absoluut de moeite waard en noodzakelijk zijn geweest, en uiteindelijk ook tot een overwinning hebben geleid.
Mijn gelukwensen aan u allemaal. Ik ben er trots op dat het Europees Parlement behulpzaam is geweest bij het overbrengen van uw eisen.
Verslag-De Roo (A5-0296/2001)

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van onze groene collega, Alex de Roo, zal ongetwijfeld een mijlpaal zijn in de milieuwetgeving van de Europese Unie. Tot nu toe heerste er, wat de geluidsoverlast in onze omgeving betreft, bijna absolute stilte in de Europese wetgeving en viel dit thema in onze parlementen in dovemansoren, waardoor in de verste verte geen rekening werd gehouden met de reële levensomstandigheden van de burgers van de Unie. Meer dan een kwart van de Europese bevolking, een miljoen mensen, is van mening het slachtoffer te zijn van lawaai. De economische kosten van de door geluidsoverlast veroorzaakte schade aan de omgeving lopen op tot 10 à 40 miljard euro. Daarom zijn wij uitermate verheugd over de baanbrekende maatregelen die in het verslag worden genoemd. Men moet de geluidsbelasting in kaart brengen. Dit is net zo noodzakelijk en heilzaam als het in kaart brengen van gevaarlijke installaties. Hoe noodzakelijk dergelijke kaarten zijn is trouwens kortgeleden wel gebleken, zij het dan helaas te laat. Deze inlichtingen zijn echter pas interessant als zij in alle transparantie aan het publiek worden aangeboden; zij hebben alleen zin als zij voortdurend worden bijgewerkt en aangepast aan de geografische veranderingen en de keuze van de indicatoren. Het opsporen van bronnen van geluidsoverlast is pas zinvol en efficiënt als hiermee ook strafrechtelijke sancties en dwangmaatregelen gepaard gaan tegen lawaaiveroorzakers, of dit nu civiele, openbare of militaire instanties zijn. Afgezien van deze praktische vereisten, kan de strijd tegen het eurolawaai pas zoden aan de dijk zetten als deze in heel de Europese Gemeenschap wordt gevoerd. Wij willen eens te meer een lans breken voor gemeenschappelijke Europese normen. Lawaai kent geen grenzen; lawaai gaat door alle muren heen, echo' s planten zich in alle ruimten voort. Daarom hebben wij al onze collega' s in het Parlement gevraagd steun te verlenen aan dit verslag, en wij zijn verheugd over de stemuitslag. Geluidsoverlast is diffuus en niet altijd tastbaar. Vaak is lawaai een niet onmiddellijk merkbare component in ons dagelijks milieu. Lawaai is niet zwart, zoals stookolie, niet zuur zoals chemisch afval maar condenseert wel de schadelijkheid van die factoren. Daarom moet men de eisen die in dit verslag voorkomen niet beschouwen als "veel geschreeuw maar weinig wol" . Veeleer moet de Europese Unie ervoor zorgen dat de echo van deze maatregelen tot ver in de omgeving te horen zijn.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben voor alle amendementen gestemd die tot doel hebben de door het weg-, spoorweg- en luchtvervoer veroorzaakte geluidsoverlast te beperken of te onderwerpen aan voor heel de Europese Unie verplichte en uniforme maxima.
Daarom verwerpen wij de mededingingsargumenten waarmee de vervoersbedrijven schermen. Veiligheid en lawaaibeperking moeten op de voorgrond staan, niet de mededinging.
Wij hebben eveneens voor de amendementen gestemd waarin kortere termijnen worden vastgesteld voor de toepassing van deze maatregelen. Het heeft totaal geen zin in het belang van de samenleving maatregelen vast te stellen als daarna de toepassing min of meer op de lange baan wordt geschoven en de particuliere belangen de tijd krijgen om de mazen in het net te vinden.

Grossetête
Wij weten welke impact geluidsoverlast heeft op het dagelijks leven en de gezondheid van onze medeburgers. Europa mag echter niet optreden als brandblusser. Het is niet zijn taak de bij de ruimtelijke ordening gemaakte fouten goed te maken.
Ik betwist geenszins het algemene doel, maar wil alleen opmerken dat als wij efficiënt willen zijn, wij pragmatisch moeten optreden, naar voorbeeld van hetgeen is gedaan op het gebied van de luchtkwaliteit.
Europa mag geen eenzijdige normen invoeren en deze aan iedereen op heel het grondgebied gaan opleggen, zonder rekening te houden met specifieke lokale omstandigheden. Europa heeft al voorschriften voor banden, vliegtuigmotoren, wegdek,......
Het is belangrijk dat in de bepalingen rekening wordt gehouden met de territoriale verschillen. Europa moet veeleer ervoor zorgen dat de lidstaten hun verantwoordelijkheid hard maken en de collectieve instanties ertoe aanzetten op lokale omstandigheden afgestemde maatregelen te treffen. Het is niet Europa' s rol de besluiten in hun plaats te nemen. Ik hecht hier grote waarde aan het subsidiariteitsprincipe.
Laten wij het voorbeeld nemen van de luchthavens. Het zou totaal nutteloos zijn indien voor alle luchthavens dezelfde geluidsniveaus zouden worden vastgesteld. De omstandigheden kunnen al naar gelang de luchthaven sterk verschillen. Elke luchthaven is uniek (ligging van de start- en landingsbanen, verkeersspreiding...). Vliegtuiglawaai heeft niet op elke luchthaven dezelfde impact. Maatregelen ter vermindering van de geluidsoverlast zouden derhalve efficiënter zijn als zij op nationaal, regionaal of lokaal vlak werden genomen. Bovendien is het toch eigenlijk absurd dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen internationale en regionale luchthavens!
Laten wij evenmin vergeten dat luchthavens een grote territoriale betekenis hebben. De infrastructuur van het luchtvervoer is een factor van doorslaggevend belang voor de keuze van de plaats van bedrijfsvestiging en dus voor de werkgelegenheid.
Ik wil er tevens op wijzen dat de titel van de richtlijn luidt: "evaluatie en beheersing van omgevingslawaai" . Evaluatie komt echter vóór beheersing. Hoe kan men namelijk limieten vaststellen als men niet eerst een nauwkeurige, transversale studie heeft gemaakt? Daarbij kunnen natuurlijk wel gemeenschappelijke evaluatiecriteria worden afgesproken. Daarom moet men in eerste instantie een systeem in het leven roepen waarmee de geluidsniveaus in de verschillende lidstaten kunnen worden gemeten en nauwkeurige geluidsbelastingkaarten kunnen worden gemaakt van elke regio. Pas als men deze inlichtingen heeft kan men de lidstaten vragen in overleg met alle lokale instanties en gekozen vertegenwoordigers een efficiënt actieplan op te stellen.

Meijer
. In dichtbevolkte stedelijke gebieden is het verkeerslawaai, en het lawaai van het luchtverkeer rondom luchthavens in het bijzonder, een ramp. De nachtrust van mensen komt steeds meer in gevaar door continu lawaai. Helaas denken Raad en Commissie nog steeds vanuit de eerste helft van de twintigste eeuw, een tijd waarin steden, verkeer en economie een veel kleinere omvang hadden dan nu en groei nog welkom was. Dat blijkt onder meer door de nieuwe pogingen om de positie van luchtvaartmaatschappijen te beschermen. In plaats van overcapaciteit aan te pakken door een belastingheffing op brandstof die het concurrentievoordeel op meer milieuvriendelijke vormen van vervoer wegneemt, is men nu opnieuw gericht op lastenbeperking ten behoeve van een voortgezette groei van luchtverkeer en luchthavens. Terecht stelt de heer De Roo voor om ook in tweede lezing vast te houden aan de eerdere keuzes van het Parlement met betrekking tot beperking van nachtelijke overlast, korte termijnen, heldere definities van geluidsoverlast, en dochterrichtlijnen voor geluidsemissies van vrachtwagens, bussen, motorfietsen, spoorwegen en vliegtuigen. Het is nu alleen de voor het breken van tegenwerking vereiste meerderheid van 314 stemmen die dreigt te leiden tot het langdurig onopgelost laten van deze problemen.

Patrie
Ik wil duidelijk maken waarom ik voor dit aldus gewijzigd verslag heb gestemd.
Ten eerste is dit mijns inziens een evenwichtig standpunt, een standpunt waarin rekening wordt gehouden met het welzijn en de gezondheid van de burgers. De burgers krijgen namelijk inderdaad steeds meer last van lawaai.
Inhoudelijk ben ik het eens met het idee van de Commissie om de geluidsindicatoren en de evaluatiemethoden van omgevingslawaai te harmoniseren. Met die gemeenschappelijke indicatoren en evaluatiemethoden kan men de noodzakelijke inlichtingen over geluidsoverlast vergaren en verwerken in een "lawaaikaart" . Daaraan mogen echter voorlopig geen voor heel de Europese Unie geldige grenswaarden voor geluidsoverlast worden gekoppeld.
Bovendien wil ik dat militaire luchthavens van het toepassingsgebied van de kaderrichtlijn blijven uitgesloten. Het verheugt mij dat in de tweede lezing geen enkel amendement voor opneming daarvan is ingediend.
De termijn voor omzetting van de richtlijn in het nationaal recht (30 juni 2003) en de termijn voor indiening van dochterrichtlijnen (te weten drie jaar na de inwerkingtreding van de kaderrichtlijn) zijn mijns inziens in orde.
Ik wil evenwel onderstrepen dat het subsidiariteitsbeginsel volledig moet worden geëerbiedigd, en de lidstaten weliswaar gemeenschappelijk indicatoren en methoden moeten gebruiken maar toch een zekere armslag moeten behouden om rekening te kunnen houden met bijzondere overwegingen (verschillende geografische situaties, bijvoorbeeld) met name wanneer het om luchthavens gaat.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over het ongeval in Toulouse

Bordes, Cauquil en Laguiller
Ofschoon ook wij diep verontwaardigd zijn over het ongeluk in de AZF-fabriek in Toulouse en over de verschrikkelijke gevolgen daarvan, en ofschoon ook wij onze solidariteit betuigen met de slachtoffers en hun gezinnen, wensen wij ons niet te scharen achter de gemeenschappelijke resolutie. Wij zijn niet van plan mee te doen aan die hypocrisie. In de resolutie wordt namelijk wel gesproken over de ramp, maar de TotalFinaElf-trust, de eigenaar van de fabriek, wordt buiten schot gelaten.
Voor deze trust is rentabiliteit, dat wil zeggen winst voor de aandeelhouders, het allerbelangrijkste, zelfs indien daardoor de veiligheid in het gedrang komt. Dit bedrijf heeft nagelaten de noodzakelijke maatregelen te treffen om niet alleen ongelukken, maar vooral ook de dramatische gevolgen van ongelukken voor zowel de werknemers van het bedrijf als ook de bevolking in het omringende gebied te voorkomen.
Wij weigeren ons trouwens te scharen achter de gelukwensen aan het adres van de Franse autoriteiten. Deze autoriteiten, van de gemeente tot de regering, zijn niet in staat geweest, of wilden niet in staat zijn om de AZF-fabriek in Toulouse goed te controleren - hetzelfde kan overigens ook gezegd worden van talrijke andere gevaarlijke installaties - en de TotalFinaElf -trust en zijn soortgenoten te dwingen de onontbeerlijke voorzorgsmaatregelen te treffen.
Wat de "geschikte hulp aan de bevolking" betreft, moet gezegd worden dat deze zelfs na het ongeluk veel te wensen overlaat. Anderhalf miljard francs is beschikbaar gesteld door de regering maar dit bedrag dekt slechts een vierde van de veroorzaakte schade. Hoe lang moeten de daklozen nog onder dermate penibele omstandigheden leven?
De ontoereikendheid van deze hulp is echter niet het enige. Men wil nota bene ook nog de belastingbetalers laten opdraaien voor deze hulp. Waarom moeten zij nu, met hun geld, de schade betalen waarvoor TotalFinaElf verantwoordelijk is? Deze onderneming zou volledige schadevergoeding moeten betalen en bovendien de gedwongen werkloze werknemers hun volledige loon moeten uitbetalen, niet alleen de werknemers van AZF maar ook de werknemers bij de toeleveranciers in het omringende gebied die met de handen in de schoot zitten.

Papayannakis
De ramp in Toulouse, die ook ik ten zeerste betreur, moet voor ons een aanleiding zijn tot herziening en aanscherping van de communautaire richtlijn voor zeer gevaarlijke installaties. Wij weten dat de gewijzigde Seveso-richtlijn niet in alle landen van de EU wordt toegepast, ofschoon dit reeds sedert 1999 het geval had moeten zijn. Erger nog, zelfs de oorspronkelijke Seveso-richtlijn wordt niet in alle landen op bevredigende wijze toegepast.
Tot mijn vreugde wordt in de gezamenlijke resolutie de Commissie gevraagd binnen een termijn van drie maanden een lijst voor te leggen met alle zeer gevaarlijke industriële installaties van de EU die zich in bewoonde gebieden bevinden en in geval van ongelukken net zoveel schade kunnen aanrichten als de fabriek in Toulouse.
Een van die installaties is Petrola Hellas. Dit bedrijf ligt aan de rand van de dichtbevolkte gebieden van Eleusina, Aspropirgos en Mandra, en heeft vergunning gevraagd voor uitbreiding van haar installaties over een oppervlakte van 13 hectare in de dode veiligheidszone tussen de huidige Petrola-installaties en het bedrijf Pirkal, dat oorlogsmateriaal produceert.
Ik wil tevens onderstrepen dat volgens getuigenissen van werknemers in het betrokken bedrijf de exploitant heeft nagelaten het veiligheidsrapport en de rampenplannen van het bedrijf, aan de hand waarvan in geval van ongelukken maatregelen moeten worden genomen, aan het publiek beschikbaar te stellen, ofschoon hij daartoe verplicht was overeenkomstig de Seveso-richtlijn. Ook andere bedrijven in dat gebied maken zich schuldig aan dezelfde praktijken (gebrekkige plannen, geen informatie van de plaatselijke autoriteiten en de burgers). Meestal wordt een onvolledig dossier aan het ministerie gestuurd en daar blijft het dan bij; de rest van de bepalingen van de Seveso-richtlijn worden niet toegepast. Hoe groot de belangstelling en de inspanningen van de bevoegde autoriteiten in Griekenland zijn voor de preventie van grote ongelukken en de beperking van de gevolgen, blijkt duidelijk uit het antwoord van de voor milieu bevoegde commissaris op mijn vraag. Dit antwoord luidde letterlijk: "De Commissie heeft op 7 juni 2001 een brief gestuurd aan de Griekse autoriteiten waarin zij om informatie vroeg over de uitbreiding van de Petrola-installaties. Tot nu toe hebben de Griekse autoriteiten niet op deze brief geantwoord" !

Sudre
Na de getuigenis van onze collega, Christine de Veyrac, adjunct-burgermeerster van Toulouse, van afgelopen maandag wil ik namens heel de Franse delegatie in de PPE-DE-Fractie mijn medeleven en solidariteit betuigen met al mijn landgenoten die door de ramp in de AZF-fabriek in Toulouse getroffen zijn, en met name met de slachtoffers en hun gezinnen. Ik wil tevens hulde betuigen aan al degenen die zich met uitzonderlijke moed hebben ingezet voor de hulpverlening aan en de medische verzorging van de talloze slachtoffers.
De tot nu toe beschikbare gegevens doen ons vermoeden dat dit een ongeluk was, ofschoon het nog te vroeg is om dat met zekerheid te kunnen beweren. Als dat inderdaad een ongeluk was, moet worden nagegaan of wel alle veiligheids- en preventiemaatregelen waren genomen. Deze fabriek is namelijk opgenomen in de categorie van zeer gevaarlijke installaties.
De feitelijke vraag is of de bepalingen van de Seveso-richtlijnen uit 1982 en 1986, waarin alle noodzakelijke procedures en alle gevarenscenario' s worden uiteengezet, wel in de betrokken installaties in de Europese Unie worden nageleefd en of de gevarenanalyses regelmatig worden geactualiseerd?
Men moet zich er tevens van verzekeren dat de plannen operationeel zijn en worden getest, dat de nationale overheidsdiensten de middelen hebben om al deze installaties te inspecteren en dat het bouwverbod in bepaalde gebieden wordt geëerbiedigd.
Men moet echter vooral de noodzakelijke lessen leren uit dit drama dat de inwoners van Toulouse zo zwaar heeft getroffen, opdat de bevolking van de Europese Unie dergelijke verschrikkelijke ontploffingen in het vervolg bespaard blijft.
Verslag-Evans (A5-0304/2001)

McKenna
Ik heb vóór dit verslag gestemd. Desalniettemin ben ik teleurgesteld dat enkele van de belangrijkste aspecten zijn verworpen. Kennelijk accepteert het Parlement de gemeenschappelijke definitie van vluchteling niet, die is gebaseerd op de volledige inclusieve definitie. Deze zou geslachtsgerelateerde vervolging omvatten, betrekking hebben op zowel vervolging van staatswege als vervolging van niet-staatswege, en rekening houden met de schrik van een aanvrager voor toekomstige vervolging. Ik begrijp niet hoe iemand zijn stem tegen dergelijke principes kan rechtvaardigen.
Wat betreft het punt van een veilig land van oorsprong, moet ik zeggen dat ik niet denk dat er waar dan ook een veilig land is. Voor sommige mensen in bepaalde onderdelen van de maatschappij dreigt in elk land gevaar.
In Ierland hebben wij bilaterale overeenkomsten gesloten met Roemenië en Nigeria, en staan meer van dergelijke overeenkomsten op stapel, zodat de uitzettingsprocedures kunnen worden versneld. Dit voldoet bij lange na niet aan wat de internationale wetgeving vereist. Personen worden niet als persoon behandeld; zij worden behandeld als groepen uit het desbetreffende land. De gedachte dat een veilig land zou bestaan, de gedachte dat regeringen in feite kunnen beweren dat bepaalde landen veilig zijn, is tamelijk verbijsterend. We mogen niet vergeten dat voor sommige mensen een veilig land niet bestaat.

Berthu
Wij hebben tegen het verslag-Evans gestemd waarin steun wordt betuigd aan de belangrijkste oriëntaties van de Commissie voor de gemeenschappelijke asielprocedure. Volgens zowel het verslag als de Commissie moet deze procedure worden omgebogen opdat op ruimere schaal asiel kan worden verleend aan personen die "op zoek zijn naar veiligheid" .
Wij hebben reeds tijdens de laatste vergaderperiode, bij de behandeling van het Commissievoorstel betreffende de minimumnormen voor de procedure inzake verlening van de vluchtelingenstatus, kunnen vaststellen wat de praktische gevolgen van een dergelijke oriëntatie zijn. Met deze oriëntatie zal de huidige situatie regelrecht in een impasse verzeild raken. Omzeiling en manipulatie van het asielrecht zijn namelijk een van de belangrijkste bronnen, zo niet de belangrijkste bron van clandestiene immigratie.
Hoeveel aanvragen zijn ongegrond? Waarschijnlijk negen op de tien. De Commissie vergeet deze cijfers echter, evenals zij het totaal aantal vragen bagatelliseert, dat volgens haar in het jaar 2000 voor heel de EU 200.000 bedroeg. De cijfers die in ons bezit zijn tonen evenwel aan dat in tien van de vijftien lidstaten van de Unie dit aantal 375.440 bedroeg! Deze te lage schatting komt niet zomaar uit de lucht vallen. Op die manier wil men het probleem bagatelliseren, dat in werkelijkheid immens groot is.
De lidstaten mogen niet instemmen met de voorstellen van de Commissie. Dan worden zij namelijk opgesloten in een gemeenschappelijke procedure, die weliswaar aan het begin soepel is maar daarna steeds onbuigzamer wordt, zoals duidelijk op bladzijde 8 van de mededeling staat beschreven. Deze procedure zal uitmonden in ongeremde asielverlening en zal een uitbreiding van het begrip "vluchteling" uit het Verdrag van 1951 met zich mee brengen, waardoor ook andere vormen van tijdelijke bescherming daaronder zullen vallen. Dat is absoluut ongewenst!
De Commissie zou er beter aan doen ons voorstellen te doen voor een beleid van terugkeer van de personen wier aanvraag is verworpen. Zij zou er eveneens goed aan doen voorstellen te presenteren voor hulpverlening aan de vluchtelingen in hun gebied van herkomst. Dat is de eerste prioriteit

Bonde, Krarup, Okking en Sandbæk
De gedetailleerde verzoeken die in het verslag aan de Commissie en de Raad worden gericht, gaan uit van een sympathieke ambitie om de rechtszekerheid van asielzoekers ten opzichte van de huidige regels te verbeteren, vooral wat de procedure voor de behandeling van asielaanvragen betreft. Deze voorstellen kunnen zorgen voor de broodnodige versterking van de rechtszekerheid in ons land. Bovendien vinden wij het positief dat het voorstel wil nagaan "waarom vluchtelingen vervolgd worden".
Hoewel wij de meeste aanbevelingen van het verslag kunnen onderschrijven, hebben wij niet voor het verslag gestemd, niet alleen omdat veel voorstellen te oppervlakkig zijn, maar vooral ook omdat de EU een supranationaal asiel- en immigratiebeleid beoogt. Deze beleidsterreinen behoren tot de bevoegdheid van de lidstaten en mogen niet gebruikt of misbruikt worden voor de opbouw van een supranationale politie- en rechtsstaat.

Darras
Eerst en vooral wil ik zowel de rapporteur van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de heer Evans, als ook heel de Commissie van harte bedanken voor hun kwalitatief uitstekende werk en voor hun aanzet tot de moedige besluiten die wij vandaag voor de samenleving nemen.
Steun aan dit verslag betekent voor mij eerst en vooral steun aan de ambitieuze oriëntatie van de Europese Raad van Tampere. Volgens die oriëntatie "moeten de communautaire regels uiteindelijk uitmonden in een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniform, in heel de Gemeenschap geldig statuut voor de personen aan wie asiel wordt verleend" . Dit betekent ook steun aan de verbintenis van de Europese Raad van Tampere met betrekking tot een "integrale en allesomvattende" interpretatie van het Verdrag van Genève.
Met andere woorden, steun aan dit verslag betekent steun aan de opvatting dat een gemeenschappelijk asielbeleid moet voorzien in handhaving van de hoge normen voor bescherming van vluchtelingen, in een gemeenschappelijke definitie van het begrip "vluchteling" en in een volledige interpretatie van het Verdrag van Genève, waarin rekening wordt gehouden met zowel staatsvervolging als niet-staatsvervolging, en met de angst van asielzoekers voor verdere vervolging.
Daarom moet ik uw aandacht vestigen op het feit dat met de gemeenschappelijk "integrale en allesomvattende" interpretatie van het Verdrag van Genève de mogelijkheid tot asielverlening moet worden geboden in geval van vervolging van niet-nationale aard. Er zijn namelijk juist over dit punt talrijke meningsverschillen tussen de lidstaten. Met andere woorden, voor de ontwikkeling van het gemeenschappelijk beleid is het noodzakelijk dat de harmonisatie van de procedures in heel de Unie wordt voortgezet.
Hierbij zij evenwel gepreciseerd dat aanmoediging van een gemeenschappelijke procedure weliswaar nodig is, maar niet ten koste mag gaan van de individuele mogelijkheden voor het verkrijgen van de vluchtelingenstatus op grond van het Verdrag van Genève.
Steun aan dit verslag betekent tot slot voor mij ook aandringen op het feit dat het gebruik van bepaalde begrippen zoals "veilig derde land" , "veilig land van oorsprong" , "versnelde procedures" en "procedures met betrekking tot duidelijk ongegronde kandidaturen" beperkt moet worden tot hetgeen gerechtvaardigd is en wettelijk bindende garanties moet behelzen.
(Interventie ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Korakas
Met het verslag over de gemeenschappelijke asielprocedure en het verslag over het immigratiebeleid van de EU probeert men een en hetzelfde probleem te bestrijden, namelijk de massale toestroom in de EU-landen van mensen die om politieke of economische redenen, omdat zij in hun eigen land in gevaar verkeren, op de vlucht worden gedreven.
Evenals in alle andere documenten op dit gebied, komt ook in deze verslagen een paragraaf voor waarin staat dat het noodzakelijk is de oorzaken van vluchten en emigratie te bestrijden. Daarin wordt echter met geen woord gerept over de criminele verantwoordelijkheid van de imperialistische mogendheden die al eeuwenlang de natuurlijke en menselijke hulpbronnen van de derdewereldlanden uitbuiten en er niet voor terugdeinzen om - gewoonlijk - autoritaire regeringen voor de kar van hun economische belangen te spannen. De verwoedde pogingen van de imperialisten om het socialisme onderuit te halen, de door hen in de Balkan ontketende oorlog en het recente tragische voorbeeld van de geplande oorlog tegen de - eigengebakken -Taliban en Bin Laden zullen altijd en eeuwig op hetzelfde uitdraaien: miljoenen ongelukkige mensen zullen vluchten en in de EU en elders een veilig onderkomen proberen te zoeken. Daarom mogen wij geen enkele illusie koesteren. Wij moeten wel beseffen dat zolang er imperialisme is, vluchtelingen- en immigrantenvraagstukken aan de orde van de dag zullen zijn.
Er wordt nu een poging gedaan om het probleem beter te beheren. Vanuit die optiek bekeken bevat het verslag van de heer Evans over de asielprocedure enkele goede opmerkingen en voorstellen. Toch zijn ook dit vrome wensen. Zo wordt - terecht weliswaar - gezegd dat het begrip "veilig land van herkomst" of "veilig derde land" erg waterig is en het gevaar met zich meebrengt dat mensen worden uitgewezen naar landen waar zij gevaar lopen, dat met andere woorden mensen naar het "hol van de leeuw" worden gezonden. Een tekenend voorbeeld is het kandidaat-land Turkije. Volgens de EU maakt dit land steevaste vorderingen op het gebied van de mensenrechten, maar in werkelijkheid worden mensen in Turkije vanwege hun overtuigingen in de gevangenis gezet, hongerstakers en andere democratiestrijders vermoord, vakbondlieden gearresteerd en partijen verboden, zoals de partijen die miljoenen Koerden vertegenwoordigen of de partijen die tegen het regime gekant zijn (de communistische partij). Er zijn evenwel landen in de EU, waaronder ook Griekenland, die aan dit ... "veilig" land regimetegenstanders uitleveren.
Wat de omstandigheden betreft waaronder vluchtelingen moeten leven, is Griekenland een sprekend voorbeeld: duizenden Koerden bevinden zich in een opvangcentrum in Lavrion, een waar getto; Afghaanse en andere vluchtelingen slapen op straat in Athene in kartonnen dozen en zijn van alles en nog wat verstoken.
Verder wordt terecht in het verslag opgemerkt dat zich enorme vertragingen voordoen bij de behandeling van asielaanvragen en de landen eigenlijk geen asiel willen verlenen. In Griekenland wordt bijvoorbeeld jaarlijks slechts 5% van de aanvragen ingewilligd. Alleen dit jaar is men opgeklommen tot 7%.
Wij zullen voor het verslag van de heer Evans stemmen omdat daarin voorstellen voorkomen ter verbetering van het huidig beschermingssysteem voor vluchtelingen. Wij zijn van mening dat een oplossing van deze problemen alleen maar mogelijk is als solidariteit wordt betuigd en de vluchtelingen en de werknemers in de EU zich met vereende krachten inzetten voor menswaardige levensomstandigheden en voor de strijd tegen de oorzaken van vluchten en armoede.

Meijer
. Grote verschillen tussen rijk en arm in de wereld roepen migratie op, maar die betekent alleen voor individuen een oplossing en niet voor de mensheid als geheel. Het zijn veelal de best opgeleiden en de meest kansrijken die erin slagen Europa binnen te komen, vaak ten koste van nuttige taken in hun land van herkomst. Zulke individuele oplossingen zijn echter wel nodig voor wie alleen kan overleven door te vluchten voor oorlog en onderdrukking. Het mag niet zo zijn dat we mensen de dood in sturen door quota vast te stellen en anderen de toegang te weigeren. Het is ook onverdedigbaar om mensen terug te sturen voordat het probleem in hun land van herkomst is opgelost. Sommige vluchtelingen zullen trouwens ook daarna willen blijven, omdat inmiddels hun kinderen en kleinkinderen zijn opgegroeid in het nieuwe land van vestiging. Sommige lidstaten van de EU laten veel meer vluchtelingen toe dan andere. Het is opmerkelijk dat zowel voorstanders van beperking als van verruiming van de toelating al jaren pleiten voor een meer gecentraliseerd en geüniformeerd Europees beleid. Ik kan het daarmee alleen eens zijn als dit betekent dat de EU-lidstaten ruimhartiger minimumnormen hanteren dan die welke zijn overeengekomen in de Conventie van Genève. De bescherming van vluchtelingen is beter te organiseren en te controleren op kleinschalig niveau dan door een verre bureaucratie.

Vachetta
Volgens het Verdrag van Genève is het vluchtelingenstatuut van toepassing op elke persoon die "omdat hij om gegronde redenen vreest vervolgd te worden op grond van zijn ras, zijn godsdienst, zijn nationaliteit, zijn behoren tot een bepaalde maatschappelijke groep of vanwege zijn politieke overtuigingen, zich buiten het land bevindt waarvan hij de nationaliteit bezit en geen aanspraak kan maken of, vanwege zijn angst, wil maken op de bescherming van dat land" (artikel 1).
Het is hoog tijd dat de lidstaten van de Europese Unie dit artikel van het Verdrag integraal toepassen.
Frankrijk weigert heel hypocriet dit statuut toe te kennen aan Algerijnse vluchtelingen. Zo heeft ook Europa, toen de oorlog in Kosovo volop woedde, geweigerd het vluchtelingenstatuut toe te kennen aan Servische deserteurs of Kosovaarse vervolgden. Hoeveel Bosniërs bevinden zich nog steeds in vluchtelingenkampen in Turkije en kwijnen daar weg omdat de Unie weigert ze op te nemen? Hoeveel Afghaanse vluchtelingen stromen samen in Sangatte in de hoop Engeland te bereiken, wel wetend dat zij in het Schengengebied geen schijn van kans hebben?
In de tekst worden minimumnormen voorgesteld voor de opvang van asielaanvragers: minimale bijstand, zoals de met overheidsmiddelen betaalde verlening van volledige rechtsbijstand aan elke aanvrager, de plicht voor de autoriteiten of de bevoegde rechtbank hun weigering tot inwilliging van de aanvraag van een vluchteling te motiveren, en speciale hulp voor kwetsbare personen. Daarom stemmen wij ondanks onze eerst genoemde bezwaren voor dit verslag.
Verslag-Pirker (A5-0305/2001)

McKenna
Ik heb tegen dit verslag gestemd. Het geeft de verkeerde signalen af. Hierin wordt de suggestie gewekt dat Europa die mensen moet binnenlaten die het wil hebben en die het nodig heeft. Met andere woorden, mensen worden beschouwd als meer of minder nuttige producten waar bepaalde lidstaten behoefte aan hebben. Dit gaat in tegen alle internationale principes van fundamentele mensenrechten. Het suggereert dat mensen met een bepaald vak of beroep binnen mogen komen, maar dat andere mensen voor wie het misschien dringend noodzakelijk is dat ze binnenkomen, niet toegelaten worden. Dit hele beleid is totaal restrictief.
Dit verslag geeft volslagen verkeerde signalen af. Uitgaande van de gedachte dat we allemaal een bepaald quotum voor onze rekening moeten nemen, wekt het immers de indruk dat immigranten een last zijn, dat we deze last moeten spreiden, dat immigranten eigenlijk geen mensen zijn en dat zij in feite een probleem vormen. Met dit verslag krijgen wij het concept van het Fort Europa dat slechts toegankelijk is voor een paar uitverkorenen.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met enkele, zo niet alle bezwaren van mevrouw McKenna tegen het verslag-Pirker. Ik heb echter voor dit verslag over een communautair immigratiebeleid gestemd, zij het met buitengewoon bezwaard gemoed, en wel om de volgende reden. Hoewel het uiteindelijke verslag een rommeltje is - sommige punten zijn niet in overeenstemming met andere en het zit vol tegenstrijdigheden - bevat het een paar positieve aspecten. Het zijn er niet veel, maar ze zijn belangrijk en ik ben ervan overtuigd dat mevrouw McKenna deze aspecten nog eens zal bekijken. In het verslag wordt bijvoorbeeld erkend dat legaal in de EU verblijvende onderdanen van derde landen recht op vrij verkeer hebben. Evenzo wordt in het verslag gewezen op het recht om deel te nemen aan gemeenteraadsverkiezingen.
Het verslag bevat echter ook enkele negatieve aspecten. Ik betwijfel of alle afgevaardigden die voor paragraaf 35 hebben gestemd hem wel hebben gelezen. Die paragraaf houdt namelijk een beperking in van het verblijfsrecht en het recht op onderdak en onderwijs. Dat is in wezen racistisch en daar moeten we ons tegen verzetten. Door het verslag te verwerpen zouden we de positieve punten echter in gevaar brengen. Vandaar dat ik het verslag steun, zij het met de kanttekeningen die ik hier duidelijk heb aangegeven.

Borghezio
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Pirker is buitengewoon belangrijk, want het bevat enkele principiële beweringen die we als fundamenteel en verhelderend beschouwen: in de eerste plaats dat we van immigranten respect verwachten voor de waarden die in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie zijn neergelegd, en een oprechte wens om in de maatschappij van de lidstaten te integreren.
Door de tragische actualiteit zien we nu in hoe gevaarlijk andere "waarden" zijn die botsen met de gemeenschappelijke waarden van onze maatschappij en met onze tradities. Dat zijn bijvoorbeeld de waarden van de clandestiene immigranten die banden hebben met islamitische fundamentalisten binnen onze samenleving.
Onder deze waarden vallen bijvoorbeeld gezinsbetrekkingen en familierecht. Ik maak van de gelegenheid gebruik om het drama onder de aandacht te brengen van een Italiaanse moeder en dochter die gedwongen waren steun te zoeken bij de Italiaanse ambassade in Algiers. Zij hebben dit Parlement om bescherming van hun grondrechten gevraagd, die werden geschonden door degenen die zich beriepen op deze contrasterende principes van het islamitisch recht.
Een ander principe: de erkenning dat elke staat het recht heeft...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Alavanos
Het is ongetwijfeld een goede zaak dat bepalingen worden uitgevaardigd voor het regelen van de migratiestromen naar de Europese Unie, dat de behoeften worden berekend van de landen van binnenkomst en procedures worden vastgesteld voor de integratie van de burgers uit derde landen in de samenlevingen van de Europese Unie. In de mededeling van de Commissie over een communautair immigratiebeleid komen echter leemtes voor en daarmee worden ook andere doelstellingen beoogd. Zo wil men:
een onderscheid maken tussen de begrippen "werkende immigrant" en "economische immigrant" en het gevaar voorkomen van nieuwe vormen van discriminatie ten gevolge van de strikte behartiging van de belangen van de arbeidsmarkt in de Europese landen;
de noodzaak van gezinshereniging algemeen, en niet alleen voor speciale groepen van immigranten, ingang doen vinden;
de mobiliteit binnen de EU van immigranten met een geldige verblijfsvergunning uitbreiden;
de moderne slavenhandel bestrijden;
een strategie ten uitvoer leggen voor de terugkeer van gespecialiseerde immigranten naar hun land van herkomst opdat zij daar het productieproces kunnen helpen;
discriminatie tussen immigranten op grond van geslacht, leeftijd, seksuele geaardheid of handicaps uitbannen, en
een Europees migratienetwerk oprichten voor waarneming en registratie.
Daarom heb ik tegen gestemd.

Berthu
Het verslag-Pirker over het gemeenschappelijk immigratiebeleid is nog bezwaarlijker geworden na de aanneming van amendement 17, waarin wordt aangedrongen op het stemrecht bij gemeenteraadsverkiezingen voor onderdanen uit derde landen. Ondanks de lovenswaardige inspanningen van de heer Pirker is dit verslag qua algemene strekking dubbelzinnig geworden. Men heeft namelijk niet de moed duidelijk te zeggen dat de Commissie in haar mededeling over immigratie de verkeerde kant opgaat.
Ten eerste probeert de Commissie het verschijnsel van de clandestiene immigratie weg te moffelen en stelt zij slechts partiële of tijdrovende oplossingen voor. De aanpak van gemeenschappelijke ontwikkelingsinspanningen met de landen van oorsprong is ongetwijfeld op lange termijn interessant, maar ontslaat ons niet van de noodzaak de controle aan onze grenzen op korte termijn te versterken.
De Commissie draait trouwens de kraan van de legale immigratie ver open. Zij zegt dat het Europees beleid "gegrondvest zou moeten zijn op het feit dat de migratiedruk zal voortduren" (pagina 14) en zij trekt daaruit de conclusie dat de wetgeving "zo moet worden opgezet dat de toelating van economische migranten wordt vergemakkelijkt en niet bemoeilijkt" (pagina 19). Wij komen absoluut niet tot dezelfde conclusie. Veeleer zijn wij van mening dat er een contingentenbeleid moet worden ingevoerd. Elke lidstaat moet daarvan voor zichzelf het niveau vaststellen en daarvoor ons inziens bij voorbaat onderdanen uit de Oost-Europese landen, die spoedig lid zullen zijn van Unie, in aanmerking laten komen.
Wat de integratie van immigranten betreft vraagt de Commissie ons "te erkennen dat integratie een proces in twee richtingen is, waarin zowel van de immigrant als de samenleving van ontvangst aanpassing wordt vereist" (pagina 21). Daar zijn wij het evenmin mee eens. De buitenlanders die op onze deur kloppen komen uit landen die gefaald hebben en er niet in geslaagd zijn hun bevolking een fatsoenlijk leven te bieden. Het is ongetwijfeld in het belang van deze immigranten dat zij zich aanpassen aan onze levenswijze en onze waarden. Als men het tegendeel denkt, bewijst men deze mensen een slechte dienst en bewijst men, vanwege het boemerangeffect, ook de Europese landen een slechte dienst.

Figueiredo
Dit verslag gaat over een mededeling van de Commissie van november 2000 over immigratie. Die mededeling beziet dit onderwerp eigenlijk uitsluitend vanuit een economisch perspectief. Er wordt gekeken naar de mogelijkheden voor immigranten om hier werk te vinden, en die zienswijze kan leiden tot de invoering van immigratiequota voor de Europese Unie. Alles wijst erop dat de Europese Unie uitsluitend geïnteresseerd is in het aantrekken van arbeiders uit derde landen om te voorzien in de gebreken en behoeften van het Europese kapitalisme. De Unie heeft daarbij geen belangstelling voor het feit dat zo' n uitstroom van fundamentele menselijke hulpbronnen de ontwikkeling in die derde landen kan fnuiken.
We moeten in het beleid voor ontwikkelingssamenwerking met derde landen een nieuwe aanpak volgen, om een daadwerkelijke bijdrage te kunnen leveren tot de ontwikkeling van die landen en het stopzetten van de migratie. Dat kan alleen als de bevolking er in waardige omstandigheden kan leven. Dat aspect komt in dit verslag helaas nauwelijks aan de orde. Het is van belang dat we alle rechten van de immigranten respecteren en garanderen. Daarom hebben wij voorstellen ingediend voor de legalisatie van alle immigranten. We blijven erop aandringen dat hun politieke en burgerrechten moeten worden erkend, inzonderheid het recht om aan lokale en Europese verkiezingen deel te nemen. Tot slot wijzen we erop dat immigranten dezelfde economische, sociale en culturele rechten behoren te krijgen.

Hortefeux
Ik heb voor het verslag van de heer Pirker gestemd en prijs de uitstekende kwaliteit van het door de rapporteur gedane werk. Het verheugt mij dat het Parlement zich eindelijk over dit uiterst belangrijke vraagstuk uitspreekt.
Al bijna twintig jaar lang wordt het immigratievraagstuk in het openbare debat op emotionele of onrealistische wijze behandeld. Dit was trouwens ook onvermijdelijk daar dit een heet hangijzer is geworden in het binnenlandse beleid van inmiddels alle landen van de Europese Gemeenschap. Bovendien moet men wel beseffen dat in de ogen van onze publieke opinie de getroffen beleidsmaatregelen inefficiënt zijn wat de bestrijding van clandestiene immigratie betreft, en onrechtvaardig wat de reguliere, legale en voor de ontwikkeling van onze samenleving nuttige immigratie betreft.
Daarom is het hoogstnoodzakelijk geworden dat zowel juridisch als praktisch een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen legale en illegale immigratie, dat eindelijk criteria worden vastgesteld en ook toegepast. Verschillende internationale en Europese organisaties waarschuwen voor een gebrek aan geschoolde arbeidskrachten op ons continent en daarom moeten wij het voorbeeld volgen van verschillende Angelsaksische landen en onze Europese samenleving openstellen voor immigranten. Wij hebben daar in verschillende sectoren, zoals in de informatica en de nieuwe technologieën, grote behoefte aan.
Tot slot onderscheidt echte moed zich door inzet voor diepgaande veranderingen in de mondiale economische orde. Rechtvaardigheid en ethiek komen daarin veel meer tot gelding dan in het zedenprekerig extremisme van degenen die een totale vestigingsvrijheid op ons continent eisen, of van degenen die van onze Europese Gemeenschap louter een heiligdom willen maken.

Lang
Na de dramatische gebeurtenissen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten van Amerika moet bestrijding van illegale immigratie in Europa meer dan ooit onze belangrijkste zorg zijn.
Het is hoog tijd dat er een eind komt aan de lakse houding ten aanzien van clandestiene immigranten en aan het vrij verkeer in de Unie van allerlei handelaars en terroristen. Als wij willen overleven moeten wij reageren.
De laatste tijd zijn in verschillende landen van de Unie, en met name in Frankrijk en België, steeds meer terroristische cellen ontdekt onder clandestiene immigranten. Sedert de opening van de grenzen en de Overeenkomst van Schengen hebben honderden immigrantengemeenschappen zich systematisch kunnen organiseren en ontwikkelen tot religieus en etnisch georiënteerde netwerken. Daardoor zijn zij een voedingsbodem geworden voor terrorisme maar ook voor criminaliteit, illegale handel en allerlei vormen van geweld.
Het Brussels beleid? Ogen sluiten; kwaad negeren! Op zijn hoogst komt vanuit Brussel een benepen protest tegen de steeds erger wordende internationale criminaliteit. Brussels oplossingen? Immigratie bevorderen; illegalen legaliseren; documenten geven aan al degenen die illegaal zijn binnengekomen op ons grondgebied; rechteloze zones creëren of laten ontstaan, zoals het centrum van Sangatte in Frankrijk. Voor al deze dingen wordt trouwens ook een lans gebroken in het ons ter stemming voorgelegde verslag. Men moet het grijzer wordende Europa bevolken, zegt men; Europa heeft arbeidskrachten nodig, en om het tekort op te vullen moet een allesomvattend immigratiebeleid worden opgesteld.
De afgevaardigden van Front national stellen al jarenlang dit onverantwoord beleid, dit zelfmoordbeleid van Brussel aan de kaak. De strijd tegen illegale immigratie moet duidelijk gegrondvest zijn op het principe van nultolerantie. De illegale immigranten moeten worden teruggestuurd naar hun land van herkomst. Onze grenzen moeten in ere worden hersteld, want alle voorstanders van Schengen hebben eens en voor altijd het bewijs gekregen dat de grenzen een essentiële factor zijn voor de veiligheid van onze landen. Voordat men zich dus stort in een gemeenschappelijk immigratiebeleid, moet werk worden gemaakt van een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid!

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Wij staan kritisch tegenover bepaalde gedeelten van het verslag. Naar onze mening wordt daarin te veel de nadruk gelegd op maatregelen om immigratie tegen te gaan, en te weinig aandacht geschonken aan het positieve aspect en de noodzaak van meer immigratie, met name van immigratie van arbeidskrachten. Wij zouden in verscheidene gevallen verder willen gaan door een ruimere immigratie van arbeidskrachten mogelijk te maken.
Wij stellen ons vooral kritisch op ten aanzien van paragraaf 15, waar wordt geconstateerd "dat van de immigranten respect voor de waardengemeenschap - zoals vastgelegd in het EU-Handvest van de grondrechten - en bereidheid om in de samenleving van de lidstaten te integreren, wordt verwacht." Wij eisen vandaag de dag niet eens van de burgers van Europa dat zij de waardengemeenschap eerbiedigen, waarvan in het verslag sprake is.
De vraag is hoe deze paragraaf eigenlijk moet worden geïnterpreteerd. Op dit moment gaat er een golf van anti-moslimgevoelens door Europa. In Zweden en in diverse andere lidstaten zijn moslims lastig gevallen. Politici in verschillende lidstaten hebben uitspraken gedaan die wij verbijsterend vinden.
Wij vrezen dat de formulering van paragraaf 15 de mogelijkheid biedt tot nog meer ruimte voor onverdraagzaamheid en xenofobie. De diversiteit van Europa dreigt verloren te gaan.

Souchet
Het debat dat tijdens deze vergaderperiode heeft plaatsgevonden over het verslag-Pirker, evenals over het verslag-Evans trouwens, betekent in tweeërlei opzicht een breuk met het verleden, met de vroegere debatten in het Europees Parlement over deze onderwerpen.
Ten eerste is dit een breuk omdat het voorzitterschap, en zelfs de Commissie, voor het eerst vastberadenheid en striktheid aan de dag leggen. De gebeurtenissen van 11 september zijn hier niet vreemd aan. De ideologie van "steeds minder controle" heeft plaatsgemaakt voor de realistische constatering dat het terrorisme zich met onze laksheid voedt. Het is geen toeval dat het Europa van de Vijftien, de Europese Unie, in het onderzoek naar de aanslagen van 11 september wordt aangewezen als de plaats waar de aanslagen op de Verenigde Staten werden beraamd, georganiseerd en voorbereid.
Nu moeten het fungerend voorzitterschap van de Raad en de Commissie hun goede intenties hard maken en volharding tonen. Het is namelijk hoog tijd dat de strijd tegen illegale immigratie en misbruik van asielprocedures ophoudt een leus te zijn en beslag krijgt in vastberaden beleidsvormen.
Ten tweede is dit een breuk omdat - tot onze spijt - nu een grote kloof gaapt tussen de nieuwe houding van de Raad en de Commissie, die gelukkig de ernst van de zaak schijnen in te zien, en de weerbarstige, ideologische houding van de meeste afgevaardigden die het woord hebben gevoerd. Zij blijven verwarring maken tussen controle en aantasting van de vrijheden; zij blijven aandringen op meer garanties voor degenen die misbruik maken van onze opvang- en asielprocedures en daarmee inbreuk plegen op onze veiligheid, op de bescherming van onze burgers en op de belangen van de daadwerkelijk vervolgden die bij ons asiel moeten kunnen krijgen.

Terrón i Cusi
Ik wil met deze stemverklaring toelichten waarom mijn fractie voor het verslag Pirker heeft gestemd. Wij hechten er veel belang aan dat de mededeling van de Commissie positief ontvangen wordt. De Raad van Laken heeft de politieke verplichting het in Tampere door de Europese Raad gelanceerde proces nieuw leven in te blazen.
Zoals uit de gegevens van EUROSTAT blijkt, vinden de burgers dat de Europese Unie een gemeenschappelijk immigratiebeleid moet opzetten.
Onze fractie heeft onder andere het stemrecht voor langdurig ingezetenen bij lokale verkiezingen aan de tekst weten toe te voegen, en wij zijn er ook in geslaagd duidelijke bevoegdheden voor de Europese Unie op te nemen.
Dat is, in combinatie met onze uitgesproken steun voor deze mededeling, de reden waarom wij voor dit verslag hebben gestemd, ondanks het feit dat wij sommige meningen van de rapporteur bepaald niet delen. Wij hopen dat de mededeling bij de Raad in Laken in goede aarde zal vallen.
Wij vinden het betreurenswaardig dat tijdens de discussie een aantal rechtse parlementsleden terrorisme en immigratie over één kam scheerde waardoor wantrouwen jegens immigranten en islamitische vluchtelingen in de hand werd gewerkt.
Verslagen-Evans (A5-0304/2001) en -Pirker (A5-0305/2001)

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor de verslagen-Evans en -Pirker. Wij zijn het ermee eens dat EU op lange termijn een gemeenschappelijke asielprocedure en een uniform statuut voor personen aan wie asiel wordt verleend, ontwikkelt. Wij wijzen er echter op dat deze aangelegenheid onder hoofdstuk IV van het EU-Verdrag valt en dus niet voor Denemarken geldt op grond van de uitzondering die Denemarken op dit gebied heeft bedongen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij hebben voor het verslag-Evans gestemd niet alleen omdat daarmee vooruitgang mogelijk wordt in de situatie van de vluchtelingen, maar ook omdat het vanzelfsprekend zou moeten zijn dat alle Europese landen dezelfde procedure toepassen. De gemeenschappelijke status moet echter worden afgestemd op het voor de vluchtelingen gunstigste land, en dat is absoluut niet het geval. In de tekst zijn trouwens verschillende achterdeurtjes te vinden voor de landen die een meer strikte toepassing wensen, waardoor de draagwijdte van de maatregelen - die de goede kant uitgaan - wordt beperkt.
Wij hebben echter tegen het verslag-Pirker over immigratie gestemd. Het contingentenbeleid dat daarin wordt voorgesteld is enkel afgestemd op de belangen van de werkgevers in de betrokken landen. Met dit verslag wil men de activiteiten van deze moderne slavenhandelaren een juridisch aanknopingspunt bieden opdat zij de benodigde arbeidskrachten uit arme landen kunnen halen en deze weer kunnen afstoten en terugsturen als ze er geen behoefte meer aan hebben.
Verslag-Titley (A5-0309/2001)

Alavanos
Door de terroristische aanslagen op de VS zijn wij gedwongen het vraagstuk van de wapenexport vanuit een andere optiek te bekijken. Het verslag-Titley bevat weliswaar enkele goede suggesties, maar deze zijn zeer algemeen en beantwoorden mijns inziens niet aan de vereisten van deze tijd. Het is onaanvaardbaar dat de Europese Unie de "behoeften van de Europese industrie" als maatstaf in haar gedragscode voor wapenexport wil opnemen. Elke inhoudelijke maatregel zal daarmee onderuit worden gehaald. De Europese Unie moet er veeleer voor zorgen dat de VS, Rusland, China en andere grote wapenexporteurs bindende gedragscodes aanvaarden. Het feit dat zij daar geen zin in hebben mag voor de Europese Unie geen reden, geen alibi zijn om de teugels te laten vieren of incorrect te handelen. Tegelijkertijd moet in de Europese Unie worden gezorgd voor een waarnemingscentrum, voor een mogelijkheid tot registratie en voor gegarandeerde transparantie in de wapenexport, opdat indien nodig onmiddellijk paal en perk kan worden gesteld aan de schandalige praktijken van wapenverkoop aan criminele en destabiliserende krachten, aan krachten die er niet voor terugdeinzen hun toevlucht te nemen tot terreur en hun wapens tegen de Europese Unie en tegen haar burgers te gebruiken.
Daarom ben ik van mening dat de onderhavige resolutie niet volstaat. Ik heb hier dan ook niet voor gestemd.

Eriksson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij staan volledig achter een politieke regeling van de wapenproductie en -export, maar wij verwerpen het verslag-Titley om de volgende reden:
Het verslag wekt de indruk dat het fundamentele conflict tussen de belangen van de wapenindustrie en een ideale vreedzame wereldorde niet-bestaand is. Het is tegenstrijdig een verslag over een gedragscode voor wapenuitvoer te beginnen met een tekst zoals paragraaf 1, sub d), waarin staat dat het EU-beleid inzake wapenuitvoer "moet beantwoorden aan de behoeften en uitdagingen van de Europese defensie-industrie ..." Wij willen ook niet dat het wapenexportbeleid een instrument wordt voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk defensiebeleid, zoals in paragraaf 1, sub e) verwoord is. Wij erkennen dat er veranderingen ten goede hebben plaatsgevonden en daarom kunnen wij enkele afzonderlijke formuleringen wel steunen.

McKenna
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie is verheugd over het feit dat met het verslag van de heer Titley over een gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer een belangrijke stap vooruit kon worden gezet ten opzichte van zijn eerdere verslagen over dit onderwerp. Wij kunnen het overgrote deel van dit verslag ondersteunen en stemmen in met veel van de aanbevelingen die erin gedaan worden. Wij betreuren het echter dat het amendement niet is overgenomen waarin voorgesteld werd paragraaf 1, sub d) te schrappen: "... herhaalt als zijn overtuiging dat het EU-beleid inzake wapenuitvoer: d) moet beantwoorden aan de behoeften en uitdagingen van de Europese defensie-industrie" . Veel van onze leden vinden derhalve dat zij zich tijdens de slotstemming moeten onthouden.
Als dit gedeelte geschrapt was, hadden wij het uiteindelijke verslag kunnen steunen. De handhaving van deze doelstelling in het verslag is helaas volledig in strijd met wat wij als een ethisch verantwoord wapenbeleid beschouwen. Wij zijn van mening dat een ethische gedragscode voor wapenuitvoer niet moet worden bepaald door de behoeften van de Europese defensie-industrie.

Meijer
. Aan het verkopen van middelen om het gemakkelijker te maken dat mensen worden gedood kan veel geld verdiend worden. Sinds de terreuraanslagen van 11 september in Amerika zijn de winstverwachtingen van de wapenindustrie gestegen. De enig mogelijke rechtvaardiging om wapens te produceren is onze zelfverdediging tegen vijanden van buitenaf die ons willen overheersen, onderdrukken of uitroeien. Het produceren van wapens als economische activiteit, om winst te maken door middel van export naar gebieden waar men die wapens wil kopen, betekent dat geld belangrijker wordt gevonden dan mensenlevens. Tegen de wens van het Parlement in heeft de Raad vorig jaar doorgezet dat het wapenembargo tegen Indonesië werd opgeheven, ondanks het geweld in Oost-Timor, de Molukken, Atjeh en West-Papoea. Het voorstel van de heer Titley behelst slechts een niet-wetgevende raadpleging, maar houdt ten opzichte van de huidige situatie een aantal verbeteringen in, zoals het juridisch bindend maken van de gedragscode voor wapenexport en de binding van kandidaat-lidstaten aan die gedragscode. Terecht verlangt hij toestemming van de lidstaten voor de overdracht van licenties door Europese bedrijven voor het buiten Europees grondgebied produceren van militaire apparatuur. Ik steun zijn streven naar een wereldomvattend akkoord, jaarlijkse rapporten over toepassing van de gedragscode en een weigering wapens te leveren aan landen die geen informatie verstrekken aan het VN-register van conventionele wapens.
Verslag-Langenhagen (A5-0288/2001)

Bordes, Cauquil en Laguiller
Het Galileo-programma wordt ons voorgelegd als zijnde een programma waarmee dankzij een satellietnavigatiesysteem vooruitgang kan worden geboekt op verschillende gebieden (regeling van het vervoer over land, over zee en door de lucht, organisatie van reddingen op zee).
Galileo laat zien - zo zegt men - dat inspanningen worden ondernomen om Europa onafhankelijk te maken van de Verenigde Staten, die met het GPS-systeem een soortgelijk programma op poten hebben gezet. In feite wil men echter voor de Europese ondernemingen een grote markt openleggen. Met andere woorden, men wil een nieuwe bron van winst creëren voor de bedrijfseigenaren en de aandeelhouders. Zij hebben namelijk het meeste baat bij Galileo, of het nu om telecommunicatie, vervoer of de ruimte gaat. Galileo behelst namelijk de oprichting van een netwerk van een dertigtal satellieten.
Er is hiervoor reeds een bedrag van bijna 2 miljard euro op de begroting gezet. Een gedeelte daarvan is reeds door de Europese Unie en het Europees Ruimteagentschap vrijgegeven. De particuliere investeerders weigeren echter om ook maar één cent hiervoor op tafel te leggen, alhoewel de Europese Unie pas in de eindfase van het project een beroep op hen wil doen voor een bescheiden financiële bijdrage, nadat het project al gelanceerd is en gegarandeerd wordt met overheidsmiddelen. De particuliere investeerders, aan wie men het beheer van Galileo en dus "de inkomsten die verkregen kunnen worden met alle door Galileo verleende diensten" heeft beloofd, willen geen enkel "commercieel risico" lopen, zegt de rapporteur. Zij wachten op "een positief signaal van de politieke autoriteiten" van Europa. Met andere woorden, zij willen dat de politieke autoriteiten alle kosten op zich nemen en zij alleen maar hoeven te zorgen voor het opstrijken van de winst.
Alhoewel de mond van de Europese autoriteiten overlopen van de zogenaamde verdiensten van het particulier initiatief, laten de kapitalisten zich niet lijmen met woorden. Zij willen zekere, risicovrije winst, en weten dat zij daarvoor kunnen rekenen op zowel de Europese als de nationale autoriteiten.
Wij hebben dan ook tegen dit verslag gestemd.

Caudron
Het verheugt mij dat ik een standpunt kan bepalen ten aanzien van het Galileo-project, zeer zeker nu met de gebeurtenissen van 11 september een beroep wordt gedaan op ons vermogen tot crisisbeheer. Het is de bedoeling dat met het Galileo-project een reeks satellieten op ongeveer 20.000 km afstand in een baan om de aarde wordt gebracht. Deze satellieten zullen verbonden zijn met een netwerk van controlestations op aarde. Op die manier krijgt men een wereldomspannend netwerk waarmee het beheer van het lucht-, zee- en wegvervoer aanzienlijk kan worden verbeterd en zoek- en hulpacties kunnen worden ondersteund.
Deze technologie bestaat reeds in de VS (GPS-systeem) en in Rusland (GLONASS-systeem), en wordt momenteel gefinancierd en gecontroleerd door de militaire autoriteiten in deze twee landen. De kwaliteit en de continuïteit van het civiel gebruik hiervan zijn dus van de militaire autoriteiten afhankelijk. Deze kunnen dit gebruik op elk moment stoppen of het signaal verstoren. Het Galileo-programma in Europa zal daarentegen door civiele instanties worden beheerd en gecontroleerd. Men heeft hiervoor een ontwikkeling in vier fasen voorgesteld: uitwerking in 2000, ontwikkeling en uittesten uiterlijk tot 2005, instelling in 2007 en exploitatie daarna. Het Galileo-systeem zou dus, als alles goed verloopt, vanaf 2008 operationeel moeten zijn. Dan zal zijn beantwoord aan de wensen van de Europese Raad van Stockholm en de dringende behoeften van de Europese Unie op dit gebied, zoals ook blijkt uit het verslag van de Vervoerscommissie.
Wat de financiering betreft lijkt het mij belangrijk dat de desbetreffende modaliteiten worden opgehelderd voordat een eindbesluit wordt genomen. Ik betreur trouwens dat bepaalde lidstaten terughoudend zijn bij het geven van steun aan dit project. Ik nodig derhalve de Commissie uit de nodige stappen te ondernemen om deze terughoudendheid ongedaan te maken. Daarna moet de Commissie op uiterlijk 15 november 2001 klaar zijn met de algemene financieringsstructuur. Anders zal de termijn van 2008 waarschijnlijk niet kunnen worden gerespecteerd. Het Europees Parlement moet worden geraadpleegd over het door de Commissie opgestelde project. Na goedkeuring van dit project moet het Parlement in staat zijn de deelneming van de Europese industrie aan de financiering van de daaropvolgende fasen op middellange en langen aan te moedigen.

Darras
Allereerst wil ik de rapporteur van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, mevrouw Langenhagen, en tevens alle leden van de commissie van harte bedanken voor het uitstekende verslag dat zij ons hebben voorgelegd. Ik wil echter tevens nadrukkelijk wijzen op zowel de voordelen van het Galileo-navigatiesysteem per satelliet als ook de problemen die zich bij de tenuitvoerlegging eventueel kunnen voordoen.
Ik wil kort eraan herinneren dat het Galileo-navigatiesysteem per satelliet een ambitieus project is Daarmee wordt een reeks satellieten op een afstand van 20.000 km. in omloop om de aarde gebracht en verbonden met een netwerk van controlestations op de aarde.
Uit deze definitie blijkt dus al hoe belangrijk het is dat dit verslag wordt aangenomen, en ik zal daar dan ook voor stemmen. Het Galileo-project stelt ons namelijk in staat een wereldomspannend netwerk tot stand te brengen waarmee wij niet alleen het lucht-, zee- en wegverkeer beter kunnen beheren maar ook zoek- en reddingsacties kunnen ondersteunen.
Dit verslag moet dus, zogezegd, worden aangenomen om de EU uit te kunnen rusten met een systeem dat volgens de Europese Raad van Stockholm "onverwijld" gelanceerd moet worden. Daarbij mag men evenwel niet de aspecten uit het oog verliezen die in de toekomst eventueel problemen kunnen opwerpen en die ook in het verslag worden genoemd.
Het is namelijk absoluut noodzakelijk waakzaam te zijn wat het militair gebruik van een dergelijk systeem betreft: verkeerd gebruik is mogelijk. Wij moeten ons daar wel bewust van zijn en ervoor zorgen dat daarvan geen sprake zal zijn.
Bovendien moet erop worden gewezen dat de financiering van dit project nog steeds heel wat voeten in aarde heeft. De lidstaten, of bepaalde lidstaten, aarzelen nog steeds bij het geven van financiële steun aan de verwezenlijking van Galileo en de particuliere investeerders lijken niet bepaald te staan springen van ongeduld om aan dit project te mogen deelnemen. Met andere woorden, voordat een eindbesluit wordt genomen moeten de begrotingsautoriteiten van de Europese Unie een duidelijk beeld hebben van deze financiering. Dat betekent dat de Commissie voorstellen moet hebben uitgewerkt voor de beheersstructuur van het Galileo-project.
(Interventie ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Figueiredo
Ons stemgedrag is een afspiegeling van de overtuiging dat het de moeite waard is over een goed functionerend Europees systeem te beschikken dat niet tegelijkertijd ook voor defensie of militaire doeleinden gebruikt wordt, eventueel door derde landen. Dat is nu niet het geval, aangezien Europa op militair gebied van de Verenigde Staten afhankelijk is.
Het is van fundamenteel belang dat bij de tenuitvoerlegging van dit project de rechten en vrijheden van de burgers gerespecteerd worden. Dat geldt zeker voor hun recht op privacy. Dit project kan voor de telecommunicatiediensten (mobiele telefonie) heel nuttig blijken te zijn. Er kan gebruik van worden gemaakt voor de lokalisatiediensten waar de gebruikers om vragen, als de kosten daarvoor tenminste geen obstakel vormen. Om de uitvoering van het project in de verschillende lidstaten zo soepel mogelijk te laten verlopen, is het van belang dat we rekening houden met de operationele kosten van het systeem, vooral dat deel van de kosten dat zal worden aangerekend aan de landen die niet rechtstreeks betrokken zijn bij het opzetten van het project.

Meijer
. Galileo komt er pas nadat de Amerikaanse concurrentie de Europese markt heeft veroverd. Dat is dus te laat. Zo'n navigatiesysteem per satelliet had een bestanddeel kunnen worden van een strategie om Europa minder afhankelijk te maken van de VS. Daarvoor zijn er genoeg redenen. Amerika bedreigt ons met een verdere opwarming van de aarde, met een opnieuw uit de "star wars"periode opgedoken antirakettenschild, met hormonenvlees, met lawaaivliegtuigen, met het Echelon-afluistersysteem, met een monopolie op patenten en met een dollar die als internationaal betaalmiddel al decennia lang de tekorten van de Amerikaanse betalingsbalans afwentelt op de buitenwereld. Op dit ogenblijk dreigt het ons zelfs mee te trekken in een oorlog tegen de derde wereld. Een beperking van de toegang van onder slechte arbeids-en milieuomstandigheden geproduceerde Amerikaanse producten tot de Europese markt zou Amerika kunnen dwingen om meer aandacht te besteden aan arbeid, milieu, volksgezondheid, dierenkwelling, mensenrechten en vrede. Alleen in zo'n confrontatie zouden we Galileo nodig kunnen hebben. Zolang zo'n confrontatie ontbreekt is het Galileo-project slechts een bijdrage van de Europese belastingbetalers aan de industrie op het gebied van elektronica en ruimtevaart en die industrie is voor een belangrijk deel onderworpen aan militaire belangen. Het geld voor Galileo kan beter worden besteed aan milieuzorg en nuttige collectieve voorzieningen.
Verslag-Rübig (A5-0234/2001)

Bordes, Cauquil en Laguiller
In het verslag wordt de achterstand van de Europese Unie ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan betreurd en een reeks maatregelen voorgesteld om "innovatie te bevorderen" en vooruitgang op onderzoekgebied mogelijk te maken. Al deze voorgestelde maatregelen staan echter in het teken van de gedachte dat het enerzijds de taak is van de overheden om het onderzoek direct of indirect te financieren en anderzijds de taak van de particuliere belangen om de winst op te strijken.
Dit gaat van financiële ondersteuning van wat in het verslag "innoverende bedrijven" worden genoemd tot de aanmoediging van "synergie tussen bedrijven en universiteiten" . Met andere woorden, wanneer het om onderzoek gaat moeten de universiteiten worden onderworpen aan de bedrijven.
In de toelichting breekt het verslag een lans voor niet alleen de bevordering van "de ondernemingsgeest op school" maar wenst het zelfs "de hinderpalen voor de mobiliteit ten gevolge van de socialezekerheidsstelsels op te heffen" . De titel van het verslag luidt: Innovatie in een kenniseconomie. Het zou exacter zijn geweest te spreken over onderwerping van kennis, onderzoek en overheidsgeld aan werkgeversbelangen in een winsteconomie.
Daar wij tegen de geest en de letter van het verslag zijn, hebben wij tegen gestemd.

Caudron
Deze mededeling van de Commissie over "innovatie in een kenniseconomie" is over het algemeen goed onthaald.
Daarin wordt een op de beschikbare Europese statistieken gegrondvest, Europees dashboard gepresenteerd voor innovatie.
Uit de analyse in de mededeling blijkt dat ondanks de inspanningen van de lidstaten voor de bevordering van innovatie, Europa qua prestaties achterblijft bij zijn voornaamste concurrenten. Toch is innovatie een van de strategische prioriteiten die de Europese Raad van Lissabon in maart 2000 heeft vastgesteld.
De Commissie doet derhalve enkele aanbevelingen aan de lidstaten voor de verbetering van hun beleid ter stimulering van innoverende bedrijven en ter ondersteuning van innovatie in heel het economisch en sociaal weefsel. De lidstaten worden verzocht hun stimuleringsbeleid van innoverende bedrijven te verbeteren, de hinderpalen op te heffen die de initiatieven van innoverende bedrijven in de weg staan, particuliere investeringen in onderzoek en innovatie aan te moedigen en de voorschriften inzake het gebruik van de resultaten van met overheidsmiddelen gefinancierd onderzoek te verbeteren.
Ik geef natuurlijk steun aan deze voorstellen. Mijns inziens moeten aan deze filosofie beantwoordende projecten in aanmerking kunnen komen voor middelen uit het zesde KPOO.
De rapporteur geeft drie sleutelsectoren aan waarin de Gemeenschap en de lidstaten actief moeten worden: de bevordering van de ondernemingsgeest in het kader van het onderwijsstelsel, de bevordering van de scholing van werknemers en het stimuleren van het MKB tot innovatie. Ook wijst hij erop dat rekening dient te worden gehouden met de behoeften van het MKB, daar niet minder dan 60 miljoen bedrijven MKB' s zijn en 60% van de werkgelegenheid in de Europese Unie uit het MKB komt. Innovatie zonder MKB is onbestaanbaar. Ik ben het natuurlijk met de rapporteur eens, maar ik moet wel zeggen dat wij al jarenlang hetzelfde verhaal horen over de essentiële rol van het MKB in de Europese economie. Al jarenlang dringen wij aan op het wegwerken van de hindernissen voor de ontwikkeling van het MKB, maar helaas is slechts heel weinig vooruitgang geboekt.
Ik heb bij de opstelling van mijn verslag over het zesde KPOO met deze omstandigheid rekening gehouden en geprobeerd het MKB in de mate van het mogelijke toegang te verlenen tot de Europese onderzoek- en ontwikkelingskredieten.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer te spreken over het verslag van mijn collega Paul Rübig. Daarin richt hij zich op het stimuleren van onderzoek en innovatie en steunt hij het initiatief van de Commissie tot bevordering van innovatie. Steeds weer is de EU gehekeld omdat zij er niet in slaagde de technologische vernieuwingen bij te houden en steeds weer loopt zij pijnlijk achter bij haar Amerikaanse tegenhangers op dit gebied. De Europese Unie moet meer doen om haar innovatiepotentieel op dit gebied uit te buiten. Zoals het verslag aangeeft, werd dit erkend tijdens de zogenaamde dot.com-Top te Lissabon. Europese lidstaten moeten samenwerken, hun afzonderlijke specialismen samenvoegen en een toetsingsprocedure in het leven roepen. In het verslag wordt terecht gepleit voor een verhoging van de kwaliteit van het onderwijs als aanvulling op deze maatregelen. Dit zal de tenuitvoerlegging van de Lissabon-strategie van de EU zeer ten goede komen.
Tot slot zullen deze innovaties niet van de grond kunnen komen als de bureaucratische verordeningen niet enigszins versoepeld worden. Als we de bureaucratische rompslomp verminderen, die momenteel een echte hinderpaal is voor Europese innovatie, zullen we al aanzienlijk beter in staat zijn met Amerika te concurreren. Dit zal een stimulans vormen voor het opzetten van allerhande nieuwe ondernemingen.
Verslag-Mayer (A5-0311/2001)

Bernié
Gisterenavond bij sluiting van het debat heeft de heer Bolkestein aan de hand van een onderzoek degenen tegengesproken die beweerden dat de prijzen vanaf de invoering van het communautair uitputtingsstelsel waren toegenomen. Men heeft integendeel in bepaalde gevallen zelfs een verlaging kunnen vaststellen.
Degenen die zich zogenaamd inzetten voor de consument, beschermen in feite alleen de parallelle importcircuits waardoor de kwaliteit, de innovatie en de werkgelegenheid worden bedreigd en imitatie in de hand wordt gewerkt.
Daarom heb ik drie amendementen ingediend. De rapporteur was daar kennelijk ongerust over. De EVP heeft dan ook verzocht om een hoofdelijke stemming over al onze amendementen teneinde volledige controle te kunnen uitoefenen op haar leden en er zeker van te kunnen zijn dat de door bepaalde coördinatoren aangegane verbintenissen ook werden nagekomen.
Eens te meer vrees ik dat pressie en koehandel de overhand hebben gekregen en een slecht besluit is genomen.
Om de kosten van deze hoofdelijke stemmingen niet onnodig hoog te laten oplopen, hebben wij besloten onze eerste twee amendementen in te trekken en slechts amendement 3 te handhaven, dat ons inziens voldoende aantoont hoe triest te realiteit is.

Lulling
. (DE) De internationale uitputting van aan merken verbonden rechten is een onderwerp waarover de afgelopen maanden fel is gediscussieerd, zoals blijkt uit het verslag dat maanden op zich heeft laten wachten en dat in vergelijking met het eerste ontwerp flink veranderd is. De uitputting van aan merken verbonden rechten heeft betrekking op alle merkproducten. Als voorzitster van de intergroep Wijn wil ik mij echter concentreren op de gevolgen voor deze sector.
Met de internationale uitputting van aan merken verbonden rechten zal de consument in de Europese Unie op het terrein van voedingsmiddelen en dranken geen enkel voordeel brengen. Dit wordt bevestigd door de NERA-studie waartoe de Commissie opdracht heeft gegeven. Op de langere termijn zouden de Europese consumenten er zelfs nadeel van kunnen ondervinden, doordat onze industrie de mogelijkheid wordt ontnomen om nieuwe producten te ontwikkelen en de consument nieuwe diensten aan te bieden. Mochten de opbrengsten uit parallelimporten door derden substantieel dalen, dan zal ook de motivatie afnemen om in nieuwe merken te investeren.
Voorts zal het, door toedoen van de complexe distributienetwerken die zullen ontstaan als gevolg van de internationale uitputting van aan merken verbonden rechten, moeilijker worden om merkpiraterij tegen te gaan. Zonder twijfel ontstaan daardoor nadelen voor de consument en voor de producenten van merkartikelen, onder andere ook met betrekking tot de gezondheidsbescherming van de consument.
Daarom spreek ik mij uit tegen een internationale uitputting van de aan merken verbonden rechten. Gezien de vooruitgang die er sinds het ontwerp is geboekt, zal ik echter niet tegen het verslag stemmen.
Gezamenlijke resolutie over racisme (RC B5-0605/2001)

Kirkhope
De Britse conservatieven hebben tegen deze ontwerpresolutie gestemd, omdat daarin de fouten van de Durban-conferentie worden herhaald. Wij kunnen de buitensporige nadruk op het Midden-Oosten niet onderschrijven. Ook vragen wij ons af of het misschien niet beter was geweest als er geen slotverklaring was afgelegd op de conferentie. De conferentie van Durban behoort in veel opzichten tot een tijdperk dat ten einde kwam op 11 september.

Muscardini
 - (IT) Aan al het racisme liggen drie oorzaken ten grondslag: ten eerste, de onbekendheid met de ander, waardoor angst en dus afwijzing kan ontstaan; ten tweede kwade trouw, gecombineerd met een arrogante superieure houding, allicht als gevolg van een onbewust minderwaardigheidscomplex, en ten derde, de wens - politiek, economisch en religieus - om meer macht te verwerven door anderen te overheersen.
Het is dus evident dat er intensieve en uitgebreide culturele vorming nodig is die iedereen respect en aanvaarding van anderen bijbrengt, maar het is net zo evident dat de beschaafde wereld met alle middelen de politieke, culturele, economische en religieuze systemen moet bestrijden die racisme aanwakkeren en daarop gebaseerd zijn.
Eerbiediging van de ander is echter onmogelijk zonder een constant en verlicht engagement van de beschaafde wereld om te zorgen dat in de hele wereld de mensenrechten en de waardigheid van de mens geëerbiedigd worden. Daaruit volgt dat het geen racisme is als in beschaafde samenlevingen, westers of niet, gestreden wordt tegen bijvoorbeeld religieuze of rituele praktijken die de integriteit van het lichaam aantasten en de persoonlijkheid geweld aandoen. Dat zijn praktijken waaruit blijkt dat vrouwen nog niet worden gezien als personen met volledige rechten maar als objecten, onderworpen aan gebruiken die hun deelname aan het maatschappelijk en politiek leven verhinderen of beperken.
De geschiedenis van de mens wordt helaas gekenmerkt door collectief en individueel racisme. De politiek moet ervoor oppassen racistische uitingen uit het verleden te veroordelen en tegelijkertijd nieuwe vormen van racisme te creëren. We kunnen echter niet negeren dat ook vandaag nog een vorm van racisme in de politiek aanwezig is: het racisme dat de ideeën van anderen veroordeelt uitsluitend omdat zij tot een andere politieke richting behoren. Daarom nodigen wij het Parlement, de Commissie en de Raad uit bij hun interne werkzaamheden en bij hun optreden naar buiten toe veel actiever te zijn dan tot nu toe het geval was, om bij volkeren en regeringen een cultuur van wederzijds respect te bevorderen. Een dergelijke cultuur mag geen opstellingen, ideeën en maatregelen tolereren die de waardigheid van de mens ontkennen, onverschillig of zij aan een religie, een culturele stelling of een economisch of politiek project zijn ontsproten.
Onder voorbehoud hiervan stem ik voor de resolutie.

Souchet
De afgevaardigden van de MPF hebben zich tijdens de stemming over de resolutie betreffende de Conferentie van Durban onthouden om duidelijk te maken dat zij de uiterst dubbelzinnige houding waarvan de vertegenwoordigers van de Europese Unie op deze bijeenkomst blijk hebben gegeven, ten zeerste afkeuren.
Deze Conferentie was weliswaar bijeengeroepen onder de auspiciën van de Verenigde Naties maar werd volledig gemanipuleerd door een groep islamitische NGO' s die dankzij de welwillende en zelfs medeplichtige houding van een groot aantal landen - met name Arabische en mohammedaanse landen waarvan sommigen gewoonlijk als "gematigd" te boek staan - daar politieke munt uit konden slaan. Tijdens deze conferentie werden zelfs zionisme en racisme op een hoop gegooid. Onze afgevaardigden deden echter alsof hun neus bloedde en bleven gewoon zitten.
Toen de Europese Unie geconfronteerd werd met de ondubbelzinnige houding van de Verenigde Staten en Israël, wier vertrek duidelijk maakte dat men in de Conferentie over de schreef was gegaan, besloot zij te blijven, met alle risico' s van dien. Aldus wekte zij de indruk - ofschoon zij zich daar nu van probeert te distantiëren - in stemmen met die schandalige pogingen om alles op een hoop te gooien, met die onaanvaardbare uitglijder die de filosoof Alain Finkielkraut als volgt samenvatte: "Durban, ziehier het antiracisme dat zich tot het antisemitisme bekeert en elke vorm van menselijkheid loochent" .
De eer en de waardigheid hadden de Europeanen ertoe moeten aanzetten op te stappen. Hun vertrek zou bovendien een sterk, heilzaam signaal zijn geweest aan het adres van de VN en zijn secretaris-generaal. Misschien hadden deze zich dan bezonnen en besloten zich te verzetten tegen de poging van het mohammedanisme om de bijeenkomst ideologisch naar de hand te zetten. Dan hadden zij de belangen en waarden van de internationale gemeenschappelijk misschien werkelijk kunnen behartigen. Elke vorm van instemming met de allegaartjes van Durban kan namelijk worden geïnterpreteerd als een teken van zwakte van onze kant en zal degenen die zich tot doel hebben gesteld onze waarden te vernietigen een hart onder de riem steken.

Sumberg
Ik heb tegen de resolutie over de Wereldconferentie tegen Racisme in Durban gestemd. Hiermee wil ik duidelijk maken dat deze conferentie de grootst mogelijke schade berokkend heeft aan de bevordering van goede interraciale betrekkingen. De conferentie werd overheerst door elementen wier enige doel bestond uit het aanvallen van de staat Israël en het negeren van het feit dat dit de enige, op democratische beginselen gebaseerde natie in het Midden-Oosten is. Israël werd het mikpunt van landen en organisaties die een weerzinwekkende staat van dienst hebben waar het mensenrechten betreft. Erger nog, de taal en de toon van de aanvallen hadden veel weg van "Der Stürmer" in het Duitsland van Adolf Hitler.
Toch heeft noch de VN, noch de conferentie deze gang van zaken veroordeelt. De Verenigde Staten hebben daarentegen duidelijk gemaakt dat zij daar geen deel aan wilden hebben.
De Europese Unie had een soortgelijk standpunt moeten innemen. Dat zij dit niet gedaan heeft, laat zien dat zij helaas niets van de geschiedenis geleerd heeft.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.39 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen namens het Parlement een delegatie van het Marokkaanse parlement onder leiding van Brahim Rachidi te kunnen verwelkomen die voor de negende keer op bezoek is bij het Parlement.

In mijn welkomstwoord aan de heer Rachidi en de leden van zijn delegatie zou ik willen wijzen op het gewicht dat wij toekennen aan dit soort ontmoetingen, waarbij de twee parlementen opnieuw hun gemeenschappelijke trouw kunnen uitspreken aan de grote, democratische principes. Zoals u weet, geachte collega' s, heeft Marokko de recente misdadige aanslagen in Amerika veroordeeld en zich ondubbelzinnig solidair verklaard met Amerika en andere vrijheidlievende landen. Ook heeft Marokko zich aangesloten bij de wereldwijde strijd tegen het terrorisme.
Samen met de buurlanden ten zuiden van de Middellandse Zee probeert de Europese Unie in het kader van het proces van Barcelona een bijdrage te leveren aan de opbouw van een stabiele, democratische en welvarende regio. Dit proces is onontbeerlijk voor de toekomst van Europa en die van zijn in alle opzichten meest naaste buren.
Mijnheer de vice-voorzitter van het parlement van Marokko, in deze moeilijke tijden wil ik het belang van deze gemeenschappelijke waarden benadrukken. Iedere gelijkstelling van het terrorisme aan de Arabische moslimwereld wijzen wij fel van de hand. Wij hebben besloten elke nationalistische, racistische of xenofobe uitwas binnen deze context consciëntieus te bestrijden.
Mijnheer de vice-voorzitter, ik hoop van harte dat de ontmoetingen met leden van de delegatie voor de betrekkingen met de Magreb-landen en andere collega' s van dit Parlement de banden tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko nog nauwer zullen aanhalen en een bijdrage zullen leveren aan ons gemeenschappelijk streven naar vrede en welvaart voor alle landen aan de oevers van de Middellandse Zee.
(Applaus)

Stabiliteits- en groeipact - Informele bijeenkomst van de ECOFIN-ministers (Luik, 22 en 23 september 2001)
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en van de Commissie over het stabiliteits- en groeipact en over de informele bijeenkomst van de Ecofin-Raad van 22 en 23 september 2001 te Luik.
Ik geef het woord als eerste aan mevrouw Neyts-Uyttebroeck, namens de Raad.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ook ik wil op mijn beurt mijn vreugde uiten over de aanwezigheid op de tribune van een delegatie van het Parlement van Marokko, die ik bij deze hartelijk groet. Het toeval wilde dat ik op die tragische dag van 11 september aan het hoofd stond van een Belgische economische delegatie en een bezoek bracht aan Casablanca in Marokko. Ik heb deelgenomen aan een lunch met tien leden van de Marokkaanse regering, waaronder de premier van Marokko en samen hebben wij het tragische nieuws vernomen. Wij waren diep geschokt en hebben samen gereageerd. U kent onze reacties. Daarom wil ook ik deze delegatie hartelijke groeten.

Reeds vanaf de invoering van de eenheidsmunt werd besloten om een versterkte economische coördinatie op te bouwen tussen de toen elf en inmiddels twaalf lidstaten die tot de eurozone behoren. Deze coördinatie werd geconcretiseerd via de Eurogroep die België heel dit jaar voorzit en waarin alle ministers van Financiën van de lidstaten die aan de euro deelnemen vertegenwoordigd zijn, samen met de Europese commissaris bevoegd voor economische en monetaire aangelegenheden alsook samen met de voorzitter van de Europese Centrale Bank.
Deze versterkte coördinatie heeft zoals u weet zowel een informeel als een structureel karakter en doet geen afbreuk aan de bevoegdheden welke aan de Ecofin-Raad werden toegekend door de Verdragen. Tijdens de eerste levensjaren van de eenheidsmunt, en ik heb het dan over de jaren 1999 en 2000, waren de activiteiten vooral gericht op het uitwerken van en het vertrouwd raken met deze versterkte economische coördinatie tussen de lidstaten die deelnemen aan de eurozone.
Deze coördinatie staat voor de prioritaire uitdaging om in navolging en met eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel de uitoefening van de economische bevoegdheden van elke betrokken lidstaat afzonderlijk in de praktijk te verenigen met het gemeenschappelijk monetair project dat deze lidstaten hebben onderschreven.
De opdracht van de Europese Centrale Bank bestaat in het voeren van een onafhankelijk monetair beleid waarvan het behoud van de prijsstabiliteit de eerste doelstelling is.
De decentralisatie van de economische beleidsvoering en de centralisatie van de beslissingen op monetair vlak zijn als het ware de basisparadox van de Economische en Monetaire Unie. De eerste opdracht van de Eurogroep in deze versterkte economische coördinatie bestaat erin om de grote lijnen van het economisch beleid van de eurozone vast te leggen.
De boodschap die in Nice vorig jaar door de staatshoofden en regeringsleiders werd geformuleerd gaat overigens helemaal in dezelfde richting. In zijn conclusies verheugt de Europese Raad zich zowel over de verbeterde werking van de Eurogroep als over de versterking van de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten in de Eurozone.
De inspanningen van het Belgisch voorzitterschap van de Eurogroep zijn helemaal gericht op een verdere versterking van de rol, de zichtbaarheid en de geloofwaardigheid van de Eurogroep.
Het Belgisch voorzitterschap werkt eveneens aan de uitwerking van het referentiekader en de werkmethodologie voor de komende jaren, vooral dan voor wat betreft de coördinatie van het economisch beleid van de verschillende lidstaten.
De voornaamste instrumenten van een macro-economische politiek, met name het monetair en budgettair beleid, moeten samenvloeien tot een optimale combinatie, een optimale policy mix als het ware, om de vooropgestelde doelstellingen zoals de bevordering van de prijsstabiliteit en de ondersteuning van de economische activiteit te verwezenlijken.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, volgens de Eurogroep is het ten eerste belangrijk dat niet alleen voor de Eurozone, maar ook voor elke lidstaat apart een efficiënt en duurzaam begrotingsbeleid wordt ontwikkeld, een begrotingsbeleid dat evenwel rekening houdt met de nationale specifieke kenmerken en vereisten. Dit begrotingsbeleid moet het optimale verlengstuk zijn van het monetair beleid van de Europese Centrale Bank.
De opstelling van dit optimale begrotingsbeleid is echter geen gemakkelijke taak, onder meer omdat het begrotingsbeleid, al naar gelang het in ogenschouw genomen tijdvak, verschillende uitwerkingen heeft. Zo moet bijvoorbeeld op korte termijn een procyclisch begrotingsbeleid worden vermeden. Op middellange termijn moet het doel van het stabiliteits- en groeipact, waarmee men de verschillende wijzen van financiering van het begrotingsevenwicht of het begrotingsoverschot sterker op elkaar wil afstemmen, worden gehandhaafd. Op lange termijn is het daarentegen van cruciaal belang te zorgen voor levensvatbare overheidsfinanciën, rekening houdend met de verschillende elementen in de vergelijking, waaronder ook de belangrijke en moeilijke problematiek van de vergrijzing van de bevolking en de weerslag daarvan.
Uit het voorgaande blijkt, dames en heren, hoe groot de uitdagingen zijn waarmee wij zijn geconfronteerd. Ik hoef u waarschijnlijk niet te zeggen hoezeer de opstelling en de tenuitvoerlegging van het begrotingsbeleid gecompliceerd en bemoeilijkt wordt door niet alleen de conceptuele en methodologische problemen maar ook de onvermijdelijke economische onzekerheid. Door de statistische moeilijkheden, de onzekere economische prognoses op zelfs korte termijn, de uiteenlopende situaties en door het feit dat het effect van een begrotingsbeleid zich pas na een zekere tijd kan doen gevoelen, wordt het heel moeilijk van tevoren een begrotingsbeleid uit te stippelen. De analyse van het begrotingsbeleid op lange termijn is ook een belangrijk element in het structuurbeleid. Om de vergrijzing van de bevolking het hoofd te bieden wordt een strategie gevolgd waarin verschillende benaderingen worden gecombineerd, benaderingen waarmee zowel de overheidsschuld sneller kan worden ingedamd als maatregelen worden getroffen voor de verbetering van de werkgelegenheid en de geleidelijke opheffing van de hinderpalen voor de werkgelegenheid via met name de vermindering van de belasting op de factor arbeid en een ingrijpende hervorming van de pensioenstelsels in de richting van meer levensvatbaarheid.
Het Belgisch voorzitterschap is van plan het onderzoek naar duurzame overheidsfinanciën op lange termijn verder uit te diepen, met name met het oog op het stabiliteits- en convergentieprogramma. Wat de doelstellingen op lange termijn en de noodzakelijke instrumenten betreft is er een consensus tussen de lidstaten en de andere betrokken partijen. Wat daarentegen de korte en middellange termijn betreft is door de recente conjuncturele achteruitgang een zekere verwarring ontstaan. Het is duidelijk dat er een diepgaand debat moet worden gevoerd om een stevig gemeenschappelijk standpunt te kunnen vaststellen. Dit debat moet tijdens ons voorzitterschap worden gevoerd.
Dames en heren, laten wij duidelijk zijn: het stabiliteits- en groeipact moet worden geëerbiedigd. Tijdens de informele bijeenkomst van de Ecofin-Raad te Luik van 21 en 22 september werd deze verplichting door de lidstaten bevestigd. Er is dus geen sprake van excessieve tekorten in de lidstaten, van tekorten die het convergentiecriteria van 3% te boven gaan. De buitengewone Europese Raad van 21 september jongstleden heeft eveneens bevestigd dat het kader en de voorschriften van het stabiliteits- en groeipact moeten worden geëerbiedigd en volledig moeten worden toegepast.
Wij moeten evenwel voorkomen dat de betrokken begrotingssaldi op rigide wijze worden vastgesteld. Men moet geen zuiver nominale benadering toepassen maar rekening houden met de noodzaak van correcties op grond van de conjuncturele ontwikkelingen. De richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2001 zijn in juni jongstleden in Göteborg goedgekeurd en zijn wat dit punt betreft expliciet. Het principe wordt zonder meer aanvaard voor tijden van gunstige conjunctuur. Zo moet bijvoorbeeld een sterkere economische groei dan voorspeld noodzakelijkerwijs leiden tot een versterkte verbetering van de nominale begrotingsgegevens. Daarom is het ook verboden een procyclisch begrotingsbeleid te voeren met een soepelere uitgavenaanpak. Dat zou kunnen leiden tot oververhitting.
De vraag rijst nu of cyclische variaties tijdens een periode van zwakke groei of zelfs recessie op symmetrische wijze in rekening kunnen worden gebracht. Ons voorzitterschap is ervan overtuigd dat dit inderdaad mogelijk is, en de lezing van de richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2001 sterken ons in die mening.
In een minder gunstig economisch klimaat kan ook het in het pact in ogenschouw genomen saldo gecorrigeerd worden op grond van conjuncturele variaties. De nominale saldi kunnen dus beïnvloed worden door een conjuncturele verslechtering, maar de desbetreffende schommelingen kunnen slechts een functie zijn van deze conjuncturele variaties.
Ook onder deze omstandigheden moet een procyclisch beleid worden vermeden. Men moet niet van meet af aan een ontvangstenvermindering compenseren met een navenante uitgavenvermindering. Voor een correcte analyse van de begrotingssituatie moeten de cyclische correcties absoluut betrouwbaar zijn. Daarom is de uitwerking van goede methoden voor de berekening van het verschil tussen productie en potentiële groei een onderwerp dat het Belgisch voorzitterschap op zijn agenda heeft geplaatst. Deze methoden moeten in de toekomstige stabiliteitsprogramma' s worden gebruikt.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, al deze vraagstukken zullen ongetwijfeld leiden tot lange maar interessante discussies in de komende vergaderingen van de Eurogroep.

Solbes
. (ES) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de Marokkaanse delegatie die hier vandaag aanwezig is graag begroeten, en ik zal trachten licht te werpen op de problemen die aan de orde zijn: het stabiliteits- en groeipact en de informele bijeenkomst van de ministers van Economische Zaken en Financiën die ik in mijn eerste uiteenzetting gezamenlijk zal bespreken.
De discussie tijdens de bijeenkomst die op 22 en 23 september plaatsvond in Luik concentreerde zich op de economische gevolgen van de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten.
Wat die gevolgen betreft wil ik graag drie aspecten aankaarten die tijdens de Ecofin-bijeenkomst werden besproken. Het eerste aspect betreft de economische situatie, waarbij ook werd gesproken over het stabiliteits- en groeipact.
Het tweede aspect betreft de financiering van het terrorisme.
En het derde aspect betreft de problemen die de luchtvaartmaatschappijen ondervinden met de verzekeringen.
Aansluitend zal ik ook nog iets zeggen over twee andere belangrijke kwesties die in Luik aan de orde kwamen: de voorbereidingen op de overgang naar de euro en de vraagstukken in verband met de globalisering.
Wat het eerste punt betreft zou ik graag willen opmerken dat de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten ons hebben gesterkt in onze overtuiging dat de internationale samenwerking op economisch en financieel gebied onontbeerlijk is en dat de coördinatie van het economisch beleid in de Europese Unie moet worden versterkt.
De Europese Unie wordt al sinds vorig jaar geconfronteerd met de schadelijke gevolgen van de vertraging van de economische groei in de Verenigde Staten en de rest van de wereld, en die zijn omvangrijker dan aanvankelijk werd voorzien. Door de tragische gebeurtenissen in de Verenigde Staten zijn de onzekerheid en de risico' s in verband met de groeiprognoses nog sterker geworden. We kunnen niet beweren dat er niets gebeurd is, maar tegelijkertijd is het erg moeilijk om precies vast te stellen wat de mogelijke impact van deze gebeurtenissen zal zijn.
De groei zal dit jaar in de Europese Unie zeker onder de 2 % uitvallen, ofschoon wij in de komende kwartalen een geleidelijk herstel verwachten van de interne vraag als gevolg van de volgende factoren: de inflatievermindering, de recente belastingverlagingen en de gunstigere monetaire omstandigheden. De risico' s zouden derhalve beheersbaar moeten blijven. Uiteraard moeten we de economische ontwikkelingen op de voet blijven volgen teneinde het economisch beleid waar nodig bij te stellen, zowel in de Unie als geheel als in de afzonderlijke lidstaten.
Na de gebeurtenissen van 11 september hebben de verantwoordelijke politici aangetoond dat zij vastberaden zijn om snel en doeltreffend te handelen teneinde het risico op een langdurigere vertraging te beperken. Daarom is het ook onontbeerlijk dat we vasthouden aan onze doelstellingen op middellange termijn, dat wij haast maken met onze agenda en met name - en ik denk daarbij aan de agenda van Lissabon - snel onze economieën moderniseren om de groeivertraging zo snel mogelijk achter ons te laten en onze groeicapaciteit te vergroten.
Zoals ik al eerder aangaf werden in de verklaring van de informele Ecofin-Raad de afspraken van de lidstaten inzake het kader, de voorschriften en de tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact bekrachtigd. Zoals het voorzitterschap al aangaf zal de geringere groei uiteraard invloed hebben op de nominale waarde van de begrotingssaldi, maar de afwijking van de doelstellingen moet gematigd blijven.
Het stabiliteits- en groeipact is een doeltreffend kader voor het begrotingsbeleid, zowel in tijden van economische voorspoed als in minder gunstige tijden. In dat opzicht biedt het pact de mogelijkheid om op elk moment het meest doeltreffend begrotingsbeleid te voeren. Daarbij kunnen alle mogelijkheden van het pact worden benut. De automatische stabilisatoren zullen een groter effect hebben als de groeivertraging sterker is dan voorzien. De wijze waarop en mate waarin deze stabilisatoren zullen werken hangt af van de situatie in iedere lidstaat. Hoe dichter een lidstaat het begrotingsevenwicht nadert, hoe groter logischerwijze de speelruimte.
De huidige begrotingssituaties, die het gevolg zijn van het naleven van de bestaande begrotingsregels, hebben de Europese Centrale Bank in staat gesteld om een flexibel monetair beleid te voeren. In het bijzonder hebben ze de bank in staat gesteld om op 17 september doeltreffend en snel te beslissen tot een renteverlaging met een half procentpunt. Als de toename van het tekort groter is dan de werking van de stabilisatoren billijkt, zal de marge voor de bank bij eventuele toekomstige verlagingen van de rentevoet kleiner kunnen worden.
De Europese Raad heeft de Commissie gevraagd om tijdens de komende Europese Raad op 19 oktober in Gent een analyse te geven van de mogelijke economische ontwikkeling en daarbij eventueel aanbevelingen te doen. Deze voortdurende en systematische verslaglegging moet het mogelijk maken de begroting af te stemmen op de ontwikkeling van de risico' s en de mogelijke gevolgen daarvan.
Ik wil nog een tweede toelichting geven op de maatregelen voor de strijd tegen de financiering van het terrorisme. In de verklaring van de ministers van Economische Zaken en Financiën wordt de nadruk gelegd op een aantal concrete initiatieven. Het eerste initiatief betreft de herziening van de richtlijn inzake het witwassen van geld die, zoals u allen weet, op dit moment in behandeling is. Ik wil namens de Commissie en in lijn met de verklaring van de Ecofin-Raad in Luik nogmaals benadrukken dat we groot politiek belang hechten aan een zo spoedig mogelijke voltooiing daarvan. Dat zal een ondubbelzinnig signaal zijn en aangeven dat de Unie vast van plan is om de criminele activiteiten die ondersteund worden door witwasactiviteiten uit te roeien.
Daarnaast wil ik ook graag de aandacht vestigen op de goedkeuring die de Commissie heeft verleend aan de ontwerpverordening inzake specifieke maatregelen voor de bevriezing van bezittingen van personen en instellingen die gelieerd zijn aan de financiering van terroristische activiteiten. Gezien de onverwijlde inwerkingtreding hopen we dat Raad en het Parlement deze ontwerpverordening volgens de spoedprocedure zullen behandelen. Deze is een duidelijke blijk van onze politieke vastberadenheid om geen respijt te geven aan hen die de politieke samenleving en de vrijheden van alle burgers aanvallen.
De Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën is het ook eens geworden over een aantal algemene richtsnoeren voor de regeringen bij de behandeling van de verzekeringsproblemen waarmee de luchtvaartmaatschappijen zich geconfronteerd zien. In de verklaring van de ministers wordt de Commissie verzocht om het werkterrein van de ad hoc groep, die werd opgezet in het kader van de Vervoersraad, uit te breiden tot verzekeringen. In de verklaring wordt er eveneens op gewezen dat iedere maatregel van de regeringen, inclusief de financiële bedragen, genotificeerd moet worden aan de Commissie. Dan zal de Commissie in staat zijn zich van haar taak te kwijten en te zorgen voor zowel de verenigbaarheid van deze maatregelen met de communautaire wetgeving als de samenhang in het weerwoord van de lidstaten.
De Commissie heeft een verslag in voorbereiding over de gevolgen van de aanslagen van 11 september voor de luchtvaartindustrie.
De informele Ecofin-Raad was ook een gelegenheid om wederom te spreken over de voorbereidingen op de invoering van de euro. De Commissie werkt momenteel aan een verslag hierover, met het oog op de Europese Raad van Gent van 19 oktober aanstaande.
Ik heb de lidstaten in Luik verzocht speciale aandacht te besteden aan drie aspecten die volgens mij op dit moment cruciaal zijn. In eerste instantie is er het probleem van de tijdige bevoorrading van kleine winkeliers. Het is van groot belang dat ze goed geïnformeerd worden en overtuigd raken van de zakelijke voordelen van een tijdige bevoorrading. Het is ten tweede tevens van belang dat onderzocht wordt hoe men hen kan bijstaan in hun samenwerking met de banken. Deze moeten immers de juiste debetvoorwaarden aanbieden voor de hoeveelheid euro' s die kleine winkeliers ontvangen voor 31 december 2001. Daarnaast is het noodzakelijk dat de kleine winkeliers en alle andere mensen die verantwoordelijk zijn voor het kasbeheer in een zaak, specifieke voorlichting krijgen.
Het derde probleem dat ons tenslotte bezighoudt is het op de voet volgen van de prijzen die voor goederen en diensten in de overgangsperiode naar de euro worden gevraagd. We kunnen niet wekelijks een berekening maken van het geharmoniseerde consumptieprijsindexcijfer - en dat heeft ook geen zin - maar we kunnen de burgers wel op een doorzichtige manier informatie verschaffen over de voornaamste prijsontwikkelingen. Het feit dat dit onderzoek wordt uitgevoerd door overheidsbedrijven garandeert doorzichtigheid en objectiviteit, alsmede juiste selectie.
De Ecofin-Raad heeft ook ingestemd met het voorstel van de Commissie om een gezamenlijk Europees netwerk op te zetten voor de organisatie van de informatie-uitwisseling tijdens de periode van invoering van de euromunten en -biljetten. Dit netwerk zal begin december beginnen te functioneren en nauw samenwerken met het Cash Changeover Committee van de Europese Centrale Bank.
De laatste kwestie die ik wil aansnijden is het debat over de globalisering. De Commissie heeft het publieke debat over de globalisering, inclusief het debat over de zogenaamde Tobin-tax, aandachtig gevolgd. We weten hoe belangrijk het is dat de Ecofin-Raad beschikt over gedegen informatie over dit vraagstuk. In dit debat komen twee zeer relevante doelstellingen naar voren en wij delen ook de bezorgdheid daaromtrent van veel deelnemers aan het debat.
In de eerste plaats gaat het om het voorkomen van buitensporige volatiliteit van de wisselkoersen, die de gewenste economische ontwikkeling in de ontwikkelingslanden zou kunnen blokkeren. In de tweede plaats gaat het om het vinden van extra financiële bronnen voor de armoedebestrijding.
We kunnen deze doelstellingen niet met één enkel instrument nastreven. De Unie heeft, evenals andere landen, internationale organisaties en groepen, een aantal instrumenten en beleidsplannen ontwikkeld teneinde deze doelstellingen te kunnen bereiken. Natuurlijk kan en moet het op grotere schaal en beter gebeuren. De Commissie is dan ook bereid om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken.
Het idee van de econoom Tobin om belasting te heffen op transacties in buitenlandse valuta heeft, volgens zijn definitie, tot doel bij te dragen aan de internationale monetaire markten. Deze belasting is voorgesteld als een second best oplossing om de speculatieve geldstromen op korte termijn in te dammen.
De Commissie heeft haar standpunt al verschillende malen naar voren gebracht. Met een belasting op monetaire transacties zou men niet op efficiënte wijze het hoofd kunnen bieden aan de problemen die worden veroorzaakt door de buitensporige volatiliteit van de financieringsstromen, noch aan de ongelijkheid tussen landen. Er moet een breed scala aan instrumenten worden gemobiliseerd: de Tobin-tax is niet het wondermiddel dat een antwoord biedt op alle genoemde problemen.
We moeten een scala aan instrumenten overwegen om financiële en monetaire stabiliteit te bewerkstelligen. Nodig is een totale aanpak van de financiële architectuur, zowel binnen de Europese Unie als op internationaal niveau. Daarvoor zijn reglementeringen, instellingen en de aanpak van het witwasprobleem nodig.
Ook is een brede aanpak nodig van de ontwikkelingsfinanciering. Voor de strijd tegen de armoede, voor het schuldenbeheer, voor de verlening van openbare diensten op internationaal vlak en de bescherming van het milieu kunnen verschillende instrumenten worden ingezet. De Commissie - en ik ben ervan overtuigd dat we in dezen ook kunnen rekenen op het Parlement en de Raad - is bereid om actief bij te dragen aan het debat over de instrumenten die de samenhang tussen globalisering, duurzame ontwikkeling en mondiaal bestuur kunnen verzekeren.
Uiteraard reiken deze vraagstukken verder dan het strikte terrein van de Unie en moeten we ze ook bespreken met andere landen en instellingen. De Commissie is bereid het verzoek van de Raad in te willigen en te blijven werken aan het opstellen van een antwoord op de door mij genoemde hoofddoelstellingen. Een deel van het werk is in ieder geval al opgepakt door de Commissie, aangezien we een verslag voorbereiden voor januari volgend jaar over de buitenlandse dimensie van de duurzame ontwikkeling met het oog op de RIO +10-conferentie die volgend jaar in Johannesburg wordt gehouden.
Dit zijn de belangrijkste zaken die ik met u wilde delen.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, waarom heeft mijn fractie geëist dat dit debat over het stabiliteits- en groeipact vanmiddag zou plaatsvinden? De reden was dat wij ongerust waren over enkele uitspraken die wij in de afgelopen weken en maanden van socialistische regeringen hebben vernomen. De uitspraken van de heren Eichel, Jospin, Fabius en anderen kwamen alle op hetzelfde neer. Zij lieten uitkomen dat het ten eerste in de huidige situatie noodzakelijk zou zijn om het stabiliteits- en groeipact te versoepelen en dat ten tweede de regeringsleiders het recht zouden moeten krijgen om ieder jaar de stabiliteitsdoelstellingen voor de Europese Centrale Bank vast te stellen. Wij zijn van mening dat beide voorstellen uiterst gevaarlijk zijn. Want de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank en het stabiliteits- en groeipact zijn de twee pijlers waarop het monetaire systeem van de Europese Unie is gegrondvest. Deze twee pijlers mogen niet aan het wankelen worden gebracht. Mijn fractie zal zich er steeds voor inzetten dat zowel de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank als het stabiliteits- en groeipact in de huidige vorm behouden blijven.
Dan ga ik nu over naar de ingediende ontwerpresoluties. Wij hebben samen met de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij een ontwerpresolutie ingediend. Wij hebben onderhandeld met de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, maar deze kon niet instemmen met onze resolutie. Wat staat er echter voor ergs in onze resolutie? Hierin staat letterlijk dat men het stabiliteits- en groeipact moet "handhaven ". Waarom kan men daarmee niet instemmen? Ik heb nog een citaat: "Wij willen de beginselen daarvan volledig toepassen ". Waarom kan men daarmee niet instemmen? Er moeten maatregelen komen tegen het witwassen van geld. Ook u heeft dat onderwerp aangesneden, mijnheer de commissaris. Er moeten maatregelen komen om de geldstroom naar terroristische organisaties droog te leggen. Waarom kan men daarmee niet instemmen? Wij moeten ook consequent monopolies blijven tegengaan om het concurrentievermogen van onze Europese economie te versterken. Waarom kan men daarmee niet instemmen?
En nu het tweede punt: welk voorstel plaatst de andere zijde hier tegenover? Dat zijn in feite steeds dezelfde voorstellen. De Europese Centrale Bank moet de rente verlagen, en anderzijds moet het stabiliteits- en groeipact, respectievelijk het begrotingsbeleid van de lidstaten worden versoepeld. Dat is de socialistische policy mix. Dat is het toverdrankje dat wordt gebrouwen om alle kwalen van onze economie heel snel en volledig pijnloos te genezen. Het zou fijn zijn als dat lukte, beste Christa! Maar de werkelijkheid is anders. Neem bijvoorbeeld Japan, waar dit middel ook werd toegepast, maar vergeefs! Neem bijvoorbeeld de beurzen van nu in de Verenigde Staten. Ook daar werkt het niet! Gaat u de hele geschiedenis van de economie maar na, en u zult zien dat het in het verleden nog nooit heeft gewerkt! Daarom wil ik u oproepen deze eisen van de hand te wijzen en onze ontwerpresolutie aan te nemen.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de fungerend voorzitter, waarde collega' s, de situatie in de wereld is te ernstig om een twistgesprek met collega von Wogau te beginnen, die de socialisten zojuist heeft beschuldigd van de ergste intenties. Wat hij zei is zeker niet het beleid dat wij hier voorstaan.
Men moet wel beseffen dat de aanslagen van 11 september jongstleden niet alleen een groot menselijk drama hebben veroorzaakt, maar ook enorme gevolgen zullen hebben voor zowel de openbare vrijheden als de economische situatie in de wereld. Al voor 11 september was de economische vertraging voelbaar in de Verenigde Staten en bevond Japan zich in een moeilijk parket. Voor 11 september was echter ook in de Europese Unie reeds een zekere vertraging bespeurbaar. Bepaalde prognoses moesten naar beneden worden bijgesteld, en men kan vandaag zonder meer zeggen dat het derde kwartaal zeer zeker niet zo goed zal zijn als het tweede kwartaal in Europa en de wereld.
Vandaag moeten wij recessie zien te voorkomen. Zoals iedereen weet betekent recessie dat er negatieve groei is gedurende twee opeenvolgende semesters en, als ik naar mijn eminente collega von Wogau luister, moeten wij nu zes maanden wachten voordat wij effectief kunnen vaststellen of er van recessie sprake is. Mijns inziens is het veeleer noodzakelijk van meet af aan te reageren met een pragmatisch beleid. Europa moet volgens mij reageren op een mogelijke recessiespiraal met een pro-actief economisch beleid. Dat moet gebeuren via een betere coördinatie van de economische beleidsvormen op Europees niveau, zoals ook de vertegenwoordigster van de Raad zojuist al zei, en via een versterkte politieke samenwerking van de Europese Unie met al haar economische partners, met inbegrip van de ontwikkelingslanden. Wij willen een pragmatisch beleid, zoals ook de Verenigde Staten voeren, die als ik het wel geen socialistische regering hebben....
Men moet natuurlijk rekening houden met het stabiliteitspact. Men mag overschrijding van het begrotingstekort en met name de drempel van 3% niet aanmoedigen. Zoals de vertegenwoordigster van de Raad echter al zei, moet men de levensvatbaarheid van de overheidsfinanciën op lange termijn beoordelen. Het stabiliteitspact zegt dat de overheidsfinanciën in evenwicht of in de buurt van evenwicht moeten zijn. Wij moeten echter ook op korte termijn handelen. De economische stabilisatoren kunnen hier een rol spelen. Wij zijn geconfronteerd met een externe schok en het stabiliteitspact zegt dat in geval van een externe schok, men verplicht is te reageren. Ik wil echter geen ideologisch debat. De heer von Wogau heeft een theologische kijk op het stabiliteitspact. Wij vragen niet om staatssteun, wij willen geen lapmiddelen, maar doelgerichte steun aan de sectoren in crisis.
Dames en heren, ik wil tot slot nog het volgende zeggen: wij moeten duidelijk maken dat er van een oorlog tussen beschavingen geen sprake is. Terrorisme is geen beschaving; terrorisme is de ontkenning van al het menselijke. Er is behoefte aan een coalitie tegen terrorisme, maar ook aan een coalitie tegen armoede. De Wereldbank heeft pas de gevolgen van de aanslagen in New York voor de ontwikkelingslanden geëvalueerd. Er zullen niet alleen enkele duizenden slachtoffers te betreuren zijn in New York en Washington, maar ook tienduizenden slachtoffers onder de kinderen in de arme landen van de wereld. Daartegen moeten wij iets ondernemen.

Huhne
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie is van mening dat het stabiliteits- en groeipact een essentiële pijler is van de economische stabiliteit in de eurozone en in de Unie in bredere zin. Het dient naar de letter en de geest nageleefd te worden. De socialistische fractie vindt kennelijk dat het pact momenteel onnodig restrictieve belastingregelingen bevat. Wij zijn het daar niet mee eens.
De landen waarvan de begroting zich in een houdbare situatie bevindt, hoeven geen belastingen te verhogen of te bezuinigen op de openbare uitgaven. Dit geldt met andere woorden voor de elf landen die een normale recessie, en de daarmee gepaard gaande vermindering van belastinginkomsten, kunnen opvangen zonder de limiet van 3 procent voor hun begrotingstekort te overschrijden. De automatische stabilisatoren zijn op hun taak berekend en moeten ook de kans krijgen hun werk te doen. Bovendien is dit voor veel van deze landen de eerste economische vertraging sinds de eerste olieschok in 1973. De automatische stabilisatoren hebben destijds volledig kunnen functioneren. Vóór die tijd vormden problemen op de financiële markt een ernstige belemmering voor de regeringen. Met de monetaire unie, het stabiliteits- en groeipact en de begrotingsconsolidatie hebben de lidstaten dus een nuttig beleidsinstrument teruggekregen, dat maar al te lang aan het arsenaal ontbroken heeft.
De begrotingen van vier lidstaten die deelnemen aan de eurozone - Frankrijk, Duitsland, Italië en Portugal - voldoen nog niet volledig aan de criteria van het pact. Het is volkomen redelijk dat deze landen doorgaan met hun pogingen om orde op zaken te stellen in hun begrotingen. Dit betekent dat sommige effecten van de vertraging op het begrotingstekort moeten worden toegelaten, maar zeker niet alle.
In onze gezamenlijke ontwerpresolutie met de Fractie van de Europese Volkspartij dringen wij aan op gepaste inachtneming van het stabiliteits- en groeipact. Veel stabiliteitsprogramma' s zijn dit jaar opgesteld op basis van een groeiverwachting van 3 procent. Zoals de Commissie echter al zei, zal de groei waarschijnlijk minder dan 2 procent bedragen. Daarom zou het volgens ons op dit moment buitengewoon nuttig zou zijn als de ECB, de Ecofin en de Commissie overeenstemming zouden kunnen bereiken over criteria waarmee de onderliggende begrotingsbalans gemeten kan worden. In deze criteria zouden dan de invloed van de vertraging op belastingen, de conjunctuurgevoelige uitgaven en wellicht ook de rentetarieven verdisconteerd moeten zijn. Een dergelijke begrotingsbalans zou een beter tussentijds overzicht geven van de belastingpositie. Daarmee zou de discipline van het stabiliteits- en groeipact kunnen worden ondersteund en zouden de financiële markten ervan worden verzekerd dat de begrotingsdiscipline niet versoepeld wordt, ook al zijn de nominale tekorten onvermijdelijk enigszins groter.
Evenzo zou een dergelijke begrotingsbalans de ministers van Financiën ervan weerhouden om de teugels te laten vieren bij een opleving die enkel berust op conjunctureel bepaalde inkomstenstijgingen.
Ik wil er ten zeerste voor pleiten dat wij ons houden aan het stabiliteits- en groeipact. Laten wij de mogelijkheden van dit pact om de discipline van de ministers van Financiën te toetsen versterken.

Jonckheer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens is al veel gezegd over het vraagstuk van het stabiliteitspact.
De twee gezamenlijke ontwerpresoluties die aan het Parlement zijn voorgelegd onderscheiden zich mijns inziens van elkaar door het feit dat in de ontwerpresolutie die wij samen met de socialistische fractie hebben ondertekend sterker wordt aangedrongen op de mogelijkheid van een contracyclisch beleid. Dat is een groeiondersteunend beleid waarmee de marges van het stabiliteitspact echter niet op de helling worden gezet. Ik heb aandachtig geluisterd naar de verklaring van het voorzitterschap van de Raad en volgens mij is ook het voorzitterschap van mening dat het stabiliteitspact de mogelijkheid moet bieden tot een contracyclisch, groeiondersteunend beleid in de Europese Unie.
Men mag echter geen illusies koesteren. Het monetair en budgettair beleid biedt niet veel armslag. Ik wil aan dit debat echter een punt toevoegen dat nog niet is genoemd, maar volgens mij wel zorgwekkend is. Zoals u weet, mijnheer de commissaris, mevrouw de voorzitter, zijn eigenlijk alle lidstaten geconfronteerd met een structurele vermindering van de overheidsontvangsten in percentage van het BNP. Deze is te wijten aan enerzijds de belastingfaciliteiten ten gevolge van de belastingconcurrentie tussen de lidstaten, via met name de vennootschapbelasting, en anderzijds de zwakke groei. Door dit soort beleid lopen wij het risico dat druk ontstaat in de richting van een structurele vermindering van de overheidsuitgaven, hetgeen zal leiden tot ofwel een ontoereikend uitgavenniveau, rekening houdend met het door ons verdedigd solidariteitsmodel, ofwel een onbillijke verdeling van de financiering van deze overheidsuitgaven. Daarom is het debat over de ontwikkeling van de andere belastinggrondslagen ook zo belangrijk, waarop mijns inziens ook het voorzitterschap zinspeelde. In dit opzicht kan de Tobin-belasting een bijdrage zijn aan de verruiming van de belastinggrondslag. Ik wil u, mevrouw de voorzitter, mijnheer de commissaris, echter vragen hoe de stand van zaken is bij de werkzaamheden in de Prima Renault-groep en bij de besprekingen over de vennootschapsbelasting. Ik heb namelijk de indruk dat de lidstaten zo snel mogelijk uit het drijfzand moeten zien te geraken waarin ze verzeild zijn geraakt. Onze economische en monetaire commissie wordt niet meer op de hoogte gehouden van de vorderingen in deze werkzaamheden. Uit hetgeen wij her en der opvangen blijkt meestal dat er geen enkele vooruitgang is geboekt. Nu wij een vertraagde groei hebben, moet de Europese Unie zien hoe zij zo snel mogelijk weer bij haar positieven komt en de ontwikkeling in de vennootschapbelasting coördineert.
Mijn tweede opmerking gaat over terrorisme en witwassen van geld. Wij hebben de Financiële Actiegroep Witwassen van Geld (FATF) en de richtlijn betreffende witwassen van geld. Volgens specialisten is tot nu toe slechts heel weinig vooruitgang geboekt in de internationale samenwerking en hetgeen bereikt werd is niet erg doelmatig. De FATF heeft weliswaar een aantal aanbevelingen opgesteld maar de ondertekenende landen kunnen vrij beslissen of zij deze ten uitvoer leggen. In oktober 1996 werd in het door Europese rechters ondertekende Appel van Genève aangedrongen op de ratificatie van een aantal internationale verdragen en op het opheffen van het bankgeheim in het kader van gerechtelijk onderzoek. Een van die rechters heeft kortgeleden dit Appel nog eens bekrachtigd en aangedrongen op de bijeenroeping van een internationale conferentie met een drievoudig doel: de vaststelling van transparante regels voor het economisch leven, met inbegrip van de opheffing van het bankgeheim en de afschaffing van belastingparadijzen, de verbetering van de justitiële samenwerking tussen de landen en tot slot de inrichting van een mechanisme voor het opleggen van sancties aan de landen die zich niet houden aan de bepalingen van het Appel. Ik vraag het voorzitterschap van de Raad en de Commissie ervoor te zorgen dat deze verzoeken van rechters - die zoals ik vanmorgen nog in de kracht heb gelezen bekrachtigd zijn door een vertegenwoordiger van de FATF- door het Belgisch voorzitterschap te baat worden genomen om meer vaart te zetten achter de werkzaamheden en om de aanbevelingen van de GAFI bindend te maken.
Dan zal de Europese Unie, als voorzitter van de FATF en als belangrijke partner, goed werk doen. Mijns inziens kan men van woorden op daden overstappen. Ik ben verder van mening dat wat het belastingpakket betreft - waarin ook voorschriften staan voor belastingparadijzen of bijzonder gunstige belastingstelsels die ook binnen de Europese Unie voorkomen - de strijd tegen de financiële criminaliteit en het programma voor rentebelasting op Europees niveau een politieke kans zijn om meer vaart te zetten achter deze problematiek. Helaas moest tijdens de informele Ecofin-Raad weer eens worden vastgesteld dat er geen schot zit in de zaak.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, het is verbazingwekkend hoezeer dogmatisme en inertie het economisch beleid van de Unie in hun greep hebben. De werkloosheid stijgt, een recessie staat voor de deur, duurzame groei is onder de huidige omstandigheden onmogelijk, maar de Raad, de Commissie en de Centrale Bank blijven hetzelfde liedje zingen en steken de kop in het zand. De euro beschermt ons ongetwijfeld tegen monetaire speculatie, maar zeker niet tegen financiële crisissen. Wij zitten nu tot onze nek in de financiële mondialisering.
Deze inertie is voor een groot deel te wijten aan het integrisme van degenen die tegen overheidsbemoeienis zijn. Deze blijven hardnekkig belastingconcurrentie bevorderen, zoals ook Pierre Jonckheer al zei, en bestrijden overheidsuitgaven. Zij hebben echter enthousiast de gezwollen beurskoersen begroet en zich geschaard achter de vereisten inzake financiële rentabiliteit. Het resultaat daarvan zijn ernstige tekortkomingen in de openbare en particuliere investeringen.
Deze inertie is voor een deel, geachte collega' s, ook te wijten aan de zwakke punten in het sociaal-democratisch concept voor Europa. Mijns inziens is het hoog tijd dit te erkennen. U stuurt aan op een versterkte coördinatie van de nationale beleidsvormen. Ook ik ben daarvoor, maar men moet wel beseffen dat deze coördinatie van het begin tot het einde in het teken staat van het stabiliteitspact, zoals u trouwens ook zelf bevestigt. Het debat mag wat het stabiliteitspact betreft niet beperkt blijven tot enerzijds de aanhangers van integrisme en anderzijds de aanhangers van flexibiliteit, en daarom hebben wij een actieprogramma voorgesteld om uit het slop te geraken.
Ten eerste moeten de Europese en nationale gekozen vertegenwoordigers in gemeenschappelijk overleg een uitspraak doen over het herstel van de Europese economie. Zij moeten de Raad van Gent en de Commissie een boodschap meegeven en duidelijk maken dat voor de bevordering van het economisch herstel de voorkeur moet worden gegeven aan overheidsuitgaven en kredietverlening boven belastingverlaging. Ook moet men een fonds instellen voor conjuncturele acties.
Ten tweede willen wij een diepgaande herziening van het stabiliteits- en groeipact dat na 1992 nooit is veranderd, ofschoon de wereld wel is veranderd en de euro een feit is geworden. Ik heb waardering voor de inleidende opmerkingen van mevrouw Neyts, maar wij willen veel meer, of wij willen iets anders: wij willen een hervorming. Wij moeten ons laten leiden door twee beginselen. Met een gemengd nationaal- en Europees beleid moet tegengewicht worden geboden voor de marktregels. Ik hoef hier niet te herhalen dat Bush de theorie van Keynes volgt om de Amerikaanse economie nieuw leven in te blazen en Clinton elke demagogie met belastingvermindering van de hand wees. Anderzijds moeten de overheidsacties in het teken staan van criteria die zowel diversiteit in nationale keuzes als solidariteit mogelijk maken. Het criterium van maximaal 3% overheidstekort heeft een sterke toename van de verschillen absoluut niet kunnen voorkomen.
Een nieuw pact zou derhalve gebaseerd moeten zijn op gemeenschappelijke efficiëntiecriteria, zowel wat de fiscaliteit als de overheidsuitgaven betreft. De fiscaliteit moet gebruikt worden om de vluchtigheid van de geldmarkten en het pensioen te bestrijden door belasting te heffen op financiële producten en winsten. Uitgaven moeten bij voorbaat zijn afgestemd op de verwezenlijking van de voorwaarden voor duurzame ontwikkeling van zowel het menselijk kapitaal als de activiteiten, en op de verbetering van de veiligheid en de solidariteit. Anderzijds willen wij dat de Unie met het pact eigen fiscale en budgettaire instrumenten krijgt, zoals gelukkig ook het Belgisch voorzitterschap suggereerde.
Ten derde is het van cruciaal belang dat in de verklaring van Laken een verplichting wordt opgenomen tot de instelling van een communautaire bevoegdheid op het gebied van het macro-economisch beleid.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, het verheugt mij dat ik de gelegenheid heb om een paar belangrijke opmerkingen te maken over het stabiliteits- en groeipact. Coördinatie van het economische beleid is zinvol, maar zij dient op verstandige en evenwichtige wijze te geschieden in alle lidstaten. Er bestaan echter belangrijke beleidsverschillen tussen hetgeen de Commissie nu voorstelt en hetgeen in 1999 is overeengekomen tijdens de Ecofin-Raad in Helsinki. Toen werd afgesproken dat de lidstaten hun begrotingsbeleid weliswaar moesten afstemmen op het Verdrag, maar daarbij ruimte moesten krijgen voor binnenlandse beleidskeuzes.
De Commissie heeft deze week een Witboek over Europees openbaar bestuur gepubliceerd. Daarin komt sterk naar voren dat de EU-instellingen vooral moeten luisteren, en niet alsmaar moeten voorschrijven. De burgers van de Europese Unie laten duidelijk blijken dat zij de integratie van de EU weliswaar blijven steunen, maar wel de onafhankelijkheid en de onaantastbaarheid van elke lidstaat en zijn burgers erin weerspiegeld willen zien. Sommigen in dit Parlement en zelfs in de administratie racen blindelings naar een federaal Europa. Naar mijn mening bewijzen zij de visie van de grondleggers van Europa een slechte dienst. Ik voorspel dat de reactie van de burger hen ter plekke een halt toe zal roepen. Gebeurtenissen in de echte wereld kunnen zelden worden aangepakt door middel van vooraf vastgelegde voorschriften. Overregulering is slecht voor initiatief en belemmert aldus vooruitgang en voorspoed.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, weer eens laat de Europese Unie zien dat zij niet is opgewassen tegen de situatie in Europa. Zij wil immers de Europese economieën opsluiten in het dwangbuis van het stabiliteitspact, waarvan de criteria zoals wij weten allang achterhaald zijn.
Het stabiliteitspact is gestorven, mijnheer von Wogau, maar niet in New York. De Europese Centrale Bank heeft het vermoord met haar altijd achterop hinkend beleid, met haar legendarisch geworden, foute prognoses, met haar panische angst voor inflatie. Wij weten wat de resultaten daarvan zijn: de hoogste rentevoeten in de wereld, een altijd nog zeer wankele euro en een recessie op onze stoep. Talrijke leden van onze commissie hebben tijdens elke dialoog - als ik die zo mag noemen - met de heer Duisenberg met klem naar voren gebracht dat met een dergelijk monetair beleid, met het angstige beleid van een oude man, de regeringen vroeg of laat wel gedwongen zullen zijn hun toevlucht te nemen tot budgettaire stimuleringsmaatregelen. Het is dan ook belachelijk dat hen dat nu wordt verweten.
Weer eens laat de Europese Unie zien dat zij de bevoegdheden die zij van de legitieme regeringen wil overnemen eigenlijk niet waard is. Anders zou zij wel de Centrale Bank vragen - om het zacht uit te drukken - de haar door de lidstaten toevertrouwde bronnen in dienst te stellen van de economieën van Euroland. De Centrale Bank is, beseft u dat wel, geen eigenaarster van de Europese munt en zij mag deze niet gebruiken als een vrek. Het is trouwens tussen twee haakjes ontoelaatbaar dat het de Centrale Bank is die besluit of de distributie van de euro al dan niet voor 1 januari mag plaatsvinden. Ik begrijp eerlijk gezegd die meegaandheid van de regeringen niet die de datum van distributie van de euro in hun land niet willen vervroegen.
Weer eens laat de Europese Unie zien dat zij niet is opgewassen tegen haar ambities, tegen haar pretenties zou ik haast zeggen. Zij weigert immers het voortouw te nemen in de enige strijd die in de ogen van de Europese burgers de moeite waard is gestreden te worden, te weten de strijd voor economische groei en werkgelegenheid.
Ik wil tot slot, mijnheer de commissaris, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, hier nog aan toevoegen dat de hypocrisie met betrekking tot de Tobin-belasting het intellectueel niveau van de Europese Unie allesbehalve optrekt. Dat was voor de Europese Unie een gouden kans geweest om aan te tonen dat zij van plan is mee te spelen in de mondiale zaken, dat zij meer kan zijn dan zij in feite is: een pioen in het schaakspel van de liberale mondialisering.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de Italiaanse radicalen steunen de resolutie van de PPE-DE-Fractie en de ELDR-Fractie, want volgens ons is het een onaantastbaar recht van het Parlement de geldigheid van het stabiliteitspact en zijn principes te bekrachtigen.
Ik denk dat een rigoureus begrotingsbeleid en monetair beleid niet onverenigbaar zijn met groei, op voorwaarde dat we de moed hebben in te grijpen met structurele hervormingen, privatiseringen, liberalisering van de markten - van vooral de arbeidsmarkt - en met overheidsuitgaven. We moeten bijvoorbeeld de moed opbrengen om de pensioenstelsels te hervormen. De pensioenuitgaven vormen een te zware last voor de begroting van veel Europese landen en zijn onrechtvaardig tegenover de jonge generaties op de arbeidsmarkt. Dat is te wijten aan de opzet van het systeem.
Ik weet heel goed dat de Europese landen (in het bijzonder mijn land, Italië, maar ook andere, zoals Duitsland) tijdens de gunstige conjunctuurfase als krekels de hervormingen hebben uitgesteld die nodig waren om de overheidsbegrotingen te saneren en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven te vergroten. Ze zijn gezwicht voor de druk van de vakbonden en de werkgeversorganisaties die meer staatssteun eisten. Daardoor hebben ze de Europese economie niet voorbereid op de onvermijdelijke negatieve conjunctuurfase, en zeker niet op de ernstige inzinking na de gebeurtenissen van 11 september.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de belastingdruk in Europa nog te hoog is. Weliswaar is die wat verlaagd, maar uit een controle van de cijfers blijkt dat de belastingdruk in Europa nog steeds aanmerkelijk hoger is dan bijvoorbeeld aan het begin van de jaren negentig.
Als Europa nu van de verplichtingen van het stabiliteitspact afwijkt en zijn toevlucht neemt tot oplopende begrotingstekorten, moeten er voor de komende jaren nieuwe belastingverhogingen worden gepland. Dat kunnen de Europese economie, de Europese beroepsbevolking en de Europese werklozen zich absoluut niet veroorloven.
Ik moet hier op een risico wijzen. Collega Goebbels verwees naar ontwrichting van de situatie door de gebeurtenissen van 11 september. Het risico bestaat dat Europa de huidige economische crisis en de crisis in de Verenigde Staten als voorwendsel gebruikt om terug te keren naar het expansieve begrotingsbeleid en de begrotingstekorten die Europa en de Europese burgers in de afgelopen decennia hebben gekend. Dat is niet de juiste strategie.
Wanneer wordt aangevoerd dat ook de Verenigde Staten een expansief beleid voeren en tot budgettaire stimuleringsmaatregelen voor een bedrag van 1% van het BBP hebben besloten, wordt vergeten dat de Verenigde Staten dat met een zekere efficiëntie kunnen doen omdat de overheidsbegrotingen in het verleden gezond waren en een overschot vertoonden. We kunnen dat beleid in Europa niet zomaar overnemen, noch op dezelfde manier staatsluchtvaartmaatschappijen steunen die overheidsmiddelen hebben opgeslokt en de liberalisering van de Europese markten hebben belemmerd.
In verband met de strijd tegen het terrorisme en zijn financiering wil ik een laatste punt onder de aandacht brengen. Eén aspect wordt door analisten steeds vaker benadrukt, onlangs bijvoorbeeld nog door de Nobelprijswinnaar voor de economie Gary Becker: de financiering van de terreurmultinationals door de drugshandel, in het bijzonder vanuit Afghanistan en Pakistan.
Mevrouw de voorzitter, mijnheer de commissaris, laten we ook de mogelijkheid in overweging nemen om dit type financiering met de wortel uit te rukken door het drugsbeleid te liberaliseren.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag over de hypothetische keuze tussen stabiliteitspact en budgettaire stimuleringsmaatregelen is volgens ons enigszins surrealistisch. In werkelijkheid is het één namelijk geen alternatief voor het andere.
Het stabiliteitspact is, ondanks het feit dat daarin een beperkte mogelijkheid tot afwijkingen wordt geboden, een regelrecht keurslijf waarin nauwelijks rekening kan worden gehouden met de uiteenlopende conjuncturele cycli tussen de lidstaten. Daar hebben wij altijd al op gehamerd. Gelukkig laat de Raad nu doorschemeren dat correcties op grond van conjuncturele variaties eventueel toegestaan zullen worden. Als men de zaken handig aanpakt kan men, onder het voorwendsel van de aanslagen, verwachten dat uiteindelijk alle vormen van soepelheid mogelijk zullen zijn.
Anderzijds is nu reeds ruimschoots sprake van budgettaire stimuleringsmaatregelen in de landen met de sterkste groeivertraging, zoals Frankrijk en Duitsland, en wel drie niveaus. Eerst en vooral hebben deze landen al aanzienlijk begrotingstekorten. Daardoor worden de marges kleiner, maar begint ook een stimulerend effect bespeurbaar te worden. Nu zal men mij ongetwijfeld zeggen dat voor een volledige stimulering een grotere dosis nodig is, net zoals bij verslaafden. Vroeg of laat moet men zich echter beperken.
Ten tweede is de euro schandelijk ondergewaardeerd, waarschijnlijk omdat het een artificiële munt is. Dat heeft onze export op een voor onze partners onbillijke, maar voor onze interne groei weldadige wijze gestimuleerd. Ik vraag mij trouwens af of de vertraging van de Amerikaanse economie in de afgelopen maanden misschien gedeeltelijk ook niet hieraan toe te schrijven is.
Tot slot hebben budgettaire stimuleringsmaatregelen nog een derde effect: de particulieren komen met hun spaarcenten voor de dag omdat zij per 1 januari aanstaande hun munten en biljetten moeten omwisselen. Dit is een reëel voordeel waar echter niemand over spreekt. Dat spaargeld was steriel geld en wordt nu opnieuw geïnvesteerd in de economie. In mijn land is daar voor dit jaar het absoluut niet te verwaarlozen bedrag van 50 miljard franc gemoeid.
Wij bevinden ons dus al in een herstelsituatie. Extra aanmoediging van de groei door middel van de begroting zou niets uithalen en enkel op lange termijn nieuwe belastingen veroorzaken, waardoor de toekomstige situatie nog onhoudbaarder zou worden. De echte vraag die wij ons moeten stellen luidt dan ook: hoe komt het dat wij met het gecombineerde effect van de drie zojuist door mij genoemde groeifactoren ons niet in een economische boom bevinden? Mijns inziens zijn daar twee redenen voor, afgezien van het toevallige effect van de aanslagen dat nog niet in concrete cijfers is uitgedrukt.
De eerste reden is dat onze economieën gebukt gaan onder teveel belastingen en vast zitten in keurslijven, die tijdens de periode van socialistisch bewind in Frankrijk alleen maar verergerd werden. Ik denk met name aan de dwaasheid van de 35urige werkweek.
De tweede reden - ik heb dit al eens eerder gezegd maar ik zal het nogmaals herhalen - houdt verband met de ongewenste gevolgen van de gemeenschappelijke munt. Met de euro kunnen misschien interne wisselkoersschommelingen worden voorkomen, maar daarmee wordt tegelijkertijd een gemeenschappelijk monetair beleid opgelegd aan landen die in volkomen verschillende situaties verkeren. Dit maatpak - zoals een econoom het noemde - past Frankrijk en Duitsland nu niet meer. Daar veroorzaakt het recessie. Het is wel duidelijk dat de gevolgen van deze uniformering, te weten recessie, duidelijk de overhand hebben over de voordelen van de afschaffing van de interne wisselkoersen. Als men de situatie in haar geheel beschouwt, stelt men vast dat de euro crises niet zozeer afremt, maar versnelt. Moet men dan nog grotere begrotingstekorten dulden om dit te kunnen compenseren? Dat zou toch het toppunt van tegenstrijdigheid zijn!
Nu Europa zich eenmaal op deze weg heeft begeven, mijnheer de Voorzitter, zullen wij waarschijnlijk nog enkele moeizame en gespannen jaren voor de boeg hebben voordat de regeringen een eenvoudige waarheid gaan inzien: iedereen vaart er beter bij als een op zijn behoefte afgestemd economisch beleid wordt gevoerd.

Suominen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, de huidige politieke situatie in de wereld en de begonnen oorlog tegen het terrorisme hebben tal van kenmerken die voor een langdurige onzekerheid in de economieën van de EU-lidstaten kunnen zorgen. Daarom hebben de vertrouwenwekkende aspecten van het economisch beleid misschien zulk een ontzaglijk grote invloed op het gedrag van de consumenten en de investeerders, en bepalen zij op die manier de duur van de periode van vertraagde groei. Bepaalde zaken zijn ook goed voor inflatiebeteugeling en een stabiele geldwaarde: de prijs van ruwe olie daalt eerder dan hij stijgt en de FED en de ECB handelen sinds 11 september snel en gezamenlijk. Nadat de FED gisteren de rente heeft verlaagd, richten de blikken zich nu op de ECB. Afwachten is niet goed. De aard van de oplossing moet aan de onafhankelijke ECB worden overgelaten, maar de voortgang van het rentebeleid moet ook in Europa snel duidelijk zijn.
Als het stabiliteits- en groeipact stevig verankerd wordt in de maatregelen van elk land, wordt het vertrouwen gewekt waar het pact juist naar streeft en waar de economie nu behoefte heeft. De begrotingsdiscipline mag in de EU-lidstaten niet verslappen. Zelfs de versterkte uitgaven voor de interne en externe veiligheid mogen daartoe niet leiden. Er moeten besparingen worden gevonden die niet afhankelijk zijn van een fictieve inkomstenstijging.
De invoering van de euro brengt extra kosten met zich mee in alle fases van de productieketen. Dat kan men niet ontkennen. Ze zijn echter eenmalig en verhogen het prijsniveau slechts in geringe mate. Daarmee mag men niet dreigen en aldus de inflatiedruk vergroten.
Het beste langetermijnbeleid voor stabiliteit en groei is strikt vasthouden aan de besluiten van de Top van Lissabon, ervoor zorgen dat de Europese Unie de best concurrerende regio ter wereld wordt, de interne belemmeringen voor concurrentie verwijderen en innovatie, onderzoek en ontwikkeling in Europa bevorderen. Het beginnen van een nieuwe WTO-onderhandelingsronde is nu noodzakelijk om de internationale economische samenwerking op beheerste wijze te versterken.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, volgens mij wordt ons economisch beleid gekenmerkt door een combinatie van succes en mislukking: de euro is ongetwijfeld het succes, de reële economie de mislukking. De reële economie kent twee onderling met elkaar verbonden problemen: lage groei en hoge werkloosheid. De oorzaak is in beide gevallen dezelfde en houdt verband met het feit dat in de afgelopen tien jaar enerzijds de investeringen met vast kapitaal op een laag pitje stonden en anderzijds de overheidsinvesteringen in duigen vielen.
Sommigen zeggen dat de overheidsinvesteringen slechts ogenschijnlijk in elkaar zijn gestort en in feite alleen maar van naam zijn veranderd, omdat de particuliere sector daar investeert waar vroeger de overheid investeerde. Dat lijkt echter nogal ongeloofwaardig, daar het algemeen investeringsvolume wel heel erg ingekrompen is. Moesten wij de overheidsinvesteringen nu echt helemaal opdrogen om de euro te ondersteunen? Moesten wij de werkloosheid zo hoog op laten lopen? Twee jaar geleden was de werkloosheid zelfs nog hoger, en zal hoogstwaarschijnlijk binnenkort weer net zo hoog worden. Was dat allemaal echt noodzakelijk, mijnheer de commissaris, om de euro te steunen? Volgens mij niet, maar dit was wel heimelijk het officiële beleid tot de Europese Top van Lissabon.
In Lissabon werden de omtrekken aangegeven van de nieuwe economie. Men veronderstelde dat daarmee het economisch probleem van Europa op een moderne manier kon worden opgelost en volledige werkgelegenheid kon worden verwezenlijkt, en wel op een geheel nieuwe grondslag, met geavanceerde technologie, met de meest geavanceerde technologie ter wereld. Dat waren mooie woorden, mooie ambities. Dit was een mooi streefdoel dat echter helaas in duigen viel omdat de Amerikaanse effectenbeurs inmiddels als een luchtballon leeg liep en in zijn landing vooral de nieuwe technologie en de telecommunicatie meesleurde, die naar men zei ons juist het nieuwe tijdperk in zouden moeten leiden. Nu lopen wij het risico meegesleurd te worden in de afgrond van een van de grootste recessies van de twintigste eeuw.
Mijns inziens zetten deze gebeurtenissen een definitief punt achter het streefdoel van Lissabon. Wij zijn weer terug bij af en moeten opnieuw gaan nadenken. Niemand kan u een volledig plan voorleggen, zeer zeker nu al onze think tanks nog volhouden dat beleidsverandering niet nodig is. Enkele dingen liggen echter voor de hand: de Europese economie heeft investeringen nodig; de particuliere sector investeert niet genoeg; waarom beletten wij dan de overheid deze investeringen aan te vullen? Misschien kan de overheid op die manier de belangstelling van de particulier sector nieuw leven in blazen. Waarom weigeren wij gebruik te maken van de mogelijkheden uit het Verdrag en zonderen wij investeringen niet uit van de deficitdefinitie in het stabiliteitspact? Ik hoorde collega Della Vedova met angst en beven spreken over deficit spending. Misschien is men in de tijd van het deficit spending wat te kwistig geweest, maar wij mogen niet vergeten dat er toen een groei was van 5% en een werkloosheid van hoogstens 1 à 1,5%. Dergelijke prestaties levert ons huidig economische beleid, dat liberalisatie van de markten hoog in het vaandel schrijft, in de verste verte niet. Amerika kwam in de laatste vijf jaar van de vorige eeuw daar dichtbij in de buurt, maar dat ging wel gepaard met een klimaat van overdreven winstbejag, en wat dat voor resultaten oplevert hebben wij inmiddels kunnen vaststellen.
Ook ik wilde u, mijnheer de commissaris, een vraag stellen en wel als u het goed vindt een persoonlijk vraag: welk wetenschappelijk criterium zal u ertoe aanzetten toe te geven dat uw standpunt verkeerd was en het economisch beleid veranderd moet worden? Zoals u weet, is geen enkel wetenschappelijk standpunt zo onwrikbaar dat het niet tegengesproken kan worden. Wij verliezen ons voortdurend in een grenzeloze tautologie die, naar ik vrees, ook het door u voorgestaan economisch beleid kenmerkt.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, laat ik van meet af aan de commissaris en de collega' s geruststellen: ik verklaar dat ik geen aanhanger ben van tekorten, noch van verhoging van overheidsschuld en inflatie. Daar draait het nu echter niet om! De vraag is: ligt er een recessie in het verschiet, ja of nee? Sommigen zeggen dat het afwachten is geblazen. Als wij echter afwachten tot de recessie er is, is het te laat. Anderen zeggen dat er vanzelf oplossingen zullen komen en weer anderen hopen heimelijk dat herstel in de Verenigde Staten herstel bij ons betekent. Daarbij verliest men volledig uit het oog dat de mondialisering er wel voor zal zorgen dat dit herstel, als die er komt, anderen ten goede zal komen.
Zoals bepaalde collega' s reeds zeiden, mijnheer de Voorzitter, zitten wij hier te bekvechten om aan het begrip van overheidsinterventie in de economie te ontkomen. Ik begrijp echter niet waarom. Waarom is men zo dogmatisch als er concrete problemen zijn en er zelfs een recessie op til is? Men kan wel degelijk scenario' s uitdokteren waarmee zowel overheidsinterventie als economische stabiliteit mogelijk is, waarmee men dus meer kan uitgeven zonder onmiddellijk terecht te komen in de alom geduchte belastingconcurrentie, waar sommigen onder ons mee schermen.
Mijnheer de Voorzitter, er is behoefte aan overheidsuitgaven, wij kunnen overheidsuitgaven doen die noch de productiestructuur, noch de economische ontwikkeling, noch het mededingingsvermogen aantasten. Vertelt u mij nu niet dat u er tegen zou zijn de hand te leggen op degenen die speculeren met het warme geld van de effectenbeurzen of de overdreven rijkdom en de ongebreidelde consumptie van de opgeblazen uppermiddle class van onze samenlevingen aan te pakken! Een wetenschappelijk antwoord is er niet; dogmatisme is er ten over. Men zegt "nee" tegen de overheid, "nee" tegen Europa - en alleen Europa zou dat kunnen - want dan zou Europa federalistisch worden. Wel, zoiets dogmatisch heb ik nog nooit gehoord!

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, de tragische gebeurtenissen in de Verenigde Staten van Amerika hebben zware economische schokgolven teweeggebracht in de hele wereld. Geen enkel land zal immuun blijven voor de economische consequenties van de afschuwelijke terroristische aanslagen in de VS. Deze aanslagen waren zo ernstig dat het nog wel enige tijd zal duren voordat de omvang van de economische gevolgen volledig bekend is. Nu al zien wij de eerste economische nawerkingen van 11 september, een dag die voorgoed in ons aller geheugen gegrift is.
Het banenverlies in de luchtvaartindustrie stijgt. Veel Europese luchtvaartmaatschappijen stoten werknemers af en zullen hun banen nooit meer aanvullen. Dit verlies van werkgelegenheid beïnvloedt op zijn beurt bijna alle aspecten van de economie. Het vertrouwen van de consumenten en de investeerders neemt af, evenals de waarde van de effectenbeurzen.
Het enige lichtpunt is dat de euro stevig overeind blijft. Wij zien nu allemaal hoe belangrijk het is één Europese munt te hebben. Het is eveneens duidelijk dat de Europese economie stabiliteit ontleent aan het feit dat 12 munten deelnemen aan de Europese muntregeling. Niets zou op dit moment erger zijn geweest dan 15 onafhankelijke, zwevende munten binnen de Europese Unie. Dat zou een uitnodiging zijn geweest aan internationale speculanten om hun kans te grijpen en de munten tegen elkaar uit te spelen.
Wij herinneren ons allemaal de devaluaties van 1992, toen internationale valutaspeculanten de Europese effectenbeurzen grondig ontregelden. Gelukkig kunnen zij dat nu niet weer doen, omdat wij in Europa een stabiele munt hebben die de recente economische klappen heeft overleefd. De terroristische aanslagen zullen geen invloed hebben op het tijdschema voor de introductie van eurobiljetten en -munten. Deze zal doorgaan zoals gepland.
Het is ook duidelijk dat de Europese Centrale Bank en de diverse nationale fora voor de overgang naar de euro de nieuwe economie op uitstekende wijze hebben geïntroduceerd. Ik twijfel er niet aan dat we met een paar kinderziekten te maken zullen krijgen, maar daar zullen wij overheen groeien en tegen het einde van de overgangsperiode zullen de burgers van Europa geheel op de hoogte zijn van de waarde van de nieuwe eurobiljetten en euromunten.

Blokland
Voorzitter, de resolutie van de ELDR-Fractie en EVP-Fractie heeft mijn handtekening gekregen. Strikte naleving van de criteria van het stabiliteitspact heb ik altijd voorgestaan. In deze tijd van onzekerheid is extra alertheid geboden. Verscheidene lidstaten komen in de gevarenzone. Een belangrijk voordeel van begrotingsdiscipline bewijst zich: ruimte voor automatische stabilisatoren. Daarbij wil ik aantekenen dat verhoging van de uitgaven geen oplossing is.
De kwaliteit ervan in combinatie met de nodige hervormingen in de economie als geheel zullen de doorslag geven. De resolutie vermeldt dat de bevoegdheidsverdeling tussen lidstaten en Unie leidt tot negatief nationaal handelen. Het omgekeerde is evenzeer het geval. De monetaire beslissingen van de Unie kunnen ongunstig zijn voor een lidstaat. Bijvoorbeeld in de vorm van hoge inflatie door een onwelkome renteverlaging. Het is goed dat dit spanningsveld aandacht krijgt.
Het zal een gunstig effect van de EMU zijn dat de Europese economie stabieler wordt. Er zal moeten blijken of zich dat redelijk verhoudt tot het verlies aan maatwerk voor de lidstaten. Begrotingsdiscipline zal cruciaal zijn in het verkrijgen van die stabiliteit.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, nu wij op dit punt van het debat aanbeland zijn, weten wij een drietal zaken.
In de eerste plaats weten we dat de crisis waarmee de Europese industrie thans te kampen heeft ernstiger is dan de crisis waarmee zij werd geconfronteerd ten gevolge van de financiële crisis van 1998.
In de tweede plaats weten we dat de crisis van de wereldeconomie thans ernstiger is dan die van 1993, na de Golfoorlog. Voor de eerste maal in de geschiedenis sinds 1929 worden immers de drie grote economieën tegelijkertijd getroffen: de Amerikaanse, de Europese en de Japanse economie.
In de derde plaats weten wij, met uitzondering van de heer Abitol, dat de Europese economie nu veel beter dan voorheen bij machte is om deze crisis het hoofd te bieden.
Zoals gezegd hebben we een Europese munt die ons beschermt tegen crisissen op de wisselmarkt, een beleid dat ons behoedt voor buitensporige prijsstijgingen en een stabiliteitspact dat ons beschermt tegen eventuele spilzuchtige overheden.
Wat we niet weten - maar wel vermoeden - is dat het dit keer niet gaat om een crisis op het niveau van de vraag, zoals de naoorlogse crisis, noch om een crisis op het niveau van het aanbod, zoals tijdens de Jom Kipoer-oorlog, maar om een vertrouwenscrisis. Omdat het om een vertrouwenscrisis gaat, is het verschil tussen de door ons ingediende ontwerpresolutie en die van links niet gelegen in het feit dat zij willen groeien en wij niet. Iedereen wil uiteraard groeien. Feit is dat er recepten zijn die vooruitgang bewerkstelligen en recepten die tot achteruitgang leiden. Wij zijn van mening dat onze recepten vooruitgang bewerkstelligen.
Waarom zeg ik dit? Ik zeg dit omdat, als het een vertrouwenscrisis is, de eerste fout zou zijn de teugels van het monetair beleid te laten vieren en prijsstijgingen te accepteren waardoor het vertrouwen van de consument zou worden geschokt. In de tweede plaats zeg ik dit omdat we met een hervorming van het stabiliteitspact het signaal zouden geven deze lasten te willen afwentelen op de komende generaties, wat niet bevorderlijk is voor het vertrouwen, en in de derde plaats omdat we, als we het begrotingsbeleid overeenkomstig het stabiliteitspact afzwakken, verhinderen dat de rentevoet omlaag wordt gebracht, wat de Amerikanen aan het doen zijn.
Een schip wordt niet beoordeeld op de aan- of afwezigheid van noodweer maar wel op de manier waarop hij in noodweer laveert. Zoals de zaken er nu voorstaan lijdt het mijns inziens geen twijfel dat we onze manier van laveren moeten wijzigen. Misschien dient de Centrale Europese Bank de rentevoet omlaag te brengen, zonder echter aan zijn uiteindelijke doel voorbij te gaan, namelijk handhaving van de stelregel van prijsstabiliteit, teneinde het vertrouwen van de consument niet op de proef te stellen.
Waarschijnlijk zullen sommige regeringen, en wel degenen die hun huiswerk goed hebben gedaan, de automatische stabilisatoren in werking kunnen laten treden zonder dat zij gedwongen zijn de verminderde belastinginkomsten te compenseren met belastingverhogingen of bezuinigingen. De regeringen die hun huiswerk niet hebben gemaakt, de "verloren zonen" , hebben die mogelijkheid echter niet.
In de derde plaats is het tijd - wat wel door de commissaris maar door geen enkele andere spreker is gezegd - dat Europa een flinke stap vooruit zet teneinde het proces van Lissabon op de rails te zetten, dat moet leiden tot een moderne, innoverende en competitieve maatschappij.
Wat betreft de Tobin-belasting was de commissaris in zijn interview aan de Vanguardia Digital - waarin hij zei dat deze belasting een nutteloos instrument was - een stuk overtuigender dan in zijn betoog van vandaag, waarin hij zei dat dit instrument tot de mogelijkheden behoort. In het interview zei hij dat die belasting onmogelijk was; nu begint deze waarschijnlijk te worden. Ik ben het eens met wat hij in dat blad en niet hier heeft gezegd.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, men moet alle maatregelen treffen die noodzakelijk zijn om ervoor te zorgen dat Europa een daadwerkelijk antwoord heeft op de gruwelijke terreuraanslagen in New York en Washington. Daartoe behoort, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ook een reeds gegeven antwoord, namelijk het gemeenschappelijk antwoord van de Europese ministers van Financiën. Mijns inziens laat dit antwoord zien dat Europa, als het erop aan komt, één lijn kan trekken. Dezelfde aanpak moet in mijn ogen ook het subsidiebeleid kenmerken. Tegelijkertijd moet deze ons echter de nodige flexibiliteit verschaffen opdat duidelijk wordt dat Europa een versterking van de economische achteruitgang absoluut wil voorkomen.
We hebben een stabiliteits- en groeipact dat ons vele mogelijkheden biedt. Wij willen namelijk enerzijds een stabiel Europa, maar anderzijds ook groei en werkgelegenheid. Niet voor niets zijn bij de toetsing van de convergentienormen al bijzondere omstandigheden meegewogen die een overschrijding van het maximale begrotingstekort toestaan. Daarmee wil ik niet pleiten voor een Gemeenschap van instabiliteit. Integendeel: ik wil het Belgische voorzitterschap en de Commissie oproepen om bij te dragen aan een verdere coördinatie op dit terrein, en wel door gebruik te maken van de mogelijkheid tot actualisering van de stabiliteitsprogramma' s. Ik zou graag geactualiseerde stabiliteitsprogramma' s van de eurolidstaten zien, programma' s waarin duidelijk tot uitdrukking komt dat de gegevens wezenlijk zijn veranderd. Mevrouw de voorzitter van de Raad, u zei zojuist terecht dat het in dit verband noodzakelijk is om in Europa een procyclisch beleid te vermijden, zowel in expansieve als in restrictieve zin. Dat kunnen we echter alleen doen als wij in de geactualiseerde begrotingscijfers naast conjunctuurneutrale begrotingsgegevens ook structurele tekorten aantonen. Het zou mijns inziens goed zijn indien we de angel van de opwinding uit dit debat in dit Parlement zouden halen en als we met name meer vooruitgang zouden boeken in zowel het groeibeleid, als in het stabiliteitsbeleid. Want de Europese Unie heeft zowel monetaire stabiliteit nodig, als stabiliteit in het werkgelegenheidsbeleid en in het sociale beleid.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, allereerst hartelijk dank dat u mij nu het woord verleent. Ik kan helaas niet langer hier blijven omdat ik om half vijf een afspraak heb met uw contactgroep voor een bespreking van de ontwikkelingen in het Statuut van de Leden. Dat is een belangrijk onderwerp en ik heb zelf aangedrongen op een bespreking. Ik zal om half zes weer terug zijn om te antwoorden op de talrijke vragen die u mij hebt gesteld. Derhalve dank ik u nogmaals voor uw bereidheid om nu naar mij te luisteren. U zult, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarschijnlijk allen wel hebben begrepen dat ik elk woord en elk bijvoeglijk naamwoord in mijn verklaring namens het voorzitterschap van de Raad zorgvuldig heb gewogen. Hopelijk neemt u het mij dan ook nu niet kwalijk dat ik geen poging zal doen om aanvullende interpretaties te geven van hetgeen ik reeds heb verklaard. Mijn verklaring geschiedde namens heel de Raad en daarin heb ik mijns inziens duidelijk aangegeven welke kant de gedachten uitgaan, welke limieten de Ecofin-Raad en de ministers zelf al hebben vastgesteld en wat momenteel het onderwerp van gesprek is. U zult - en u bent allen hier - zeer zeker ook niet uit het oog verloren hebben dat er specialisten zijn op dit gebied die de ontwikkelingen in deze besprekingen op de voet zullen volgen.
Natuurlijk zullen de conclusies van deze besprekingen van ongelooflijk groot belang zijn. Mijns inziens zijn wij het min of meer met elkaar eens over de doelstellingen, maar nog niet over de beste manier om die doelstellingen te bereiken
Ook het debat hier zal worden voortgezet. Ik wil echter twee korte opmerkingen van persoonlijke aard maken. Mijnheer Berthu heeft uitgeroepen - en dat deed hij al toen ik nog zijn collega was - dat alles veel beter zou zijn als elk land de baas was over zijn eigen financiële en economische instrumenten. Mijnheer Berthu, neemt u mij niet kwalijk maar ik ben het absoluut niet met u eens. Ik leef al lang genoeg op deze aarde om te weten dat de realiteit er heel anders uitziet, dat Europa ook voordien diepe financiële en economische crises heeft meegemaakt en zich daar slechts met de grootste moeite bovenuit heeft kunnen worstelen. Dat was mijn eerste opmerking
De tweede opmerking van persoonlijke aard is dat ik de lof die men in de jaren ' 70 zong van het beleid van deficit spending nog lang niet vergeten ben. Dat was de tijd waarin de economie in mijn land achteruit ging en de toenmalige verantwoordelijken de lof zongen van het deficit spending. Wij hebben vijftien jaar nodig gehad om ons te herstellen van de gevolgen van dit beleid. Dat wil ik dus niet meer. Wat ik hier heb gehoord gaat echter precies de andere kant uit en ik denk dat u allen deze problematiek op de voet zult blijven volgen en zeer waakzaam zult zijn. Rest mij nog u van harte te bedanken voor uw aandacht.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw Neyts-Uyttebroeck. Nu het Parlement op de hoogte is van de reden van uw vertrek, wensen we u veel succes met deze gevoelige kwestie.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, het wordt steeds duidelijker dat het stabiliteitspact een obstakel vormt voor de economische en sociale cohesie. De nominale monetaire convergentie is immers de eerste prioriteit, en daarmee wordt de begrotingsvrijheid beperkt. Het staat de landen die in moeilijkheden verkeren nu niet vrij om in de huidige situatie, met teruglopende economische activiteit en de dreiging van recessie, te kiezen voor een beleid dat het accent legt op openbare investeringen.
In een aantal landen wordt nu om uiteenlopende redenen opgeroepen het stabiliteitspact te herzien, en het in dat pact vervatte neoliberale, monetaristische beleid te herformuleren. Die oproep kunnen we horen uit de meest ontwikkelde landen, maar ook uit landen waar nog steeds grote ongelijkheid bestaat, al dan niet gepaard met sociale spanningen.
Portugal heeft de laagste lonen en pensioenen van de Europese Unie, het hoogste aantal voortijdige schoolverlaters, het hoogste aantal arbeidsongevallen en de grootste armoede. Zo' n land kun je geen exacte termijnen en tijdschema' s opleggen, of dwingen de investeringen en openbare uitgaven te beperken. Als je dat wel doet, breng je de ontwikkeling van dat land, en dus ook de economisch en sociale cohesie, in gevaar.
Het stabiliteitspact moet dus onmiddellijk buiten werking gesteld worden. Als de Europese Unie beweert dat zij oog heeft voor sociale problemen, en dat ze banen wil scheppen om sociale uitsluiting en armoede tegen te gaan, dan kan ze niet langer de prioriteit geven aan monetaire stabiliteit tegen ongeacht welke kosten. We weten dat de voortzetting van dat beleid alleen maar kan leiden tot meer werkloosheid, extra loonverlagingen en meer armoede.
Het gaat er niet om wat meer flexibiliteit te betrachten bij de toepassing van de door het stabiliteitspact opgelegde criteria of de uitvoering van het convergentieprogramma zoals dat door elke lidstaat wordt opgesteld. Neen, het gaat erom de doelstellingen, criteria en beginselen van het stabiliteitspact grondig te herzien, waarbij we moeten uitgaan van het principe dat de begroting van een lidstaat afgestemd moet zijn op de behoeften van het desbetreffende land en zijn bevolking, en niet op de belangen van de financiële groeperingen waar de Europese Centrale Bank de spreekbuis van probeert te zijn.

Brunetta
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Solbes, we hebben meer Europa nodig en het stabiliteitspact is een instrument voor de opbouw van Europa. Het is een complex en ongebruikelijk instrument dat als materie niet voorkomt in de studieboeken of aan de universiteit wordt onderwezen; het is in feite een substituut voor een echt economisch en begrotingsbeleid op federale schaal. Om echter effectief te kunnen zijn, moet een dergelijk instrument geloofwaardig zijn, gebaseerd zijn op vaststaande regels en verplichtingen, en door iedereen worden gerespecteerd. De regels veranderen tijdens het moeizame convergentieproces, minder dan 100 dagen voor de invoering van de chartale euro, zou dan ook een ernstige fout zijn.
Het stabiliteitspact mag dus niet worden verruimd, noch mogen de termijnen of kwantitatieve voorschriften worden gewijzigd. Een dergelijke verandering zou alleen maar van kortzichtig opportunisme getuigen en desastreus zijn voor de opbouw van Europa.
Het stabiliteitspact moet juist versterkt worden, gekwalificeerd en efficiënter gemaakt. Kwantitatieve doelstellingen die alleen maar betrekking hebben op begrotingssaldi, zijn niet meer voldoende. De doelstelling van de begrotingssaldi is noodzakelijk maar niet afdoende, want we moeten onze aandacht steeds meer richten op de kwaliteit van de overheidsuitgaven, op de duurzaamheid van de overheidsfinanciën van de landen uit het eurogebied op de middellange en lange termijn. We hoeven maar te denken aan de pensioenschulden.
Mijnheer de commissaris, ook een stabiliteitspact dat met een maximum aan verantwoordelijkheid en aandacht voor de lange termijn wordt geïnterpreteerd, zou geen invloed hebben op de geloofwaardigheid van onze munt als niet tegelijkertijd de voltooiing van de economische unie aanmerkelijk werd versneld: meer reële convergentie, meer sociale cohesie, meer groei, meer liberalisering, meer marktwerking in de diensten- en energiesector.
Het stabiliteitspact moet dus gerespecteerd worden en op zijn juiste waarde worden geschat, maar er moet net zoveel aandacht worden geschonken aan de vraagstukken op de agenda van Lissabon. Helaas is tijdens de bijeenkomsten van de Europese Raad in Stockholm in dit opzicht een stap terug gedaan. Mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, laten we ten behoeve van de euro en ons Europa vermijden dat dergelijke dingen nog eens gebeuren.

Santos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, volgens de geldende definities verkeert Europa nog niet in een recessie, maar er is zeker sprake van een groeivertraging. Wat dat voor gevolgen zal hebben op politiek, economisch en sociaal gebied is nog onduidelijk. Daarom vragen velen zich af of het wel juist is het stabiliteits- en groeipact op zulk een restrictieve en fundamentalistische wijze te interpreteren. Velen hebben dan ook hun twijfels over de gevolgen die deze interpretatie zal hebben voor de ontwikkeling en de cohesie binnen Europa. Het stabiliteitspact is een algemeen compromis, waarin het harde realisme van een concreet macro-economisch scenario een tegenwicht vindt in de alledaagse noodzaak van consolidatie van de overheidsfinanciën. Het stabiliteitspact moet als een geheel worden gezien: als één van de elementen van een vergelijking wordt veranderd, moet ook het andere element worden bijgesteld.
Ik wil nu niet een polemiek aangaan met de vertegenwoordigers van de gedachteschool die het economisch beleid van de Europese Unie, helaas, al zo lang bepaalt. Ik wil echter wel duidelijk maken dat trouw aan het stabiliteitspact eerst en vooral betekent dat we dit pact leren begrijpen, en daarmee bedoel ik dat we in een ongunstige internationale conjunctuur best mogen aanvaarden dat de inkomsten teruglopen en er aldus een overheidstekort ontstaat; als dat tekort maar niet groter wordt dan 3%. De voorzitter heeft daar terecht op gewezen. Het aanvaarden van een dergelijke situatie betekent nog niet dat de regeringen nu opeens laks of inefficiënt zijn geworden, en al helemaal niet dat we op de middellange termijn afzien van een begrotingsbeleid dat is afgestemd op de inkomsten, of dat we niet langer geïnteresseerd zijn in het in de hand houden van de overheidsuitgaven en het verbeteren van de bestuursefficiëntie op alle mogelijke niveaus. Het in de hand houden en structureren van de overheidsuitgaven is op zich een juiste doelstelling. Het gaat er dus niet om het stabiliteitspact op te geven of zelfs maar te herzien. Als je de uitgaven echter wilt consolideren, betekent dat niet automatisch dat je geen tekorten aanvaardt. Het betekent dat je op de middellange termijn een begrotingssaldo aanvaardt dat een ander resultaat aangeeft dan een nulresultaat.

Markov
Mijnheer de Voorzitter, stabiliteit en groei zijn maatschappelijke doelstellingen die iedereen nastreeft, tot welke partij of fractie in dit Europees Parlement men ook behoort. Zodra wij echter spreken over de definitie van de begrippen, en zeker over de manier waarop we ons doel willen bereiken, lopen onze meningen sterk uiteen. Een zuiver fiscale benadering biedt geen oplossing voor de huidige problemen, die zich manifesteren in een afnemende economische groei en een voortdurend hoge werkloosheid.
Markteconomie als economische categorie: ja! Maar markteconomie als categorie van het sociale beleid: nee! Of anders geformuleerd: de markt kan en moet de economie reguleren, maar niet de samenleving. Wij leggen de prioriteit bij een economisch beleid dat niet uitgaat van het aanbod, maar van de vraag. Wij geloven er niet in dat de oplossing van het probleem in liberalisering ligt. We hebben niet alleen bedrijfseconomische mededinging nodig, maar ook een koppeling met staatshuishoudkundige en maatschappelijke criteria, om zo de hoogste graad aan sociale zekerheid, duurzaamheid en rechtvaardigheid te bereiken. Sanering van de begroting is prima, maar niet ten koste van alles.
Ik pleit in tegenstelling tot mevrouw de voorzitter van de Raad voor een anticyclisch economisch beleid. Verhoging van de overheidsuitgaven voor uitbreidingsinvesteringen en voor onderwijs en beroepsopleiding zijn ook in tijden van recessie absoluut noodzakelijk.
We hebben nu de eurozone, maar geen Europees economisch, fiscaal en sociaal beleid. Dat kan niet functioneren. Het mag niet alleen gaan om prijsstabiliteit - waarvoor de Europese Centrale Bank verantwoordelijk is - maar het moet ook gaan om sociaal-economische stabiliteit.
Versoepeling van de bestaande convergentiecriteria lost het probleem niet op, maar schuift het slechts degenen in de schoenen die zich wel aan de criteria houden. Er moeten nieuwe criteria worden vastgesteld aan de hand van nog meer parameters, zoals werkgelegenheid, meerwaarde en investeringen, omdat juist uit dergelijke cijfers de kracht en de ontwikkeling van een economie spreken.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de donkere wolken van de recessie trekken zich samen in het westen. Dat is ten dele het gevolg van het feit dat de zeepbel van de Amerikaanse effectenbeurs uiteengespat is, maar het is verergerd door de tragische gebeurtenissen van 11 september. De Amerikaanse Federal Reserve heeft het discontopercentage nu verlaagd tot 2,5%, het laagste niveau sinds 39 jaar. Dit is de negende rentevoetverlaging van dit jaar en de ECB zal wellicht binnenkort reageren. Bijna twee jaar na de invoering van de euro bestaat er vooralsnog weinig enthousiasme over de toekomstige rol van de euro als de belangrijkste internationale reservevaluta.
Dit is deels te wijten aan de zwakke wisselkoers en deels aan het feit dat de biljetten en munten nog niet in omloop zijn, waardoor de euro nog niet tot een ondubbelzinnig succes kan worden uitgeroepen. Het valt nog te bezien of het uniforme model voor rentevoeten in alle landen van de Unie zal werken, vooral in landen als Ierland. Deze bedenkingen en de daarbij komende zorgen over constitutionele implicaties en autonomieverlies hebben ertoe geleid dat mijn land, het Verenigd Koninkrijk, graag nog even aan wal blijft staan.
Natuurlijk willen wij allemaal dat het project slaagt. Dat neemt niet weg dat vele europessimisten, onder wie onze voormalige premier, de heer John Major, eerlijk gezegd verbijsterd zijn. Enkele jaren geleden concludeerde de Commissie in haar verslag-McDougal dat voor minstens 7% van het BBP de bevoegdheden tot belastingheffing centraal geregeld zouden moeten zijn. Dit zou absoluut onontbeerlijk zijn om contracyclische uitgaven en transferbetalingen ten behoeve van het goed functioneren van de eurozone mogelijk te maken.
Dit zou voor de lidstaten natuurlijk een gruwel zijn geweest en als alternatief besloten zij derhalve in 1996 in Dublin strikte limieten op te leggen aan uitgaven, leningen en inflatie. Er gingen onlangs stemmen op om de plafonds van het stabiliteits- en groeipact flexibeler te maken. Ik ben de mening toegedaan dat dit niet verstandig zou zijn. Ik ben er namelijk vast van overtuigd dat het goed is om zuinigheid te betrachten waar het overheidsfinanciën en leningen betreft. Daarbij komt dat de Britse economie verbonden is met de eurozone en daarmee ook in toenemende mate convergeert. Wij zijn er dus allemaal bij gebaat de richtsnoeren aan te houden. De crisis in de Verenigde Staten mag geen excuus zijn voor regeringen om de belastingen maar te verhogen en meer uit te geven. Het stabiliteits- en groeipact bevat mechanismen die ten doel hebben te functioneren in tijden van recessie. In uitzonderlijke omstandigheden zouden hogere militaire of veiligheidsuitgaven gerechtvaardigd kunnen zijn op grond van artikel 2.1 inzake de procedure bij buitensporige tekorten. De lidstaten dienen hun inspanningen echter primair te richten op structurele hervormingen, met name op hun arbeidsmarkten. Anders zouden hoge inflatie en een enorme toename van de nationale schuldenlast het gevolg zijn.

Alavanos
Het is een duivels toeval dat juist vliegtuigen ons in deze tijd doen inzien en begrijpen hoe de huidige wereld in elkaar zit. Ik heb het natuurlijk over de tragedie in New York maar ook over hetgeen gisteren op de Zwitserse luchthavens gebeurde, toen plotseling een heel andere dimensie zichtbaar werd. Het ging toevallig om de Swissair, maar het had net zo goed de Sabena, de Olympic Airways of welke andere luchtvaartmaatschappij dan ook kunnen zijn.
Men kan inderdaad zeggen dat wij in de Europese Unie dogmatisch zijn en niet zien wat er gaande is. Dat is ons goed recht. Wij mogen echter niet zo dogmatisch zijn dat wij niet meer zien wat zelfs de qua economische filosofie hyperconservatieve regering van president Bush en de heer O' Neill in de Verenigde Staten zien. Dan loopt het de spuigaten uit. Zien wij niet dat de luchtvaartmaatschappijen 15 miljard hebben gekregen? Zien wij niet dat om politieke, maar ook economische redenen vroeg of laat controle moet worden uitgeoefend op de internationale kapitaalstromen, teneinde de economische en politieke stabiliteit te kunnen waarborgen? Zien wij niet dat het hoog tijd is dat de regeringen ophouden dwergen te zijn en laten zien dat zij van wanten weten? Als wij dogmatisch blijven hangen aan een stabiliteitspact dat tien jaar geleden onder geheel andere omstandigheden werd besloten, begaan wij mijns inziens een enorme fout.

Peijs
Voorzitter, in het voorjaar sprak de Raad zich duidelijk uit voor het stabiliteits- en groeipact. Rond de zomervakantie vonden enkele ministers van Financiën het nodig het als hun privé-mening te ventileren dat er meer ruimte moest komen in het pact als gevolg van een neergaande economie. Het betrof hier kennelijk geen officieel regeringsstandpunt omdat de verlangens niet herhaald werden in gremia die daarvoor bij uitstek geschikt zijn, zoals de Ecofin-Raad. Daar werden juist warme woorden gesproken over het pact. Ondanks deze mooie woorden vond president Duisenberg de geluiden over de versoepeling zeer zorgelijk. Solbes Mira sprak zelfs Italië, Frankrijk, Duitsland en Portugal streng toe en riep hen op om de afspraken ook in de praktijk om te zetten. En hij heeft gelijk.
Het gaat niet aan dat regeringen voortdurend op hoge toon van de Centrale Bank renteverlagingen eisen als ze zelf thuis hun huiswerk niet maken. Als alle lidstaten, toen de economische groei dat mogelijk maakte, de vereiste structurele maatregelen hadden genomen, dan zou de Centrale Bank nu soepeler kunnen zijn in haar rentebeleid. Er is immers in de policy mix een direct verband tussen het begrotingsbeleid en het rentebeleid.
Voorzitter, verschillende collega's spraken over 11 september en Herzog vond zelfs dat de euro ons niet beschermt tegen financiële crises. Ik denk dat hij zich deerlijk vergist. De Centrale Bank heeft na 11 september uitstekend gefunctioneerd en ons wel degelijk beschermd tegen een financiële cash-crisis.
Een poosje geleden heeft Ierland een fikse draai om de oren gekregen, toen het een bijna oververhitte economie nog eens een stimulus toediende die mede bijdroeg aan een hoge inflatie. Ierland mag van mij benchmark zijn maar laten we dan ook dapper en kritisch zijn ten opzichte van grote landen, en vooral dan die landen die de kritiek volledig verdienen. En laten we ons realiseren dat de financiële markten scherp toekijken hoe de lidstaten op dit ogenblik omgaan met hun overheidsbudgetten in een neergaande economie. De huidige situatie is een test om na te gaan hoe degelijk het eurogebouw werkelijk is.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij hebben vandaag zeer uitvoerig over dit onderwerp gediscussieerd. Ik krijg langzamerhand het gevoel dat het debat steeds duidelijker aantoont hoe juist en belangrijk het was dat de Fractie van de Europese Volkspartij het initiatief hiertoe heeft genomen. Ons resten nog negenentachtig dagen tot de invoering van de euro in biljetten en munten, en tegelijkertijd leven wij in een tijd van onzekerheid. Sommige regeringen reageren hierop met de wens tot aanpassing van het stabiliteits- en groeipact. Er zijn namen genoemd van regeringspersonen die hun huiswerk voor het stabiliteits- en groeipact niet helemaal hebben gedaan. Juist in deze onzekere tijden, negenentachtig dagen voor de invoering van de euro, is het van belang dat duidelijkheid en rust wordt uitgestraald naar niet alleen de markt, maar ook de consument. Aan het stabiliteits- en groeipact wordt niet gemorreld.
Wij moeten de indruk wegnemen dat recessie kan worden bestreden met versoepeling van het stabiliteits- en groeipact. Het is eenvoudigweg onwaar dat inflatie meer arbeidsplaatsen zou scheppen. Het is onwaar dat het stabiliteits- en groeipact meer speelruimte zou openlaten voor moeilijke tijden. De lidstaten die het grootste deel van hun huiswerk hebben gedaan, hebben de grootste speelruimte. Ik kan u daarom alleen maar op het hart drukken om niet met vuur te spelen. Onzekerheid aanwakkeren in onzekere tijden is onverantwoord, en het stabiliteitspact vormt de voorwaarde voor de stabiliteit van de euro.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, het stabiliteits- en groeipact beoogt een duurzame stabilisatie van de financiële markten, wat sinds het begin van de Monetaire Unie altijd tot de nationale verantwoordelijkheden is blijven behoren. Het stabiliteits- en groeipact vormt derhalve een noodzakelijke, financieel-economische aanvulling op een uniform monetair beleid, en een financieel-economisch substituut voor de niet tegelijk met de Monetaire Unie ingevoerde politieke unie. De bedoeling is voldoende budgettaire speelruimte te creëren voor goede tijden en voorzorgsmaatregelen te treffen voor slechte tijden. Dit werd de laatste tijd door enkele lidstaten verzuimd, ook door Duitsland.
De eerste moeilijkheden doen zich nog maar amper voor of er wordt al hardop nagedacht over de interpretatie van de criteria. De kritiek luidt dat het pact weliswaar de stabiliteit bevordert, maar tevens een fiscale dwangbuis is die de vermindering van de monetaire groei zou versterken. Deze kritiek gaat voorbij aan de feiten. De verplichting is te zorgen voor budgettaire compensatie op middellange termijn en beperking van het begrotingstekort. Hieraan kan niet worden getornd zodra de kracht van de economie afneemt.
Daarom ook moet de Raad Economische Zaken en Financiën een duidelijk signaal geven, zeker nu de discussie is opgerakeld. Zoals collega Karas zojuist al opmerkte, moet er juist nu, drie maanden voor de invoering van de euro, een duidelijk signaal van stabiliteit komen. Het probleem is dat wij langs het doel van Lissabon heen schieten, dat erin bestaat de sterkst groeiende en beste regio op aarde te worden. Deze doelstelling kunnen wij echter alleen verwezenlijken als de lidstaten hun huiswerk doen. Zij mogen dit niet op de Europese Centrale Bank afwentelen.
Ik ben het ook voor een groot deel niet eens met collega Tannock die verkondigde dat de Europese Centrale Bank gedurende deze crisis zou hebben gefaald. Juist de ECB heeft sinds 11 september voortreffelijk gereageerd en de euro heeft zich weten te handhaven. Door echter het stabiliteits- en groeipact al voor 11 september ter sprake te brengen "hebben wij met vuur gespeeld" , zoals collega Karas het uitdrukte. Als wij dat niet hadden gedaan, hadden wij de discussie over de toekomst van de euro nu veel ontspannener kunnen voeren.

Cocilovo
Mijnheer de Voorzitter, zo kort voor de invoering van de euro moeten we in de eerste plaats vermijden dat het convergentie- en stabiliteitsbeleid indruist tegen het in Lissabon vastgesteld beleid ter ondersteuning van duurzame groei en ontwikkeling. Ook als we de beschikbare automatische stabilisatoren in aanmerking nemen, kunnen de doelstellingen van het stabiliteits- en groeipact niet worden voorgesteld of gezien als obstakels voor de groei of voor de vereiste reactie, ook politiek, op de consequenties van een negatieve conjunctuurfase, waar we ons nu in bevinden.
Aan de andere kant zou het mijns inziens ook verkeerd zijn te doen alsof de eerbiediging van de doelstellingen van het stabiliteitspact op zich een afdoende reactie is, of erger nog, alsof dit de enig mogelijke reactie zou zijn op het risico van een recessie. Daarom wordt in dergelijke omstandigheden eens te meer duidelijk dat in de eerste plaats gezorgd moet worden voor een versnelde tenuitvoerlegging van het pact met het oog op twee doelstellingen. Ten eerste moeten nauwkeurigere en fijnere analyse- en controle-instrumenten worden ingevoerd, opdat een coherent en samenhangend gebruik van de overheidsfinanciën kan worden gegarandeerd, waarmee selectieve, gerichte investeringsprogramma' s kunnen worden ondersteund die onontbeerlijk zijn voor anticyclische compensatie. Ten tweede moet de waarde van het stabiliteits- en groeipact worden bekrachtigd door aanpassing en verlengde toepassing, ook na het bereiken van de doelstellingen. Daardoor zouden de voorwaarden voor en de instrumenten van een doeltreffend communautair economisch beleid worden versterkt.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het nu niet hebben over het stabiliteits- en groeipact, maar over een ander onderwerp dat tijdens de informele Ecofin-Raad aan de orde kwam en waarover dit debat gaat. Ik doel hier op de oproep die de ministers van de lidstaten hebben gedaan tot het Parlement om akkoord te gaan met de richtlijn inzake bestrijding van het witwassen van geld. Ik sluit mij graag bij deze oproep aan en verzoek zowel mijn collega' s in het Europees Parlement als de regeringen in heel Europa dringend zo spoedig mogelijk overeenstemming te bereiken over deze richtlijn.
Door de tragische gebeurtenissen van 11 september is het des te belangrijker dat dit gebeurt. Het hart van het mondiale financiële systeem werd op die dag getroffen door terreur. De terroristen wisten klaarblijkelijk hoe ze alle mechanismen en instrumenten die het mondiale financiële systeem hen bood, moesten benutten bij het plannen van die aanval. Laten wij deze instrumenten nu tegen hen gebruiken. Er zijn veel mensen uit de financiële wereld omgekomen bij die aanval. Laten we de hulp van bankiers en financiële werknemers inroepen bij onze reactie op de aanslag en bij het voorkomen van een herhaling ervan. Dit is immers een concrete stap die we kunnen zetten in de strijd tegen het terrorisme. Niemand zal van ons verlangen dat wij ons leven riskeren in de Afghaanse heuvels, hoewel dat van anderen wel gevraagd zal worden. Maar ook wij kunnen - en moeten - een bijdrage leveren. De bankiers, de effectenmakelaars, de schoonmakers, de IT' ers, de beleggingsadviseurs, de advocaten en de kantinemedewerkers die vanuit onze metro' s de stadscentra van Frankfort, Parijs, Londen en Brussel binnenstromen, zijn immers niet anders dan die vijfduizend of zesduizend mensen die op een dag naar hun werk gingen in New York en die nooit meer thuis zouden komen.
Het is tijd dat we ophouden met kibbelen over het beroepsgeheim van juristen. Ik roep dit Parlement op om in te stemmen met een richtlijn die ertoe zal bijdragen dat terroristen niet meer aan kapitaal kunnen komen. Ik roep het Parlement op om in te stemmen met het bevriezen van tegoeden van terroristische organisaties. Ergens heeft immers iemand het geld van Bin Laden op een bankrekening staan. Wij kunnen helpen door hem zijn geld te onthouden. Dat is een taak die even belangrijk is als de militaire operatie waarvoor, zoals we weten, binnenkort het startsein zal worden gegeven.

Andria
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Solbes, geachte collega' s, op dit moment van bijzondere internationale spanningen kan ik wel zeggen dat het stabiliteits- en groeipact de creditcard is van onze wil om alle verplichtingen voor de sanering en de groeiprogramma' s die ten grondslag liggen aan de opbouw van een economisch sterk, solidair en werkelijk concurrerend Europa, te respecteren. Elke hypothese de verplichtingen te verwaarlozen of te verzwakken vormt een bedreiging van de toekomstige groei van het hele grondgebied van Europa.
Op dit moment is er een ander aspect dat in aanmerking genomen moet worden: men probeert de gegevens op de begroting zo aanpassen dat eventueel, in sommige begrotingen nog aanwezige onregelmatigheden niet tevoorschijn te treden. Helaas hebben wij in Italië op dit punt moeten constateren dat centrum-links ons een trieste erfenis heeft nagelaten.
Dat is een weinig correcte houding, en zeker erger dan de niet-eerbiediging van de vereiste parameters, want in het eerste geval gaat het om fraude, maar in het tweede geval alleen maar om problemen die hopelijk tijdelijk zijn en van voorbijgaande aard. Manipulatie van gegevens moet zonder meer worden vervolgd, en als het nodig is moeten sancties worden opgelegd.
In de discussie over het pact en de algemene inachtneming ervan kunnen we zeker niet voorbijgaan aan het feit dat enkele gebieden of zelfs hele regio' s, zoals Zuid-Italië, Zuid-Spanje, het zuiden en een deel van het noorden van Frankrijk en Oost-Duitsland minder ontwikkeld zijn dan andere. De lidstaat moet weliswaar als geheel het ondertekende pact respecteren, maar toch mogen bijzondere faciliteiten voor deze gebieden niet worden veroordeeld, en moeten ze zelfs als wenselijk worden beschouwd. Ik denk bijvoorbeeld aan gedifferentieerde belastingtarieven, het gebruik van onbenutte structuurfondsen als belastingkredieten en aan nieuwe steun na 2006 voor de landen die niet onder doelstelling 1 vallen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, ik zou alle sprekers die aan dit debat hebben deelgenomen willen bedanken voor hun opmerkingen en hun bijdragen.
Om te beginnen wil ik iets zeggen over het verschil tussen onze economische situatie en die van de Verenigde Staten. Het uitgangspunt van de Europese Unie lijkt in niets op dat van de Verenigde Staten, waar het evenwicht anders ligt dan hier, waar dingen zijn gebeurd die hier niet zijn gebeurd en waar een heel ander institutioneel model bestaat dan hier. Als men het Amerikaanse model in Europa wil toepassen, geeft men naar mijn idee blijk van gebrek aan realiteitszin en dit zou dan ook geen wenselijke optie zijn.
Blijkbaar bestaat bij u de indruk dat wij erop uit zijn overheidsoptreden te voorkomen. Dat is volstrekt onjuist. Het onderhavige vraagstuk is op geen enkel moment aan de orde gesteld als een debat over de publieke en de particuliere sector. Het kan zijn dat de overheidsinvesteringen toenemen, dat er sprake is van meer overheidsoptreden. Dat is ook mogelijk binnen de regels die zijn vastgelegd in het door ons verkozen systeem voor een soepeler evenwicht tussen monetair en fiscaal beleid. Een goed voorbeeld van een overheidsbeslissing met gevolgen op korte termijn is ongetwijfeld het besluit van de Ecofin-Raad betreffende luchtvaartmaatschappijen en de dekking van de verzekeringen als gevolg van de ontstane politieke risico' s.
Vandaar dat de belangrijke discussie over het stabiliteits- en groeipact aan de orde is gekomen. Sommigen vinden dat degenen die, zoals wij, dit pact bepleiten er een fundamentalistisch standpunt op nahouden, anderen vinden ons standpunt dogmatisch, en enkelen onder u hebben zelfs het idee geopperd om het Pact op te heffen.
Ik zit eerder op de lijn van het voorzitterschap en van degenen onder u die gewag hebben gemaakt van een volgens mij essentieel punt. Het stabiliteits- en groeipact heeft tot doel anticyclisch ingrijpen met behulp van overheidsfinanciën te vereenvoudigen. Dat is en blijft het wezenlijke doel van het pact. Er is dus geen sprake van dogmatische of fundamentalistische tendensen.
Er valt te discussiëren over de vraag of onze ervaring - die werd opgedaan met de toepassing van het pact in perioden van groei - ons tot de conclusie brengt dat het pact uitsluitend in dat opzicht functioneert. Zelfs in perioden van groei hebben we ons niet dogmatisch opgesteld als het erom ging de mogelijkheden van het pact ter beteugeling van het overheidstekort in sommige lidstaten tot het uiterste te benutten, iets wat we nu zelfs zouden kunnen betreuren.
Laten wij terugkeren naar de logica van het pact. Volgens de logica van het pact bestaat de mogelijkheid tot anticyclisch optreden. Zijn flexibiliteit is zonder enige twijfel gelegen in twee fundamentele elementen. Het eerste element betreft uitzonderlijke omstandigheden, die hier worden ingeroepen, daar er immers alleen bij ernstige recessie of teruglopende groei tot onder bepaalde niveaus sprake is van uitzonderlijke omstandigheden, en het tweede element heeft betrekking op de gebruikelijke toepassing van het pact door middel van het spel van de automatische stabilisatoren.
In het concrete geval van de automatische stabilisatoren is het flexibiliteitselement reeds vervat in het pact zelf. Ik wil u er trouwens op wijzen dat wij geen enkel standpunt hebben gewijzigd, maar dat het pact gewoon zo in elkaar zit.
In de gedragscode die in juli jongstleden door de Ecofin-Raad is goedgekeurd, wordt reeds gezegd dat de doelstelling op middellange termijn voor het begrotingsstandpunt een van de fundamentele elementen van het stabiliteits- en groeipact is. Er wordt heel duidelijk gesteld dat bij het evalueren van de doelstellingen van de landen expliciet rekening moet worden gehouden met de cyclische positie en het effect daarvan op de begroting. Dat wil zeggen - zoals een der sprekers heeft opgemerkt - dat de lidstaten bij de aanpassing van de stabiliteitsprogramma' s zullen moeten proberen dit element in overweging te nemen.
De Commissie van haar kant heeft er al eens met klem op gewezen dat de cyclisch aangepaste positie van de tekorten zou moeten worden opgenomen in de informatie van de stabiliteitsprogramma' s. Het is u immers welbekend dat wij technische problemen hebben, niet zozeer met het concept maar veeleer met het systeem waarmee deze structureel aangepaste positie wordt berekend.
Dit zal ons natuurlijk niet in staat stellen om flexibeler te zijn, maar wel om het pact toe te passen op een economische realiteit die anders is dan die ten tijden van de vaststelling van de diverse stabiliteitsprogramma' s. Dat wil dus zeggen dat, volgens de interpretatie van de Commissie, de nominale doelstellingen - en dat heb ik in mijn eerste betoog al gezegd - niet als absoluut onveranderlijk moeten worden beschouwd. De nominale doelstellingen zijn vastgesteld aan de hand van bepaalde groeiverwachtingen. Zoals ik al zei, zijn er geen problemen. De flexibiliteit is een feit. Dogma' s zijn er niet. We bevinden ons veeleer in een periode waarin wij ons op een ander toepassingsniveau van het stabiliteits- en groeipact bevinden.
Zouden de problemen kunnen worden opgelost door de uitgaven te verhogen, zoals wordt voorgesteld? Ik denk het niet. Gezien de ervaring in Europa gedurende de laatste jaren, die bij dit soort beslissingen wordt gekenmerkt door procyclische reacties, gezien de problemen bij het herstel van het evenwicht, gezien ook de impact van sommige posities in de afgelopen maanden, is volgens ons dit voorstel geen goede optie. Wij blijven er dan ook bij - en ik heb dat in mijn eerste betoog al gezegd, zoals ook een van de sprekers - dat de juiste optie is verder te gaan op de weg naar "meer Europa ".
"Meer Europa" , betekent Lissabon; "meer Europa" betekent dat, als we het over Lissabon hebben, we ons groeipotentieel moeten vergroten; "meer Europa" betekent dat we onze systemen efficiënter moeten maken; "meer Europa" betekent ook dat we de impact van de crisis op de internationale markten meer in acht moeten nemen, evenals andere belangrijke aspecten zoals de internationale handelsbesprekingen over ontwikkelingssamenwerking. Als we voldoende aandacht schenken aan al deze onderling verbonden aspecten zullen wij ongetwijfeld in staat zijn de omstandigheden te verbeteren.
Dan heb ik nog een laatste opmerking. "Meer Europa" kan eveneens een gewisse vooruitgang betekenen in de aspecten die verband houden met de belastingconcurrentie, waarover verschillende sprekers het hebben gehad. Natuurlijk houdt "meer Europa" verder ook in dat het witwassen van geld wordt bestreden. Zonder enige twijfel zijn al deze aspecten van fundamenteel belang om vooruit te kunnen komen op alle punten die wij voor ogen hebben.
Een debat als dat van vandaag zou een veel uitvoeriger reactie behoeven, maar ik vrees dat we niet veel tijd meer tot onze beschikking hebben. Ik wilde deze ideeën echter wel in vogelvlucht met u doornemen, zodat het standpunt van de Commissie duidelijk is.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement, zeven ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Televisie zonder grenzen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0286/2001) van mevrouw Hieronymi, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het derde verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over de toepassing van Richtlijn 89/552/EEG "Televisie zonder grenzen" (COM(2001)9 - C5-0190/2001 - 2001/2086(COS)).

Hieronymi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, de richtlijn "Televisie zonder grenzen " heeft tot doel in de Europese Unie een wettelijk kader in te voeren ter bevordering van het vrije verkeer van audiovisuele uitzendingen en om bepaalde bijzondere belangen te waarborgen, zoals pluralisme, culturele diversiteit en bescherming van consumenten en minderjarigen. Vandaag staat het verslag van de Commissie over de toepassing van de richtlijn in de periode van 1997 tot 2000 op de agenda.
In essentie komt daarin de volgende conclusie naar voren: de doelstellingen van de richtlijn zijn voor een belangrijk deel niet gerealiseerd; voor de toekomst moet de richtlijn grondig worden herzien. Ik zal heel in het kort de vijf belangrijkste punten op de balans noemen. Ten eerste werd de richtlijn in twaalf landen ten uitvoer gelegd; drie landen blijven nog in gebreke. Ten tweede maakte de televisiesector in de jaren 1997 tot 2000 een fase van voortdurende groei door. Dit heeft betrekking op het aantal televisiekanalen, alsmede de totale omzet van radio- en televisiezenders en de reclameomzetten van de publieke omroepen en de commerciële aanbieders.
Toch moet worden geconstateerd dat bij de transacties met televisierechten alleen al ten opzichte van de Verenigde Staten een tekort van 2,9 miljard dollar is ontstaan. Het totale tekort van de audiovisuele sector bedraagt circa 6,6 miljard dollar.
Ten derde werd het voorgeschreven minimumaandeel van 50% Europese omroepprogramma' s duidelijk overschreden, behalve door Portugal. Dit aandeel ligt tussen de 53% en 81%. Ten vierde werden de regels ter bescherming van de jeugd in het algemeen nageleefd, maar zij moeten voortaan wel beter worden gecoördineerd. Ten vijfde werden de nieuwe mogelijkheden die artikel 3 bis biedt betreffende de gebeurtenissen van aanmerkelijk maatschappelijk belang tot nog toe in vier landen benut. Nog eens vier landen willen dit gaan doen, met name met betrekking tot sportgebeurtenissen. De commissie constateerde verder dat de kandidaat-landen een achterstand hebben bij de omzetting en er tekortkomingen zijn bij de analyse van de ontwikkeling van mediaconcentratie.
Het digitale tijdperk staat voor de deur. De convergentie van televisie, PC en Internet vereist een grondige herziening van de televisierichtlijn, teneinde te komen tot een Europees wettelijk kader betreffende de verspreiding van audiovisuele uitzendingen met een trapsgewijze reguleringsgraad. Daarbij zijn de volgende punten van belang. Ten eerste: controle en flexibilisering van de regulering van de reclametijd. Ten tweede: toetsing van de quotering om te beoordelen of deze nog steeds een geschikt instrument is om de verspreiding van Europese werken te bevorderen. Ten derde: het waarborgen van vrij toegankelijke en compatibele standaards voor verschillende systemen voor voorwaardelijke toegang. Ten vierde: de versterking van een effectieve zelfcontrole, met name waar het gaat om de bescherming van de jeugd. Ten vijfde: analyse van de ontwikkeling van de verticale en horizontale verstrengeling van de media. Ten zesde: de toekomstige handhaving van artikel 3 bis moet worden gereguleerd. Daarom genieten de amendementen 2, 3 en 4, die nog eens in de plenaire vergadering zijn ingediend, mijn volledige steun.
Bij de voorbereiding van de herziening moet rekening worden gehouden met het eminente belang van de televisie en haar nieuwe diensten voor de democratie en de samenleving, ook in het digitale tijdperk. Daarom ook is een vrij toegankelijk proces van meningsvorming noodzakelijk, waarbij zowel de kenners van de audiovisuele sector als de burgers van Europa moeten worden betrokken.
Ik juich het daarom erg toe dat de Commissie heeft voorzien in een breed communicatieproces, en wij hopen, mevrouw de commissaris, dat gezien de snelheid waarmee de ontwikkelingen zich voordoen, uw herzieningsvoorstel zo spoedig mogelijk kan worden gepresenteerd. Ik wil echter een oproep doen op ons allen. Laten wij de kansen tot een dialoog in de komende anderhalf jaar benutten om aan te tonen dat dit Parlement, juist als het om culturele zaken gaat, dicht bij de burger staat!

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, omdat ik bestuurslid ben van een televisiemaatschappij die documentaires maakt, heeft dit onderwerp mijn bijzondere belangstelling. Ik ben momenteel weliswaar niet bijzonder actief in deze functie, maar ik blijf bezorgd om de kwaliteit van onze radio en televisie.
Mijn complimenten aan mevrouw Hieronymi voor haar welkom verslag. Daarin raakt men aan de kern van de culturele diversiteit die wij in Europa zo hoogachten. Wij staan achter onze verplichtingen jegens de publieke omroep - hoe deze ook gefinancierd moge worden - en de principes van universele toegankelijkheid, die steeds terugkeren in al onze debatten over technologie.
De wanverhouding op de Europese audiovisuele markt heeft de aandacht gekregen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ik hoop dat de commissaris hier iets over zal kunnen zeggen. Sinds 1999 zijn de inkomsten van Europese televisiemaatschappijen gemiddeld 46,3 procent gestegen. In die periode zijn de publieke zenders vrijwel niet gegroeid. De creatieve televisieproductie in de vijf belangrijkste producerende landen van de EU groeide nauwelijks. In sommige gevallen nam zij zelfs af. Tezelfdertijd nam de verkoop van tv-programma' s door Amerikaanse ondernemingen enorm toe. Met deze programma' s oogsten zij, zoals we weten, winst op de tertiaire markt. Primaire en secundaire winst hebben zij immers al rechtstreeks op de Amerikaanse markt en via inkomsten uit satelliet en kabel binnengehaald. Dat is geen gezonde situatie. De bescherming van een gevarieerde markt in Europa blijft van cruciaal belang. De eisen van de technologie dienen gekoppeld te worden aan de behoeften van de consument en aan wat de productiemaatschappijen wensen te verkopen.
Artikel 3 bis, waar de rapporteur zojuist al naar verwees, laat zien wat gedaan kan worden om een zo groot mogelijk publiek te behouden voor speciale evenementen. Ook ik steun de amendementen van mevrouw Junker en anderen op dit punt. Dit was een belangrijke verandering ten goede en toonde aan dat wij hier en in de Europese Unie tot maatregelen in staat zijn.
Wij moeten ons weer richten op de concentratie van de media en de verhouding van deze concentratie tot het openbaar belang, niet alleen wanneer het om diversiteit, gaat maar ook om puur politieke macht.
Tot slot wil ik nog opmerken dat wij eigenlijk in staat zouden moeten zijn om tegen de kandidaat-lidstaten te zeggen: doe zoals wij doen, en niet alleen zoals wij zeggen. Dat betekent dat de regels nageleefd moeten worden, zowel door hen als door ons.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn, die in 1989 werd uitgedacht, draagt de suggestieve titel "Televisie zonder grenzen" , maar niemand kon natuurlijk voorzien dat ze ook zonder vervaldatum zou blijken te zijn. De materie die dertien jaar geleden misschien onderwerp van innovatieve wetgeving was, is duidelijk radicaal en opzienbarend geëvolueerd. Voor de actualisering van 1997 geldt hetzelfde: alles is achterhaald door de technologische vernieuwing, maar ook de mode. Daarom raken we er steeds meer van overtuigd dat de herziening van deze richtlijn, die voor 2002 was gepland, moet worden vervroegd tot het begin van volgend jaar. Wij kunnen geen maanden meer wachten.
In de laatste vijf jaar heeft er een authentieke revolutie plaatsgevonden in de televisiesector. De oude televisie is veranderd in een hulpmiddel, in een technisch instrument ten dienste van de digitale innovatie, van de 'invasie' van webcasting, Internet en de interactie tussen zender en ontvanger. Ook alle andere problemen die direct of indirect de wereld van de televisie aangaan, vragen om een globale herziening en actualisering. Ik noem bijvoorbeeld de toename van de omzet van zenders, de steeds opdringeriger wordende reclame, de toename van het aantal commerciële zenders, de sterke sociale en morele uitwerking van bepaalde programma' s.
De richtlijn moet bepalingen omvatten voor niet alleen alle genoemde aspecten, maar ook voor andere aspecten die weliswaar al zijn opgenomen maar niet voldoende zijn uitgewerkt, zoals intellectuele eigendom, respect voor minderjarigen als gebruikers die vaak niet onder toezicht staan, en het cultureel niveau van de uitzendingen. Er moet rekening worden gehouden met de belangen en eisen van de producenten, maar ook met de fijngevoeligheden van de personen voor wie deze producten zijn bedoeld. Ten slotte waren er in 1997 over het vraagstuk van de Amerikaanse producties scherpe tegenstellingen. Dit punt is ten dele nog niet opgelost.
Tot slot is het wenselijk de discussie over het zogenoemde "recht op informatie" te hervatten. Dit recht geldt natuurlijk niet alleen voor de burgers van de Europese Unie, maar ook voor alle anderen die weliswaar buiten de Unie wonen, maar de hier geproduceerde programma' s kunnen ontvangen. Het is niet voldoende de grote sportevenementen te garanderen, zoals we in 1997 hebben gedaan, want de mens leeft niet van voetbal alleen, als ik het zo mag uitdrukken. Er moet informatie worden verspreid, constant geactualiseerde informatie en informatie in de vorm van cultuur, niet alleen voor degenen die binnen de Europese Unie wonen, maar vooral voor degenen die geografisch of sociaal-economisch gezien minder bevoorrecht zijn. Het "recht op een schotel" voor allen is niet genoeg: men hoeft alleen maar het geld te hebben om er een te kopen. Laten we ons eens voorstellen wat er met een schotelantenne allemaal niet kan doordringen in de gebieden aan de rand van de wereld. De waardevolste steun is die voor de productie van programma' s die plaatselijke en regionale cultuur onder de aandacht brengen, behoeden en bevorderen.
Tot slot moeten wij de oproep aan de lidstaten nog eens herhalen. De rapporteur - die ik wil gelukwensen en wier amendementen en invalshoek ik steun - heeft eraan herinnerd dat tot nog toe slechts twaalf lidstaten de richtlijn hebben toegepast. Mevrouw de commissaris, laten we van deze gelegenheid gebruikmaken om de lidstaten te zeggen: heb vertrouwen in deze richtlijn, want ze zal steeds dringender, actueler en belangrijker worden. En om vertrouwen te krijgen in de richtlijn, moeten we ze voor alles toepassen!

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, de herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" is ook voor ons hoogst noodzakelijk, en ik zal u zeggen waarom.
In de eerste plaats werd al gezegd dat de wereld waarin de televisiemarkt zich heden ten dage ontwikkelt, zo volkomen anders is dan tijdens de laatste herziening van de richtlijn en het daarom onmogelijk lijkt om die richtlijn nog twee of drie jaar te handhaven. Uit schattingen blijkt namelijk dat de richtlijn van toepassing is op hoogstens de helft van de problemen die zich op het ogenblik in deze sector voordoen.
In de tweede plaats moeten er oplossingen worden gevonden die toentertijd achterwege zijn gebleven. Voor de meeste Europeanen is de televisie nog steeds de belangrijkste bron van informatie en vrijetijdsbesteding. Mijns inziens heeft dit medium te kampen met drie ernstige problemen, de lage inhoudelijke kwaliteit daargelaten. Die problemen zijn: een buitensporige hoeveelheid reclame, waarbij voorbij wordt gegaan aan leeftijd, tijdstip of geschiktheid; een grote schaarste aan Europese films, die vernederend is voor de Europese cultuur, en een toenemende commercie rond gecodeerde programma' s voor betaaltelevisie.
Deze problemen bestonden ongetwijfeld al in 1996 maar hebben inmiddels zorgwekkende proporties aangenomen, wat erop wijst dat de richtlijn, ofschoon die doeltreffend is geweest op het gebied van het vrij verkeer van televisiediensten in de Gemeenschap, in andere belangrijke opzichten heeft gefaald.
Uitgaand van de mededeling van de Commissie kunnen we niet veel waardering opbrengen voor de inspanningen die de lidstaten in de drie onderzochte jaar hebben geleverd om deze situatie te veranderen. Het feit dat drie lidstaten de richtlijn niet eens in hun wetgeving hebben omgezet zegt al voldoende. De resultaten van de overige landen vertonen ongetwijfeld verschillen, maar we hebben dit vergelijkend onderzoek niet onder ogen gekregen van de Commissie. De situatie in de kandidaat-landen wordt evenmin uitgediept. Daar moet in de nieuwe richtlijn bijzonder goed rekening mee worden gehouden.
Om al deze redenen heeft mevrouw Hieronymi - heel terecht naar mijn oordeel - in haar verslag niet vooruit willen lopen op een inhoudelijke discussie. Die zal moeten worden gevoerd wanneer de richtlijn wordt herzien. Zij stelt dan ook die herziening zelf voor. Verder wordt er een aantal beleidskeuzes vastgesteld die in aanmerking moeten worden genomen, zoals de verplichte invoering van op de modernste technologieën gebaseerde nieuwe diensten, alsook de noodzaak om de overgang naar de digitale technologie te stimuleren en te bespoedigen, de coördinatie van de nieuwe richtlijn en de herziening van de richtlijn inzake elektronische handel.
Dientengevolge zal, mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Sociaal-democraten voor het verslag stemmen en twee amendementen indienen van mevrouw Junker. Ik vestig uw aandacht op een daarvan, waarin de eis is vervat dat evenementen van buitengewone betekenis voor de burger worden beschermd tegen gecodeerde uitzending en gratis kunnen worden aangeboden aan alle gelederen van de samenleving.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil namens de ELDR-Fractie niet alleen de rapporteur bedanken voor haar verslag, maar tegelijkertijd wil ik net als voorgaande sprekers de aandacht vestigen op de toekomst. In het verslag van de Commissie wordt vermeld dat in het volgende verslag over de richtlijn ook vraagstukken aan de orde zullen komen die belangrijk zijn voor de consument, zoals bedrijfscompatibiliteit, toegang onder bepaalde voorwaarden en de wijze van overgang naar digitale zendtechniek. Als het volgende verslag wordt opgesteld, is het echter misschien al te laat.
Ik wil er nog eens op wijzen dat een grote meerderheid van het Parlement er bij de behandeling van het "telecompakket" mee akkoord is gegaan dat wij een open gemeenschappelijke norm voor tv-zenders en -ontvangers zouden eisen, en wel de enige Europese norm die tot nu toe is goedgekeurd, de zogenaamde MHP-norm. Deze zou garanderen dat alle consumenten weten welke norm van kracht is en dat zij de benodigde apparatuur durven aan te schaffen. Ook zou daardoor het ontstaan worden voorkomen van verticaal verdeelde markten. Daar heeft het Parlement zich met grote meerderheid achter geschaard.
Wat is daarna echter gebeurd? De Commissie schaart zich niet achter dit besluit en de Raad heeft de onderhavige kwestie volstrekt genegeerd, een kwestie die volgens mij uiterst belangrijk is als wij tot een zogenaamde Digital Update willen komen, als wij ook op alle tv-markten vaart willen zetten achter de digitale techniek. Ik hoop dan ook dat de Commissie zich met man en macht zal scharen achter de eisen die het Parlement stelt en die wij van de ELDR-Fractie nog wat willen verduidelijken. De rapporteur heeft al gewezen op deze eis, maar ik wil hem voor alle duidelijkheid nog eens herhalen aan het adres van alle Commissiediensten.
Sommigen hebben opgemerkt dat "Televisie zonder grenzen" een suggestieve titel voor de richtlijn is. In dit verband is er ook sprake van een speciale problematiek. Wij constateren dat de richtlijn in veel gevallen niet volgens de bedoeling werkt als bemiddelaars of consumenten tv-uitzendingen uit een ander land willen zien. Volgens de Commissie vormt de toepassing van het auteursrecht in dezen een hinderpaal. Ik hoop dat men in de toekomst ook op deze kwestie dieper wil ingaan.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, velen zijn van mening dat dit verslag niet ver genoeg gaat in zijn analyse van de mogelijke problemen die ons te wachten staan bij de herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" , die zoals wij allen weten in 2002 wordt verwacht. Het verslag stelt echter een aantal buitengewoon belangrijke zaken aan de orde en het is belangrijk om de dialoog daarover nu te beginnen.
Mijn persoonlijke aandacht gaat uit naar de rol van de publieke zenders in dit belangrijke onderwerp. Het is belangrijk om te beseffen dat de huidige publieke zenders zich moeten aanpassen aan de veranderingen. De radio- en televisiesector van tegenwoordig wordt gekenmerkt door concurrentie en de marktmechanismen die hem in hoge mate beheersen kunnen niet genegeerd worden. Er is in de digitale wereld een cruciale rol weggelegd voor de publieke zenders. Zij maken programma' s van hoge kwaliteit in de eigen landstaal die de inheemse cultuur weerspiegelen. Daarnaast kunnen zij een belangrijke taak vervullen door de mensen te stimuleren gebruik te maken van de nieuwe digitale media en hen te helpen deze te begrijpen. Ik ben het eens met de verklaring die de commissaris in een recente mededeling heeft afgelegd, volgens welke uitzending en cultuur onder de dienstencategorie van de Wereldhandelsorganisatie moeten blijven vallen en dat deze regeling gehandhaafd dient te worden. Dit vastgesteld hebbende, moeten we er vervolgens absoluut op toezien dat er voldoende armslag is voor nationale en EU-wetgeving ter bescherming van de publieke zenders en culturele diversiteit. Om de open omgeving te creëren waarnaar wij allen streven, zullen wij bijtijds voor robuuste en vastbesloten regelgeving moeten zorgen, die werkelijk het belang dient van alle burgers en economieën in Europa.
Europa moet concurreren in de digitale wereld waar consumenten en burgers vrijelijk rondzwerven en waar concurrentie diversiteit en keuze oplevert. Het Europese audiovisuele model, met zijn complementaire mengeling van particuliere en publieke zendgemachtigden, staat garant voor pluralistische informatie, culturele diversiteit en toegang voor allen tot informatie, onderwijs, amusement en kunst. Ik zal vóór het verslag stemmen en verheug mij zeer op de komende, toekomstgerichte debatten.

Zabell
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur geluk willen wensen met het werk dat zij heeft verricht, alsook de Commissie met haar goed besluit om dit initiatief op tafel te leggen.
Niettemin zou ik drie aspecten willen benadrukken die naar mijn idee bijzonder belangrijk zijn. Het eerste aspect is het belang van de audiovisuele sector ter bevordering van de sport. We mogen niet vergeten dat sport bijdraagt tot de vorming van de identiteit en tot het contact tussen bevolkingen. Daardoor komen sporters en publiek bijeen, waarbij het publiek de kans krijgt zich met zijn natie te vereenzelvigen.
Bovendien is sport een van de gebieden bij uitstek waarop de burgers van de Europese Unie zonder onderscheid van leeftijd of sociale klasse tot elkaar komen, reden waarom sport geen discriminerend karakter kan of mag hebben. Alle burgers van de Europese Unie moeten derhalve een sportief evenement op de televisie kunnen zien. Dat mag geen voorrecht van een enkeling zijn. Het gaat immers om evenementen die van buitengewoon belang zijn voor onze maatschappij.
Het tweede aspect is de noodzaak om de reclameblokken aan regels te onderwerpen. In dat opzicht heeft de rapporteur mijn volle steun als zij pleit voor de strategie van de Commissie om onderzoek te laten doen naar het effect van televisiereclame en van telemarketingtechnieken op minderjarigen.
Het derde aspect dat ik zou willen beklemtonen houdt verband met mijn volledige steun aan het verzoek van de rapporteur. Zij wil dat de lidstaten de dialoog en de samenwerking versterken bij alle kwesties die verband houden met de bescherming van minderjarigen en de jeugd. We kunnen niet een wereld zonder geweld nastreven als onze toekomstige volwassenen de hele dag zitten te kijken in of naar strips, films en nieuwsberichten die steeds gewelddadiger worden.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de Europese Unie beschikten in het jaar 2000 152 miljoen huishoudens over een televisietoestel. Zij konden in totaal 580 verschillende zenders ontvangen. Binnen slechts vier jaar heeft zich dus een groei van circa 180% voorgedaan. Uit deze luttele cijfers blijkt duidelijk dat de traditionele televisiemarkt, die slechts een klein deel omvat van de gehele audiovisuele sector, een groeibranche van belang is.
Uit het verslag van de Commissie blijkt dat de richtlijn "Televisie zonder grenzen ", die in eerste instantie juist in mijn land erg omstreden was, heeft bewezen wat hij waard is. Zij waarborgt een internationale verspreiding tegen billijke voorwaarden. In de verslagperiode richtten zich tenslotte al vijftig zenders voornamelijk op markten buiten hun gebied van vestiging. De televisierichtlijn heeft regionale mazen in de wetgeving gedicht en bindende normen vastgesteld voor bijvoorbeeld reclameboodschappen en voor de bescherming van de jeugd. Dit heeft geleid tot eerlijke spelregels vanuit het oogpunt van gelijke kansen en vrije mededinging
In het verslag-Hieronymi komt dit heel goed naar voren. Het verslag laat echter ook zien dat wij zo snel mogelijk een debat moeten beginnen over de nieuwe herziening van de televisierichtlijn, als wij de razendsnelle veranderingen in de audiovisuele sector in het tijdperk van voortschrijdende digitalisering willen bijbenen. Niet alleen moeten wij reageren op de verspreiding van heel het mogelijk multimedia-aanbod, maar dienen wij eveneens in te haken op de concentratie van media, die zich eveneens op een erg onoverzichtelijke manier ontwikkelt. Alleen dan kunnen wij informatievrijheid, meningsdiversiteit en pluralisme waarborgen en een basis bieden die onmisbaar is voor de multimediale bloei van de culturele diversiteit in Europa.

De Sarnez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Hieronymi van harte bedanken voor haar uitstekende werk. Het bewijs daarvoor is de ruime mate van overeenstemming die zij heeft kunnen bereiken over een dermate essentieel en ook gevoelig vraagstuk. Ik ben het eens met de filosofie die aan haar verslag ten grondslag ligt en met de voorstellen daaruit.
Wat de methode betreft, is het mijns inziens betreurenswaardig dat men geen echte evaluatie heeft gemaakt van de bereikte resultaten en deze resultaten niet heeft gemeten aan de doelstellingen. Dan hadden wij een beter beeld gehad van de daadwerkelijke culturele en economische gevolgen van deze richtlijn voor elke lidstaat van de Unie en elk kandidaat-land. Ik ben het echter met de rapporteur eens dat de Commissie moet overgaan tot een herziening van deze richtlijn en andere richtlijnen, en deze herziening moet inluiden met drie diepgaande studies. Slechts een allesomvattende aanpak kan op middellange termijn uitmonden in een coherent en offensief beleid. Laten wij wel zijn, met de huidige richtlijn is een dergelijke aanpak absoluut niet mogelijk. Het audiovisuele landschap is namelijk grondig veranderd. Er zijn nieuwe diensten waarvoor nieuwe technieken nodig zijn. Bovendien is het landschap radicaal veranderd door het verhoogd aantal nieuwe zenders. Als wij derhalve onze audiovisuele sector een duurzaam karakter willen garanderen moeten wij het toepassingsgebied van de richtlijn uitbreiden. Ik heb daarbij echter een aantal zorgen. Wij zien dat het evenwicht tussen de Europese filmproductie en de import uit de Verenigde Staten op de Europese markt nog steeds ver zoek is. Wij zien dat de Europese films weinig aftrek vinden in de landen van de Europese Unie. 6% van de Europese films wordt buiten het land van oorsprong geëxploiteerd. 74% van het totaal programmavolume bestaat uit geïmporteerde producties uit de Verenigde Staten en slechts 14% uit Europese producties. De grote kolossen beperken zich echter niet tot de export van programma' s maar proberen naar Europa ook Amerikaanse thematische televisiekanalen uit te voeren en te verkopen aan zowel digitale zenders als satellietkabelzenders. Bovendien heeft Europa op digitaal gebied een aanzienlijke achterstand op de Verenigde Staten.
Dat zijn de moeilijke problemen waarmee wij zijn geconfronteerd. Daarom ben ik ook van mening dat slechts een allesomvattend en pro-actief optreden van de Europese Unie een antwoord kan zijn. Afgezien van de ongetwijfeld belangrijke economische en financiële vraagstukken stelt zich echter ook de eenvoudige kwestie van onze beschaving, onze identiteit en de waarden waarin wij geloven.

Mombaur
Mijnheer de Voorzitter, u bent in het verleden zelf een eminent plaatsvervangend burgemeester van Madrid geweest. Het zal u en dit Parlement dan ook interesseren dat er op de publieke tribune een eminente delegatie van Duitse steden zit. Laten wij van harte welkom heten.

De Voorzitter
Wij sluiten ons aan bij uw woorden. Ik zie dat u goed geïnformeerd bent door een Spaanse collega van mij.
Ik geef het woord aan mevrouw Reding, namens de Commissie.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Hieronymi van harte bedanken voor haar uitstekend verslag en meer in het algemeen voor haar inspanningen ten behoeve van de televisie en de film. Daaruit blijkt dat het Parlement het belang van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" en haar tenuitvoerlegging zonder meer inziet. Ik wil de geachte afgevaardigden erop wijzen dat het verslag van mevrouw Hieronymi niet gaat over de ontwikkeling van de televisie in het algemeen, of over de film. Dit gaat over het verslag van de Commissie over de toepassing van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" in de periode 1997-2000. Evenals de afgevaardigden betreur ook ik de situatie in de Europese filmindustrie en de weerslag daarvan op onze productie en onze economie. Ik wil hen er dan ook op wijzen dat de Commissie vorige week haar verslag over de filmindustrie heeft gepubliceerd. Ik weet zeker, mijnheer de Voorzitter, dat het Parlement de gelegenheid zal hebben een groot debat op touw te zetten over de ontwikkeling van de Europese filmindustrie. Ik kijk naar een dergelijk debat uit. Op televisiegebied bevinden wij ons in een iets andere situatie. Ik wil u er slechts op attenderen dat wat de bevordering van de distributie en de productie van televisieprogramma' s betreft - waarvan in de artikelen 4 en 5 van de richtlijn sprake is - wij vaststellen dat het gewogen gemiddelde van de uitzending van Europese werken door de belangrijkste zenders varieert van 53 tot 81%. Slechts één land is hierop een uitzondering. Ook wil ik erop wijzen dat de wetgeving in de meeste lidstaten strenger is dan de richtlijn. Bij de televisie is de situatie dus gelukkig veel beter dan bij de film. Daarom stel ik voor, mijnheer de Voorzitter, hier in dit Parlement een serieus debat te houden over de filmindustrie. Dat is zeer belangrijk. Meerdere afgevaardigden hebben gezegd dat de richtlijn herzien moet worden. Dat proces is in volle gang. Dit jaar is een breed overleg opgestart met de betrokken beroepskringen, dat het komend jaar zal worden voortgezet. U weet dat wij drie studies hebben laten verrichten over de verschillende aspecten van de richtlijn voor de audiovisuele sector. Wij hebben deze studies opgedragen aan onafhankelijke adviesbureaus. Wij wilden namelijk geen studies van de Commissie maar onafhankelijke studies met een belangrijke bijdrage van de beroepskringen, opdat een objectief beeld kon worden gegeven van de situatie in deze sector. De adviesbureaus hebben workshops georganiseerd met deelnemers van de industrie, de overheid en de politiek. Ook de afgevaardigden waren uitgenodigd tot deze workshops. Momenteel staan ook andere workshops op stapel. Er wordt echter niet alleen advies ingewonnen van de betrokkenen. Er zal ook een overpeinzings- en redactieproces plaatsvinden. Al deze werkzaamheden zullen moeten uitmonden in verslagen die onze adviesbureaus eind dit jaar of begin volgend jaar op tafel moeten leggen. Dan zal de Commissie haar eigen overlegprocedures opstarten met de publicatie van een werkdocument. Daarop kan dan tot de zomer 2002 worden gereageerd. Mijnheer de Voorzitter, het Parlement zal bijgevolg nog ruim de gelegenheid krijgen om op de belangrijkste krachtlijnen uit het verslag-Hieronymi terug te komen. Het zal met name ook nieuwe richtingen kunnen aangeven voor de toekomst, daar op grond van het verrichte werk en de verkregen resultaten een institutioneel debat over de richtlijn op touw zal worden gezet. Aangezien ik het met de geachte afgevaardigden eens ben dat de richtlijn moet worden herzien, zullen daarbij in de mate van het mogelijk ook voorstellen van de Commissie voorkomen voor een nieuwe richtlijn, en wel voor het einde van het jaar 2002. Ik heb hiermee duidelijk willen maken hoe ingewikkeld het begonnen proces is. Tijdens elke etappe daarvan zal het Parlement gehoord worden. In het verslag van mevrouw Hieronymi wordt uitvoerig ingegaan op dit herzieningsproces maar ook duidelijk gemaakt hoe ingewikkeld en belangrijk dit debat is.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, nader in te gaan op twee elementen uit het door het Parlement ingediend verslag en kort commentaar te leveren op overweging h) en artikel 1 e). In overweging h) staat dat de richtlijn achterhaald is en slechts van toepassing is op een televisie van algemene strekking met vrije toegang, waarvoor zij oorspronkelijk zou zijn uitgewerkt. Wel, dat klopt eenvoudigweg niet! De richtlijn heeft een veel ruimere werkingssfeer. Zij is van toepassing op radio-omroepen in het algemeen, met inbegrip van radio-uitzending via zenders met abonnement of via thematische zenders, en ook op digitale en analoge zenders. De opmerkingen in overweging h) kloppen bijgevolg gewoon niet. Zij zijn een gevaarlijke vergissing, en wel om de volgende reden: de richtlijn is inderdaad niet van toepassing op internet, want internet bestond niet toen de richtlijn werd opgesteld. Bij de herziening van de richtlijn moet dus worden voorzien in daarvoor geschikte maatregelen. Het is inderdaad gevaarlijk te zeggen dat de richtlijn achterhaald is. Dat zou namelijk koren zijn op de molen van de nationale autoriteiten die deze nog steeds niet toepassen. Uw rapporteur stelt dit trouwens ook heel duidelijk, als zij zich afvraagt waarom men een achterhaalde richtlijn zou toepassen. In dat geval zou er namelijk niets meer gebeuren en er ook geen drukmiddel meer zijn. Het Parlement zou dan uiteindelijk het tegendeel verkrijgen van wat het wenst. Bovendien zou dat problemen kunnen doen rijzen met de kandidaat-landen - waar ik straks nog op terugkom - die zich heel wat moeite getroosten om het acquis communautair in hun wetgeving over te nemen. Gaan wij hen dwingen een acquis ten uitvoer te leggen dat volgens het Parlement achterhaald is? Het is derhalve in het belang van dit dossier, mijnheer de Voorzitter, dat deze overweging in het verslag wordt gewijzigd. Dat is van kapitaal belang als wij geen verkeerd signaal willen geven aan noch de lidstaten die deze richtlijn toepassen, noch de kandidaat-landen die deze moeten gaan toepassen. Wij moeten hen er veeleer aan herinneren dat er dankzij de richtlijn rechtszekerheid is voor het bedrijfsleven in onze Europese audiovisuele ruimte. Enkele afgevaardigden hebben overigens volkomen terecht de nadruk op dit punt gelegd.
Onder paragraag 1, e van het verslag wordt betreuren geuit over het feit dat de Commissie ontoereikende gegevens heeft verschaft over de inspanningen van de kandidaat-landen voor de overname van het acquis op audiovisueel gebied, en zij niet voldoende heeft aangedrongen op versterkte inspanningen van hun kant. Ik wil u in herinnering brengen dat het verslag overeenkomstig artikel 26 van de richtlijn enkel betrekking moet hebben op de toepassing van deze richtlijn in de lidstaten van de Europese Unie. Er is daar geen sprake van de overname van het acquis communautaire door de kandidaat-landen. Het is dus niet meer dan normaal dat in dit verslag geen gegevens hierover voorkomen of aanbevelingen worden gedaan aan deze landen. Dit gezegd zijnde, heb ik nu enkele goede berichten over de situatie met betrekking tot de overname van het acquis commuunautaire. Deze heeft zich sedert eind 2000 aanzienlijk verbeterd. Voor alle kandidaat-landen, met uitzondering van Roemenië, Hongarije en Turkije, is hoofdstuk 20 met betrekking tot de audiovisuele sector voorlopig gesloten, hetgeen duidelijk aantoont dat in een groot deel van de betrokken landen de nationale wetgeving strookt met het acquis.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tot slot nog het Parlement bedanken voor het feit dat het mij altijd sterk heeft gesteund in mijn inspanningen. Ik probeer vooruitgang te bewerkstelligen in het belang van onze cultuurindustrie, in het belang van onze culturele diversiteit. Ik kan dit Parlement verzekeren dat het echte werk nu pas begint, want de herziening van de richtlijn "televisie zonder grenzen" zal een groot en zeer ingewikkeld karwei zijn waar ik de vastberaden steun van het Parlement absoluut bij nodig heb. Mijn ervaring zegt mij dat ik op die steun kan rekenen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw Reding. Wij danken u voor de impuls die u de herziening van de richtlijn geeft. Ik weet zeker dat de Commissie en het Parlement goed zullen samenwerken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
 Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0333/2001).
De Raad wordt vertegenwoordigd door mevrouw Neyts-Uyttebroeck, fungerend voorzitter van de Raad.

 Bernd Posselt
Vraag nr. 1 van(H-0689/01):
Betreft: Republika Srpska Welke politiek volgt het Raadsvoorzitterschap ten aanzien van de zogenaamde Republika Srpska in Bosnië-Herzegowina, vooral wat betreft de samenwerking met het Internationaal Strafgerecht voor oorlogsmisdaden in Den Haag en de kwestie van de terugkeer van de van hun woonplaats verdreven personen?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Raad heeft herhaaldelijk gezegd hoe belangrijk het voor de Europese Unie is dat de landen die deelnemen aan het stabilisatie- en associatieproces hun internationale verplichtingen nakomen jegens het Internationaal Strafgerecht voor het voormalig Joegoslavië en met betrekking tot een duurzame regeling van het vluchtelingen- en ontheemdenvraagstuk. Dit is onderdeel van de voorwaarden waarop de Europese Unie in het kader van het stabilisatie- en associatieproces heeft aangedrongen, voorwaarden die ook door de landen in dit gebied tijdens de Top van Zagreb werden aanvaard. De Raad heeft tijdens zijn bijeenkomst van 11 juni jongstleden een verslag goedgekeurd met een evaluatie van de vooruitgang die de landen in het gebied hebben geboekt bij de eerbiediging van deze voorwaarden in de richting van de Europese integratie. Daarin werden ook concrete aanbevelingen geformuleerd aan de hand waarvan zij verdere vorderingen op deze weg zouden kunnen maken.
De Raad was bij die gelegenheid van mening dat de samenwerking van Bosnië-Herzegovina met het Internationaal Strafgerecht voor het voormalig Joegoslavië te wensen overliet, met name wat de Republika Srpska betreft. Van de personen die zijn beschuldigd van oorlogsmisdaden is tot nu toe niemand gearresteerd op initiatief van de autoriteiten van deze republiek. De Raad heeft derhalve Bosnië-Herzegovina gelast extra inspanningen te ondernemen om zich volledig te kunnen conformeren aan het akkoord van Dayton-Parijs en om een volledig samenwerking met het Internationaal Strafgerecht mogelijk te maken.
De Europese Unie heeft bij dezelfde gelegenheid de mening geuit dat de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden op heel het grondgebied van Bosnië-Herzegovina moest worden versneld en versterkte maatregelen moesten worden genomen om deze terugkeer in goede banen te leiden. De Unie heeft eveneens bij de autoriteiten van Bosnië-Herzegovina en de Republika Srpska erop aangedrongen dat zij alle tot hen gerichte aanbevelingen ook daadwerkelijk ten uitvoer leggen. De Raad zal deze vraagstukken van goed buurschap zeer zeker op de voet volgen.
Het onderzoekmechanisme zal de Europese Unie ook in staat stellen op gezette tijden de eerbiediging van de in het kader van het stabilisatie- en associatieproces vastgestelde criteria te toetsen en na te gaan of het niveau van de relaties en het niveau van de technische en economische bijstand inderdaad gerechtvaardigd is. Dit is ongetwijfeld ook een middel om druk uit te oefenen op de autoriteiten van Bosnië-Herzegovina en de Republika Srpska. Dit middel kan worden ingezet als de ontwikkeling van de situatie dat vereist.

Posselt
Mevrouw de voorzitter van de Raad, ik heb slechts twee korte aanvullende vragen. Ten eerste wil ik graag weten of de Raad bij de Republika Srpska heeft geïnformeerd hoeveel verdrevenen en vluchtelingen er inmiddels zijn teruggekeerd in de Republika Srpska. Zijn daarover cijfers beschikbaar? Mijn tweede vraag is of de samenwerking met het Internationaal Strafgerecht voor het voormalige Joegoslavië ook gevolgen heeft voor de financiering van de Republika Srpska.

Neyts-Uyttebroeck
Op uw eerste vraag kan ik nu niet onmiddellijk antwoorden. Wij zullen het controleren en nagaan of er nauwkeurigere cijfers beschikbaar zijn. Ik meen reeds gedeeltelijk op uw tweede vraag te hebben geantwoord. De Raad heeft namelijk duidelijk aangegeven dat, als de situatie niet beter wordt, de financiële middelen ten behoeve van de autoriteiten van zowel Bosnië-Herzegovina als de Republika Srpska eventueel zullen worden herzien.

De Voorzitter

Josu Ortuondo Larrea
Vraag nr. 2 van (H-0690/01):
Betreft: Europese regio's, subsidiariteit en herziening van de Verdragen Na zovele Verdragen, van Rome tot Nice, kan Europa ten aanzien van het individuele of collectieve burgerschap niet meer als een "internationaal" geheel worden beschouwd, maar moet het worden gezien als een "interne" ruimte in alle opzichten en niet alleen economisch of commercieel. Voor Vlamingen en Walen zijn wij Basken niet langer als vreemdelingen te beschouwen, evenmin als voor Catalanen de Finnen, Schotten of Galiciërs, enz. Wij zijn allen burgers en volkeren binnen Europa.
Daarom vraag ik de Raad of hij de mening deelt die enige tijd geleden in België is verwoord door de heer Dreze. Deze stelt voor om in Europees verband de rechtsfiguur van de Eurocollectiviteit te vormen door Europese rechtspersoonlijkheid toe te kennen aan niet-statale politieke lichamen, zodat deze natuurlijke betrekkingen kunnen onderhouden met het Comité van de regio's, de Commissie, het Hof van Justitie enz. en er geldige overeenkomsten gesloten kunnen worden tussen deze Eurocollectiviteiten en andere overheden van de Unie, ter ontwikkeling van en in aanvulling op het Europese recht. Vindt de Raad niet dat deze kwestie met name geformuleerd moet worden als voorstel voor de toekomst van de Unie dat aan de orde kan komen in de gedachtewisseling over de herziening van de Verdragen die plaats moet vinden tijdens de komende Europese Raad in Laken?

Neyts-Uyttebroeck
. Namens de Raad breng ik u in herinnering dat de Unie, overeenkomstig artikel 6, lid 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de nationale identiteit van de lidstaten eerbiedigt, terwijl artikel 48 van hetzelfde Verdrag bepaalt dat de Intergouvernementele Conferentie de taak heeft om in onderlinge overeenstemming de in de Verdragen aan te brengen wijzigingen vast te stellen.
Tijdens het vragenuur in juli had ik de gelegenheid om een reeks vragen - ik geloof dat het er tien waren in totaal - te beantwoorden over de eventuele meerwaarde die een actieve en geïnstitutionaliseerde deelname van zogeheten substatale groepen aan de debatten op Unieniveau zou geven. Ik heb u toen gezegd dat de Raad, zonder de onloochenbare politieke impact van het Comité van de regio's te miskennen, thans op vragen met betrekking tot de rol van de regionale eenheden in de structuur van de Unie geen gedetailleerd antwoord kan geven.
De Raad kent uiteraard de verschillende standpunten en volgt heel aandachtig de ontwikkelingen rond onderwerpen die rechtstreeks te maken hebben met het machtsevenwicht binnen de Europese structuren, te beginnen bij het begrip subsidiariteit zelf. In dit stadium kan ik namens de Raad de vraagstellers slechts verwijzen naar de inmiddels zeer nabije toekomst, dat wil zeggen naar de afspraak in Laken. Het is de bedoeling dat de Europese Raad daar een verklaring aanneemt waarop zal kunnen worden voortgebouwd om de voorwaarden te scheppen die de toekomst van de Unie zullen verzekeren. En in dat kader zullen ongetwijfeld aanwijzingen worden gegeven voor de wijze waarop de voorbereiding van de IGC 2004 moet worden gestructureerd en de deelname daaraan moet worden uitgebreid.
Overigens moge ik u verwijzen naar de zeer uitgebreide uiteenzetting en ook de repliek van minister Michel vanochtend namens de Raad waarin hij reeds een aantal vrij concrete aanwijzingen ter zake heeft gegeven.

Ortuondo Larrea
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, vaak worden er in de Raad van ministers beslissingen genomen die een rechtstreekse weerslag hebben op de exclusieve wetgevende bevoegdheden van historische naties zoals Baskenland, Catalonië of Schotland, van regio' s zoals Vlaanderen of Wallonië, van bondsstaten zoals Beieren, Baden-Baden, Rijnland, enzovoorts.
Vind u niet dat als bevoegdheidsconflicten ontstaan door beslissingen die in de Raad zijn genomen zonder de aanwezigheid of de instemming van de betrokken historische naties, regio' s of bondsstaten, deze in de grondwet verankerde instanties gerechtigd zouden moeten zijn om in beroep te gaan bij het Europese Hof van Justitie, dat overeenkomstig de Verdragen de bevoegde instantie is om recht te spreken in dit soort conflicten.
Vind u niet dat de Europese Raad van Laken met deze kwesties rekening moet houden in de toekomstige beraadslagingen over de Unie en bij de verdeling van de bevoegdheden tussen de Unie, de lidstaten en de overige instanties?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, hoezeer dit onderwerp mij ook fascineert lijkt het mij niet wenselijk het debat dat hier in juli jongstleden heet plaatsgevonden te herhalen. Ik heb toen dacht ik uitgebreid geantwoord, gedeeltelijk namens de Raad, wanneer dat mogelijk was, en gedeeltelijk ook op persoonlijke titel. Ik ben zo vrij u door te verwijzen naar het volledig verslag van die vergadering, waar u alle antwoorden op de zojuist door u gestelde vragen zult vinden.

De Voorzitter

Bart Staes
Vraag nr. 3 van (H-0691/01):
Betreft: Werktalen in het Europees Octrooiureau Op donderdag 31 mei heeft de Raad een gemeenschappelijke benadering op papier gezet over het Gemeenschapsoctrooi. Over het talenregime bij het Europees Octrooibureau vermeldt de tekst enkel dat de vertaalkosten beperkt moeten worden. De Unie huldigt het principe dat iedereen zich tot de instellingen kan richten in een van de elf officiële talen.
Erkent de Raad dat de aanvraag van een patent bij het Octrooibureau mogelijk moet zijn in de elf officiële EU-talen? Zo ja, op welke wijze waarborgt de Raad dat personen en bedrijven patenten kunnen aanvragen in de elf officiële talen? Zo neen, hoe motiveert de Raad zijn afwijkend standpunt? Steunt de Raad het initiatief van de Griekse regering om het talenregime van het Merkenbureau te Alicante aan te vechten?

Neyts-Uyttebroeck
. Het is juist dat de Raad het op 31 mei jongstleden eens is geworden over een gemeenschappelijke benadering inzake het Gemeenschapsoctrooi en wel met het doel de verdere besprekingen over dit Gemeenschapsoctrooi vooruit te helpen. Voor de talenregeling houdt de gemeenschappelijke benadering in dat het stelsel gebaseerd moet zijn op een aantal voor iedereen geldende principes met inbegrip van het beginsel van non-discriminatie. Om de kosten voor vertaling te beperken, moet nog verder worden nagedacht over de verschillende suggesties die in dit verband zijn gedaan, waaronder technologische vertaalondersteuning, zonder daarbij andere opties a priori uit te sluiten.
Op grond van deze richtsnoeren heeft de Raad onlangs een begin gemaakt met de bespreking van de bepalingen terzake die in het Commissievoorstel voor een verordening betreffende het Gemeenschapsoctrooi worden voorgesteld, alsmede van de andere oplossingen die door deze of gene lidstaat ter overweging zijn gegeven. Hoe dan ook, het geacht parlementslid zal begrijpen dat de Raad op dit ogenblik niet duidelijker stelling wenst te nemen inzake dit verordeningsvoorstel met inbegrip van de taalaspecten ervan, zolang het Europees Parlement dat is geraadpleegd overeenkomstig artikel 308 van het Verdrag zelf nog geen advies heeft uitgebracht.
De Raad brengt het geacht parlementslid in herinnering dat de talenregeling van het Bureau voor harmonisatie binnen de interne markt is vastgesteld bij de Verordening inzake het gemeenschapsmerk, een verordening die met eenparigheid van stemmen door de Raad is aangenomen ingevolge het akkoord van de Conferentie van de vertegenwoordigers van de regeringen op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders, op 29 oktober 1993 bijeen.
Overigens neemt de Raad met betrekking tot de stappen van de Griekse regering in zaak T-120/99 akte van het in deze zaak door het Gerecht van eerste aanleg gewezen arrest, een arrest waarbij het beroep én de middelen van de verzoekende partij tegen de talenregeling van dat bureau worden verworpen.

Staes
Mevrouw de Raadsvoorzitter u bent, zoals we dat van u gewoon zijn, extreem beleefd ten opzichte van het Europees Parlement. U bent zeer hoffelijk door te verwijzen naar artikel 308. We weten allemaal dat het in artikel 308 gaat om een besluit van de Raad met eenparigheid van stemmen na een advies van het Parlement. Daarom wacht u dus om duidelijk stelling te nemen. Ik begrijp dat, maar niettemin moeten we toch allemaal goed beseffen dat het blijkbaar zo is dat slechts een beperkt aantal lidstaten en ik noem Portugal, ik noem Spanje, ik noem Griekenland, ik noem Finland, ik noem Italië, zich echt verzetten tegen een exclusief gebruik van het Frans, Engels en het Duits. Al de andere lidstaten, en jammer genoeg ook mijn land blijkbaar, zijn het ermee eens dat die talenregeling zeer beperkt wordt toegepast. Nu zou ik u, mevrouw de Raadsvoorzitter, dan toch willen vragen of het niet beter zou zijn om te garanderen dat de doorslaggevende elementen van zo'n octrooi, de conclusies die nauwelijks twee à drie bladzijden beslaan, tenminste in alle talen ter beschikking gesteld worden. Dat zou de rechtszekerheid van de burgers en van de zakenlui in de Europese Unie aanzienlijk vergroten. Dan hoef je niet twintig, dertig bladzijden te vertalen maar alleen de conclusies. Ik denk dat we Europa zo wat dichter bij de burger zouden brengen.

Neyts-Uyttebroeck
. Ik heb een tijd geleden de gelegenheid gehad om mij van dichterbij met deze hele aangelegenheid bezig te houden. De suggestie van de heer Staes is één van de suggesties die momenteel ter tafel liggen.

Purvis
Mevrouw de Raadsvoorzitter, de Europese industrie verliest haar concurrentiekracht als zij probeert de doelstellingen te bereiken die u en de Raad voor haar vastgesteld hebben. Er zijn namelijk extreme kosten verbonden aan het verkrijgen van octrooien in Europa, en er gaat daarbij ook veel tijd verloren. Ik meen dat België zich veel moeite getroost om ervoor te zorgen dat het Gemeenschapsoctrooi nog tijdens zijn voorzitterschap wordt ingesteld en ten uitvoer gelegd. Ik zou graag willen weten welke vooruitgang geboekt wordt en of u de taalkwestie in het Europees Octrooibureau daadwerkelijk oplost.

Neyts-Uyttebroeck
Wij zijn ermee bezig. Het voorzitterschap van de Raad heeft besloten iedere regering afzonderlijk, op vertrouwelijk wijze te raadplegen in wat in het Frans la procédure du confessional heet. Zo trachten wij erachter te komen of wij verder kunnen gaan. Wij zijn van onze kant vastbesloten nog voor het einde van het jaar overeenstemming te bereiken, als dat mogelijk is. Dit hangt namelijk niet alleen van ons af. Er moet over de hele linie overeenstemming zijn en daar werken we aan.

MacCormick
Ik wil graag het punt onderstrepen dat de heer Staes naar voren heeft gebracht met betrekking tot het belang van de talenregeling. Daarbij wil ik overigens niet voorbijgaan aan het belangrijke feit dat spoed vereist is, iets waar mijn collega Purvis de aandacht op heeft gevestigd. In ieder geval is de overgang van onderzoek naar ontwikkeling een belangrijk punt. Als wij goed onderzoek willen op alle universiteiten en in alle gebieden van de Gemeenschap, is het zeer belangrijk dat de mensen in hun eigen taal kunnen werken. Dat de meeste wetenschappers natuurlijk veelal in het Engels werken, doet daaraan niets af.

De Voorzitter
Wij nemen nota van uw opmerking, die geen vraag is. Mijnheer MacCormick, wilt u hier nog iets aan toevoegen?

MacCormick
Mijn onuitgesproken vraag was: is de minister het daarmee eens?

Neyts-Uyttebroeck
Ja!

De Voorzitter
Misschien kent u de uitdrukking in het Spaans die luidt: "hoe korter hoe beter" . Dat was een duidelijk antwoord.
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 4.

Camilo Nogueira Román
Vraag nr. 5 van , vervangen door de heer Bautista Ojeda (H-0696/01):
Betreft: Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart Heeft de Spaanse regering een voorstel ingediend voor de plaats van vestiging van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart? Heeft zij voorgesteld dit agentschap te vestigen in Galicië, gezien de strategische geografische ligging van deze streek met betrekking tot de zeevaart op de Atlantische Oceaan en haar geschiktheid als scheepvaartregio?

Neyts-Uyttebroeck
Het voorstel van de Commissie betreffende de instelling van een Europees Agentschap voor de veiligheid van de scheepvaart, dat eind vorig jaar werd ingediend in het kader van het Erika II-pakket, is momenteel nog steeds onderwerp van onderzoek in de Raadsinstanties. Ook het vraagstuk met betrekking tot de zetel van dit toekomstig agentschap is nog steeds open. Tot op heden heeft de Raad nog geen officiële kandidatuur ontvangen van de Spaanse regering voor de zetel van dit agentschap.

Bautista Ojeda
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft zich hierover niet uitgesproken, ongetwijfeld omdat, zoals u zei, de Spaanse staat nog geen officieel voorstel heeft gedaan. Ik zou hier een objectief feit willen vermelden: in Spanje is de scheepvaart een roeping sinds mensenheugenis, Spanje verkeert in een bevoorrechte positie zowel ten opzichte van de scheepvaart op de Atlantische Oceaan als die in de Middellandse Zee. Naar mijn oordeel voldoen sommige Spaanse kustgebieden aan alle voorwaarden om de zetel te worden van dit Europese Agentschap.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Bautista Ojeda. Ik wil de geachte afgevaardigden eraan herinneren dat dit een vragenuur is. Het is niet de bedoeling om verklaringen af te leggen of bepaalde voorstellen te bepleiten.
Probeert u voortaan dus een vraag te stellen, of althans de indruk te wekken dat u een vraag stelt.
Het woord is aan mevrouw Korhola, voor een aanvullende vraag.

Korhola
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de vertegenwoordiger van de Raad vragen binnen welke termijn men überhaupt een besluit wil nemen over de oprichting van de geplande bureaus, zoals het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart en vooral het Bureau voor de voedselveiligheid. Is het de bedoeling dat het besluit in een keer wordt genomen of voor elk agentschap apart?

Neyts-Uyttebroeck
Zoals ik zojuist al heb aangegeven, wordt momenteel nog volop gediscussieerd over dit vraagstuk. U weet dat deze discussie over verschillende agentschappen gaat. U zult wel beseffen dat dit een zeer delicaat onderwerp is. Wij willen voor het eind van het jaar over al deze openstaande vraagstukken tot een akkoord komen, en ik hoop dat het ons zal lukken.

De Voorzitter

Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 6 van (H-0699/01):
Betreft: Illegale immigratie in de Europese Unie via Marokko Welke maatregelen denkt de Raad voor te stellen om de illegale immigratie via Marokko aan banden te leggen zodat een herhaling wordt voorkomen van de drama's die zich deze zomer in de communautaire wateren hebben afgespeeld?

Neyts-Uyttebroeck
. De illegale immigratie in de Europese Unie via Marokko is voor de Raadsinstanties een permanent aandachtspunt. In december 1998 heeft de Raad daarom een Groep op hoog niveau voor asiel- en migratievraagstukken ingesteld die is belast met het opstellen van actieplannen voor een aantal landen van herkomst van asielzoekers en/of illegale immigranten. Met het oog op de opstelling van die actieplannen heeft de groep een integrale pijleroverschrijdende aanpak gevolgd die rekening houdt met een aantal aspecten in verband met het buitenlands beleid, met de economische ontwikkeling en met het beheer van migratiestromen.
Een van de landen die zijn geselecteerd voor zo'n actieplan is Marokko. In oktober 1999 heeft de Raad een actieplan aangenomen dat voorziet in maatregelen die onder andere betrekking hebben op de bestrijding van illegale immigratie. De Europese Raad van Tampere heeft vervolgens de actieplannen goedgekeurd en de wens geuit dat de maatregelen die erin vervat zijn in het kader van een partnership met de betrokken landen zouden worden uitgevoerd.
Op de eerste zitting van het Associatiecomité Marokko-Europese Unie in Rabat in februari 2001 is overeengekomen een Werkgroep sociale vraagstukken en migratie in te stellen. Deze werkgroep, die is ingesteld bij besluit van de Associatieraad van 4 april 2001, is voor het eerst in juli bijeengekomen en heeft inderdaad een informele groep voor de migratie tussen de Europese Unie en Marokko opgericht.
Op die vergadering zijn drie thema's voor de samenwerking op immigratiegebied als prioritair aangemerkt. Ten eerste, sociaal-economische samenwerking en meer in het bijzonder bijstand aan micro-ondernemingen en aan ondernemingen van het type midden- en kleinbedrijf.
Ten tweede, opleiding inzake legale migratie naar de Europese Unie en bestrijding van de illegale immigratienetwerken, met inbegrip van transitmigratie vanuit de landen bezuiden de Sahara. Voor elk van die thema's uit het actieplan van de Groep op hoog niveau zal een dossier worden opgesteld over de samen uit te voeren projecten.
Elk dossier zal het volgende bevatten: een omschrijving van het project, een indicatieve beschrijving van de middelen die daarvoor moeten worden ingezet, de begrotingslijn waarop een beroep zal worden gedaan en een tijdschema voor de uitvoering van het project. Elk dossier zal via de diplomatieke kanalen worden meegedeeld aan de andere partij die het dan kan aanvullen met eigen voorstellen.
De Associatieraad die op 9 oktober aanstaande vergadert zal van gedachten wisselen over migratie en nieuwe impulsen geven aan de voortzetting van de samenwerking op dat gebied. Getuige de bijzonder dramatische gebeurtenissen die zich de laatste weken in Marokko en de landen van de Unie hebben voorgedaan, is dat een bijzonder belangrijke aangelegenheid.
Tot slot zal Marokko ook in de persoon van zijn minister van Justitie, de heer Azziman deelnemen aan de ministeriële conferentie over migratie die op 16 en 17 oktober aanstaande plaatsvindt in het Europees Parlement in Brussel en waaraan ik zelf overigens ook zal deelnemen.

Medina Ortega
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik ben u erkentelijk voor uw uitvoerig antwoord, maar u mij toe een paar aanvullende vragen te stellen, want mijn vraag dateert van vóór de dramatische gebeurtenissen van 11 september. De Raad beseft thans wat de veiligheidsproblemen van ons continent zijn. De eerste vraag is dan ook: is de Raad zich bewust van het feit dat we open grenzen hebben waardoor de veiligheid van de Europese Unie niet kan worden gewaarborgd? En in verband hiermee: is de Raad zich bewust van het feit dat er elke dag weer honderden en elke maand wellicht duizenden mensen om het leven komen als gevolg van de instandhouding van deze bedrieglijk open grenzen, omdat velen van degenen die proberen die open grens over te steken daarbij het leven laten? Of, in andere woorden: wat kan de Raad doen om ervoor te zorgen dat er een einde komt aan deze menselijke tragedie, en om de veiligheid van de burgers van de Europese Unie te waarborgen?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de geachte afgevaardigde alleen zeggen dat wij ons natuurlijk rekenschap geven van alle aspecten van dit probleem, van zowel de menselijke aspecten als ook de kwesties in verband met de veiligheid. Wij weten dat de situatie ernstig is. Zoals ik al eerder heb gezegd, ben ik zelf nog kortgeleden in Tangiers in Marokko geweest en ik daar met eigen ogen de problemen gezien die zich stellen in verband met dat nauw. Op bepaalde plekken doet dat nauw zijn naam trouwens eer aan, daar het smalste gedeelte slechts twaalf à veertien kilometer breed is.
Wij geven ons hier rekenschap van en daarom worden ook al deze initiatieven ontplooid. Tijdens mijn verblijf daar heb ik verschillende contacten gehad, niet als vertegenwoordigster van de Europese Unie maar als Belgische minister op bezoek in Marokko, en ik heb kunnen vaststellen dat ook de Marokkaanse autoriteiten zich volledig bewust zijn van dit probleem. Ook zij moeten met lede ogen aanzien hoe hun bevolking zich in dergelijke riskante avonturen stort.
Wat de Marokkaanse autoriteiten soms wel ergert - en daar heb ik begrip voor - is dat wij soms maar al te gemakkelijk band leggen tussen mensen uit hun land en veiligheidsrisico' s.

Posselt
Mevrouw de voorzitter, dit Parlement heeft in 1998 op mijn voorstel het initiatief genomen tot een gemeenschappelijke Europese grenspolitie of grensbewaking. Begin dit jaar hebben de vorige Italiaanse regering en ook de Duitse regering dit idee opgepakt. Ik wil graag van u weten of de Raad concrete stappen heeft ondernomen in de richting van een Europese grenspolitie of grensbewaking of dat er wat dit betreft iets gepland is onder het Belgische voorzitterschap.

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan de geachte afgevaardigde zeggen dat het vraagstuk van de grensveiligheid ons ten zeerste bezighoudt. Dit is zelfs een van de prioritaire actiepunten van ons voorzitterschap, zeer zeker ook met het oog op de uitbreiding waardoor zich onze grenzen eveneens zullen gaan uitbreiden. Dit is dus een zeer belangrijk doel. Wij hechten hier het grootste belang aan en volgen dit op de voet.

Trakatellis
Een soortgelijk geval van clandestiene immigratie op grote schaal doet zich ook voor vanuit Turkije naar de Egeïsche Zee en de Griekse eilanden. U had het over plannen voor Marokko. Zijn er ook plannen voor Turkije? Heeft ten tweede de Raad stappen ondernomen in de richting van Turkije? Turkije is kandidaat-land geworden en heeft bijgevolg bepaalde verplichtingen jegens de Europese Unie voor de bewaking van zijn grenzen. Het kan toch niet dat duizenden illegale immigranten de Turkse grens oversteken en Turkije niets in de gaten heeft! Wat heeft de Raad gedaan?

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan slechts herhalen wat ik zojuist gezegd heb. Dit vraagstuk vervult ons met zeer grote zorg, te meer daar mijn land een van de favoriete bestemmingen is voor illegale migratie. Wij zijn ons terdege bewust van dit probleem in al zijn aspecten. Wij werken hard aan een oplossing en spreken alle betrokken partijen over dit onderwerp aan.

De Voorzitter

Antonios Trakatellis
Vraag nr. 7 van (H-0705/01):
Betreft: Illegale naturalisaties en veelvuldige overtredingen van het communautair recht, volgens het rapport van beëdigd bestuursonderzoek Volgens het rapport van een beëdigd bestuursonderzoek uitgevoerd bij de Griekse ambassade te Moskou zijn niet alleen disciplinaire overtredingen vastgesteld, maar tevens strafbare handelingen met als doel de naturalisatie van buitenlanders. In het rapport wordt gevraagd om nader onderzoek door het Openbaar Ministerie teneinde deze overtredingen te onderzoeken, niet alleen wegens het grote aantal repatriëringen (circa 150.000 door de ambassade in Moskou), maar ook vanwege het feit dat belangrijke gegevens door de beambten van genoemde ambassade verborgen zijn gehouden. Zij opgemerkt dat al deze overtredingen hebben plaatsgevonden ondanks de volledige deelname van Griekenland aan het Schengenakkoord. Aangezien bij de verkiezingen van 2000 personen hebben gestemd die niet voldoen aan de daarvoor gestelde voorwaarden, waardoor een ernstig politiek vraagstuk is ontstaan, wordt de Raad gevraagd:
Wat is het standpunt van de Raad over deze illegale naturalisaties en het grote aantal illegale repatriëringen, op basis van het Schengenakkoord? Heeft de Raad kennis van dit rapport, gegeven het feit dat de Griekse regering tot op heden geen enkel gegeven heeft verschaft in antwoord op schriftelijke vraag (Å-1438/01) omtrent het aantal illegale naturalisaties en repatriëringen gedurende de jaren 1999 en 2000, en tot welke maatregelen denkt hij over te gaan om enerzijds de Griekse regering ertoe te brengen deze gegevens te verschaffen en anderzijds om dit soort praktijken uit te roeien, teneinde helderheid te scheppen en alle illegale naturalisaties ongeldig te maken?

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de door de geachte afgevaardigde gestelde vragen houden verband met de naturalisatie van burgers in een lidstaat van de Unie en hun repatriëring. Hier wordt melding gemaakt van bepaalde verdenkingen in verband met praktijken die momenteel onderwerp zijn van een verzoek om gerechtelijk onderzoek. In de vraag wordt eveneens gesteld dat er eventueel een band bestaat met de Overeenkomst van Schengen.
Ik moet u eraan herinneren dat de Raad geen bevoegdheid heeft om zich uit te spreken over de voorwaarden waaronder lidstaten hun nationaliteit toekennen of weigeren. Het naturalisatiebeleid valt onder de bevoegdheid van de lidstaten. Wat het onderhavig geval betreft, valt dus de toepassing van deze bepalingen onder de bevoegdheid van de Griekse regering. De geachte afgevaardigde moet zich dus voor een antwoord op zijn vragen rechtstreeks tot de Griekse regering wenden.
De Raad heeft verder de indruk dat wat de statistieken met betrekking tot naturalisatie en immigratie betreft, de geachte afgevaardigde er misschien baat bij zou hebben een blik te werpen op het antwoord dat de Commissie in juli jongstleden heeft gegeven op vraag E-1438/01. Daarin is sprake van statistieken met betrekking tot de jaren vóór het in de vraag genoemde jaar. U kunt zich ook wenden tot de Commissie voor de gegevens over de jaren 1999 en 2000, zodra deze beschikbaar zijn.

Trakatellis
Ik dank u voor het antwoord. Ik zal uw raad opvolgen wat de gegevens van 1999 en 2000 betreft. Ik moet echter vermelden dat de Commissie ook gisteren niet in staat was mij die gegevens te verschaffen, omdat zij die niet heeft. Dit is echter 2001 en natuurlijk hebben de Schengen-landen verplichtingen. Ik heb een concrete vraag. Laten wij zeggen dat iemand het staatsburgerschap van een lidstaat krijgt. Kan die persoon dan vanaf het moment dat hij in het bezit is van een paspoort of identiteitskaart van die lidstaat, zich waar dan ook in de Europese Unie vestigen? Als bijvoorbeeld achteraf blijkt dat het staatsburgerschap ten onrechte werd gegeven, heeft de lidstaat die het staatsburgerschap heeft verleend dan de plicht de desbetreffende gegevens door te geven aan de andere lidstaten, opdat de persoon die zich ten onrechte in de Europese Unie heeft gevestigd kan worden opgespoord? Als deze plicht bestaat en gegevens moeten worden doorgegeven aan Europol en andere lidstaten, dan wil ik graag weten of de Griekse regering dergelijke gegevens heeft verschaft. Het is namelijk bewezen dat er personen zijn die het Griekse staatsburgerschap hebben gekregen zonder dat zij daar het recht toe hadden.

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan slechts herhalen wat ik zojuist gezegd heb. Het toekennen van een nationaliteit is de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten.

Trakatellis
Ik heb geen echt antwoord gekregen. Ik betwist niet dat het staatsburgerschap wordt verleend door een lidstaat. Ik vraag echter wat er gebeurt als dit ten onrechte wordt verleend en de bewuste persoon zich bijvoorbeeld in een andere lidstaat bevindt. Hoe zal deze persoon dan kunnen worden opgespoord. Op welke praktische manier?

Neyts-Uyttebroeck
Nogmaals, het toekennen van een nationaliteit behoort tot de competentie van de lidstaten. Het is derhalve aan de rechterlijke macht van de betreffende lidstaat om te bepalen of een bepaalde actie gerechtvaardigd is indien bewezen is dat een nationaliteit op illegale wijze verkregen is. Dat is een zaak van de lidstaat. Het is niet aan de Raad of de Europese Unie om te beslissen wat er dient te gebeuren. Als men een paspoort heeft, kan men het gebruiken.

De Voorzitter

Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 8 van (H-0715/01):
Betreft: Europees land van het federalisme Volgens de pers heeft de Belgische eerste minister Guy Verhofstadt Finland het meest federalistische land van Europa genoemd. Blijft de vertegenwoordiger van het land dat het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie waarneemt bij deze definitie en op welke kennis van zaken betreffende Finland kan dit standpunt wel zijn gebaseerd?
Mevrouw Neyt-Uyttebroeck, ik verzoek u de vraag van de heer Seppänen te beantwoorden. Ik geloof dat het over Finland gaat.

Neyts-Uyttebroeck
Het spijt me, maar dat laatste is mij ontgaan. Ik kan tamelijk veel Spaans verstaan, maar niet alles. Soms denk ik dat het ook maar goed is dat ik niet alles versta.
Ik dank het geacht parlementslid voor zijn vraag, maar de geciteerde uitspraken zijn niet gedaan door eerste minister Verhofstadt in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad. Ik kan ze dan ook bezwaarlijk becommentariëren namens de Raad die ik hier vandaag vertegenwoordig.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, tijdens het Zweedse voorzitterschap was het gewoonte dat als de minister een bij deze gelegenheid gestelde vraag niet kon beantwoorden, ook de mogelijkheid bestond tot het geven van een schriftelijk antwoord. Ik herinner mij dat de Zweedse minister voor Europese zaken zeer vaak schriftelijk heeft geantwoord op vragen waar hij als voorzitter van de Raad geen standpunt over in wilde nemen. Ik vraag zodoende aan de vertegenwoordigster van het Belgische voorzitterschap of zij de lijn van Zweden in deze kwestie wil voortzetten en mij als Belgische minister wil mededelen wat het antwoord is op deze vraag, en wat volgens België het meest federalistische land van Europa is. Er is immers volledig ongemotiveerd beweerd dat dat Finland zou zijn. Die bewering is geuit door de minister-president van België en wel op een persconferentie van het Belgische voorzitterschap.

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan alleen maar herhalen wat ik gezegd heb. De uitspraak is gedaan door de heer Verhofstadt in zijn hoedanigheid van minister-president van België, niet in die van voorzitter van de Raad. Om die reden kan ik zijn uitspraken dan ook niet namens de Raad becommentariëren.

De Voorzitter

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 9 van (H-0717/01):
Betreft: Samenwerkingsovereenkomst met Iran en wetgevingshervormingen ter verbetering van de positie van de vrouw Momenteel vindt politiek overleg plaats tussen de Europese Unie en Iran. In het kader van dit overleg kwam de trojka in september van dit jaar in Teheran bijeen. Leiden deze samenwerking en dialoog tot enige verbetering in de wettelijke positie van Iraanse vrouwen? Zo ja, om welke concrete verbeteringen gaat het?

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de voornaamste doelstelling van het beleid van de Europese Unie ten aanzien van Iran is het stimuleren van interne hervormingen in dit land. De mensenrechtenkwestie is een belangrijk element in de politieke dialoog met Iran. In een eventuele handels- en samenwerkingsovereenkomst met het land dienen ook bepalingen inzake de mensenrechten te worden opgenomen.
Tijdens de laatste vergadering in het kader van de politieke dialoog op 3 september jongstleden in Teheran heeft de Europese Unie het thema van de mensenrechten te berde gebracht, evenals kwesties betreffende juridische hervormingen en democratische rechten, waaronder vrijheid van meningsuiting en persvrijheid, de doodstraf en recente gevallen van steniging waarvan een aantal vrouwen het slachtoffer is geworden.
Wat de situatie van Iraanse vrouwen betreft, wordt concreet beoogd de juridische positie van vrouwen te verbeteren, maar ook hun concrete levensomstandigheden. De Europese Unie heeft met belangstelling kennis genomen van de inspanningen die zowel de Iraanse regering als het parlement leveren om nieuwe wetgeving in te voeren ten gunste van vrouwen en jonge meisjes. Het gaat bijvoorbeeld om het wetsvoorstel waarin de wettelijk voorgeschreven leeftijd waarop meisjes in het huwelijk mogen treden, wordt verhoogd naar 15 jaar en het wetsvoorstel waarin vrouwen onvoorwaardelijk het recht op echtscheiding krijgen.
Helaas kan de Raad tot op heden niet anders dan betreuren dat deze inspanningen nog geen concreet resultaat hebben opgeleverd, omdat andere Iraanse organen, met name de Raad van Bewakers, zich tegen dergelijke hervormingen verzetten.
Tijdens de laatste bijeenkomst van de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties in Genève heeft de Europese Unie dan ook het initiatief genomen een resolutie in te dienen over de mensenrechtensituatie in de Islamitische Republiek Iran. Het Zweedse voorzitterschap heeft tijdens de vergadering namens de Europese Unie een ontwerpresolutie ingediend. Deze resolutie is op 20 april 2001 aangenomen. De mensenrechtencommissie toont zich in de resolutie verheugd over de verbeteringen op het gebied van het onderwijs aan vrouwen, de gezondheid en participatie aan het democratische leven in de Islamitische Republiek Iran, alsook over de geleverde inspanningen ter verbetering van de levensomstandigheden van vrouwen en meisjes, in het bijzonder door wetgeving waarin de huwbare leeftijd wordt verhoogd en het verbod op studie in het buitenland voor ongehuwde vrouwen wordt opgeheven. De Unie stelt daarentegen uiterst verontrust te zijn over het feit dat deze teksten nog niet in de vorm van wetgeving zijn gegoten. Het uitvaardigen van deze wetten zou een eind maken aan de systematische discriminatie van vrouwen en meisjes in wetgeving en dagelijkse praktijk en voor vrouwen en meisjes de weg vrijmaken voor een volledige en gelijkwaardige uitoefening van hun grondrechten.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u zeer voor dit antwoord dat ik beschouw als hoopgevend voor een situatie die, naar ik constateer, wordt gekenmerkt door ernstige problemen.
Ik zou willen vragen of de Raad er geen voorstander van zou zijn een follow-up en zelfs een tijdschema overeen te komen voor het vastleggen in de wet van verbeteringen in de situatie van de vrouw omdat de Raad, net als wij, beseft dat indien die verbeteringen niet in wetgeving worden omgezet, ze niet worden geconsolideerd.
Het is mij dan ook duidelijk dat de Raad zich in overleg met het Parlement serieus inzet voor deze zaak, maar acht de Raad het niet wenselijk om op een bepaald moment een tijdschema overeen te komen voor het in wetgeving omzetten van hetgeen noodzakelijk is om de situatie van de vrouw in Iran te verbeteren? Is dat niet de enige manier om die verbeteringen te consolideren?

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Mevrouw, ik kan antwoorden dat u uiteraard een interessante suggestie doet. Wat de ontwikkeling van de situatie betreft is het mijns inziens belangrijk dat de politieke dialoog nu goed op gang lijkt te zijn gekomen en serieus wordt gevoerd. Ik denk dat we allen, ieder op zijn eigen niveau, hard moeten werken om deze dialoog te onderhouden en te verbreden, en de autoriteiten die zich daadwerkelijk voor vooruitgang inzetten moeten aanmoedigen daarmee door te gaan.

De Voorzitter

Niall Andrews
Vraag nr. 10 van (H-0719/01):
Betreft: Repatriëring van kapitaal van Mobutu Op grond van de Belgische wetgeving kunnen individuele personen om de arrestatie verzoeken van vermeende oorlogsmisdadigers wanneer deze een bezoek brengen aan België. Kan de fungerend voorzittter mededelen wie er al is berecht voor misdaden begaan in de voormalige Congo, welke maatregelen er zijn genomen om geld dat in naam van de vroegere "president" Mobutu van Zaïre bij Belgische en andere banken is gestald te repatriëren, en welke stappen er zijn genomen om vroeger familiebezit in Brussel te confisceren?

Neyts-Uyttebroeck
. Het antwoord luidt als volgt: de vraag die gesteld werd door het geacht parlementslid valt buiten de bevoegdheidssfeer van de Raad.

Andrews
Het Belgische voorzitterschap is waarschijnlijk het beste voorzitterschap dat ik heb meegemaakt in de achttien jaar dat ik lid ben van dit Parlement. Het maakt indruk op de burgers.
Mijn vraag betreft niet alleen het kapitaal van Mobutu dat door heel Europa verspreid is en dat een sluimerend bestaan op bankrekeningen leidt, of misschien gebruikt wordt door ongewenste figuren. Zij heeft ook betrekking op de wet in België die het kennelijk mogelijk maakt vermeende oorlogsmisdadigers aan te houden. Onlangs werden bijvoorbeeld bijna gerechtelijke stappen ondernomen tegen de Israëlische premier.
Mijn vraag heeft ook te maken met de historische verantwoordelijkheid van de Europese Unie, inclusief het voorzitterschap, voor het kolonialisme en voor de wreedheden die in diverse landen begaan zijn. Zou de Raadsvoorzitter mij bijvoorbeeld willen vertellen wie er tot nu toe beschuldigd zijn van medeplichtigheid aan de moord op president Lumumba en de aanstelling van de psychopaat Mobutu, waardoor de voormalige kolonie Kongo groot leed berokkend is?

Neyts-Uyttebroeck
Ik zou de geachte afgevaardigde willen zeggen dat ik, toen ik hem zei dat zijn vragen zaken betroffen die buiten de bevoegdheidssfeer van de Raad vielen, zijn vragen in hun geheel bedoelde. Vragen over de Belgische regering dienen aan deze regering te worden gesteld. Ik ben hier als vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie in haar geheel, zoals u zeer goed weet.
(Protest van de heer Andrews)

De Voorzitter
Het antwoord van mevrouw de voorzitter laat aan duidelijkheid niets te wensen over.
Mevrouw de voorzitter, als u wilt, is het woord aan u.

Neyts-Uyttebroeck
Ik wil nog een enigszins persoonlijke opmerking plaatsen. Ik ben niet bang om antwoord te geven, maar deze morgen was minister Michel hier. Hij heeft uitgebreid gesproken over de gang van zaken tijdens de conferentie in Durban. Als u vragen had over het koloniale verleden van uw of mijn volk of andere volken, was dat het moment geweest om ze aan de orde te stellen, uw commentaar te geven en uw kritiek onder woorden te brengen.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 11 en 12 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Mihail Papayannakis
Vraag nr. 11 van (H-0720/01):
Betreft: Vrij verkeer van de burgers van de EU en de legaliteit van het optreden van de Italiaanse regering Ten aanzien van de gebeurtenissen voor, tijdens en na de G8-conferentie te Genua blijven er enkele vragen te beantwoorden. Hoe beoordeelt de Raad, vanuit strikt juridisch oogpunt, het optreden van de Italiaanse regering? Deze regering heeft de Overeenkomst van Schengen geratificeerd. Is de Raad van mening dat deze ratificatie gerechtvaardigd was en in overeenstemming met zijn eigen visie op dit akkoord? Welke rechtsorde heerst volgens de Raad sinds de ratificatie van de Overeenkomst van Schengen met betrekking tot het vrije verkeer van burgers van een lidstaat van de EU naar een lidstaat die deze overeenkomst geratificeerd heeft? Zijn dan de bepalingen van het EU-Verdrag inzake het vrije personenverkeer niet langer meer van toepassing? Heeft de Italiaanse regering dus het recht om honderden Griekse burgers te verbieden naar Italië te gaan (om in Genua te demonstreren) door hen te beletten hun schip in de haven van Ancona te verlaten, en dit zonder voorafgaande paspoortcontrole en zonder enige uitleg?

Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 12 van (H-0724/01):
Betreft: Opneming in het SIS-register In verband met de zitting van de Europese Raad in Gotenburg en de G8-bijeenkomst in Genua hebben zich op grote schaal demonstraties en botsingen tussen bepaalde groepen demonstranten en politie voorgedaan. Zowel in Gotenburg als in Genua heeft de politie zich schuldig gemaakt aan geweldpleging, zoals mishandeling, willekeurige arrestaties en beledigende behandeling van demonstranten die zich niet gewelddadig hadden opgesteld. De meeste mensen die tijdens beide manifestaties zijn gearresteerd, zijn nog niet in staat van beschuldiging gesteld.
Kan de Raad waarborgen dat de demonstranten die gearresteerd en geïdentificeerd zijn, maar die niet verdacht worden van een misdrijf, niet in het SIS-register worden opgenomen?

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Geachte voorzitter, geachte afgevaardigden, de vragen die door de geachte afgevaardigden van het Parlement worden gesteld, hebben enerzijds betrekking op het opnieuw instellen van controles aan de binnengrenzen van een lidstaat die het Schengen-acquis toepast, en anderzijds op de voorwaarden voor registratie in het "Schengeninformatiesysteem". Een en ander moet gezien worden in het licht van de gebeurtenissen tijdens de in Genua gehouden G8-conferentie.
Wat het eerste punt betreft strookt de feitelijke situatie niet met wat de geachte afgevaardigden in hun vraag "het opheffen van de geldigheid van de Overeenkomst van Schengen" noemen. Het opnieuw instellen van controles is een maatregel die expliciet is opgenomen in artikel 2, lid 2 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Schengen-akkoord. Dit artikel maakt, evenals de uitvoeringsprocedure van dit artikel die in 1995 door de politieke autoriteiten van de lidstaten die het Schengen-acquis toepassen is goedgekeurd, deel uit van het Schengen-acquis dat in het rechtsstelsel van de Europese Unie is geïntegreerd. De Italiaanse autoriteiten waren van oordeel dat tijdens de G8-conferentie in Genua, met name van 14 tot en met 21 juli 2001, omwille van de openbare orde of de nationale veiligheid op de situatie afgestemde, nationale grenscontroles moesten worden uitgevoerd aan de binnengrenzen.
Het gaat weliswaar om een uitzonderlijke maatregel, maar om een maatregel die andere lidstaten in het verleden reeds hebben toegepast voor politieke bijeenkomsten of sportmanifestaties die risico's voor de openbare orde met zich konden meebrengen.
Ten aanzien van het tweede punt wijs ik de geachte afgevaardigden op het antwoord dat wij tijdens de vergaderperiode van juni 2001 reeds hebben gegeven over dezelfde kwestie. Wij hebben toen namelijk gezegd dat de Raad niet bevoegd is te antwoorden op de vraag of bepaalde, bij deze gebeurtenissen betrokken personen zijn opgenomen in het "Schengeninformatiesysteem". Het al dan niet opnemen van een persoon in het SIS-register valt onder de bevoegdheid van de lidstaten. Er zij op gewezen dat in artikel 94 van de Overeenkomst ter uitvoering van het Schengen-akkoord het volgende is bepaald: "Het Schengeninformatiesysteem bevat uitsluitend de door elk der overeenkomstsluitende partijen aangeleverde categorieën van gegevens die voor de in de artikelen 95 tot en met 100 genoemde doeleinden noodzakelijk zijn. De signalerende overeenkomstsluitende partij gaat na, of het belang van de zaak opneming van de signalering in het Schengeninformatiesysteem rechtvaardigt". Voorts is in artikel 104 het volgende vastgelegd: "Het nationale recht van de signalerende overeenkomstsluitende partij is op de bevoegdheid van signalering van toepassing, tenzij in deze overeenkomst beperkender voorwaarden daaraan zijn gesteld."
Tot slot breng ik de geachte afgevaardigden in herinnering dat het Schengen-acquis is gepubliceerd in Publicatieblad L 239 van 22 september 2000.

Papayannakis
Mevrouw de voorzitter, staat u mij toe dat ik Frans spreek. Dan begrijpt u mij misschien beter. Ik dank u voor uw antwoord en informatie. Ik wist hoe het met het Schengen-acquis gesteld was, maar het is goed dat ik daar een bevestiging van heb gekregen.
Allereerst, mevrouw de voorzitter, heb ik het niet over "opheffen". Uw vertaaldiensten hebben een vergissing gemaakt, ik heb het over "opschorten". Dat is iets anders, en dat is het juiste woord. Ik schrijf bescheiden in het Grieks, neemt u me niet kwalijk.
Ten tweede sprak u over het opnieuw instellen van controles. In het geval echter dat ik in mijn vraag aan de orde stel, mevrouw - het geval van 150 jonge Grieken die werden uitgewezen nog voordat zij in de haven van Ancona aan wal gingen - is er van controle geen sprake geweest. Daarom stel ik u de volgende vraag: indien de toepassing van Schengen wordt opgeschort, welke juridische status treedt dan in werking? Het gaat, neem ik aan, om de algemene, in het Verdrag vastgelegde status, dat wil zeggen: vrij verkeer met paspoortcontrole. De paspoorten van deze personen zijn niet gecontroleerd, mevrouw, en dat is - neemt u mij niet kwalijk - geheel illegaal; het is betreurenswaardig en zelfs meer: het gaat om Europese rechtspraak. En dat is waarmee u, de Raad, of de Commissie zich zou moeten bezighouden.

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Ik kan slechts bevestigen wat ik heb gezegd. Als er een vertaalfout in de tekst is geslopen, dan verontschuldig ik mij daarvoor. U hebt de zaken rechtgezet. Voor het overige heb ik kennis genomen van de opmerkingen die u hebt gemaakt en ik zal die overbrengen.

Sjöstedt
Ik vind het een ongelooflijk ernstige zaak dat de Raad geen antwoord kan geven op de vraag of personen die van een misdrijf worden verdacht of een misdrijf hebben begaan, geregistreerd worden in het SIS-gegevensbestand van de EU. Het gaat erom in hoeverre de SIS de meest fundamentele eisen inzake rechtszekerheid kan vervullen. Ik interpreteer het antwoord van de Raad namelijk zo dat dit soort registratie mogelijk is en dat er geen controle op wordt uitgeoefend, als een lidstaat ervoor kiest om een persoon op te nemen in het SIS-register, zonder dat die persoon verdacht wordt van een misdrijf of veroordeeld is wegens een misdrijf, maar alleen maar heeft deelgenomen aan een demonstratie en door de politie is geïdentificeerd. Dat soort gevallen is volstrekt onaanvaardbaar en in strijd met de normale rechtspraktijk. Kunt u misschien bevestigen of het inderdaad zo is dat als een staat een persoon registreert die geen misdrijf heeft begaan, die persoon in het SIS-register te vinden zal zijn en dat informatie over deze persoon kan worden opgevraagd tijdens grenscontrole bij het passeren van de buitengrenzen en wanneer er een interne Schengencontrole plaatsvindt?

Neyts-Uyttebroeck
Ik kan alleen maar bevestigen dat het de verantwoordelijkheid van de lidstaten is om persoonlijke gegevens op te nemen in het Schengen-informatiesysteem. Krachtens het Verdrag zijn zij verplicht erop toe te zien dat de opneming van dergelijke gegevens in het systeem gerechtvaardigd wordt door de situatie. De lidstaten zijn hier dus verantwoordelijk voor.

Papayannakis
Dat is een ware motie van orde, mijnheer de voorzitter. In haar antwoord heeft mevrouw de voorzitter mij gezegd dat zij mijn vraag in overweging heeft genomen en dat zij die zal overbrengen. Wil dat zeggen dat ik later, op een bepaald moment, antwoord krijg?

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Wat ik u heb gezegd, is dat wij uw vragen nader onder de loep zullen nemen, en indien mocht blijken dat deze elementen bevatten die onder de bevoegdheid van de Raad vallen, dan zullen wij u antwoord kunnen geven. Mocht echter blijken dat voor alle aspecten geldt dat alleen een of meerdere lidstaten verantwoordelijkheid dragen, dan zal ik u uit naam van de Raad geen antwoorden kunnen bieden.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad.
Mevrouw de voorzitter heeft de vraag beantwoord en de heer Papayannakis zal, wat er ook gebeurt, over de juiste middelen beschikken om zich tot de Raad te wenden.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 13 en 14 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 13 van (H-0721/01):
Betreft: Prioriteiten voor de bijzondere bijeenkomst over de rechten van het kind van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties Op 5 juli 2001 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen over de standpunten die de EU zal innemen tijdens de bijzondere bijeenkomst over het kind van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties die eind september plaatsvindt.
In de resolutie heeft het Parlement de Raad verzocht aan het Europees Parlement verslag te doen van de acties en prioriteiten van de EU vóór de bijzondere bijeenkomst en van hetgeen zij tijdens de bijeenkomst voornemens is te doen.
Waar bevindt zich dit verslag? Op welke wijze heeft de Raad het verzoek van het Parlement in overweging genomen steun te betuigen met het denkbeeld dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is en dat het thema van de zitting "A world fit for children" (een wereld voor kinderen) tevens een wereld inhoudt die er voor het gezin is?

Dana Rosemary Scallon
Vraag nr. 14 van (H-0722/01):
Betreft: EU-standpunt over de Wereldtop over de rechten van het kind van de Verenigde Naties In de resolutie over het standpunt van de EU voor de UNGASS voor kinderen (aangenomen op 5 juli 2001) staat dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is en de allereerste verantwoordelijkheid draagt voor de bescherming, opvoeding en ontwikkeling van kinderen. Kan de Raad meedelen waarom de EU-delegatie bij de Verenigde Naties de term "het gezin in al zijn verschijningsvormen" voorstaat als hoeksteen van de maatschappij? Van wie is deze nieuwe interpretatie sedert de stemming in juli uitgegaan?
Gezien het feit dat de term "voortplantingsgezondheidsdiensten" openlijk bij de Verenigde Naties is gedefinieerd als ook abortus omvattend, luidt de vraag of de Raad kan uitleggen waarom de EU-delegatie bij de Verenigde Naties haar steun betuigt aan universeel toegankelijke gezondheidszorg en diensten, o.a. seksuele en voortplantingsgezondheid en hoe dit te rijmen valt met het antwoord van de Raad d.d. 14 maart 2001 waarin de Raad laat weten dat de Raad over het specifieke abortusvraagstuk herhaalt dat de nationale abortuswetgeving niet onder de bevoegdheden van de Gemeenschap valt.

Neyts-Uyttebroeck
. Er zij om te beginnen aan herinnerd dat de Europese Unie als zodanig geen officiële status heeft noch geaccrediteerd is bij de Verenigde Naties. Artikel 19 van het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt dat de lidstaten hun optreden in internationale organisaties en op internationale conferenties coördineren en dat zij de gemeenschappelijke standpunten van de Europese Unie verdedigen. De gemeenschappelijke standpunten van de Europese Unie, ook over vraagstukken die in de vragen van de geachte leden ter sprake komen, worden gecoördineerd en overeengekomen in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en vereisen eenparigheid van alle lidstaten van de Unie. Zodra een standpunt van de Europese Unie door de lidstaten is goedgekeurd, wordt het in het onderhandelingsproces met andere leden van de Verenigde Naties-gemeenschap opgenomen.
Aangezien het de wens van de internationale gemeenschap is om over de ontwerpdocumenten voor de United Nations Special Assembly over de kinderen een consensus te bereiken, zijn de respectieve standpunten en de formulering met betrekking tot de ontwerpdocumenten het voorwerp van voortdurende onderhandelingen en aanpassingen teneinde een akkoord te bereiken over een ontwerpactieplan dat de steun van de Verenigde Naties in hun geheel zou kunnen krijgen.
Voorts zij er nogmaals op gewezen dat in artikel 152, lid 5, van het Verdrag wordt bepaald dat "bij het optreden van de Gemeenschap op het gebied van de volksgezondheid (...) de verantwoordelijkheden van de lidstaten voor de organisatie en verstrekking van gezondheidsdiensten en geneeskundige verzorging volledig (worden) geëerbiedigd." Met betrekking tot de begrippen gezin en reproductieve gezondheidszorg hebben de lidstaten zich geïnspireerd op het taalgebruik dat onderling overeengekomen is tijdens verscheidene eerdere wereldconferenties van de Verenigde Naties, met name die van Caïro, Peking en Kopenhagen.
De bijzondere conferentie over kinderen is als gevolg van de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten naar een latere datum verschoven. Het voorzitterschap zal bij het Europees Parlement verslag uitbrengen over de inspanningen en prioriteiten van de Europese Unie binnen het kader van de regelmatige informatie over de ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zoals bepaald in artikel 21 van het Verdrag. Ik kan u evenwel nu reeds mededelen dat de Europese Unie in het kader van de voorbereiding van die bijzondere zitting de wil heeft uitgesproken alles in het werk te stellen om een wereld tot stand te brengen die echt aandacht heeft voor kinderen.
Het Verdrag inzake de rechten van het kind moet de leidraad zijn voor ons optreden terzake. Het blijft het referentie-instrument bij uitstek. De landen die het Verdrag hebben bekrachtigd - en ik bedoel dan het Verdrag inzake de rechten van het kind - moeten het onverkort uitvoeren en de landen die het nog niet hebben bekrachtigd, zouden dat dringend moeten doen.
Het document dat door de speciale Algemene Vergadering zal worden goedgekeurd, moet gericht zijn op actie en moet de volgende doelstellingen nastreven.
Ten eerste moet er worden geïnvesteerd in onze kinderen. Excuseer het materiële werkwoord. Er moet dus veel aandacht en zorg besteed worden aan een goede opvoeding, een opvoeding die de kinderen waardig is, aan hun gezondheid, hun welzijn en hun ontplooiing en daarvoor moeten dus middelen worden uitgetrokken.
Daarnaast moeten kinderen worden beschermd. Zij moeten worden beschermd tegen de gevolgen van conflicten, mishandeling, geweld en alle vormen van discriminatie, uitbuiting, gedwongen inlijving in strijdkrachten, alsmede tegen antipersoonsmijnen, epidemieën en in het bijzonder HIV/Aids. Allemaal gesels die hen in het bijzonder wreed treffen.
Tenslotte moeten kinderen ook worden gehoord en moeten zij kunnen deelnemen aan de beslissingen die hen betreffen. Kinderen moeten immers worden beschouwd als sleutelfiguren bij de uitstippeling van hun eigen ontwikkeling.

Sacrédeus
Ik dank u zeer voor uw antwoord, maar wil toch opmerken dat u bij alle belangrijke zaken die u aan het eind van het antwoord naar voren brengt, in feite geen gewag maakt van "het gezin" als een van de instrumenten ten behoeve van het kind. Is dat toeval?
In paragraaf 1 van de resolutie van 5 juli 2000 over de standpunten van de EU inzake de bijzondere bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over het kind zeggen wij het volgende: "Het gezin is de hoeksteen van de samenleving en draagt de hoofdverantwoordelijkheid voor de bescherming en de opvoeding van de kinderen." Er staat met andere woorden "het gezin" en niet "het gezin in al zijn verschijningsvormen" . Welke indruk heeft u van het standpunt van het Europees Parlement, en welke waarde hecht u eraan dat een vader en een moeder de kinderen steunen terwijl ze opgroeien? Wat is de reden waarom de EU het begrip "gezin" in dit verband feitelijk heeft gewijzigd?

De Voorzitter
Mijnheer Sacrédeus, dat is een vraag van filosofische aard. Ik ga uw betoog hier niet analyseren, maar dat is mijn indruk als voorzitter.
Er dienen concrete vragen te worden gesteld, maar ik aanvaard uw vraag en mevrouw de voorzitter zal hierop antwoord geven. Als u hieraan nog iets wenst toe te voegen, is het woord aan u.

Sacrédeus
Dat is uw eigen oordeel, mijnheer de Voorzitter! U bent ook voor mij ondervoorzitter, net als voor alle andere leden. Ik heb concrete vragen gesteld over het begrip "gezin." Toen ik de vorige keer een vraag stelde, vond u ook al dat ik met filosofische vragen en uiteenzettingen kwam. Ik heb concrete vragen aan het Belgische voorzitterschap gesteld. Ik wil dat u als een competente ondervoorzitter alle leden respect betoont, inclusief Zweedse christen-democraten. Ik ga ervan uit dat dit de laatste keer geweest is dat u een parlementslid op deze wijze beledigt. Filosofie en ethiek zijn ook voor u belangrijke zaken, mijnheer de ondervoorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Sacrédeus, ik respecteer alle afgevaardigden ten zeerste en ik ben akkoord gegaan met uw vraag. Als degene die dit vragenuur officieel moet leiden, kan en mag ik soms van mening zijn dat de vragen een wel erg algemeen karakter hebben. Uw vraag is geldig en ik heb er allerminst kritiek op geleverd. Ik zeg dat uw vraag mij zeer algemeen lijkt maar mevrouw de voorzitter zal haar beantwoorden. Er is verder niets aan de hand.
U dient ervan doordrongen te zijn dat ik alle respect heb voor de christen-democraten.

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Mijnheer voorzitter, ik zou het liefst op de drie vragen tegelijkertijd antwoorden, als u dat goed vindt. Ook twee andere leden hebben namelijk om het woord gevraagd. Kan ik de drie vragen tegelijkertijd beantwoorden, of moet ik per vraag antwoord geven?

De Voorzitter
Het is gebruikelijk dat elke vraag afzonderlijk wordt beantwoord. Met name voor de heer Sacrédeus is het beter als u zijn vraag rechtstreeks beantwoordt.

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Ik weet niet of de vertaling misschien onvolledig was, wat me overigens zou verbazen, maar ik dacht toch dat ik al een aantal elementen had aangestipt in mijn antwoord.
Mijn persoonlijke opvattingen over het gezin spelen in het onderhavige debat absoluut geen rol. Ik heb uiteraard het beste met het gezin voor, maar dat is in deze discussie niet van belang. De vraag is: "Wat is het standpunt van de lidstaten?" Zij moeten immers unaniem een standpunt innemen voor de bijeenkomst van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over het kind. Ik heb u aanwijzingen terzake gegeven. Ik heb u gezegd dat de lidstaten hetzelfde taalgebruik hanteren als tijdens de VN-wereldconferenties van Caïro, Peking en Kopenhagen. Dit is een politieke indicatie voor de wijze waarop de lidstaten een unaniem standpunt proberen te bewerkstelligen met het oog op de VN-conferentie over het kind.

Scallon
Ik dank de Raadsvoorzitter voor haar antwoord. Het heeft veel tijd gekost om te bepalen hoe het standpunt van het Parlement zou worden gepresenteerd tijdens de speciale VN-conferentie. Er is een algemene bijeenkomst gehouden waarbij kandidaat-lidstaten en ook de commissaris zelf aanwezig waren. Hij heeft zeer specifiek verklaard dat kinderen niet buiten de context van het gezin en de gemeenschap kunnen worden gezien. Wij hebben een algemene stemming gehouden en bij een overgrote meerderheid bleek het verlangen te bestaan om een speciale verwijzing op te nemen naar kinderen in de context van het gezin. Daarna hebben wij gedebatteerd over een voorstel voor een Parlementsstandpunt, waarover vervolgens in deze vergadering gestemd is.
Het is derhalve onze verantwoordelijkheid om dit standpunt met betrekking tot de positie van het gezin zo nauwkeurig mogelijk over te brengen. Anders hebben we onze tijd verspild. De in dit standpunt verwerkte wensen zijn immers niet alleen de wensen van dit Parlement, maar ook van de hierheen gereisde vertegenwoordigers van de kandidaat-lidstaten en de lidstaten. De VN-definitie van voortplantingsgezondheidsdiensten is zozeer strijdig met ons standpunt zoals bepaald in de Verdragen - in het bijzonder met het protocol van mijn land - dat dit mij tot de volgende vraag brengt: is de Commissie voornemens deze publiekelijk geformuleerde definitie aan te vechten of is zij van plan de definitie van voortplantingsgezondheidsdiensten binnen de EU-instellingen te wijzigen?

Neyts-Uyttebroeck
Wat onze persoonlijke mening over dit onderwerp of andere zaken ook moge zijn, wij moeten binnen de bestaande juridische kaders werken. Ik ben mijn antwoord begonnen met u eraan te herinneren dat de Europese Unie als zodanig geen lid van de Verenigde Naties is en geen speciale status heeft in haar betrekkingen met de VN.
Voorts heb ik u eraan herinnerd dat de lidstaten zich ertoe verbonden hebben hun standpunten te coördineren in de internationale organisaties of fora waaraan zij deelnemen. Dit is het juridische kader waarin dergelijke conferenties worden voorbereid.
De resolutie van het Europees Parlement is bijgevolg beslist van belang voor de verschillende lidstaten, maar kan, met alle respect, in geen geval als bindend voor hen worden beschouwd.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, u hebt met name het punt volksgezondheid aangeroerd. Wat dit betreft zou het mij interesseren wat uw visie is op de afbakening van de bevoegdheden van enerzijds de Verenigde Naties en anderzijds de Wereldgezondheidsorganisatie. Welke prioriteiten heeft u in dezen gesteld?

Neyts-Uyttebroeck
. (FR) Mijn verontschuldigingen voor het feit dat ik niet goed genoeg Duits spreek, en vooral de vaktaal niet beheers om u in het Duits te kunnen antwoorden, maar ik begrijp het Duits wel. Al deze vragen over de structuur van de verschillende internationale instanties, waarvan sommige op wereldschaal opereren, zijn uiterst interessant, maar dat zou ons nu veel te ver voeren. Bovendien heeft de Raad als zodanig geen standpunt terzake, en ik kan u dan ook geen standpunt namens de Raad mededelen. Ik kan u wel mijn persoonlijke visie geven, die u wellicht zal interesseren, maar dat verandert niets aan de zaak. Mijn visie is immers geen weergave van het standpunt van de Raad. Mijn persoonlijke mening is dat het hoog tijd is dat alle internationale instellingen, waar zij ook gevestigd zijn, nauwer gaan samenwerken en hun respectieve beleidsmaatregelen beter op elkaar afstemmen dan tot op heden het geval is geweest.

De Voorzitter
Ik wil hierover geen enkel oordeel uitspreken, maar ik zou de geachte afgevaardigden wel willen verzoeken om, als ze even de tijd hebben, nog eens een blik te werpen op Bijlage II: regeling van het vragenuur overeenkomstig artikel 43 - A. Richtlijnen.
Ik vraag u dus allen alleen dit nog eens door te lezen wanneer u een ogenblikje de tijd heeft.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 15.

Alexandros Alavanos
Vraag nr. 16 van (H-0727/01):
Betreft: Nieuwe veroordelingen van Turkije door het Europese Hof ten gunste van Leyla Zana en drie andere parlementsleden Het Europese Hof heeft Turkije op 17 juli 2001 in de zaken 29900/96 en 29903/96 veroordeeld tot een boete van 110.000 dollar omdat het Leyla Zana (winnaar van de Sacharov-prijs) en drie andere parlementsleden blijft vasthouden in Turkse gevangenissen.
Beschikt de Raad, gezien het feit dat Turkije de uitspraken van het Europese Hof stelselmatig negeert, over aanwijzingen dat Turkije nu wel voornemens is zich aan bovengenoemde uitspraken van het Hof te conformeren? Kan de Raad een lijst verstrekken van de uitspraken van het Europese Hof die Turkije nog steeds negeert? Welke maatregelen is hij voornemens te treffen?

Neyts-Uyttebroeck
. De Raad wenst de geachte afgevaardigde erop te wijzen dat de door hem genoemde arresten zijn gewezen door het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg. Dat is dus het Hof ingesteld door de Raad van Europa en niet door het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in Luxemburg. De Europese Unie beschikt momenteel niet over concrete gegevens op grond waarvan verondersteld zou mogen worden dat Turkije zich niet zal schikken naar de uitspraken die het Europees Hof voor de rechten van de mens in dit geval heeft gedaan. Meer in het algemeen beschikt de Europese Unie ook niet over een lijst van uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens waaraan Turkije zich niet zou hebben geconformeerd.
De Raad van de Europese Unie brengt in herinnering dat hij hoe dan ook geen bevoegdheid heeft om de beslissingen van het Europees Hof voor de rechten van de mens te doen uitvoeren. Ik wens namens de Raad evenwel te benadrukken dat de Unie, met name in het kader van de versterkte politieke dialoog met Turkije, elke gelegenheid aangrijpt om de nadruk te leggen op de op dat land rustende verplichting tot naleving van alle internationale verbintenissen die het is aangegaan. Met name op het gebied van mensenrechten, waaronder uiteraard ook de beslissingen van het Europees Hof voor de rechten van de mens.
In het kader van het partnerschap voor de toetreding van Turkije heeft de Europese Unie bepaald dat Turkije de mensenrechten en de fundamentele vrijheden dient te respecteren en te garanderen en dat het erop moet toezien dat ze ook in praktijk worden gebracht. De Raad zal de vorderingen van Turkije op dit gebied met zorg bestuderen nadat de Commissie haar verslag dienaangaande zal hebben ingediend.
Dus ik kan alleen nog maar eens herhalen dat de Raad niet beschikt over een lijst van uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens die door Turkije zouden zijn genegeerd.

Alavanos
Ik begrijp dat de vertegenwoordigster van de Raad moe is. Zij is al vanaf vanmorgen vroeg hier en heeft over talrijke vraagstukken moeten spreken. Dat is de enige uitleg die ik kan geven voor haar minachting jegens het Hof voor de rechten van de mens. Ik kan mij niet voorstellen dat een vertegenwoordiger van de Raad van de Europese Unie zo maar kan zeggen niet op de hoogte te zijn van de besluiten van het Hof van de rechten van de mens, dat nota bene hier in Straatburg is gevestigd. Dat is een schande, een grote schande!
Bovendien heeft het Europees Parlement in zijn laatste besluiten over Turkije, dit land onder andere gevraagd de besluiten te respecteren en zich te conformeren aan de arresten van het Europese Hof. Mijn vraag gaat over Leyla Zana. Zij heeft de Sacharovprijs gekregen en is een collega. U bent lid van het Belgisch parlement; zij is lid van het Turkse parlement. Zij is een vrouw, van uw leeftijd en zit in de gevangenis. Kan een land dat wil toetreden tot de Europese Unie dit probleem zomaar negeren? Kan deze vraag op die manier worden geantwoord?

Neyts-Uyttebroeck
Misschien is hier sprake van vertaalproblemen. Ik zei niet dat we geen lijst hebben van de uitspraken van het Europees Hof. Ik zei dat we geen lijst hebben van de uitspraken waaraan Turkije zich misschien niet heeft geconformeerd. Dat heb ik gezegd en dat is iets anders. Ik was lid van het vorige Parlement toen de Sacharov-prijs aan mevrouw Zana werd toegekend. Als parlementslid onderschreef ik destijds veel van de standpunten die het Parlement met betrekking tot Turkije innam. Zoals u terdege zult beseffen is het standpunt van de Raad over Turkije glashelder. Wij hebben dat standpunt meermalen duidelijk gemaakt aan Turkije en zullen dat blijven doen.

Korakas
Mevrouw de minister zei dat het niet gaat om het Hof van de Europese Unie maar om het Hof van de Raad van Europa. Wij weten echter dat er banden zijn tussen het Europees Parlement en het Hof van de Raad van Europa.
Ten tweede heeft zij gezegd, en herhaald, dat zij geen lijst heeft met arresten van het Hof die niet door Turkije zouden zijn toegepast. Afgezien van de uitspraken in de zaak betreffende Leyla Zana en de drie andere parlementsleden, is er ook nog het bekende arrest in de zaak Titina Loizidou. Dit is een Grieks-Cyprische vrouw die nog steeds wacht op de schadevergoeding waartoe Turkije door het Hof voor de rechten van de mens is veroordeeld. Turkije verklaart echter op provocerende wijze dat het zich niet zal schikken naar dit arrest. Ik ben nogmaals zeer verbaasd, mijnheer de Voorzitter, want mevrouw de minister is lid geweest van het Europees Parlement en is nu parlementslid in haar land. Zij had toch op zijn minst op de hoogte moeten zijn. Als zij niet over een dergelijke lijst beschikt, had zij daarom moeten vragen. Zij heeft tijd genoeg gehad om - vergeeft u mij de uitdrukking - haar huiswerk te doen.

Neyts-Uyttebroeck
Soms vraag ik me af of de toon die sommige afgevaardigden aanslaan iets te maken heeft met mijn geslacht, mijn leeftijd of met iets anders.
Ik ben zeer duidelijk geweest in mijn antwoorden. Er is een verschil tussen het Europese Hof voor de Rechten van de Mens en ons eigen Hof van Justitie, zoals u heel goed weet. Wij houden Turkije aan zijn verantwoordelijkheid alle internationale verplichtingen die het is aangegaan na te komen. Een voorbeeld daarvan is uiteraard het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Dit is een van de permanente onderdelen van onze politieke dialoog met Turkije. We doen ons huiswerk. Misschien levert het niet altijd op wat u wilt, of duurt het u te lang voordat u resultaat ziet, maar we doen ons huiswerk.

De Voorzitter
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u hartelijk namens het Parlement voor uw toewijding vanmiddag en voor al uw antwoorden. Sommige antwoorden bevallen ons beter dan andere, maar we danken u hartelijk voor uw inspanning.
Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Raad is verstreken, worden de vragen nrs. 17 tot en met 23, 25 en 26 schriftelijk beantwoord. Vraag nr. 24 van mevrouw Van Lancker is niet toegelaten, aangezien het onderwerp tijdens de huidige vergaderperiode op de agenda staat.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Verbetering van de coördinatie van het economisch beleid in het eurogebied - Groei en werkgelegenheid: verbetering van kwaliteit en houdbaarheid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0307/2001 van mevrouw Berès, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie over de verbetering van de coördinatie van het economisch beleid in het eurogebied (COM(2001) 82 - C5-0173/2001 - 2001/2083(COS));
A5-0306/2001 van mevrouw Peijs, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie inzake de bijdrage van de openbare financiën aan de groei en de werkgelegenheid: verbetering van kwaliteit en houdbaarheid (COM(2000) 846 - C5-0172/2001 - 2001/2082(COS)).

Berès
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik mijn verslag inleid, wil ik een kritische opmerking maken over de agenda en u verzoeken deze aan de Conferentie van voorzitters voor te leggen. Ik vind het namelijk absurd dat de Conferentie van voorzitters tussen het debat van vanmiddag over het stabiliteitspact en het debat dat we nu houden een debat over televisie zonder grenzen heeft gevoegd. Dat draagt niet bij tot de samenhang van onze werkzaamheden.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, het verslag dat wij nu gaan bespreken komt op een essentieel moment. Op 21 september jongstleden heeft de Europese Raad het belang erkend van de onderwerpen waarover wij debatteren en zijn bijdrage geleverd door de Commissie, voor de eerste keer, te verzoeken een aanbeveling op te stellen over de economische toestand van het grondgebied na de gebeurtenissen van 11 september.
Men zou kunnen denken dat, in een periode van economische groei, de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten eenvoudiger te organiseren is. Maar dat ging niet uit eigen beweging, ook al hebben we talrijke gunstige coïncidenties waargenomen, waar we ons nu over kunnen verheugen, zoals belastingverlaging in deze of gene lidstaat.
Maar nu we met een echte ramp van buitenaf worden geconfronteerd, terwijl de stagnatie van de economische groei in Amerika de fundamentals van onze groei al ter discussie stelde, wordt de coördinatie van het economisch beleid des te ingewikkelder en des te noodzakelijker. Het Europese beleid is op dit moment immers een monetair beleid en de heer Duisenberg heeft naar aanleiding van de gebeurtenissen van 11 september samen met zijn Amerikaanse ambtgenoot een internationaal coördinatieplan opgezet.
Aan de vooravond van de overgang op de fiduciaire euro moet de Europese Monetaire Unie alles op alles zetten. Daartoe heeft de Commissie ons uitgenodigd met haar mededeling en dat verheugt ons zeer. Er is al veel gedaan, er moet nog veel gebeuren. De lidstaten moeten hun beleid op verantwoorde en autonome manier voeren. Maar de coördinatie moet ertoe bijdragen dat de beleidslijnen optimaal samenhangen en voordelig zijn voor elke lidstaat. Daarom gaan we over op de euro.
In het verslag dat ik het Parlement in antwoord op de mededeling van de Commissie voorleg, stippelen wij een aantal wegen uit die ons essentieel lijken. Verantwoordelijk voor deze coördinatie zijn allereerst de Eurogroep en zijn voorzitter, van wie we moeten kunnen aannemen dat hij namens de groep spreekt. Daarnaast moet de Commissie een essentiële rol spelen. Ze moet niet handelen omdat ze bevoegd is, ze moet dus, laten we zeggen, geen klassieke rol spelen. De Commissie moet een meer politieke rol spelen en laten zien dat zij in staat is innoverende voorstellen te doen en toekomstplannen te ontwikkelen voor de middellange termijn. Het Europees Parlement moet dan het openbare forum zijn voor het debat omtrent de coördinatie van het economisch beleid.
Daarom moeten er drie soorten beleidslijnen uitgezet worden. Ten eerste hebben wij indicatoren nodig, geharmoniseerde statistieken, barometers voor het grondgebied. Er is geen economisch beleid mogelijk zonder goed besturingsmechanisme. En ik weet dat er in de lidstaten een debat gaande is omtrent de verhouding kosten / efficiency van de indicatoren. Wij pleiten uitdrukkelijk ervoor om wat geld uit te geven aan meer werkbare indicatoren.
Het tweede essentiële punt is de uitwisseling van informatie. Dit vindt reeds plaats tussen de leden van de Eurogroep. Het lijkt ons belangrijk om die uitwisseling uit te breiden, om gebruik te maken van de resultaten van een evaluatie onder gelijken, om een evaluatie van de Commissie te kunnen vragen omtrent de impact van de door een lidstaat voorgestelde maatregelen in het kader van zijn budgettair, fiscaal of structureel beleid.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, is het noodzakelijk de kwaliteit en de samenhang van het debat te verbeteren op alle fronten. In de nationale parlementen moet de coördinatie van het economisch beleid worden geïntegreerd. Dat betekent dat de belangrijke beleidslijnen van het economisch beleid geïntegreerd moeten worden binnen het debat over het nationaal budget. Dit betekent ook dat er op nationaal niveau een debat rond de stabiliteitsprogramma' s moet worden gehouden. Dat betekent eveneens dat wij binnen het Europees Parlement, bij onze bespreking van de belangrijke beleidslijnen, vóóraf onze collega' s van de nationale parlementen willen horen. En tot slot, mijnheer de Voorzitter, betekent dat ook dat wij de voorzitter van de Eurogroep zo vaak als nodig in onze bevoegde commissie wensen te horen.

Peijs
Voorzitter, de mededeling van de Commissie over de openbare financiën is nu, een tijd na de publicatie, nog steeds buitengewoon actueel. De economie vertraagt autonoom dan wel als gevolg van de laksheid van de grote lidstaten, daarbovenop nog door de nasleep van de tragische gebeurtenissen van 11 september. Deze oorzaken zetten voor het eerst sinds enige tijd weer druk op de publieke financiën van de lidstaten. Van het verleden hebben we geleerd dat omvangrijke overheidsuitgaven kunnen leiden tot grote inefficiëntie, tot een te groot beslag op de kapitaalmarkt en te hoge belastingen en lang niet altijd tot meer werkgelegenheid. Al die zaken kunnen een gezonde ontwikkeling van de private sector en daarmee van een groei van de werkgelegenheid op basis van de vraag op de markt ernstig hinderen.
De Europese regeringsleiders hebben al bijna tien jaar geleden ingezien dat deze ontwikkeling plaatsvond en hebben in Maastricht met elkaar afgesproken te gaan werken aan een houdbare begrotingspositie. Het samengaan van de lidstaten in een grote monetaire zone met weliswaar coördinatie van economisch beleid maar zonder echte politieke unie, vereist dat de lidstaten zich houden aan de afspraken die ze onderling maken. De ECB heeft via de instrumenten die de bank ter beschikking zijn gesteld invloed op de stabiliteit van de prijzen en daarmee op de leefomstandigheden van de mens in de eurozone.
Met nadruk wil ik hier naar aanleiding van een discussie in de voorbereidende commissie nog eens stellen dat stabiliteit van de prijzen en daarmee gecontroleerde inflatie, bijdraagt aan koopkrachtbehoud onderaan het loongebouw en aan een prikkel om weer deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Prijsstabiliteit zorgt ervoor dat de koopkracht van pensioengerechtigden niet uitgehold wordt. Prijsstabiliteit zorgt ervoor dat loonsverhogingen op de markt ook werkelijk meer financiële armslag geven aan gezinnen in Europa en niet alleen dienen om de prijsstijgingen bij te houden zoals in mijn eigen land het geval is.
Sommige landen geven lastenverlichting met de ene hand, BTW-verhogingen en hogere lokale lasten met de andere hand. Daarmee oogst je wantrouwen in de politiek. En de aan de Centrale Bank gegeven opdracht om de prijzen te bewaken is de best werkende sociale maatregel die ik me van de laatste jaren kan herinneren.
Naast het streven naar stabiliteit van de Centrale Bank is het investerings- en begrotingsbeleid van de lidstaten doorslaggevend voor het leven en werken van de Europeanen en het vertrouwen in de gemeenschappelijke munt. President Duisenberg noemde de verwatering van de begrotingsdoelstellingen een grote zorg. Uzelf, mijnheer de commissaris, sprak kernlanden als Duitsland, Frankrijk, Italië en Portugal aan op hun plichten. En in diezelfde lidstaten wordt geopperd om het Stabiliteitspact op te rekken.
Maar laat één ding duidelijk zijn: de financiële markten kijken met argusogen toe hoe de lidstaten omgaan met hun budgetten in een neergaande economie. De landen die niets gedaan hebben toen het economisch kon, valt het nu natuurlijk het zwaarst om het Stabiliteitspact na te leven. Natuurlijk is het niet reëel te verwachten dat zij nu belastingen gaan verhogen of uitgaven gaan snoeien maar een verhoging van de uitgaven beschouw ik als een onverantwoordelijke hypotheek op een ongewisse toekomst. Onze generatie moet haar eigen rekeningen betalen en die niet doorschuiven naar de volgende.
De huidige situatie is een test hoe degelijk het eurosysteem werkelijk is en het is voor de financiële markt overduidelijk dat de overheidsbudgetten de zwakke steen vormen in het hele eurogebouw. Overheden mogen niet denken dat de euro van ons allemaal is maar dat hun budget een louter nationale aangelegenheid is. Bovendien heeft niemand mij kunnen uitleggen wat het nut is van een Stabiliteitspact dat alleen geldt voor goede tijden. Juist in een vertragende economie komt het erop aan om de afspraken in de praktijk te brengen.
De Europese Commissie wijdt een belangrijk deel van haar mededeling aan de toekomstige demografische ontwikkelingen. Een zeer belangrijk onderwerp omdat de vergrijzing grote invloed zal hebben op de toekomstige begrotingsposities. En vergrijzing is een argument temeer om het Stabiliteitspact in ere te houden. Het zal er tevens toe leiden, mijnheer de Voorzitter, dat we veel meer dan voorheen zullen moeten gaan werken aan levenslang studeren om het eigen beroepsprofiel op peil te houden en dat mensen zelfs waarschijnlijk langer zullen moeten werken dan tot zevenenvijftig en een half jaar zoals nu meestal het geval is, bijvoorbeeld in Nederland. In mijn verslag vraag ik om een individueel pad uit te zetten voor iedere lidstaat zodat de politieke neiging om aan kortetermijndenken te doen niet ten koste kan gaan van de gerechtvaardigde pensioen- en zorgverwachtingen van de mensen.
Voorzitter, ik wil met mijn verslag geenszins de indruk wekken dat overheidsinvesteringen niet zouden mogen, maar in het Stabiliteitspact is al een ruimte opgenomen van 60 procent van het BBP om aan de behoeften aan overheidsinvesteringen te voldoen. Dat biedt ruimte genoeg voor diepte-investeringen in onderwijs, onderzoek en ontwikkeling en de gezondheidszorg. Om af te sluiten, Voorzitter, ben ik blij dat constructief overleg mogelijk was met de socialistische fractie om tot een aanvaardbaar compromis te komen. Ik zal u morgen vragen om tijdens de stemming met een mondeling compromisamendement te mogen komen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het om een gecombineerd debat gaat, wens ik hier te specificeren dat mijn mandaat zich beperkt tot het verslag van mevrouw Peijs.
Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk dat de rapporteurs voor advies de rapporteur van de ten principale bevoegde commissie feliciteren, uiting geven aan hun goedkeuring en voldoening, hun bijdragen toelichten en/of althans bepaalde punten nuanceren. Helaas kan ik deze traditie vandaag niet in ere houden.
Namens de Begrotingscommissie, die ik hier met genoegen officieel vertegenwoordig, spreek ik onze diepe ontgoocheling uit over de wijze waarop de Economische en Monetaire Commissie onze amendementen heeft behandeld. Ik spreek hier uiteraard niet op persoonlijke titel.
De Begrotingscommissie heeft haar advies unaniem goedgekeurd. Ik was op het moment van de stemming afwezig wegens ziekte. Daarom heb ik mijn voorstellen tijdens die laatste vergadering niet eens kunnen verdedigen. Anders gezegd, het advies werd goedgekeurd zonder enige inmenging. Er werd geen enkele tegenstem opgetekend; alle fracties waren het met elkaar eens. Het gaat derhalve niet om een partijgebonden kwestie.
Desalniettemin heeft het merendeel van de leden van de Economische en Monetaire Commissie onze amendementen en bloc verworpen. Misschien is er mij iets ontgaan, maar ik geloof dat geen van onze amendementen de goedkeuring van de meerderheid van de Economische en Monetaire Commissie heeft gekregen. Mijnheer de Voorzitter, wij leden van de Begrotingscommissie hebben dan ook niet voor niets de indruk dat de ten principale bevoegde commissie onze constructieve en louter institutionele bijdragen eenvoudigweg geminacht en verwaarloosd heeft. Eerlijk gezegd vinden wij geen verklaring voor deze algemene negatieve houding.
Waarde collega's, het document van de Commissie dat aan onze discussie ten grondslag ligt, richtte zich in zekere zin inderdaad vooral op de nationale begrotingen. De door de Begrotingscommissie voorgestelde toevoeging van een communautaire dimensie werd door de Commissie - en met name door de hier tegenwoordige commissaris - evenwel gunstig onthaald en in dank aangenomen. De Economische en Monetaire Commissie heeft daarentegen geweigerd om deze extra dimensie onder ogen te zien.
Waarom? Waarom ontkent de Economische en Monetaire Commissie dat de begrotingsdiscipline van de Europese Unie, ondanks de schaarse middelen die slechts 1,07% van het communautaire BBP bedragen, beslist niet moet onderdoen voor die van de lidstaten? Dat is immers wat zij gedaan heeft door amendement 7 te verwerpen.
De begrotingsdeskundigen van dit Parlement begrijpen evenmin waarom de Economische en Monetaire Commissie twee dagen voor de eerste lezing van de begroting voor het jaar 2001 amendementen 5 en 6 verwerpt en zodoende voorbijgaat aan het multiplicatoreffect van de communautaire uitgaven en de voorbeeldfunctie die hiervan normaal gezien uitgaat voor de nationale, regionale en lokale overheden. Als de Economische en Monetaire Commissie er zo over denkt, doet zij er het beste aan om al haar amendementen op het begrotingsontwerp in te trekken. Dat zou pas logisch zijn.
Waarde collega's, 90 dagen voor de invoering van de chartale euro wordt elke aanzet tot belastingmaatregelen die ten laste van de communautaire begroting komen gemeden. De Begrotingscommissie pleit voor een geleidelijke toename van de Europese begroting daar onze inspanningen logischerwijs verder moeten reiken dan de weliswaar onontbeerlijke maar tegelijkertijd ontoereikende coördinatie van de economische beleidslijnen van de lidstaten. Wij zijn ervan overtuigd dat wij mettertijd, naar het voorbeeld van mijnheer GBVB, ook behoefte zullen hebben aan een mevrouw euro. Misschien is mevrouw Peijs daar wel de juiste persoon voor. Bovendien zal enigszins in de nationale begrotingen moeten worden gesnoeid om de begroting van de Europese Unie op te trekken. De Begrotingscommissie vraagt zich af hoe de Economische en Monetaire Commissie de economische cycli en de symmetrische en asymmetrische schokken denkt op te vangen. Is zij van oordeel dat deze problemen afzonderlijk moeten worden aangepakt of is zij voorstander van coördinatie en samenwerking? En in hoeverre moet daarbij van de communautaire begroting gebruik worden gemaakt?
De Begrotingscommissie, waar het advies zoals ik u al zei unaniem is goedgekeurd, heeft de indruk dat de meerderheid van de Economische en Monetaire Commissie zich veeleer door ideologische vooroordelen heeft laten leiden dan door een objectieve evaluatie van de beschikbare economische opties.
Als hoogleraar overheidsfinanciën ben ik zo vrij u te herinneren aan de woorden van niemand minder dan Milton Friedman. Volgens hem zijn wij allen postkeynesianen. Hij heeft daarbij evenwel deze meerderheid uit de Economische en Monetaire Commissie van dit Parlement over het hoofd gezien. De onderhavige ontwerpresolutie kan immers slechts vanuit chronologisch oogpunt als postkeynesiaans worden bestempeld, terwijl de inhoud en het economische denkpatroon duidelijk uit de tijd vóór Keynes dateren. De resolutie introduceert elementen die kenmerkend waren voor het monetarisme van de jaren tachtig en negentig zonder rekening te houden met de algemene context. Bij de ondertekening van het Verdrag van Maastricht waren alle economen zich ervan bewust - ik weet niet of dit ook voor de politici geldt - dat er een einde moest komen aan het stelselmatige deficit en dat er maatregelen moesten worden genomen om de financiën te saneren. Sinds de jaren zestig weten wij evenwel ook dat het streven naar een begrotingsevenwicht slechts aanbevelenswaardig is in bepaalde omstandigheden en onder bepaalde voorwaarden en dat een strikt begrotingsevenwicht doorgaans een procyclisch effect heeft en derhalve het cyclische karakter van de economie versterkt. De raadgevers van Kennedy - en dat is al heel lang geleden - hebben destijds reeds aan de hand van het zogenaamde begrotingsoverschot bij volledige werkgelegenheid aangetoond hoe een evenwichtige begroting, in sommige gevallen zelfs een begrotingstekort, recessie kan veroorzaken.
Waarde collega's, daarom zou ik u namens mijn commissie willen verzoeken om deze kwestie in een ruimer perspectief te plaatsen, zoals wij in onze amendementen suggereren. Ik hoop dan ook dat onze voorstellen morgen in de tekst van de resolutie zullen worden opgenomen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste rapporteurs, geachte dames en heren, ik wil graag kort op beide verslagen ingaan, maar natuurlijk ook op hetgeen de vorige spreker gezegd heeft. Tot welke fractie iemand ook behoort, ik zou nooit insinueren dat andere collega' s zich bij hun beslissingen en stemgedrag niet door zakelijke overwegingen laten leiden. Er kunnen verschillen zitten in de krachtsverhoudingen, maar zolang ik het werk van de Economische en Monetaire Commissie volg, is de onderlinge sfeer tussen de fracties heel zakelijk en gericht op de doelstellingen van het gemeenschappelijk economisch en monetair beleid. De insinuatie die hier werd geuit deel ik dan ook niet en wijs ik daarom van de hand. Ik geef u echter in zoverre gelijk dat we in het eurogebied, evenals bij het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid, zowel intern als extern met één stem moeten spreken. In ieder geval - en hiermee kom ik op de twee verslagen - vindt concurrentie in toenemende mate op wereldniveau plaats. Over 89 dagen wordt de euro ingevoerd. De euro is nu al de op één na grootste munteenheid ter wereld. Met de munten en biljetten wordt de betekenis van deze gemeenschappelijke Europese munteenheid op de wereldmarkt goed zichtbaar. Dat is een heel belangrijk aspect en we moeten het effect dat Europa op de internationale markt heeft goed en nauwgezet in het oog houden.
Naast de interne markt en de Economische Monetaire Unie vraagt natuurlijk ook die internationale concurrentie om de nodige coördinatie binnen het eurogebied en de Europese Unie. Waar gaat het om? Het gaat aan de ene kant om coördinatie, zodat we in het eurogebied een sterke interne markt krijgen en de concurrentiepositie van Europa wordt versterkt. Aan de andere kant moet u goed begrijpen dat het ook gaat om het behoud van vrijheid als basis voor concurrentie binnen het kader dat door de lidstaten is afgesproken. Wij zijn er niet allemaal van overtuigd dat coördinatie op zich de panacee is. We moeten het immers ook hebben over de vraag waar coördinatie begint. Welke mechanismen worden voor de coördinatie gebruikt en tot hoever gaat die coördinatie? Beperkt coördinatie de markt of ondersteunt zij die? We moeten deze discussie zonder meer voeren. Dergelijke beslissingen kunnen niet zomaar onder de noemer van coördinatie worden genomen.
Daarom zeggen wij "ja" tegen een intensivering van de debatten over Europese zaken in de nationale parlementen, " ja" tegen de coördinatie van het Bureau voor de Statistiek van de Europese Gemeenschappen en een betere koppeling met de nationale instituten voor de statistiek, "ja" tegen het onderling uitwisselen van informatie om de gemeenschappelijke taken beter te kunnen uitvoeren. Maar we zeggen natuurlijk "nee" tegen een toenemende bureaucratisering, tegen nieuwe commissies, tegen extra administratieve uitgaven onder het mom van coördinatie. Het gemeenschappelijk belang is beter gediend met meer efficiëntie en professionaliteit binnen de bestaande structuren. Dat hoeft nog niet hetzelfde te betekenen als een beperking van de vrijheid en de beslissingsbevoegdheid in de lidstaten. Wij zeggen "nee" tegen onderlinge voorafgaande kennisgeving over belastingen of over de aanwending van belastinginkomsten, ook omdat wij vinden dat daarvoor de juridische grondslag ontbreekt.
Ik heb alleen de twee aspecten eruitgelicht waarover de discussie nog verder moet worden gevoerd. Wij zullen het verslag goedkeuren, hoewel van een aantal detailkwesties nog niet duidelijk is wat we daar precies onder moeten verstaan en welke mechanismen daarvoor nodig zijn. Ik zou tegen mevrouw Berès nog één ding willen zeggen: het is belangrijk dat u hebt gewezen op het verband tussen de overheidsfinanciën en het terugdringen van de inflatie en daarmee de beoordeling van de financiële markten. Sanering van de overheidsfinanciën is nodig om over meer investeringskapitaal te kunnen beschikken. Daarom doe ik een beroep op iedereen die in het verslag wordt genoemd om zijn huiswerk goed te doen en niet alleen cosmetische maatregelen voor te stellen.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geachte vorige spreker, ik kan het niet laten een opmerking te maken in de richting van de heer Karas. Op alle terreinen waarop we tegenwoordig al in de Europese Unie het economisch beleid van de lidstaten op een verstandige wijze coördineren, worden geweldige resultaten behaald. Voor het eerst sinds tientallen jaren gaven de begrotingen in de Unie vorig jaar in hun totaal een overschot te zien. Dit gaat ook op, mevrouw Peijs, als we de bijzondere inkomsten uit de verkoop van licenties voor mobiele telefonie niet meerekenen.
Ik wil niet dat we dat vandaag in dit debat bagatelliseren. De resultaten kunnen in het lopende jaar niet even goed zijn. Dat komt door de stagnerende economische groei in de Europese Unie, maar dat is nog geen reden om de inflatietrommel te roeren. Dat is geen reden om in paniek te geraken. Geen mens kan de collega' s van de fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) en van de Europese democraten geruststellen. Geen mens - althans in dit Parlement - wil zwart geld drukken. Niemand wil geld drukken om begrotingsproblemen op te lossen. We willen geld drukken om de burgers tijdig van onze nieuwe munteenheid - de euro - te voorzien, maar niemand pleit hier voor een onsolide begrotingspolitiek.
Dat weet u ook. Daar gaat het ook helemaal niet om! In wezen gaat het om een totaal andere vraag. U weet heel goed dat de successen op het gebied van consolidatie waarover ik het heb, in het verleden niet door verhoging van de inkomsten konden worden behaald, maar door kortingen op de uitgaven. Deze bezuinigingen hebben tot dit positieve resultaat geleid maar hadden ook negatieve effecten. De openbare infrastructuur ligt op veel gebieden braak. Het stelsel van sociale zekerheid heeft in veel landen een kritiek punt bereikt. Ons investeringsgedrag vertoont zowel in de particuliere als in de publieke sector belangrijke strategische lacunes in vergelijking met onze concurrenten op het wereldtoneel.
We zitten nu in een situatie waarin de overheidsinkomsten om conjuncturele redenen zullen teruglopen. We staan nu voor de beslissende vraag: wat doen we in zo' n situatie? Wilt u nu echt een pleidooi houden voor een verdere algemene verlaging van de inkomsten en uitgaven van de overheid? Wilt u soms dat de investeringen die nodig zijn voor de toekomst van ons allemaal achterwege blijven omdat de budgetten geblokkeerd zijn? Wilt u weer in een procyclische verschuiving in de Europese Unie terechtkomen, waardoor we allemaal voor langere tijd geen deel zullen hebben aan economische groei?
Ik kan me niet voorstellen dat u dat wilt. De heer von Wogau vroeg vanmiddag: "Wat willen de socialisten eigenlijk?" Ik zal u het antwoord geven: Wij willen een dergelijk door angst ingegeven beleid voorkomen! Wij willen niet meer dat elke opleving in Europa van korte duur is omdat de kans op een langdurige opleving verspeeld wordt door het bangelijke beleid van de kant van de centrale banken of van de kant van de regeringen. Wij hebben zinnige amendementen voorgesteld. Als u met ons tot compromissen weet te komen, dan bewandelen we dezelfde weg. Als dat niet mogelijk is, dan gaan onze wegen uiteen!

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, om te beginnen sluit ik mij aan bij het protest dat mevrouw Berès hier heeft aangetekend. Het heeft immers geen zin om eerst een overigens bijzonder interessant debat over het stabiliteits- en groeipact en over de conclusies van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën in Luik te voeren, vervolgens van gedachten te wisselen over televisie zonder grenzen en nu weer een kwestie te behandelen die mijns inziens als een logische voortzetting van het eerste debat moet worden beschouwd, namelijk de verslagen van mevrouw Berès en mevrouw Peijs. Ik deel u namens de liberale fractie mee dat beide verslagen onze steun genieten. Wij zullen derhalve voorstemmen.
Het debat van vanmiddag en het onderwerp van de genoemde verslagen staan hoe dan ook met elkaar in verband, met name in het licht van de huidige economische situatie. Het spreekt vanzelf dat de vertraging van de Amerikaanse economie tijdens de eerste maanden van dit jaar meer invloed heeft gehad dan oorspronkelijk was verwacht en dat de gruwelijke terroristische aanvallen op New York en Washington deze op zich reeds ongunstige vooruitzichten nog hebben versterkt. Er bestaat met andere woorden dringend behoefte aan nieuwe economische maatregelen die ongetwijfeld gerechtvaardigd zijn.
De ernst van de situatie mag evenwel geen voorwendsel zijn om een sterkere overheidsinmenging te rechtvaardigen of - zoals de fungerend voorzitter van de Raad terecht heeft gesignaleerd - de voortzetting van de talloze structurele hervormingen te bevriezen of terzijde te schuiven. Deze initiatieven spelen immers een belangrijke rol bij de versterking van de concurrentiepositie van de Europese economie op de wereldmarkt.
Ik ben ervan overtuigd dat het vertrouwen in de economie onverwijld zal worden hersteld en dat de uitzonderlijke situatie die wij momenteel doormaken snel zal worden overwonnen. Weldra zullen wij weer geconfronteerd worden met de uitdagingen waarmee wij drie maanden geleden te kampen hadden: consolidatie van de Europese economie, vergroting van het concurrentievermogen in overeenstemming met de criteria van Lissabon, versterking van de coördinatie en ontwikkeling van een echte visie en een echt economisch en monetair beleid zoals het bestaan van de euro en de monetaire unie vereisen. Dit laatste punt hebben wij overigens al vaak met commissaris Solbes besproken.
Waarde collega's, dat is de grondgedachte. Uiteraard mogen ook de andere meer gedetailleerde kwesties die in de verslagen van mevrouw Berès en mevrouw Peijs op bevredigende wijze worden uiteengezet niet over het hoofd worden gezien.

Lambert
Mijnheer de Voorzitter, ik wil met name ingaan op het onderwerp openbare uitgaven, kwaliteit en werkgelegenheid. De toelichting in het verslag van mevrouw Peijs is zeer interessant, omdat daarin de achtergrond nader wordt belicht.
We moeten ervoor oppassen dat wij het Amerikaanse economische model niet najagen. Een van de redenen voor de anti-eurostemming bij veel burgers in de Europese Unie is dat zij de invoering associëren met besparingen in de openbare uitgaven. Bij het Amerikaanse model hebben wij gezien dat er voorrang werd gegeven aan de particuliere sector en dat er in de openbare uitgaven werd gesnoeid. Dat resulteerde in een gigantische ongelijkheid tussen rijk en arm en in grote armoede onder jongeren - in tegenstelling tot de situatie in landen die investeren in uitgaven in de sociale sector en werken aan het terugdringen van de kloof tussen arm en rijk. Wij weten dat armoede onder jongeren te maken heeft met slechtere prestaties op school, slechtere vooruitzichten op een baan enzovoort.
In die economie hebben wij ook gezien hoe de invoering van een flexibele contractcultuur heeft geleid tot een vermindering van gegarandeerde werkgelegenheid en tot langere werkuren. In het Verenigd Koninkrijk komt de uitbesteding van werk tegen lagere kosten dikwijls neer op compenserende belastingmaatregelen aan de onderkant van de salarisschaal, eigenlijk dus een overheidssubsidie voor een pover loon van povere werkgevers. Het Amerikaanse model staat ook voor een niet-duurzaam consumptiepatroon, dat op de langere termijn invloed op de economie zal hebben. Mijn fractie is van mening dat in het verslag van mevrouw Peijs niet voldoende wordt gekeken naar de kwaliteit van de bijdrage die de openbare uitgaven leveren. Wij kunnen het verslag in zijn huidige vorm dan ook niet steunen. Dat is de reden voor de amendementen die wij hebben ingediend.
Ik weet dat het heel moeilijk is om de pluspunten van de openbare uitgaven op dezelfde manier te beoordelen als de balans van bijvoorbeeld een particulier gezondheidscentrum. Openbare uitgaven zijn een investering in sociale cohesie en wij beginnen langzamerhand te beseffen wat de kosten zijn als daarin niet wordt geïnvesteerd. Een van de belangrijkste taken van de Europese Unie is momenteel inderdaad het bestrijden van de sociale uitsluiting. Wij zien het als een economisch succes als de particuliere uitgaven het gat opvullen dat door het ontbreken van openbare uitgaven is ontstaan. Elk inbraakalarm dat wordt gekocht is, om een voorbeeld te geven, een uiting van het feit dat wij ons niet veilig voelen.
Wij zijn het ermee eens dat de loonkosten moeten worden teruggedrongen en dat de belastingen voor de lagerbetaalden, onder wie veel vrouwen, moeten worden verlaagd. We dienen echter ook de werktijden te verkorten als onderdeel van het creëren van werkgelegenheid. Het is voor ons duidelijk dat een op kennis gebaseerde maatschappij waarin het probleem van de sociale uitsluiting wordt aangepakt - en we moeten niet vergeten dat dat ook een van de conclusies van Lissabon was - vraagt om meer investeringen. En waar moeten die hogere investeringen vandaan komen als er geen substantiële openbare uitgaven worden gedaan? Werkgevers willen in het kader van de flexibele contractcultuur steeds vaker werknemers met precies de goede scholing. Wij zijn van mening dat openbare uitgaven een zeer positieve waarde kunnen hebben en de richting waarin onze economie zich ontwikkelt kunnen wijzigen, daarbij rekening houdend met onze ecologische verantwoordelijkheden.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Peijs wordt geconstateerd dat de overheidsuitgaven binnen vijf jaar van 35 naar 50% van het BBP zijn gestegen. Maar waardoor wordt deze groei van de overheidsuitgaven veroorzaakt? Is het de verbetering van de openbare diensten, de groei van het aantal ziekenhuizen, de indienstneming van extra ziekenhuispersoneel, de ontwikkeling van het openbaar vervoer, van het onderwijs op nationaal niveau, of de bouw van voldoende sociale woningen? Nee, zeker niet! De laatste twintig jaar hebben veel regeringen voormalige staatsdiensten juist geprivatiseerd. Alle regeringen hebben bezuinigingen doorgevoerd bij de onmisbare openbare diensten, spoorlijnen zijn komen te vervallen en postkantoren en plaatselijke ziekenhuizen zijn gesloten omdat ze niet rendabel zouden zijn.
De groei van de overheidsuitgaven heeft te maken met de grote financiële ondersteuning die onder talrijke voorwendsels aan de werkgevers is toegekend, van rechtstreekse subsidies tot vermindering van de belastingen en sociale bijdragen, en alle andere vormen van ondersteuning die door overheidsinstanties zijn bedacht. De rapporteur is zelfs zo cynisch om dit beleid te verergeren door de sociale lasten voor de werkgevers verder te verlagen en de BTW te verhogen. De armste groepen moeten meer geld betalen dat vervolgens aan de rijkste groepen wordt gegeven - als dat geen brutale en directe klassenpolitiek is, dan weet ik het niet meer. Uiteraard zal ik tegen dit verslag stemmen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst beide rapporteurs gelukwensen met de presentatie van hun verslagen.
De afgelopen maanden heeft het mondiale economische klimaat enige reden tot zorg gegeven. Wij zijn in Europa zeker niet ongevoelig voor perioden van economische neergang in de Verenigde Staten. De tragische gebeurtenissen van 11 september in New York, Washington en Pennsylvania hebben het vertrouwen in de economie ongetwijfeld nog verder aan het wankelen gebracht. In Ierland blijven wij ons, net als in de andere lidstaten, met hart en ziel inzetten voor de handhaving van de huidige begrotingsniveaus. Met de bekrachtiging van deze belofte in Luik zal de EU de cyclische fluctuaties beter het hoofd kunnen bieden.
Ik ben het ook van harte eens met de verklaring van de commissaris dat overheden gebruik kunnen maken van automatische stabilisatoren bij een vertraagde groei. In Ierland hebben wij inderdaad nog altijd een begrotingsoverschot dat ons enige bewegingsvrijheid geeft. Het stabiliteitsprogramma vormt in Ierland een centraal onderdeel van het begrotingsproces. Het wordt in de Daíl Éireann besproken en is een hoofdbestanddeel van onze jaarbegroting. De voornaamste doelstelling van het Ierse begrotings- en stabiliteitsprogramma is de voortzetting van de duurzame economische groei, die gesteund wordt door een gematigde inflatie en concurrerende loonontwikkelingen en een afspiegeling is van onze Ierland-brede overeenkomst met de sociale partners, het zogeheten Programme for Prosperity and Fairness.
Zoals het Parlement weet, heeft de ECOFIN-Raad dit jaar, op voorstel van commissaris Solbes, een aanbeveling aan Ierland doen uitgaan waarin men stelde dat Ierland niet voldeed aan de globale economische richtsnoeren voor het begrotingsbeleid die de EU vorig jaar uitvaardigde. De Ierse overheid houdt echter staande dat men in het begrotingsbeleid streeft naar economische stabiliteit. Deze stabiliteit probeert men te bereiken via voortzetting van het sociale partnerschap, maar ook via activiteiten gericht op het terugdringen van de prijsinflatie, waaronder verlaging van de indirecte belastingen. We moeten ons oog op de toekomst gericht houden. Onze directe zorg betreft de succesvolle invoering van de euro op 1 januari. De eenheidsmunt is echter geen doel op zichzelf. De munt werd bedacht om een echte interne markt voor goederen en diensten te kunnen realiseren.
Het gigantische project vereist een hoog niveau van samenwerking en coördinatie. Nationale overheden moeten het voorrecht behouden om een begroting op te stellen die de beste aanpak oplevert voor de bijzondere en specifieke economische situatie waarin hún land zich op dat moment bevindt.

Blokland
Voorzitter, zoals gewoonlijk ben ik het volledig eens met mevrouw Peijs. Daarom zal ik mij vooral beperken tot het verslag van mevrouw Berès.
De Europese Monetaire Unie brengt een zekere mate van coördinatie met zich mee op het terrein van de begrotingen. Coördinatie die verder gaat dan wat noodzakelijk is voor de EMU verdient echter een kritische bejegening. Verdere coördinatie kan slechts gerechtvaardigd worden met goede argumenten. Die argumentatie mis ik zowel in de Commissiemededeling als in het verslag-Berès.
Er zijn evenwel situaties waarin coördinatie wenselijk is. De Commissie vermeldt als voorbeeld het bieden van weerstand tegen schokken. Recent hebben we daarvan het voorbeeld gezien met de tegemoetkoming aan de luchtvaartmaatschappijen na de aanslag in de Verenigde Staten. Een buitengewoon goed voorbeeld van daadkrachtig handelen door de Raad van Ministers.
Coördinatie die verder gaat dan noodzakelijk is, zal zelfs contraproductief blijken. Arbeidsparticipatie, ondernemingenbeleid, belastingen, het zijn allemaal zaken die bij de lidstaten thuishoren. Inhoudelijk is er weinig reden om daarin meer Europees te coördineren.
Coördinatie van economisch beleid mag niet worden gebruikt als afleidingsmanoeuvre. Het is immers evident dat tijden van economische tegenwind het de lidstaten moeilijker maken zich te houden aan het fundament van de EMU: het Stabiliteitspact.
De broodnodige structurele hervormingen zullen moeten helpen in het voldoen aan de begrotingscriteria. Uitstel van dit middel tot het verkrijgen van een meer blijvende en verantwoorde groei kan men zich niet veroorloven. Aan die groei is grote behoefte om te voorkomen dat het Stabiliteitspact in gevaar komt. De noodzaak tot hervormingen wordt dus al prangender.
Het is daarom terecht dat het verslag niet veel concrete zaken ter coördinatie vermeldt. Informeren over elkaars economische beleidsbeslissingen is altijd zinvol. Belangrijker is de kwaliteit van de beslissingen zelf.
Het verslag laat in het midden wat de motieven zijn voor nauwere coördinatie. Dat maakt het coördinatiestreven niet overtuigender. De economieën in Europa mogen immers met de EMU niet een eigen economisch beleid, toegesneden op hun specifieke dynamiek en karakter, verliezen.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil allereerst mijn vriendin Karla Peijs bedanken voor haar uitstekende verslag, waarin zij een raak beeld geeft van het wezenlijke belang van constructieve saneringsmaatregelen voor de welvaart van onze samenlevingen. Zelden zie je zulke goede verslagen. Ik concentreer mij op twee onderwerpen:
De overheidsfinanciën van een land dat tot de eurozone hoort zijn niet meer een privé-zaak van dat land. De verstoring van de overheidsfinanciën van een enkele lidstaat, vooral een grote lidstaat, kan van invloed zijn op de stabiliteit van de hele eurozone. De recente pogingen om de saneringsmaatregelen voor de nationale economie te verzachten zijn daarom zorgwekkend. Veel regeringen hebben de afgelopen jaren hun financiële inspanningen verminderd en hebben vooral op incidentele inkomsten vertrouwd, zoals de opbrengsten van de veilingen van frequenties voor mobiele telefonie. Het proces van begrotingsconsolidatie is echter nog lang niet voltooid. Het doel is om ook in de toekomst een vrijwel stabiele economie of een economie met een overschot te hebben. De lidstaten moeten zich beslist houden aan de verplichtingen van de stabiliteits- en convergentieprogramma's.
Het stabiliseren van de overheidsfinanciën vereist volharding en vastberadenheid. Dat stelt ons bloot aan de populistische kritiek van een penningmeesterachtige benadering van de economie en een eenzijdige stabilisatie van de overheidsfinanciën. Desondanks moeten wij ons daarop concentreren. Politici moeten natuurlijk tegen een stootje kunnen, maar onze economieën kunnen niet tegen een linkse stoot.
Ten tweede, de stijging van de overheidsuitgaven in de afgelopen decennia heeft de regeringen van veel lidstaten ertoe gebracht de belastingen en de sociale premies te verhogen, die in Europa toch al op een onhoudbaar hoog niveau lagen. Tegelijkertijd zijn de groeimogelijkheden van de economie continu verslechterd. Ook de laatste der mohikanen van het orthodoxe communisme, collega Bordes, kan in het derde millennium wel eens ophouden te spreken over de klassenstrijd en toegeven dat de inzet van elke Europeaan belangrijk is voor de Europese economie. Arbeid moet daarom financieel lonend zijn en de uitkeringen van verschillende socialezekerheidsstelsels moeten op een dusdanig niveau liggen dat ze de voorwaarden voor een normaal en goed leven garanderen, maar in alle gevallen tot activiteit aanzetten. Alleen op die manier kunnen wij de ambitieuze doelen van Lissabon bereiken.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, juist de uitdagingen van de globalisering maken ons duidelijk hoe belangrijk het voor Europa is om het economisch beleid te coördineren en daarin ook het financiële, werkgelegenheids- en sociale beleid te integreren. Het kleine Europa laat de wereld immers zien dat je in een regio vooruitgang kunt boeken wanneer je onder regionale samenwerking meer verstaat dan alleen intergouvernementele samenwerking en meer dan alleen een vrijhandelszone. Ik denk dat de samenhang van de interne markt enerzijds en bepaalde politieke sturingsmogelijkheden anderzijds de kwaliteit van de Europese Unie bepaalt. Wat dat aangaat kan ik de mededeling van de Commissie en het verslag van mevrouw Berès alleen maar toejuichen. Daarin staat heel duidelijk dat we verdere stappen moeten zetten in het proces van coördinatie. We weten allemaal dat de uitdagingen en eisen nu zelfs nog toegenomen zijn. Terecht heeft de Raad van ministers van Financiën ervoor gezorgd dat er nu meer geïntegreerde initiatieven zijn, met name op het gebied van het kapitaalverkeer.
Belangrijk is ook dat we niet alleen op gemeenschappelijk niveau handelen en de kwaliteit van de coördinatie verbeteren maar het ook eens worden over standaarden. Gelukkig beschikken we met het proces van Lissabon, dat in Stockholm werd voortgezet, over concrete standaarden van kwantitatieve en kwalitatieve aard. Die moeten beslist nog verder worden uitgebreid en verfijnd, maar je kunt daarmee wel aan het publiek laten zien dat het coördinatieproces tot concrete resultaten kan leiden. Als we die niet zouden hebben, wie zou dan kunnen vaststellen of alle staten ook inderdaad aan de eisen voldoen waartoe ze zich verplicht hebben?
Een deel van die aangegane verplichtingen heeft betrekking op de consolidatie van de begrotingen. Terecht heeft de heer Bullmann gewezen op de vorderingen die op dit terrein zijn gemaakt. Op het punt van de vermindering van de staatsschuld kan door sommige landen zeker nog meer worden gedaan. We moeten echter niet vergeten dat het stabiliteits- en groeipact het instrument is om te voorkomen dat we ooit weer een tekort krijgen van meer dan drie procent van het bruto binnenlands product. Dat is de leer van de convergentiecriteria en dit tekort moet ons nu juist helpen om tot een goed monetair beleid te komen dat ontwikkeling bevordert. Ik bedoel dat de coördinatie echt nog kan worden verbeterd. Alle beleidsterreinen die daarbij ondersteunend kunnen zijn, moeten in dit coördinatieproces worden betrokken.
Ik vind het ook een heel goede zaak dat wij als Parlement de nationale parlementen oproepen om mee te doen aan het coördinatieproces. Ik zou daar ook echt aan willen vasthouden. Wij als commissie hebben geprobeerd ook steeds de nadruk te leggen op die samenwerking met de nationale parlementen.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij nog een laatste opmerking toe: coördinatie van het beleid is geen doel op zichzelf. De groei in Europa is minder geworden omdat er in de afgelopen decennia geen coördinatie was. We zijn minder gegroeid omdat we in Europa de veiling van UMTS-licenties niet gecoördineerd hebben uitgevoerd. De resultaten hadden heel anders kunnen zijn. We hebben ook niet gezamenlijk gereageerd op de verhoging van de olieprijzen door de OPEC-landen. Onze uitgangspositie voor de economische ontwikkeling zou beslist gunstiger zijn, als er meer coördinatie was geweest.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tijdens de laatste decennia is het BBP per hoofd van de bevolking in Europa gedaald ten opzichte van dat van de Amerikanen. Ten gevolge hiervan is de kloof of afstand tussen onze welvaart en ontwikkeling en die van de Amerikanen toegenomen en zijn onze bezettingsgraad en ons werkgelegenheidscijfer verslechterd.
Dit verschil wordt toegeschreven aan het feit dat de Amerikanen de activiteiten van privé-bedrijven niet zo sterk belasten als de Europeanen en de overheidsuitgaven in toom hebben gehouden in plaats van zoals wij actieplannen te ontwikkelen, bureaucratische systemen in te voeren en het optreden van de economische actoren te sturen. Vandaar dat de Amerikaanse actoren zich ten volle aan hun bedrijfsactiviteiten en aan het creëren van rijkdom konden wijden.
Mijns inziens heeft men bij de opstelling van deze analyse geen rekening gehouden met een bijzonder belangrijke factor: tijdens de laatste dertig jaar is het niveau van de overheidsinvesteringen in de Europese Unie aanzienlijk teruggevallen, tot 2% van ons BBP in 2000. In de Verenigde Staten bleef deze neerwaartse trend uit. De overheidsinvesteringen vertegenwoordigen er 3% van het BBP. Als wij hieraan toevoegen dat ons BBP per hoofd van de bevolking slechts 65% van dat van de Amerikanen bedraagt, komen we tot de slotsom dat de gemiddelde investering per burger in dat land jaarlijks 2,3 maal hoger ligt dan in Europa. Dit niet te onderschatten verschil verklaart waarom onze respectieve economieën een uiteenlopende ontwikkeling hebben doorgemaakt.
Ik ben van oordeel dat belastingverlaging op de korte termijn geen oplossing biedt voor de Europese problemen. Mijns inziens moet ons streven naar een evenwichtige begroting zonder deficit gepaard gaan met een aanpassing van de lopende overheidsuitgaven en een verhoging van de overheidsinvesteringen in rendabele projecten. Wij moeten onze infrastructuren moderniseren, onderzoek en technologische ontwikkeling bevorderen, de samenwerking tussen onderzoekscentra en universiteiten en het privé-initiatief stimuleren en het opleidings- en kennisniveau in onze samenleving optrekken.
In dit verband laat het beleid van de Spaanse nationale regering van Aznar veel te wensen over. Zijn regering gebruikt de inkomsten, de maandelijkse bijdragen van de in het socialezekerheidsstelsel ingeschreven werknemers, om het begrotingstekort te dekken en te verdoezelen. Zodoende legt zij een nog grotere hypotheek op de op zich reeds onzekere toekomst van de pensioenen. De werknemers die momenteel een bijdrage betalen, weten immers niet of zij een uitkering zullen krijgen wanneer zij met pensioen gaan. Dergelijke praktijken zijn onaanvaardbaar en moeten aan de kaak worden gesteld.

Van den Burg
Voorzitter, twee weken geleden was ik aanwezig in Nederland bij Prinsjesdag, de opening van het nieuwe parlementaire jaar, waar de overheidsbegroting gepresenteerd wordt. Niet alleen door de gebeurtenissen in de VS zat ik daar met gemengde gevoelens bij maar ook met het gevoel van: waar gaat het hier over?
Door de steeds sterkere internationalisering van de economie, zeker in een land als Nederland, merk je dat er op nationaal niveau eigenlijk weinig ruimte is om economisch te sturen. Natuurlijk kunnen er accenten gelegd worden en het is goed dat de Nederlandse regering voorstelt om steviger te investeren in de publieke sector. De ruimte die er nog echt te verschuiven valt, is echter relatief beperkt en wordt op heel andere niveaus bepaald en daar zit je in Brussel veel dichterbij.
Anderzijds voelde ik me wel echt thuis waar het gaat om de wijze waarop in Nederland zo'n begroting wordt voorbereid. Gedegen analyses en prognoses van wat wij bij ons nog het Centraal Planbureau noemen en brede middellangetermijnadviezen van de Sociaal Economische Raad waarin onafhankelijke deskundigen, sociale partners en de Nederlandsche Bank de klokken gelijk zetten. Daardoor kan een regering plannen maken die een draagvlak hebben en die effectief kunnen zijn.
De paradox van de fase waarin wij met de Europese economische samenwerking zitten, is dat de politieke sturing van het sociaal-economisch beleid naar het Europese niveau verschoven is, maar dat de instrumenten en procedures daarvoor nog op het nationale niveau liggen. Noch de Europese politieke structuur, noch de Europese actoren zijn al zover. Helaas, want ik ben ervan overtuigd dat Europa zo'n gedegen en brede sociaal-economische coördinatie nodig heeft.
Ik ben dan ook blij met het verslag van mevrouw Berès. Zij doet voorstellen voor een betere coördinatie binnen de eurolanden, voor een grotere betrokkenheid van nationale beleidsmakers en parlementen en voor een betere afstemming tussen de verschillende actoren op Europees niveau. Ik wil daarbij vooral de rol van de macro-economische dialoog benadrukken, die een veel meer geprononceerde rol moet krijgen, ook in de voorbereiding van de brede economische richtsnoeren. Een breder debat daarna, ook met de nationale parlementen, is van belang.
Dan laat ik het bij deze opmerkingen over het verslag van mevrouw Berès. Ik nodig mevrouw Peijs nogmaals uit om, wat haar verslag betreft, in te gaan op de amendementen die wij ingediend hebben om toch nog tot een compromis te komen.

Trentin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, ik sta volledig achter het verslag van mevrouw Berès over de mededeling van de Commissie inzake de perspectieven van de Monetaire Unie.
Ik denk zelfs dat de voorgestelde maatregelen en experimenten na de tragische gebeurtenissen van 11 september sneller moeten worden ingevoerd, als we willen dat de Monetaire Unie haar rol kan spelen bij de bestrijding van terrorisme, bij de ondersteuning van de economische groei en het concurrentievermogen van de Unie en bij de uitvoering van een beleid voor vrede en internationale samenwerking waardoor terroristen in de ontwikkelingslanden worden geïsoleerd.
Ik doel in de eerste plaats op de noodzaak de vertraging van de economische groei tegen te gaan met een gecoördineerd economisch en sociaal beleid, eventueel anticyclisch; een beleid dat via een nauwere samenwerking tussen de leden van de Eurogroep evolueert naar een daadwerkelijke gecoördineerde leiding van de Monetaire Unie. Deze leiding moet in staat zijn een dialoog te voeren met de Europese Centrale Bank, met minstens evenveel gezag als de Federal Reserve van de Verenigde Staten enkele weken geleden toonde.
Ik doel ook op de noodzaak zo snel mogelijk een maximale transparantie en een systeem voor wederzijdse informering over kapitaalverkeer in te stellen, in de eerste plaats binnen de Monetaire Unie. Mijnheer Karas, het bankgeheim moet opgeheven worden om de geldstromen ten bate van terrorisme, het witwassen van geld afkomstig van de georganiseerde misdaad en belastingfraude te kunnen bestrijden.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik erop aandringen dat het in een beleid van internationale samenwerking mogelijk moet zijn langetermijncontracten voor de levering van grondstoffen aan Europa af te sluiten in euro.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de twee rapporteurs. De bijdragen die wij hier vanavond hebben gehoord, zullen ons ongetwijfeld bij onze verdere werkzaamheden helpen.
Mijn eerste opmerkingen hebben betrekking op het verslag-Berès. Ik wens hier mijn voldoening uit te spreken over de ontwerpresolutie van het Parlement die het licht op groen zet voor de versterking van de coördinatie van het economisch beleid in de eurozone.
Wij mogen niet vergeten dat de coördinatie van het economisch beleid een verplichting is die ons door het Verdrag wordt opgelegd. In het Verdrag wordt duidelijk gesteld dat ons model gegrondvest is op een gemeenschappelijk monetair beleid en gecoördineerde nationale economische beleidsmaatregelen. Dat is een essentieel element van ons model.
Het is een feit dat de coördinatie zich nog in een proefstadium bevindt. Het is tevens een feit dat wij almaar meer afhankelijk van elkaar worden, met name in de eurozone maar ook in de Europese Unie in het algemeen. Dit vergt een permanente herziening van de inhoud, de systemen en de instrumenten die wij gebruiken. Daarom juich ik het door het Parlement opgestelde verslag toe. Ik feliciteer mevrouw Berès en alle leden van de Economische en Monetaire Commissie die aan dit uitstekende document hebben meegewerkt. Ik meen zelfs te mogen stellen dat het verslag in velerlei opzichten verder reikt dan het Commissievoorstel, met name op een essentieel punt: de versterking van de nationale samenwerking bij de coördinatie van het economisch beleid.
Ik vraag uw aandacht voor twee fundamentele elementen die in het verslag aan bod komen. Bij de bespreking van deze aspecten zal ik ook commentaar leveren op de betogen die wij hier hebben gehoord. Ik zal beginnen met de versterking van de coördinatie en vervolgens zal ik nader ingaan op de intensivering van het democratische debat en de nationale samenwerking. Beide elementen zijn absoluut noodzakelijk.
Wat de inhoud van de coördinatie betreft, zijn er bepaalde punten die mijns inziens wat meer commentaar verdienen. Het verslag steunt de voorstellen van de Commissie om periodieke verslagen over de economie van de eurozone op te stellen. Ik kan u hier vandaag reeds meedelen dat er naar onze mening - wij hebben deze kwestie ondertussen nader bestudeerd - niet alleen behoefte bestaat aan gedetailleerde economische analysen maar ook aan relevante voorstellen voor het economisch beleid. Specifieke analysen alleen volstaan niet.
Mevrouw Berès heeft in haar toespraak aangedrongen op een verbetering van de statistische informatie en de evaluatie van de beleidslijnen. Ofschoon het statistische apparaat voor het monetaire gebied van de Unie in gunstige zin is geëvolueerd, mogen wij niet op onze lauweren rusten. Het probleem zit hem gedeeltelijk in de aanpassing van de nationale statistische gegevens aan de nieuwe realiteit en in het gebrek aan middelen. In sommige gevallen spelen evenwel geen van beide problemen en komt het er eenvoudigweg op aan sneller over de informatie te beschikken die nodig is om een degelijk economisch beleid uit te stippelen. Dit betekent wellicht dat wij in de toekomst over eigen statistische informatie zullen moeten beschikken die niet gelijk is aan de som van de nationale statistische gegevens. Dat is ongetwijfeld een belangrijke voorwaarde om binnen dezelfde termijn als de andere economische overheden te kunnen optreden.
Het verslag bevat nog een ander element dat ik van fundamenteel belang acht, namelijk het streven naar een gemeenschappelijke visie op de gevolgen van de economische cycli voor de overheidsfinanciën. Vanmiddag heeft hier al een deel van dat debat plaatsgevonden. Ik zal daar later nog op terugkomen naar aanleiding van mijn commentaar op het verslag van mevrouw Peijs. Ons inziens is het evenwel onontbeerlijk dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën spoedig een methodologie ontwikkelt die ons in staat stelt bij het onderzoek naar een concept als structureel tekort voor alle landen identieke criteria te hanteren. Onze werkzaamheden gaan overigens in deze richting. Wij vinden het immers belangrijk dat de automatische stabilisatoren hun werk kunnen doen in zoverre de begrotingssituatie van de verschillende lidstaten dit toelaat en op voorwaarde dat overal dezelfde criteria worden toegepast.
In verband met het eerste element dat ik hier heb aangestipt, namelijk de inhoud van de coördinatie, mag ook het belang van de voorafgaande kennisgeving niet uit het oog worden verloren. Deze kwestie geeft voortdurend aanleiding tot twistgesprekken en discussie. Met voorafgaande kennisgeving worden twee verschillende dingen bedoeld. De eerste interpretatie heeft betrekking op de informatie-uitwisseling tussen de leden van de Eurogroep over de grote lijnen en essentiële punten van het nationale economisch beleid die gevolgen kunnen hebben voor de overige landen van de groep. De belastingverlagende maatregelen die vorig jaar ten gevolge van de oliecrisis werden aangenomen, zijn hiervan een voorbeeld. Als wij toen de houding hadden aangenomen die wij nu ten aanzien van de verzekeringskosten van de luchtvaartmaatschappijen hebben aangenomen, zouden wij ongetwijfeld een beter resultaat hebben bereikt en vanuit het standpunt van de Unie een betere aanpak hebben gegarandeerd.
Hetzelfde geldt voor de UMTS. Als wij met het oog op de toekenning van licenties aan de derde generatie van mobiele telefonie vooraf de mogelijkheden en moeilijkheden van elk van de beschikbare opties hadden besproken, zouden wij ongetwijfeld een deel van de latere problemen hebben kunnen vermijden. Het is uiteraard niet de bedoeling dat wij allemaal hetzelfde doen, maar dat wij met elkaar van gedachten wisselen over de totstandkoming van een kader waarin de verschillende nationale beslissingen kunnen worden ondergebracht. Dat zal de coherentie ongetwijfeld ten goede komen.
Ik zei al dat voorafgaande kennisgeving nog een tweede interpretatie heeft. Daarmee bedoel ik dat de ministers bij de vaststelling van hun nationaal beleid rekening moeten houden met de communautaire informatie. Ik breng dit aspect in verband met het verzoek van mevrouw Berès om de nationale samenwerking bij de ontwikkeling van de algemene richtsnoeren van het economisch beleid te versterken. Tot dusver was men van oordeel dat het om twee processen ging die niet noodzakelijkerwijs samenvielen. Enerzijds moest een akkoord worden bereikt over de globale richtsnoeren van het economisch beleid in Brussel, in Luxemburg, en anderzijds moesten onze nationale beleidslijnen inzake begroting en economie worden vastgesteld. Beide processen gingen hun eigen weg. Men ging er zelfs van uit dat de naleving van het stabiliteitspact volstond om de coherentie en samenhang te waarborgen van het systeem dat wij in werking hebben gesteld om de coördinatie van de economische beleidsmaatregelen te bevorderen.
Het wordt almaar duidelijker dat de twee instrumenten waarover wij beschikken - het stabiliteitspact en de globale richtsnoeren van het economisch beleid - een fundamentele rol spelen. In die zin is het belangrijk dat de door de ministers vastgestelde grote richtsnoeren van het economisch beleid, die door alle lidstaten als een reële verplichting moeten worden beschouwd, een afspiegeling zijn van het begrotingsbeleid dat de verschillende ministers aan hun nationale parlement denken te presenteren of moeten presenteren.
Mijns inziens zal deze werkwijze de onderlinge samenhang tussen de op communautair niveau aangenomen beslissingen en de beslissingen van de nationale parlementen aanzienlijk verbeteren. In dit verband hecht de Commissie uitzonderlijk belang aan het hier besproken overlegmodel, dat onze volle steun geniet.
Er is nog een ander punt dat ik hier wil bespreken. Wij moeten inderdaad vermijden dat de procedures overbelast worden. Gelet hierop zijn wij van oordeel dat bepaalde opvattingen betreffende de kwestie van de macro-economische dialoog enigszins moeten worden genuanceerd. Het is een feit dat de efficiëntie van deze dialoog moet worden aangezwengeld, met name vanuit politiek oogpunt, maar deze ontwikkeling mag natuurlijk geen afbreuk doen aan het open en vertrouwelijke karakter van de uitwisseling. Daarom is het van fundamenteel belang dat het informele overlegkader behouden blijft en de procedure niet aan een hoop formaliteiten wordt onderworpen. Overbelasting zal immers een ongunstige invloed hebben op de resultaten van de overlegprocedure.
Ter afronding van mijn commentaar op dit eerste verslag wens ik te onderstrepen dat de diensten van de Commissie zich momenteel bezinnen op de inwerkingtreding van een reeks in de resolutie genoemde voorstellen. U kunt er tevens van op aan dat ik nota heb genomen van de suggesties die hier vanmiddag geformuleerd zijn. Wij zullen daarmee bij de opstelling van ons definitieve voorstel uiteraard rekening houden.
Dan ga ik nu over op het verslag van mevrouw Peijs. Om te beginnen dank ik ook haar voor haar aanpak en haar toelichtingen. Ik zal mijn commentaar toespitsen op drie of vier punten die ik van fundamenteel belang acht.
Ten eerste onderschrijf ik ten volle de gedachte dat wij met het oog op de invoering van de euro op het gebied van de overheidsfinanciën behoefte hebben aan een geloofwaardig en gezond beleid dat verenigbaar is met de euro. In onze visie blijft de functie van de openbare financiën - zoals wij hier vanmiddag overigens duidelijk hebben gezegd - inderdaad niet beperkt tot crisissituaties, maar spelen zij tevens een rol in gunstige economische omstandigheden. In dit verband gaat de rapporteur ook nader in op de automatische stabilisatoren. Ik meen te mogen besluiten dat wij het wat de analyse van dit punt betreft grotendeels met elkaar eens zijn. Ook wij zijn overtuigd van het belang van deze elementen, zowel in groeiperiodes als in gevallen van economische vertraging.
Wij zijn u er dankbaar voor dat u ook het probleem van de belastingverlaging aan de orde hebt gesteld. De Commissie heeft steeds verdedigd dat belastingverlagende maatregelen aan bepaalde voorwaarden moeten voldoen, die overigens in uw verslag worden genoemd, en ons inziens onontbeerlijk zijn om de kwaliteit van de overheidsfinanciën te blijven waarborgen. Als wij hier vandaag een debat over belastingverlaging zouden openen, zouden factoren als de bevordering van de consumptie uiteraard hoger scoren dan enkele maanden geleden aangezien deze kwestie ons momenteel bijzonder verontrust. Het lijdt evenwel geen twijfel dat de logica van de belastingverlagende maatregelen in nagenoeg alle gevallen te rijmen valt met de in het document vervatte criteria, die op uw steun kunnen rekenen.
Tot slot wil ik nog even ingaan op de duurzaamheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn. Er is hier ook gesproken over de arbeidsmarkt, over de stappen die wij moeten ondernemen, over een coherente aanpak van de werkgelegenheid, de pensioenen enzovoorts. Mijns inziens horen al deze aspecten thuis in een meer algemene visie op de arbeidsmarkt terwijl de ministers van Financiën bijzondere aandacht moeten besteden aan de overheidsfinanciën, met name aan de moeilijkheden die zich binnen de algemene begrotingstekorten van de verschillende overheidshuishoudingen kunnen voordoen bij de financiering van de sociale zekerheid.
De geachte afgevaardigde weet dat wij, uitgaande van haar verslag, bij de aanpak van dit probleem reeds enige vooruitgang hebben geboekt. Wij willen niet dat hieraan in de stabiliteitsprogramma's slechts een korte alinea wordt gewijd. Integendeel, wij pleiten ervoor dat deze programma's jaarlijks de gegevens bevatten die nodig zijn om de ontwikkeling van de overheidsfinanciën op correcte wijze te evalueren in het licht van de toenemende vergrijzing. Let wel, ons voorstel om deze informatie in de stabiliteitsprogramma's op te nemen berust niet op de overtuiging dat de genoemde problemen op grond van jaarlijkse beslissingen moeten worden opgelost. In dit verband bestaat daarentegen duidelijk behoefte aan langetermijnoplossingen. Het leek ons eenvoudigweg niet wenselijk om voor de behandeling, analyse en follow-up van de ontwikkeling van de overheidsfinanciën nieuwe procedures in te voeren.
Wij stellen voor dat alle lidstaten om de vier of vijf jaar een diepgaande langetermijnanalyse van de overheidsfinanciën uitvoeren waarin logischerwijs ook het probleem van de vergrijzing van de bevolking aan de orde moet worden gesteld. Deze analyse zou bijvoorbeeld als bijlage aan de documenten van de stabiliteitsprogramma's kunnen worden gehecht. Wij zijn evenwel van oordeel dat bij de herziening van de jaarlijkse programma's slechts de noodzakelijke basisgegevens moeten worden opgenomen.
Tot slot dank ik u nogmaals voor uw samenwerking en voor de nuttige ideeën die u ons aan de hand hebt gedaan. Wij zullen zoveel mogelijk rekening trachten te houden met uw voorstellen.

Peijs
Voorzitter, ik ben mevrouw Van den Burg nog een antwoord schuldig over de amendementen. Ik heb de nummers niet bij mij en moet het dus even uit mijn hoofd doen, maar de heer Bullmann zal mij ongetwijfeld corrigeren als hij denkt dat ik niet de juiste nummers heb.
Mevrouw Van den Burg, om tot een werkbaar compromis te komen zullen wij akkoord gaan met de amendementen 4 en 5, amendement 7 dat zal uitgaan van de tekst van de heer Bullmann waaraan een zin zal worden toegevoegd - dat is het mondelinge amendement waarover ik sprak -, het tweede deel van amendement 9 dat begint met "doet een beroep op de lidstaten", amendement 10 bij wijze van aanvulling en amendement 12. Ik geloof dat ik compleet ben.
Dan ben ik de heer Colom i Naval nog een antwoord schuldig. Hij zit daar al de hele avond op te wachten, geloof ik. Mijnheer Colom i Naval, het was geen inhoudelijke zaak, dat wil ik even met nadruk zeggen. Dat wij daar niet over hebben kunnen spreken voordat wij over de amendementen stemden, komt omdat ik eerst in de Verenigde Staten was met de delegatie - u zult ook gezien hebben dat ik toen niet in de commissie aanwezig was - en vervolgens in Rome met mijn fractie. Het was een beetje een drukke maand.
Het was geen inhoudelijke zaak. Het punt was dat de Europese Commissie in haar mededeling is uitgegaan van de lidstaten. Daar ben ik ook van uitgegaan in mijn verslag. Als u in uw verslag schrijft over de gevolgen van het Europese begrotingsbeleid voor de werkgelegenheid, dan wil ik graag voor al uw amendementen stemmen, maar in het kader van mijn verslag kwamen zij niet aan de bak. Mijn excuses dat wij daar niet samen over hebben kunnen praten.

De Voorzitter
Dat was een persoonlijke verklaring om tot verzoening te komen!
Ik dank ook u, commissaris Solbes.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Mededingingsbeleid (2000)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0299/2001) van de heer Agag Longo, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXXe verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid (2000) (SEC(2001) 694 - C5-0312/2001 - 2001/2130(COS)).

Evans, Jonathan
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik voel mij zeer vereerd dat ik door mijn collega de heer Agag Longo ben gevraagd om zijn voortreffelijke, gedetailleerde verslag betreffende het XXXe verslag van de Commissie over het mededelingsbeleid aan het Parlement te presenteren.
In het verslag komen een aantal belangrijke terreinen van concurrentiebeleid samen. De rapporteur vermeldt nogmaals de krachtige steun die het Parlement commissaris Monti geeft, door duidelijk te stellen dat doeltreffende concurrentie niet alleen een belangrijke motor is die de economische groei aandrijft, maar ook in het voordeel is van de consument, omdat zij zorgt voor meer variëteit, betere kwaliteit en lagere prijzen voor zowel goederen als diensten.
Wij willen de commissaris gelukwensen met het welslagen van het Europese concurrentiebeleid, maar we realiseren ons ook dat een dergelijk succes alleen via permanent, rigoureus toezicht in stand kan worden gehouden. Onze rapporteur heeft een aantal nadere maatregelen aangestipt, waarover het Parlement zich de komende maanden zal buigen. De toekomst van de autodistributie is een terrein waarop wij de voorstellen van de Commissie met spanning tegemoet zien. Ik meen uit onze eerste evaluaties te mogen opmaken dat de consument bij de huidige vrijstellingsbepaling door de ongerechtvaardigde prijsverschillen tussen de lidstaten niet voldoende van de situatie kan profiteren. We wachten ook met spanning op de raadpleging over fusieverordening 4064/89. Wij zijn het van harte eens met de positieve houding van commissaris Monti ten opzichte van de raadpleging van onze commissie, maar we herhalen ons verzoek om een ingrijpende constitutionele verandering die het Parlement echte medebeslissingsbevoegdheden geeft, samen met de Commissie.
Commissaris Monti heeft de hoofdrol gespeeld bij het bevorderen van een mondiale aanpak van het concurrentiebeleid en de uitvoering daarvan. Onze commissie steunt de pogingen om te komen tot een internationaal concurrentiestelsel binnen het kader van de Wereldhandelsorganisatie, daarbij gelijktijdig beseffend dat de geloofwaardigheid van Europa op dit terrein staat of valt met een efficiënte en doeltreffende samenwerking tussen de eigen nationale concurrentieautoriteiten van de EU.
Wij zien ook uit naar het resultaat van de onderhandelingen tussen de Commissie en de Raad over de voorstellen van de Commissie voor hervorming van het uitvoeringsstelsel onder artikel 81 en 82, waaraan wij vorige maand onze goedkeuring hebben gegeven. In zijn verslag wijst de heer Agag Longo op nog een aantal andere belangrijke elementen van het parlementaire standpunt ten aanzien van de hervorming, op het feit dat wij overtuigde voorstanders zijn van artikel 3, op onze welgemeende zorg waar het gaat om de rechtszekerheid en de scheiding der machten. Ik weet dat commissaris Monti zich ervan bewust is, maar wij hebben ons consequent op het standpunt gesteld dat de Commissie erop moet letten dat de hervorming niet leidt tot een inconsequente toepassing of zelfs tot renationalisering van het concurrentiebeleid, waardoor de interne markt verloren gaat. Doordat wij deze zaken continu aan de orde stellen, geven wij uiting aan de bezorgdheid die door velen in het Europese bedrijfsleven wordt gevoeld.
Onze commissie heeft ook benadrukt dat er nog andere concurrentieaspecten zijn waarover zij zich zorgen maakt. Wij zien uit naar de verdere liberalisering van de markt, maar wij willen ook een doeltreffende tenuitvoerlegging van reeds overeengekomen beleidsgebieden in de gas- en elektriciteitssector. De commissaris kent de klachten die zijn ingediend over een aantal acquisities van bedrijven die niet binnen een geliberaliseerde thuismarkt lijken te opereren, en wij doen dan ook een beroep op de Commissie om te onderzoeken of de regels voor staatssteun in dergelijke gevallen zijn geschonden.
De heer Agag Longo dringt ook aan op verdere liberalisering van terreinen zoals energie, vervoer en de posterijen. We zijn erg blij met de vooruitgang die de commissaris ten aanzien van het toezicht op de staatssteun heeft geboekt. Wij staan ook vierkant achter zijn inspanningen om ervoor te zorgen dat kandidaat-landen doordrongen zijn van de eisen die aan het concurrentiebeleid van de EU verbonden zijn, met name van de toepassing en relevantie van dergelijke regels in termen van marktdistorsie.
Onze commissie zal binnenkort een meer gedetailleerde reactie geven op het negende overzicht van staatssteun van de Commissie, maar dit verslag heeft ook deels betrekking op dit onderwerp. Wij juichen het toe dat er vooruitgang is geboekt met betrekking tot het instellen van een openbaar register van staatssteun en een ''scorebord'', omdat dat belangrijke instrumenten zijn om de doorzichtigheid en de democratische controle te bevorderen, ook al breng ik commissaris Monti wellicht in verlegenheid als ik zeg dat zijn praktische demonstratie van het ''scorebord'' aan onze commissie door technische problemen in het water viel.
Wij vinden een dergelijke brede openbare toegankelijkheid van informatie van wezensbelang. In diezelfde context zijn wij ook erg blij met het feit dat men onder elk Raadsvoorzitterschap studiebijeenkomsten in het kader van de dag van de concurrentie wil blijven houden, al zouden wij graag zien dat die wat bekender zouden zijn bij het publiek en dat er wat meer mensen aan zouden deelnemen.
Ten slotte wil ik, geheel op eigen titel, uiting geven aan mijn bezorgdheid over het feit dat de Commissie met name heel traag is in de afhandeling van de klachten over de houding die de Spaanse overheid in telecomzaken aanneemt tegenover de ingezetenen van Gibraltar. Deze klachten zijn al meer dan vijf jaar bij de Commissie bekend, terwijl de Commissie zelf onlangs het initiatief heeft genomen voor een onderzoek naar de rol van de staatssteun in het investeringsstelsel van Gibraltar en opdracht heeft gegeven er onmiddellijk mee te stoppen totdat het Commissieonderzoek afgerond is. Ik neig naar de conclusie dat dit nauwelijks een eerlijke, evenwichtige benadering te noemen valt en ik hoop dan ook dat commissaris Monti zich erover zal willen buigen. Voor het overige kan ik het uitstekende verslag van de heer Agag Longo van harte aan het Parlement aanbevelen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, beste collega' s, in de afgelopen tijd, met name sinds de Europese Raad van Stockholm, is er in het mededingingsbeleid in de Europese Unie een kentering opgetreden. Dat kun je afleiden uit het feit dat structuren in toenemende mate in stand worden gehouden. Het verslag-Agag Longo roert dit punt terecht aan. Na de successen die in de jaren negentig op het gebied van liberalisering zijn behaald, wordt nu gepoogd om de terreinen post, stroom en gas weer aan die vervelende concurrentie te onttrekken. Eerst liberalisering en nu weer regulering en dat allemaal onder het motto van het algemeen belang.
Op de agenda van Laken staat uitdrukkelijk een discussie gepland over het spanningsveld tussen concurrentie en het algemeen belang. Je mag je afvragen of de concurrentie daarbij zal standhouden. Wanneer je vraagt wat het verschil is tussen onze moderne, open samenleving en een andere samenleving, die gekenmerkt wordt door klassen en kasten, dan is het antwoord volkomen duidelijk: in onze open samenleving is mededinging een cultuurbepalende factor, een cultuurbepalend principe. De doorbraak van het mededingingsprincipe is dus een geweldige prestatie van onze cultuur. De staat heeft zich echter nooit tot dit principe bekend. Die heeft zijn onderwijsstelsel, zijn banken, zijn spoorwegen, zijn luchtvaartmaatschappijen, zijn posterijen, zijn telefoonnetten en zijn woningcoöperaties altijd beschermd tegen de gure wind van de concurrentie. Ook sommige sectoren van het bedrijfsleven opperen dat concurrentie bij hen niet werkt of dat ze doelen nastreven die bij concurrentie zouden kunnen worden geschaad.
Er zijn voorbeelden genoeg. De steenkool wordt gespaard om de stroomvoorziening veilig te stellen. In de gezondheidszorg wordt gezegd dat de markt schadelijk is omdat de patiënten de prestaties niet kunnen beoordelen. Voor de landbouw zou de markt ongeschikt zijn omdat de boeren bij lagere prijzen nog meer zouden produceren. De post mag de markt niet op - althans niet volledig - omdat ze een sociale functie moet vervullen. Zo kun je doorgaan. Alle smoesjes hebben echter één ding gemeen: bij allemaal wordt concurrentie in beginsel aanvaard; er wordt alleen gezegd dat het principe in dit heel speciale geval niet kan worden toegepast.
Het klimaat voor het mededingingsbeleid is in Europa beslist weer ongunstiger geworden. Om die reden zou het goed zijn - en de Economische en Monetaire Commissie vraagt dat - het mededingingsbeleid van de EU nu eindelijk ook uit te breiden tot de terreinen energie, transport en farmacie. Laten we daarom ook in de toekomst gezamenlijk plannen maken voor vrijheid, vrijheid uitdragen en opkomen voor vrijheid!

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wens ik u deelgenoot te maken van mijn verbijstering. Ik sta er werkelijk van versteld dat een Britse afgevaardigde - wie anders - zomaar de spreektijd van een Spaanse afgevaardigde benut om een kwestie ter sprake te brengen die niets met het mededingingsbeleid te maken heeft, maar verband houdt met de aanstootgevende instandhouding van het enige grondgebied van de Europese Unie dat nog gedekoloniseerd moet worden. De spreektijd van een Spaanse afgevaardigde gebruiken om deze kwestie aan de orde te stellen lijkt mij op z' n minst incorrect.
Los hiervan ben ik van oordeel dat deze gedachtewisseling over het jaarverslag betreffende het mededingingsbeleid een goede gelegenheid is om een debat over de vorderingen en richtsnoeren van dit belangrijke Europese beleidsterrein te openen.
Aangezien wij toch zelfkritiek aan het uitoefenen zijn, stel ik u de vraag of wij hier werkelijk een debat aan het voeren zijn of alleen maar een resolutie ter goedkeuring voorleggen die eerlijk gezegd geen puikstuk is. U mag uit mijn woorden beslist niet afleiden dat ik het optreden van de commissaris, de heer Monti, laak. Ik heb bijzonder veel respect voor het werk dat hij op het gebied van de mededinging heeft verricht. Bovendien was hij steeds te vinden voor overleg met het Parlement en vond hij het nodig om ons voortdurend op de hoogte te houden van de door zijn diensten opgestelde richtsnoeren. Ik heb evenmin kritiek op de rapporteur, die een verslag van hoge kwaliteit heeft opgesteld en bovendien blijk heeft gegeven van flexibiliteit en verdraagzaamheid. Hij stond immers steeds open voor de bijdragen van de verschillende fracties.
Mijn bemerking heeft veeleer betrekking op de werkwijze van dit Parlement, met name op de overblijfselen uit de tijd waarin de bevoegdheden van onze instelling samenvielen met die van een raadgevende vergadering en de medebeslissing nog niet van kracht was. Daarom zijn wij ertoe geneigd om documenten op te stellen, onder meer dit document betreffende het jaarverslag over het mededingingsbeleid, en ons opnieuw te bezinnen over zaken en kwesties waarover wij ons reeds als wetgevend lichaam hebben uitgesproken, ofschoon de medebeslissingsprocedure helaas niet op het mededingingsbeleid van toepassing is. Bovendien zijn deze op verschillende tijdstippen gedane uitspraken vaak tegenstrijdig.
Laat ik nu even terugkomen op het verslag van de heer Agag. Ik feliciteer hem nogmaals met de inhoud ervan, die wij overigens grotendeels onderschrijven. Ik heb evenwel een concrete bemerking bij de tekst. Vanaf het moment dat de Commissie een beslissing heeft genomen, wordt de paragraaf die overheidsbedrijven verbiedt zich in te kopen in bedrijven uit geliberaliseerde sectoren - lees het conflict tussen Electricité de France en Hidrocantábrico - overbodig. Ik pleit derhalve voor schrapping. De heer Agag heeft deze verwijzing uiteindelijk alleen maar opgenomen om de Spaanse regering te hulp te snellen en sommige van haar standpunten kracht bij te zetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

E-handel en financiële diensten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0301/2001) van de heer Huhne, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over e-handel en financiële diensten (COM(2001) 66 - C5-0257/2001 - 2001/2119(COS)).

Huhne
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de sector financiële diensten zou de sector moeten zijn die het meest profiteert van e-handel, omdat deze sector niet de problemen kent van het afleveren van goederen, iets wat boekverkopers of supermarkten wel hebben. Een financiële dienst, of het nu gaat om een spaarproduct zoals een pensioenfonds of een beleggingsmaatschappij of gewoon een bankrekening, is per definitie abstract en niet tastbaar.
In het bankwezen en de effectenhandel vinden al veel transacties on line plaats. De UNICE, de unie van werkgeversorganisaties in Europa, schat dat bijna een vijfde van de banktransacties in Europa momenteel verloopt via Internet, direct dial, mobiele telefoon of digitale televisie, bijna het dubbele van het percentage in de VS. In de Noord-Europese landen van de Unie vindt meer dan een derde van de transacties op deze wijze plaats. Het merendeel daarvan vindt echter plaats binnen de afzonderlijke EU-lidstaten. De grensoverschrijdende e-handel in de financiëledienstensector staat nog in de kinderschoenen en heeft de prijzen nog niet naar beneden gejaagd, naar het niveau van de goedkoopste lidstaat. Het recentste onderzoek laat zelfs zien dat de kosten die de banken in rekening brengen zich in een bredere band rond het gemiddelde bevinden dan in het midden van de jaren tachtig, bij de start van het internemarktprogramma. Er is dus nog veel werk aan de winkel.
De richtlijn inzake de e-handel die vorig jaar werd aangenomen had tot doel de grensoverschrijdende handel te stimuleren via het land-van-oorsprongbeginsel dat erin werd omarmd. Dit is een van de belangrijke marktopenstellingsbeginselen van de interne markt. Als harmonisering van de wetgeving te moeilijk is, moeten wij op zijn minst het recht erkennen van een bedrijf om overal in de Unie zaken te doen, als daar eenmaal door één lidstaat toestemming voor is gegeven. De voornaamste overweging daarbij was dat de consument meer zou profiteren van de toegenomen concurrentie dan schade zou ondervinden van het feit dat het moeilijker is om juridische compensatie te krijgen bij een nalatige leverancier uit een ver land. Dat komt simpelweg omdat het land-van-oorsprongbeginsel zorgt voor maximale extra concurrentie, en extra concurrentie werkt uiteindelijk in het voordeel van de consument.
Het is waar dat er binnen de richtlijn e-handel uitzonderingen mogelijk zijn die vallen onder de nationale regelgeving voor diensten uit andere landen, en dan gaat het met name om verzekeringen en beleggingsmaatschappijen. Over het algemeen was het merendeel van de liberale openmarktgezinde gemeenschap er blij mee dat het in de wet werd opgenomen. Nu is doorgedrongen wat de richtlijn precies inhoudt, probeert een aantal lidstaten stiekem het toepassingsbereik te beperken en zich van een aantal implicaties niets aan te trekken. En daarin schuilt nu de ware betekenis van het witboek van de Commissie inzake e-handel en financiële diensten. Het heeft tot doel de ontbrekende stukjes in de e-handelsrichtlijn aan te vullen en het verslag waarover wij vanavond discussiëren is bedoeld als extra pijler onder het vaste voornemen van de Commissie om de interne markt open te stellen; indien nodig, door vast te houden aan de bepalingen van de e-handelsrichtlijn, ondanks de bezwaren van een aantal lidstaten.
Wij moeten de liberale drijfkracht achter de e-handelsrichtlijn handhaven. Dat betekent ook dat wij een duidelijk tijdschema moeten opstellen om zowel verzekeringen als reclame van beleggingsmaatschappijen op te nemen in het land-van-oorsprongbeginsel. Verzekeringsdiensten bijvoorbeeld zijn met name geschikt voor de e-handel. Het betekent ook dat advies van de Commissie aan lidstaten over consumentenbescherming gebaseerd moet zijn op echte, gedocumenteerde en niet op fictieve problemen. Natuurlijk zijn er echte problemen. De commissie dient deze problemen zorgvuldig te bestuderen en een duidelijk draaiboek op te stellen, zodat de e-handel en de financiële diensten kunnen floreren. Consumenten maken zich ongerust over de beveiliging, met name bij grensoverschrijdende transacties.
Er dienen gunstige wettelijke bepalingen en alternatieve geschilprocedures van kracht te zijn, zodat het merendeel van de problematische gevallen kan worden opgelost en we hebben gevraagd om regelmatige verslaglegging daarvan. Enige convergentie van nationale regels voor consumentencontracten is zeker wenselijk, maar moet niet worden gebruikt als excuus om de interne markt te vertragen. Voor een aantal standaardkenmerken van het gewone, aardse bankieren, zoals het toepassen van de witwasbepalingen door de depositeur recht op de man of vrouw af te vragen waar hij of zij zijn geld vandaan heeft, is in een wereld van e-deposito's een geheel nieuwe manier van denken nodig. Het is daarnaast zo dat financiële transacties zich zelden alleen on line afspelen zonder dat er offline-elementen bij betrokken zijn, en dus moeten we zoveel mogelijk werken aan coherentie.
De beloning voor een adequaat kader is groot. De e-handel en de euro kunnen de grensoverschrijdende financiële diensten tot werkelijkheid maken, niet alleen voor het bedrijfsleven, maar ook voor spaarders. De extra concurrentie zal, zoals altijd het geval is, echte, blijvende voordelen opleveren. Ik wil er dan ook bij het Parlement op aandringen vast te houden aan de lijn die wij in het verleden met ons verzoek om het openstellen van deze markt hebben uitgezet.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel genoegen hier vanavond, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, onze mening te kunnen geven over een uitstekend verslag. Toen wij aan de slag gingen, konden wij gebruik maken van de volledige tekst van de rapporteur, het verslag van de heer Huhne, en eigenlijk was het dus onze taak te zoeken naar tekortkomingen in een reeds uitstekende tekst.
Wanneer we het bekijken vanuit het standpunt van de Juridische Commissie, die verantwoordelijk was voor de e-handelsrichtlijn, komt datgene wat de rapporteur voor ogen staat - waarvan hij zojuist nadrukkelijk blijk heeft gegeven, ook met betrekking tot het land-van-oorsprongbeginsel - overeen met onze mening. Wij willen ons van ganser harte aansluiten bij het verzoek van de Economische en Monetaire Commissie aan de Commissie om op deze weg voort te gaan.
Ik wil graag ingaan op onze amendementen. Wij zijn de rapporteur zeer dankbaar voor het aanvaarden van alle amendementen van de Juridische Commissie en we zijn de commissie dankbaar dat zij vóór opname in het uiteindelijke verslag heeft gestemd. Wij leggen met name de nadruk op de kwestie van de betalingshandeling en de betalingsstelsels. Uit recente onderzoeken in de Europese Unie blijkt overduidelijk dat een van de zaken die de consumenten weerhoudt van winkelen in het elektronische tijdperk de zorg is over de beveiliging van hun betalingen. Dat is zeer belangrijk als we willen dat de financiëledienstensector zich verder ontwikkelt. We hebben dus een aantal methoden voorgesteld voor het verbeteren van de beveiliging van elektronische betalingen. We hebben de Commissie, met name, gevraagd zich te buigen over vormen van elektronisch betalen die momenteel aan het ontstaan zijn. Op dit moment wordt een zeer groot aantal consumententransacties met een creditcard verricht, maar wij denken dat er nieuwe vormen zullen ontstaan en dat de Commissie daar rekening mee dient te houden.
Tot slot vinden wij dat het wettelijk mogelijk moet worden om bij financiële transacties gebruik te maken van een elektronische handtekening. Dit specifieke onderwerp verdient volgens ons de nodige aandacht.
Dit is een heel goed verslag. Ik hoop dat het Parlement het van harte zal steunen, als we er morgen over stemmen.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega Huhne, ook ik wil mij graag aansluiten bij de complimenten van de vorige spreker, Malcolm Harbour. Dit is een uitstekend verslag en het was ook een genoegen om samen te werken. Ik kan nu reeds aankondigen dat wij morgen de lijn van dit verslag volledig zullen ondersteunen.
We zien op dit moment twee parallel lopende ontwikkelingen die voor dit terrein van groot belang zijn. Internet wordt steeds belangrijker. Handel via Internet neemt steeds verder toe. In de tweede plaats zijn we bezig een Europese interne markt voor financiële diensten tot stand te brengen. Het streefjaar is 2005.
Juist niet-materiële financiële diensten kunnen bij uitstek door middel van Internet grensoverschrijdend worden aangeboden. Ik denk dat we binnen afzienbare tijd de situatie hebben dat de klant verzekeringen en bankfaciliteiten niet meer via Internet van de plaatselijke bank afneemt, maar van banken in buurlanden. Op Internet kan men het aanbod op dit terrein ook uitstekend vergelijken.
Het is echter ook belangrijk dat we de consument voor deze handel weten te winnen. Ik snijd hiermee het punt aan van de consumentenbescherming. Over concurrentie hebben we het al gehad. De consument zal de e-handel voor financiële diensten alleen dan tot een succes maken wanneer hij daar vertrouwen in heeft, wanneer er bepalingen voorhanden zijn - al dan niet vastgelegd in een contract - waarmee hij verhaal kan halen, die hem bij klachten op grensoverschrijdend gebied adequaat helpen. Daarom steun ik het initiatief van de Commissie om een buitengerechtelijke bemiddelingsprocedure als FIN-NET in te stellen. Alleen als de consument ervan overtuigd is dat hij straks bij problemen zijn recht kan halen, zal hij van Internet gebruik gaan maken.
Het derde punt werd door de vorige spreker ter sprake gebracht, namelijk het terrein van de technische systemen. Veel mensen staan nog steeds huiverig tegenover Internet of hebben er bezwaren tegen. Bij mij is dat in ieder geval nog steeds zo. Ik zal het nummer van mijn creditcard niet zonder meer via Internet opgeven. Daartegen blijven bij de consument bezwaren en weerstanden bestaan. De online- en offline-handel komen steeds dichter bij elkaar. Daarom is het ook hier van belang uniformiteit te brengen in de wettelijke bepalingen. Ik kan het alleen maar eens zijn met de vorige sprekers dat wij vast moeten houden aan het land-van-oorsprongbeginsel en dat de Commissie op dat punt voet bij stuk moet houden. Het Parlement zal zich daarover morgen ook in die zin uitlaten.
Maar ook op kleinere terreinen, zoals de opheffing van nationale marketing- en reclamevoorschriften die de ontwikkeling van Internet belemmeren, moeten we opschieten om de ontwikkeling niet af te remmen. Gelukkig is dit in het verslag opgenomen. Tot slot zou ik willen zeggen: de e-handel zal zich op dit gebied positief ontwikkelen, ook wanneer we de laatste maanden op de beurzen misschien een andere indruk hebben gekregen. De e-handel zal een hoge vlucht nemen en zich in gunstige zin verder ontwikkelen. Het gaat erom Europa klaar te maken voor de globale concurrentie en ervoor te zorgen dat ook in Europa financiële diensten langs deze weg worden aangeboden. Daarom is dit verslag, denk ik, richtinggevend en een goede stap voorwaarts, ook als ondersteuning voor de Commissie.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met het verslag dat hij ons morgen zal voorleggen. Wij weten dat hij er zeer hard en in nauwe samenspraak met anderen in het Parlement aan gewerkt heeft om er een succes van te maken.
Het is duidelijk dat de veranderende financiëledienstensector zich uitermate goed leent voor de nieuwe technologieën die overal ter wereld reeds zijn ontstaan en nog zullen ontstaan. Het is nog niet zo heel lang zo dat de consumenten, hoe verwarrend dat ook kan zijn, binnen de individuele lidstaten een keuze kunnen maken uit dergelijke technologieën, dat zij kunnen kiezen uit een verscheidenheid aan financiële diensten. Dat er een keuze kan worden gemaakt uit financiële producten over de binnengrenzen van de EU heen is echter van nog recenter datum. Dat betekent dat het hier niet zozeer gaat om tastbare producten, maar om diensten - en om het recht van de consument erop te kunnen vertrouwen dat die diensten goed worden uitgevoerd - diensten die hier even belangrijk zijn als bij producten uit de fabriek. De marketing en de reclame rond deze diensten, de dingen die de leverancier vol trots beweert, moeten worden afgezet tegen de noodzaak om de angst voor risico's voor de consument te verminderen, de noodzaak om hun elektronische transacties veilig te laten verlopen. Daarom hecht mijn fractie zoveel waarde aan het element consumentenbeveiliging.
Het land-van-oorsprongbeginsel is eenvoudigweg de beste, in overleg tot stand gekomen benadering voor het proces van harmonisering van de normen voor het bereiken van een EU-brede toepassing van het advies voor die normen die naar verwachting in deze landen zullen ontstaan. Tegelijkertijd is ook Brussel duidelijk meer dan een gegeven waarmee de Commissie rekening dient te houden in dit proces. De amendementen waarover het Parlement zich moet uitspreken zorgen, net als de tekst zelf, voor de flexibiliteit die nodig is om dit spannende nieuwe technologische medium te kunnen gebruiken.
Ik deel vooral ook de zorgen van de heer Herzog, die er in zijn amendementen terecht op wijst dat we gelijke tred moeten houden met de technologische veranderingen om de kans op criminaliteit, fraude en witwaspraktijken te kunnen verminderen. Zolang de consumentenbelangen een centraal onderdeel blijven van de bepalingen in dit verslag, is mijn fractie uiteraard bereid om amendementen in te trekken die de indruk wekken dat er sprake is van uitzonderingen of schrappingen in het land-van-oorsprongbeginsel.
De vrije e-handel is de spil in de Europese economie van de toekomst, hoe die er ook uit moge zien; het tegenwicht dat moet worden gevonden, en waarvan men zich terdege bewust moet zijn, is echter het effect dat dit fenomeen heeft op hen die er als consument gebruik van maken. Ik beveel dit verslag van harte aan bij het Parlement.

Blokland
Voorzitter, het land-van-oorsprongbeginsel moet een antwoord bieden op de uitdaging van het elektronisch aanbieden van financiële diensten. Een enkele opmerking.
Allereerst de ruimte voor nationaal beleid. Het land-van-oorsprongbeginsel respecteert de nationale wetgeving. Daarnaast kunnen lidstaten een uitzondering maken op het principe van het land van oorsprong. Dat mag alleen op grond van welomschreven redenen. De rapporteur had daarom het effect van het beginsel op het nationaal beleid uitgebreider kunnen motiveren in het verslag. Dat had wellicht een aantal ongelukkige socialistische amendementen kunnen voorkomen.
Aan het verslag ligt verder de veronderstelling ten grondslag dat meer concurrentie de consument slechts voordeel oplevert. Hij moet weten aan welke regels de aanbieder voldoet. Anders zal het vertrouwen in e-handel niet toenemen. De rapporteur had derhalve concreter mogen ingaan op de consumentenbescherming op Europees niveau.
Als zich knelpunten voordoen, kan het moeilijk worden om alsnog uitzonderingen te realiseren, omdat niet alle lidstaten de noodzaak daarvan zullen onderschrijven. Het is dus zaak goed te blijven volgen of de praktijk voor aanbieders en consumenten bevredigend zal zijn.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil allereerst de rapporteur heel hartelijk feliciteren met zijn verslag. Collega Skinner heeft al aangegeven dat onze fractie de meeste amendementen kan intrekken, mits we op één punt dat voor ons erg belangrijk is en waarbij het gaat om de bescherming van de consument, een verduidelijking kunnen krijgen. De rapporteur heeft echter ook bij dit punt al te kennen gegeven ons tegemoet te willen komen.
Ik wil ook graag accepteren dat leden van de Economische en Monetaire Commissie, die juist ook voor het terrein van financiële diensten een bijzondere verantwoordelijkheid dragen, de accenten enigszins anders leggen dan menig lid van de Commissie juridische zaken en interne markt. Als jurist en kenner van het Europees recht kijk ik nogal eens in de EU-Verdragen. Misschien moet je dat niet meer zo vaak doen. Want als ik dan artikel 50 opsla, waarin het gaat om de diensten, voorzover die niet geharmoniseerd zijn, dan lees ik iets over een beginsel van het land van bestemming maar niet over een beginsel van het land van oorsprong. Het is ons allemaal duidelijk dat deze bepalingen nu heel veel problemen opleveren. Collega Harbour heeft dan ook namens de Commissie juridische zaken en interne markt voorgesteld het Verdrag te wijzigen. Dat lukt in het gunstigste geval pas in 2006. We moeten toch bedenken hoe we tot die tijd met dit probleem kunnen omgaan. Ik denk dat we met de richtlijn inzake elektronische handel een zeer evenwichtig concept hebben bedacht. Ik was destijds zelf schaduwrapporteur voor mijn fractie. Ik ben van mening dat we op basis van een mix van harmonisatie, het land-van-oorsprongbeginsel en enkele uitzonderingen een goed uitgebalanceerde oplossing hebben gevonden die we wellicht ook op andere gebieden moeten nastreven. Ik geloof niet in het wondermiddel, ik geloof niet dat maar één oplossing de beste is. We krijgen nu eindelijk het gemeenschappelijke standpunt van de Raad betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten. Er wordt een beroep gedaan op onze gezamenlijke fantasie om een verstandige oplossing te vinden voor de vraag hoe om te gaan met de problemen die ook de lidstaten hebben gesignaleerd. Ik denk dat we ons beter met pragmatische wetgeving kunnen bezighouden dan op een abstract niveau over principes te ruziën.

Bolkestein
. (EN) De Commissie voelt zich bemoedigd door de brede steun voor haar doelstellingen op het gebied van e-handel en financiële diensten - steun die blijkt uit het verslag van uw Economische en Monetaire Commissie. Ik ben het van harte eens met dit verslag, dat ik uitermate evenwichtig en constructief vind. Het geeft mij kracht te weten dat het Parlement zich duidelijk wil inzetten vóór de land-van-oorsprongaanpak, een keuze die, als ik mij niet vergis, door allen die hier vanavond over dit onderwerp hebben gesproken wordt gesteund.
Met name ben ik het van harte eens met de afwijzing in het verslag van elke poging om de e-handelsrichtlijn voor financiële diensten terug te schroeven. Dat is een standpunt dat in hoge mate wordt gedeeld door de Commissie en dat met kracht werd verdedigd tijdens de onderhandelingen over de richtlijn inzake de verkoop op afstand, die, zoals de leden wellicht weten, op de bijeenkomst van de Raad Interne markt van afgelopen donderdag in een politieke overeenkomst resulteerden. Wij zullen die lijn in toekomstige voorstellen en onderhandelingen aanhouden.
Ik wil graag iets zeggen over een paar belangrijke punten uit het verslag. Het zijn punten die ook door een aantal leden in het debat aan de orde werden gesteld.
Wat betreft de noodzaak van een draaiboek dat aan moet geven wat er moet gebeuren en wanneer: in mei heeft de Commissie een verslag van de beleidsgroep financiële diensten aan de ECOFIN-Raad voorgelegd. Dit verslag bevat een dergelijk draaiboek en geeft hopelijk meer duidelijkheid over hoe we nu verder moeten. Het draaiboek vermeldt onder andere de concrete stappen die nu nodig zijn om het land-van-oorsprongbeginsel over de hele linie toe te passen, teneinde die financiële diensten te dekken die momenteel onder de uitzonderingsbepaling vallen en om dit beginsel van toepassing te laten zijn op andere traditionele methodes van handel op afstand.
In algemene zin komt dit neer op verdergaande convergentie van de nationale regelgeving voor bescherming van de consument, met name via het up-to-date maken van de EU-wetgeving die nog dateert van voor de e-handelsrichtlijn.
Over het advies van de Commissie, waarmee wij duidelijkheid beogen te creëren met betrekking tot situaties waarin een beroep kan worden gedaan op artikel 3, lid 4, wil ik het Parlement graag laten weten dat deze operatie in juli van start ging. Wij krijgen inmiddels de eerste reacties van lidstaten binnen. Ik wil het Parlement verzekeren dat het niet de bedoeling van de Commissie is dat het advies een feitelijke extra uitzondering op de land-van-oorsprongaanpak is en dat het advies zal worden geëvalueerd, zodat er rekening kan worden gehouden met vorderingen en verdere harmonisering van de regels voor de bescherming van de consument. De bedoeling is in ieder geval dat het advies niet meer nodig zal zijn in 2005, het jaar dat de Europese Raad in Lissabon als uiterste termijn heeft gesteld voor de geïntegreerde Europese markt voor financiële diensten.
Wat dit onderwerp betreft wil ik met name de heer Radwan graag laten weten dat de Commissie eerder dit jaar een netwerk heeft helpen opzetten voor het afhandelen van grensoverschrijdende klachten met betrekking tot financiële diensten, een netwerk dat het vertrouwen van de consument die zich op Internet waagt nog meer zou moeten vergroten. Ik hoop dat de heer Radwan zich hierin kan vinden.
Ik ben het verder van harte eens met het verzoek van het Parlement om te komen tot één betalingsgebied waarin geld makkelijk en goedkoop van het ene naar het andere land kan worden overgemaakt. Ik wil het Parlement eraan herinneren dat de Commissie in juli een voorstel voor een verordening heeft vastgesteld waarmee de kosten van grensoverschrijdende betalingen worden afgestemd op de kosten van binnenlandse betalingen.
Ik kan het Parlement ook laten weten dat waar het gaat om het veiliger maken van betalingen, de Commissie in februari een mededeling heeft vastgesteld met betrekking tot het voorkomen van fraude en vervalsing van niet-contante betalingswijzen, waarin een actieplan van drie jaar werd aangekondigd. Dit punt werd ook aan de orde gesteld door de heer Harbour en ik wil er graag aan toevoegen dat de Commissie zich momenteel buigt over de mogelijkheid van restitutie. Ik zal de heer Harbour op een later tijdstip informeren over de vorderingen daaromtrent.
Ten slotte neem ik nota van de interessante suggesties van het Parlement dat de Commissie moet proberen te komen tot wederzijdse-erkenningsafspraken met landen buiten de EU, althans met die landen die soortgelijke niveaus van bedrijfseconomisch toezicht en investeerdersbescherming kennen. De Commissie vindt dit een zeer waardevolle suggestie die wij graag nader willen bestuderen.
Afsluitend zou ik willen zeggen dat ik het van harte eens ben met het ontwerpverslag zoals het er nu ligt. Ik wil de rapporteur, de heer Huhne, bedanken voor zijn krachtige steun voor het land-van-oorsprongbeginsel, een steun waarvan alle sprekers hier vanavond blijk hebben gegeven. Ik maak mij desondanks zorgen over een aantal amendementen dat kort geleden door enkele afgevaardigden is ingediend. Een aantal van deze amendementen is voor de Commissie helaas niet aanvaardbaar. Deze amendementen zouden het evenwicht in het verslag verstoren en een ondermijning vormen van de krachtige steun die het Parlement in het verleden aan de dag heeft gelegd voor de door de Commissie gevolgde e-handelsstrategie. Een steun die aan duidelijkheid en intensiteit niets te wensen overliet, toen de richtlijn inzake de elektronische handel vorig jaar werd aangenomen en de parlementsleden unaniem vóór de richtlijn en de eraan ten grondslag liggende land-van-oorsprongaanpak stemden. En dat is nu precies de aanpak die de Commissie, met steun van het Parlement, graag zou willen blijven volgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Bolkestein.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Interne marktstrategie voor de dienstensector
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0310/2001) van mevrouw Berger, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie: "Een internemarktstrategie voor de dienstensector" (COM(2000) 888 - C5-0103/01 - 2001/2052(COS)).

Berger
Mijnheer de Voorzitter, mag ik eerst van de gelegenheid gebruik maken om commissaris Bolkestein gerust te stellen. Wij hebben in onze twee interventies naar aanleiding van het verslag-Huhne reeds gemeld dat we de meeste amendementen al hebben ingetrokken. Dat hebben wij hier alle twee benadrukt. Bij mijn weten blijven er twee amendementen over. De Commissie zal daarmee heel goed kunnen leven en, naar ik hoop, ook de rapporteur. Over de amendementen wordt morgen gestemd.
Maar nu naar mijn eigen verslag. We zijn er in dit Parlement aan gewend dat de agenda nogal eens gewijzigd wordt. We zijn daar niet altijd gelukkig mee, maar deze keer komt het goed uit - de behandeling van mijn verslag werd uitgesteld zodat gisteren het debat over de humanitaire situatie in Afghanistan kon worden gehouden. Dat is natuurlijk ook belangrijker dan de verdere verfijningen die we in de interne markt willen aanbrengen. Maar daardoor kunnen we vandaag wel een soort overkoepelend debat voeren. Het terrein van de financiële diensten, de diensten in het algemeen en het verslag van collega Radwan dat hierna wordt behandeld, passen heel goed bij elkaar.
We zijn het er ongetwijfeld allemaal over eens dat diensten in het algemeen, financiële diensten en de informatiesector onze bijzondere aandacht verdienen. Ze worden tegenwoordig terecht aangeduid als de centrale sector van de Europese economie. Nu al is twee derde van de Europese beroepsbevolking werkzaam in de dienstensector. Het zijn vooral de dynamiek en het innovatieve vermogen die deze sector zo belangrijk maken en waardoor we de doelstelling van Lissabon ook kunnen halen.
Als we hier en daar een verschil van mening hebben naar aanleiding van mijn verslag, dan gaat dat nooit over het doel maar over de vraag met welke middelen we dat doel het best kunnen bereiken. Steun verdient het uitgangspunt van de Commissie, in een eerste fase alle belemmeringen te inventariseren, alle obstakels op een rij te zetten waarmee de dienstverleners zich geconfronteerd voelen, om dan in een tweede fase passende oplossingen voor te stellen. We mogen echter geen tijd verliezen. We beschikken nu over het middel van de inbreukprocedure. Sommige obstakels kunnen misschien al uit de weg worden geruimd wanneer overheidsinstanties, Kamers van Koophandel en soortgelijke instellingen zorgen voor een betere informatievoorziening over de bestaande rechtstoestand.
Het Parlement hoeft zichzelf geen verwijten te maken voor de onaanvaardbare vertraging van de urgente wetgevende maatregelen die de Commissie opsomt. Daarop is één uitzondering, dat moet ik toegeven, dat is de hervorming van het beleid inzake overheidsopdrachten. De oproep om haast te maken met bepaalde wetgevende maatregelen moet dan ook voornamelijk aan de Raad worden gericht. Ik heb al gezegd dat we nu eindelijk het gemeenschappelijke standpunt betreffende de verkoop op afstand van financiële diensten ontvangen. De beraadslagingen in de Raad hebben echter wel erg lang geduurd. Ik hoop dat we in het Parlement het een en ander kunnen goed maken en heel hard kunnen doorwerken.
Wat ook al heel lang bij de Raad ligt zijn de beide richtlijnen inzake de positie van onderdanen van derde landen bij de dienstverlening - zowel van werknemers als van zelfstandigen. Door het invoeren van een dienstverleningskaart kan immers een belangrijke bijdrage worden geleverd aan de realisering van het vrije verkeer van diensten. Het spijt me dan ook dat de Commissie deze maatregelen in haar eigen mededeling niet meer als prioritaire maatregelen noemt.
Onze meningsverschillen gaan in wezen over de juiste juridische instrumenten. We moeten geen enkel instrument uitsluiten. Verdere harmonisatie zal nodig zijn. We zullen op basis van geharmoniseerde, gecoördineerde en in hoge mate convergerende rechtssystemen van onze lidstaten zeker ook het land-van-oorsprongbeginsel kunnen toepassen. Op enkele resterende gebieden kan waarschijnlijk ook artikel 50 van het EG-Verdrag van toepassing blijven.
Ik heb er echter moeite mee wanneer harmonisatie automatisch als overregulering wordt bestempeld en wanneer het land-van-oorsprongbeginsel zogezegd als het wondermiddel, als het enig mogelijke recept moet dienen dat in één klap alle problemen oplost. Zo werkt het helaas niet. We zullen moeten kiezen voor de lastige methode om voor elk probleem dat zich aandient het juiste instrument te bedenken. Ik wil er nog eens op wijzen dat ook bij de richtlijn inzake elektronische handel het land-van-oorsprongbeginsel niet het enige ordeningsprincipe is dat wordt toegepast, hoe belangrijk de rol van dat beginsel in die richtlijn ook is, en ik sta volledig achter de inhoud ervan.
De amendementen die voor morgen zijn ingediend, zijn gebaseerd op twee uitgangspunten: we moeten de keuzevrijheid met betrekking tot de juridische instrumenten handhaven, ons niet beperken tot één enkel instrument, en we moeten geen sectorspecifieke wijzigingen aanbrengen. Dat is ook de bedoeling van de Commissie, die immers bewust voor een sectoroverstijgend document had gekozen.

Grönfeldt Bergman
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken aan de rapporteur en de collega' s Harbour en Beysen, die in de verantwoordelijke commissie op verdienstelijke wijze de standpunten verwerkt en in acht genomen hebben die wij in de commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie naar voren hebben gebracht.
Het verheugt mij zeer dat het Europees Parlement nu besluiten zal nemen over steun voor de door de Commissie voorgestelde internemarktstrategie voor de dienstensector. Daar is grote behoefte aan. Voor economische groei, voor het stimuleren van ondernemingen, voor de werkgelegenheid en voor de consumenten. Een interne markt voor diensten is een reeds lange tijd node gemist onderdeel van een Europees groeibeleid. Een beleid dat nog moet worden aangevuld met maatregelen voor het bespoedigen van het liberaliseringsproces in sectoren zoals post, elektriciteit, energie - hierop kan niet vaak genoeg gewezen worden.
De algemene aanpak van de Commissie is goed. Men kan niet blijven doorgaan met een sectorgewijze regulering van diensten, die tot op heden de schepping van een interne markt eerder heeft bemoeilijkt dan vergemakkelijkt. 99% van de Europese bedrijven behoort tot het midden- en kleinbedrijf. Bij deze bedrijven werkt 66% van de werknemers, en ze zorgen voor 55% van de globale omzet. Gezien het belang van deze ondernemingen voor de Europese economie is het noodzakelijk dat ze optimaal kunnen profiteren van de interne markt voor diensten. Een markt die simpelweg niet kan functioneren zonder deze bedrijven. Verder is het van belang dat de kandidaat-landen zo snel mogelijk op deze markt worden toegelaten. De zogenaamde uitgebreide dienstenmarkt moet goed worden voorbereid.
Ten slotte: willen de inspanningen op dit gebied succes hebben, dan moet men ze niet alleen aan de Commissie overlaten. Wij hier in het Parlement, maar ook de lidstaten, hebben een grote verantwoordelijkheid ons in te zetten voor het onderhavige proces en ons op politiek, wetgevend en uitvoerend niveau in te spannen voor het uit de weg ruimen van hindernissen voor de uitwisseling van diensten. Zonder een politieke wil op alle niveaus kan het doel niet worden bereikt.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Berger heel hartelijk bedanken voor haar steun aan dit voorstel die zij hier vanavond zo duidelijk heeft uitgesproken. Degenen onder u die het verslag hebben bekeken, weten dat zij haar oorspronkelijke toelichting heeft ingetrokken. Het deed mij bijzonder veel genoegen hier vanavond te mogen vernemen dat zij inderdaad van harte achter het voorstel staat.
Dit verslag is dankzij de steun van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, van mijn collega, de heer Beysen, en ook met hulp van mevrouw Berger inmiddels een evenwichtig verslag geworden dat de Commissie een duidelijke indruk geeft van de steun die wij, als commissie, en anderen geven aan dit belangrijke initiatief. Ik ben bijzonder verheugd dat mevrouw Berger nu met de stroom meegaat, omdat velen van ons het gevoel hadden dat haar oorspronkelijke verslag niet volledig recht deed aan wat wij zien als een vindingrijk voorstel, een voorstel dat vele aspecten omvat, en een voorstel dat van cruciaal economisch belang is voor de toekomst van de Europese Unie.
Wij moeten niet voorbijgaan aan de aanhoudende structurele verandering in de wereldeconomieën, met name in ontwikkelde economieën zoals die van de Europese Unie. We zien dat de wereld van de diensten en die van de productie beginnen samen te vallen. We zien een toenemende integratie van traditionele dienstverleners en bijbehorende productieafdelingen die de klant op een heel andere manier willen gaan benaderen. Het is dan ook van groot belang de interne markt voor diensten open te stellen.
Een aspect dat mij met name aanspreekt in de analyse van de Commissie - een aspect waarvan de Commissie in het verslag heeft laten weten dat zij zich er extra voor in zal zetten - is dat het belang wordt onderstreept van een sterk concurrentiegerichte diensteninfrastructuur binnen het algemene concurrentiekader van de Europese industrie. Heel veel bedrijven zijn bij het doen van hun zaken afhankelijk van goede, doeltreffende, betaalbare en efficiënte diensten. Het hele terrein van de e-handel, waarover we eerder in het kader van de financiële diensten spraken, maakt het ontstaan van en de toegang tot dit soort markten makkelijker. Deze mededeling is dan ook meer dan welkom. In de Commissie juridische zaken en in de Commissie industrie zien wij uit naar samenwerking met de Commissie en naar het verder ontwikkelen van het benodigde juridische kader en de andere activiteiten die nodig zijn om dit kader te realiseren.
Ik wil nogmaals benadrukken wat mevrouw Grönfeldt Bergman heeft gezegd over de rol van de kleine en middelgrote ondernemingen in deze sector. Ook hier zien we weer dat het steeds belangrijker wordt dat diensten worden gecombineerd met de e-handel en de elektronische manieren waarop die diensten kunnen worden verleend. Het is een terrein dat met name van cruciaal belang is in de business-to-business-sector, waarop voor kleine en middelgrote ondernemingen een uitermate belangrijke rol is weggelegd in de Europese economie. En ook hier geldt weer dat deze bepalingen van nut zullen zijn. Ik doel hier op het land-van-oorsprongbeginsel. Ik ben het met mevrouw Berger eens dat we door een gelukkig toeval hier vanavond een aantal verslagen voor ons hebben liggen waar een rode draad doorheen loopt.
Ik zie het land-van-oorsprongbeginsel niet als een wondermiddel waarmee de marktintegratie in één klap kan worden gerealiseerd. Er is nog duidelijk heel veel werk aan de winkel. Door echter het land-van-oorsprongbeginsel daadkrachtig en consequent te hanteren zullen we de concurrentie en de hogere normen voor de consument sneller kunnen realiseren dan op welke andere manier dan ook. De consumenten zullen over genoeg informatie beschikken en intelligent genoeg zijn om te weten waar ze de beste normen voor consumentenbescherming kunnen vinden. Ze zullen ze van andere landen gaan opeisen. Dit is geen kwestie van neerwaartse harmonisering. Het is een doeltreffende manier om de markt in het belang van de consument te laten werken en dat is precies wat commissaris Monti eerder, tijdens zijn bespreking van het concurrentieverslag, al zei.

Beysen
Voorzitter, commissaris, collega's, het realiseren van een echte interne markt voor diensten zal innovatie voor de kleine en middelgrote ondernemingen nog meer stimuleren - zoals dat trouwens in het debat reeds onderstreept is - ,zal het internationale concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven verbeteren en meer voordelen bieden aan de consumenten die een hele reeks van concurrerende diensten van hoge kwaliteit krijgt aangeboden.
Het is mijns inziens dan ook van essentieel belang dat de strategie inzake de interne markt voortbouwt op de sterkte van de e-commercerichtlijn en het principe van de wederzijdse erkenning. Wederzijdse erkenning is de basis van de Europese Unie en meer bepaald van de Europese interne markt. Van wederzijdse erkenning kan alleen sprake zijn als de consument in de hele Unie een gelijkwaardige bescherming geniet. Dit betekent dat harmonisatie alleen vereist is als deze gelijkwaardige bescherming niet bestaat. Bovendien garandeert men een in de Unie gevestigd bedrijf een volledig vrije grensoverschrijdende handel in diensten.
Ik denk daarom dat het verslag zoals het nu in de Commissie juridische zaken is goedgekeurd, na toevoeging van onder andere een aantal amendementen die ik zelf heb ingediend, de evenwichtige benadering van de Commissie weergeeft en ook steunt.
Tot slot ben ik zeer verheugd te vernemen dat de Commissie gisteren een verordening met betrekking tot de verkoopbevordering heeft goedgekeurd. Dit toont aan dat de Commissie daadwerkelijk de interne markt verder wil uitbouwen. Wij kunnen het ons in de huidige economische omstandigheden niet veroorloven om dit momentum naar een echte interne markt voorbij te laten gaan.

Bolkestein
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil de Commissie graag het economische en politieke belang benadrukken van haar mededeling over een nieuwe internemarktstrategie voor de dienstensector, die naar ik hoop van nu af aan volledig door het Europees Parlement zal worden gesteund.
Een functionerende interne markt in de dienstensector is nog lang geen werkelijkheid maar blijft een doel waar we naar toe moeten werken. Het is een doel dat een prioriteit dient te zijn, als we echt willen dat de Europese economie aan het einde van dit decennium de meest concurrerende ter wereld is - het doel dat wij onszelf in maart 2000 in Lissabon hebben gesteld. Om slechts een enkel feit aan te halen: de diensten nemen tweederde van de Europese economie voor hun rekening en elke vooruitgang die we op dit front boeken zal dan ook in hoge mate in het voordeel werken van de burgers van dit continent.
Het bereiken van dit doel wordt des te belangrijker door de groeiende dynamiek van de informatiemaatschappij, met al zijn mogelijkheden voor grensoverschrijdende handel, en door de op handen zijnde invoering van de euro, die ervoor zal zorgen dat de kosten transparanter worden en bedrijven en consumenten ertoe zal aanzetten buiten hun landsgrenzen op zoek te gaan naar de verlening van diensten.
Helaas zijn er op dit moment nog te veel juridische en administratieve obstakels die onze bedrijven en consumenten ervan weerhouden de hele Europese Gemeenschap als echte, eigen binnenlandse markt te zien. Dat betekent dat het enorme groeipotentieel nog niet de aandacht krijgt die het verdient en wij er nog niet in geslaagd zijn een kader te scheppen waarbinnen miljoenen nieuwe banen kunnen worden gecreëerd.
Op geen enkel moment in onze moderne geschiedenis is het belangrijker geweest om ondernemerschap, innovatie en gebruik van kansen te stimuleren. Net zoals wij ons via de campagne van 1992 konden concentreren op een interne markt in de goederensector - en die grotendeels ook konden verwezenlijken - is het nu belangrijk dat wij ons concentreren op het verwijderen van de blokkades die belemmerend werken op de handel en de diensten. Deze nieuwe strategie heeft vooral tot doel twee groepen - namelijk de kleine en middelgrote ondernemingen en de consument - in staat te stellen ten volle te profiteren van de interne markt.
In veel gevallen zullen kleine en middelgrote bedrijven - en de heer Harbour en de heer Beysen hebben daar vanavond ook al naar verwezen - niet over de middelen beschikken om zich in alle of in een aantal lidstaten te vestigen. Als ze dat proberen, zullen ze geconfronteerd worden met de noodzaak om hun infrastructuur uit te breiden en met extra financiële en administratieve lasten. Zij moeten dan ook de mogelijkheid krijgen om hun diensten vanuit hun eigen vestiging vrijelijk overal in de Gemeenschap aan te bieden.
Wat de consumenten betreft: deze strategie is vooral voor hen bedoeld. Wij zijn niet in onze opzet geslaagd voordat de Europese consument meer toegang heeft tot en kan beschikken over een bredere keuze aan veilige, betrouwbare diensten tegen meer concurrerende prijzen, en dat betekent dat er meer concurrentie tussen dienstverleners moet komen. De strategie is de eerste poging om op communautair niveau een horizontale aanpak van de handel en de diensten te realiseren, sinds het algemene programma voor de opheffing van de blokkades voor de dienstverlening in 1962 werd ingevoerd, bijna veertig jaar geleden. De strategie vereist de samenwerking en de steun van nationale autoriteiten, de deelname van alle betrokken partijen en de actieve betrokkenheid van de communautaire instellingen.
Het verslag van de Commissie juridische zaken en interne markt besteedt aandacht aan een aantal moeilijke kwesties die een doeltreffend functioneren van de interne markt voor diensten in de weg staan. Ik ben blij dat de Commissie juridische zaken en interne markt het eens is met de denkwijze van de Commissie en haar ambitieuze benadering steunt. Ik hoop ook te kunnen rekenen op de volledige steun van het Europees Parlement, waar het gaat om het implementeren van zowel de eerste als de tweede fase van de strategie. De eerste fase wordt op dit moment uitgevoerd. Dat betekent dat bestaande beperkingen met betrekking tot de vrijheid van dienstverlening en de vrijheid van vestiging momenteel afgebakend en geëvalueerd worden. In de tweede fase zullen de juridische en operationele instrumenten voor het elimineren van de obstakels geïmplementeerd worden en zal onze aanpak gebaseerd zijn op harmonisering. Daarbij zal de hoge mate van consumentenbescherming die wij nastreven worden gecombineerd met de beginselen van land van oorsprong en wederzijdse erkenning, zoals die in het Verdrag zijn neergelegd.
De Commissie is het dan ook niet eens met de onlangs ingediende amendementen. Deze amendementen lijken lijnrecht in te gaan tegen de beginselen van de wederzijdse erkenning en het land van oorsprong en zouden volgens de Commissie een ondermijning betekenen van de positieve, evenwichtige aanpak van dit verslag, waarvoor de Commissie met recht dankbaar is. Ik wil mevrouw Berger namens de Commissie bedanken voor het opstellen van het verslag. De Commissie heeft het gevoel dat de onlangs ingediende amendementen een aanzienlijke verzwakking zouden betekenen van de steun van het Europees Parlement aan de voorgestelde internemarktbenadering.
Ter afsluiting verwijs ik naar de eerdere discussie tussen mevrouw Berger, de heer Harbour en de heer Beysen over de verschillende voor- en nadelen van de harmonisering, de wederzijdse erkenning en het land van oorsprong. Grootschalige harmonisering kan tijd verspillen, onnodig bureaucratisch blijken en de politieke goodwill en aandacht afleiden van de belangrijke kwesties waarover lidstaten het eens moeten worden. Het is wellicht ook in strijd met het subsidiariteitsbeginsel in het Verdrag.
Aan de andere kant is het natuurlijk ook zo dat harmonisering wellicht onvermijdelijk is in die gevallen waarin een grote mate van bescherming, met name van de consument, moet worden gerealiseerd. Wederzijdse erkenning kan daarentegen beter functioneren bij implementatie via secundaire communautaire wetgeving, waarin de terreinen waarop de wederzijdse erkenning moet worden geaccepteerd duidelijk worden afgebakend. Beide beginselen hebben hun voor- en nadelen, maar in grote lijnen neig ik naar de visie van de heer Harbour dat de snelste manier om een adequaat niveau van consumentenbescherming te realiseren loopt via aanvaarding van het land-van-oorsprongbeginsel.
Tot slot wil ik de heer Beysen graag bedanken voor zijn vriendelijke opmerkingen over de richtlijn inzake de verkoopbevordering, die de Commissie deze week heeft aangenomen. Ten slotte wil ik mij bij mevrouw Berger verontschuldigen dat ik haar niet eerder namens de Commissie bedankt heb voor het feit dat zij bijna alle amendementen over het voorgaande onderwerp heeft ingetrokken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voorlichting betreffende woningkredieten in de precontractuele fase
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0290/2001) van de heer Radwan, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de aanbeveling van de Commissie betreffende de voorlichting die kredietgevers die woningkredieten aanbieden in de precontractuele fase aan de consumenten moeten geven (C5-0256/2001 - 2001/2121(COS)).

Radwan
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wij zijn nu bij het laatste punt van de agenda aangekomen. Ik hoop dat de toeloop van afgevaardigden enigszins binnen de perken blijft.
Waar gaat het om in dit verslag? Het gaat om de kwestie van precontractuele informatie over woningkredieten. We zijn bezig om voor 2005 in de EU een interne markt tot stand te brengen. Doel daarbij is ook dat in de toekomst grensoverschrijdend woningkredieten worden verstrekt en door klanten worden opgenomen.
Daartoe is op Europees niveau een overeenkomst gesloten tussen de consumentenbonden en de overkoepelende organisaties van banken. Een relatief snelle omzetting is nu nodig. Als dat binnen twaalf maanden zou kunnen gebeuren, dan zou dat heel prettig zijn. Ik wil op deze plaats nadrukkelijk de positieve rol van de Commissie onderstrepen. Het is de Commissie in dit moeilijke begeleidingsproces gelukt om beide partijen steeds weer tot elkaar te brengen en de zaak uiteindelijk succesvol af te ronden.
Dit kan een eerste goed voorbeeld worden van zelfregulering in de Europese Unie. Daar moet echter nog wel het een en ander voor worden gedaan. In de eerste plaats moeten we eens goed kijken naar het proces zelf. Dat heeft zo' n vier jaar geduurd en was blijkens mededelingen van sommige deelnemers niet altijd even transparant. We willen de Commissie vragen de Economische en Monetaire Commissie te informeren over de ervaringen die in dit begeleidingsproces zijn opgedaan en over de conclusies die daaruit kunnen worden getrokken met het oog op toekomstige processen van zelfregulering. Zoals ik al betoogd heb, kan het een positief voorbeeld zijn. Mocht het echter een slecht voorbeeld van zelfregulering zijn, dan moet de Commissie zelf met een voorstel voor een richtlijn komen. Een paar punten moeten nog geregeld worden.
Ten eerste moeten natuurlijk niet alleen de overkoepelende organisaties van banken verplichtingen aangaan. De banken zelf moeten zich hier in heel Europa aan verbinden. Het is nog niet duidelijk in hoeverre de banken hieraan zullen meedoen.
In de tweede plaats moet het register dat wordt ingesteld natuurlijk ook via Internet worden aangeboden. Verder moeten er in Europa vergelijkbare formulieren komen. Het is nu al te voorzien dat sommige lidstaten, die er vooral aan het begin op aandrongen een uniform formulier te ontwerpen, hun eigen weg zullen gaan en in de toekomst wellicht van de voorgeschreven weg zullen afwijken. We moeten, juist in het belang van de klant, in ieder geval vasthouden aan het punt van de vergelijkbaarheid. We moeten proberen om deze overeenkomst uit te breiden tot de kandidaat-lidstaten. De zojuist door u genoemde bemiddelingsinstantie, commissaris, zouden we ook op dit terrein van toepassing moeten verklaren. De interne bemiddelingsinstantie die in de overeenkomsten is voorzien, moeten we loslaten en in plaats daarvan moeten we het voorstel van de Commissie oppakken.
Vergelijkbaarheid is ook nodig met betrekking tot de gegevens. De effectieve jaarrente is vooral voor de consument van groot belang. Niet alleen het getal onderaan, maar met name ook de berekeningsgrondslag is belangrijk. In Europa bestaan nog verschillende methoden om de effectieve jaarrente te berekenen: we moeten naar een uniforme berekeningsmethode toe.
Ik zou het zeer toejuichen wanneer niet de Commissie hiertoe het initiatief zou hoeven te nemen, maar wanneer het de banken zelf zou lukken om op de kortst mogelijke termijn één methode vast te stellen. We zouden dit dan ook moeten toepassen op de diensten die via Internet worden aangeboden. Ook volgens het verslag-Huhne dat we daarstraks bespraken zouden we hier vaart achter moeten zetten. Voortaan moet ook dit soort informatie op Internet. Ten slotte moeten de juridische bepalingen volgens het verslag-Huhne voortaan worden afgestemd op de rechtsbegrippen in deze Code.
Tot besluit wil ik graag benadrukken dat ik bijzonder blij ben met deze vrijwillige overeenkomst. Het gaat er nu om, haar kritisch te beoordelen en haar kritisch te blijven volgen. Wij van de Economische en Monetaire Commissie hopen dat de Commissie ons spoedig een verslag doet toekomen waarin staat in hoeverre de Code succesvol is en of we op deze weg verder kunnen gaan of dat we toch wetgeving moeten voorbereiden.

Andria
Mijnheer de Voorzitter, ik heb oprecht waardering voor de ontwerpresolutie van de heer Radwan inzake voorlichting betreffende woningkredieten in de precontractuele fase.
Het staat buiten kijf dat er een herordening en reorganisatie van start is gegaan in een nogal ongeregelde sector, waar het helaas niet ontbroken heeft aan discutabele, zelfs laakbare praktijken van de kant van het Europese kredietwezen.
Het belang van de werkzaamheden ligt erin dat deze verzameling indicaties en reglementeringen voor het eerst niet het resultaat is van zelfregulering, zoals zo vaak in het verleden. Ik doel op de interbancaire overeenkomsten voor de voorwaarden, waarin de banken de regels dicteerden, meer met het doel om een onderlinge felle concurrentie te voorkomen dan om transparante contractmodellen te creëren voor hun klanten. Deze Code daarentegen is voortgekomen uit een overeenkomst tussen banken en consumentenorganisaties, zij het facultatief.
Van belang is ook de keuze voor transparantie en publiciteit in de artikelen 21, 22, 23 en 24 van de Code en in het bijzonder in artikel 25: daarin wordt bepaald dat bij een offerte via Internet het Europese standaardschema en alle voorgeschreven bepalingen en indicaties in acht moeten worden genomen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat deze Code verder aangevuld en gecorrigeerd dient te worden. De praktijk zal ons de daarvoor benodigde indicaties leveren. Ik ben alleen verbaasd over de afwijzing in de commissie van een door mij ingediend amendement dat tot doel had een grens te stellen aan het te registreren hypotheekbedrag. De achtergrond van dit amendement was dat in enkele lidstaten de kredietinstellingen een drie maal zo hoge hypotheeksom laten registreren als zij daadwerkelijk verstrekken, met een dubbel nadeel voor de consument: in de eerste plaats imagobeschadiging, want voor degenen die hiervan niet op de hoogte zijn, lijkt de schuld drie maal zo groot als ze is; in de tweede plaats hogere kosten, in het bijzonder hogere notariskosten, want deze zijn afhankelijk van de geregistreerde hypotheeksom. Ik hoop dat dit aspect in de toekomst opnieuw zal worden overwogen.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, dank aan de rapporteur en mijn gelukwensen met het verslag, dank ook voor de coöperatieve samenwerking. De totstandbrenging van een interne markt voor financiële diensten die de consumenten een hoog niveau van bescherming biedt, is een prioriteit voor de Gemeenschap. De ondertekening van een contract voor een woningkrediet is vaak de belangrijkste en grootste financiële verplichting die een consument in zijn leven aangaat. Het is daarom toe te juichen dat er op Europees niveau een vrijwillige overeenkomst tot stand is gekomen tussen de overkoepelende organisaties van banken en de consumentenbonden met betrekking tot een precontractuele informatieplicht. Positief is ook dat de Code en het door de Commissie ingestelde register van verleners van woningkredieten kan worden uitgebreid tot aanbiedingen via Internet.
In dit verband moet met het oog op een betere vergelijkbaarheid van consumenteninformatie een nauwkeurige definitie van een gemeenschappelijke effectieve jaarrente voor woningkredieten worden opgenomen in het gestandaardiseerde Europese informatieblad. De formulering daarvan moet uniform zijn voor de hele Gemeenschap en gebaseerd zijn op de richtlijn betreffende consumentenkredieten. Dit informatieblad moet zodanig worden vormgegeven dat alle gegevens daarin kunnen worden teruggevonden die nodig zijn om de kredieten na te rekenen. Daarbij gaat het primair om de wijze waarop de rente wordt verrekend bij voorschotten en bijbetalingen. Dat is één van de belangrijkste initiatieven in deze sector op het gebied van consumentenbeleid.
Het is ook wenselijk dat het Parlement in de toekomst betrokken wordt bij onderhandelingen over vrijwillige overeenkomsten. Op die manier kan bij het opstellen van de Code absolute transparantie worden gegarandeerd. Ik hoop dat dit voorbeeld van een vrijwillige overeenkomst tussen marktpartijen en consumentenbonden aan de verwachtingen voldoet, zodat het ook op andere terreinen van financiële diensten kan worden toegepast.
Het kan een wezenlijke bijdrage zijn aan een snelle totstandkoming van een interne markt voor financiële diensten. Aangezien de consumentenbonden echter over relatief weinig middelen beschikken, moeten concrete maatregelen volgen wanneer de vrijwillige overeenkomst niet wordt nageleefd. Anders ben ik bang dat het instrument van de vrijwillige overeenkomst - dat op zich een goed instrument is - niet tot het gewenste doel zal leiden. Dan zullen alleen diegenen zich aan de overeenkomst houden die ook anders geen problemen veroorzaken. Dat zou te mager zijn en het zou de zaak geen goed doen.

Bolkestein
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met de mededeling dat de Commissie zich in een zeer comfortabele positie bevindt, omdat zij het volledig eens is met de inhoud van de resolutie die op 28 augustus van dit jaar vrijwel unaniem werd goedgekeurd door de Economische en Monetaire Commissie.
De vrijwillige gedragscode die aan de aanbeveling van de Commissie ten grondslag ligt, is het allereerste voorbeeld van een overeenkomst tussen organisaties uit de wereld van bank en consument over de standaardisering van de informatie waarover een consument moet kunnen beschikken voordat er een contract wordt afgesloten. Het bestaan ervan bewijst, zoals in de resolutie terecht is opgemerkt, dat de deelnemers aan de markt zelf het beste in staat zijn om over de juiste oplossingen te onderhandelen en te zorgen voor een juist evenwicht van belangen tussen de contractpartijen. Hoe goed ze daartoe echter ook in staat zijn, de deelnemers aan de markt hebben een neutrale, onvermoeibare tussenpersoon nodig die hen tijdens de lange, moeilijke onderhandelingen over deze Code begeleidt, en soms opnieuw motiveert. De rapporteur heeft daarbij gewezen op de rol van de Commissie, een blijk van erkenning waarvoor de Commissie de rapporteur zeer dankbaar is.
Zoals alle partijen onderling hebben afgesproken en hebben gevraagd, zal de tussenpersoon, dat wil zeggen de Commissie, zich van nu af aan opstellen als notaris, en indien nodig, als scheidsrechter. Als notaris zal de Commissie, in overeenstemming met de resolutie, een lijst bijhouden van woningkredietverstrekkers die zich aan de Code houden. Die lijst zal regelmatig worden bijgewerkt en on line te raadplegen zijn. Ik zeg dit met name tegen de heer Radwan die deze Code op Internet wilde plaatsen, hetgeen ook daadwerkelijk zal gebeuren. Hij kan on line worden ingezien op de website van de Commissie en daarmee zal de benodigde transparantie gegarandeerd zijn. Tijdens de onderhandelingsfase werd het ontbreken van de nodige transparantie in het verslag betreurd. Het is een onderwerp dat de Commissie ter harte heeft genomen, maar als de lijst op Internet verschijnt, is die transparantie in ieder geval weer terug. Dat wil zeggen als de Commissie als notaris optreedt.
Als scheidsrechter zal de Commissie in de gaten houden of haar aanbeveling wordt nageleefd en hoe doeltreffend deze is. De Commissie heeft in haar aanbeveling duidelijk aangegeven dat zij bindende wetgeving overweegt, als de voorwaarden zoals die in haar aanbeveling zijn neergelegd niet volledig worden nageleefd. Het Parlement zal, zoals terecht in de resolutie wordt gevraagd, intensief op de hoogte worden gehouden - en dat was ook iets wat hier vanavond aan de orde was - van onze controles en evaluaties van de mate waarin de aanbeveling wordt nageleefd.
Ik ben ervan overtuigd dat de Code en onze aanbeveling daarbij een zeer belangrijke rol zullen spelen in de voltooiing van de interne markt voor financiële diensten, waaraan het Parlement met regelmaat zijn steun belijdt. Net als de rapporteur heb ik de verwachting dat dit baanbrekende initiatief, wederom het eerste in zijn soort, niet uniek zal blijken. Het succes ervan hangt echter af van de betrokkenheid en inzet van alle partijen - en het doet mij genoegen het Parlement te kunnen meedelen dat reeds een aanzienlijk aantal bedrijven te kennen heeft gegeven zich aan de Code te zullen houden, al is het aantal in sommige lidstaten nog niet helemaal wat het zijn moet. Ik kan het Parlement verzekeren dat de Commissie haar uiterste best zal doen om ervoor te zorgen dat de hele sector zich aan de Code houdt.
Tot slot de wensen die de heer Ettl naar voren heeft gebracht. De Commissie neemt nota van deze wensen, maar wil graag laten weten dat deze kwestie betrekking heeft op precontractuele informatie en dat daarom informatie over rentevoeten en dergelijke buiten het bereik van dit instrument valt. De Commissie neemt dan ook nota van wat de heer Ettl zojuist heeft gezegd, maar kan op diens wensen niet ingaan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Bolkestein, voor uw inzet in het Parlement vanavond.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.50 uur gesloten)