Slavnostní zasedání - Gruzie
Předseda
Pane předsedo, dámy a pánové, vážení hosté a přátelé. Chtěl bych srdečně uvítat prezidenta Gruzie, Michaila Saakašviliho.
(Potlesk)
Není to první návštěva prezidenta Saakašviliho v Evropském parlamentu. Navštívil nás před čtyřmi lety a byl i v Bruselu v roce 2004, krátce po svém zvolení prezidentem Gruzie. Dnes je zvláštní den - dnes, 23. listopadu, je sedmé výročí růžové revoluce, pokojného zlomu, který znamenal změnu nejen v Gruzii, ale v celém regionu jižního Kavkazu. Pane prezidente, téměř 60 let jde Evropská unie směrem, který si nyní zvolila i Gruzie - směrem trvalého míru, prosperity a neohrožované svobody. Prezident Saakašvili začal studovat v Kyjevě. Následně studoval na evropských a amerických univerzitách a vždy byl spojen se Štrasburkem - zde studoval, zde získal titul a pokud vím, zde také potkal svou budoucí ženu. Je to tedy pro pana Saakašviliho výjimečné místo.
Posledních sedm let nebylo pro Gruzii snadných. Územní celistvost Gruzie byla narušována. Chtěl bych připomenout, že v květnu letošního roku jsme přijali usnesení, které vyzývalo Rusko k dodržování podmínek příměří a ke stažení sil z gruzínského území.
(Potlesk)
Před čtyřmi lety pan Saakašvili v této sněmovně řekl, že Gruzíni jsou nejen jedním nejstarších národů Evropy, ale intenzivně se také podílejí na evropské integraci. Považují ji za druh přístupu k mezinárodním záležitostem, který upřednostňují. Jsem si jist, že toto nadšení dnes není menší než před čtyřmi lety. V Evropském parlamentu a Evropské unii přikládáme velký význam demokratizaci. Standardy demokratizace a demokracie jsou velmi vysoké a stejně tak jsou vysoké standardy volného trhu. Lidská práva, právní stát i svoboda tisku potřebují reformy - reformy ústavního systému, volebního práva a systému soudnictví. Před chvílí jsem s prezidentem Gruzie o těchto věcech mluvil a shodli jsme se, že to není snadný proces, ale že je to proces nutný, máme-li si být podobní a máme-li snadněji spolupracovat.
Jsem také potěšen tím, že Gruzie rychle překonala hospodářskou krizi. Svou úlohu v tom hrála i Evropská unie - podali jsme pomocnou ruku. Dnes je Gruzie znovu ve fázi rychlého hospodářského růstu. V Evropské unii bychom chtěli, aby byla Gruzie stabilní a dobře se rozvíjela, také bychom si však přáli, aby se tak stalo v celé oblasti jižního Kavkazu. Gruzie by mohla být dokonalým vzorem přechodu k demokratickému systému volného trhu s plnou ochranou lidských práv a právním státem. Proto je tak důležité to, co nám chce dnes pan Saakašvili přednést a říci. Jsme rádi, že jste zde s námi a chtěli bychom vás požádat, abyste promluvil. Máte slovo, pane prezidente.
(Potlesk)
Michail Saakašvili
prezident Gruzie. - Pane předsedo, s pokorou přijímám tuto velkou čest, kterou vaše pozvání znamená pro mou zemi, a chtěl bych poděkovat vám i všem politickým skupinám za tuto výjimečnou příležitost. Pane předsedo, jak jsme zmínili během našich předešlých jednání, byl jsem tu naposledy před čtyřmi lety, je to tedy jako olympijské hry. Musím se vrátit zase za čtyři roky. Doufám, že mé výsledky budou lepší, než naposledy.
Přišel jsem předat vzkaz míru a učinit slavnostní slib. Přišel jsem potvrdit, že mír - spravedlivý a trvalý mír - je v mém regionu možný a že potřebujeme, aby k němu Evropa přispěla.
Po staletí je pohoří Kavkaz geopolitickou záhadou a okouzlujícím paradoxem: je to region, kde jednotlivci a duše byli svobodní, ale kde občané byli utlačováni; kde kultury byly tolerantní, ale kde vlády vytvářely umělá rozdělení; kde se lidé nikdy nepřestali hluboce cítit Evropany, ale kde zdi vztyčené různými říšemi změnily Evropu na vzdálený přelud; kde muži a ženy usilovali o mír, ale kde se války zdály nevyhnutelné.
Přišel jsem, abych vám řekl, že tuto dobu musíme ukončit, spolupráce musí nahradit rivalitu a jednání musí zvítězit nad válečnou rétorikou.
Ve všech neklidných koutech našeho světa je Evropský parlament symbolem naděje. Je to jasný důkaz toho, že i nejkrutější z konfliktů lze překonat a že mír stojí za jakékoli politické riziko.
Toto místo by neexistovalo, kdyby se uprostřed rozvalin, obklopeni smrtí a s oprávněnými nároky na pomstu stateční vůdci nerozhodli ukončit staletí válek zahájením nejambicióznějšího a nejúchvatnějšího politického experimentu naší doby: evropského sjednocení. Tento Parlament, který není rozdělen státní příslušností, ale podle politických skupin - naplňuje vizi, kterou tak výmluvně vyjádřil Victor Hugo na mezinárodním mírovém kongresu v Paříži v roce 1849.
Dovolte mi tohoto velkého básníka citovat v jeho vlastním jazyce:
(FR) Jednou přijde den, kdy se všechny národy tohoto kontinentu spojí ve vyšší celek a vytvoří evropské bratrství, aniž by ztratily své individuální přednosti nebo svou slavnou individualitu.
Jednoho dne bude jediným bojištěm tržiště soupeřících myšlenek.
Jednoho dne budou dělové koule a bomby nahrazeny volebními lístky, všeobecným volebním právem lidu, ctihodným rozhodováním velkého svrchovaného senátu, který bude Evropě tím, čím je parlament Spojenému království, čím je říšský sněm Německu a zákonodárné shromáždění Francii.
prezident Gruzie. - Mnozí Hugovi současníci jej považovali za infantilního snílka, i v době, kdy pronesl tento projev. Trvalo více než sto let a dvě světové války, než historie vyslyšela jeho hlas.
Dámy a pánové, je čas, aby Hugův hlas zazněl a byl slyšet i v mém regionu. Je nejvyšší čas, aby hlas bratrství překonal zvuky děl a výkřiky nenávisti. Je nejvyšší čas, aby i na Kavkazu zavládl evropský mír.
(Potlesk)
A je naší povinností jako politických vůdců přinášet odvážné iniciativy, aby se tak stalo.
Dámy a pánové, přesně před sedmi lety zahájila růžová revoluce novou cestu starého národa, mé milované Gruzie, směrem do evropské rodiny. Dne 23. listopadu 2003 stovky tisíc občanů ze všech regionů, ze všech náboženských a sociálních prostředí pokojně obsadily ulice a parlament. Nebylo rozbito jediné okno a z budovy nebyla odcizena jedná věc. Učinili víc, než že svrhli prohnilý a zpátečnický režim. Odstartovali to, co ekonomové v Londýně před několika týdny nazvali mentální revolucí.
Jak někteří v této sněmovně dobře víte, existovaly dva způsoby, jak se vymanit z komunistických režimů po osvobozujícím pádu SSSR - evropský a nacionalistický: právní stát a stát strachu. Abych to shrnul: Václav Havel a Slobodan Milošević.
Když tyranie strany skončila, rozdělení, korupce, vertikalita, byrokracie, cynismus a autoritářství, které byly pilíři sovětské společnosti, zůstaly nedotčeny. Před sedmi lety byla Gruzie formálně nezávislý stát, byla však stále součástí tohoto světa strachu a nenávisti. Hranice sovětské mentality nebyly zrušeny a Sovětský svaz stále existoval v myslích a duších lidí. Pouze mentální revoluce mohla vést k evropské transformaci našich společností.
To je poselství, které jsme my, Gruzíni, přinesli tomuto regionu. To je poselství, které u těch, kdo vzpomínali na impérium, uvolnilo tolik hněvu vůči nám, ale je to také poselství, které změnilo Gruzii v laboratoř reforem pro náš region. Když jsme vedli růžovou revoluci, byli jsme členy studentských organizací, opozičních stran a skupin občanské společnosti, všichni sjednoceni jedním snem: změnit nefunkční postsovětskou zemi nepředstavitelně postiženou korupcí a zločinem v evropskou demokracii.
Dámy a pánové, Sovětský svaz byl založen na zásadě práva vládnout. Lidé byli uměle stavěni proti sobě na každé úrovni společnosti a v každé oblasti. V každé republice byly jednotlivé náboženské, sociální a etnické skupiny nuceny trvale soupeřit a politika byla chápána jako umění manipulace, strachu a nenávisti. To vysvětluje, proč se z bývalých komunistů snadno stali nacionalisté - na Balkánu i na Kavkazu, ve východní Evropě i v Rusku. Před sedmi lety byla Gruzie stále rozdělena na izolované komunity, které se bály jedna druhé. Někteří extremisté využívali slabosti státu k zavrhování menšin.
Naším prvním úkolem proto bylo přijmout multikulturalismus a rozdíly. Vypracovali jsme pozitivní akční program ve všech oblastech, od vysokoškolského vzdělávání až po donucovací orgány. Sovětský svaz měl i další znak - absolutní centralizaci. Před sedmi lety byla Gruzie stále plně soustředěna na své hlavní město a my jsme zahájili rozsáhlý program decentralizace, investovali do regionálních rozvojových infrastruktur a výrazně jsme posílili postavení místních orgánů. V důsledku toho se dříve opuštěné regiony staly nejúžasnějšími příklady našeho rozvoje.
Do růžové revoluce všechny klíčové regionální principy určoval prezident, zatímco tedy ostatní obnovovali slavnou vertikální moc, která rušila autonomii všech regionů, my jsme systematicky přenášeli moc na regionálně volené orgány. Tato politika nedávno vedla k první přímé volbě starosty hlavního města Tbilisi - loni v květnu - a k rozhodnutí přemístit Ústavní soud do města Batumi a parlament do druhého největšího města Gruzie - Kutaisi - do středu Gruzie.
V Sovětském svazu šlo jen o kontrolu a korupci - o převahu a neefektivní stát. Naším prvním krokem proto bylo rozpustit KGB a propustit všechny policejní síly...
(Potlesk)
... i celníky a daňové úředníky, ale také otevřít naši ekonomiku a náš vzdělávací systém.
Vize, která vedla všechny tyto kroky, byla ztělesněna jediným symbolem. Vedle každé gruzínské vlajky v každé úřední budově jsme vyvěsili i vlajku evropskou. Učinili jsme to na znak toho, kam chceme Gruzii svými reformami dovést.
Samozřejmě měla naše pokojná revoluce své neúspěchy a nedostatky. Samozřejmě jsme udělali chyby, ale jak velký vynálezce evropského kosmopolitismu a jeden z mých oblíbených filozofů Immanuel Kant napsal o francouzské revoluci, "Nemůžete být připraveni na svobodu, dokud nejste skutečně svobodní." Immanuel Kant tím myslel, dámy a pánové, že vás žádná kniha nemůže naučit vládnout - ani se chovat - ve svobodě. Můžete se to naučit jen ze svých vlastních úspěchů a neúspěchů.
Měli jsme neúspěchy a poučili jsme se z nich, dosáhli jsme však také překvapivých úspěchů. Gruzie byla právě Světovou bankou vyhodnocena jako nejlepší ekonomický reformátor světa za posledních pět let a nyní je dvanáctá na světě a je na prvním místě ve střední a východní Evropě - a rozhodně v postsovětském světě - z hlediska snadnosti podnikání. Podle Evropské banky pro obnovu a rozvoj a Transparency International Gruzie, někdejší epicentrum postsovětské mafie, v letech 2004 až 2009 dosáhla většího pokroku v boji proti korupci než kterákoli jiná země světa. Na seznamu Transparency International postoupila Gruzie o 70 míst vzhůru a shodou okolností právě v té době Rusko sestoupilo o 70 míst směrem dolů. Potkali jsme se uprostřed a nevzpomínám si, že bychom se zdravili, ale stalo se to.
Těchto hodnocení si vážím, protože odrážejí a obnovují naši sociální a morální transformaci, která se v mé zemi uskutečnila - mentální revoluci, o níž jsem již mluvil. Gruzínští občané přestali přemýšlet o svém státu a zemi jako o státu postsovětském. Vidí, posuzují a kritizují jej jako evropskou demokracii. Taková změna daleko překračuje vůdce a strany, kteří vedli růžovou revoluci. Je to něco, co nikdo nevlastní a nikdo to nemůže potlačit, ani my ani nikdo jiný.
Taková revoluce vede v naší části světa k úžasné věci: instituce se systematicky stávají oblíbenější než politické osobnosti. Právě jsme provedli velkou reformu policie a podle posledního průzkumu - Gallupova průzkumu - z ní policie vyšla s 86% hodnocením důvěry, přičemž toto číslo dříve činilo 5 %. Totéž platí pro úřad prezidenta, totéž pro parlament, totéž pro jiné instituce v zemi: je to přesný opak toho, co se dělo dříve. Skutečně to vypovídá o tom, že instituce jsou oblíbenější než vůdci a že země postupuje správným směrem.
Ještě je třeba mnoho udělat. Samozřejmě se ještě více snažíme držet se své cesty reformy. Víme, že demokracie vždy znamená neustálou práci.
Náš alternativní demokratický model samozřejmě všichni nepřivítali. Setkal se s důrazným odporem revizionistických sil, které pád SSSR stále vnímají jako nejhorší katastrofu 20. století. V roce 2006 na můj národ uvalily úplné embargo. Předtím v roce 2005 platilo plné energetické embargo. Deportovali naše občany, opakovaně před rokem 2008 bombardovali naše území a v roce 2008 nakonec uskutečnili invazi. Nyní tyto síly stále okupují 20 % gruzínského území, čímž nehorázně porušují mezinárodní právo o dohodu o příměří ze 12. srpna sjednanou díky snaze mého dobrého přítele a velkého evropského vůdce, francouzského prezidenta Nicolase Sarkozyho, který byl tehdy předsedou Evropské unie.
V této chvíli má Gruzie stále až 500 000 vnitřně vysídlených osob a uprchlíků, kteří se nemohou vrátit domů, protože někteří lidé vedení starou imperialistickou mentalitou se rozhodli uvítat 21. století pořádáním etnických čistek a budováním nové Berlínské zdi rozdělující mou zemi.
Jak jsme na tyto akty agrese odpověděli? Zaprvé jsme plně prováděli dohodu o příměří a činili jsme víc, než jsme byli povinni, protože jsme ani jednou nevyužili odmítnutí Ruska jako záminku. Loni v srpnu vedoucí pozorovací mise Evropské unie, Hansjörg Haber - Němec - veřejně ocenil gruzínskou zdrženlivost a naši strategii angažovanosti jako konstruktivní unilateralismus. Když tanky a rakety stojí 50 km od hlavního města, byl by pro mnohé vlády nejvyšší čas začít naříkat, že jsou obléhány, není čas na svobodu a demokracie je luxus - který si nemohou dovolit - a začít ničit svou opozici a volat po takzvané jednotě společnosti. My jsme udělali pravý opak. Za těchto podmínek budujeme demokracii před hlavněmi zbraní.
Před železnou oponou, kterou okupační síly vybudovaly okolo oblasti Abcházie, v malém přímořském městečku Anaklia, které bylo ještě před pár lety násilnou zónou nikoho, právě vzniká nové turistické letovisko s nádhernými hotely a písečnými plážemi. Někdo namítá, že bychom měli přestat a počkat, než se situace vyřeší a začít se stavbou až na pevnější půdě, s méně otřesy a méně nebezpečné. Naše filozofie je zcela opačná. Stavíme budovy nikoli proto, že stojí na silných a pevných základech, ale proto, že jejich stavbou nakonec ty základy upevníme.
V Anaklii začala nová fáze rozvoje v roce 2005, poté co již byla dvakrát zničena konfliktem v letech 1993 a 1998. V roce 2008 opět zažila úplnou devastaci. Invazní ruské jednotky spálily všechny nové budovy, včetně diskoték, kaváren, ubytoven pro mládež a jiných hotelů. O pár týdnů později začala výstavba znovu.
Velký básník a slavný ruský disident, Alexandr Galich, jeden z osmi hrdinů, kteří v roce 1968 demonstrovali na Rudém náměstí proti invazi do Prahy, byl autorem této významné věty: Отечество в опасности! Наши танки на чужой земле!, což znamená, že "vlast je v nebezpečí, naše tanky napadly cizí zemi". Napsal i jiný nádherný verš věnovaný Gruzii, který budu opět citovat v ruštině: Прекрасная и гордая страна! Ты отвечаешь шуткой на злословье!, což zhruba přeloženo znamená "nádherná a hrdá země, odpovídáš na pomluvy úsměvem".
(Potlesk)
Když jsem naposledy navštívil Anaklii, viděl jsem řadu diskoték tak bujarých, jaké můžete vidět kdekoli v Evropě, kde mladí lidé tančili, jako by byli na Ibize nebo v St Tropez. Jediný rozdíl byl ten, že diskotéka "18", kam jsme vstoupili, byla poslední diskotékou na pláži. Přesně pět metrů od ní je zeď, za níž je stanoviště okupační armády a pak téměř 100 km tmy a prázdnoty. Dovolte mi se zeptat: co je absurdnější než nový Berlín na písečné subtropické černomořské pláži?
Stručně řečeno, chápeme, že mír je v našem nejvyšším zájmu, a jsme přesvědčeni, že nemá jinou alternativu. Ohrožením míru bychom dali v sázku vše, čeho jsme dosáhli a čeho chceme dosáhnout v nadcházejících letech.
Přijel jsem, abych oznámil nový krok v naší politice konstruktivního unilateralismu. Jsem zde, abych uskutečnil iniciativu, která, jak doufám, s vaší pomocí zmírní napětí a umožní začátek vážných jednání. Nežli jsem přijel, hodně jsem přemýšlel. jednal jsem i s našimi přáteli - americkými a evropskými spojenci a lidmi v regionu - a gruzínská vláda se považuje za vázanou smlouvou o příměří ze dne 12. srpna a vždy měla za to, že příměří jasně zakazuje použití síly.
Ale abychom prokázali, že Gruzie je definitivně rozhodnuta pro mírové řešení svého konfliktu s Ruskou federací, přistupujeme dnes k jednostranné iniciativě a prohlašujeme, že Gruzie nikdy nepoužije sílu k potlačení ruské okupace a k obnovení své kontroly nad okupovanými oblastmi. Ve snaze o deokupaci a znovusjednocení se uchýlí jen k mírovým prostředkům.
I pokud Ruská federace odmítne stáhnout své okupační síly, i pokud milice jako její zástupci znásobí porušování lidských práv, ponechá si Gruzie jen právo na sebeobranu v případě nových útoků a invaze na 80 % gruzínského území, které zbývá pod kontrolou gruzínské vlády.
Zašlu příslušné dopisy generálnímu tajemníkovi OSN, generálnímu tajemníkovi OBSE a vedení Evropské unie, v nichž jasně prohlásím, že se zavazujeme nepoužít sílu ke znovuzískání kontroly nad naší nelegálně rozdělenou zemí, a to ani proti okupačním silám ani proti jejich zástupcům - i kdyby nám to Charta OSN dovolovala.
Můj slib zde před vámi znamená jednostranné prohlášení státu podle mezinárodního práva. Tato iniciativa zdaleka není snadná pro zemi, která je částečně okupována a má 500 000 vnitřně vysídlených osob a uprchlíků. Představuje a rozšiřuje naši politiku konstruktivního unilateralismu. Jsem připraven na hluboký a obsažný dialog s ruskou protistranou.
Samozřejmě se budeme nadále účastnit ženevských rozhovorů a doufat, že náš dnešní slib přesvědčí Ruskou federaci, aby ukončila blokování těchto diskusí. Potřebujeme však, aby začal i politický dialog. Aby k tomu došlo, musí mezinárodní společenství ruskému vedení jasně říci, že dnešní situace je zcela neregulérní a neudržitelná.
Abychom je donutili k jednání o kompromisu, je samozřejmě nezbytné jasně popsat realitu aktuální situace. Proto žádáme, aby byly ruské vojenské síly uvnitř mezinárodních hranic Gruzie kvalifikovány jako nezákonná okupace svrchovaného území. Mnohé evropské národy i Spojené státy americké již tak učinily. Protože pokud to není vojenská okupace, pak co tedy? Je to vojenská turistika, když jsou proti vám nelegálně rozmístěny desítky tisíc vojáků, raket a tanků a je odebrána část vašeho obydleného území?
Stejně tak by měly být násilné kampaně, které vyhnaly stovky tisíc gruzínských občanů z okupovaných území, hodnoceny jako nezákonné akty etnických čistek. Jestliže neodsoudíme etnické čistky, proč by okupanti měli ještě uvažovat o tom, zda těm lidem dovolí se vrátit do jejich domovů, měst a obcí?
Dámy a pánové, je-li první válečnou obětí vždy pravda, je pravda vždy i nejpevnějším základem míru. Náš konstruktivní unilateralismus a slib, který jsem právě učinil, nebudou mít očekávaný dopad, jestliže naši evropští přátelé nevysloví pravdu. Jestliže vy neřeknete pravdu, potom kdo? Přišel jsem vám dnes s pokorou říci, že na vás závisíme - my, a snad i celý region.
Dámy a pánové, náš region poznal v nedávné historii příliš mnoho válek. Je čas, abych opět parafrázoval Victora Huga, nahradit děla kulatými stoly. Náš region má svou vlastní Varšavu, své vlastní Coventry, svůj vlastní Oradour-sur-Glane a je čas budovat na našem společném odporu k válce a destrukci. Je čas říci, že nikdy nesmíme mít další Groznyj, regionální hlavní město se 400 000 obyvateli, které bylo zcela vymazáno ze světa. Je čas říci, že již nikdy nesmíme vidět lidi vyhnané z domovů a deportované kvůli své národnosti, víře či původu, jak se stalo v mé vlastní zemi i v jiných zemích v regionu.
Jsem připraven spolupracovat s ruským vedením, abychom zajistili, že se to už nikdy nestane, a aby byly důsledky války odstraněny a byly vybudovány podmínky pro mír. Zdi jako je ta, která dnes rozděluje Gruzii, nemohou být zbořeny bombami, ale pouze úsilím zdejších obyvatel o vybudování svobodné, jednotné a demokratické země a snahou světového společenství o vymáhání mezinárodního práva, což je cíl, kterého se nikdy nevzdáme. Nikdy se nevzdáme snahy o znovusjednocení naší země a její budování jako svobodného demokratického národa mírovými prostředky.
Je očividné, že i přes obrovský tlak a četné hrozby ze strany Moskvy ani jedna bývalá sovětská republika neuznala toto rozdělení Gruzie. Ukazuje to, k velkému překvapení a rozčilení některých lidí, že staré časy jsou navždy pryč. Ukazuje to, že bývalé porobené národy sovětských časů se při všech překážkách a problémech staly silnými nezávislými státy určujícími vlastní politiku. Stručně řečeno, nikdo se nevrací do SSSR.
Dámy a pánové, náš region si zvolil. K ukončení tohoto hnutí byla zahájena válka, ale tanky nemohou zvrátit smysl historie a je čas, aby dlouhý a bolestný pozůstatek imperialismu mírovým způsobem skončil. Proto vyzývám ruské vůdce, aby si zvolili budoucnost. Mohli by hrát zásadní kladnou úlohu při probíhající transformaci našeho společného regionu a akceptovat jiné země jako partnery a nikoli vazaly.
Všichni - i já osobně - chceme Rusko za partnera a ne za nepřítele. Nikdo nemá větší zájem na tom, aby se Rusko změnilo v zemi skutečně jednající ve shodě národů, dodržující mezinárodní právo a - to často souvisí - dodržující základní lidská práva. Proto upřímně podporuji úsilí evropských a amerických vůdců o zapojení Ruska do konstruktivnějšího vztahu. Náš konflikt nijak neponičil vztahy mezi našimi národy; chci říci ruským lidem, že budou v Gruzii vždy vítáni jako partneři, turisté, studenti, podnikatelé, novináři nebo prostě jako přátelé - ale nikoli jako okupační síly.
(Velký potlesk z pléna)
Dámy a pánové, chtěl bych tento projev zakončit citováním prezidenta první Republiky Gruzie, Noe Žordanii. Jak možná víte, Gruzie byla první evropskou sociálně-demokratickou republikou, která byla vyhlášena v roce 1918, a my jsme na to velmi hrdí. Máme silná práva žen a jiná silná sociální práva zakotvená v ústavě. Několik dnů předtím, než Rudá armáda napadla Gruzii, Žordania vysvětlil naši evropskou volbu: "Co si bereme z kulturního oblouku klenoucím se nad evropskými národy? Více než 2 000 let národní kultury, demokratický systém a přírodní bohatství."
Rusko nám nabídlo šanci vrátit se a žít jako vojáci. Řekli jsme Rusku, že jdeme do Evropy a chceme, aby Rusko spolu s námi směřovalo k Evropě. Dnes se na vás obrací další gruzínský prezident se stejným poselstvím lásky k evropským myšlenkám a hodnotám. Je vzácné, dostane-li národ v historii dvakrát stejnou příležitost. Dnes jsem vám přišel říci, že se této příležitosti chopíme a učiníme vše, co je v našich silách, abychom naplnili svůj evropský osud.
Předseda
Pane prezidente Saakašvili, vaše dnešní sdělení bylo velmi důležité pro nás pro všechny, ale i z hlediska budoucího summitu OBSE v Astaně v Kazachstánu, který se má konat za týden ve dnech 1. a 2. prosince. Především bylo mimořádně důležité pro celý váš region, Kavkaz, pro jižní i severní Kavkaz. Vždy jsme věděli, že jste odvážný člověk, nyní můžeme navíc říci, že jste i člověk rozvážný. Odvaha a rozvážnost by vždy měly jít ruku v ruce.


Zmiana Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do mechanizmu stabilizacyjnego dla państw członkowskich, których walutą jest euro (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie, sporządzone przez pana posła Broka i pana posła Gualtieriego w imieniu Komisji Spraw Konstytucyjnych, w sprawie zmiany Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do mechanizmu stabilizacyjnego dla państw członkowskich, których walutą jest euro (00033/2010 - C7-0014/2011 - 2010/0821/NLE).
Elmar Brok
Panie Przewodniczący, Pani Komisarz, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Euro to duży sukces. Jest to jedna z najstabilniejszych walut na świecie i na rynkach radzi sobie lepiej niż dolar. Możemy zauważyć, że dane gospodarcze ze Stanów Zjednoczonych są dużo gorsze niż w przypadku Europy. Zważywszy jednak na to, że nie mamy jednakowych warunków, widzimy nadal, że poszczególne części strefy euro, poszczególne państwa członkowskie przeżywają trudności i musimy na nie zareagować.
Prawdą jest, że upadek euro byłby niezwykle kosztowny dla nas wszystkich w zglobalizowanym systemie i chcę jasno powiedzieć, że mój kraj - który czasem przedstawia się tak, jakby miał ponieść największe ofiary - jest głównym beneficjentem lub należy wspólnie z innymi do największych beneficjentów euro. Nie dokonujemy więc tutaj samopoświęcenia. Raczej działamy także we wspólnym interesie wszystkich państw - dużych i małych, bogatych i ubogich - i musimy pokazać nasze zjednoczenie.
Musimy też jasno zaznaczyć, że dla naszej wiarygodności musimy przedstawić wspólny front. Nie możemy pozwalać na to, by taka agencja ratingowa jak Moody's z dnia na dzień obniżała rating danego kraju o trzy poziomy. Kiedy to się dzieje, znów znajdujemy się w kłopotliwej sytuacji ze względu na naciski ze strony Stanów Zjednoczonych. I znowu musimy być w stanie bardziej zdecydowanie okazać nasze zjednoczenie. Miło mi zatem stwierdzić, że staramy się w trojaki sposób stworzyć warunki naszej wiarygodności. Są to: zacieśnienie paktu stabilności i wzrostu, przy większych możliwościach interwencji; wzmocnienie roli Komisji oraz system wczesnego ostrzegania, europejski semestr, w ramach którego należy obserwować na wczesnym etapie, czy i w jakim stopniu państwa członkowskie mogą przestrzegać i przestrzegają dyscypliny budżetowej. Wszystko to wzmacnia nasze zdolności, abyśmy nie znaleźli się ponownie w sytuacji takiej jak obecna, i umożliwi nam osiągnięcie trwałej wiarygodności.
Po drugie nie możemy przezwyciężyć obecnego kryzysu jedynie przez stosowanie dyscypliny budżetowej. Z tej pułapki zadłużenia wydobędziemy się jedynie dzięki kombinacji dyscypliny budżetowej i wzrostu gospodarczego. Ze tego względu mają sens wysiłki na rzecz propagowania wzrostu i konkurencyjności. Jestem zadowolony z tego, że propozycje w tej dziedzinie ulegają obecnie lekkiej modyfikacji, aby nie opierały się wyłącznie na podejściu międzyrządowym, ale w coraz większym stopniu były zintegrowane z metodą wspólnotową, w której Unia Europejska posiada istotne kompetencje. W wyniku tego wiele obaw, które słusznie podnosiliśmy w tym Parlamencie w odniesieniu do określonej propozycji, powoli się rozwiązuje. Przecież te dwa czynniki - konkurencyjność i dyscyplina budżetowa - idą ze sobą w parze.
Trzecia kwestia, którą chcę poruszyć, to zmiana Traktatu, do której utorowaliśmy drogę i o której Rada Europejska może dopiero zadecydować 24 marca, jeśli do tego czasu wydamy nasza opinię. Zaproponowano zmianę art. 136 ust. 3 Traktatu. Pan poseł Gualtieri, ja sam oraz Komisja Spraw Konstytucyjnych uważamy, że lepiej będzie zmienić art. 136 ust. 1, nadając mu brzmienie, które w większym stopniu będzie spełniało nasze potrzeby.
Wiemy jednak też, że to podejście może być trudniejsze do wdrożenia, ponieważ ze względu na kwestie polityczne i na czas, naszym celem powinno być zastosowanie procedury uproszczonej i nie należy przeprowadzać referendów. Jeżeli z podanych przyczyn nie będzie to możliwe, powinniśmy przynajmniej zadbać o to, by Rada podjęła zobowiązanie wskazujące wyraźnie, że podejście międzyrządowe nie oznacza w tym przypadku, że zostaną utworzone nowe trwałe struktury w Unii Europejskiej, ale nadal, tak jak w przeszłości, będą stosowane jedynie jako metoda w razie konieczności wprowadzenia poważnych zmian. Należy zatem przestrzegać tych warunków w celu stworzenia możliwości połączenia wydarzenia transferu metody wspólnotowej i w celu przeprowadzenia tego rodzaju udoskonalenia w taki sposób, byśmy mogli działać w sposób wspólnotowy w dłuższej perspektywie.
Oznacza to, że my także widzimy słabości podejścia międzyrządowego. Podejście międzyrządowe oznacza brak lub prawie całkowity brak legitymacji parlamentarnej i stąd całkowitą niemożność działania w wielu obszarach ze względu na wymóg jednomyślności. Oznacza to, że rozwiązanie wspólnotowe - "metoda Monneta” - jest także zawsze bardziej uprawnione i daje większą możliwość działania. Nie powinniśmy o tym zapominać w tej debacie.
Parlament Europejski chce stworzyć warunki do tego, abyśmy w działaniach podejmowanych w różnych dziedzinach powrócili do podejścia polegającego na wykorzystaniu instytucji wspólnotowych. Kwestia ta nieszczególnie leży w gestii Parlamentu Europejskiego, gdyż jeśli idzie o podejście międzyrządowe, nasze prawo ogranicza się co najwyżej do konsultacji. Chodzi raczej o większe zaangażowanie ze strony Komisji, która wykonuje prace przygotowawcze, dokonuje oceny i przedstawia wnioski. Komisja powinna także przedstawić wniosek dotyczący rozporządzenia dotyczącego tych spraw w celu włączenia ich do prawa wspólnotowego.
Mam nadzieję, że Rada Europejska jest gotowa - tu witam pana Corbetta, przedstawiciela Rady Europejskiej - stworzyć niezbędne warunki w rozmowach z nami do 24 marca i przedstawić Parlamentowi zapewnienie, że podejście to można wykorzystywać w sposób umożliwiający rozsądne podejmowanie koniecznych kroków i skutkujący naszą wspólną odpowiedzialnością.
Roberto Gualtieri
Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Bez przesady można powiedzieć, że to historyczny moment w procesie budowania Europy. Kryzys gospodarczy jasno wykazał, że wspólna waluta wymaga rzeczywistego zarządzania gospodarczego na szczeblu europejskim i po raz pierwszy podejmowane są w tym kierunku ważne i innowacyjne kroki.
Jednocześnie obserwujemy niebezpieczną tendencję by nadać temu zarządzaniu odcień międzyrządowy, co nie tylko stanowi zagrożenie dla struktury instytucjonalnej Unii Europejskiej, ale także przyczyni się do nieskuteczności nowych mechanizmów.
Stały mechanizm stabilizacyjny stanowi zatem kwestię o symbolicznym i kluczowym znaczeniu. Rzeczywiście, z jednej strony ustanowienie stałego mechanizmu stabilizacyjnego to decydujący i ważny krok naprzód. Parlament popiera tę decyzję, chociaż trzeba podkreślić, że nie wyklucza ona możliwości użycia nadzwyczajnych mechanizmów solidarności, takich jak mechanizmy, które są obecnie stosowane w oparciu o artykuł 122.
Z drugiej zaś strony, skoro ustanowienie trwałego mechanizmu jest pozytywne, Rada Europejska postanowiła utworzyć mechanizm czysto międzyrządowy, pozbawiając tym samym instytucje europejskie w niepowtarzalny sposób jakiejkolwiek roli, również w trakcie procedury prowadzącej do ustanowienia tego mechanizmu.
Może to między innymi doprowadzić do sporów w trakcie procesu ratyfikacyjnego na temat tego, czy uproszczona procedura jest właściwa, zwłaszcza, że niewątpliwie ograniczenie kompetencji Unii Europejskiej wymagałoby zwykłej procedury zmiany. Mając ponadto na uwadze, że w Traktacie stwierdza się wyraźnie dwie sprawy: to, że polityka monetarna państw członkowskich, których walutą jest euro, podlega wyłącznym kompetencjom Unii Europejskiej i państwa członkowskie muszą skoordynować swoją politykę gospodarczą w obrębie Unii, gdyż zgodnie z postanowieniami Traktatu mechanizm działający całkowicie poza instytucjonalną strukturą Unii Europejskiej byłby niezbyt zgodny z tymi zasadami, a zatem skutkowałby zmniejszeniem uprawnień Unii Europejskiej, co byłoby sprzeczne z zasadami procedury uproszczonej. Problem ten mogłyby podnieść także liczne parlamenty europejskie w trakcie procedury ratyfikacyjnej, która, jak wiemy, będzie złożonym i ryzykownym procesem.
Z tego też powodu Parlament wolałby inną, właściwszą pod względem instytucjonalnym i mniej ryzykowną z politycznego punktu widzenia procedurę, taką jak ta przewidziana w art. 352, samą lub w powiązaniu z procedurą określoną w art. 136. W sprawozdaniu stwierdzono to czarno na białym, ale woleliśmy skoncentrować się na sprawach merytorycznych, a nie proceduralnych, aby wypracować realne i zarazem zdecydowane podejście.
Podstawową sprawą jest to, że państwa członkowskie utworzą stały fundusz stabilizacyjny, ponieważ tak postanowiły, przy czym może on także stanowić podwaliny nowej struktury poza instytucjami UE albo może być "międzyrządowym wagonem” w pociągu Unii Europejskiej podążającym po torach prawa europejskiego.
Parlament pragnie włożyć swój wkład, ponieważ opowiadamy się za drugą z tych dwóch dróg. W naszym sprawozdaniu zwracamy się zatem o przestrzeganie dwóch warunków: wniosek dotyczący zmiany należy przeformułować tak, aby podział tego mechanizmu podlegał w jakiś sposób procedurze UE, lub tak, aby instytucje UE były ściśle zaangażowane w praktyczne wdrażanie tego mechanizmu oraz, przede wszystkim, w określenie warunków.
Jakie zasady i przepisy należy ustanowić na potrzeby świadczenia pomocy? Kto je ustanowi i w jaki sposób? Do tego celu potrzebujemy rozporządzenia zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i oczekujemy na skonsultowanie tych kwestii z Radą Europejską i państwami członkowskimi.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! W obecnym wzajemnie powiązanym świecie żaden kraj nie uniknie konsekwencji tego, co dzieje się u jego sąsiadów.
Wystarczy popatrzeć na wydarzenia w Afryce Północnej i na debatę, która właśnie zakończyła się w tym Parlamencie i sądzę, że to, co jest prawdą w polityce dotyczy również ekonomii.
Kryzys pokazał, jak wielkie jest ryzyko zakażenia, szczególnie w krajach strefy euro, kiedy jedno państwo członkowskie znajdzie się w poważnych kłopotach gospodarczych, i jak szybko rozprzestrzenia się to na resztę państw.
W ubiegłym roku okazaliśmy naszą determinację, aby uczynić wszystko, co niezbędne w celu obrony wspólnej waluty. Tymczasowe instrumenty takie jak Europejski Instrument Stabilności Finansowej i europejski mechanizm stabilizacji finansowej dowiodły swojej wartości, ale nadszedł czas na trwałe rozwiązanie.
Aby uzupełnić nasz wzmocniony system zarządzania gospodarczego, uruchomiony w styczniu tego roku wraz z pierwszą roczną wizją wzrostu gospodarczego, musimy ustanowić solidny mechanizm instytucjonalny i finansowy w celu uporania się z możliwymi przyszłymi kryzysami.
Dlatego też Komisja popiera ograniczoną zmianę art. 136 Traktatu. Wiem, że niektórzy z Państwa są rozczarowani tym podejściem. Muszę powiedzieć, że Komisja podziela Państwa rozczarowanie. Podobnie jak obaj sprawozdawcy, pan poseł Brok i pan poseł Gualtieri - którym bardzo dziękuję za doskonałą współpracę nad tymi dokumentami - oraz, jak jestem pewien, większość w Parlamencie, my też wolelibyśmy, żeby Unia całkowicie panowała nad tym stałym mechanizmem.
Rozumiemy jednak, dlaczego członkowie strefy euro opowiedzieli się za mechanizmem międzyrządowym na tym etapie. Reszta zapewniała jednak, że Komisja będzie w pełni zaangażowana w pracę na rzecz ustanowienia przyszłego mechanizmu stabilizacji wraz z ministrami finansów strefy euro i w razie potrzeby jesteśmy gotowi wnieść nasze doświadczenie w zarządzanie funduszem stabilizacji, tak jak uczyniliśmy to w przypadku Grecji i Irlandii.
Jednocześnie Komisja będzie zwracać baczną uwagę na zapewnienie, by kompetencje EU nie doznały żadnego uszczerbku.
W szczególności, chociaż europejscy szefowie państw lub rządów uzgodnili, że art. 122 podstawy prawnej europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej nie należy dłużej wykorzystywać do utrzymywania stabilności finansowej w całej strefie euro, to przewodniczący Barroso, jak Państwu wiadomo, nie podpisał się pod tą deklaracją. Nie mówimy zatem o konkluzjach Rady Europejskiej, ale o stanowisku szefów państw lub rządów w tej kwestii. Komisja uważa to za czysto polityczną deklarację, która nie narusza kompetencji UE.
Komisja podejmie także wszelkie niezbędne środki, zarówno ustawodawcze, jak i inne, aby zapewnić funkcjonowanie tego mechanizmu w pełnej zgodności z odpowiedzialnością UE za koordynowanie polityk gospodarczych i finansowych we wszystkich państwach członkowskich i za nadzór nad tymi politykami.
Jean-Paul Gauzès
Panie Przewodniczący, Panie Urzędujący Przewodniczący Rady, Panie Komisarzu! Jako sprawozdawca komisji opiniodawczej z ramienia Komisji Spraw Gospodarczych i Monetarnych zgadzam się oczywiście z tym, co powiedział pan poseł Brok.
Chciałbym tylko zwrócić Państwa uwagę na dwie sprawy: ważną sprawą jest dzisiaj posiadanie pewności prawnej. Innymi słowy, nie należy toczyć ciągłej debaty dotyczącej podstaw prawnych działania, jakie może zostać podjęte na szczeblu europejskim, niezależnie od tego, czy chodzi o działanie o charakterze międzyrządowym czy wspólnotowym; oczywiście preferujemy działanie wspólnotowe.
Dlaczego potrzeba nam tej pewności prawnej? Ponieważ Europa i strefa euro znajdują się pod stałą presją ze strony rynków. Nie możemy zniszczyć rynków, ale możemy spróbować je kontrolować. By to uczynić, musimy wyeliminować niepewność, decyzje, które odkładamy z dnia na dzień, i musimy przestać bezustannie zastanawiać się, czy możemy podejmować decyzje czy też nie.
Jest to zatem sprawa pilna, Panie Komisarzu, aby wziął Pan pod rozwagę żądania Parlamentu i abyśmy my z kolei szybko dokonali zmiany Traktatu, żeby zagwarantować tę pewność prawną, która jest niezbędna do skutecznego reagowania na trudną sytuację gospodarczą, w jakiej się znaleźliśmy.
Edward Scicluna
Panie Przewodniczący! Wszyscy się zgadzamy co do potrzeby wprowadzenia stałego mechanizmu stabilizacji dla krajów ze strefy euro. Mechanizm ma służyć uruchomieniu finansowania na ściśle określonych warunkach na rzecz państw członkowskich ze strefy euro, które borykają się z poważnymi problemami finansowymi, w celu zapewnienia stabilności euro. Problem polega na tym, że chociaż wszyscy są przychylni tej koncepcji, to nie znalazła ona odzwierciedlenia w żadnym wniosku Rady. Mamy wniosek, w którym wyjaśnia się, czemu i kto ma finansować ten mechanizm, ale nie określa się w nim, kto miałby z niego korzystać. Parlament robi to, czego nie zrobiła Rada: wyraźnie wskazuje beneficjentów i określa, że mechanizm ten trzeba stosować wobec wszystkich państw członkowskich, a nie tylko do całej strefy euro. Co się dzieje w razie zaistnienia sytuacji kryzysowej w małym kraju, który nie jest na tyle duży, by móc negatywnie wpływać na siłę euro jako waluty? W obecnym kształcie wniosek Rady nie zawiera żadnych prawnych gwarancji dostępu kraju znajdującego się w takiej sytuacji do omawianego mechanizmu. Małe państwa członkowskie będą zapewniały wkład do tego funduszu, lecz nie będą mogły uzyskać do niego dostępu w razie kryzysu finansowego. To niedopuszczalne i naruszałoby zasadę solidarności, którą Unia Europejska uosabia. To tak, jakby opłacać polisę ubezpieczeniową, która nigdy się nie zwróci. Dlatego popieram przedmiotowe sprawozdanie, w którym wyraźnie się stwierdza, że żadnego państwa członkowskiego ze strefy euro, zapewniającego wkład do tego funduszu, nie można pozostawić na uboczu z uwagi na jego niewielkie rozmiary. Po drugie należy poruszyć kwestię stóp procentowych, których nie należy obliczać na podstawie karnych stawek, jak to ma miejsce w przypadku Irlandii i Grecji. Rada musi zatem przeanalizować tę kwestię w związku z ust. 14 i mieć na uwadze stosowne programy Komisji, takie jak instrument dla bilansów płatniczych i pomoc makrofinansowa. To niepokojące, że w tak ważnej sprawie przyjmuje się tylko podejście międzyrządowe. Komisja musi być zaangażowana, aby mogła sformułować przepisy, które będą regulowały i wdrażały ten mechanizm, umożliwiając również jego monitorowanie. Dlatego jestem bardzo zadowolony z wykonanej przez Parlament pracy nad tym wnioskiem i uważam, że ważne jest, aby Rada przyjęła propozycje Parlamentu w ich obecnym kształcie, uzgodnione w ramach dwóch komisji parlamentarnych.
Paulo Rangel
Panie Przewodniczący! Uważam, że przede wszystkim należy zwrócić tu uwagę na to, co powiedział mój kolega, pan poseł Brok, na temat zaangażowania instytucji UE oraz oczekiwań Parlamentu w kwestii działań Rady w związku z przedmiotowym sprawozdaniem: a mianowicie, że sprawę stałego mechanizmu stabilizacyjnego w ramach funduszu stabilizacyjnego należy rozwiązać, angażując instytucje UE oraz stosując metodę wspólnotową. Sprawozdanie zawiera szczególne wezwanie do takiego zaangażowania, przy jednoczesnym poszanowaniu roli Komisji. To zasadnicza sprawa dla Parlamentu i uważam, że również dla samego mechanizmu.
Druga i bardzo ważna dla nas sprawa to taka, że fundusz stabilizacyjny jest tylko jednym z czynników. Zarządzanie gospodarcze i ewentualnie sprawy UE to inne czynniki, które składają się na rozwiązanie problemu kryzysu finansowego i gospodarczego, jakiego aktualnie doświadczają niektóre państwa członkowskie strefy euro, w związku z czym Rada powinna mieć świadomość, że za sprawą samego funduszu nie rozwiąże się wszystkich problemów i trzeba go zintegrować z mechanizmami zarządzania gospodarczego oraz strategią na rzecz wzrostu gospodarczego "Europa 2020”.
Powiedziawszy to, chciałbym zwrócić szczególną uwagę na trzy bardzo ważne punkty omawianego sprawozdania: punkt 6 dotyczący wszystkich państw członkowskich, niezależnie od ich wielkości; punkt 12, w którym stwierdza się, że żadne państwo członkowskie nie może być pozbawione dostępu do funduszu z powodu swojej wielkości; oraz punkt 14, który uważam za najważniejszy, ponieważ z jednej strony stwierdza się w nim, że stopy procentowe oferowane w ramach stałego mechanizmu stabilizacyjnego powinny być korzystne, co zapobiegnie takim sytuacjom jak ma to obecnie miejsce w przypadku Grecji i Irlandii, w której pomoc z UE czy Międzynarodowego Funduszu Walutowego nie rozwiązuje ich problemów. Dla przezwyciężenia kryzysów finansowych w najsłabszych państwach członkowskich bardzo ważne jest, aby zapewnić korzystne warunki i zabezpieczenie bez marży wykraczającej poza koszty finansowania.
Enrique Guerrero Salom
Panie Przewodniczący! Chciałbym podkreślić znaczenie konsultacji, które Parlament musi przeprowadzić. Jest to pierwsza reforma Traktatu z Lizbony od czasu jego przyjęcia i wejścia w życie. To krok na drodze do zapewnienia zarządzania gospodarczego w Unii i prawdopodobnie pierwszy przykład na to, w jaki sposób ewentualne przyszłe reformy Traktatu obejmą niektóre elementy tego gospodarczego zarządzania.
Uważam, że Parlament musi uczynić, co trzeba do ustanowienia tego mechanizmu stabilizacji finansowej i do jego uruchomienia, podejmując jednocześnie wszystkie konieczne działania w możliwie najlepszy i pożądany sposób.
Potrzebujemy mechanizmu stabilnego, który będzie zapobiegał spekulacjom i zniechęcał do nich, oraz który będzie mógł reagować, kiedy zajdzie taka konieczność. Powinien to być mechanizm bezpieczny, posiadający podstawę prawną, której nie posiada dzisiejszy mechanizm tymczasowy, jak też charakteryzujący się efektem skali.
Popieram zatem procedurę uproszczoną, chociaż wolałbym, aby to był wyjątek; aby reformy przybrały inną postać; aby elementy unijne włączono do zarządzania na szczeblu międzyrządowym z zachowaniem podstawowej roli Komisji; i wreszcie, aby Parlament miał coś do powiedzenia w kwestii rozliczalności.
I wreszcie mamy nadzieję, że po przyjęciu naszego sprawozdania przez Komisję Spraw Konstytucyjnych Rada wysłucha naszych żądań, gdyż uważamy, że w ten sposób umocni się ten stały mechanizm stabilizacyjny, przyczyniając się tym samym do gospodarczego zarządzania Unią.
Andrew Duff
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący! Premier powiedział nam, że powinniśmy uczynić wszystko, co konieczne, aby ustabilizować euro, ale w rzeczywistości trzeba zrobić tylko minimalny krok.
Grupa liberałów uważa, że jest to zaledwie pierwszy krok wśród całej serii środków, które mogą doprowadzić do zapewnienia spójnego i wiarygodnego zarządzania gospodarczego. Zasadniczym warunkiem jest oczywiście takie opracowanie mechanizmu, aby w przyszłości można go było w pełni włączyć do systemu unijnego. To ważne, aby na straży tego mechanizmu stała Komisja, a przede wszystkim, aby przepisy regulujące jego funkcjonowanie, w tym ściśle określone warunki jego zastosowania, zawarto w rozporządzeniu opracowanym przez Komisję i zatwierdzonym przez Parlament i Radę w ramach procedury współdecyzji.
To pierwsza istotna zmiana traktatu z Maastricht, jeśli chodzi o unię gospodarczą i walutową. To bardzo ważne, abyśmy ją dobrze przeprowadzili. Ufam panom Brokowi i Gualtieriemu, jeśli chodzi o dalsze negocjacje w imieniu Parlamentu, które będą prowadzone przed 24 marca.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane przez podniesienie niebieskiej kartki, zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
William
Panie Przewodniczący! Chciałbym zadać mówcy następujące pytanie: jaki jego zdaniem UE i Komisja Europejska mają mandat do zarządzania gospodarczego? Czy mówca nie zgodziłby się z twierdzeniem, że w przypadku braku mandatu partia, którą reprezentuje, nie byłaby ani liberalna ani demokratyczna?
Andrew Duff
Panie Przewodniczący! Chciałbym powiedzieć panu posłowi Williamowi (hrabiemu) Dartmounth, że mandat do budowania unii gospodarczej i walutowej został wyraźnie ustanowiony traktatem z Maastricht, był negocjowany przez konserwatywny rząd Wielkiej Brytanii, po czym kilkakrotnie potwierdził go parlament westminsterski. Chciałbym powiedzieć, że brytyjscy posłowie są w ogromnym błędzie, jeżeli uważają, że mogą sobie pogrywać z przyszłością jednej waluty.
Gerald Häfner
Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Uważam, że z całą powagą możemy powiedzieć, iż znaleźliśmy się w Europie na skrzyżowaniu, na którym dwa poważne kryzysy wymagają od nas podjęcia jednoczesnych działań.
Pierwszy z nich to kryzys gospodarczy i finansowy oraz związany z nim kryzys waluty euro - uważam, że dramatyczne konsekwencje jednostronnego i niezrównoważonego modelu rozwoju opartego na zadłużeniu i konsekwencje deregulacji coraz bardziej zakłócały zrównoważony rozwój oraz spójność społeczną i możliwość zapewnienia państwowym budżetom potencjału stanowiącego podstawę tego rozwoju i spójności.
Inny poważny kryzys, którego nie jesteśmy tak świadomi, a który ja osobiście dostrzegam, to kryzys legitymacji demokratycznej wynikający z faktu, że możemy podejmować coraz więcej decyzji poza państwem narodowym, a ponieważ nie skutkuje to większą, ale wręcz mniejszą demokracją, tracimy tym samym przyzwolenie i akceptację ze strony naszych obywateli. Powinniśmy zatem bardzo ostrożnie rozważyć nasze działania.
Uważamy, że potrzebujemy mechanizmu stabilizacyjnego, gdyż aktualny nie jest wystarczający, ponieważ jest ukierunkowany na objawy, a nie przyczyny. Interwencja jest jednostronna i wpływa na wydatki publiczne, wynagrodzenia, uposażenia, emerytury oraz opiekę społeczną. Nie stawia się czoła zgromadzonym i nadal gromadzonym ogromnym zyskom ze spekulacji oraz coraz bardziej nierównomiernemu podziałowi bogactw i dochodów w Europie. Nie zaglądamy do kieszeni tych, którzy zgromadzili zyski z takich spekulacji, a to znaczy, że nie posuwamy się wystarczająco daleko.
Moja druga uwaga dotyczy tego, że to co tu robimy zmierza do ustanowienia mechanizmu z pominięciem metody wspólnotowej. Europa jest jednak dokładnie wzorem na to, w jaki sposób można oprzeć taką współpracę państw wynikającą z ich własnej inicjatywy na społecznej spójności i szerzej zakrojonej demokracji. Za sprawą Traktatu z Lizbony obiecywaliśmy, że przyszłe zmiany Traktatu będą poddawane szeroko zakrojonej demokratycznej debacie. Teraz, dokonując pierwszej zmiany Traktatu, czynimy coś wręcz przeciwnego. Chcemy tego mechanizmu stabilizacyjnego, ale nie chcemy, aby wprowadzono go kosztem europejskiej demokracji i udziału obywateli czy też kosztem rezygnacji z metody wspólnotowej. Nie chcemy, aby przybrał formę powrotu do Europy międzyrządowej, ale chcemy, by stanowił krok na drodze do wspólniejszej Europy, którą charakteryzuje większe zaangażowanie obywateli oraz szerzej zakrojona demokracja.
W związku z tym złożyliśmy poprawki, które dotyczą zarówno treści, jak i metodologii. Jesteśmy w ścisłym kontakcie ze sprawozdawcami. Postanowiliśmy nie przeprowadzać dzisiaj głosowania końcowego. Mam nadzieję, że dokonany w ostatnich dniach postęp w ostatecznym rozrachunku pozwoli nam wyrazić zgodę na zatwierdzenie. Wyrazimy ją jednak tylko wówczas, gdy pakt ten zapewni nam postęp, a nie doprowadzi do uwstecznienia, jeśli chodzi o budowę wspólnej, demokratycznej i społecznej Europy.
Ashley Fox
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Moja grupa jest szczęśliwa, że może poprzeć zmianę Traktatu zaproponowaną przez państwa członkowskie. Popieramy ją, ponieważ chcemy przetrwania euro i dobrobytu w krajach, które korzystają z tej waluty. My, obywatele Wielkiej Brytanii, cieszymy się, że nie jesteśmy w strefie euro, ale dobrze życzymy tym, którzy w niej są.
Chociaż popieramy tę zmianę Traktatu, to jednak nie popieramy przedmiotowego sprawozdania, ponieważ zawiera ono wykaz zbędnych, wymyślonych w ostatniej chwili zmian. To naprawdę szkoda, że Parlament tak postępuje.
Postawa taka jest tym bardziej szokująca, że mamy głosować nad tą opinią zaledwie kilka godzin przed formalnym zatwierdzeniem zmiany Traktatu przez Radę. Czy rzeczywiście ktoś tu wierzy, że Rada nas słucha? Jeżeli Parlament chce być traktowany poważnie, musimy przestać się popisywać i zacząć pracować na rzecz obywateli naszych państw członkowskich.
Lothar Bisky
Panie Przewodniczący! Dla mnie to niezwykłe, że wśród większości grup na tej sali panuje taki niepokój w związku z zatwierdzeniem zastosowania przyspieszonej procedury mającej na celu zmianę art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W przedmiotowym sprawozdaniu wyraźnie potwierdzono nasze oczekiwania jako posłów do PE, którzy nie chcą, aby przyszły mechanizm zarządzania kryzysem skutkował utworzeniem równoległych struktur poza Unią, jak też chcą parlamentarnego demokratycznego nadzoru na wszystkich etapach. W moim przekonaniu tego właśnie trochę brakuje, jeśli chodzi o pogląd na daną sprawę.
Pan Barroso wyjaśnił wczoraj, że popiera zarówno cel spójności społecznej w Unii, jak i metodę wspólnotową. Wszyscy mówcy zgodzili się z nim. Uderza mnie jednak, że nie wyrażono tego jak do tej pory w formie projektu rezolucji i czegoś tu brakuje. Mieliśmy - lub nie - układ między panią Merkel a panem Sarkozym. To budzi moją nieufność i powoduje pewien sceptycyzm.
Dla mojej grupy to oczywiste, że nie możemy zgodzić się na żadną politykę, która miałaby skutkować konsolidacją budżetu przy pomocy kolejnych cięć w sferze socjalnej. Parlament Europejski musi jako pierwszy zabierać głos w kwestii konkretnych propozycji dotyczących przyszłej unijnej polityki gospodarczej i walutowej oraz powiązanych mechanizmów, gdyż tematyka ta stanowi sedno jego działalności. Z kolei decyzji o tak podstawowym znaczeniu nie można podejmować w oparciu o zasadę "Europa według dekretów”, ale zgodnie z metodą ustanowioną na mocy Traktatu.
Moja grupa nie może zatem zagłosować za przyjęciem tego sprawozdania, które zawiera wiele pozytywnych aspektów. W końcu mimo nieustannych zapewnień, że sytuacja przedstawia się inaczej, to stanowiłoby oczywisty precedens.
Godfrey Bloom
w imieniu grupy EFD - Panie Przewodniczący! Zasiadam tu już sześć i pół roku i na Boga słyszałem niejedną brednię. Nigdy jednak nie słyszałem takich bzdur, jakich wysłuchuję dzisiaj.
Wiele lat temu wygłaszałem na ten temat wykład na Uniwersytecie w Cambridge i proponowałbym zapoznanie się z fragmentami mojego ówczesnego wykładu. Wydaje się, że nikt z Państwa nie rozumie koncepcji międzynarodowej waluty. Dość interesujący był pan Brok, który nie przestaje rozmawiać przez telefon, ponieważ przybył tu tylko po to, aby wysłuchać siebie samego. Rozpoczynając tę debatę, stwierdził, że euro było dużym sukcesem. Można się zastanawiać, na jakiej planecie żyje pan Brok. O Boże! Toż to totalna katastrofa.
Jeżeli pan Brok uważa, że to taki sukces, to proponuję mu, aby przemówił do milionów bezrobotnych, młodych ludzi, głównie na Półwyspie Iberyjskim, na południu Włoch i w innych częściach Europy, którzy cierpią z powodu tej haniebnej, fałszywej i podstępnej waluty, wciśniętej siłą do gardła obywatelom Europy wbrew ich woli.
Brakuje tu mandatu. Panie Pośle Duff, który podnosi niebieską kartkę! Niech mi będzie wolno powiedzieć Panu, że brakuje tu mandatu. Nie ma mandatu, aby tak postępować. Obywatelom brytyjskim nikt nie dał się wypowiedzieć na temat tego całego interesu, jakim jest Unia Europejska, ani im ani nikomu innemu. Jest tylko jeden sposób, w jaki można zapewnić przetrwanie tej absurdalnej waluty, która rozprzestrzenia się na różne gospodarki na tle nieudanych ideałów - i jeżeli rozumiałby Pan w jakimkolwiek stopniu koncepcję międzynarodowej waluty, powinien Pan zrozumieć również, że tym sposobem jest finansowa, centralna, statystyczna polityka fiskalna. Jeżeli uważa Pan, że ma Pan do tego prawo, kompromituje się Pan i jest Pan zwykłą szują.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane przez podniesienie niebieskiej kartki, zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Andrew Duff
Panie Przewodniczący! Chciałbym tylko zapytać Pana Blooma, jak jego ostrą krytykę odebrano w Cambridge. Nie mogę sobie wyobrazić ekonomistów, którzy tolerowaliby takie bezmyślne i niepohamowane bzdury. Chciałbym zadać mu jeszcze kilka pytań: czy nie zauważa bezrobocia w Wielkiej Brytanii? Czy wie o nadmiernym deficycie Wielkiej Brytanii? Czy obojętny mu jest fakt, że inflacja w Wielkiej Brytanii jest większa niż w strefie euro, a funt jest bardzo słabą walutą?
Godfrey Bloom
Panie Przewodniczący! Muszę powiedzieć Panu Duffowi, że wówczas, w połowie lat dziewięćdziesiątych, niektórzy ekonomiści odnosili się do moich poglądów nieco sceptycznie. Widuję ich niekiedy na roboczych kolacjach i większość z nich podchodzi do mnie i mówi: "o mój Boże, miał Pan rację”.
I na Boga, mam rację! Trafiłem w samo sedno, czyż nie?
(Oklaski)
Andrew Henry William Brons
Panie Przewodniczący! Wśród Brytyjczyków panuje pokusa, aby mechanizm stabilizacji traktować jak coś, co nas nie dotyczy, tylko dlatego, że nie jesteśmy w strefie euro. Sądzę, że to duży błąd.
Nie ma wątpliwości, że jest wielu polityków z Wielkiej Brytanii, zarówno tu, jak i w kraju, którzy chcieliby przystąpienia Wielkiej Brytanii do strefy euro. Wszystkie partie zobowiązały się do przeprowadzenia referendum przed podjęciem jakiejkolwiek próby przystąpienia do strefy euro, ale wszyscy wiemy, jaką wartość mają obietnice przeprowadzenia referendum w Wielkiej Brytanii. Zarówno Partia Pracy, jak i Partia Konserwatywna zobowiązały się do przeprowadzenia głosowania w sprawie traktatu lizbońskiego. Druga z tych partii wymigała się od tego, zadając kłam, że traktat konstytucyjny i traktat lizboński to dwie różne sprawy; wymigała się z tego obowiązku, twierdząc, że traktat lizboński już ratyfikowano i nie ma możliwości przeprowadzenia referendum. Ponadto obecny rząd zdecydował o nieprzeprowadzaniu referendum w sprawie tej zmiany Traktatu.
Proponowana zmiana Traktatu zakłada duże zaangażowanie w mechanizm stabilizacji tych krajów, które nie są w strefie euro. Cały mechanizm stabilizacji to oczywiście przyzwolenie dla wrodzonej wady eksperymentu, jakim jest waluta euro. Wartość waluty powinna odzwierciedlać wartość względną krajowego importu i eksportu - stanu gospodarki danego kraju. Jedna waluta nie może dokładnie odzwierciedlić stanu 17 czy 27 różnych gospodarek. Musimy dopilnować, aby ten katastrofalny eksperyment nie rozszerzył się na Wielką Brytanię.
Carlo Casini
(IT) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Osobliwością wniosku Rady jest to, że po jego zatwierdzeniu utoruje on drogę dla utworzenia stałego mechanizmu stabilizacyjnego za sprawą instrumentu, jakim jest prawo międzynarodowe, zatem przy braku bezpośrednich powiązań z instytucjonalną strukturą Unii.
Fakt ten bardzo zaniepokoił Komisję Spraw Konstytucyjnych, której przewodniczę i której zadaniem jest pilnowanie spójności ram instytucjonalnych Unii. Propozycja uproszczonej procedury zmiany wywołała zatem ożywioną debatę, w której przeciwko pragmatyzmowi oraz praktycznej i realistycznej polityce podniesiono argumenty oparte na solidnych zasadach procesu europejskiej integracji.
Krótko mówiąc, Komisja Spraw Konstytucyjnych uważa, że aby rozmyślać nad wnioskiem dotyczącym zmiany Traktatu, Parlament musi ocenić kontekst zarządzania gospodarczego, którego zakresowi podlega dany wniosek. Musimy wiedzieć coś więcej na temat powiązania przyszłego mechanizmu z istniejącymi strukturami instytucjonalnymi. Błędem byłoby tworzyć bliźniacze struktury, które w perspektywie długoterminowej groziłyby rozpadem Unii.
Propozycje przedstawione w sprawozdaniu panów Broka i Gualtieriego mają na celu stworzenie odpowiednich powiązań między instytucjonalną strukturą Unii a nowym mechanizmem. Ponadto chciałbym podkreślić, że Rada musi traktować te kwestie jak podstawę harmonijnej współpracy między europejskimi instytucjami.
W związku z tym zdecydowanie apeluję do Rady, aby wzięła pod rozwagę ten wymóg i przedstawiła nam swoje przemyślenia przed naszym głosowaniem, które ma się odbyć 24 marca. Czekając na pozytywne sygnały, chciałbym z całego serca podziękować za wspaniałą pracę sprawozdawcom - panu posłowi Brokowi i panu posłowi Gualtieriemu.
Proinsias De Rossa
Panie Przewodniczący! Nie mam żadnych wątpliwości co do tego, że Europa potrzebuje stałego mechanizmu stabilizacyjnego. Stoczyłem wiele politycznych batalii i przeżyłem wiele referendów w ramach demokratycznego procesu podejmowania decyzji. Mam zatem poważne zastrzeżenia do proponowanego przez szefów państw ustanowienia europejskiego mechanizmu stabilizacyjnego i zarządzania nim na podstawie Traktatu.
Ostrzegam szefów państw, że jeżeli odrzucą szeroko zakrojoną zgodę tego bezpośrednio wybranego Parlamentu, to muszą sobie zdawać sprawę z poważnych konsekwencji dla Europy. Tak, potrzebujemy szybkiej decyzji, ale w przypadku sprawy o tak zasadniczym znaczeniu musimy przestrzegać postanowień traktatów. Prawdziwy problem polega na tym, że zmiana brzmienia Traktatu czy przejście na zwykłą procedurę może skutkować referendum w Irlandii. Jako demokrata reaguję na to całkiem zwyczajnie: to co z tego? Szanuję ludzi. Nie obawiam się ludzi. Irlandię uważam za dojrzałą demokrację, zdolną rozpoznać, w czym mamy największy interes, i że leży on w samym sercu Europy.
Sharon Bowles
Panie Przewodniczący! Reakcja na państwowe aspekty kryzysu gospodarczego była powolna. Początkowo rynki karały nieodpowiednie formy reakcji. Ostatnio nastąpiła chwila wytchnienia. Teraz stopy procentowe niektórych obligacji ponownie wkraczają w niezrównoważoną strefę.
Uzgodniony pakiet ratunkowy dowiódł, że wymaga zmian i wątpię, aby kolejna próba była w stu procentach właściwa, nie wspominając już o aspektach przyszłościowych.
Potrzebujemy zatem elastycznego stałego mechanizmu finansowania, który umożliwi wczesną interwencję, jeżeli takowa okaże się najskuteczniejszym środkiem zaradczym. To nie jest taki niedorzeczny pomysł. MFW realizuje go. Oczywiście trzeba określić granice, priorytety i zapewnić zarządzanie.
Potrzebna nam jest zatem zmiana Traktatu, która umożliwi rozwój, a nie zmiana prowadząca do niejasności co do znaczenia "tego, co konieczne dla całej strefy euro”, skutkującej co najmniej dyskryminacją ze względu na wielkość.
Mechanizmu stabilizacyjnego potrzebują nawet silne kraje strefy euro, a to z uwagi na wewnętrzne powiązania system bankowego i długu państwowego. Nie jest zbiegiem okoliczności, że EBC apeluje o dostatecznie duży fundusz, aby uporać się z dokapitalizowaniem banków w strefie euro.
Jeśli chodzi o stopy procentowe, trzeba zapewnić równowagę między zrównoważonym rozwojem a zagrożeniem moralnym, ale w ostatecznym rozrachunku państwa członkowskie nie mogą zaciągać pożyczek, których wartość zbytnio przekraczałaby koszty.
Vicky Ford
Panie Przewodniczący! Zmiana Traktatu to drażliwy temat w moim państwie członkowskim, które przyjęło traktat lizboński mimo obietnic o przeprowadzeniu referendum. Rozumiem jednak, czemu kryzys w strefie euro nakłania Państwa do ustanowienia stałego mechanizmu stabilizacyjnego i chociaż Wielka Brytania nie należy do strefy euro, to chcielibyśmy, aby odnieśli Państwo ekonomiczny sukces. Z tego powodu mój rząd powiedział, że nie będzie blokował zmiany Traktatu, która jest konieczna w celu ustanowienia tego mechanizmu. Zakres przedmiotowej rezolucji jest jednak szerszy, a wiemy z historii, że mętny język skutkuje niejasnościami.
W motywach rezolucji podniesiono koncepcję euroobligacji, mętnie sformułowaną i nieprecyzyjną. Posłowie z mojej grupy są zaniepokojeni. Czy nie oznacza to przekazania suwerennego prawa do zarządzania własnym skarbem? Co w kwestii zagrożeń o charakterze moralnym?
Podsumowując, chcę powiedzieć, że nie zagłosujemy przeciwko językowi Traktatu uzgodnionemu przez państwa członkowskie specjalnie w celu umożliwienia utworzenia tego mechanizmu, ale nie możemy poprzeć rezolucji zawierającej tak rozmyte i mętne pojęcia.
Søren Bo Søndergaard
(DA) Panie Przewodniczący! Od czasu wejścia traktatu lizbońskiego w życie minęło niewiele ponad rok. My dokonujemy jednak już drugiej zmiany tego Traktatu. W gruncie rzeczy uważam, że to bardzo ciekawe, iż traktat lizboński okazał się tak kiepski, że trzeba go ciągle zmieniać. Czemu się go zmienia i w jaki sposób tego dokonujemy? Nie dokonujemy tego w drodze zwykłej procedury, ale przy pomocy specjalnej procedury przyspieszonej. Czemu? Czy dlatego, że zmiana Traktatu jest nieistotna? Nie, wręcz przeciwnie. Takie szybkie postępowanie nie daje jednak obywatelom możliwości udziału w szczegółowej debacie.
Kiedy traktat lizboński sprzedawano ludziom, jednym z podstawowych argumentów było to, że zapewni on Parlamentowi Europejskiemu większe wpływy. Proponowana zmiana będzie jednak oznaczała, że poważne decyzje można podejmować na szczeblu UE, nie dając Parlamentowi prawa głosu. Jaki będzie zatem skutek tej zmiany Traktatu? W tej kwestii całkowicie się zgadzamy z Europejską Konfederacją Związków Zawodowych (ETUC). Zmiana Traktatu utoruje drogę sterowanym odgórnie atakom na układy zbiorowe w całej Europie, skutkując tym samym gorszymi warunkami dla pracowników. Czy ktokolwiek naprawdę wierzy, że w ten sposób można zyskać poparcie obywateli dla wspólnego europejskiego projektu? Dziękuję za udzielenie mi głosu.
Morten Messerschmidt
(DA) Panie Przewodniczący! Czytając przedmiotowe sprawozdanie i proponowaną zmianę Traktatu pomyślałem sobie tylko, że to całkowita zniewaga - zniewaga wyborców, którzy już po raz drugi czują się całkowicie zlekceważeni w związku z Traktatem - Traktatem, który wprowadzono, nawet ich nie pytając, czy tego chcą. To zniewaga podatników, zwłaszcza tych z Europy Północnej, którzy muszą płacić za rozrzutność wielu krajów Europy Południowej. To również całkowita zniewaga południowoeuropejskich gospodarek, którym może się wydawać, że jest to kwestia braku pieniędzy w danych krajach. Nie o to chodzi. Problemem w tych krajach są braki strukturalne. Jeżeli kraje te mają dostosować się do modelu wymaganego przez euro i do niego aspirują, trzeba w nich przeprowadzić szereg reform strukturalnych. Tylko zmieniając swoją politykę finansową, przez upodobnienie jej do tej realizowanej przez Niemcy, kraje te mogą uruchomić swoje gospodarki. My możemy nic nie mówić i nieustannie dawać im więcej pieniędzy i udzielać jeszcze tańszych pożyczek, przedłużając tylko w ten sposób ich cierpienia. Panie Przewodniczący! Dziękuję.
Francisco Sosa Wagner
(ES) Panie Przewodniczący! Chciałbym powiedzieć, że podzielam opinię posłów, którzy przemawiali dzisiaj rano i którzy chcą, aby liczono się ze zdaniem Parlamentu i Komisji.
Mój skromny głos na "tak” zależał będzie zatem od tego, czy Rada Europejska jest gotowa zaakceptować rolę tych instytucji. Jest to konieczne z uwagi na fakt, że nowe mechanizmy, o których rozprawiamy, muszą stanowić ważny element zarządzania gospodarczego ze strony Unii Europejskiej, która jest zdolna zapewnić spójność wspólnej polityki gospodarczej, zakładającej jasne, dokładne i ograniczone cele, z omawianym instrumentem stabilizacyjnym. Innymi słowy, musimy za wszelką cenę zapewnić, aby podejmowane przez nas wysiłki nie skończyły się na drodze międzyrządowej, która jest jak ślepa alejka i na której dominuje zaledwie kilka krajów, gdyż taka sytuacja skutkowałaby zablokowaniem reform.
Drogie koleżanki i drodzy koledzy! Europa dokłada teraz jedną cegłę do swojej budowli, ale ta jedna cegła wzmocni i zbilansuje tę delikatną budowlę.
Werner Langen
(DE) Panie Przewodniczący! Nie możemy zapominać, że w tej debacie zajmujemy się uproszczoną zmianą Traktatu zgodnie z art. 136, oraz że powinniśmy jako Parlament bardziej angażować się w sprawy dotyczące jakichkolwiek mechanizmów. Taki jest punkt wyjściowy. W tej kwestii przedstawiono całą listę życzeń. Chciałbym szczególnie poprzeć wypowiedź pana Broka na temat konieczności uwzględnienia uczestnictwa Komisji i Parlamentu. To dlatego prowadzimy tę debatę i nie podejmiemy decyzji do 24 marca, aby dać Radzie szansę na faktyczne urzeczywistnienie tego uczestnictwa.
Pełne zaangażowanie Komisji budzi wątpliwości, gdyż Komisja nie wywiązała się w przeszłości ze swojej funkcji strażnika traktatów, nie wszczynając postępowania. Państwa członkowskie tak samo nie wywiązały się ze swoich zobowiązań. Koniecznie musimy zatem wykonać krok w kierunku urzeczywistnienia unii gospodarczej i walutowej za sprawą tej uproszczonej zmiany Traktatu.
Mam również pomysł, jak rozwiązać tę kwestię - Komisja powinna wszystko przygotować - w tym wnioski i projekty - w imieniu Rady, natomiast Rada miałaby potem obowiązek nam wszystko przedstawić i omówić z nami wszystkie kwestie, czyli bardzo podobnie, jak w przypadku dialogu monetarnego, który toczymy z niezależnym Europejskim Bankiem Centralnym. Takie podejście byłoby rozsądne.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Panie Przewodniczący! Z prawnego punktu widzenia zmiana Traktatu ma zasadnicze znaczenie dla wprowadzenia euroobligacji o stałym oprocentowaniu. Jest ona niewątpliwie również konieczna do wprowadzenia mechanizmu stabilizacyjnego dla strefy euro.
Prawidłowo utworzony mechanizm wzajemnej pomocy może scalić Unię i doprowadzić do większej integracji oraz solidarności państw członkowskich. Nie powinniśmy jednak zdecydowanie na tym poprzestawać. Jeżeli mechanizm ten ma coś znaczyć, trzeba poprawić koordynację nie tylko w obszarze gospodarczym, ale też w obszarze polityki społecznej.
Jednocześnie uważam, że zamiar ustanowienia mechanizmu stabilizacyjnego poza systemem europejskich instytucji to zły sygnał. Nadanie proponowanemu mechanizmowi charakteru międzyrządowego czy nawet prawa prywatnego może uwstecznić o kilka lat projekt europejskiej integracji.
Chciałabym zatem wezwać nie tylko Komisję, ale przede wszystkim przedstawicieli państw członkowskich, aby porzucili taki zamiar. Jeżeli mamy wykorzystać kryzys w jakikolwiek pozytywny sposób, musimy potraktować go jako szansę na zmobilizowanie się i uniknięcie rozpadu. Ustanowienie i funkcjonowanie stałego mechanizmu stabilizacyjnego powinno przebiegać w możliwie największym powiązaniu z ramami UE oraz z zastosowaniem instytucjonalnych procedur w ramach zacieśnionej współpracy.
Na koniec chciałabym wyrazić nadzieję, że zaowocują jedynie dobre aspekty przedstawionego wniosku.
Ryszard Czarnecki
(PL) Panie Przewodniczący! Zmieniamy traktat lizboński, który tak naprawdę niedawno przyjęliśmy. Może powinno to pobudzić nas do refleksji, że traktat ten, tak bardzo reklamowany, uważany za panaceum na wszelkie europejskie problemy, okazał się jednak w gruncie rzeczy absolutnie przereklamowany.
Oczywiście, kryzys, który jest w tej chwili problemem Unii, wymaga bardzo stanowczych działań. Tylko pytanie, czy to, co proponuje nam Komisja Europejska i Rada, jest rzeczywiście dobrą receptą. To nie jest tylko sprawa strefy euro, ponieważ będzie to dotyczyć krajów spoza tej strefy. Co więcej, kraje te, w tym także mój - Polska, będą w gruncie rzeczy podporządkowane decyzjom zapadającym poza nami. Nie jest to dobry sygnał dla obywateli, którym kiedyś wmawiano, że traktat lizboński jest panaceum na wszystkie problemy.
Gunnar Hökmark
Panie Przewodniczący! Mam trzy uwagi. Po pierwsze, waluty nie bywają przyczyną deficytów. Deficyty to wynik działalności rządów i nadmiernych wydatków. Myślę, że to może być zła wiadomość dla pana Blooma, który przemawiał wcześniej, ponieważ jeżeli miałby rację i za sytuację taką odpowiadałyby waluty, to byłaby to bardzo zła wiadomość dla funta czy dolara, których aktualnie dotyczą największe deficyty w skali światowej. Odpowiedzialność za deficyty ponoszą rządy.
Dlatego ważne jest, abyśmy zapewnili i uporządkowali mechanizm stabilizacyjny w sposób, który nie tylko pomoże państwom członkowskim uporać się z problemami, ale też pomoże im takich problemów uniknąć. Dlatego uważam, że finansowanie mechanizmu stabilizacyjnego trzeba koniecznie zaplanować tak, aby ci, którzy narażają nas na większe ryzyko za sprawą większych deficytów byli zobowiązani zapewniać większy wkład finansowy do tego mechanizmu. W ten sposób wprowadzimy coś na wzór zasady "zanieczyszczający płaci”, uwzględniając w ramach mechanizmu stabilizacyjnego działania zapobiegawcze i tym samym przyczyniając się do stabilności samego euro.
Uważam zatem, że nie powinniśmy omawiać jedynie formalnej struktury mechanizmu stabilizacyjnego, ale też sposób jego finansowania. Musimy zapewnić stabilność zarówno w perspektywie długoterminowej, jak i krótkoterminowej.
Vital Moreira
(PT) Moje stanowisko mogę podsumować w trzech punktach. Po pierwsze, sam pomysł stałego mechanizmu stabilizacyjnego dla euro stanowi ważny wkład w umocnienie jednej waluty, większą integrację monetarną w UE oraz w ustabilizowanie rynków długu publicznego. Powinniśmy go zatem poprzeć bez żadnych zastrzeżeń.
Po drugie, bezpieczne i nacechowane pewnością prawa utworzenie stałego mechanizmu stabilizacyjnego uwarunkowane jest jego wyraźnym uwzględnieniem w traktatach. Powinniśmy zatem poprzeć tę ostrożną zmianę Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Po trzecie, najlepiej by było, gdyby wspomniany mechanizm był utworzony i zarządzany przez same instytucje europejskie, nie stanowiąc międzyrządowej inicjatywy dla strefy euro. Bardzo dobrze jednak zdajemy sobie sprawę, że w obliczu niemożliwych do przezwyciężenia zastrzeżeń ze strony niektórych państw członkowskich nie ma takiej możliwości, a wystarczy tylko takie jedno zastrzeżenie, a zmiana Traktatu nie przejdzie. Powinniśmy zatem poprzeć wniosek Rady dotyczący zmiany Traktatu w postaci, w jakiej został przedstawiony.
Rafał Trzaskowski
Panie Przewodniczący! Przede wszystkim chciałbym podziękować sprawozdawcom za wspaniałą pracę, którą wykonali. To całkiem pokrzepiające, że przemawiamy takim samym głosem jak Komisja Europejska. Co ważniejsze, chciałbym podziękować sprawozdawcom za obronę przywilejów tego Parlamentu. Moim kolegom z grupy ECR chciałbym powiedzieć, że to nie przechwałki, ale uzasadnione podkreślenie naszej roli w tym całym procesie.
W czasach kryzysu potrzebujemy skutecznych rozwiązań, stabilności i przewidywalności, a te wszystkie uwarunkowania możemy zapewnić, czerpiąc pożytek z instytucji wspólnotowych.
Rozwiązania międzyrządowe nigdzie nas nie zaprowadzą w perspektywie długoterminowej. Co ważniejsze, jeżeli poważnie podchodzimy do walki z kryzysem gospodarczym i zapewnienia sobie konkurencyjności, musimy wspólnie realizować nasze dążenia, nie zważając, czy dane państwo członkowskie należy do strefy euro czy nie.
W związku z tym cieszy mnie, że w naszym stanowisku - poddanym pod głosowanie wczoraj w Komisji Spraw Konstytucyjnych tego Parlamentu - zgodziliśmy się, aby otworzyć omawiany mechanizm dla wszystkich krajów, które chcą w nim uczestniczyć, rozwiewając tym samym nieuzasadnione obawy przed Europą dwóch prędkości.
Jo Leinen
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! Traktat z Lizbony, nad którym tak długo pracowano, zawiera dwa wyraźne przesłania: pierwsze to umocnienie wspólnotowej metody za sprawą pierwszorzędnej roli Komisji, a drugie to umocnienie demokracji za sprawą udziału Parlamentu Europejskiego.
Niewiele ponad rok od wejścia Traktatu w życie lekceważy się już ducha tego Traktatu, poniewierając go. To, co obmyśliła Rada Europejska w kwestii zmiany Traktatu wyraźnie zaprzecza obu wymienionym przesłaniom traktatu lizbońskiego. Nie umacnia się tu metody wspólnotowej, natomiast dokonuje się ponownej nacjonalizacji, "umiędzyrządowienia” ważnego obszaru przyszłej polityki UE oraz całkowitego wykluczenia organów UE. To niedopuszczalne i Parlament w rzeczywistości musi się sprzeciwić temu wnioskowi. Dziwi mnie, że Komisja, jako strażnik traktatów, nie wypowiedziała się w bardziej zrozumiały sposób i my, którzy zasiadamy w tym Parlamencie, musimy występować w pewnym sensie w roli przedstawicieli Komisji. Musimy motywować Komisję do działania, które już zapoczątkowała.
Mamy tu do czynienia z niebezpiecznym precedensem. W związku z kryzysem gospodarczym zauważamy, że unia walutowa nie może samodzielnie funkcjonować. Mając na uwadze napływ uchodźców z Afryki Północnej oraz niepewną sytuację w naszym sąsiedztwie, chcemy określenia dodatkowych obszarów polityki UE i nie chcemy racjonalizacji. Mam nadzieję, że sprawozdawcy mogą jeszcze wprowadzić jakieś udoskonalenia, gdyż w innym wypadku nie mogę zagłosować za wprowadzeniem omawianej zmiany Traktatu.
Frank Engel
(FR) Panie Przewodniczący! Omawiany mechanizm stabilizacyjny opracowano, mając na uwadze poprzednie sytuacje awaryjne. Jest to mechanizm ratunkowy. W długiej perspektywie czasowej nie da się jednak oszczędzić państw i nie należy tego czynić. Powinniśmy się skoncentrować na doskonałej europejskiej unii gospodarczej, tworząc europejski obszar budżetowy, który będzie w stanie wspierać państwa członkowskie i jedną walutę.
W tym celu musimy posunąć się dalej niż nakazują aktualne sytuacje awaryjne. Europejskie instytucje muszą przejąć docelowo przewodnictwo, a my musimy ostatecznie uniezależnić się od międzyrządowych inicjatyw, tak francusko-niemieckich, jak i wszystkich innych.
Pierre Werner, którego plan można traktować jako podstawę euro, zamieścił w swojej pracy pojęcie europejskiego centrum podejmowania decyzji w sprawach gospodarczych, które jest odpowiednikiem Parlamentu. W dzisiejszych czasach rolę takiego centrum podejmowania decyzji w sprawach gospodarczych mogą pełnić tylko Komisja i Parlament.
Po pokonaniu przeszkody w postaci drobnej zmiany Traktatu, nad którą mamy głosować, musimy wykonać kolejny krok, a mianowicie cofnąć się o 40 lat i spełnić w końcu życzenie Pierre'a Wernera.
Sergio Gaetano Cofferati
(IT) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Zmiana traktatu to zawsze złożony i drażliwy temat, tym bardziej w przypadku pierwszej zmiany, która może skutkować precedensem w przypadku przyszłych interwencji.
Uważam, że z tego powodu praca panów Broka i Gualtieriego jest nacechowana ostrożnością, wyważona i w pełni zasługuje na poparcie. W przedstawionym nam sprawozdaniu poruszono trzy kwestie, które chciałbym uwydatnić.
Pierwsza to taka, że stały mechanizm nie może wykraczać poza zakres europejskich ram instytucjonalnych. Z tego powodu obecność Komisji będzie miała zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wzajemnych powiązań między aktualnymi ramami instytucjonalnymi, a mechanizmem, który ma zostać zmieniony.
Druga kwestia to odpowiednia ciągłość środków tymczasowych w obecnej sytuacji: jej brak będzie skutkował problemami. I na koniec chcę powiedzieć, że przyszłe zarządzanie gospodarcze uwarunkowane jest wzajemnymi stosunkami instytucji gospodarczych. Musimy uniknąć stworzenia podwójnych systemów, które mogą przynieść więcej szkody niż korzyści.
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Panie Przewodniczący! Nie będziemy głosowali nad sprawozdaniem panów posłów Broka i Gualtieriego dzisiejszego przedpołudnia: będziemy nad nim głosowali podczas posiedzenia w Brukseli. Zrobimy tak, aby dać panom Brokowi i Gualtieriemu czas na negocjacje z Radą Europejską w sprawie warunków stosowania artykułu 136.
Uczynimy tak, ponieważ jak powiedział pan Leinen, Parlament Europejski jest również der Hüter der Verträge - strażnikiem traktatów - oraz chcemy funkcjonowania euro w przypadku wszystkich zaangażowanych stron; chcemy też, Panie Przewodniczący, skuteczności euro.
Stąd nasz apel. Nie chodzi tu o żaden spór między instytucjami. Nie jest to również kwestia przyznania uprawnień Parlamentowi. Tu chodzi o wynik - aby wprowadzony mechanizm był skuteczny dla dobra europejskiego społeczeństwa.
Danuta Jazłowiecka
(PL) Panie Przewodniczący! Jeszcze rok temu, widząc jak trudna była ratyfikacja traktatu lizbońskiego, nikt z nas nie dopuszczał możliwości zmiany jego zapisów. Jednak sytuacja gospodarcza w Europie spowodowała, że to, co niemożliwe jeszcze rok temu, staje się wykonalne, i to za zgodą większości państw członkowskich.
Kryzys gospodarczy i finansowy uczy nas nie tylko solidarności, ale także odsłania silne zależności gospodarcze pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi. Bycie poza strefą euro nie chroni państw nieposiadających wspólnej waluty przed kryzysem budżetowym w eurolandzie. Wręcz przeciwnie, problemy finansowe członków strefy euro wpływają negatywnie na sytuację w całej Unii. Dlatego też stały mechanizm stabilizacji finansowej powinien być otwarty na wszelkie państwa członkowskie, także te spoza strefy euro. Zamykanie się przed państwami spoza eurolandu, także poprzez silniejszą integrację gospodarczą i społeczną, jak proponuje to niemiecko-francuski pakt na rzecz konkurencyjności, sprzyja pogłębianiu się Europy dwóch prędkości, co nie pomoże nam w budowaniu Europy silnej, spójnej i konkurencyjnej i nie stworzy warunków do działania wspólnotowego, do czego zachęca poseł Brok. Dziękuję.
Zita Gurmai
Panie Przewodniczący! Wszyscy jesteśmy świadomi obecnego kryzysu gospodarczego i zagrożenia, jakie on niesie dla naszego bytu, zwłaszcza dla euro, które ma zasadnicze znaczenie dla europejskiego projektu politycznego i gospodarczego. Musimy utrzymać stabilność strefy euro w imię zasady odpowiedzialności i solidarności ze wszystkimi państwami członkowskimi będącymi w potrzebie. Powiedziawszy to, chciałbym uwydatnić trzy kwestie.
Nawet jeżeli ciężkie czasy wymagają podjęcia desperackich działań i uproszczonych procedur, to w perspektywie długoterminowej nie można lekceważyć przejrzystości, parlamentarnej kontroli i demokratycznej odpowiedzialności. Mechanizm stabilizacyjny powinien stanowić pierwszy element wszechstronnego podejścia i stałych działań, ukierunkowanych na gospodarcze zarządzanie Unią. Stały mechanizm stabilizacyjny, po jego ustanowieniu, nie powinien wykraczać poza instytucjonalne ramy UE.
Proszę pozwolić, że na koniec podziękuję naszym sprawozdawcom za wspaniałą pracę nad tą niezwykle ważną, pilną i skomplikowaną sprawą. Nawet nie mając wielu informacji na temat omawianego mechanizmu stabilizacyjnego, wiadomo, że zasługuje on na miejsce w instytucjonalnych ramach UE. Bardzo się cieszę, że niebawem przybędzie tu Prezydent Węgier.
Pervenche Berès
(FR) Panie Przewodniczący! Trzy lata temu mówiono nam, że ten Traktat będzie uwieńczeniem wszystkich dotychczasowych traktatów, oraz że nie będzie zmieniany. Dzisiejsza rzeczywistość nakazuje go zmienić. Po raz pierwszy Traktat z Lizbony zapewnia Parlamentowi Europejskiemu faktyczne uprawnienia, jeśli chodzi o zmianę traktatów. Mamy przed sobą wniosek, w którym lekceważy się prawa Parlamentu Europejskiego i w którym proponuje się mechanizm międzyrządowy w odniesieniu do sprawy o wymiarze wspólnotowym, czyli polityki pieniężnej.
Wyciągnęłam z tego dwa wnioski. Po pierwsze mam nadzieję, że nasi koledzy, którzy będą prowadzili w naszym imieniu negocjacje, będą w stanie możliwie najbardziej zmienić przedstawiony nam wniosek, aby nadać danemu mechanizmowi wspólnotowy wymiar. Po drugie mam również nadzieję, że będzie to ostatnia zmiana Traktatu dokonana bez zgody i zaangażowania Parlamentu Europejskiego.
Parlament Europejski ma do sformułowania propozycje i wiemy, że jeżeli euro ma przetrwać, będziemy musieli posunąć się dalej w kwestii zmiany Traktatu i rozszerzonej współpracy.
Sven Giegold
(DE) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Obecnie mamy przed sobą trzy różne pakiety zarządzania gospodarczego: sześć wniosków Komisji, pakt konkurencyjności - obecnie negocjowany pod przywództwem panów Van Rompuy'ego i Barroso - oraz wnioski dotyczące zmiany Traktatu i związanego z tym ustanowienia europejskiego mechanizmu stabilizacyjnego. Po tej debacie w oczywisty sposób wiadomo, że wszystkie te pakiety podlegają nadzorowi ze strony Parlamentu Europejskiego, sprawowanemu na podstawie wniosku Komisji.
Prawdą jest jednak, że na mocy traktatów Parlament ma różne prawa, jeśli chodzi o te trzy różne pakiety. Jednocześnie pakiety te nakładają się na siebie. Jakie polityczne działania powinniśmy zatem podjąć? Moim zdaniem najważniejsze jest, abyśmy naszą zgodę na sześć wniosków Komisji uwarunkowali spełnieniem naszych żądań w innych obszarach, zestawiając wszystko w postaci jednego, dobrze wyważonego pakietu w interesie obywateli.
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! Wiele państw członkowskich UE zgodziło się na stworzenie i stosowanie wspólnej waluty. Różny potencjał gospodarczy doprowadził jednak do sytuacji, w której przywiązanie do wspólnej waluty skutkuje dla niektórych państw członkowskich komplikacjami, jeśli chodzi o możliwości przeprowadzenia standardowego postępowania upadłościowego. Wszystkie kraje korzystające ze wspólnej waluty zgodziły się zatem na utworzenie mechanizmu, który umożliwi im rozwiązanie obecnych problemów finansowych, zapobiegając również takim problemom na przyszłość.
Rozwiązanie uzgodnione przez zaangażowane kraje wymaga jednak zmiany i uzupełnienia art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz przyzwolenia wszystkich państw członkowskich na takie rozwiązanie. Odpowiedzialność za wspólną walutę spoczywa jednak w obecnej chwili głównie na 17 krajach europejskiej unii walutowej, w związku z czym europejski mechanizm stabilizacyjny powinien mieć w logiczny sposób charakter międzyrządowy, a moim zdaniem wystarczy, aby Komisja Europejska pełniła rolę zwykłego obserwatora.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący! Jak już kilka razy mówiono, Komisja, aby być słyszana, musi przemówić. Spróbuję to teraz uczynić.
Przede wszystkim chciałbym podziękować sprawozdawcom za wspaniałą współpracę oraz wszystkim posłom za bardzo ważną debatę. Uważam, że ostatecznie możemy się zgodzić z wieloma kwestiami podniesionymi w tej dyskusji, zwłaszcza z tym, że potrzebujemy zdecydowanego działania na szczeblu europejskim, a przyszły mechanizm powinien możliwie najbardziej odzwierciedlać ducha Wspólnoty i wspólnotową metodę.
Odpowiadając na uwagi dotyczące naszej pomocy dla Grecji i Irlandii: uważam, że nasze doświadczenie wyraźnie dowodzi, iż powinniśmy nieustannie poszukiwać delikatnej równowagi między utrzymaniem stałego zadłużenia a unikaniem zagrożeń o charakterze moralnym. Faktu, że wyciągamy wnioski z doświadczeń, dowodzą według mnie wyraźnie oświadczenia, które w ostatnich kilku dniach złożył mój kolega - pan komisarz Olli Rehn.
Jednocześnie uważam, że musimy pamiętać, iż żyjemy w prawdziwie wyjątkowych warunkach. Cały czas mamy kryzys, proces odbudowy przebiega słabo, a na rynkach mamy wrzawę, czego dowodzą ostatnie kursy kupna i sprzedaży walut. Co ważniejsze, kraje europejskie znajdują się pod niedopuszczalną presją i swoją przyszłość widzą w kategoriach wysokich stóp procentowych mających zastosowanie do ich zadłużenia.
Musimy więc działać, i to musimy działać szybko. Musimy wyraźnie okazać naszą determinację. Stały mechanizm stabilizacyjny trzeba zatem ustanowić możliwie najszybciej.
Bardzo ważne, żeby dokonać tego w ramach traktatów -przy tym warunku Komisja bardzo się upierała. Zgadzam się z panem Gauzèsem, że trzeba działać szybko, ponieważ potrzebujemy pewności prawa. Zgadzam się również z panem Guerrero Salomem, który powiedział, że nie powinniśmy tego traktować w kategoriach precedensu. Mogę go zapewnić, że Komisja zdecydowanie nie postrzega stosowanej procedury i rodzaju proponowanej współpracy w kategoriach precedensu.
Muszę Państwa poinformować, że Komisja jest mocno zaangażowana w prace przygotowawcze i uważamy, że bardzo ważne jest, abyśmy byli również zaangażowani w utworzenie i funkcjonowanie tego mechanizmu. Jak napisano w załączniku 2 do konkluzji Rady Europejskiej, oczekuje się, że Komisja będzie odgrywała podstawową rolę w przygotowaniu analiz oraz programów dla poszczególnych krajów w przyszłości. Uważamy jednak, że podstawową rolę Komisji należy jeszcze bardziej uwydatnić.
W kwestii krytyki wobec wybranej metody, muszę powiedzieć, że zwróciliśmy uwagę na dobre rezultaty zastosowania takiej metody, jak na przykład w przypadku Schengen czy trzeciego filaru.
Na zakończenie dodam tylko jedno. Opracowując Traktat z Lizbony, uznano, że ten rodzaj i obszar współpracy jest zbyt ambitny dla państw członkowskich. Realia i doświadczenia w obszarze wzajemnego uzależnienia i współpracy gospodarczej pokazują jednak wyraźnie, że potrzebujemy europejskiego rozwiązania tego bardzo poważnego europejskiego problemu. Wierzę, że wypracujemy takie rozwiązanie.
Przewodniczący
Panie Šefčovič! Dziękuję Panu. Udzielam głosu panu Gualtieriemu, ale bardzo proszę, żeby nie przekroczył minuty.
Roberto Gualtieri
Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! To była ważna debata, która moim zdaniem wyraźnie dowiodła powszechnej zgody wśród grup politycznych w kwestii oceny i ogólnego kierunku przedmiotowego sprawozdania.
Poza kilkoma wyjątkami, Parlament naprawdę przemawia jednym głosem i to jest ważne. Zgadzamy się na stały mechanizm stabilizacyjny, chociaż nie możemy ukryć pewnego zakłopotania i obaw, które, jak się okazuje, podziela Komisja, aczkolwiek wolelibyśmy przeczytać o tych obawach w opinii Komisji na temat wybranej procedury.
Jesteśmy otwarci, aby w praktyce okazać odpowiedzialność, zwracając uwagę na brak politycznych uwarunkowań do utworzenia europejskiego mechanizmu w obecnej chwili, ale jednak okazaliśmy i nadal będziemy okazywać naszą determinację, aby pomóc umieścić ten mechanizm w prawnych i proceduralnych ramach unijnych z poszanowaniem postanowień traktatów.
Nasze propozycje są jasne, ale uważam, że sedno sprawy tkwi gdzieś indziej. Czy Rada Europejska chce naprawdę rozpocząć z Parlamentem rozmowy na temat swoich wniosków, i czy Komisja zamierza wziąć czynny udział w tych rozmowach?
Chciałbym podkreślić, że Parlament, postanawiając odroczyć głosowanie do 24 marca, podjął decyzję, którą nazwałbym "zwyczajową”. W moim mniemaniu to ważny znak: to wynika z odpowiedzialności Parlamentu, ale uważam, że Rada również musi wykazać się taką odpowiedzialnością, biorąc pod rozwagę propozycje Parlamentu.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
George Sabin Cutaş
Na tle obecnego kryzysu gospodarczego, propozycja wprowadzenia mechanizmu stabilizacji finansowej wymaga zdecydowanej solidarności wśród państw członkowskich i jest właściwym przedsięwzięciem. Zmiana Traktatu w przewidzianej na chwilę obecną formie mogłaby jednak skutkować sytuacją, w której dany mechanizm służyłby wyłącznie ograniczonej liczbie państw członkowskich. Nie mogłyby z niego korzystać na przykład państwa członkowskie spoza strefy euro. Uważam, że aby mechanizmowi temu nadać prawdziwie europejski wymiar, trzeba go utworzyć w instytucjonalnych ramach Unii Europejskiej, uwzględniając zaangażowanie Komisji i Parlamentu Europejskiego. Trzeba uwzględnić również udział wszystkich 27 państw członkowskich. Nie możemy zapominać, że wahania gospodarcze w państwach członkowskich spoza strefy euro wpływają na gospodarczą i finansową stabilność całej Unii Europejskiej.
Ilda Figueiredo
To, co się obecnie dzieje wokół zapowiadanej zmiany Traktatu z Lizbony dowodzi, że wszystko, co liderzy UE mówili na temat znaczenia parlamentów narodowych i Parlamentu Europejskiego, zwiększenia demokracji i trwałości samego Traktatu, było niczym więcej, jak zwykłą propagandą.
Rok i kilka miesięcy po wejściu Traktatu z Lizbony w życie wyklucza się wszystkich, aby dokonać zmiany, wykorzystując w tym celu mechanizm samego Traktatu, który nie tylko nie zezwala na dokonywanie zmian bez demokratycznego uczestnictwa - zapewniając w rzeczywistości kontynuację działań, które polegały na odrzuceniu propozycji przeprowadzenia krajowych referendów w celu zatwierdzenia Traktatu - ale stwarza również mechanizm umożliwiający nieustanne kontrolowanie gospodarek państw członkowskich.
Przedmiotowe sprawozdanie zmierza w tym samym kierunku, przedstawiając niektóre proponowane poprawki do wniosku Komisji dotyczącego zmiany Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do mechanizmu stabilizacyjnego dla państw członkowskich, których walutą jest euro.
W praktyce wszystko zmierza do skonsolidowania impetu, jaki usiłuje się nadać zarządzaniu gospodarczemu wraz z utworzeniem europejskiego semestru: do zwiększenia kar za nieprzestrzeganie paktu stabilności i wzrostu, do zaostrzenia wytycznych dotyczących polityki gospodarczej oraz do podniesienia wszelkich wskaźników, które mogą zostać przyjęte. Państwa członkowskie próbuje się odziać w prawdziwy kaftan bezpieczeństwa.
Jiří Havel
W maju 2010 roku długoterminowy brak równowagi fiskalnej spowodował przyznanie Grecji dużego pakietu ratunkowego w kwocie 720 miliardów euro ze środków UE oraz Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Mimo utworzenia specjalnego Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej dla krajów ze strefy euro, obejmującego środki w kwocie 440 miliardów euro, nie można powiedzieć, że rozwiązano wszystkie problemy UE. Ponadto Europejski Instrument Stabilności Finansowej przestaje funkcjonować pod koniec 2012 roku, natomiast wśród inwestorów panuje niepewność co do zadłużeń krajów ze strefy euro mających problemy, po tej dacie lub po wygaśnięciu udzielonych gwarancji. To dlatego zmiana art. 136 Traktatu, mająca na celu utworzenie mechanizmu stabilizacyjnego na okres po 2013 roku, jest pożądana, jeśli chodzi o przyszłą finansową i fiskalną stabilność UE. Chciałbym jednak podkreślić, że mechanizm ten nie będzie panaceum na faktyczną ochronę budżetów państw borykających się z problemami (lub peryferyjnych), oraz że musimy rozważyć kompleksowe rozwiązanie tego problemu (zmniejszenie długu publicznego, odnowienie zaufania do sektora bankowego i reform strukturalnych, w tym fiskalną konsolidację państw peryferyjnych, mającą na celu stymulowanie ich konkurencyjności). Ogólnie ujmując, moim zdaniem sprawozdanie przedstawione przez panów Elmara Broka i Roberta Gualtieriego stanowi dokładną analizę omawianej sprawy oraz nawiązuje do odpowiedniego prawodawstwa UE i opinii Komisji Budżetowej, zatem zalecałbym zatwierdzenie zmiany art. 136 Traktatu w proponowanej formie.
Sandra Kalniete
na piśmie - (LV) W ostatnich kilku latach euro doświadczyło kilku wstrząsów, które inną walutę prawdopodobnie by zniszczyły. Działania przywódców UE, chociaż nie zawsze dostatecznie szybkie czy przekonujące, pozwoliły obronić euro. Sytuacja nadal jest problematyczna, ale jestem przekonana, że Europa pokona ten kryzys i umocni się gospodarczo. Kryzys ten ujawnił słabe strony UE i dobitniej wskazał, jakie zmiany trzeba wprowadzić w prawodawstwie Unii Europejskiej, w tym w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w odniesieniu do mechanizmu stabilizacyjnego dla krajów ze strefy euro. Uważam, że ustanowienie europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej to jeden z najważniejszych kroków, jakie UE może podjąć, aby uniknąć poważnych kryzysów gospodarczych w przyszłości. Oczywiście ustanowienie tego mechanizmu nie rozwiąże wszystkich problemów, w związku z czym rządy muszą przyjąć odpowiedzialność za przestrzeganie kryteriów z Maastricht, wdrażając rozsądną, dobrze przemyślaną politykę gospodarczo-walutową w oparciu o długoterminowe cele. Nie możemy sobie pozwolić na powtórkę scenariuszy z ostatnich lat, kiedy państwa członkowskie realizowały politykę gospodarczą "pędząc ostro w dół”, lekceważąc kryteria z Maastricht i łamiąc inne podstawowe prawa ekonomii. Euro to nie tylko waluta; to polityczne zobowiązanie, dowodzące możliwości UE do zjednoczenia w różnorodności. Euro to gwarancja europejskiej stabilności, wzrostu gospodarczego i jedności. Nie mam zatem najmniejszych wątpliwości, że będziemy dostatecznie wnikliwi i mądrzy, by pokonać ten kryzys i nadać rozwojowi nowego impetu.


Darbų programa
Pirmininkas
Galutinis šio sesijos darbotvarkės projektas, kurį, remdamasi Darbo tvarkos taisyklių 130 ir 131 straipsniais, 2008 m. birželio 3 d., ketvirtadienį, parengPirmininkų sueiga, yra išdalytas. Buvo paprašyta padaryti šiuos šio projekto pakeitimus.
Pirmadienis, antradienis, trečiadienis: pakeitimų nėra.
Ketvirtadienis: Socialistų frakcija Europos Parlamente paprašiš darbotvarkės išbraukti pirmąjį šios popietės diskusijų dėl žmogaus teisių punktą "Kaltinimai dėl masinių kapaviečių Indijos valdomame Kašmyre".
Žodis suteikiamas PSE frakcijos pirmininkui Martinui Schulzui - kad paaiškintų šį prašymą.
Martin Schulz
PSE frakcijos vardu. - (DE) Gerb. pirmininke, Pirmininkų sueigoje jau bandžiau įtikinti frakcijų pirmininkus, kad šiuo metu šio darbotvarkės punkto svarstyti visiškai nereikėtų. Jis pagrįstas tik organizacijos "Amnesty International" prielaidomis. "Amnesty International" teigia, kad yra įtarimų, tačiau realių šių masinių kapaviečių buvimo įrodymų dar nėra.
Žmogaus teisių pakomitečio pirmininkHélene Flautre į šiuos teiginius sureagavo labai protingai. Ji pakviet"Amnesty International" atstovus liepos 16 d. apsilankyti šiame komitete ir pagrįsti bei apibrėžti kaltinimus. Todėl manome, kad prieš priimant sprendimą dėl šio darbotvarkės punkto, būtų protinga palaukti, kol įvyks šis svarstymas.
Be to, norėčiau pažymėti, kad šis regionas nėra eilinis regionas; šioje pasaulio dalyje Europos Parlamentas, būdamas tarptautinės politikos subjektu, turi veikti ypač atsargiai ir nepriimti prielaidomis pagrįstų sprendimų, kurie, priešingai nei tikimės, gali paskatinti nestabilumą regione.
Todėl raginame šį punktą iš darbotvarkės pašalinti.
Monica Frassoni
Verts/ALE frakcijos vardu. - Gerb. pirmininke, būsimose diskusijose - tikiuosi, kad jos įvyks - mes raginsime vykdyti nepriklausomą masinių kapaviečių tyrimą, taip pat jas apsaugoti ir baigti šį tyrimą vykdančių žmonių puolimą. Manau, kad šis prašymas šiuo klausimu nedelsiant surengti diskusijas ir liepos 16 d. Hélene Flautre rengiamas svarstymas yra visiškai suderinami.
Martin Schulz
(DE) Gerb. pirmininke, kaip galima reikalauti dėl pasiūlymo balsuoti vardiniu balsavimu, jei ką tik jį pateikiau?
Pirmininkas
Gerb. Martinai Schulzai, jei ką nors planuojate, žinios apie tai pasklinda greitai; taigi, manau, kad visi greitai apie tai sužinojo. Manau, kad kai man pateikiamas pasiūlymas, privalau dėl jo surengti balsavimą.
Martin Schulz
(DE) Gerb. pirmininke, remdamasis Darbo tvarkos taisyklėmis, manau, kad tai neįmanoma. Mano frakcija prieš maždaug 25 minutes įgaliojo mane pateikti pasiūlymą. Taigi, manau, kad per tą laiką pateikti prašymą dėl vardinio balsavimo dėl pasiūlymo, kurį ką tik pateikiau, yra neįmanoma. Jei jis yra pateiktas, jis pateiktas nesilaikant terminų, ir jūs galite į atmesti.
Pirmininkas
Gerb. Martinai Schulzai, man pranešė, kad šis pasiūlymas buvo pateiktas prieš valandą, - dėl to darau išvadą, kad tai prevencinpriemonė. Bet kokiu atveju, Martinai Schulzai, - toks mano įtarimas. Kodėl tai tokia didelproblema? Jūs turite savo įsitikinimus, kiti turi savo. Visi turėkime savo įsitikinimus. Remiantis mano turima informacija, prieš valandą - tai yra, laiku - buvo pateiktas tinkamas prašymas dėl vardinio balsavimo, jei bus sprendžiama dėl atitinkamo klausimo.
(Šūksniai)
Jūs galite nuspręsti, ar pateikti savo pasiūlymą - tai jūsų reikalas.
Martin Schulz
(DE) Gerb. pirmininke, prašau dviem minutėms sustabdyti posėdį - kad visi nariai galėtų pasiimti savo balsavimo korteles.
Pirmininkas
Skelbiu trumpą pertrauką, kad visi galėtų pasiimti korteles.
(Posėdis buvo kelioms minutėms sustabdytas.)
(Parlamentas vardiniu balsavimu pasiūlymą atmetė)
Hannes Swoboda
(DE) Gerb. pirmininke, pradžioje pasakėte, kad labai malonu, kad šiame posėdyje dalyvauja ministras Jean-Pierre Jouyet - iš tikrųjų taip ir yra. Ar raginsite Tarybai pirmininkausiančias šalis sekti Jean-Pierre Jouyet pavyzdžiu ir pradėti lankytis Parlamente nuo pirmadienio?
Stavros Lambrinidis
(EL) Gerb. pirmininke - labai trumpa pastaba apie mūsų ketvirtadienio programą. Į Parlamentą atvyksta Prancūzijos prezidentas N. Sarkozy, kuris kalbės Europos ateities klausimais - tai susiję su labai rimta Europos krize.
Kiek žinau, Europos Parlamento Socialistų frakcija šiuo klausimu gali kalbėti tik 18 minučių. Įsivaizduoju, kad pirmininkui bus suteiktos tik kelios minutės; kitiems kalbėtojams - dar mažiau.
Europos Parlamentas jo nariams yra pati geriausia vieta, kurioje jie gali kalbėti ir iš kurios juos gali išgirsti valstybių narių vadovai. Manau, kad esant dabartiniam kalbėjimo laiko paskirstymui šiose diskusijose netenkame svarbių galimybių.
Pirmininkas
Gerb. Stavrosai Lambrinidi, protokolo paskirstymo tvarka yra tinkama. Ketvirtadienis visiškai nesiskiria nuo kitų dienų, ir jūsų frakcija gali paskirstyti kalbėjimo laiką taip, kaip laiko tai tinkama. Viskas daroma vadovaujantis d'Hondt sistema, o ketvirtadienį neplanuojama nieko neįprasto.